Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

05 նոյեմբերի 2013թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0181/01/13

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.


նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան

մեղադրող`
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազի
տեղակալ Լ. Չարխիֆալակյանի,

պաշտպաններ Ա. Ֆանյանի,
Ռ. Ահարոնյանի,

տուժող Ն. Ավոյանի,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանի`
ծնված 1995թ. փետրվարի 16-ին Ուկրաինայի Հանրապետությունում, հայ, Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, աշխատում է «Սելենա Սերվիս» ՍՊ ընկերությունում որպես մենեջեր-վաճառող, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, բնակվում է ք.Երևան, Լենինգրադյան փողոցի թիվ 40ա շենքի թիվ 6 բնակարանում, 2012թ. դեկտեմբերի 29-ին ձերբակալվել է, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 30.12.2012թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը, այն փոխարինվել է գրավով և նույն օրն ազատ է արձակվել` անազատության մեջ մնալով 2 /երկու/ օր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 15122612 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2012թ. նոյեմբերի 17-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Քննիչի 06.09.2013թ. որոշմամբ`
- Հ. Սարգսյանի կողմից Ն. Ավոյանի դեմքին մեկ անգամ հարվածելու, Ն. Ավոյանի կողմից Ա. Պետրոսյանի և Ռ. Աֆրիկյանի դեմքի շրջանին մեկական անգամ հարվածելու դրվագներով Ն. Ավոյանի և Հ. Սարգսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ,
- Ն. Ավոյանի կողմից Հ. Սարգսյանի դեմքին մեկ անգամ հարվածելու, ինչպես նաև երկուսից երեք անգամ գլխի շրջանին հարվածներ հասցնելու դրվագով Ն. Ավոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ,
- Մ. Ղազարյանին ծեծի ենթարկելու և քարերով վերջինիս մեջքին հարվածելու դրվագով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ,
- Վիճաբանությունների մասնակիցների նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2012թ. նոյեմբերի 16-ին` ժամը 1930-ի սահմաններում, Երևանի Սարյան փողոցի թիվ 24/1 շենքի ետնամասին հարող հատվածում վիճաբանության մեջ է մտել Երևան քաղաքի բնակիչ Նարեկ Արտակի Ավոյանի հետ, որի ժամանակ իր մոտ եղած սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածներ է հասցրել Ն.Ավոյանի որովայնի, կրծքավանդակի և ձախ թևի շրջաններում` դիտավորությամբ նրան պատճառելով մարմնական վնասվածքներ` որովայնի առաջային պատի ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման` որովայնամզի վնասումով, առանց ներքին օրգանների վնասման, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի` մեծ կրծքամկանի վնասումով և ձախ բազկի` երկգլուխ մկանի վնասումով ծակած-կտրած արյունահոսող վերքերի ձևով, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` որպես կյանքին վտանգ սպառնացող, որից հետո դիմել փախուստի։»։
20.09.2013թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանը ծնվել է 1995թ. փետրվարի 16-ին Ուկրաինայի Հանրապետությունում, բնակվում է Երևանում, ծնողների հետ միասին։ Նրա դաստիարակութ¬յամբ և խնամքով զբաղվում են ծնողները, մայրը` Նատալիա Աֆրիկյանը և հայրը` Պավել Աֆրիկյանը։ Նրանց ընտանիքը բավարար չափով նյութապես ապահովված է, Ռ. Աֆրիկյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանը և տուժող Նարեկ Ավոյանը միմյանց չեն ճանաչել։
2012թ. նոյեմբերի 16-ի ցերեկը, Երևանի պետական կոնսերվատորիայի վարչական շենքին հարակից տարածքում, ամբաստանյալ Ռ. Աֆրիկյանը հանդիպել է իր ընկերներ Միքայել Ղազարյանին, Հայկ Սարգսյանին, Կառլեն Սահակյանին և Արեգ Պետրոսյանին։ Նրանք հայտնել են, որ տուժող Նարեկ Ավոյանն ընկերների հետ միասին իրենց ծեծի է ենթարկել, իսկ կռվի պատճառ է հանդիսացել դպրոցի մյուս երեխաների կողմից Միքայել Ղազարյանին նեղացնելը։
Ամբաստանյալ Ռ. Աֆրիկյանը հեռախոսով խոսել է տուժող Ն. Ավոյանի հետ, որի ընթացքում միմյանց հայհոյել են։ Ռ. Աֆրիկյանը գնացել է տուն, սակայն քիչ անց նրան զանգահարել է Կառլեն Սահակյանը և հայտնել, որ պետք է հանդիպեն իրենց ծեծի ենթարկողների հետ, առաջարկել է հանդիպման գնալ կրտսեր եղբոր, ընկերներից` Մեսրոպ Սահակյանի և Մայիսի հետ։ Նույն օրը, ժամը 19։30-ին, Արամ Հայրապետյանի, Մեսրոպ Սահակյանի և ոմն Մայիսի հետ Ռ. Աֆրիկյանը գնացել է Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մոտ և հանդիպել Նարեկ Ավոյանին ու վերջինիս ընկերներին։
Դրանից հետո նշված անձինք միասին քայլելով գնացել են Երևանի Սարյան փողոցի թիվ 21/4 շենքի հետնամասին հարող անավարտ շինության մոտ։ Նշված վայրում տուժող Նարեկ Ավոյանը ներկաներից պահանջել է չմիջամտել իրենց, որից հետո բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է Ռ.Աֆրիկյանի դեմքին։ Հարվածի հետևանքով վերջինս հետ է գնացել և երբ ընկնելիս է եղել այդտեղ գտնվող փոսը` Ն.Ավոյանը բռնել է Ռ. Աֆրիկյանին և թույլ չի տվել ընկնել։ Ամբաստանյալ Ռ.Աֆրիկյանն իր մոտ եղած սուր կտրող-ծակող գործիքով հարվածներ է հասցրել տուժող Ն.Ավոյանի որովայնի, կրծքավանդակի, ձախ թևի շրջաններին և դիմել է փախուստի` դիտավորությամբ Ն. Ավոյանին պատճառելով մարմնական վնասվածքներ. որովայնի առաջային պատի ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման` որովայնամզի վնասումով, առանց ներքին օրգանների վնասման, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի` մեծ կրծքամկանի վնասումով և ձախ բազկի` երկգլուխ մկանի վնասումով ծակած-կտրած արյունահոսող վերքերի ձևով, որի հետևանքով տուժող Ն. Ավոյանի առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն վերագրվող արարքը կատարել է` լինելով անչափահաս, տասնյոթ տարեկան հասակում, տուժողի հետ հաշտվել են և հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում, «Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել է դատահետքաբանական փորձաքննություն, որի արժեքը կազմել է 20.700 /քսան հազար յոթ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար։



Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Նարեկ Արտակի Ավոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 16։00-ի սահմաններում, Երևանում, մինչ այդ իրեն անծանոթ Ռաֆայել Աֆրիկյանը հեռախոսով հայտնել է, որ զանգահարել է Միքայելի համար, որին Հայկը նեղացրել է։ Խոսակցության ժամանակ Ռ. Աֆրիկյանն իր ծնողին հայհոյել է, որին ի պատասխան ինքը նույնպես հայհոյել է։ Այնուհետև պայմանավորվել են հանդիպել Օպերայի շենքի մոտ։ Մտածելով, որ Ռ. Աֆրիկյանը կարող է մենակ չգալ` զանգահարել է իր ընկերներ երկու Նարեկներին, Գրիգորի Բաղդասարյանին, Գուրգեն Գասպարյանին և կանչել Հանրապետության հրապարակ։ Երբ ընկերները, այդ թվում նաև` նրանց ընկերները, շուրջ 10 հոգի հավաքվել են` միասին քայլելով գնացել են դեպի Օպերայի շենքի կողմը։ Այնտեղ հանդիպել են Ռաֆայել Աֆրիկյանին, ում հետ եղել են 3-ից 4 տղաներ։ Ռ. Աֆրիկյանի հետ զրուցելուց պարզվել է, որ տվյալ օրը հեռախոսով նրա հետ է խոսել։ Միասին քայլելով և զրուցելով գնացել են դեպի Սարյան փողոց և այդտեղ չհասած` մտել են ինչ-որ անավարտ շինության բակ։ Իր ընկերներին կարգադրել է չմիջամտել, առանձնացել է Ռ. Աֆրիկյանի հետ և հարցրել, թե արդյոք նա է իրեն հայհոյել։ Վերջինիս կողմից դրական պատասխան ստանալուց հետո բռունցքով հարվածել է նրա դեմքին, ինչի հետևանքով վերջինս կորցրել է հավասարակշռությունը և ընկնելիս է եղել շինարարական փոսը, սակայն ինքը նրան բռնել և մի կողմ է քաշել։ Դրանից հետո, երբ Ռ. Աֆրիկյանը գտնվել է իր դիմաց` իր ուղղությամբ ձեռքի շարժումներ է արել, ինչի հետևանքով իրեն պատճառվել են վնասվածքներ։ Ռ. Աֆրիկյանի ձեռքին գործիք չի տեսել, սակայն հասկանալով, որ նա իրեն դանակահարել է` բղավել է. «Տղերք, ձեռքին դանակ կա»։ Այնուհետ մոտեցել է իր ընկերներին, որոնք իրեն տաքսի ավտոմեքենայով տեղափոխել են հիվանդանոց։
Դեպքի ժամանակ Ռ.Աֆրիկյանին չի խեղդել և նման փորձ չի կատարել։ Իրեն հարվածելուց հետո Ռաֆայելն ասել է` «Եկեք, հաջորդը ովա, եկեք ասեմ, հաջորդը ովա»։
Հանցագործությամբ իրեն պատճառված նյութական վնասը վերականգնվել է, հաշտվել է ամբաստանյալի հետ և նրա դեմ բողոք չունի։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 20-22, 33-35, 147-151, 154, 277-278, հատոր 2, գ.թ. 27-28, 53-54, 55-56, 92-93/
Վկա Գրիգորի Յուրիի Բաղդասարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 19։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի հետնամասում գտնվող շինարարական հրապարակում, իր ընկեր Նարեկ Ավոյանն իրեն հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել Ռ.Աֆրիկյանից, այնուհետև լսել է ապտակի նմանվող ձայն, որից անմիջապես հետո լսել է նաև Ն.Ավոյանի բղավոցը և նրան դանակով հարվածելու վերաբերյալ վերջինիս խոսքերը։ Այնուհետև նկատել է թևի և որովայնի հատվածում արյունահոսող վերքերով իր ուղղությամբ մոտեցող Ն.Ավոյանին, որից հետո նրան մի քանի ընկերների հետ մասին տեղափոխել են «Նաիրի» բժշկական կենտրոն։
Միջադեպի ընթացքում Նարեկ Ավոյանը Ռաֆայել Աֆրիկյանին չի խեղդել կամ այդպիսի փորձ չի կատարել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 12-13, 30-31, 256-257, հատոր 2, գ.թ. 5-6,7-8, 9-10, 86-87/
Վկա Նարեկ Արթուրի Բալայանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 19։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի հետնամասում գտնվող շինարարական հրապարակում, իր ընկեր Նարեկ Ավոյանը հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել Ռաֆայել Աֆրիկյանից, իսկ ներկա գտնվող անձանցից պահանջել է չմիջամտել խոսակցությանը։ Երբ Ն. Ավոյանն առանձնացել է Ռ. Աֆրիկյանի հետ` լսել է Ն. Ավոյանի բղավոցը` իրեն դանակով հարվածելու մասին, իսկ Ռ. Աֆրիկյանը ձեռքում ինչ-որ փայլող գործիք պահած` թափահարել է այն և ասել` «Եկեք տենամ մյուսը ում եմ խփում»։ Իրեն թվացել է, որ այդ գործիքը դանակ է, սակայն հստակ չի տեսել։
Միջադեպի ընթացքում Նարեկ Ավոյանը Ռաֆայել Աֆրիկյանին չի խեղդել կամ այդպիսի փորձ չի կատարել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 124-125, 254-255, հատոր 2, գ.թ. 19-20, 21-22, 23-24, 25-26, 90-91/
Վկա Արամ Վարդանի Հայրապետյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 19։00-ից մինչև 20։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Մալիբու» սրճարանի մոտակայքում գտնվող շինարարական հրապարակում, Նարեկ Ավոյանը հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել Ռ. Աֆրիկյանից, որից հետո բռունցքով հարվածել է վերջինիս դեմքին։ Դրա հետևանքով Ռ. Աֆրիկյանը ցնցվել է, օրորվել, ապա ընկնելիս է եղել այդտեղ գտնվող շինարարական փոսի մեջ, սակայն Ն.Ավոյանը նրան հետ է քաշել։ Այդ ժամանակ Ռ.Աֆրիկյանը գտնվել է ծնկի իջած դիրքում։ Ն. Ավոյանը բռնել է վերջինիս պարանոցից ու կարծես փորձել է խեղդել։ Մի քանի վայրկյան անց նկատել է, որ Ն.Ավոյանը արյունոտված մոտեցել է իր ընկերներին, որոնց հետ հեռացել է։ Դեպքից հետո Ռ.Աֆրիկյանից տեղեկացել է, որ Ն.Ավոյանի կողմից իրեն խեղդելու պահին գետնից վերցրել է երկաթի կտոր, ապա դրանով մարմնական վնասվածքներ է պատճառել նրան։
Ինքը նրանցից գտնվել է շուրջ երեք մետր հեռավորության վրա, սակայն չի կարող հստակ ասել` Ն. Ավոյանը խեղդել է Ռ. Աֆրիկյանին, թե ուղղակի բռնել է պարանոցից։ Մինչև դեպքը Նարեկին ասել է, որ Ռաֆայելն անչափահաս է և խնդրել է բավարարվել քննարկումով, բայց Նարեկը հայտարարել է, որ «արյունով եմ ստանալու»։ Ֆերդինանտն ասել է, որ ճանաչում է Նարեկին և նա մարդ սպանող կամ լուրջ վնաս տվող չէ։ Նարեկի` «արյունով եմ ստանալու» հայտարարության մասին ինքը Ռաֆայելին չի հայտնել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 204-207, 294-295, հատոր 2, գ.թ. 9-10, 21-22/
Վկա Էդգար Կարենի Մակարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 19։30-ից մինչև 20։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Մալիբու» սրճարանի մոտակայքում գտնվող շինարարական հրապարակում Նարեկ Ավոյանն իրեն հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել Ռ.Աֆրիկյանից, որից հետո տեղեկանալով, որ նա է իրեն հայհոյել՝ բռունցքով հարվածել է Ռ.Աֆրիկյանի դեմքին։ Հարվածի հետևանքով Ռ. Աֆրիկյանը ցնցվել է և ընկնելիս է եղել այդտեղ գտնվող շինարարական փոսի մեջ, սակայն Ն.Ավոյանը նրան հետ է քաշել։ Այդ ժամանակ, երբ Ռ.Աֆրիկյանը գտնվել է ծնկի իջած դիրքում, Ն.Ավոյանը բռնել է վերջինիս պարանոցից և կարծես թե փորձել է խեղդել նրան, որը տևել է մի քանի վայրկյան։ Այնուհետև Ն.Ավոյանը հայտնել է, որ իր վրա արյուն կա, մոտեցել է ընկերներին, որոնց հետ միասին հեռացել են։
Դեպքից հետո Ռ. Աֆրիկյանից տեղեկացել է, որ վերջինս գետնից ինչ-որ բան է վերցրել և դրանով մարմնական վնասվածքներ է պատճառել Ն.Ավոյանին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 216-219, 299-300, հատոր 2, գ.թ. 7-8, 19-20/
Վկա Ալեքսանդր Պավելի Աֆրիկյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 20։00-ի սահմաններում, «Մալիբու» սրճարանի մոտակայքում գտնվող շինարարական հրապարակում, Նարեկ Ավոյանը հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել իր եղբայր Ռաֆայել Աֆրիկյանից, որից հետո տեղեկանալով, որ նա է իրեն հայհոյել՝ բռունցքով հարվածել է Ռ.Աֆրիկյանի դեմքին, որի հետևանքով եղբայրը ցնցվել է, աջ ու ձախ է գնացել, ապա ընկնելիս է եղել առկա շինարարական փոսի մեջ, սակայն Ն.Ավոյանը նրան հետ է քաշել։ Երբ Ռ.Աֆրիկյանը գտնվել է ծնկի իջած դիրքում` Ն. Ավոյանը բռնել է վերջինիս պարանոցից և կարծես թե փորձել է խեղդել նրան, որը տևել է մի քանի վայրկյան։ Այնուհետև Ն.Ավոյանը հայտնել է, որ իր վրա արյուն կա, մոտեցել է իր ընկերներին, որոնց հետ միասին հեռացել են։ Դեպքից հետո Ռ.Աֆրիկյանից տեղեկացել է, որ նա գետնից ինչ-որ բան է վերցրել և դրանով մարմնական վնասվածքներ է պատճառել Ն.Ավոյանին, որպեսզի վերջինս բաց թողնի իր պարանոցը, սակայն հարվածելու պահն անձամբ չի տեսել։
Ինքը տեսել է, որ Նարեկը բռնել է Ռաֆայելին և ենթադրել է, որ խեղդում է, քանի որ եթե բռնել էր, ուրեմն պետք է խեղդեր։ Ինքը չի հասցրել որևէ բան անել։ Ռաֆայելը եղել է կռացած վիճակում։ Ն. Ավոյանի կողմից հարվածելը, հետ քաշելը և խեղդելը միասին կարող էր տևած լինել շուրջ տաս վայրկյան։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 223-227, հատոր 2, գ.թ. 53-54/
Վկա Արտաշես Շամիրի Շախիրյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 19։40-ի սահմաններում, «Մալիբու» սրճարանի մոտակայքում գտնվող շինարարական հրապարակում Նարեկ Ավոյանը հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել Ռ.Աֆրիկյանից, որից հետո բռունցքով հարվածել է նրա դեմքին։ Ռ. Աֆրիկյանը ցնցվել է, աջ ու ձախ է գնացել, ապա ընկնելիս է եղել առկա շինարարական փոսի մեջ, սակայն Ն.Ավոյանը նրան հետ է քաշել։ Երբ Ռ.Աֆրիկյանը գտնվել է կիսատ ծնկի իջած դիրքում` Ն.Ավոյանը բռնել է վերջինիս պարանոցից և իրեն թվացել է, որ նա խեղդում է Ռ. Աֆրիկյանին, որը տևել է մի քանի վայրկյան։ Այդ ժամանակ նկատել է, որ Ռ. Աֆրիկյանը ձեռքն անկանոն թափահարում է։ Այնուհետև Ն.Ավոյանը հայտնել է, որ իր վրա արյուն կա։ Նա մոտեցել է իր ընկերներին, որոնց հետ հեռացել են։ Դեպքից հետո Ռ.Աֆրիկյանից տեղեկացել է, որ վերջինս գետնից ինչ-որ երկաթե կտոր է վերցրել, ապա դրանով մարմնական վնասվածքներ է պատճառել Ն.Ավոյանին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 239-242, հատոր 2, գ.թ. 2-3, 5-6, 25-26, 55-56/
Վկա Պավել Ռաֆիկի Աֆրիկյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր որդի Ռաֆայել Աֆրիկյանից տեղեկացել է, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, «Մալիբու» սրճարանի մոտակայքում գտնվող շինարարական հրապարակում Ն.Ավոյանն իրեն հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել որդուց, որից հետո տեղեկանալով, որ վերջինս է իրեն հայհոյել՝ բռունցքով հարվածել է դեմքին, որի հետևանքով որդին բժժել է, օրորվել և ընկնելիս է եղել այդտեղ գտնվող շինարարական փոսի մեջ, սակայն Ն. Ավոյանը նրան հետ է քաշել։ Այդ ժամանակ, երբ Ռ.Աֆրիկյանը գտնվել է ծնկի իջած դիրքում` Ն.Ավոյանը բռնել է նրա պարանոցից և սկսել է խեղդել։ Այդ ընթացքում որդին գետնից ինչ-որ երկաթե կտոր է վերցրել և դրանով անկանոն հարվածներ է հասցրել Ն. Ավոյանի թևին։ Անձամբ հանդիպել է Ն. Ավոյանին, սակայն վերջինիս չի համոզել դեպքի իրական հանգամանքներն այլ կերպ ներկայացնել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 116-118, 277-278/
Վկա Ֆերդինանտ Տիգրանի Բրուտյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 20։00-ի սահմաններում, «Մալիբու» սրճարանի մոտակայքում գտնվող շինարարական հրապարակում Ն. Ավոյանը հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել ընկերոջից՝ Ռ.Աֆրիկյանից, որից հետո տեղեկանալով, որ վերջինս է իրեն հայհոյել՝ բռունցքով հարվածել է Ռ.Աֆրիկյանի դեմքին։ Այդ հարվածից Ռ. Աֆրիկյանը հետ է գնացել, ապա մոտեցել է Ն.Ավոյանին, որը բռնել է Ռ. Աֆրիկյանի պարանոցից և կարծես թե խեղդել է նրան։ Նույն ժամանակ նկատել է, որ Ն. Ավոյանի շապիկն արյունոտված է։ Այնուհետև Ռ. Աֆրիկյանից տեղեկացել է, որ վերջինս գետնից ինչ-որ երկաթե կտոր է վերցրել և դրանով մարմնական վնասվածքներ է պատճառել Ն.Ավոյանին։
/հատոր 1, գ.թ. 248-251, հատոր 2, գ.թ. 23-24/
Վկա Գուրգեն Շահենի Գասպարյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, ժամը 19։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի հետնամասում գտնվող շինարարական հրապարակում, իր ընկեր Նարեկ Ավոյանը հայհոյելու կապակցությամբ պարզաբանում է պահանջել Ռաֆայել Աֆրիկյանից, իսկ ներկա գտնվող անձանցից պահանջել է չմիջամտել խոսակցությանը։ Այդ ընթացքում լսել է Ն.Ավոյանի բղավոցը` իրեն դանակով հարվածելու մասին։ Դրանից հետո նկատել է, որ Ն. Ավոյանը որովայնի շրջանում արյունահոսում է և նրան մի քանի ընկերներով տեղափոխել են «Նաիրի» բժշկական կենտրոն։ Միջադեպի ընթացքում Ն.Ավոյանը Ռ.Աֆրիկյանին չի խեղդել և այդպիսի փորձ չի կատարել։
Վկա Գ. Գասպարյանն իր նախաքննական ցուցմունքները պնդել է նաև վկաներ Ա. Շախիրյանի, Է. Մակարյանի և Ա. Հայրապետյանի հետ առերես։
/հատոր 1, գ.թ. 50-52, 252-253, 294-295, 299-300, հատոր 2, գ.թ. 2-3, 88-89/
Դատաբժշկական փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 10-ի թիվ 1717/հ եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Քաղ. Ն.Ավոյանի ստացած մարմնական վնասվածքները որովայնի առաջային պատի ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման՝ որովայնամզի վնասումով, առանց ներքին օրգանների վնասման, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի՝ մեծ կրծքամկանի վնասումով և ձախ բազկի երկգլուխ մկանի վնասումով ծակած-կտրած արյունահոսող վերքերի ձևերով պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքի ներգործության հետևանքով, հնարավոր է նշված ժամանակին, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս՝ որպես կյանքին վտանգ սպառնացող։»։
/հատոր 1, գ.թ. 81-82/
Դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. հունվարի 16-ի թիվ 4079 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Քաղ. Ռ.Աֆրիկյանի մոտ փորձաքննության պահին վաղեմությամբ դեպքին համապատասխանող մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել։ Ներկայումս որոշել, եղել են այդպիսիք, թե ոչ, հնարավոր չէ` փորձաքննությանն ուշ ներկայանալու և բժշկական փաստաթղթերի բացակայության պատճառով, քանի որ չի բացառվում, որ մարմնական վնասվածքներ եղած լինեին, մասնավորապես` քերծվածքների, արյունազեղումների ձևերով, սակայն չհայտնաբերվեցին` անցած շաբաթների ընթացքում անհետք ապաքինված լինելու կապակցությամբ։»։
/հատոր 1, գ.թ. 194-195/
Դատահետքաբանական փորձաքննության 2013թ. հունվարի 09-ի թիվ 39161202 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը ներկայացված մայկայի առաջամասի վրա առկա են թվով երկու մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով ծակած-կտրած են և առաջացել են սուր կտրող եզր ունեցող ծակող-կտրող գործիքի /դանակի-դանակների/ երկու ներգործության հետևանքով։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված մայկայի վրա հայտնաբերված վնասվածքները իրենց տեղակայություններով և բնույթով հիմնականում համընկնում են փորձաքննությանը տրամադրված` դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1717/հ եզրակացության մեջ նկարագրված Ն.Ավոյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսին և որովայնի ձախ կեսի առաջակողմնային մակերեսին առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքներին։»։
/հատոր 1, գ.թ. 229-230/
Անձին ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ 2012թ. դեկտեմբերի 29-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` տուժող Նարեկ Ավոյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց մեջ ճանաչել է ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանին և հայտարարել, որ նա 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, Երևանի Սարյան փողոցի բակերից մեկում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ դանակահարել է իրեն և պատճառել մարմնական վնասվածքներ։ Նրան ճանաչել է ընդհանուր կազմվածքից, դեմքից, մազերի գույնից։
/հատոր 1, գ.թ. 146/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, դեպքի ժամանակ տուժող Ն. Ավոյանի հագին եղած շապիկով։
/հատոր 2, գ.թ. 94-95/
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին, Երևանի պետական կոնսերվատորիայի վարչական շենքի հարակից տարածքում հանդիպել է ընկերներ Միքայել Ղազարյանին, Հայկ Սարգսյանին, Կառլեն Սահակյանին և Արեգ Պետրոսյանին։ Նրանք հայտնել են, որ Նարեկ Ավոյանը` քառասուն ընկերների հետ միասին իրենց ծեծի է ենթարկել, իսկ կռվի պատճառ է հանդիսացել դպրոցի մյուս երեխաների կողմից Միքայել Ղազարյանին նեղացնելը։ Կոնսերվատորիայի մոտ իր ընկերներին հանդիպելու ժամանակ նրանցից ինչ-որ մեկը, թե կոնկրետ ով` չի հիշում, հեռախոսով խոսել է մինչ այդ իրեն անծանոթ Նարեկ Ավոյանի հետ, որից հետո ինքն է զրուցել վերջինիս հետ։ Ն. Ավոյանին առաջարկել է հանդիպել, սակայն վերջինս չի համաձայնվել տվյալ օրը հանդիպել, ինչի կապակցությամբ միմյանց փոխադարձ հայհոյել են։ Այնուհետև գնացել է տուն։ Քիչ անց զանգահարել է Կառլեն Սահակյանը, հայտնել է, որ հանդիպելու են իրենց ծեծի ենթարկողների հետ, առաջարկել է հանդիպման գնալ կրտսեր եղբոր և ընկերներից` Մեսրոպ Սահակյանի և Մայիսի հետ։ Ժամը 19։30-ին Արամ Հայրապետյանի, Մեսրոպ Սահակյանի և Մայիսի հետ գնացել են Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մոտ և հանդիպել է Նարեկ Ավոյանին, որը նշված վայր է եկել շուրջ 25 հոգու հետ։ Քայլելով գնացել են դեպի Սարյան փողոց։ Ինչ-որ անավարտ շինարարության մոտ Նարեկը հանել է բաճկոնը և ընկերներին կարգադրել է, որ չխառնվեն։ Դրանից հետո Ն. Ավոյանը ճշտելով, որ ինքն է հայհոյել` բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է իր դեմքին, ինչի հետևանքով ցնցվել է։ Դրանից հետո Ն.Ավոյանը գլուխը մտցրել է արմունկի տակ և սկսել է խեղդել։ Գտնվելով ծնկի իջած վիճակում` գետնից վերցրել է երկաթի ինչ-որ կտոր և ձեռքի անկանոն շարժումներով փորձել է ազատվել Նարեկից։ Դրանից հետո լռություն է տիրել, որից հետո Ն.Ավոյանի ընկերներն իր ուղղությամբ քարեր են նետել և դիմել են փախուստի, իսկ ինքը գնացել է տուն։
Երեք օր անց դեպքի մասին պատմել է ծնողներին։ Շուրջ մեկ ամիս դասերի չի գնացել, քանի որ վախեցել է, որ կարող են իր նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնել։ Ծնոտի շրջանում ցավեր է ունեցել, որի պատճառով մի քանի օր չի կարողացել սնվել։
Ինքը ոչ ժխտում է, ոչ էլ հաստատում, որ դեպքի ժամանակ ասել է` «Եկեք, հաջորդն ով է», քանի որ իր հոգեվիճակն այդպիսին է եղել։ Մինչև միջադեպը, դեռևս ճանապարհին Նարեկը մի քանի անգամ ասել է «Արյունով եմ ստանալու»։ Իր ընկերներ Արամը և Ֆերդինանտը հորդորել են, որ վեճ չլինի, բայց Նարեկը չի համաձայնվել։ Մեսրոպն իրեն զանգահարել և ասել է, որ Նարեկն ասել է, թե ցանկանում է իրեն հայհոյողին տեսնել, որպեսզի սպանի նրան։
Չի կարող ասել` Նարեկին հարվածել է իրեն խեղդելու պահին, թե մինչ այդ։ Ինքը հարվածել է Նարեկին, որպեսզի նա իրեն բաց թողնի։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 140-143, 147-151, 164, 237, հատոր 2, գ.թ. 86, 88-89, 90-91/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով այլ ապացույցների հետ, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանի ցուցմունքները` իր կողմից տուժող Ն. Ավոյանին ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելուն նախորդող ժամանակահատվածում վերջինիս կողմից իրեն խեղդելու կամ դրա փորձ կատարելու մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են արդեն իսկ նշված ապացույցներով։
Նույն կարգով ստուգելով և գնահատելով վկաներ Արամ Հայրապետյանի, Պավել Աֆրիկյանի, Ֆերդինանտ Բրուտյանի, Արտաշես Շախիրյանի, Ալեքսանդր Աֆրիկյանի, Էդգար Մակարյանի ցուցմունքները` դատարանը գտնում է, որ վկաներ Արամ Հայրապետյանի, Պավել Աֆրիկյանի, Ֆերդինանտ Բրուտյանի, Արտաշես Շախիրյանի, Ալեքսանդր Աֆրիկյանի, Էդգար Մակարյանի ցուցմունքները` Ռաֆայել Աֆրիկյանի կողմից տուժող Նարեկ Ավոյանին ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելուն նախորդող ժամանակահատվածում վերջինիս կողմից Ռ. Աֆրիկյանին խեղդելու կամ դրա փորձ կատարելու մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու հարցում ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանին օգնելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են քրեական գործով ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված վերոհիշյալ ապացույցներով։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանի պաշտպան Ա. Ֆանյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ն. Ավոյանի շապիկի, այն վերցնելու մասին արձանագրության և դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 39161202 եզրակացության` որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը հաստատելու մասին` այն պատճառաբանությամբ, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված տուժողի շապիկը վերցնելիս, ինչպես նաև այն իրեղեն ապացույց ճանաչելիս և քրեական գործին կցելիս չեն պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները։ Մասնավորապես` ինչպես հագուստը վերցնելու մասին արձանագրությամբ, այնպես էլ այն իրեղեն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին որոշմամբ տուժողի շապիկը մանրամասն նկարագրություն չի ստացել։ Բացի այդ, այդ շապիկը վերցվել է 17.11.2012թ.-ին, իսկ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել 28.08.2013թ.-ին և հասկանալի չէ, թե այդքան ժամանակ տվյալ շապիկը որտեղ է գտնվել, ինչ պայմաններում և ինչու է իրեղեն ապացույց ճանաչվել այդքան ամիսներ անց, ուստի հնարավոր չէ հավաստել, որ քննարկվող իրեղեն ապացույցի մանրամասն նկարագրությամբ, ինչպես նաև կնքելով և այն ձեռք բերելուց հետո անմիջապես հետո կատարված գործողություններով բացառվել է այն փոխելը, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոխելու հնարավորությունը։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն`
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…)
7) անհայտ կամ դատական նիստում չբացահայտվող աղբյուրից.»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ապացույցներ ձեռք բերելիu էական են այն խախտումները, որոնք, դրuևորվելով մարդու և քաղաքացու uահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ uույն oրենuգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մաuնակիցներին` oրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ uահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել uտացված փաuտական տվյալների հավաuտիության վրա։»։
Նույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։
2. Առարկան իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ։
3. Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, կամ եթե դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ այն ճանաչել են կասկածյալը, մեղադրյալը, տուժողը կամ վկան։»։
Քրեական դատավարությունում ապացույցների թույլատրելիության հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա. Սարգսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) որպես քրեական oրենuգրքով նախատեuված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կաuկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպեu նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով։ Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել uտացված փաuտական տվյալների հավաuտիության վրա։
Այսպիսով, ապացույցների հավաքմանը և ստուգմանն ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովվի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը։ Հակառակ դեպքում կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ և դրվել մեղադրանքի հիմքում։» (տե՛ս Արմեն Սեյրանի Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշումը)։
Հագուստը վերցնելու մասին 17.11.2012թ. արձանագրության համաձայն` «Նաիրի» բժշկական կենտրոնի վերակենդանացման բաժանմունքի մայրապետ Մարիա Առաքելի Խաչերյանը ներկայացրել է 2012թ. նոյեմբերի 16-ին իրենց մոտ բուժօգնության տեղափոխված Նարեկ Ավոյանի կիսաթև, սպիտակ վերնաշապիկը, որի վրա առկա են եղել արնանման հետքեր։ Վերոհիշյալ գործողությանը որպես ընթերակա մասնակցել են Սաթենիկ Գագիկի Ալեքսանյանը և Անի Սմբատի Մխիթարյանը։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ. Նազարյանի 13.12.2012թ. որոշմամբ նշանակվել է դատահետքաբանական փորձաքննություն և փորձագետին առաջադրվել են հետևյալ հարցերը`
ա) Ն. Ավոյանի շապիկի վրա վնասվածքներ առկա են, թե ոչ, եթե այո, ապա որոշել դրանց բնույթը, տեղակայումը, առաջացման մեխանիզմը,
բ) Ն. Ավոյանի շապիկի վրա առկա վնասվածքները համընկնում են Նարեկ Ավոյանի մարմնական վնասվածքների հետ, թե ոչ։ /հատոր 1, գ.թ. 88-89/։
Վերոհիշյալ որոշման հետ միասին փորձաքննության ուղարկվել է նաև Ն. Ավոյանի շապիկը` կնիքված վիճակում։ /հատոր 1, գ.թ. 90/
«Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի հետքաբանական լաբորատորիայի ավագ փորձագետ Մ. Հարությունյանի կողմից տրված դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 39161202 եզրակացության համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը ներկայացված մայկայի առաջամասի վրա առկա են թվով երկու մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով ծակած-կտրած են և առաջացել են սուր կտրող եզր ունեցող ծակող-կտրող գործիքի /դանակի-դանակների/ երկու ներգործության հետևանքով։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված մայկայի վրա հայտնաբերված վնասվածքները իրենց տեղակայություններով և բնույթով հիմնականում համընկնում են փորձաքննությանը տրամադրված` դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1717/հ եզրակացության մեջ նկարագրված Ն.Ավոյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսին և որովայնի ձախ կեսի առաջակողմնային մակերեսին առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքներին։»։
/հատոր 1, գ.թ. 229-230/
Վերոհիշյալ եզրակացության «Պարզաբանման համար առաջադրված հարցերը» մասում փորձագետը նշել է, որ փորձաքննության է ներկայացվել մեկ փաթեթ, ամրակնքված «ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժին, ծրարների համար N 7/4» գրառումները կրող կլոր կնիքի դրոշմով, որտեղ առկա է նաև «Քրեական գործ 15122612 Նարեկ Ավոյանի մայկան ավ. քննիչ ստորագրություն Ռ. Նազարյան» ձեռագիր գրառումները։ Զննությամբ ներկայացված փաթեթի և դրա ամրակնքման ամբողջականության խախտումներ չեն հայտնաբերվել։
Եզրակացության հետ միասին վարույթն իրականացնող մարմնին վերադարձվել է նաև ներկայացված հագուստը` փաթեթավորված և կնիքված վիճակում։
Քննիչի 2013թ. օգոստոսի 28-ի որոշմամբ, տուժող Ն. Ավոյանի շապիկը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
Այսպիսով, տուժող Ն. Ավոյանի վերնաշապիկը նկարագրվել է հագուստը ներկայացնելու մասին արձանագրության մեջ։ Այդ իրեղեն ապացույցի վրա հանցագործության հետքեր են պահպանվել, որը կարող է գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու միջոց ծառայել։ Այդ վերնաշապիկի նկարագրությամբ և այն ձեռք բերելուց հետո կատարված գործողություններով` փաթեթավորմամբ, փորձաքննության ենթարկելով, շապիկը փաթեթավորված և կնիքված վիճակում փորձագետից ստանալով` բացառվել է այն փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը։ Դատավարության մասնակիցներից որևէ մեկն այդ իրեղեն ապացույցը փոխած լինելու կամ դրա վրա որևէ փոփոխություն կատարած լինելու որևէ հանգամանքն ընդհանրապես չի վիճարկել։
Հետևաբար, իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ն. Ավոյանի շապիկը և դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 39161202 եզրակացությունն անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանց օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Տուժող Ն. Ավոյանի շապիկը վերցնելու մասին արձանագրությունը որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին պաշտպանի միջնորդությունն անհիմն է, քանի որ այն որպես ապացույց մեղադրական եզրակացության մեջ չի նշվել և որպես ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող ապացույց չի օգտագործվել։
Ամբաստանյալ Ռ. ԱՖրիկյանի պաշտպաններ Ա. Ֆանյանը և Ռ. Ահարոնյանը միջնորդություն են ներկայացրել դատարան` մեղադրյալ Ռ. Աֆրիկյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքով կարճելու մասին, իսկ այն մերժելու դեպքում` Ռ. Աֆրիկյանին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերաորակելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ Ռ. Աֆրիկյանի գործողությունները նախաքննության մարմնի կողմից պետք է դիտարկվեին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի համատեքստում, քանի որ Ռ. Աֆրիկյանի նկատմամբ իրականացվել է ոտնձգություն, որը սկսվել է տուժողի կողմից` ամբաստանյալի դեմքին առաջին իսկ հարվածը հասցնելով։ Ընդ որում` ոտնձգությունն ինքնին, ստեղծված իրադրությունում կյանքի և առողջության համար վտանգավոր բնույթ է կրել, քանի որ ամբաստանյալի, տուժողի և վկաների ցուցմունքների համաձայն` Ռ. Աֆրիկյանը հարվածից կարող էր ընկնել կիսակառույց շենքի համար փորված փոսը` եթե տուժողը նրան հետ չքաշեր։ Դրանից հետո տուժողը բռնել է Ռ. Աֆրիկյանի վզից և փորձել է խեղդել նրան։ Այդ հանգամանքը հաստատվել է վկաներ Էդգար Մակարյանի, Ալեքսանդր Աֆրիկյանի, Արտաշես Շախիրյանի, Ֆերդինանտ Բրուտյանի և Արամ Հայրապետյանի ցուցմունքներով։ Այսպիսով, արդեն իսկ տուժողի կողմից սկսված և շարունակվող ոտնձգության պայմաններում Ռ. Աֆրիկյանի կողմից ծնկի իջած լինելու և ձեռքով անկանոն շարժումներով Ն. Ավոյանի առողջությանը վնաս պատճառելն ամբաստանյալի կողմից ընկալվել է որպես նրա բազուկներից ազատվելու միակ ճանապարհ։ Քննարկվող իրավիճակում վարույթն իրականացնող մարմինն անտեսելով անչափահաս Ռ. Աֆրիկյանի տարիքային և ֆիզիկական առանձնահատկությունները, նրա հուզական վիճակը, սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները, որոնցով պայմանավորված է եղել Ռ. Աֆրիկյանի վարքագիծը, նրա հոգեբանական վերաբերմունքը արարքի նկատմամբ, արարքի քրեաիրավական որակումը կապել է բացառապես վրա հասած հետևանքների հետ։ Գործում առկա ապացույցներով ակնհայտորեն փաստվում է, որ առկա է ոտնձգություն և դրանից պաշտպանություն։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործություն չի համարվում այն գործողությունը, որը կատարվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, այսինքն՝ պաշտպանվողի կամ մեկ այլ անձի կյանքը, առողջությունը և իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը հանրության համար վտանգավոր ոտնձգությունից կամ դրա իրական սպառնալիքից՝ ոտնձգություն կատարողին վնաս պատճառելու միջոցով պաշտպանելիս, եթե թույլ չի տրվել անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում։
2. Անձի կյանքի համար վտանգավոր բռնության կամ այդպիսի բռնության իրական սպառնալիքով զուգորդված ոտնձգությունից պաշտպանվելիս կարող է պատճառվել ցանկացած վնաս, այդ թվում՝ մահ։
3. Անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն անձին է պատկանում՝ անկախ ոտնձգությունից խուսափելու կամ այլ անձանց կամ պետական մարմինների օգնությանը դիմելու հնարավորությունից, ինչպես նաև անկախ անձի մասնագիտական կամ այլ հատուկ պատրաստվածությունից և պաշտոնեական դիրքից։ 4. Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում են համարվում դիտավորյալ այն գործողությունները, որոնք, պաշտպանվողի համար ակնհայտ, չեն համապատասխանում ոտնձգության բնույթին և վտանգավորությանը։
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ արարքը հանցագործություն է, եթե հատկապես նախատեսված է սույն օրենսգրքի հատուկ մասով։ (...)»։
Սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով հաստատվել է, որ տուժող Նարեկ Ավոյանը և ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանը հանդիպել են` հեռախոսով հայհոյելու հետ կապված պարզաբանումներ կատարելու նպատակով, առանձնացել են մյուսներից և պահանջել են չմիջամտել իրենց։ Ն. Ավոյանը բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է Ռ.Աֆրիկյանի դեմքին, իսկ երբ վերջինս հետ է գնացել և ընկնելիս է եղել այդտեղ գտնվող փոսը` Ն.Ավոյանը բռնել է Ռ. Աֆրիկյանին և մի կողմ է քաշել։ Ամբաստանյալ Ռ.Աֆրիկյանն իր մոտ եղած սուր կտրող-ծակող գործիքով, անկանոն շարժումներով հարվածներ է հասցրել տուժող Ն.Ավոյանի որովայնի, կրծքավանդակի և ձախ թևի շրջաններին` դիտավորությամբ նրան պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող, ծանր մարմնական վնասվածքներ։
Հետևաբար, ամբաստանյալի նկատմամբ չի իրականացվել հանրորեն վտանգավոր, առկա և իրական ոտնձգություն։
Ռաֆայել Աֆրիկյանի կողմից տուժող Նարեկ Ավոյանին ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելուն նախորդող ժամանակահատվածում վերջինիս կողմից Ռ. Աֆրիկյանին խեղդելու կամ դրա փորձ կատարելու մասին վկաներ Արամ Հայրապետյանի, Պավել Աֆրիկյանի, Ֆերդինանտ Բրուտյանի, Արտաշես Շախիրյանի, Ալեքսանդր Աֆրիկյանի, Էդգար Մակարյանի, ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանի ցուցմունքները, ինչպես նաև ամբաստանյալ Ռ. Աֆրիկյանի կողմից Ն. Ավոյանին սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածներ հասցնելու և դիտավորությամբ նրա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու ժամանակ Ռ. Աֆրիկյանի` անհրաժեշտ պաշտպանության իրավիճակում գործելու հանգամանքը հերքվել է քրեական գործով ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված վերոհիշյալ ապացույցներով։
Հետևաբար, ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճիշտ է որակված և նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերաորակվելու, ինչպես նաև քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքով կարճելու հիմքեր առկա չեն, ուստի պաշտպանների միջնորդությունն ամբողջությամբ ենթակա է մերժման` անհիմն լինելու պատճառով։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական ծանր վնասվածք պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, տուժողի հետ հաշտվել են։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս` տասնյոթ տարեկան լինելը և հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։
Միաժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցման է ենթակա Ռ. Աֆրիկյանին անազատության մեջ պահելու երկու օրը։
Քննարկելով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանի կողմից կրելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն` որոշվել է.
«1. Պատժից ազատել, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով եւ 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի`
(…)
3) այն անձանց, որոնց նկատմամբ նշանակվել է առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ։»։
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճռով Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանի նկատմամբ ենթակա է կիրառման «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշումը և առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նշանակելու դեպքում նա ենթակա է պատժից ազատման։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 28.08.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ն. Ավոյանի շապիկը պետք է վերադարձնել Ն. Ավոյանին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը ենթակա է վերացման, իսկ գրավի գումար հանդիսացող 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամը, մուծված 30.12.2012թ. Պավել Աֆրիկյանի կողմից` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 հաշվին, ենթակա է վերադարձման այդ գումարը վճարած Պավել Աֆրիկյանին։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա դատահետքաբանական փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 20.700 /քսան հազար յոթ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը` որպես դատական ծախսեր։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 439-442-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով անազատության մեջ պահելու պահելու 2 /երկու/ օրը` ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետով։
Համաներման ակտի` «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ռաֆայել Աֆրիկյանին ազատել նշանակված պատիժը կրելուց։
Կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը վերացնել և գրավի գումար հանդիսացող 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամը, մուծված 30.12.2012թ. Պավել Աֆրիկյանի կողմից` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 հաշվին, հետ վերադարձնել նրան։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 28.08.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ն. Ավոյանի հագուստը վերադարձնել Ն. Ավոյանին։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Պավելի Աֆրիկյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 20.700 /քսան հազար յոթ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ