Գործ թիվ ԵԿԴ/0166/01/13





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

թարգմանիչ` Մանուկ Հովհաննիսյանի,

մեղադրող, ՀՀ գլխավոր
դատախազության ՀՀ ազգային
անվտանգության մարմիններում
քննվող և կիբեռհանցագործություն-
ների գործերով վարչության
ավագ դատախազ` Արամ Ամիրզադյանի,

տուժողներ` Բահզաթ Աբդուլահ Աթեշի և
Զահիդե Ալի Փարինի,

վերջիններիս ներկայացուցիչ` Թեմուր Հասանովի,

պաշտպաններ` Ստեփան Ոսկանյանի և
Սարգիս Խաչատրյանի,


2014թ. փետրվարի 10-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Վարդան Սամվելի Համբարձումյանի` (ծնված 1971թ. սեպտեմբերի 29-ին, Հրազդան քաղաքում, ազգութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` երկու անչափահաս երեխաներ, նախ¬կինում չդատապարտված, 2011թ. հունիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը նրա նկատմամբ դադարեցվել է 2011թ. մայիսի 26-ին ընդունված համա¬ներման ակտը կիրառելու հիմքով, չի աշխա¬տում, հաշվառ¬ված է Կո¬տայքի մարզի Հրազդան քաղաքի Շինարարների 1-ին նրբանցքի 60-րդ տանը, փաստացի բնակվում է Երևան քաղաքի Սարյան 27-րդ շենքի 33-րդ բնակարանում)

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 58202813 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. մարտի 25-ին` ՀՀ ազգային անվտան¬գութ¬յան ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով` խոշոր չափի գումար խարդա¬խությամբ հափշտակելու դեպքի առթիվ։
2013թ. մարտի 25-ին վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Վար¬դան Համբարձումյանը։
2013թ. մարտի 28-ին Վարդան Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2013թ. մարտի 28-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` Վարդան Համ¬բարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանավորումը։
2013թ. մայիսի 31-ին նույն Դատարանը, քննարկելով պաշտպան Հայկ Ալումյանի միջնորդությունը, մեղադրյալ Վարդան Համբարձումյանի նկատ¬մամբ որպես կալանավոր¬ման այլ¬ընտրան¬քային խափանման միջոց է ընտրել գրավ` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2013թ. մայիսի 31-ին գրավի գումարը մուծելու փաստն հաստատող ապացույց ստանալու կա¬պակցությամբ նախաքննական մարմնի կայացրած որոշման հիման վրա մեղադրյալ Վ.Համբարձում¬յանը կալանքից ազատ է արձակվել։
2013թ. օգոստոսի 26-ին Վարդան Սամվելի Համբարձումյանի վերա¬բերյալ քրեական գործը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված մեղադրա¬կան եզրա¬կա¬ցությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դատա¬րան և 2013թ. օգոստոսի 30-ին ընդունվել վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տարանն հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Վարդան Համբարձումյանը Երևան ժամանած և եվրոպական որևէ երկիր մեկնելու մտադրություն ունեցող Թուրքիայի Հանրապե¬տութ¬յան քաղա¬քացիներ, ազգությամբ քուրդ, գործով տուժողներ Բահզաթ Աբդուլահ Աթեշի և Զահիդե Ալի Փարինի գույքին խարդախությամբ տիրանալու դիտավորությամբ նրանց վստահությունը չարաշահելու եղանակով, այն է` շենգենյան համաձայնութ¬յան երկրներ մուտքի օրինական արտո¬նագրեր նրանց համար ձեռք բերելու պատրվակով, որպես կանխավճար 2012թ. դեկտեմբերին վերջին¬ներիցս պահանջել ու Երևանի «Հանրապետության հրապարակին» կից գործող «Սենյոր» սրճարանում ստացել է 5.000 եվրո գումար« իրականում ստանձնած այդ պարտավորության ուղղութ¬յամբ գործնական որևէ քայլ իրականացնելու մտադրություն նախապես չի ունեցել և որևէ քայլ չի կատա¬րել, այլ նրանց վստահությունը չարաշահելով` խոշոր չափի` 2.641.700 ՀՀ դրամին հա¬մարժեք 5.000 եվրո գումարը խարդախությամբ հափշտակել է, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Վարդան Համբարձումյանը թեև նախաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չէր ճանաչել, Դատարանում ընդունեց տուժողներից խարդախությամբ խոշոր չափի գումար հափշտա¬¬¬կելու փաստը, օգտվեց ՀՀ սահմանադրությամբ ամրագրված լռելու իրավունքից` ամբող¬ջութ¬¬յամբ ընդունելով չվերականգնած գույքային վնասի վերաբերյալ մասով իր դեմ տուժող¬ների ներկայաց¬ված քաղա¬քացիական հայցերը և պարտավորվելով կարճ ժամանակահատվածում վերականգնել նաև պատճառած վնասի մյուս մասը։
Ամբաստանյալ Վարդան Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաս¬տատված համարեց պատշաճ իրավա¬կան ընթա¬¬ցա¬կարգերի շրջա¬նակներում դատաքննությամբ հետազոտ¬ված հետևյալ ապա¬ցույց¬ների գնա¬հատման արդյուն¬քներով.
Տուժող Բահզաթ Աբդուլահ Աթեշի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները` այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերին Թուր¬քիայի քաղաքացի, իր կուսակցական ընկեր Զահիդե Փարինի հետ Իրանի տարածքով Թուրքիա¬յից ժամանել են Հայաստան` քաղաքական հայացքների համար թուրքական իշխա¬նությունների կողմից հետապնդվելու պատճառով եվրոպական որևէ երկիր մեկնելու մտադրութ¬յամբ։ Հայաստանում ծանոթացել են Թուրքիայի քաղաքացի Էֆենդի Կուչուկայայի (այսուհետ` նաև Էֆենդի) հետ, ով առաջարկել է եվրոպական երկրի մուտքի արտոնագրեր ստանալու համար դիմել իր ծանոթ Վարդան Համբարձումյանին (այսուհետ` նաև Վարդան)` նշելով, որ վերջինս օրենքի շրջա¬նակներում կլուծի այդ խնդիրը։ 2012թ. դեկտեմբերի 27-ին կամ 28-ին Երևանի Հանրա¬պետութ¬յան հրապարակում գտնվող «Սենյոր» սրճա¬րանում հանդիպել են Վարդանին« ով համաձայնել է օգնել օրինական մուտքի արտոնագրեր ստա¬նալու հարցում և պահանջել է Թուրքիայի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսանալու փաստն հաստատող իրենց անձնագրերը, իսկ որպես կանխավճար` 5.000 եվրո գումար։ Նշված հանդիպմանը ներկա են եղել ինքը, Էֆենդին և Վարդանը։ Պայմանավորվել են, որ վիզաները ստանալուց հետո Վարդանին վճարելու է ևս 6.000 եվրո գումար։ Հանդիպումից հետո ինքը Զահիդեին տեղեկացրել է« որ Վարդանը նախապես 5.000 եվրո կանխավճար է պահանջում և գործն ավարտալուց հետո նրան պետք է տան ևս 6.000 եվրո գումար։ Զահիդեն համաձայնել և իրեն է տվել կանխավճարի նրա մասնաբաժինը` 2.500 եվրո գումարը։ Հաջորդ օրը «Սենյոր» սրճարանում Էֆենդու ներկա¬յությամբ Վարդանին է փոխանցել իրենց թուրքական անձնագրերը« լուսանկարները և պայմանավորված 5.000 եվրո գումարը։ Վարդանի հետ բոլոր հանդիպումները տեղի են ունեցել «Սենյոր» սրճարանում, որին Էֆենդին մասնակցել և թարգմանել է իրենց խոսակցութ¬յունները։ Վարդանը պարտավորվել է մինչև 2013թ. հունվարի 20-ը ավարտել վիզաների ձևակերպումը և օրինական ճանապարհով իրենց ուղարկել Եվրոպա։ Վարդանը տեղեկացրել է« թե իբր վիզաների ձևակերպումը կատարվելու է Ռուսաստանում« որտեղ բնակվում է նրա եղբայրը։ Գործի ընթացքի վերաբերյալ տեղեկացել են նաև Վարդանի ծանոթ Տիգրան Սահակյանից (այսուհետ` նաև Տիգրան)« ում հետ ծանոթացել է փետրվարին, նույն սրճարանում։ Նշված հանդիպմանը ներկա է եղել նաև Վարդանը։ Դրանից հետո գործի ընթացքի մասին հաճախակի տեղեկացել են Տիգրանից, իսկ Վարդանին այլևս չեն հանդիպել։ Վարդանը թեև խոստացել էր մինչև 2013թ. փետրվարի 14-ը իրենց Եվրոպա ուղարկել։ 2013թ. փետրվարի 15-ին Վարդանը իրենց է տվել անձնագրերի պատ¬ճենները` վստահեցնելով, թե իբր գործը գտնվում է ընթացքի մեջ, սակայն իր և Զահիդեի շենգենյան վիզաներն ունեցել են նույն համարը, այսինքն` եղել են ակնհայտ կեղծ, ինչից հասկացել են, որ Վարդանն իրենց խաբում է։ 2013թ. փետրվարի 25-ին Էֆենդուց տեղեկացել է, որ Վարդանը մեկնել է Ռուսաստան իրենց գործերին ընթացք տալու համար։ Պարբերաբար Էֆենդուց հետաքրքրվել և տեղեկացել են, որ Վարդանը դեռ չի վերադարձել։ Իրենց գործն անընդհատ ձգձգվել է, ուստի Էֆենդու միջոցով պահանջել է, որ Վարդանը վերադարձնի ստացած 5.000 եվրո գումարը և անձնագրերը։ Այդ ընթացքում բազմիցս զանգահարել են Վարդանի 093-652277 հեռախոսա¬հա¬մարին, սակայն այն եղել է անջատված։ 2013թ. մարտի սկզբին Էֆենդու հետ միասին «Սենյոր» ստճարանում հանդիպել է Տիգրանին, տեղեկացել, որ Վարդանը խոստացել է մինչև մարտի 15-ն ավարտել իր և Զահիդեի անձնագրերի ձևակերպումը և իրենց ուղարկել Եվրոպա։ Պահանջել է, որ Վարդանը վերադարձնի իրենց գումարն ու անձնագրերը, քանի որ արդեն ակնհայտ էր, որ վերջինս փորձում է իրենց Եվրոպա ուղարկել անօրինական ճանապարհով։ Դատարանում նշեց, որ մինչդատական վարույթի ընթացքում Վարդանը մասամբ փոխհատուցել է իրեն պատճառ¬ված գույքային վնասը, ուստի Դատարանում նրա դեմ ներկայացրեց միայն 1.750 եվրոյին համարժեք ՀՀ դրամի չափով քաղա¬քացիական հայց (ևս 750 եվրո գումար ամբաստանյալը վերականգնել է տուժող Բահզաթ Աբդուլահ Աթեշի հարցաքննությունից հետո` դատական վիճաբանությունների փուլում)։ Խնդրեց հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակել նրա նկատ¬¬մամբ` պատճառա¬բանելով, որ իր խնդիրը միայն պատճառված վնասի փոխհատուցում ստանալն է։
Տուժող Զահիդե Ալի Փարինի` ըստ էության նույնաբովանդակ դատաքննական ցուցմունք¬ներով. Վերջինս ևս նշեց, որ մինչդատական վարույթի ընթացքում Վարդանը մասամբ փոխ¬հատուցել է իրեն պատճառված գույքային վնասը, ուստի Դատարանում նրա դեմ ներկայացրեց միայն 1.750 եվրոյին համարժեք ՀՀ դրամի չափով քաղա¬քացիական հայց (ևս 750 եվրո գումար ամբաստանյալը վերականգնել է տուժող Զահիդե Ալի Փարինի հարցաքննությունից հետո` դատական վիճաբա¬նություն¬ների փուլում)։ Խնդրեց Վարդանի նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ` պատճառա¬բանելով, որ իր խնդիրը միայն պատ¬ճառված վնասի փոխհատուցում ստանալն է։
Վկա Էֆենդի Կուչուկայայի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուց¬մունք¬ներով` այն մասին, որ Հայաստանում զբաղվում է հաստոցների և պահեստա¬մասերի առուվաճառ¬քով, այդ կապակցությամբ ծանոթացել է Տիգրան Սահակյանի հետ։
2012թ. Տիգրանի միջոցով Երևանի «Սենյոր» սրճարանում ծանոթացել է վերջինիս ծանոթ Վարդան Համբարձումյանի հետ, զրույցի ժամանակ պարզել, որ վերջինս զբաղվում է տուրիստական գործունեությամբ, կարող է ստանալ շենգենյան երկրներ մուտքի արտոնագիր։ Փարինի և Բահզաթի հետ ծանոթացել է 2012թ. դեկտեմբեր ամսին, տեղեկացել, որ նրանք Թուրքիայի իշխանությունների կողմից քաղա¬քական հայացքների համար հետապնդվելու կապակցությամբ Իրանի տարածքով ժամանել են Հայաստանի Հանրապետություն, նպատակ ունեն մեկնել եվրոպական որևէ երկիր։ Վերջիններս խնդրել են հնարավորության դեպքում օգնել, ուստի Վարդանին տեղեկացրել է« որ ազգությամբ քուրդ Թուրքիայի Հանրապետության երկու քաղաքացիներ ցանկանում են Հայաս¬տանից օրինական ճանապարհով մեկնել Եվրոպա։ Վարդանը պարտավորվել է այդ հարցով օգնել` պահանջելով 5.000 եվրո կանխավճար, իսկ աշխատանքն ավարտելուց հետո` ևս 6.000 եվրո գումար։ Այդ մասին տեղեկացրել է Եվրոպա մեկնելու մտադրութ¬յուն ունեցող Բահզաթին և Փարինին, որոնք Վարդանի պայմաններին համաձայնել են։ Ինչքանով հիշում է` Տիգրանը ևս Վարդանին խնդրել է հնարավորության սահմաններում օգնել իրենց։
2012թ. դեկտեմբերի 27-ին կամ 28-ին ինքը, Զահիդեն, Բահզաթը և Վարդանը հանդիպել են Հանրապետության հրապարակում գտնվող «Սենյոր» սրճարանում, զրույցի ընթացքում Վարդանն իր պայմանները վերահաստատել է, ավելացրել, որ գործն ավարտելուց հետո Զահիդեն և Բահզաթը նրան պետք է վճարեն ևս 6.000 եվրո գումար« որին Զահիդեն և Բահզաթը համաձայնել են։ Երկու օր անց նույն սրճարանում իր ներկայությամբ Բահզաթը Վարդանին է փոխանցել 5.000 եվրո գումարը և թուրքական անձնագրերը։ Վարդանը պարտավորվել է մինչև 2013թ. հունվարի 20-ը ավարտել Զահիդեի և Բահզաթի վիզաների ձևակերպումը և նրանց օրինական ճանապարհով ուղարկել Եվրոպա։ Վարդանը նաև տեղեկացրել է, որ վիզաների ձևակերպումը կատարվելու է Ռուսաստանում« որտեղ բնակվում է նրա եղբայրը, ով պետք է օգներ փաստաթղթերի ձևակերպման գործում։ Դրանից հետո հաճախակի զանգահարել է Վարդանին` գործի ընթացքից տեղեկանալու նպատակով, Վարդանը մշտապես հավաստիացրել է, թե իբր ամեն ինչ նորմալ է, խոստացած ժամ¬կետում այն կավարտի, որի մասին իր հերթին տեղեկացրել է Բահզաթին։ Սակայն Վարդանն իր գործը չի կատարել, ինչի կապակցությամբ 2013թ. հունվարի վերջին «Սենյոր» սրճարանում Բահզաթի հետ հանդիպել են նրան։ Հանդիպման ընթացքում Վարդանը խոստացել է արդեն հունվարի վերջին Բահզաթին և Զաիդեն ուղարկել Եվրոպա« սակայն նշված խոստումը ևս չի կատարել։ Այդ խոսակցությունից հետո Վարդանը հեռախոսազանգերին այլևս չի պատասխանել, ուստի գործի ընթացքից տեղեկանալու համար արդեն զանգահարել է Տիգրանին, նրա միջոցով ստացած նորությունները փոխանցել Բահզաթին։ Ի վերջո 2013թ. փետրվարի կեսերին հանդիպել է Տիգրանին և Վարդանին« որի ժամանակ վերջինս իրեն է հանձնել Բահզաթի և Զահիդեի անձնագրերի պատճենները, որոնցում առկա են եղել շենգենյան վիզաներ։ Վարդանը վստահեցրել է, թե իբր անձնագրերը պատրաստ են« կմեկնի անձամբ դրանք բերելու կամ էլ դրանք կուղարկեն։ Դրանք փոխանցել է Բահզաթին, ով ուսումնասիրելով` պարզել է, որ վիզաները կեղծ են, քանի որ երկուսն էլ համարակալված են եղել նույն թվերով։ Բահզաթի բացահայտումը փոխանցել է Տիգրանին՝ Վարդանին տեղեկացնելու նպատակով« քանի որ վերջինիս հետ անձամբ չի կարողացել կապվել։ Վարդանն իր հետ կապի դուրս չի եկել, այլ Տիգրանի միջոցով հայտնել է« թե իբր անձնագրերի պատճեններում առկա վիզաները օրինական են։ Բահզաթը, այդ մասին տեղեկանալով, պահանջել է վերադարձնել անձնագրերը և գումարը։ Վարդանը Տիգրանի միջոցով հայտնել է« թե իբր գտնվում է Ռուսաստանում և մոտ օրերս Հայաստան է վերադառնալու` բերելով նաև Բահզաթի և Զահիդեի անձնագրերը, որոնցում իբրև թե պետք է լինեին շենգենյան երկրներ մուտքի վիզաները։ 2013թ. մարտի 15-ին Տիգրանից տեղեկացել է, որ գործընթացը ձգձգվում է, Վարդանը դեռևս Հայաստան չի վերադարձել, որի մասին դարձյալ հայտնել է Բահզաթին։ Բահզաթը նորից պնդել է, որ վերադարձվեն վճարված 5.000 եվրո գումարն ու Թուրքիայի Հանրապետության քաղաքացու անձնագրերը` նշելով, որ հակառակ դեպքում ինքն և Զահիդեն կդիմեն իրավապահ մարմիններին։ Բահզաթի խոսքերը փոխանցել է Տիգրանին, ով նշել է, որ այլևս չի ցանկանում միջամտել այդ գործն« խնդրել է նրան չանհանգստացնել` պատճառաբանելով, որ այդ գործի հետ որևէ առնչություն չունի։ Այդ ամենի մասին տեղեկացրել է Բահզաթին և Փարինին« ովքեր դիմել են ՀՀ ազգային անվտան¬գության ծառայություն` Վարդանի հափշտակած 5.000 եվրո գումարը և իրենց անձնագրերը վերա¬դարձնելու խնդրանքով։ Նույն ցուցմունքում նաև նշել է, որ Վարդանը նշված գործարքից որևէ գու¬մար Տիգրանին չի տվել։
Վկա Տիգրան Սահակյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ զբաղվում է միջնորդական գործունեությամբ« որի կապակցությամբ ծանոթացել է Էֆենդի Կուչուկա¬յայի հետ։ Երևանի հրապարակի մոտակայքում գտնվող սրճարաններից մեկում տեղի ունեցած ընդհանուր զրույցի ժամանակ Էֆենդին հայտնել է, որ Թուրքիայի Հանրապետության երկու քաղաքացիներ շենգենյան երկրներ մուտք գործելու արտոնագրեր ստանալու հետ կապված խնդիր ունեն և հետաքրքվել« թե արդյոք որևէ անձնավորություն կա« ով կարող է օգնել այդ հարցում։ Էֆենդուն տվել է Վարդանի հեռախոսահամարը։ Բացի այդ« Վարդանին նախապես զգուշացրել է Էֆենդու կողմից զանգահարելու մասին` խնդրելով հնարավորության սահմաններում օգնել նրան։ Մինչև 2013թ. փետրվարը Վարդանի և Էֆենդու միջև եղած զրույցների որևէ տեղեկություն չի ունեցել։ Փետրվարի կեսերին Էֆենդու հետ հանդիպման ժամանակ վերջինս հայտնել է« որ Վարդանին չի կարողանում գտնել` խնդրելով Վարդանի հետ կապվելու դեպքում փոխանցել նրա հետ կապի դուրս գալու անհրաժեշտության մասին։ Մոտ մեկ շաբաթ անց զանգահարել է Վարդանենց տուն« խոսել է նրա դստեր հետ և ասել« որ եթե հայրը գա, թող իր հետ կապնվի։ Նույն օրը Վարդանը փակ համարից զանգահարել է իրեն, տեղեկանալով, որ Էֆենդին է փնտրում նրան, հայտնել է« որ տվյալ հարցը կարգավորելու խնդրով Մոսկվայում է։ 2013թ. մարտին Էֆենդին տեղեկացրել է« որ 2 անձի համար շենգենյան արտոնագրեր ձևակերպելու նպատակով Վարդանը գումար է վերցրել« խոստումը չի կատարել, սակայն նաև ստացած գումարն ու անձնագրերը չի վերադարձնում` խնդրելով լրացուցիչ անգամ այդ հարցով խոսել Վարդանի հետ։ Կրկին կապվել է Վարդանի հետ« առաջարկելով Էֆենդու հետ լուծել հարցերը` տեղեկացնելով, որ նրանք այլևս չեն համբերում« պահանջում են անձնագրերն ու գումարը։ Վարդանը հայտնել է« թե իբր ամեն ինչ նորմալ է, 2013թ. մարտ ամսվա ընթացքում բոլոր հարցերը կլուծվեն։ Այդ ամենը փոխանցել է Էֆենդուն, խնդրել« որ Վարդանի հետ կապված հարցով իրեն այլևս չանհանգստացնել` պատճառաբանելով, որ որևէ առնչություն և շահ այդ գործարքից չի ունեցել։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությամբ, մասնավորապես`
- ՀՀ-ից ելք և մուտք գործելու վերաբերյալ ՀՀ ԱԱԾ ՀՀԳՎ 7-րդ բաժնից ստացված 2013թ. մարտի 29-ի պահանջագրով և դրան կից փաստաթղթով« համաձայն որոնց` գործով ամբաստանյալ Վարդան Համբար¬ձումյանը 2013թ. հունվարից մինչև 2013թ. մարտի 25-ն ընկած ժամանակահատ¬վածում ՌԴ չի մեկնել, հետևաբար` գործով տուժողներ Բ.Աթեշի և Զ.Փարինի անձնագրերը բերելու ուղղությամբ գործնա¬կան որևէ քայլ չի կատարել։
- Գործով ամբաստանյալ Վարդան Համբարձումյանի կողմից գործով տուժողներ Բահզաթ Աթեշին և Զահիդե Փարի¬նին տրամադրված և վերջիններիս անվամբ պատրաստված շենգենյան երկրներ մուտք գործելու կեղծ արտոնագրերի պատճեններով« որոնց ներկայացմամբ Վ.Համբարձումյանը ցանկացել է ժամա¬նակ շահել և գործով տուժողներ Բ.Աթեշին և Զ.Փարինին հավաստիացնել« թե իբր մուտքի արտո¬նագրե¬րը պատրաստ են։
- Գործով ամբաստանյալ Վարդան Համբարձումյանի շահագործած 093-652277« 098-652277 և 010-539383 հեռախո¬սահամարների մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով« կից լազերային սկավա¬ռակ¬ներով« համաձայն որոնց` 2013թ. հունվարի 1-ից մինչև 2013թ. մարտի 25-ն ընկած ժամանակա¬հատ¬¬վածում «Գենա» անունով անձնավորությանը պատկանող 8-926-9639966 հե¬ռա¬¬խո¬¬սահամարին որևէ զանգ չի կատարվել« գործով ամբաստանյալ Վ.Համբարձումյանի այդ պատ¬ճա¬ռաբանությունն անհիմն է և մտացածին, ինչը նաև ապացուցում է այն, որ Վ.Համբարձում¬յանը պարբերաբար խաբել է տուժողներ Բ.Աթեշին և Զ.Փարինին արտոնագրերի հարցով իբր զբաղվելու տեսանկյունով։
- ՀՀ կենտրոնական բանկից 2013թ. մայիսի 17-ին առգրավված` Վարդան Համբարձումյանին պատկանող բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններով« համաձայն որոնց` 2013թ. հունվարի 1-ից մինչև 2013թ. մարտի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում գործով ամբաստանյալ Վ.Համբար¬ձում¬յանը ՌԴ որևէ գումար, այդ թվում` գործով տուժողներ Բ.Աթեշի և Զ.Փարինի անվամբ Շենգեն¬յան երկրներ մուտք գործելու արտոնագրեր ձեռք բերելու նպատակով ստացած 5.000 եվրո գումարը, չի փոխանցել« այսինքն` վերջինս այդ գումարն օգտագործել է այլ նպատակով։

3. Դատարանի իրավական վերլուծություններ և եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնա¬հատելով դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դա¬տա¬¬րանը հաստատված է հա¬մարում այն, որ ամբաս¬տանյալ Վարդան Համբարձումյանը տուժողների վստահությունը չարա¬շա¬հելու եղանակով հափշտա¬կել է վերջիններիս խոշոր չափի գույքը, այ¬սինքն` մեղավորությամբ կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է նշված հոդվածի համապատասխան մա¬սով և կետով։
Ամբաստանյալ Վարդան Համբարձումյանի նկատմամբ պատիժ նշա¬նակելիս Դատա¬րանն հաշվի է առ¬¬նում հետևյա¬լը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրա¬վական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լի¬նեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬նե¬րին, հանցավորի անձնա¬վորութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավա¬րար լինեն նրան ուղ¬ղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերն սահմանում են, որ հան¬ցա¬գոր¬ծության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդա¬րացի պատիժ, իսկ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծության՝ հան¬րութ¬յան հա¬մար վտան¬գավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող և/կամ ծան¬րաց¬¬նող հանգամանք¬նե¬րով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Դատարանը սույն գործով որպես ամբաստանյալ Վ.Համբարձումյանի անձը դրականո¬րեն բնու¬թագրող տվյալներ է գնահատում նախկինում դատապարտված չլինելը (համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. մարտի 29-ի դրությամբ կատարված ստուգման արդյունքների), ամուս¬նացած լինելը (համաձայն 1996թ. հոկտեմբերի 21-ին տրված ԱԱ սերիայի 015820 համարի ամուսնության վկայականի պատճենի), խնամքին անչափահաս երեխաների` 1999թ. ապրիլի 8-ին ծնված Արիանա Վարդանի Համբարձումյանի և 1996թ. նոյեմբերի 14-ին ծնված Էլեն Վարդանի Համբարձումյանի առկա¬յությունը (համաձայն` համապատասխանաբար 1999թ. ապրիլի 9-ին տրված ԱԱ սերիայի 197431 համարի և 1996թ. նոյեմբերի 15-ին տրված ԱԱ սերիայի 007372 համարի ծննդյան վկա¬յականների պատճենների), իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանքներ` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և ան¬կեղ¬¬ծորեն զղջալը, տուժողներին պատճառված վնասը կամովին, սակայն մասամբ` 3.000 եվրո գումարի չափով վերականգնելու հանգամանքը (ըստ տուժողների դատաքննական ցուցմունք¬ների, ինչպես նաև 2013թ. փետրվարի 10-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում տուժող¬ների ներկայացուցիչ Թ.Հասանովի ներկայացրած ստացականի), բնա¬կութ¬յան վայրում դրականո¬րեն բնութագրվելը (ըստ Երևանի Սարյան փողոցի 27-րդ շենքի բնակիչների հայտարարության)։
Դատարանը ամբաստանյալ Վարդան Համբարձումյանի պատասխա¬նատվութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղմացնող այլ հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ Վ.Համ¬բար¬ձումյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին և այն կրելու անհրա¬ժեշտութ¬յան հար¬ցին` Դա¬տա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահ¬ման¬ված հանցա¬կազմի պատ¬ժամասը նախատեսում է այլընտրան¬քային պատժատե¬սակներ` տու¬գանք կամ ազա¬տազրկում` որոշակի ժամկե¬տով, հետևա¬բար` պատժի նպա¬տակ¬ներն ապահովելու տես¬անկյու¬¬¬¬նով քննարկման ենթակա է ամբաս¬տան¬յա¬լի նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, իսկ ազատազրկման դատա¬պարտելու դեպքում` նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագոր¬ծության¬ բնույթն ու վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացա¬կայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահանջով` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վ.Համբարձումյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս կիրառելի է նվազ խիստ պատիժ` տուգանք նշանակելու կանոնը։ Դատա¬րանն ար¬ձա¬¬նագրում է նաև, որ բացա¬կայում է ամբաս¬տան¬¬յալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվող պատժի նվա¬զա¬գույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հիմքերը։
Ամբաստանյալ Վ.Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի չափը որոշելիս Դա¬տա¬րանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս 2013թ. մարտի 25-ից մինչև 2013թ. մայիսի 31-ն ընկած ժամանակահատվածում (2 ամիս 6 օր տևողությամբ) գտնվել է նախնական կալանքի տակ, ուստի կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջը` նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքի չափն համաչափորեն նվազեցնում է։ Վերնոշյալ պատիժն է ար¬դա¬¬րացի և անհրաժեշտ ամբաստանյալ Վ.Համբարձումյանին ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատա¬րումը կանխելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Վ.Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը կրելու (պատժից ազատելու) հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ վերջինիս նկատմամբ դեռևս 2011թ. հունիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է 2011թ. մայիսի 26-ին ընդունված համաներման ակտը նրա նկատմամբ կիրառելու հիմքով, հետևաբար` Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը նրա նկատմամբ առհասարակ կիրառելի չէ` նույն որոշման 9-րդ կետի 2-րդ ենթակետի «դ» կետում նախատեսված արգելքի կապակցությամբ (վերջին տասը տարվա ընթացքում նրա նկատ¬մամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ՀՀ Ազգային ժողովի համաներում հայտա¬րարելու մասին որոշման հիման վրա և դատապարտվում է կրկին դիտավորյալ հանցագոր¬ծություն կատա¬րելու համար։
Ամբաստանյալ Վ.Համբարձումյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խա¬¬¬¬փանման միջոց ընտրված գրավի հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն անհրաժեշտ է վե¬րաց¬նել, իսկ գրավի գումար` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. մայիսի 31-ի թիվ 299 անդորրագրի համաձայն մուտ¬քագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, վերադարձնել վճարող Մարիամ Հովհաննիսյա¬նին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տա¬¬կան ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հար¬ցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ ապացույցները, իրեղեն ապացույցներ ևս առկա չեն։
Անդրադառնալով տուժողներին պատճառված գույքային վնասի հատուցման խնդրին` Դա¬տարանը գտնում է, որ տուժողներ Բահզաթ Աբդուլահ Աթեշի և Զահիդե Ալի Փարինի ներկայացրած 1.750 եվրոյին համարժեք ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայցերը պետք է բավարարել մասնակիորեն` յուրաքանչյուրինը 1.000 (հազար) եվրոյին համարժեք ՀՀ դրամի չափով, և նշված գումարները, որպես հանցագործությամբ նրան¬ցից յուրաքանչյուրին պատճառված գույքային վնաս, բռնագանձել քաղաքացիական պատաս¬խանող Վարդան Համբարձումյանից` բռնագանձումը տարածելով վերջինիս անվամբ հաշ¬վառված և նախաքննության ընթացքում արգելանքի վերցված գույքերի վրա։ Քաղ. հայցերը քննարկելիս և լուծելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ դատական քննության արդյունքներով տուժողներին պատ¬ճառված վնասը 3.000 եվրոյի չափով վերականգնվել է։
Քննարկելով նախաքննության ընթացքում Վարդան Համբարձումյանի անվամբ հաշվառված գույքերի վրա կիրառված արգելանքի պահպանման կամ վերացման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ 2013թ. ապրիլի 25-ի որոշմամբ «Օփել Վեկտրա 1.8» մակնիշի 10 ՍՕ 553 հաշվառման համա¬րանիշի ավտոմեքենայի, ինչպես նաև 2013թ. մայիսի 16-ի որոշմամբ Հրազդան քաղաքի Շինարար¬ների նրբանցքի թիվ 6 տան, նույն քաղաքի Աղբյուրակ թաղամասում գտնվող 746-026, 774-074 գյուղատնտեսական նշանակության հողերի նկատմամբ Վարդան Համբարձումյանի ընդհանուր բաժ¬¬¬նային սեփականության իրավունքի նկատմամբ կիրառված արգելանքն անհրաժեշտ է պահ¬պանել` մինչև տուժողներ Բահզաթ Աբդուլահ Աթեշին և Զահիդե Ալի Փարինին պատճառված գույ¬քային վնասի լրիվ բռնագանձումը։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեա¬կան դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Վարդան Սամվելի Համբարձումյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկի` 700.000 (յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Վարդան Սամվելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խա¬փան¬ման միջոց ընտրված գրավը վե¬րաց¬նել, գրավի գումարը` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. մայիսի 31-ի թիվ 299 անդորրագրի համաձայն մուտ¬քագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդ¬հանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, վերադարձնել վճարող Մարիամ Հովհաննիսյանին` դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժողներ (քաղաքացիական հայցվորներ) Բահզաթ Աբդուլահ Աթեշի ներկայացրած 1.750 (հազար յոթ հարյուր հիսուն) եվրոյին համարժեք ՀՀ դրամի և Զահիդե Ալի Փարինի 1.750 (հազար յոթ հարյուր հիսուն) եվրոյին համարժեք ՀՀ դրամի քա¬ղաքացիական հայցերը բավա¬րարել մասնակի` յուրաքանչյուրինը 1.000 (հազար) եվրոյին համարժեք ՀՀ դրամի չափով, և այդ գումարները, որպես հանցագործությամբ նրանցից յուրաքանչյուրին պատճառված վնաս, բռնագանձել քաղաքացիական պատասխանող Վարդան Սամվելի Համ¬բար¬¬ձումյանից` բռնագանձումը տարածելով վերջի¬նիս շարժական և ան¬շարժ գույքերի վրա։
Վարդան Սամվելի Համբարձումյանի անվամբ հաշվառված` Հրազդան քաղաքի Շինարարների նրբանցքի թիվ 6 տան, ընդհանուր բաժնային սեփականության իրավունքով պատկանող, նույն քաղաքի Աղբյուրակ թաղամասում գտնվող 746-026, 774-074 գյուղատնտե¬սական նշանա¬կության հողերի նրա բաժնեմասի, «Օփել Վեկտրա 1.8» մակնիշի 10 ՍՕ 553 հաշվառման համարանիշի ավտո¬մեքենայի նկատմամբ կիրառված արգելանքը պահպա¬նել` մինչև տուժողներ (քաղաքացիա¬կան հայցվորներ) Բահզաթ Աբդուլահ Աթեշին և Զահիդե Ալի Փարինին պատճառված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։
Դատական այլ ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ