Գործ թիվ ԵԿԴ/0165/01/13





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը ( այսուհետ նաև` Դատարան )`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, ՀՀ գլխավոր
դատախազության ՀՀ ազգային
անվտանգության մարմիններում
քննվող և կիբեռհանցագործություն-
ների գործերով վարչության
ավագ դատախազ` Արամ Ամիրզադյանի,


պաշտպաններ` Գևորգ Մելքոնյանի (ամբ. Ա.Ավետյան),

Գայանե Գալոյանի և
Ռուբեն Կիրակոսյանի (ամբ. Ա.Վարդանյան),

Անահիտ Ավետիսյանի (ամբ. Վ.Սաֆտալյան),


2013թ. դեկտեմբերի 13-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
1. Արսեն Ռոբերտի Ավետյանի` (ծնված 1960թ. հոկտեմբերի 8-ին, Երևան քաղաքում, ազգութ¬յամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախ¬¬կինում չդատապարտված, չի աշխատել, առանց հաշվառման, փաստացի բնակվել է Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի 52-րդ տանը, սույն գործով կալանքի տակ է 2013թ. մայիսի 18-ից),
2. Արկադի Արշավիրի Վարդանյանի` (ծնված 1947թ. մայիսի 22-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գությամբ հայ, ՌԴ քաղաքացի, ՀՀ-ում ունի կացության հատուկ կարգավիճակ, բարձրագույն կրթութ¬յամբ, քաղաքագիտության դոկտոր, ամուսնացած, վատառողջ է, նախկինում չդատապարտված, չի աշխա¬տել, հաշվառված է Երևանի Դավիթաշեն 1-ին թաղամաս, 27/1 շենքի 9-րդ բնակարանում, փաստացի բնակվել է Երևանի Ազատության պողոտայի 11-րդ շենքի 47-րդ բնակարանում, սույն գործով կալանքի տակ է 2013թ. մայիսի 18-ից) և
3. Վարուժան Մեսրոբի Սաֆտալյանի` (ծնված 1964թ. մայիսի 31-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք զա¬վակներ, որոնցից երկուսը` անչափահաս, նախկինում չդատապարտված, աշխատել է «Վարուժան Սաֆ¬տալյան» ԱՁ-ում` որպես տաքսու վարորդ, հաշ¬վառված և բնակվում է Երևանի Անտառային փողոցի 124-րդ տանը, սույն գործով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու վերա¬բերյալ ստորագրություն)։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 58204813 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. մայիսի 17-ին ՀՀ կառավա¬րությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 8-րդ կետերի հատկանիշներով` Արսեն Ավետյանի և Արկադի Վարդանյանի կողմից Ռոբերտ Ավետյանի սպանությունը նախապատրաստելու դեպքի առթիվ։
2013թ. մայիսի 18-ին ձերբակալվել է վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկա¬ծան¬քով ՀՀ ազ¬գային անվտանգության ծառայություն բերման ենթարկված Արսեն Ավետյանը։
2013թ. մայիսի 18-ին ձերբակալվել է նաև վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկա¬ծան¬քով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայություն բերման ենթարկված Արկադի Վարդանյանը։
2013թ. մայիսի 20-ին Արսեն Ավետյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 8-րդ կետերի հատկանիշներով։
2013թ. մայիսի 20-ին Արկադի Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ և 8-րդ կետերի հատկանիշներով։
2013թ. մայիսի 20-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջ¬նոր¬դությունը, մեղադրյալ Արսեն Ավետյանի նկատմամբ որպես խա¬¬փան¬ման միջոց է ընտրել կալա¬նավորումը։
2013թ. մայիսի 21-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջ¬նոր¬դությունը, մեղադրյալ Արկադի Վարդանյանի նկատմամբ որպես խա¬¬փան¬ման միջոց է ընտրել կալա¬նավորումը, որը հետագայում երկարացվել է։
2013թ. հուլիսի 24-ին Արսեն Ավետյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխ¬վել և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ( մեղադրանք է առաջադրվել շահադիտական դրդումներով տուժող Ռ.Ավետյանի սպանության նախա¬պատրաս¬տության համար, քանի որ Ա.Վարդանյանի մասնակցությունը (համակատարման եղանակով) սպանության նա¬խա¬պատրաստությանը չի ապա¬ցուցվել)։
2013թ. հուլիսի 24-ին Արկադի Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխ¬վել և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով ( մեղադրանք է առաջադրվել շահադիտական դրդումներով տուժող Ռ.Ավետյանի սպանության նախապատրաս¬տությանն օժանդակելու համար, քանի որ Ա.Ավետյանի հետ խմբի կազմում (համակատարմամբ) այդ սպանության նախապատրաստություն կատարելը չի ապա¬ցուցվել)։
2013թ. հուլիսի 29-ին Վարուժան Սաֆտալյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. հուլիսի 29-ին մեղադրյալ Վարուժան Սաֆտալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրություն։
2013թ. հուլիսի 29-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել տուժող Ռ.Ավետյանի սպանության նախապատրաստությանն օժանդակելու վերաբերյալ մասով Վարուժան Սաֆտալյանի նկատ¬մամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին` վերջինիս կողմից այն իրականացնելուց կա¬¬մովին հրաժարվելու հիմքով (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքով)։
2013թ. հուլիսի 29-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել քրեական հետապնդում չհարուցել զգալի չափի «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի հոգեմետ նյութ ապօրինաբար իրացրած Էդուարդ Ասատրյանի նկատմամբ` նրա արարքում այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատ¬կանիշները ձևականորեն պարունակելու, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով նախա¬տես¬ված հանցակազմի բացակայության հիմքով (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետ)։
2013թ. օգոստոսի 26-ին քրեական գործը Արսեն Ռոբերտի Ավետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Արկադի Արշավիրի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, իսկ Վարուժան Մեսրոբի Սաֆտալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մե¬ղադրա¬կան եզրակացութ¬յամբ ու¬ղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րան և 2013թ. օգոստոսի 30-ին ընդունվել վարույթ։
2013թ. նոյեմբերի 8-ին դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների գնա¬հատման արդյունք¬նե¬րով մեղադրողը, օգտվելով ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 309.1-րդ հոդ¬վածով նախատեսված լիազորութ¬յունից, որոշում է կայաց¬րել ամբաս¬տան¬յալ¬ Արսեն Ավետյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփո¬խե¬լու, նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Մեղադրող կողմն Արսեն Ավետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կե¬տով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, տեղե¬կանալով, որ հայրը՝ Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի 52-րդ առանձնատան սեփականատեր Ռոբերտ Աբրա¬համի Ավետյանն իրեն և որդուն հանել է տան հաշվառումից և մտադիր է՝ առանց իրենց որևէ ժառան¬գություն և մասնաբաժին տրամադրելու, վաճառել առանձնատունը և մեկնել Հայաստանից կամ տնօրինել ամբողջ գումարը, շահադիտական դրդումներից ելնելով, նպատակ ունենալով տիրանալ հորը պատկանող առանձնատանը և մյուս գույքին, ծրագրել է իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերել զգալի չափի «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ դեղահաբեր, որոնց միջոցով ապօրինաբար կյանքից զրկել Ռոբերտ Ավետյանին, որի իրականացմանն օժանդակելու համար հանցավոր համաձայնության է եկել իր մտերիմ՝ Արկադի Արշավիրի Վարդանյանի հետ։
2013 թվականի մայիսի 14-ին հանդիպելով վերջինիս հետ և հայտնելով սպանության իրակա¬նացման վերաբերյալ իր կողմից կայացված որոշումը` ստացել է ինչպես Արկադի Վար¬դանյանի հավա¬նութ¬յունն ու հանցագործության կատարմանն օժանդակելու պատրաս¬տակա¬մության հավաստիացումը, այնպես էլ սպանությանն այլընտրանք չունենալու և բարոյահոգեբա¬նական տեսանկյունից արդարաց¬ված լինելու համոզումները, ինչն Արսեն Ավետյանի մոտ վերջնականապես ամրապնդել է սպանության իրականացման վճռականությունը։
Այնուհետև, միասին քննարկելով սպանության իրականացման տարբեր եղանակներ, մասնա¬վո¬րապես, Արկադի Վարդանյանի կողմից առաջարկված՝ Ռոբերտ Ավետյանին կամրջից ցած նետելու կամ գետը գցելու, ինչպես նաև Արսեն Ավետյանի կողմից առաջարկված՝ հոգեմետ խիստ ներգործող նյութի մեծ չափաբաժնով թունավորելու եղանակները, դրանց յուրաքանչյուրի իրականացման հանգամանք¬ներն ու հետևանքները, ինչպես նաև սպանությունը կատարելուց հետո՝ այն քողարկելու և բացահայ¬տու¬մից խուսափելու նպատակով՝ անհրաժեշտ գործողությունների կատարման սցենարը, ընտրել են՝ իրացման նպատակով ձեռք բերված հոգեմետ նյութը Ռոբերտ Ավետյանի կողմից մշտապես օգտագործվող հանքային ջրում խառնելու և դրանով վերջինիս թունավորելու եղանակով սպանությունը կատարելու տարբերակը։
Դրա իրագործման նպատակով Արսեն Ավետյանը մինչ այդ՝ դեռևս 2013 թվականի մայիսի սկզբին իր ընկեր՝ Վարուժան Սաֆտալյանից իրացնելու, այսինքն` հոգեմետ նյութը հանքային ջրում խառնելու եղանակով օտարելու և հորը՝ Ռոբերտ Ավետյանին հրամցնելու համար ապօրինի ձեռք էր բերել 0,285 գրամ ընդհանուր քաշով 3 դեղահաբ «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ նյութ։
Չիմանալով նյութի գործողության մահացու չափաբաժինը` Ա.Ավետյանը փորձել է Արկադի Վարդանյանի օժանդակությամբ պարզել այն և դրանով իսկ երաշխավորել ակնկալվող արդյունքը, որից հետո վեր¬ջինս զանգահարել է ծանոթ երեք բժիշկների և փորձել տեղեկություն ստանալ հոգեմետ նյութի կիրառ¬ման և անթույլատրելի չափաբաժնի վերաբերյալ, սակայն տեղեկանալով, որ դա շատ վտան¬գավոր հոգեմետ նյութ է և կիրառման յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է բժշկի հսկողություն` անթույ¬լատ¬րե¬լի չափաբաժնի վերաբերյալ կոնկրետ տեղեկություն չի ստացել, բայց հաշվի առնելով ստացած վերո¬հիշյալ տեղեկությունը` Ա.Ավետյանին առաջարկել է թունավորումն իրականացնել փաս¬տացի ձեռք բերված հոգեմետ նյութով։
Կասկած ունենալով ձեռք բերված չափի նյութով ծրագրած սպանությունն ավարտին հասցնելու վերաբերյալ, Արսեն Ավետյանն որոշել է կրկնապատկել հորը թունավորելու համար ձեռք բերված և իր մոտ ապօրինի պահվող հոգեմետ նյութի չափաբաժինը, այդ խնդրանքով վերստին դիմել Վարուժան Սաֆտալյանին, սակայն նախապատրաստվող հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից ան¬կախ հանգամանքներով, քանի որ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցա¬ռումների արդյունքում հանցագործությունը բա¬ցա¬հայտվել է։
Մեղադրող կողմը Արկադի Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-35-104-րդ հոդված 2-րդ մասի 8-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի մայիսի 14-ին հանդիպման ժամանակ իր մտերիմ՝ Արսեն Ավետյանից տեղեկանալով, որ վերջինիս հայրը՝ Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի թիվ 52 առանձնատան սեփականատեր՝ Ռոբերտ Ավետյանը, Արսեն Ավետ¬յանին և վերջինիս որդուն հանել է տան հաշվառումից և մտադիր է՝ առանց նրանց որևէ ժառանգություն և մասնաբաժին տրամադրելու, վաճառել գույքը և մեկնել Հայաստանից կամ անձամբ տնօրինել ամբողջ գումարը, որի պատճառով Արսեն Ավետյանը, շահադիտական դրդումներից ելնելով, նպատակ ունե¬նալով տիրանալու հորը պատկանող առանձնատանը և մյուս գույքին, ծրագրել է հոր սպա¬նությունը, օժան¬դակել է նրա կողմից սպանություն կատարելու որոշման կայացմանն ու վճռականության ձևա¬վոր¬մանը և անմիջական գործողություններով նպաստել հանցագոր¬ծության նախապատրաստության ընթացքին։
Մասնավորապես, վերոհիշյալ հանդիպման ժամանակ Արսեն Ավետյանից լսելով հոր սպա¬նութ¬յունն իրագործելու որոշման մասին` տվել է իր հավանությունը և հավաս¬տիացրել հանցա¬գոր¬ծութ¬յան կատարմանն օժանդակելու պատրաստակամութ¬յան մասին, միա¬ժամանակ համոզմունք հաղոր¬դե¬լով ըն¬կերոջը՝ սպանության իրագործման միջոցով շա¬հադի¬տական նպատակին հասնելուն այլընտրանք չունենալու և այն բարոյահոգեբանական տեսանկյունից արդարացված լինելու վերաբերյալ, ինչն Արսեն Ավետյանի մոտ վերջնականապես ամրապնդել է սպանության իրականացման վճռականությունը և վերացրել բոլոր բարոյահոգեբանական խոչընդոտները։ Այնուհետև, միասին քննարկելով սպանության իրականացման տարբեր եղանակներ, մասնավո¬րա¬պես, իր կողմից առաջարկված՝ Ռոբերտ Ավետյանին կամրջից ցած նետելու կամ գետը գցելու, ինչպես նաև Արսեն Ավետյանի կողմից առաջարկված՝ հոգե¬մետ խիստ ներգործող նյութի մեծ չափաբաժնով թունավորելու եղանակները, դրանց յուրաքանչյուրի իրականաց¬ման հանգամանքներն ու հետևանքները, ինչպես նաև սպանությունը կատարելուց հետո՝ այն քողարկելու և բացահայտումից խուսափելու նպատակով՝ անհրաժեշտ գործողություն¬ների կատարման սցենարը, ընտրել են Ռոբերտ Ավետյանի կողմից մշտապես օգտագործվող հանքային ջրում հոգեմետ նյութը խառնելու միջոցով թունավորելու եղա¬նակով սպանությունը կատարելու տարբերակը, որի իրագործման նպատակով, Արսեն Ավետյանը մինչ այդ, 2013 թվականի մայիսի սկզբին իր ընկեր՝ Վարուժան Սաֆտալյանից ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափով՝ 0,285 գրամ ընդհանուր քաշով 3 դե¬ղահաբ «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ նյութ։ Չիմանալով նյութի գործողության մահացու չափա¬բաժինը` Արսեն Ավետյանը փորձել է Ա.Վարդանյանի օժանդակությամբ պարզել այն և դրանով իսկ երաշխավորել ակնկալվող արդյունքը, որից հետո վերջինս զանգահարել է ծանոթ երեք բժիշկների և փորձել տեղեկություն ստանալ հոգեմետ նյութի կիրառման և անթույլատրելի չափաբաժնի վերաբերյալ, սակայն տեղեկանալով, որ դա շատ վտանգավոր հոգեմետ նյութ է, կիրառման յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է բժշկի հսկողություն, անթույլատրելի չափաբաժնի վերաբերյալ կոնկրետ տեղեկություն չի ստացել, բայց հաշվի առնելով ստացած վերոհիշյալ տեղեկությունը` Ա.Ավետյանին առաջարկել է թունավորումն իրականացնել փաստացի ձեռք բերված հոգեմետ նյութով։
Կասկած ունենալով ձեռք բերված չափի նյութով ծրագրած սպանությունն ավարտին հասցնելու վերաբերյալ` Արսեն Ավետյանն որոշել է կրկնապատկել հորը թունավորելու համար նախատեսված հո¬գեմետ նյութի չափաբաժինը` այդ հարցով նորից դիմելով Վարուժան Սաֆտալյանին, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդ¬յուն¬քում հանցագործությունը բացահայտվել է։
Մեղադրող կողմը Վարուժան Սաֆտալյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանում, որ նա ընկերոջից՝ Արսեն Ավետյանից տեղեկացել է, որ վերջինիս հայրը՝ Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի թիվ 52 առանձնա¬տան սեփականատեր՝ Ռոբերտ Աբրահամի Ավետյանն ընկերոջը և նրա որդուն հանել է տան հաշվառումից և մտադիր է, առանց նրանց որևէ ժառանգություն և մասնաբաժին տրամադրելու, վաճառել առանձնատունը և մեկնել Հայաստանից կամ տնօրինել ամբողջ գումարը, որի պատճառով, Արսեն Ավետյանը, նպատակ ունենալով տիրանալ հորը պատկանող առանձնատանը և մյուս գույքին, 2013 թվա¬կանի մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում ծրագրել է հոգեմետ խիստ ներգործող նյութով թունա¬վորելու միջոցով ապօրինաբար կյանքից զրկել հորը։
Զբաղվելով տաքսի ծառայության մատուցմամբ, 500.000 ՀՀ դրամ գումար պարտք լինելով Արսեն Ավետյանին, դրանով իսկ պարտավորված լինելով նրա հանդեպ, թեթևամտորեն վերաբերվելով նրա հանցավոր մտադրություններին` ցանկացել է ինչ-որ կերպ օգտակար լինել նրան, և 2013 թվականի ապրիլի վերջին կամ մայիսի սկզբին, պատահականորեն տաքսի նստած՝ Ավանի հոգեբուժական կլինիկայում «պսիխոպա¬տիա» ախտորոշմամբ հաշվառված և մշտապես բուժում ստացող Էդուարդ Ասատրյանից իմանալով, որ վերջինս օգտագործում է հոգեմետ դեղահաբեր, նյարդերը հանգստացնելու պատրվակով, խնդրել և նրանից ձեռք է բերել զգալի չափով՝ 0,285 գրամ ընդհանուր քաշով երեք դեղահաբ «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ նյութ և տրամադրել Արսեն Ավետյանին, վերջինիս չհայտնելով դեղահաբերի ձեռք բերման իրական հանգամանքների մասին` այլ դա ներկայացնելով որպես ջանասիրության ցուցաբերման արդյունք։
Դրանից հետո, Արսեն Ավետյանը, համացանցի միջոցով ծանոթանալով նշված հոգեմետ դե¬ղա¬միջոցի կիրառման առավելագույն չափաբաժինների մասին տեղեկատ¬վութ¬յանը, հանցավոր մտադրութ¬յան իրականացման ակնկալվող արդյունքին երաշխա¬վորված հասնելու առումով՝ ձեռք բերված դեղահաբերի քանակը բավարար չհամարելով, նորից դիմել է իրեն՝ ևս երեք դեղահաբ «Ազալեպտին» տեսակի դեղամիջոց ձեռք բերելու առաջարկով։ Տեսնելով Արսեն Ավետյանի վճռականությունը՝ սպա¬նութ¬յունն իրագործելու վերաբերյալ` սթափվել է, այդ ուղղությամբ այլևս որևէ գործողություն չի կատա¬րել, սակայն հաշվի առնելով ընկերական հարաբերությունները և նրա նկատմամբ պարտավորված լինելու հանգամանքը, նախապատրաստվող հանցագործության մասին իրավապահ մարմիններին չի հայտնել, և Արսեն Ավետյանի խնդրանքը ձևականորեն չմերժելով, իրականում խաբել է նրան, թե իբր պայմանավորվածություն է ձեռք բերել դեղամիջոցը տրամադրող ան¬ձանց հետ՝ ևս երեք դեղահաբ տրամադրելու հարցում, ինչն իրականությանը չի համապատասխանել։
Ամբաստանյալներին առաջադրած վերոնշյալ մեղադրանքների և մեղադրական եզրա¬կա¬ցութ¬յան հիմքում մեղադրանքի կողմը դրել է հետևյալ ապացույցները.
Գործով ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանի մասնակի խոստովանական ցուցմունքները, որում վերջինս ընդունել է 0,285 գրամ ընդհանուր քաշով երեք դեղահաբ «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ նյութ ձեռք բերելու փաստը` նշելով սակայն, որ այն իրացնելու նպատակ չի ունեցել։ Նշել է նաև, որ չէր կարող հորը թունավորելու միջոցով մահ պատճառել, քանի որ, ըստ փորձագետի եզրակացության, «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ դեղամիջոցի օգտագործման օրական չափաբաժինը կարող է կազմել մինչև 600 մգ։ Ըստ նրան առաջադրված մեղադրանքի` իբրև թե պետք է ձեռք բերեր ընդհանուր թվով 6 դեղահաբեր, որոնցից յուրաքանչյուրի քաշը կազմել է մոտ 95մգ, այսինքն` ընդհանուր առ¬մամբ մոտ` 570 մգ։ Արսեն Ավետյանը միաժա¬մա¬նակ նշել է, որ եթե նույնիսկ հորը սպանելու մտադրութ¬յուն է ունեցել, դրանից կամովին հրաժարվել է` պարտավորվելով իր անմեղությունը հիմնավորող ապացույց¬ներն անմի¬ջա¬կանորեն ներկայացնել դատաքննության ընթացքում։
Գործով ամբաստանյալ Արկադի Արշավիրի Վարդանյանի ցուցմունքները, համաձայն որոնց` Արսեն Ավետյանի ընտանիքում ստեղծված ճգնաժամի մանրամասներին ծանոթ է նրա իսկ խոսքերից, որոնք վկայել են, որ դեռ մանկության տարիներից հորը՝ Ռոբերտ Ավետյանին նա որպես հայր չի ընկալել։ Նա միշտ ընդգծել է, որ Ռոբերտ Ավետյանն իր կյանքի ամբողջ տարիների ընթացքում հայ-րական մտահոգություն, սեր, ուշադրություն, դաստիարակմանն ուղղված տրամադրվածություն և ծնո¬ղական այլ պարտականություններ Արսենի՝ իր միակ որդու նկատմամբ, չի դրսևորել։ Նա միշտ ապրել է իր անձնական կյանքով, և Արսենի մայրը՝ տիկին Կարինեն, միայնակ է հոգացել երեխայի դաստիա¬րակության, կրթության և բոլոր այլ հոգսերը։ Այսպիսով, հորը, որպես կողմնակի, օտար անձ ընկալելու Արսենի տրամադրվածությունն իր համար միանգամայն պարզ էր։
Մոր` տիկին Կարինեի մահից հետո, որը տեղի է ունեցել անցյալ տարվա տարեմուտին, ներըն¬տանեկան հակասությունները՝ պապի, որդի, թոռ եռանկյան շրջանակներում կտրուկ սրվել են։ Ավետյան ավագը՝ Ռոբերտը, Արսենի ասելով, անթաքույց, սկսել է ավելի հաճախ դրսևորել թշնամական վերաբերմունքը սեփական որդու և թոռան նկատմամբ։ Հարաբերությունների սրա¬ցումը զուգորդվել է Ռոբերտ ավագի կողմից ավելի և ավելի հաճախ հնչող սպառնալիքներով, մասնավորապես` թոռան հասցեին ասել է, որ հանդես կգա դիմումով ոստիկանությանը, որ թոռը ֆիզիկական սպառնալիքներ է հնչեցնում պապու հասցեին և անթույլատրելի հայհոյանքներ տեղում։ Բացի այդ, գրեթե ամեն օր տանը սկանդալային իրավիճակ ստեղծելով` Ավետյան ավագն ամեն անգամ խոստացել է՝ ինչպես որդուն, այնպես էլ թոռանը դուրս հանել տնից։
Տարեսկզբից մի քանի ամիսների ընթացքում Արսենն ընդգծել է հոր մոտ սրացող անկայուն հոգեկան վիճակը։ Նա կարող էր կարճ ժամանակաընթացքում մերթ ագրեսիվություն դրսևորել, մերթ՝ փափկել և հայրական ու պապական բարի արտահայտություններով և խոստումներով տրամագծորեն կերպարանափոխվել։ Երբեմն նա նաև գանգատվել է, որ իբր հետապնդվում է ինչ-որ մարդկանց կողմից, որոնք բացասաբար են ընկալում իր ստեղծագործական գործունեությունը և քաղաքական նախընտրութ¬յունների ուղղվածությունը։ Վերջին շրջանում Ավետյան ավագը մի քանի անգամ հայտնել է որդուն և թոռանը, որ պատրաստվում է վաճառել առանձնատունը և մեկնել Աբխազիա՝ իր կյանքի վերջին հատվածը խաղաղ ու անվտանգ պայմաններում անցկաց¬նելու նպատակով։ Հակասությունների և թշնամանքի եզրին հասնող դրսևորումների գագաթ¬նակետն եղել է այն, որ Ավետյան ավագը, առանց որդուն և թոռանը տեղեկացնելու, նրանց երկուսին էլ դուրս է հանել տան գրանցումից, որից հետո հստակ և վճռականորեն հայտարարել, որ այլևս չի ցանկանում ո՛չ տեսնել, ո՛չ էլ լսել Արսենին և Ռոբերտ կրտսերին։
Այդ մի քանի ամիսների ընթացքում ականատես է եղել Արսենի ծայրաստիճան նյարդայ¬նացած վիճակին, նրա հիասթափությանը, հուսահատությանը, վրդովվածությանը։ Հասկանալի էր, որ Արսենը հայտնվել է երկու կրակի արանքում՝ մի կողմից հոր թշնամական վերաբերմունքը, մյուս կողմից՝ ստեղծված իրավիճակի հողի վրա որդուն՝ Ռոբերտ կրտսերին սպառնացող բացասական հեռանկար¬ները։ Նրա ասելով` փաստորեն ամեն օր ստիպված էր լինում այս կամ այն կերպ մեղմել հաճախակի կրկնվող սկանդալները, օրեցօր ավելի և ավելի սրվող պապու և թոռան միջև ակնհայտ թշնամանքի հասնող հարաբերությունները։
Քանի որ Արսենին ճանաչում է գրեթե 15 տարի և նրան ընկալում է որպես կիրթ, բարեխիղճ, ազնիվ ու բարի անձնավորություն, չէր կարող անտարբեր լինել նրա ընտանիքում ստեղծված օրեցօր վատթարացող իրավիճակի նկատմամբ։ Որպեսզի զերծ պահի Արսենին որևէ էմոցիոնալ պոռթկում¬ներից, որոնք կարող էին բացասական հետևանքներ ունենալ նրա համար, որոշել է կիրառել փորձված հոգեբանական հնարք, որի իմաստն արտահայտվում է հետևյալում։ Ցանկացած մարդ, ով իրեն ծայրաստիճան վիրավորված, նսեմացված, արժեզրկված է համարում որևէ անձի կողմից թշնամական դրսևորում ցուցաբերած հանգամանքի հետևանքով, այդ անձի նկատմամբ բնական և հասկանալի վրեժխնդրությամբ է լիցքավորվում և պատրաստ է նրա հանդեպ վրեժ լուծել ամենատարբեր եղանակ¬ներով։ Նա սկսում է իր երևակայության առջև անցկացնել հնարավոր վրեժխնդրության պատկերները` հորինելով զանազան աստիճանի դաժան վրեժի լուծման տարբերակներ։ Նման վրեժ իրականացնելու վիրտուալ պատկերների արդյունքում մար¬դը լիցքաթափվում է և ի վիճակի է լինում հավասարակշիռ ու ողջամիտ դատողություններ անելու։
Մեկ անգամ Արսենին առաջարկել է սեփական նյարդերը հսկողության տակ պահելու նպա-տակով ստեղծել յուրօրինակ ներընտանեկան հոգեբանական թրիլլերի սյուժե, որի շրջանակներում Արսենը հանդես կգա սեփական առաջին դեմքից, իսկ ինքը, որպես մտերիմ ծանոթ` փորձառու, կյանք տեսած մարդու դերակատարությամբ։ Այդ պահից ամեն անգամ, երբ Արսենը կիսվել է տեղի ունեցած հերթական սկանդալային միջադեպի մանրամասնություններով, անմիջապես դիմել է այդ հնարքին` քննարկելով և վերլուծելով թշնամական վերաբերմունք դրսևորող անձի նկատմամբ վրեժ լուծելու բազմատեսակ տարբերակներ։ Որպես կանոն, այդ քննարկումներից սողուն անցում է կատարվել այլ թեմաներին՝ իրենց սիրելի թիմ՝ Մադրիդի «Ռեալ»-ի հանդիպումների ընթացքն ու արդյունքները, կազմի հնարավոր փոփոխությունները և ֆուտբոլային այլ թեմաներ։ Հետո ֆուտբոլայինը փոխարինվել է քաղաքականով, գրականության նորություններով, երեխաների ուսումով և բազմաթիվ այլ թեմաներով, որոնք սովորաբար քննարկ¬ման առարկա են մտերիմ ծանոթների ու ընկերների միջև։ Բաժանվելիս տեսել է, որ Արսենի նյար¬դային համակարգը լիովին լիցքաթափված է, և նա ի վիճակի է յուրաքանչյուր քայլը գործել` ողջամիտ դատողության հիմքերից ելնելով։
Ինչ վերաբերում է Արսեն Ավետյանի հետ 2013թ. մայիսի 14-ի հանդիպման ժամանակ տեղի ունեցած քննարկմանը, որտեղ վերջնականապես որոշվել է սպանությունն իրականացնել նրա կողմից ձեռք բերված «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ նյութով, ապա դա նույնպես տեղի է ունեցել նշված հոգեբանական հնարքի շրջանակներում, չնայած այն հանգամանքին, որ մինչ այդ սպանության իրա-կանացման համար նախատեսված միջոց Արսեն Ավետյանի կողմից ձեռք բերելու նախադեպ չի եղել, ապա առողջությանը վտանգ ներկայացնող դեղամիջոց օգտագործելու գաղափարն իր համար նորութ-յուն է եղել։ Քննարկված և քննարկվող վիրտուալ վրեժխնդրության տարբերակների թվում Արսենն այդ մասին խոսել է առաջին անգամ։ Ինքը դեղաբանության մասնագետ չէ և դեղամիջոցների ազդեցության մասին ոչ միայն մասնագիտական, այլ նաև սիրողական աստիճանի գիտելիքներ չունի, առավել ևս` հոգեկան հիվանդություն ունեցող մարդկանց կողմից օգտագործվող նյութերի և դեղամիջոցների մասին։ Վտանգավոր դեղամիջոց օգտագործելու մտքից Արսենին զերծ պահելու նպատակով սույն թվականի մայիսի կեսերին` իր ձերբակալության օրից մի քանի օր առաջ, երբ Արսենի հետ հանդիպել է «Առագաստ» սրճարանում, զանգել է ծանոթ բժիշկ Սուրեն Ներսիսյանին, ով ասել է, որ դեղամիջոցը ծանոթ չէ, սակայն կարող է հետաքրքրվել այդ բնագավառի մասնագետներից և տեղեկացնել։ Մի քանի րոպե անց Սուրեն Ներսիսյանը զանգահարել և տեղեկացրել է, որ մասնագետների վկայությամբ այդ դեղամիջոցը կիրառվում է հոգեկան խնդիրներ ունեցող հիվանդներին հանգստացնելու նպատակով։ Ինչ վերաբերում է օգտագործվող բաժնեչափին, ապա նշված դեղամիջոցը խորհուրդ է տրվում օգտագործել բացառապես մասնագետի հսկողությամբ, և որ այն, օրգանիզմի տարբեր առանձնահատկություններից կախված, կարող է օգտագործվել տարբեր բաժնեչափերով։ Մինչ այդ, հաջողությամբ օգտագործվող, արդյունավետ վերը նշված հոգեբանական հնարքն արդեն բազմիցս ապացուցել է, որ հնարավոր վրեժխնդրության իրականացման քննարկման առաջին և ազդեցիկ նշանակություն ունեցող կետը՝ դա քրեական պատասխանատվության առջև հայտնվելու հեռանկարից Արսենին զերծ պահելն է։ Անկասկած գիտակցել է, որ նշված դեղամիջոցի օգտագործումից Արսենին կարող է զերծ պահել այդ դեղամիջոցը նրան փոխանցած անձնավորության կողմից համապատասխան տեղեկություններ իրավապահ մարմիններին հայտնելը։
Գործով ամբաստանյալ Վարուժան Սաֆտալյանի խոստովանական ցուցմունքները` այն մասին, որ Արսեն Ավետյանին ճանաչում է դեռևս 1970-ական թվականներից, հարևաններ և մանկության ընկերներ են։ Արսենը հանդիսանում է Ռոբերտ Ավետյանի միակ երեխան։ Արսենի և վերջինիս հոր՝ Ռոբերտ Ավետյանի հարաբերությունները մշտապես եղել են լարված և 2013թ. հունվարի մեկին Արսենի մոր՝ Կարինե Էլիազյանի մահվանից հետո, Արսենն իրեն պատմել է, որ, երբ վերջին տարիների ընթացքում գտնվել է ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, հայրը վաճառել է Երևանի «Նաիրի» կինոթատրոնի մոտակայքում գտնվող բնակարանը, որը պետք է ժառանգությամբ փոխանցվեր նրան։ Բնակարանի վաճառքից ստացված գումարը Ռոբերտը, որպես ավանդ, ներդրել է բանկերից մեկում և չի ցանկանում այդ գումարը տալ Արսենին, թեև, ըստ վերջինիս խոսքերի, այն եղել է նրա հասանելիքը։ Մոր մահվանից հետո Արսենի և Ռոբերտ Ավետյանի հարաբերություններն ավելի են վատացել, քանի որ Արսենն աշխատանք չուներ, իսկ Ռոբերտը ֆինանսապես չէր ցանկանում օգնել, ուստի Արսենը չէր կարողանում հոգալ ընտանիքի ծախսերը։ 2013թ. մարտ ամսվա սկզբներին` Արսենի հետ հանդիպման ժամանակ, վերջինս իրեն ասել է, որ ցանկանում է հորը սպանել, որպեսզի նրան սեփականության իրավունքով պատկանող Երևանի Սարմենի 52 հասցեում գտնվող առանձնատունը և բանկում որպես ավանդ ձևակերպված գումարները ժառանգությամբ փոխանցվեն նրան։ Նա ասել է նաև, որ որոշել է թունավորել հորը և այդ նպատակով պլանավորել է ձեռք բերել որևէ ուժեղ ազդեցություն ունեցող հոգեմետ դեղամիջոց, որից հետո այն պետք է աննկատ լուծեր հոր ուտելիքի կամ միայն վերջինիս կողմից օգտագործվող հանքային ջրի մեջ։ Արսենը խնդրել է օգնել նրան հորը սպանելու գործում, մասնա¬վորապես՝ հայթայթել որևէ ուժեղ դեղամիջոց, որն օգտագործում են հոգեկան խանգարում ունեցող մարդկանց հանգստացնելու համար։ Ինքը հասկացել է, որ եթե հայթայթի պահանջված այդ դեղա¬մի¬ջո¬ցը, Արսենը կզիջի իր կողմից դեռևս մեկ տարի առաջ նրանից մաս-մաս վերցրած 500.000 ՀՀ դրամի պարտքը։ Դրանից հետո` 2013թ. ապրիլ ամսվա վերջերին, Մաշտոցի պողոտայում իր ավտոմեքենան կանգնեց¬րել է պատահական մի ուղևոր և պատվիրել 500 դրամ գումարով իրեն փոխադրել Երևանի առաջին մաս, նախկին «Բանվորի արձանի» մոտ։ Քանի որ, միևնույն է, պետք է գնար նույն ուղղութ¬յամբ, Նժդեհի 7 հասցեում գտնվող շենքի նկուղային հարկում գտնվող ավտոպահեստամասերի խանութ, ուստի համաձայնել է այդ ուղևորին 500 դրամով փոխադրել։ Ճանապարհին զրուցել են և ծանոթացել, նրա անունը Էդիկ է եղել, ով պատմել է, որ նախկինում եղել է ազատազրկված և գրպանից հանել է ինչ-որ թղթեր, որոնց հետ եղել են նաև տարբեր դեղահաբեր։ Տեսնե¬լով այդ դեղահաբերը` Էդիկից հարցրել է, թե ինչ դեղեր են դրանք, նա պատասխանել է, որ հաշվառված է Ավանի հոգեբու¬ժա¬րանում և այդ դեղերը ստանում է այնտեղից։ Լսելով այդ մասին` նրանից սկսել է ավելի մանրամասն հետաքրքրվել այդ դեղերի օգտագործման վերաբերյալ, մասնավորապես` նրան հարցրել է՝ եթե խմի ընդամենը մեկ հաբ, ինչ կլինի իր հետ։ Էդիկը պատասխանել է, որ մեկ հաբ ընդունելու դեպքում ինքը կմահանա, պետք է օգտագործել մեկ հաբի միայն 1/2-րդ մասը։ Այդ ժամանակ սկսել է Էդիկին համոզել, որպեսզի նա իրեն տա մոտն եղած դեղահաբերը` նրան խաբելով, թե ալկոհոլն իր վրա չի ազդում և իբր ցանկանում է դրանք օգտագործելու միջոցով հաճույք ստանալ ու նյարդերը հանգստացնել։ Միաժամանակ, որպես համոզման միջոց, Էդիկին ասել է, թե այնպես էլ 500 դրամով է իրեն տանում, իսկ նա դեղերը կարող է տալ, որպես ուղևորավարձ, միևնույնն է՝ դեղերը ստանում է անվճար։ Սկզբում Էդիկը չի համաձայնվել, իրեն ասել է, որ կարող է խմել ու մեռնել, սակայն ի վերջո, նրան համոզել է և նրանից վերցրել է երեք դեղահաբ, որոնք գտնվել են գործարանային փաթեթավոր¬մամբ։ Որքան հիշում է, հաջորդ օրն իր 094-260477 հեռախոսահամարից զանգահարել է Արսենի 098-348829 հեռախոսահամարին և հայտնել, որ հաջողվել է հայթայթել նրա պահանջած դեղերը։ Նույն օրը Արսենն եկել է իր մոտ՝ Օպերայի շենքի հարևանությամբ գտնվող Ֆրանսիայի հրապարակ, որտեղ մշտապես կայանում է իր տաքսի ավտոմեքե¬նան։ Արսենի հետ հանդիպման ժամանակ իր ավտոմեքենայով գնացել են Բաղրամյան պողոտայի վրա գտնվող Չեխովի անվան դպրոցի մոտ, որտեղ գետնանցումում նրան տվել է Էդիկից վերցված դեղահաբերը և ասել, որ մեկ դեղահաբը հերիք է, որպեսզի մարդն այն ընդունելու դեպքում մահանա։ 2013 թվականի մայիսի 5-ին` Երևանի ավագանու ընտրություններից մի քանի օր հետո Արսենի հետ հանդիպման ժամանակ, նա շատ վրդովված հայտնել է, որ գնացել է ընտրատարածք և այնտեղ տեղեկացել, որ հայրն իրեն և որդուն՝ Ռոբերտ Արսենի Ավետյանին տան հաշվառումից հանել է և պատրաստվում է առանձնատունը վաճառել` իրենց թողնելով առանց գումարի և բնակության վայրի, ուստի ինքն արդեն վերջնականապես որոշել է սպանել հորը նրա գույքին տիրանալու նպատակով, քանի որ այլ ելք չի տեսնում։ Դեղերն Արսենին փոխանցելուց հետո որոշ ժամանակ անց վերջինս զանգահարել և ասել է, որ համացանցով նայել է իրեն տված «ազալեպտին» տեսակի դեղերի վերաբերյալ ինֆորմացիան և որ պետք է այդ դեղից ևս երեք հատ հայթայթել, քանի որ մտածում է, որ երեք հաբերը բավական չեն հորը մահ պատճառելու համար։ Ինքն էլ, 500.000 ՀՀ դրամ գումար պարտք լինելով Արսենին և չկարողանալով այն վերադարձնել, այսինքն` պարտավորված լինելով նրա հանդեպ, չի մերժել և ձևականորեն խոստացել է հայթայթել ևս երեք հաբ, սակայն այդ ուղղությամբ որևէ գործողություն չի կատարել։ Առաջին երեք դեղահաբն Արսենին փոխանցելու ժամանակ մտածել է, որ նա, միևնույն է, այդպիսի հանցանք չի գործի, իսկ նման մտադրություն հայտնելու հանգամանքը կապել է զուտ նրա նյարդային վիճակի հետ։ Սակայն, երբ Արսենը, դրանից մի քանի օր անց զանգահարել և խնդրել է ևս երեք դեղահաբ ճարել, քանի որ հետաքրքրվել է դրանով և այն կարող է քչություն անել իր նպատակին հասնելու համար, միանգամից սթափվել և զղջացել է նշված երեք դեղահաբը տալու համար, որոշել է, որ այլևս որևէ կերպ նրան չի օժանդակելու, որպեսզի նա չկարողանա իրագործել հանցավոր նպատակը։ Այդ պարզ պատճառով էլ՝ ձևականորեն խոստանալով հայթայթել «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ նյութի ևս երեք դեղահաբ, որևէ գործողություն այդ ուղղությամբ չի կատարել, իսկ Արսենի զանգերին և դրա վերաբերյալ հարցերին պատասխանել է, որ իբր պայմանավորվել է դեղը բերող անձանց հետ, որ իբր վերջիններս խոստացել են տրամադրել դրանք ստանալուց անմիջապես հետո։ Իրականում նման պայմանավորվածութ¬յուններ չի ունեցել։ Որքանով հիշում է, երբ Արսենը վերջին անգամ հեռախոսով խոսել է իր հետ, նրան նորից «ցրելու» նպատակով հայտնել է, թե իբր տեսել է դեղը բերող մարդուն, ով խոստացել է դեղը մայիսի 25-ին ստանալուց հետո տրամադրել իրենց, սակայն նման պայմանավորվածություն իրականում չի եղել։
Տուժող Ռոբերտ Ավետյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ բնակվում է իրեն սեփակա¬նութ¬յան իրա¬վունքով պատկանող՝ Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի թիվ 52 տանը։ Արսեն Ավետյանը հան¬դիսանում է իր միակ զավակը։ Վերջինս երկու անգամ ամուս¬նացել է, առաջին ամուսնությունից ունի երկու որդի։ Որքանով հիշում է, Արսենն 1998թ. ամուսնալուծվել է առաջին կնոջից՝ Հասմիկից, որից հետո որոշ ժամանակով մեկնել է Մոսկվա քաղաք աշխատելու նպատակով։ 2002 կամ 2003 թվականին, այժմ կոնկրետ չի հիշում, Արսենը մորը հայտնել է, որ կրկին ամուսնացել է Նատալյայի հետ։ 2011թ. վերադառնալով Երևան` նա բնակություն է հաստատել կնոջ բնակարանում, սակայն Արսենն իրեն հայտնել է, որ այդ բնակարանը փոքր է իրենց բնակվելու համար։ Ինքն առաջարկել է բնակվել իրեն պատկանող՝ Երևանի «Առագաստ» սրճարանի մոտակայքում գտնվող բնակարանում, որը վերա¬նո¬րոգ¬ման կարիք ուներ, ուստի առաջարկել է Արսենին կատարել բնակարանի վերանորոգումը և բնակվել այնտեղ։ Սակայն որդին այդ պայմանին չի համաձայնել` ենթադրելով, որ վերանորոգման համար մեծ գումար ծախսելուց հետո ինքը կարող է բնակարանն ազատելու պահանջ ներկայացնել, ինչին պա¬տասխանել է, որ նա պարտավոր է օգնել ծնողներին, իսկ եթե չօգնի, ապա կազատի բնակարանը։ Դրանից հետո նշված բնակարանը վաճառել է և վաճառքից ստացված գումարը գցել է բանկ, որպես ավանդ, իսկ Արսենին ոչինչ չի տվել։ Այդ դեպքից հետո իրենց հարաբերություններում սառնություն է նկատվել և մինչև մոր մահանալն Արսենը զանգահարել և շփվել է բացառապես մոր հետ, ումից էլ տեղեկություններ է ստացել որդու մասին։ Արսենն իր առանձնատուն է տեղափոխվել 2012թ. դեկտեմբեր ամսից, թեև պետք է բնակվեր միայն մեկ շաբաթ, սակայն մոր մահանալուց հետո, առանց իր համա¬ձայ¬նության, շարունակել է բնակվել իր տանը, որի պատճառով էլ 2013թ. փետրվարին դիմել է անձ¬նագրային բաժանմունք՝ նրան և թոռանը տան հաշվառումից հանելու խնդրանքով, ինչն էլ կատարվել է։ Ինքը տա¬ռապում է սրտի իշեմիկ հիվանդությամբ և ճնշման խանգարման պրոբլեմներով, մշտապես օգտագործում է հանքային ջուր, որը պահում է տան սառնարանում։
Արկադի Վարդանյանի հետ անձամբ ծանոթ չէ, սակայն գիտի, որ նա բավական մեծ ազդե¬ցութ¬յուն ունի Արսենի վրա, և քանի որ որդին թույլ մարդ է, ապա կարող է հեշտ ընկնել ուրիշ անձանց ազդե¬ցութ¬յան տակ։
ՀՀ ԱՆ «Դեղերի և բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ «Դեղերի ռացիոնալ կիրառման և տեղեկատվական բաժնի» պետ, գործով որպես վկա հարցաքննված Անահիտ Այվազյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ 1973թ. ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բու¬ժական ֆակուլտետը, որից հետո աշխատել է նույն ինստիտուտի ֆարմակոլոգիայի ամբիոնում, սկզբից՝ որպես լաբորանտ, այնուհետև՝ որպես ասիստենտ։ 1980թ. հանդիսանում է բժշկական գիտությունների թեկնածու, իսկ 1991թ.՝ ամբիոնի դոցենտ։ 1992թ., երբ սկսել է գործել ՀՀ ԱՆ «Դեղերի և բժշկական տեխ¬նոլոգիաների փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը, ապա զուգահեռ ընդունվել է աշխատանքի Կենտ¬րո¬նում՝ որպես «Դեղերի ռացիոնալ օգտագործման և տեղեկատվական բաժնի» մասնագետ, իսկ 1998թ. առ այսօր հանդիսանում է նույն բաժնի պետը։ Բաժնի ֆունկցիոնալ գործառույթների մեջ մտնում է՝ Հայաստանում գրանցվող և շրջանառության մեջ մտնող դեղամիջոցի փորձաքննության իրակա¬նաց¬ման բժշկական մասի ապահովումը, մասնավորապես, դեղամիջոցն արտադրողի կամ ներմուծողի կողմից ներկա¬յաց¬ված՝ դեղամիջոցի ներդիր թերթիկում արտացոլված՝ դրա կիրառման նշանակության, եղանա¬կի, չափաբաժինների (դոզաների), հակացուցումների, գերդոզա¬վորման չափերի և հետևանքների, կողմնակի անցանկալի էֆեկտների ուսումնասիրության և համապա¬տասխանության վերաբերյալ եզրակա¬ցության տրամադրում։ Բոլոր ուսումնասիրությունները վերո¬հիշյալ բժշկական հատ¬կանիշ¬ների վերաբերյալ իրականացվում են փաստաթղթային եղանակով, մաս¬նա¬վորապես, ներկայացված տվյալ¬նե¬րը համեմատվում են Կենտրոնի տեղեկատվական բազայում, ինչպես նաև էլեկտրոնային միջազ¬գային տեղեկատվական աղբյուրներում առկա տվյալների հետ, որի արդյուն¬քում կայացվում է եզրա¬կա¬ցություն՝ միջազգային ընդունված չափանիշներին համապատաս¬խա¬նութ¬յան առումով։ Բացի այդ, այլ բաժինների և լաբորատոր հետազոտությունների միջոցով ստուգվում են ներկայացված դեղամիջոցի որակական հատկանիշները և դրանք նույնպես համեմատվում են միջազգային ստան¬դարտ¬ների հետ։
Ինչ վերաբերում է «Արպիմեդ» ՍՊ ընկերության կողմից արտադրվող և ներկայացված «Ազալե¬պ¬տին» տեսակի դեղամիջոցին, ապա դրա փորձաքննությանը նույնպես ունեցել է անմիջական մաս¬նակցություն, որպես վերոհիշյալ բաժնի պետ։ Այն իրենից ներկայացնում է հոգեմետ դեղամիջոց, ներ¬առ¬ված է ՀՀ կառավարության որոշմամբ սահմանված հատուկ հսկվող դեղամիջոցների ցանկում։ Դեղամիջոցի հետ միասին ներկայացված ներդիր թերթիկում արտա¬ցոլված՝ դրա կիրառման նշանա¬կության, եղանակի, չափաբաժինների (դոզաների), հակացու¬ցում¬ների, գերդոզավորման չափերի և հետևանքների, կողմնակի անցանկալի էֆեկտների, տարեց հիվանդների կողմից կիրառման չափաբա¬ժին¬ների վերաբերյալ տվյալները համապատասխանել են միջազգային ստանդարտին, ուստի տվել են դրական եզրակացություն։
Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, թե 78 տարեկան տղամարդու կողմից, ով հոգեկան հիվանդություններով չի տառապել և չի տառապում, հոգեմետ դեղամիջոցներ չի ընդունել և չի ընդու¬նում, տառապում է սրտի իշեմիկ հիվանդությամբ և արյան ճնշման տատանումների հետ կապված խնդիրներով, միանվագ 600մգ չափով «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ դեղահաբեր օգտագործելու դեպքում ինչպիսի՞ հետևանքներ կարող են առաջանալ նրա մոտ, մասնավորապես՝ դրանից հետո անմիջական բժշկական օգնություն և միջամտություն չցուցաբերելու պայմաններում, հայտնել է, որ նկատի ունենալով անձի պատկառելի տարիքը և նշված հիվանդություններով տառապելու հանգամանքները, ապա միաժա¬մանակյա այդ չափով դեղամիջոցն օգտագործելու դեպքում տվյալ անձի մոտ կարող է առաջանալ գերդոզավորման էֆեկտ, որի արդյունքում կառաջանան դեղամիջոցի ներդիր թերթիկում մատնանշված կողմնակի անցանկալի հետևանքներ՝ կոմային վիճակ, ցնցումներ, հիպոտոնիա, այսինքն՝ ճնշման կտրուկ իջեցում, կոլլապս, արիթմիա, միոկարդի խախտում, շնչառության ճնշվածություն, իսկ նման հետևանքների առաջացման ժամանակ շտապ բժշկական օգնություն կամ միջամտություն չցուցաբերելու դեպքում՝ հնարավոր է մահվան ելք։
ՀՀ ԱՆ «Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ» ՓԲ ընկերության ինֆարկտային բաժանմունքի վարիչ, գործով որպես վկա հարցաքննված Սուրեն Ներսիսյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ 1980թ. ավարտել է Սվերդլովսկի բժշկական պետական ինստիտուտի սանիտարական ֆա¬կուլ¬տետը, որից հետո մինչև 1986թ. աշխատել է Սվերդլովսկի՝ այժմ Եկատերինբուրգի սրտա¬բանական կենտրոնում, որպես բժիշկ-սրտաբան։ 1986թ. ընթացքում տեղափոխվել է Երևան և մինչև 1987թ. նոյեմ¬բեր ամիսն աշխատել է «Էրեբունի բժշկական կենտրոնում», որպես սրտաբան, որից հետո տեղափոխվել է Զեյթուն թաղամասում գործող՝ «Սրտաբանության գիտահետա¬զո¬տական ինստիտուտ» ՓԲ ընկերութ¬յուն, 2000թ. հանդիսանում է բժշկական կենտրոնի ինֆարկտային բաժանմունքի վարիչ։
Արկադի Վարդանյանին ճանաչում է, որքանով հիշում է, դեռ 2000 կամ 2001թ., երբ վերջինս ըն¬դունվել է իրենց բաժանմունք՝ հիպերտոնիկ հիվանդության սրման և բարձր սրտային անբավա¬րա¬րության ախտորոշմամբ, որի ժամանակ շուրջ 15 օր ստացել է ստացիոնար բուժում և դուրս գրվել հիվան¬դանոցից։ Դրանով է պայմանավորված եղել իրենց ծանոթությունը, որից հետո շփվել են հիմնականում հեռախոսազանգերով, երբ նրան ինչ-որ բժշկական, հիմնականում՝ սրտաբանական խորհրդատվություն է անհրաժեշտ եղել, կամ բաժանմունքում հետազոտվելու նպատակով հիվանդ է ուղարկել և խնդրել է հատուկ վերաբերմունքի արժանացնել։ Որևէ այլ շփումներ Արկադի Վարդանյանի հետ չի ունեցել։ Վերջին հեռախոսային շփումը տեղի է ունեցել սույն թվականի մայիսի կեսերին, օրն ու ժամը ստույգ չի հիշում, սակայն կարող է ասել, որ դա աշխատանքային օր և ժամ էր։ Նա զանգահարել և հարցրել է, թե արդյոք նյարդաբաններ կա՞ն բաժանմունքում, թե՞ ոչ, քանի որ իրեն հետաքրքրում է տեղեկատվություն «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ դեղամիջոցի մասին։ Սկզբից հարցն այդքան էլ չի հասկացել, մանավանդ, որ այդ դեղամիջոցը չի կիրառվում սրտաբանության ոլորտում, ուստի, ճշտելով, որ Արկադի Վարդանյանին հետաքրքրում է այդ դեղամիջոցի օգտագործման «դոզաները», պատաս¬խանել է, որ դա իր ոլորտին չի վերաբերում և ստույգ պատասխան տալու համար պետք է հետաքրքրվի և դրանից հետո կզանգի։ Ինքն անմիջապես իր համակարգչով մտել է համացանց և «google»-ով հարցում կատարել դեղամիջոցի մասին ու ստանալով պատասխանը` պարզել է, որ դա խիստ ներգործող դեղա¬միջոց է, կիրառվում է հոգեկան խնդիրներ ունեցող, հիմնականում՝ «շիզոֆրե¬նիայով» տառապող հիվանդ¬ների բուժման ընթացքում՝ վերջիններիս հոգեկան վիճակը հանգստացնելու համար։ Միանգամից զանգահարել է Արկադի Վարդանյանին՝ 091-400408 բջջային հեռախոսա¬հա¬մա¬րին, որով նա զանգել էր իրեն, և չմանրամասնելով, որ համացանցով է պարզել տեղեկատվությունը` հայտնել, որ դա շատ ուժեղ հոգեմետ դեղամիջոց է և պահանջում է բժիշկ-մասնագետի խիստ անհա¬տական մոտեցում և հսկողութ¬յուն` նկատի ունենալով յուրաքանչյուր հիվանդի առանձնահատ¬կութ¬յուններն ու հիվանդութ¬յունների տեսակները, այլապես դրա կիրառումը շատ վտանգավոր է։ Դրանից հետո նա շնորհակալություն է հայտնել և ավարտել զրույցը, որից հետո նրա հետ այլևս չի շփվել։
ՀՀ ԱՆ «Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ» ՓԲ ընկերության սրտի իշեմիկ հիվանդությունների բաժանմունքի վարիչ, գործով որպես վկա հարցաքննված Ռուդոլֆ Գաբրիելյանի ցուց¬մունքները՝ այն մասին, որ 1969թ. ավարտել է Երևանի բժշկական պետական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը, որից հետո 1 տարի աշխատել է Մերձմոսկվայի մարզում, որպես սրտաբան, այնուհետև վերադարձել է Երևան, մինչև 1973թ. աշխատել է Երևանի Հանրապետական հիվան¬դա¬նոցում, որպես սրտաբան, որից հետո` տեղափոխվել է Զեյթունում գտնվող Սրտաբանական բժշկական կենտրոն, որտեղ աշխատել է Ինֆարկտային բաժանմունքում, սկզբից՝ որպես ինտենսիվ թերապիայի բլոկի ղեկավար, այնուհետև` բաժանմունքի վարիչ, 1980-1990թթ. հանդիսացել է բժշկական կենտրոնի գլխավոր բժիշկ` շարունակելով նաև բաժանմունքում պրակտիկ աշխատանքը։ 1990-1991թթ. հանդի¬սա¬ցել է ՀՀ առողջապահության նախարարի 1-ին տեղակալ, որից հետո` վերադարձել է բժշկական կենտ¬րոն և առ այսօր աշխատում է կենտրոնի Սրտի իշեմիկ հիվանդության բաժանմունքում, որպես գիտական ղեկավար։ 1977թ. պաշտպանել է բժշկական գիտությունների թեկնածուական թեզը, 1987թ. հանդիսա¬նում է բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Արկադի Արշավիրի Վարդանյանին ճանաչում է դեռ մանուկ հասակից, քանի որ նա իր ծնողների հետ բնակվել է Աբովյան փողոցի նախկին «Արաքս» սրճարանի շենքում՝ իրենց բնակարանի հարևա¬նութ¬յամբ։ Սակայն, քանի որ նա տարիքով փոքր է եղել և իրենց բնավորությունները խիստ տարբերվում էին, երբեք ընկերություն և մտերմություն չեն արել։ Բավականին ժամանակ նրանից ոչ մի լուր չի ունեցել, հետագայում` 2000-ական թվականների սկզբին, երբ վերջինս հայտնվել է Երևանում և կալանավորվել ՀՀ ԱԱԾ կողմից, տեղեկացել է նաև, որ վերջինիս առողջական վիճակը վատթարացել է, ինչը կապված է եղել նրա մոտ առկա հիպերտոնիկ հիվանդության սրման և սրտային անբավարարության հետ, որի արդյունքում նա ընդունվել է իրենց բժշկական կենտրոնի Ինֆարկտային բաժանմունք, որն առ այսօր ղեկավարում է Սուրեն Ներսիսյանը։ Որքանով հիշում է, Արկադի Վարդանյանը շուրջ 10-15 օր ստացիոնար բուժում է ստացել և դուրս գրվել հիվանդանոցից, որի ընթացքում մեկ կամ երկու անգամ հանդիպել է նրան։ Դրանից հետո նա շատ հազվադեպ զանգահարել է իրեն տարբեր բժշկական հարցերով, հիմնականում կապված՝ հիվանդանոցում հետազոտվելու համար մտերիմներին բերելու կամ ուղարկելու հետ, կամ սրտային հիվանդությունների վերաբերյալ խորհրդատ¬վություն ստանալու համար։ Վերջին անգամ նա զանգահարել է 2013թ. թվականի մայիսի կեսերին, հարցրել է ինչ-որ հոգեմետ դեղամիջոցի մասին, որի անվանումն այժմ չի հիշում, չհայտնելով դեղամիջոցի օգտագործման հետ կապված մյուս հանգամանքները։ Այդ դեղամիջոցն իրեն անծանոթ էր, ուստի պատասխանել է, որ այդ հարցում նրան օգնել չի կարող, որից հետո իրենց խոսակցությունն ավարտել է։
ՀՀ ԱՆ «Մոր և մանկան առողջության պահպանության կենտրոն» ՓԲ ընկերության մանուալ թերապիայի լաբորատորիայի վարիչ, գործով որպես վկա հարցաքննված Սամվել Քոչինյանի ցուց¬մունքները՝ այն մասին, որ 1972թ. ավարտել է Երևանի բժշկական պետական ինստիտուտի բու¬ժական ֆակուլտետը, որից հետո ուսումը շարունակել է Մոսկվայում, որտեղ ավարտել է նախ` ասպի¬րան¬տուրան, իսկ այնուհետև` նաև դոկտորանտուրան, 1978թ. հանդի¬սանում է բժշկական գիտություն¬ների թեկնածու։ Նույն թվականից առ այսօր աշխատում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի պողոտայի վրա գտնվող՝ «Մոր և մանկան առողջության պահպանության կենտրոն» ՓԲ ընկերությունում՝ նախկին Մարգարյան ինստիտուտ, սկզբից` որպես անեսթեզիոլոգին, իսկ այնուհետև սկսել է զբաղվել ասեղնա¬բու¬ժությամբ, որի արդյունքում մասնագիտացել է այդ ոլորտում և 1981թ. հանդիսանում է վերոհիշյալ կենտրոնի Մանուալ թերապիայի լաբորատորիայի վարիչ։ Շուրջ 10-12 տարի է օգտագործում է 091-422359 բջջային հեռախոսահամարը, որը գրանցված է որդու՝ Գուրգեն Քոչինյանի անվամբ։
Արկադի Վարդանյանին ճանաչում է սույն թվականի մայիսի 8-ից, երբ երկուսով մասնակցել են ընդհանուր ընկերոջ՝ Սմբատ Գաբրիելյանի հարսանյաց հանդիսությանը, որը նշվել է «Վալեմ» ռեստո¬րանային համալիրում։ Հարսանիքի ժամանակ նա նստած է եղել իր կողքին, որի ժամանակ ծանոթացել և փոխանակվել են այցեքարտերով։ Զրուցել են տարբեր թեմաներով, պատմել անեկդոտներ, այդ թվում հրեաների մասին, որի արդյունքում պայմանավորվել են, որ ընթերցելու համար նրան կփոխանցի իր մոտ գտնվող՝ Դուգլաս Ռիդի հեղինակած «Սպոռ օ Սիոնե» ռուսերեն հրատարակչությունը։ Այն Արկադի Վարդանյանին փոխանցել է հարսանիքից մեկ կամ երկու օր անց, իր աշխատավայրում, որտեղ նա միայնակ եկել է հատուկ այդ գիրքը վերցնելու համար և առ այսօր այն գտնվում է նրա մոտ։ Այդ գիրքը տալուց մի քանի օր անց Արկադի Վարդանյանը զան¬գահարել է իր բջջային վրա, նշել ինչ-որ դեղամիջոցի անվանում, որն այժմ չի հիշում, ասելով, որ այն հանգստացնող է, սակայն զգուշացրել են, որ վտանգավոր դեղ է, հարցրել է, թե տեղյա՞կ է այդ դեղից, թե՞ ոչ։ Նրան պատասխանել է, որ դեղամիջոցը հանգստացնող չէ, սակայն այն իրեն անծանոթ է և չի կարող ոչինչ ասել դրա վերաբերյալ, որից հետո հեռախոսազրույցն ավարտել են և միմյանց հրաժեշտ տվել։ Ինչ վերաբերում է Արկադի Վարդանյանի կողմից նման հարցով իրեն դիմելուն, ապա դա եղել է միակ դեպքը։ Թե ի՞նչ նպատակով է Ա.Վարդանյանը հետաքրքրվել այդ դեղամիջով, տեղյակ չէ, նա այդ մասին իրեն ոչինչ չի հայտնել։
ՀՀ ԱՆ «Ավանի հոգեբուժական կլինիկա» ՓԲ ընկերության տեղամասային հոգեբույժ, գործով որպես վկա հարցաքննված Նարինե Ստեփանյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ 1987թ. ավարտել է Մինսկի պետական բժշկական ինստիտուտը, որից հետո նույն թվականի նոյեմբերին աշխատանքի է ընդունվել և առ այսօր աշխատում է Երևան քաղաքի Ավանի հոգեբուժական կլինիկայում` որպես տե¬ղամասային հոգեբույժ։ Էդուարդ Ասատրյանը դեռ 1985թ. «պսիխոպատիա» ախտորոշմամբ իրենց կլինիկայում հաշվառված հի¬վանդ է։ Վերջինս երեք անգամ կլինիկայում ստացել է ստացիոնար բուժում՝ 1985թ., 1988թ. և 1998թ., որից հետո այլևս ստացիոնար բուժման կարիք չի ունեցել, սակայն մշտապես գտնվում է տեղամասային հոգեբույժների հսկողության տակ, նրա նկատմամբ իրականացվում է պահպա¬նողական բուժում։ Այն իրենից ներկայացնում է արտահիվանդանոցային բուժում, ըստ որի ամիսը մեկ անգամ հիվանդը ներկայանում է տեղամասային հոգեբույժին, ով ուսումնասիրում է առկա վիճակը և նշանակում է այս կամ այն բուժումը` նշանակելով համապատասխան դեղամիջոցներ և սրսկումներ։ Սկսած 2007թ. Էդուարդ Ասատրյանը գտնվել է իր հսկողության տակ, որի ընթացքում ևս նրան նշանակվել են բուժումներ, որի արդյունքում նրա մոտ հիվանդության սրացում չի արձանագրվել։ Նրան նշանակվել է՝ «Ֆլյուֆինենազին», որը սրսկում է, «Ցիկլադոն», «Լորազեպամ», «Գալոպիրիդոլ», «Ազալեպտին», «Դիազեպամ» և այլ դեղամիջոցներ, որոնք նշանակվել են ըստ հիվանդի առողջական վիճակի, յուրաքանչյուր անգամ՝ միայն մեկ տեսակ քնաբեր դեղամիջոց, որի հետ մեկտեղ նշանակվել են այլ դեղամիջոցներ։ Վերջին անգամ «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ դեղը նշանակվել է Էդուարդ Ասատրյանին 2012թ. հուլիսի 31-ին, օրական 25մգ չափաբաժնով, որը հանդիսանում է 100մգ-ոց մեկ հաբի 1/4-ը։ Նշանակման հիման վրա նա 100մգ-ոց 50 հաբից բաղկացած դեղը ստացել է կլինիկայի դեղատնից։
Ինչ վերաբերում է նրան, թե ինչպիսի՞ հետևանքներ կարող են առաջանալ՝ «Ազալեպտին» տե¬սակի հոգեմետ նյութի միանվագ 600մգ չափաբաժնով օգտագործման դեպքում, և արդյոք պրակ¬տիկայում նման դեպք հանդիպել է, թե` ոչ, հայտնել է, որ թե՛ «Ազալեպտին» տեսակի, թե՛ մյուս բոլոր հոգեմետ դեղամիջոցների այդ քանակության միանվագ օգտագործումը կարող է բազմաթիվ ծանր հետևանք¬ներ առաջացնել, սակայն հստակ որևէ եզրակացություն հնարավոր չէ անել, քանի որ յուրա¬քանչյուր դեպքում նշանակություն կարող են ունենալ բազմաթիվ հանգամանքներ՝ օգտագործողի առողջական վիճակը, տարիքը, քաշը, նրա օրգանիզմի առանձնահատկությունները։ Իսկ իր և իրենց կլինիկայի պրակտիկայում նման դեպքեր չեն արձանագրվել։
Որպես վկա հարցաքննված Էդուարդ Ասատրյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ 1975թ. զորա¬կոչվել է Խորհրդային Բանակ, ծառայել է ԽՍՀՄ ներքին զորքերում՝ Պավլոդարի ուղղիչ-աշխատան¬քային գաղութում` որպես կալանավորների ուղեկցող և հսկող։ Զինվորական ծառայութ¬յան ընթացքում ակա¬նա¬տես լինելով կալանավորների միջև տեղի ունեցած ընդհարումներին և դաժան սպանություն¬ներին, ունե¬ցած ապրումների արդյունքում ստացել է հոգեկան խանգարում, որի պատճառով զորացրվել և վերա¬դար¬ձել է տուն` բնակվելով Երևանի Չարբախ թաղամասում գտնվող Հովհաննիսյան փողոցի թիվ 52 տանը։ Տարիների ընթացքում բանակում ստացած հոգեկան խանգարումը սրացել է, որի արդյունքում 1985թ. ստացիոնար բուժման է ենթարկվել Երևանի Ավանի հոգեբուժական հիվանդանոցում և բժիշկների կողմից տված ախտորոշման և հաշմանդամության 2-րդ անժամկետ կարգի հիման վրա՝ այն ժամանակ հաշվառում կատարած Շահումյանի զինկոմիսարիատի կողմից թոշակավորվել է և առ այսօր ստանում է զինվորական թոշակ։ Սկսած 1985թ. հաշվառման մեջ է վերո¬հիշյալ հոգեբուժական հիվանդանոցում, մշտապես գտնվում է բժիշկների հսկողության տակ, հաճախում է ամիսը մեկ անգամ՝ բժշկի նշանակած օրը, ում նշանակմամբ էլ իր օգտագործման համար հիվան¬դանոցի դեղատնից կամ բժշկի տված ռեցեպտով՝ նախկին «Հայրենիք» կինոթատրոնի մոտ գտնվող դեղատնից ստանում է բուժման և իր վիճակի բարելավման համար համապատասխան հոգե¬ներգործող դեղամիջոցներ, որոնք խստորեն օգտագործում է միմիայն բժշկի կողմից նշված չափա¬բաժնով, քանի որ ինքն էլ հասկանում է, որ այդ դեղամիջոցները շատ ուժեղ և վտանգավոր են, ուստի դրանց օգտագործվող չափաբաժնի յուրաքանչյուր չարաշահում կարող է մահացու լինել մարդու համար։ Այդ մասին իրեն ամեն անգամ զգուշացնում են նաև դեղը նշանակող բժիշկները։ Այդ ընթացքում իր օգտագործման համար բժշկի կողմից նշանակվել և հիվանդանոցի դեղատնից ստացել է տարբեր դեղամիջոցներ՝ «Ցիկլադոն», «Լորազեպամ» և «Ազալեպ¬տին», ինչպես նաև սրսկման համար՝ «Մետա¬դեպո» և այլ դեղեր։ Յուրաքանչյուր անգամ նշանակվում է միայն մեկ տեսակի հոգեմետ դեղամիջոց, քանի որ դրանք շատ ուժեղ հոգեներգործող դեղեր են և չեն կարող միասին օգտագործվել։
Վերջին անգամ «Ազալեպտին» տեսակի դեղամիջոց ստացել է մի քանի ամիս առաջ, սակայն ավելի կոնկրետ չի հիշում։ Հաստատ ստացել է մեկ տուփ՝ 5 հատ 10-հաբանոց թերթիկներ, այսինքն՝ ընդհանուր 50 հաբ։ Ըստ բժշկի նշանակման, յուրաքանչյուր օր, քնելուց առաջ օգտագործել է հաբի 1/4-ը, այսինքն՝ մեկ հաբը պետք է բաժաներ չորս մասերի և յուրաքանչյուր օր խմեր միայն բաժանված մեկ մասը։ Միայն ուժեղ գլխացավերի և խիստ անհանգստացած ու հուզված վիճակում լինելու դեպքում թույլատրվել է խմել հաբի կեսը, սակայն դրանից ոչ ավել, քանի որ բժիշկը զգուշացրել է, որ դրանից ավել խմելու դեպ¬քում կարող է պարզապես կանգնել սրտի աշխատանքը։ Ուստի խստորեն պահպանել է չափաբա¬ժինը և խմել է բժշկի նշանակածին համապատասխան չափաբաժնով։ Ինչ վերաբերում է նրան, թե այլ անձի այդ դեղահաբերից տվել է, թե` ոչ, ապա, որքանով հիշում է, սույն թվականի ապրիլի վերջին կամ մայիսի սկզբին իր մշտական գտնվելու վայրում՝ Երևանի Օպերայի շենքի մոտակայքում գտնվող այգու մոտ կանգնած տաքսիներից մեկի վարորդին խնդրել է 500 դրամով իրեն փոխադրել 3-րդ մասի հրապարակ, որտեղ նույնպես հաճախ է լինում։ Քանի որ չի կարող աշխատել, մշտապես լինում է կամ Օպերայի շենքի դիմացի փողոցի վրա գտնվող այգում, որտեղ գտնվում է նաև Սարյանի արձանը, կամ էլ 3-րդ մասի հրապարակում, որտեղ երբեմն անցորդներից կամ ծանոթներից գումար է խնդրում։ Տաքսու վարորդը չի մերժել, որից հետո ինքը վերցրել է մեկ շիշ գարեջուր և ուղևորվել են դեպի 3-րդ մաս։ Ճանա¬պարհին զրույցի են բռնվել, ծանոթացել, որի ընթացքում ծոցագրպանից հանել է դրամապանակը, որում պահում է նաև իր կողմից մշտապես օգտագործվող դեղերը, որպեսզի հանի մեկ հաբ և ավտոմեքենայում խմի, ինչը վարորդը նկատել է և հարցրել, թե այդ ի՞նչ դեղ է խմում։ Նրան հայտնել է հիվանդության և հոգեբու¬ժարանում հաշվառված լինելու մասին, և որ մշտապես օգտագործում է բժշկի կողմից նշա¬նակված և անվճար ստացած հոգեմետ դեղահաբեր։ Այդ ժամանակ ինքն արդեն «Ազալեպտին» չէր օգտագործել, քանի որ բժշկի կողմից նշանակվել էր «Լորազեպամ» դեղը, որն էլ առ այսօր խմում է, սակայն «Ազալեպտինից» իր մոտ մնացել էր 3 հաբերով թերթիկի մաս։ Վարորդը վերցրել է այն և սկսել ուսումնասիրել, որից հետո հարցրել է, թե օրական որքա՞ն է խմում, ում հայտնել է բժշկի կողմից սահմանած չափաբաժինների մասին։ Դրանից հետո վարորդը հարցրել է, թե ի՞նչ կլինի միան¬գամից բոլոր 3 հաբերը խմելու դեպքում, որին պատասխանել է, որ իր բժիշկը զգուշացրել է, որ միանգամից անգամ մեկ հաբ խմելու դեպքում սիրտը կարող է չդիմանալ և ինքը մահանա, որից հետո վարորդը խնդրել է ուղևարձի դիմաց իրեն տալ այդ երեք հաբերը` ասելով, որ գիշերները լավ չի քնում, անհան¬գիստ է, և հենց նման դեղ էլ իրեն պետք է, կխմի ու հանգիստ կքնի։ Սկզբից մերժել է նրան, սակայն նա շատ է խնդրել, խոստացել դրա դիմաց 3-րդ մաս հասցնել անվճար։ Քանի որ օգտագործվող դեղն ար¬դեն փոխել էր և դրանք չէր խմում, համաձայնել և «Ազալեպտինի» երեք հաբերը տվել է վարորդին, ով անվ¬ճար իրեն փոխադրել է 3-րդ մասի հրապարակ։ Դրանից հետո այդ վարորդին տեսել է ևս մեկ անգամ՝ 2013թ. մայիսի 23-ին, նույն վայրում, որտեղ նա սեփական նախաձեռնությամբ իրեն անվճար փոխադրել է մինչև տուն։
Գործով ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանին 2013թ. մայիսի 18-ին բերման ենթար¬կելու ժամանակ՝ վերջինիս անձնական խուզարկության արդյունքներով հայտնաբերված և առգրավված՝ ընդհանուր ժապավենի մեջ գտնվող «Ազա¬լեպտին 100 մգ» տեսակի երեք դեղահաբերի հայտ¬նաբերման փաստով (թեև վերոնշյալ դատա¬վարական և քննչական գործողությունը վերնագրվել է որպես անձին բերման ենթարկելու մասին ար¬ձանագրություն, սակայն Ա.Ավետյանի անձնական խուզար¬կությանը մասնակցել են ընթերականեր, դրա ընթացքում կիրառվել է լուսանկարահանում, որի լուսանկարչական հավելվածը կցվել է նույն արձա¬¬նագրութ¬յանը)։
Դեղագործական-քիմիական փորձաքննության 2013թ. հունիսի 12-ի թիվ 01 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայաց¬ված «Ազալեպտինը» («Կլոզապինը») հոգեմետ (հակահոգեգարային, հա¬կափսի¬խոզային) դեղ է, հանդի¬սա¬նում է հսկվող նյութ, ընդգրկված է ՀՀ կառավարության 2003թ. հուլիսի 21-ի թիվ 1129-Ն որոշմամբ հաս¬տատված՝ «ՀՀ-ում հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ցան¬կում»։ Կիրառվում է շիզոֆրենիայի, հոգեկան խանգարումների բուժման նպատակով, նշանակվում է 50-ից 200մգ դեղաչափով՝ օրը 2-3 անգամ, միջին օրական դեղաչափը՝ 200-400 մգ է, առավելագույն դեղաչափը՝ 600մգ։ Առողջ մարդկանց այս դեղը չեն նշանակում։ Նույն եզրակա¬ցության համաձայն` փոր¬ձաքննութ¬յանը ներկայացված վերոնշյալ 3 դեղահատերը փոր¬ձաքննութ¬յան ընթացքում ամբող¬ջությամբ օգտագործվել են։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի, մասնավորապես`
1. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանադրական կարգի պահպանության և ահաբեկչության դեմ պայքարի գլխա¬վոր վարչությունից 2013թ. մայիսի 17-ին ստացված՝ «Ազալեպտին» («Կլոզապինը») տեսակի հոգե¬մետ դեղա¬միջոցի վերա¬բերյալ ներդիր թերթիկի առկայությամբ, որով նախաքննական մարմինն հիմ¬նա¬վոր¬ված է համարել այն, որ գերդոզավորման դեպքում այդ դեղն օգտագործող անձի մոտ կարող են առա¬ջանալ կողմնակի անցանկալի հետևանքներ՝ քնկո¬տություն, լեթարգիա, կոմա, գիտակցության խճճվածություն, գրգռվա¬ծություն, զառանցանք, ռեֆլեքս¬ների բարձրացում, ջղաձգութ¬յուն, հավելուր¬դային թքարտադրություն, միդրիազ, տեսողության սրության խանգա¬րում¬ներ, կոլապս, առիթմիաներ, միո¬կարդի հաղորդակա¬նութ¬յան խանգարումներ, շնչառության դժվարացում։
2. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանադրական կարգի պահպանության և ահաբեկչության դեմ պայքարի գլխավոր վարչությունից 2013թ. մայիսի 17-ին ստացված ՝ գործով ամբաստանյալներ Արսեն Ավետյանի և Արկադի Վարդան¬յանի միջև «Առագաստ» սրճարանում 2013թ. մայիսի 14-ին տեղի ունեցած հան¬դիպ¬ման ժա¬մանակ կայացած զրույցի (արտաքին դիտման) գաղտնալսման ձայնագրառումը պարունակվող լազերային սկավա¬ռա¬կի, ինչպես նաև Արսեն Ավետյանի շահագործած՝ 098-348829 և Արկադի Արշավիրի Վարդանյանի շահագործած 091-400408 բջջային հեռախոսահամարներից 2013թ. մայիսի 6-ից մինչև 2013թ. մայիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում կայացած հեռախոսազրույցների (լսման)՝ երեք լազերային սկավառակների առ¬կայությամբ և դրանց զննման արձանագրություններով, որոնցով հիմնա¬վոր¬վել է Արսեն Ավետ¬յանի կողմից իրացնելու և հոր՝ Ռոբերտ Ավետ¬յանի սպանութ¬յան նախա¬պատ¬րաս¬տութ¬յան նպատակով զգալի չափով հոգեմետ նյութ ապօրինի ձեռք բերելու, ինչպես նաև սպա¬նության իրականացմանը երաշխավորված կերպով հասնելու համար լրացու¬ցիչ հոգեմետ նյութ ձեռք բերելուն ուղղված գործողութ¬յուն¬ներ կատարելու, Արկադի Վարդանյանի կող¬մից՝ Ռոբերտ Ավետյանի սպանության նախապատրաստությանը խորհուրդներով, ցուցումներով և անհրաժեշտ տեղեկատվութ¬յան տրամադրմամբ օժանդակելու, իսկ Վարուժան Սաֆտալյանի կողմից՝ իրացման նպա¬տակով զգալի չափով հոգեմետ նյութ ապօրինի ձեռք բերելուն և պահելուն օժանդակելու, Ա.Ավետյանի խնդրանքով մինչև 2013թ. մայիսի 25-ը հոգեմետ նյութի երկրորդ խմբաքանակի հայթայթ¬ման ուղղութ¬յամբ պարտա¬վորվելու փաստերը։
3. ՀՀ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչությունից 2013թ. հուլիսի 18-ին ստաց¬ված՝ Արսեն Ավետյանին և Ռոբերտ Արսենի Ավետյանին՝ Երևան քաղաքի Սար¬մենի փողոցի թիվ 52 տան հաշվառումից 2013թ. մարտի 7-ին հանելու վերաբերյալ համապատասխանաբար` թիվ 370305 և թիվ 370307 տեղեկանքներով, որոնց համաձայն՝ հաշվա¬ռու¬մից հանելու համար հիմք է հանդի¬սացել տան սեփականատիրոջ՝ Ռո¬բերտ Աբրահամի Ավետյանի դիմումը, որն ըստ նախաքննական մարմնի` լրա¬ցու¬ցիչ խթան և դրդա¬պատճառ է հանդիսացել գործով ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանի կողմից հոր սպա¬նությունը նախապատրաստելու համար։
Որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի, մասնավորապես`
- գործով ամբաստանյալներ Արսեն Ավետյանի շահագործած 098-348829 և Արկադի Վարդան¬յանի շահագործած 091-400408 բջջային հեռախոսահամարներից՝ 2013թ. մայի¬սի 6-ից մինչև 2013թ. մայիսի 14-ն ընկած ժամանակահատվածում կայացած հեռախո¬սային խոսակցությունների գաղտ¬նալսման ձայնագրառումները բովանդակող լազերային երկու սկավառակների, Արսեն Ավետյանի և Արկադի Վարդանյանի միջև «Առագաստ» սրճարանում 2013թ. մայիսի 14-ին տեղի ունեցած հանդիպ¬ման ժամանակ կայացած զրույցի գաղտնալսման ձայնագրությունը բովանդակող լազերային սկավա¬ռա¬կի 2013թ. հունիսի 25-ին կատարված զննության և
- գործով ամբաստանյալներ Արսեն Ավետյանի շահագործած 098-348829 և Վարուժան Սաֆ¬տալյանի շահագործած 094-260477 բջջային հեռախոսահամարներից 2013թ. մայիսի 15-ից մինչև 2013թ. մայիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում կայացած հեռախոսային խոսակցությունների գաղտ¬նալսման ձայնագրառումները բովանդակող լազերային սկավառակի 2013թ. հունիսի 29-ին կատարված զննության արձա¬նագրութ¬յուններով։
Հեռախոսային զանգերի վերծանումներն ուսումնա¬սիրելու, վերլուծելու և այլ ապացույցների՝ գաղտնալսման ձայնագրությունների և վկաների ցուց¬մունքների հետ համադրելու մասին 2013թ. հունիսի 29-ին կազմված արձանագրությամբ, ըստ որի` նախաքննական մարմինը, համադրե¬լով Արսեն Ավետյանի և Արկադի Վարդանյանի հեռախ¬ոսա¬յին զանգերի վերծանումների տվյալ¬ները գործով իրականացված օպերատիվ-հետախու¬զական և քննչա¬կան գործողությունների արդ¬յունք¬ների, մասնավորապես՝ քննութ¬յան տրամադրության տակ գտնվող՝ գաղտնալսման ձայ¬նագրությունների և գործով վկաներ՝ Սուրեն Ներսիսյանի, Ռուդոլֆ Գաբրիելյանի և Սամվել Քոչին¬յանի, ինչպես նաև մեղադրյալ՝ Վարուժան Սաֆ¬տալյանի ցուցմունքների հետ, հաստատված է համարել ինչպես գաղտնալսման արդյունքները, այնպես էլ հիշյալ անձանց տված ցուցմունքների արժանահավատությունը։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում (Դատարան).
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬րանը հաս¬տատված հա¬մա¬րեց հետևյալը.
Արսեն Ավետյանը, որդու` Ռոբերտ Արսենի Ավետյանի հետ 2012թ. դեկտեմբերից բնակություն հաս¬տատելով Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի թիվ 52 հասցեում գտնվող հորական տանը, տեղե¬կանալով, որ մոր մահից հետո հայրը՝ Ռոբերտ Աբրահամի Ավետյանը, մտադիր է իրենց վտարել հայ¬րական տնից, վաճառել նաև այն և առանց որևէ մասնաբաժին կամ փոխհատուցում տրամադրելու` տեղա¬փոխ¬վել և մշտական բնակություն հաստատել Աբխազիայում, այդ կապակցությամբ 2013թ. մարտի 7-ին նախապես չտեղեկացնելով` իրեն և որդուն հանել է վերոնշյալ տան հաշվառումից` որոշել է քո¬ղարկված կերպով, այն է` հանկարծամահության կամ ինքնասպանության պատրանք ստեղծելով` ապօրինաբար կյան¬քից զրկել հորը` հետագայում որպես առաջին հեր¬թի միակ ժառանգ նրան պատ¬¬կանող տան և տնամերձ հողամասի բաժնեմասին, բանկում առկա դրամական միջոցներին և գույքային այլ իրա¬վունք¬ներին տիրանալու, այդկերպ իր և ամուսնության նպատակ ունեցող որդուն առնվազն կացարանով ա¬պահովելու, իրենց նյութական ոչ բարվոք վիճակը հարա¬բե¬րականորեն շտկելու շահադիտական դրդում¬ներով։
Վերոնշյալ հանցավոր դիտավորութ¬յունն իրականացնելու նպատակով Ա.Ավետյանը մանկական ընկերոջ, գործով մյուս ամբաստանյալ Վարուժան Սաֆտալյանի օժանդակությամբ` իրացնելու, այսինքն` միևնույն տանը համատեղությամբ բնակվող վատառողջ, 78-ամյա հորը հրամցնե¬լու (կիրա¬ռելու) և սպա¬նելու նպատակով 2013թ. ապրի¬լի վերջերից և մայիսի սկիզբն ընկած ժամանակա¬հատ¬վածում ապօրի¬նա¬բար ձեռք է բերել և պահել զգալի չափերի` 0,285 գրամ ընդ¬հանուր քաշով 3 դեղահաբ «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի հոգեմետ նյութ` իր այդ մտադրության մասին նախապես տեղյակ պահելով նաև Վ.Սաֆտալյանին։ Իր հերթին` Վ.Սաֆտալյանը զգալի չափերի այդ հոգեմետ 3 դեղահաբերը նույն ժամանակահատ¬վա¬ծում, սակայն նախապես ապօրինաբար ձեռք է բերել հոգեբույժի նշանակմամբ օրինական հիմքերով այն ստացող Էդուարդ Ասատրյանից։
2013թ. մայիսի 14-ին բացօթյա սրճարանում հանդիպելով գաղափարակից ընկերոջը` Արկադի Վարդանյանին և հայտ¬նելով շահադիտական վերոնշյալ դրդումներով հոր սպանության իրականացման վերաբերյալ իր մտադրութ¬¬յան, այն իրագործելու նպատակով ապօրինաբար ձեռք բերած հոգեմետ 3 դեղահաբերի, նույնիսկ սպանության կատարման օրը որոշելու մասին` քննարկել են Ռոբերտ Աբրա¬համի Ավետյանի սպանության իրականացման մի քանի տարբերակներ, այն քողարկելու, հնարավոր բացահայ¬տու¬մից և քրեական պատասխա¬նատվությունից Արսեն և Ռոբերտ Արսենի Ավետյաններին զերծ պահելու, սպանությունից հետո Ռ.Ավետյանի անշարժ և շարժական գույքերը տնօրինելու ուղիներն ու մեխա¬նիզմները, որի ընթացքում Արկադի Վար¬դանյանն առաջարկել է Ռոբերտ Ավետյանի սպանութ¬յան իր տարբերակը` մեծ չափաբաժին քնաբերով քնեցնել և երակի մեջ օդ ներարկել, ապա կամրջից ցած նետել կամ գետը գցել` դժբախտ պատահարի կամ ինքնասպա¬նության պատրանք ստեղ¬ծելով։ Ավելին, Ա.Վարդան¬յանը նախապես իր պատրաս¬տակա¬մությունն ու անմիջական աջակ¬ցությունն է հայտնել Ա.Ավետյանին նաև Ռ.Ավետյանին քնած կամ սպանված վիճակում ավտոմեքենայով փո¬խադրե¬¬լու, վերջինիս դիակը, ինչպես նաև սպանության փաստն ու դրա հետքերը թաքցնելու հարցում։ Քննարկումների արդյունքում, ի վերջո, Արսեն Ավետյանը կանգ է առել սպանության կատարման նա¬խապես ծրագրած իր տարբե¬րակի վրա՝ եզրակաց¬նե¬լով, որ այդ սպանությունը նպատակահարմար է իրագործել մինչ այդ ապօրինաբար ձեռք բերած և պահած հոգեմետ խիստ ներգործող նյութ պարու¬նա¬կող «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի 3 դեղահաբերը կրկնա¬պատ¬կելու և տան սառնարանում Ռ.Ավետ¬¬յանի պահած, մշտապես օգտագործվող հանքային ջրի մեջ արդեն մեծ` մահացու չա¬փա¬բաժնով լուծելու և նրան գաղտնի հրամցնելու եղանակով։
Նշված քննարկման ողջ ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանը, իր խորհուրդներով, ցու¬ցում¬ներով և տարբեր բժիշկներից, այդ թվում` սրտաբան Սուրեն Ներսիսյանից նախապես «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի հոգեմետ նյութի ազդեցութ¬յան և թույլատրելի չափաբաժնի վերաբերյալ հար¬ցումներ կատարելով և որոշակի խորհրդատվություն ստանալով` դրանք անմի¬ջապես տրամադրել է Ա.Ավետ¬յանին, որով նպաստել է վերջինիս մոտ ծագած սպանության դիտավորությունն իրա¬կա¬նաց¬նելուն, այդ թվում` Ա.Ավետյանի կողմից հորը սպանելու քայլը բարոյապես արդարացնելով և կարծիք հայտնելով, որ դա Ավետյանների տանը ստեղծված ներընտանեկան լարված վիճակը հարթելու և միաժամանակ նյութական ծանր վիճակից Արսեն Ավետյանի և վերջինիս որդու դուրս գալու միակ ելքն է` դրանով իսկ ամ¬րապնդելով հորը սպանելու վերաբերյալ Ա.Ավետյանի վճռականությունը։
Այնուամենայնիվ, որոշակի կասկածներ ունենալով ձեռք բերած 0,285 գրամ ընդհանուր քաշով 3 դեղահաբ «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի հոգեմետ նյութով հոր ծրագրած սպանությունը բարե¬հաջող ավարտին հասցնե¬լու վերա¬բերյալ և կանխատեսելով անհաջողության մատնվելու պարագայում իր նկատմամբ քրեաիրավական հետևանք¬ների առաջացման և հնարավոր ժառանգությունից անգամ տեսականորեն զրկվելու անխուսափելիութ¬յունը` Ա.Ավետյանն այդ սպանությանը երաշ¬խավորված կերպով հասնելու դիտավորությամբ` Ա.Վարդան¬յանի հետ վերոնշյալ քննարկմանն անմիջականորեն հաջորդած օրը` 2013թ. մայիսի 15-ին, ինչպես նաև 2013թ. մայիսի 17-ին զանգահարել և նույն հոգեմետ դեղատեսակից շտապ կարգով ևս երեք դեղահաբ ձեռք բերելուն օժանդակելու խնդրանքով վերստին դիմել է Վարուժան Սաֆտալյանին։ Վերջինս թեև պարտավորվել, սակայն խնդրել է սպասել մինչև 2013թ. մայիսի 25-ը` նշելով, որ իր աղբյուրից այն կարող է ձեռք բերել և դրանք Ա.Ավետյանին փո¬խանցել միայն նշված օրը, ոչ` շուտ, բայցև նման նպատակ իրականում չի ունեցել և իր այդ մտադրութ¬յունը Ա.Ավետյա¬նից թաքցնելով` կամովին հրաժարվել է «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի ևս երեք հոգե¬մետ դեղահաբեր ձեռք բերելու հարցում վերջինիս օժանդակելուց։ Միևնույն ժամանակ, Ա.Ավետ¬յանի հետ առկա ընկերական փոխհարաբերություններով կաշկանդված` վերջինիս կողմից նախա¬պատ¬րաստվող, իրեն հաստատապես հայտնի առանձնապես ծանր հանցագործության` տուժող Ռ.Ավետյանի սպանության վերաբերյալ մինչև դրա բացահայտումը իրա¬վա¬պահներին չի հայտնել։
Վ.Սաֆտալյանի հետ ձեռք բերած վերոնշյալ պայմանավորվածությունից հետո, սակայն նախքան «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող ևս 3 դեղահաբեր ձեռք բերելը` 2013թ. մայիսի 18-ին, Արսեն Ավետյանը վերոնշյալ սպանության նախապատրաստության կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայություն, որի հետևանքով տուժող Ռ.Ավետյանին սպանելու վեր¬ջինիս դիտավորությունը, ինչպես նաև այդ դիտավորության իրակա¬նաց¬մանն ուղղված Արկադի Վարդան¬յանի ինտելեկտուալ օժանդակությունը սպանության նախապատ¬րաստության փուլում կանխվել և նրանց կամ¬քից անկախ հան¬գամանքներով ավարտին չի հասցվել` հանցագործության գործիք հանդիսացող 0,285 գրամ ընդհանուր քաշով «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի հոգեմետ երեք դեղահաբերն Ա.Ավետ¬յանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերելու և առգրավելու, վերջինիս ձերբակալելու, վերջին հաշվով` ծրագրած այդ սպանությունը իրավապահների կողմից բացահայտվելու և խափանվելու հետևան¬քով։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանը կատարել է հանցագործություններ, որոնք նախա¬տեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով և 266-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով, շահադիտական դրդումներով սպանության նախապատրաստության մեջ նրան օժանդակած Արկադի Վարդան¬յանը` հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, իսկ ապօրինաբար իրացնելու նպատակով հոգեմետ նյութ ձեռք բե¬րելուն օժանդակած, ինչպես նաև նախապատրաստվող սպանության մասին չհայտնած Վարուժան Սաֆ¬տալյանը` հանցագործություններ, որոնք նախատեսված են համապատասխանաբար` ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Էդուարդ Ասատրյանի նկատմամբ դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում որոշում էր կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով քրեա¬կան հետապնդում չհարուցելու մասին` վերջինիս արարքում հանցա¬կազմի բացակայության հիմքով (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետ)։
Ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ վերոնշյալ հետևությունների Դատա¬րանը հանգեց դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների գնա¬հատ¬ման արդյունք¬ներով.
Ամբաստանյալ Վարուժան Սաֆտալյանը առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատա¬րանում հար¬ցաքննվելիս իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, ըստ էության պնդեց և վերահաս¬տատեց նախաքննա¬կան ցուցմունքները (տվյալ դեպքում Դատարանը հիմք չի ընդունում վկայի կարգավիճակում վերջինիս տված ցուցմունքների, որոնք ձեռք են բերվել Սաֆտալյանի պաշտպանական իրավունքի խախտմամբ)։ Նշեց նաև, որ Արսենի տրամադրությունից հաս¬կացել է, որ նրա նյարդային վիճակը վերջինիս մոր մահվանից հետո լարված է« ինչը պայմանավոր¬ված էր նաև առանց գումար մնալու, հետագայում նաև` հոր կողմից տան հաշվառումից հանելու հանգամանքներով։ Նշեց, որ իր ներկա¬յությամբ գերեզ¬մա¬նոցում Ռ.Ավետ¬յանը Արսենին խոստացել է տրամադրել 10.000 ԱՄՆ դոլար փոխհա¬տուցում« որ վերջինս և կրտսեր Ռոբերտ Ավետյանը նրա տնից դուրս գան, որին Ա.Ավետ¬յանը համաձայնել է։ Հետագայում, սակայն, Ռ.Ավետյանը ծածուկ կերպով Արսենին և կրտսեր Ռոբերտին հանել էր նրա տան գրանցումից, որի մասին ինքը տեղեկացել է այդ փաստից հանկարծակիի եկած Արսենից։
Նշեց, որ իր հետ զրույցների ընթացքում Արսեն Ավետյանը հորը սպանելու այլ տարբե¬րակ¬ների մասին չի խոսել, չի կարող մեկնաբանել« թե ինչու էր նա նախընտրել հոգեմետ(գժի) դեղի կիրառ¬մամբ հորը սպանելու տարբերակը, որը ցանկացել է իրականացնել դրանք ջրի մեջ լուծելու ու հորը տալու միջոցով։
Հայտնեց, որ հոգեմետ(գժի) դեղահաբեր ձեռք բերելու հարցով նրան օգնելու խնդրանքով Արսենն իրեն դիմել էր դեռևս 2013թ. ապրիլին, դեղահաբի անվանումը կամ չափաքանակը չի նշել, սակայն չի հիշում, թե դրանից որքան ժամանակ անց է իրեն հաջողվել 3 դեղահաբեր ձեռք բերել և Երևանի Չեխովի անվան դպրոցի մոտ գտնվող գետնանցու¬մում Արսենին փոխանցել։ Այդ 3 դեղահաբերն Արսենին տալուց հետո վերջինս նորից է դեղահաբեր խնդրել՝ մեկնաբանելով« որ այդ երեքը քիչ են« «մարդուն բան չեն անի»։ Չի հիշում նաև, թե Արսենը լրացուցիչ երեք դեղահաբեր ձեռք բերելու խնդրանքով երբ է իրեն դիմել, սակայն պնդեց, որ այդ խնդրով նա իրեն զանգահարել է մի քանի անգամ, սակայն նրան խաբել և հայտնել է, թե իբր զբաղվում է այդ հարցով, անհրաժեշտ է սպասել։ Նշեց, որ Արսեն Ավետյանի մտադրությունների մասին իրավապահ մարմիններին չի հայտ¬նել« քանի որ վերջինս իր ընկերն էր։
Նշեց նաև, որ Արսեն Ավետյանին գումար էր պարտք« ցանկացել է ինչ-որ կերպ օգնել նրան« միևնույն ժամանակ հոգեմետ 3 դեղերը ձեռք բերելով և նրան փոխանցելով` համոզված էր« որ Արսենը, ում ճանաչում է մանկուց, հորը սպանելու ուղղությամբ որևէ գործնական քայլի չի դիմի։ Եթե անգամ լրացուցիչ 3 դեղահաբերն էլ տար Արսենին« միևնույնն է, իր կարծիքով վերջինս նման բան չէր անի« նրա այդ քայլերն ավելի շատ պայմանավորված էին նյութական ծանր վիճակով։ Ընդունեց, որ այդ ժամա¬նակահատվածում շահագործել է 094-260477« իսկ Արսեն Ավետյանը` 098-348829 հեռախո¬սա¬համար¬ները։ Նշեց, որ նախաքննության ընթացքում լսել է իր մասնակցությամբ կայացած բոլոր հեռա¬խո¬սազրույց¬ների ձայնագրությունները« ընդունել, որ զրույցի մասնակիցներից մեկը, իրոք, ինքն է։
Հայտնեց, որ Էդիկը (ըստ դատաքննության տվյալների` Էդուարդ Ասատրյանը) իրեն տեղեկացրել է« որ հաշվառված է «Աղի հանքի» կլինիկայում« որտեղից էլ օրինական հիմունք¬ներով ստացել է այդ երեք դեղահաբերը։ Էդիկի խոսքերից է տեղեկացել և հետա¬գայում դեղերի հետ Ա.Ավետյանին փոխանցել, որ այդ 3 հաբերից նույնիսկ մեկի գործածումը կարող է հան¬գեցնել մահվան« սակայն դրանից հետո Արսենն իրենից լրացուցիչ 3 նման դեղահաբեր է խնդրել։ Նշեց, որ հորը «թույնելու» շարժառիթն եղել է Արսենի ֆինանսական ծանր վիճակը« վերջինս իր մոտ գան¬գատվել է, որ հայրը նրան թողել է առանց գումարի։ Արսենի մեկնաբանմամբ հորը սպանելուց հետո վերջինիս ունեցվածքը մնալու էր նրան։ Արսենի խոսքերից է նաև տեղեկացել, որ վերջինիս հայրը բան¬կում փող ունի։ Նշեց նաև, որ Արսենից լսել է նաև« որ վերջինիս և Արկադի Վարդանյանի միջև առկա է փոխադարձ հարգանք, ավելին` Արսենը հայտնել է, որ Ա.Վարդանյանի համար ամեն ինչ կանի։ Չի կարող ասել, թե Արկադի Վարդանյանի ասածն Արսենը որպես հիմք կընդուներ« թե՝ ոչ։
Ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատա¬րանում հար¬ցաքննվելիս իրեն մեղավոր չճանաչեց, նշելով, որ տուժող Ռ.Ավետյանին սպանելու դիտավո¬րություն չի ունեցել, այդ ուղղությամբ որևէ գործնական քայլ չի կատարել։ Նշեց նաև, որ եթե անգամ նման դիտավորություն ունենար, քրեական գործում առկա են այդ արարքից կամովին հրաժարվելու փաստն հաստատող բավարար ապացույցներ։ Հոգեմետ դեղահաբեր ձեռք բերելու վերաբերյալ առա¬ջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս նշեց, որ դրանք նախաձեռնել և անհատույց իրեն է տվել գործով ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանը` ցանկանալով իրեն հանել սթրեսային այն վիճակից, որում հայտն¬վել էր իր մոր մահվանից հետո։ Այդ դեղահաբերը վերցրել է սեփական գործածման համար և ոչ թե դրա կիրառմամբ հորը սպանելու նպատակով։
Դատարանում նաև նշեց, որ մինչդատական վարույթի ընթացքում հրաժարվել է ցուցմունք տալ, քանի որ չի վստահել նախաքննության օբյեկտիվությանը, իր կարծիքով իր նկատմամբ հա¬րուցված քրեա¬¬կան հետապնդումը բացառապես քաղաքական ենթատեքստ ունի։ Նշեց, որ 2001թ. մեկնել է Մոսկ¬վա, Հայաստան է վերադարձել միայն 2010թ. ապրիլին` խոշոր ձեռնարկությունում աշխատելու վերա¬բերյալ գործնական առաջարկ ստանալու կապակցությամբ։ Նախապես զանգահարել է մորը, հայտնել Երևան վերադառնալու ցանկության մասին` միաժամանակ նշելով, որ բնակարանի խնդիր ունի, քանի որ կազմել էր նոր ընտանիք և չէր ցանկանում այդ ընտանիքով հայրական տանը բնակ¬վել` հնարավոր անախորժություններից խուսափելու նպատակով։ «Նաիրի» կինոթատ¬րոնի շենքում գտնվող բնակարա¬նը վերանորոգելու և այնտեղ վերահաստատվելու նպատակով հորը` Ռոբերտ Ավետյանին առաջարկել է այն ձևակերպել իր անվամբ` նպատակ ունենալով գրավադնել և վերցրած վարկով վերանորոգել այն բնակարանը և հետագայում աշխատավարձի հաշվին մարել վարկը, սակայն հայրն իր առաջարկը մերժել է։ Բնակություն է հաստատել Երևանի Կուզնեցովի 9-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, աշխատանքի է անցել ձեռնարկութ¬յունում։ Իր և հոր միջև լավ հարաբերությունները շարունակվել են մինչև 2011թ. ապրիլը, երբ հայրն անդրադառնալով իր բնակության վայրի խնդրին` հրաժարվել է վերանորոգել «Նաիրի» կինոթատ¬րոնի շենքում գտնվող բնակարանը` հայտարարելով, որ այն վաճա¬ռում է։ Որոշել են այդ բնակարանի վաճառքի գումարով վերանորոգել Սարմենի փողոցի վրա գտնվող հայրական տունը, իսկ գումարի կեսը հայրը խոստացել է տալ իրեն` նոր բնակա¬րան ձեռք բերելու և անօթևան չմնալու համար։ «Նաիրի» կինոթատրոնի շենքում գտնվող բնակարանը վաճառել են, որից հետո, 2010թ. հունիսի 10-ին, հայրական տանը գտնվելու ժամանակ, հայրն առաջարկել է իրեն 45.000-ից 50.000 ԱՄՆ դոլարի սահ¬մաններում բնակարան փնտրել, որից զայրացել է, հայտնել, որ իրեն ոչինչ պետք չէ, տան բանա¬լիները թողնելով` հեռացել և մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 15-ը հորը չի հանդիպել, կապ է պահպանել միայն մոր հետ։ Հանդիպել և Վարու¬ժան Սաֆտալյանին պատմել է, որ բնակարանի հարցով ինքն ու հայրը միմյանց չեն հասկացել, նա էլ հորդորել է հաշտվել հոր հետ։ Վարուժանը գանգատվել է, թե վաստակած գումարը չի բավականացնում ընտանիք պահելու համար, ուստի ընդա¬ռաջել և պարտքով գումար է նրան տվել, որով վերջինս տաքսի մեքենա է գնել ու ժամանակին վերա¬դարձրել պարտքը։ Քանի որ տեղաշարժվելու համար իրեն ավտոմեքենա էր անհրաժեշտ, օգտվել է Վարուժանի տաքսի ավտոմեքենայից` վճարելով փոխադրա¬վարձը։ Վարուժանը ճանաչում էր նաև իր մորը, ում ժամանակ առ ժամանակ մեքենայով փոխադրել է տարբեր բուժհաս¬տատություններ։ Վարու¬ժանն եղել է շատ հավատարիմ, վերջինիս հետ հանդիպել են գրեթե ամեն օր, նույնիսկ օրը մի քանի անգամ։ 2011թ. ապրիլ - մայիս ամիսներին դարձյալ Վարուժանին օգնել է` պարտքով 500.000 ՀՀ դրամ գումար տրամադրելով, որն ըստ պայմանավորվածության, պետք է վերադարձվեր մինչև 2013թ. փետրվարը։
Հայտնեց նաև, որ Արկադի Վարդանյանի` Հայաստանում գտնվելը որևէ առնչություն չուներ իր` Երևան վերադառնալու հետ։ Նշեց, որ նրա հետ հանդիպել են շաբաթական 1-2 անգամ, զրուցել Մադրի¬դի «Ռեալ» ֆուտբոլային թիմից, իրենց շփումներն հաճախակիացել են 2012թ. հունիսից, երբ ինքը դա¬դարել է աշխատել, Ա.Վարդանյանի հետ մի քանի հոդված են գրել և տպագրման ներկա¬յաց¬րել։
2012թ. դեկտեմբերի 15-ին կամ 16-ին անսպասելիորեն զանգահարել է հայրը, ում հետ իր փոխ¬հա¬րաբերությունները դեռևս մանկուց բնականոն չեն ընթացել` առաջարկելով հանդիպել։ Քանի որ այդ պահին գործազուրկ և Ամանորից առաջ նյութական վատ վիճակում էր, մոր առաջարկն ընդունել և համաձայնել է տոնական օրերին որդու` Ռոբերտի հետ բնակվել Սարմենի հասցեում գտնվող հայրա¬կան` տանը։ Հայրն այս անգամ ևս անդրադարձել է իր բնակության վայրի խնդրին, առաջարկել է վերանորոգել նույն տան 3-րդ հարկը, որի համար, ըստ նրա հաշվարկների, անհրա¬ժեշտ էր 60.000ԱՄՆ դոլար, որի 2/3-ը պետք է ինքն ու հայրը վճարեին, իսկ 1/3-ը նվազեցնեին այդ գործն հանձն առած հնա¬րավոր աշխղեկի հետ բանակցելու արդյունքում։ Այդպես էլ համաձայնության չեն եկել։ Նշված տանը բնակվելու ընթացքում` 2013թ. հունվարի 2-ին, մահացել է մայրը, որից հայտնվել է շատ ծանր հոգեկան վիճակում, սկսել է շփվել միայն Վարուժան Սաֆտալյանի և Արկադի Վարդանյանի հետ։ Դիմելով հորը` խնդրել է թույլատրել նրա տանը բնակվել մինչև 2013թ. փետրվարի 10-ը, այսինքն` մոր մահվան քառասունքի օրը` միաժամանակ հույս ունենալով, որ Վարուժանը մինչ այդ կվերա¬դարձնի պարտքը, որով հնարավոր կլի¬ներ բնակարան վարձել։
2013թ. փետրվարի 10-ին գերեզմանատանը, ուր այցելել էին նաև Վարուժանն ու Արկադին, հայրը պահանջել է, որ ինքն ու Ռոբերտն ազատեն նրա տունը, խոստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլարի փոխ¬հա¬տուցում, որին համաձայնել է, սակայն հայրն այդ գումարն այդպես էլ չի տվել։ Վարուժանը պարտքը չի վերադարձրել, որի կապակցությամբ իրենց միջև պարբերաբար խոսակցություններ են եղել։ Այդ ժամանակ Արկադի Վարդանյանը խորհուրդներով իրեն շատ է աջակցել, այդ ծանր կա¬ցության ժամանակ «քաղաքական անդրա¬դարձն օգնել է իրեն»։
2013թ. ապրիլի 5-ին Վարուժանը զանգահարել է իրեն և ասել, թե «բան ունի տալու», ուրա¬խացել է` կարծելով, թե վերջապես պարտքն է վերադարձնելու։ Գետնանցումի մոտ հանդի¬պելով` Վարուժանը ձեռքը մեկնել և 3 հատ դեղահաբ է իրեն փոխանցել` ասելով, թե հանգստացնող, քնաբեր դեղ է, սակայն նաև զգուշացրել, որ մեկ հաբն ամբողջությամբ չխմի։ Այդ ժամանակ գտնվել է հոգեպես ընկճված վիճա¬կում, ուստի դեղահաբերը վերցրել և դրել է բաճկոնի գրպանը` այն սթրեսից դուրս գալու նպատակով գործածելու համար։
2013թ. մայիսի 5-ին Երևանի ավագանու ընտրություններին մասնակցելու նպատակով այցելել է ընտրատեղամաս, այնուհետև` անձնագրային բաժին` պարզելով, որ հայրն իրեն և կրտսեր Ռ.Ավետյա¬նին Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի թիվ 52 տան հաշվառումից հանել է։ Հայտնվել է անելանելի վիճակում, վերհիշել է Վարուժան Սաֆտալյանին, որին տված գու¬մարն իրեն օդի պես անհրաժեշտ էր, հիշել նաև հաբերի մասին։ Հաջորդ օրը` մայիսի 6-ին Վարու¬ժանին պատմել է հաշվառումից հանելու հոր քայլի մասին, նրանից խնդրել նույն դեղահաբից ևս երեքը, համացանցի միջոցով տեղեկություններ է նայել այդ դեղամիջոցի ազդեցության վերաբերյալ։
Մոտ մեկամսյա դադարից հետո` մայիսի 16-ին, «Առագաստ» սրճարանում հանդիպել է Արկադի Վարդանյանին, ցանկացել է կիսվել նրա հետ, հետաքրքրվել, թե արդյոք ծանոթ փորձագետ ունի, ով կարող է «Ազալեպտին» դեղատեսակի մասին տեղեկություններ հայտնել։ Ա.Վարդանյանն այդ նպա¬տակով զանգահարել է տարբեր անձանց, սակայն ինքը խոսակցության ընթացքում նրան հայտնել է, թե այլևս դրա կարիքը չկա։ Այնուհետև Արկադի Վարդանյանի առաջարկով այդ սրճարա¬նից դուրս են եկել և գնացել հաց ուտելու, իսկ ճանապարհին` ավտոմեքենայի մեջ, Ա.Վարդանյանը հարցրել է, թե` «գժվե՞լ ես, այդքան վա՞տ է ամեն ինչ, որ հասել ես դրան»։ Ի պատասխան` ներո¬ղութ¬յուն է խնդրել Վար¬դանյանից` ասելով, թե ուղղակի ցանկացել է թեման բացել, իսկ հոր հետ հարաբերություններն աստի¬ճա¬նաբար կարգավորվում են։
Նշեց նաև, որ իր մոտ հայտնաբերված «Ազալեպտինի» երեք դեղահաբերը նախատես¬ված էին իր գործածման համար, Ա.Վարդանյանին այդ դեղահաբերի մասին տեղեկացրել է միայն 2013թ. մայիսի 14-ին։ Ա.Վարդանյանի հետ կիսվել է նաև իր ներընտանեկան խնդիրներով, սակայն վերջինս լրացուցիչ դեղահաբեր ձեռք բերելու վերաբերյալ որևէ խորհուրդ իրեն չի տվել, ընդհակառակը, առաջարկել է այդ խնդիրը կարգավորել օրինական ճանապարհով` լարված վիճակն հարթելով։ Ա.Վարդանյանն իրեն օգնել է խորհուրդներով` փորձելով սթրեսից հանել, անձնական հարցերով նրա կարծիքն իր համար եղել է խորհրդատվական բնույթի, այն ընդամենը քննարկել և եկել են համա¬ձայնության։ Նշեց նաև, որ եթե Ա.Վարդանյանն իր հորը վնասելու վերաբերյալ որևէ արտահայտութ¬յուն թույլ տար, դա նրա վերջին խոսքերը կլիներ։ Իր կարծիքով «Ազալեպտին» տեսակի դեղահաբերի վերաբերյալ տեղեկություն պարզելու համար ծանոթներին զանգահարելով` Ա.Վարդանյանը փորձել է ժամանակ շահել։ Իր կյանքը սցենարի վերածելու շուրջ Ա.Վարդանյանի հետ քննարկումներն իրեն հնարավորություն են տվել վերաիմաստավորելու իր ապրած կյանքը, ընտանիքի անդամների քայլերը։ Նշեց նաև, թե իբր ցանկացել է ինքնասպանություն գործել և Արկադի Վարդանյանի հետ զրույցի ընթացքում դա¬տաբժշկի անհրաժեշտության մասին քննարկումների ժամանակ Ա.Վարդանյանը տեղյակ էր, որ խոսքը գնում է իր հնարավոր ինքնասպա¬նության մասին։ Նույն հարցաքննության ընթաց¬քում` հարցերին պատասխա¬նելիս ի վերջո ընդունեց, որ ձայնագրված զրույցում խոսքն իր հնարավոր ինքնասպա¬նութ¬յան մասին չէ, այն վերաբերել է հորը` Ռոբերտ Ավետյանին։ Նշեց, որ իրեն զայրացրել էր այն փաստը, որ հայրը 3.000 ԱՄՆ դոլար էր առաջարկել թոռանը` Ռոբերտին, որպեսզի վերջինս նոտարական գրասենյակում հրաժարվի տան գրանցումից։ Այդ հանգամանքը ևս քննարկել է Ա.Վարդանյանի հետ, սակայն հորը սպանելու տարբերակներն ու դրանց հանգամանքները նրա հետ չեն քննարկել։ Ընդունեց, որ տեղյակ էր, որ հոր մահվան դեպքում իրեն ժառանգություն հասնելու էր։
Ամբաստանյալ Արկադի Վարդանյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատա¬րա¬նում հար¬ցաքննվելիս իրեն մեղավոր չճանաչեց, ըստ էության պնդեց նախաքննական ցուցմունք¬ները` նշելով, որ Արսեն Ավետյանի հետ զրույցներով իբր փորձել է նրան զերծ պահել հնարավոր ինքնասպա¬նությունից, հանել սթրեսային վիճակից, որն իրագործելուն հասնելու համար Ա.Ավետյանի հետ համաձայնեցրած «սցենարի» շրջանակներում զրույցներ է վարել նրա հետ։
Այսպես, Դատարանում նշեց, որ Արսենի հետ ծանոթ է մոտ 14-15 տարի« ճանաչում է որպես կիրթ« հավասարակշռված և բազմակողմանի զարգացած անձնավորության։ Իրենց մտերմացրել է նաև այն հանգամանքը« որ Արսենի երկրորդ ամուսնությունը կայացել է իր միջնորդությամբ։ Արսենը երկրորդ անգամ ամուսնացել է իր վաղամեռիկ ընկերոջ դստեր՝ Նատալիայի հետ։ Արսենի ընտա¬նիքում ստեղծված ոչ բարվոք վիճակն իրեն ծանոթ էր գրեթե ամենայն մանրամասնությամբ։ Անձամբ ծանոթ է եղել Արսենի մայրիկի հետ։ Մոտավոր պատկերացում է ունեցել նաև Արսենի և նրա հոր միջև ստեղծված հարաբերությունների մասին։ Արսենի մայրը մահացել է 2013թ. հունվարի 1-ին` ծանր և անբուժելի հիվանդությունից։ Մոր մահից հետո Արսենի հոգեկան վիճակը կտրուկ վատթարացել էր։ Նկատել է« որ Արսենի մոտ առաջանում էին բացասական բնույթի մտքեր« երբեմն կյանքից հեռա¬նալու մասին էր խոսում« բաժանվել էր նաև երկրորդ կնոջից և« իհարկե« այդ ամենը չէր կարող չանդրադառնալ նրա հոգեկան վիճակի վրա« որը գնալով ավելի էր սրվում։ Արսենի« վերջինիս հոր և որդու այս եռանկյունու միջև առաջացել էին զանազան բնույթի բազմաշերտ հակասություններ։ Նկատելով Արսենի հոգեկան ծանր վիճակը` ամեն կերպ փորձել է Արսենին լիցքաթափել« նրան զերծ պահել ինքնասպանությանը բնորոշ մտքերից և կարգի բերել վերջինիս հոգեկան վիճակը։ Տվյալ թեմայի շուրջ իրենց քննարկումները շարունակվել են մի քանի ամիս, երբեմն նույնիսկ ձանձրացրել իրեն« սակայն աշխատել է դա թաքցնել Արսենին« շարունակել է հետևել նրան բացասական մտքերից հեռու պահելու մարտավարությանը։ Արսենի ծանր հոգեկան վիճակը մեղմելու նպատակով նրան առաջարկել է« որպեսզի պատկերացնի« թե սերիալի սցենար է շարադրում, իսկ ինքը, որպես գրակա¬նա¬գետ, պատրաստ է նրան օգնել« խմբագրել այն։ Իր կարծիքով, եթե այդ ամենը փոխարին¬վեր ռու¬սա¬կան հողի վրա« ապա դժվար չէր լինի դա ներկայացնել որևէ հեռուստաընկերութ¬յան պրոդյուսերա¬կան խմբին, հնարավոր հաջողության դեպքում Արսենը հանդես կգար որպես սցենարիստ` միաժամա¬նակ լուծելով առաջացած նյութական բար¬դություն¬ները։ Նշեց, որ գաղտ¬նալսման ձայնագրություն¬ների ժամանակ այնպիսի առաջարկներ և տարբերակներ են հնչել« որոնք ողջամիտ մարդու համար կարող են ընկալվել որպես անմեղսունակ մարդկանց խոսակցություն և քննարկում։ Արսենին ճանաչելով որպես դրական անձնավորություն` երբեք չէր կարող կասկածել« որ նրա մոտ կարող էր ծագել հորը կյանքից զրկելու միտք, դա իր համար ի սկզբանե բացառ¬ված տարբերակ էր։ Նշեց, որ Դատարանում հետազոտված գաղտնալսման ձայնագրութ¬յունները կազմում են Արսենի մոր մահվանից հետո իր և Արսենի միջև կայացած ամբողջ քննարկումների մի մասը։ Նման խոսակցութ¬յուններն իրենց միջև ծավալվել են 2013թ. հունվարի 1-ից ի վեր։ Նշեց, որ 2013թ. մայիսի 14-ին կատարված ձայնագրութ¬յունը վերջանում է այն պահին« երբ իրենք դուրս են գալիս սրճարանի տարածքից« սակայն այդ օրվա իրենց զրույցը դրանով չի ավարտվել։ Սրճարանից դուրս գալուց հետո Արսենը ոտքով քայլել է դեպի տուն« իսկ ինքը նստել է իր ավտոմեքենան։ Տեսնելով Արսենի քայլվածքը և հասկանալով, որ վերջինս գտնվում է ոչ այնքան լավատեսական վիճակում՝ խնդրել է մոտենալ, ապա նրան առաջարկել է գնալ ինչ-որ մի տեղ` հաց ուտելու։
Նշեց, որ այդ օրն առաջին անգամ էր հնչում «Ազալեպտին» դեղամիջոցի մասին խոսակցութ¬յունը« որն իր համար անակնկալ էր։ Իր հարցին, թե մի՞թե ամեն ինչ այդքան վատ է« որ դեղամիջոց է օգտագործում, նա պատասխանել է« որ դա վերցրել է որպես հանգստացնող միջոց« երբեմն իրեն վատ է զգում« գուցե կօգտագործի դրա դեմ։ Հետո գնացել են մի պանդոկ« զրուցել լրիվ այլ թեմաներով« բաժանվել են միայն այն բանից հետո, երբ համոզվել է, որ Արսենը վերջնականապես հանգստա¬ցել է։
2013թ. մայիսի 18-ին Արսենի հետ պայմանավորվել էին հանդիպել« մեքենայով գնացել է Ազատության պողոտա« չհասած խաչմերուկ՝ մի քանի մեքենաներով շրջափակել են« մեքենաներից քաղաքացիական հագուստներով դուրս են եկել 8-9 երիտասարդներ« որոնք սկսել են հարվածել մեքենային« ոտքով հարվածել և կոտրել են վարորդի կողքի ապակին։ Իրեն գռեհիկ ձևով մեքենայից հանել են դուրս« վերնահագուստը պատռել« ֆիզիկական ուժ գործադրելով և գարշելի փողոցային հայհոյանքներով` տարել բաժին։ Ինքը հարցրել է« թե ինչ է պատահել« ինչու են իր նկատմամբ բռնություն գործադրում« սակայն որևէ պատասխան չի հնչել։ Իրեն նստեցրել են մեքենաներից մեկի մեջ« տարել ԱԱԾ շենքի դիմաց« ժամից ավելի պահել մեքենայի մեջ« որից հետո տեղափոխել են իր վարձակալած բնակարանը« կատարել խուզարկություն« ասել« որ փնտրում են վտանգավոր դեղամի¬ջոցներ« պայթուցիկ նյութեր« զենք-զինամթերք և այլն« սակայն խուզարկության ժամանակ ոչինչ չեն հայտնաբերել։ Այնուհետև, նորից տեղափոխել են ԱԱԾ շենք« առանց որևէ բան բացատրելու` պահել ինչ-որ առանձնասենյակում« որից հետո տարել քննչական խմբի ղեկավարի մոտ։
Նշեց, որ «Ազալեպտին» դեղամիջոցի մասին առաջին անգամ լսել է 2013թ. մայիսի 14-ին` իմանալով« որ դա ապօրինի ճանապարհով ձեռք բերված դեղամիջոց է` անհանգստացել է« զան¬գահարել է ծանոթ բժիշկների« հետաքրքրվել« թե դա ինչ դեղահաբ է« ինչի համար է նախատես¬ված« ինչպիսի չափաբաժիններով կարելի է օգտագործել։ Բժիշկների հետ ունեցած խոսակցութ¬յունները տեղի են ունեցել Արսենի ներկայությամբ« վերջինս լսել է« թե ինքն ինչ հարցեր է տալիս բժիշկներին« ինչպիսի պատասխաններ է ստանում։ Հայտնեց, որ տուժող Ռոբերտ Ավետյանի հետ երբևէ առնչություն չի ունեցել, նրան տեսել է միայն Արսենի մայրիկի հուղարկավորության օրը, Ռ.Ավետյանի գույքից որևէ ակնկալիք չի ունեցել և չէր կարող ունենալ։
Նշեց, որ իր և Արսենի միջև տեղի ունեցած խոսակցությունները նպաստել են նրան, որ Արսենը զերծ մնար ինք¬նասպանության փորձից կամ այլ մտքերից, առավել ևս այն պայմաններում, երբ Արսենն իրեն երկու անգամ հայտնել էր« որ ցանկանում է կյանքին վերջ տալ։ Մայիսի 14-ին Արսենի հետ զրույցի ընթացքում նրա հոգեբանական վիճակից և արտասանած բառերից հասկացել է« որ Արսենն ինքնասպա¬նության մտադրություն չունի« նա միայն մտահոգված և ծայրաստիճան նյարդայնացած է։ Նշեց նաև, որ Արսենն հայտնել է, որ այդ «Ազալեպտին» հոգեմետ դեղամիջոցը ձեռք է բերել անձնական օգտագործ¬ման համար։ Քանի որ ինքը տեղյակ էր« որ Արսենի մոտ կարող է առաջանալ ինքնասպանության միտք, իսկ վերջինս իրեն հայտնել էր, որ «Ազալեպտինը» ձեռք է բերել իր անձ¬նական օգտագործման համար, հաշվի առնելով, որ Արսենն իր համար օտար անձ չէ` զանգահարել է իր ծանոթ բժիշկներին` այդ դեղամիջոցի 3 հաբերի վտանգա¬վոր չափաբաժնի վերաբերյալ տեղեկություն ստանալու համար։ Բժիշկ¬ները խորհուրդ են տվել այդ դեղամիջոցն օգտագործել բժշկի նշանակմամբ« ինչը փոխանցել է Արսենին։ Իր և Արսենի միջև տեղի ունեցած խոսակցության ձայնագրությունն ամբող¬ջությամբ մեկնաբանեց ընտ¬րած «սցենարի» տրամա¬բա¬նությամբ` զրույցում արծարծվող անձանց ներկայացնելով որպես «պերսո¬նաժներ»` սցենարի դերակա¬տարներ։ Հայտնեց, որ մարդուն կարելի է սթրեսից հանել« լիցքաթա¬փել՝ միայն ուշադրությունը կենտրոնացնելով ստեղծագործական պրոցեսի վրա` իր և Արսենի միջև 2013թ. մայիսի 14-ին կայա¬ցած զրույցն համարելով ստեղծագործական պրոցեսի մաս։ Ընդունեց, որ Ա.Ավետ¬յանին սթրեսից հանելու իրենց նախընտրած մեթոդը գիտականորեն հիմնավորված չէ։
Ամբաստանյալներ Արսեն Ավետյանի և Արկադի Վարդանյանի պատճառաբանություններն ան¬հիմն են և մտացածին, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսա¬փելու նպատակ։ Դրանք հերքվել են, իսկ ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի խոստովանական ցուց¬մունք¬ներն հաս¬տատվել են պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Տուժող Ռոբերտ Ավետյանը Դատարանում ըստ էության պնդեց նախաքննական ցուց¬մունք¬ները` ավելացնելով, որ որոշել է որդուն` Արսեն Ավետյանին, «դաստիարակել» և այդ նպատակով նրան և թոռանը` Ռոբերտ Արսենի Ավետյանին, հանել է իր տան հաշվառումից` նախապես այդ մասին վերջիններիս չտեղեկացնելով։ Հետագայում միայն իրավապահներից է տեղեկացել, որ Ա.Ավետյանը ցան¬կացել է սպանել իրեն, որին չի հավատում։
Նշեց, որ «Առագաստ» սրճարանի մոտ գտնվող բազմաբնակարան շենքում ունեցել է բնակարան, որը վաճառել է, իսկ գոյացած գումարը` ծախսել։ Այդ բնակարանի վաճառքից հետո էլ իր և Արսենի փոխհարաբերություններն եղել են նորմալ։ Մինչև այդ բնակարանը վաճառելն Արսենը բնակվել և աշխատել է Մոսկվայում։ 2010թվականին, երբ Արսենը վերադարձել է Մոսկվայից, նրան առա¬ջարկել է գալ և բնակվել այդ «Առագաստ» սրճարանի մոտ գտնվող բնակարանում, որը վերանորոգման կարիք ուներ։ Արսենը հրաժարվել է վերանորոգումից` պատճառաբանելով, որ կարող է մի օր ինքը նրան այդ բնակարանից «դուրս վռնդի»։ Իր կնոջ մահից կարճ ժամանակ անց թոռը` Ռոբերտ Ավետյանը, ով այդ պահին Ա.Ավետյանի հետ բնակվում էր իր տանը, ցանկացել է ամուսնանալ, բնականաբար պետք է ապագա կնոջ հետ բնակվեր իր տանը, ինչն իր տեսանկյունով անհնար էր, ուստի դաս¬տիա¬րակչական նկատառումներով Արսեն և Ռոբերտ Ավետյաններին, առանց նախապես տեղե¬կացնելու, հանել է իր տան գրանցումից, որ նրանք չգան և իր տանը չբնակվեն։
Նշեց նաև, որ ունի բարձր ճնշում, տեսողության հետ կապված խնդիրներ, առիթմիա, տառա¬պում է սրտի իշեմիկ հիվանդությամբ, օգտագործում է օղի, գինի, ջուր, հանքային ջուր, գարեջուր, թեյ և այլն, մշտապես օգտագործում է սովորական ջուր, սառնարանում պահում է նաև հանքային ջուր։ Նշեց, որ Արկադի Վարդանյանի հետ ըստ էության ծանոթ չէ, գիտի, որ շուրջ 10-15 տարի առաջ Արսենը նրա մոտ աշխատել է որպես անվտանգության աշխատակից։ Հայտնեց նաև, որ զգացել է, որ Արսենը և Արկադին մտերիմներ են և որ վերջինս մեծ ազդեցություն ունի Արսենի վրա։
Հայտնեց, որ իր առանձնատան միայն 2-րդ և 3-րդ հարկերն են հանդիսանում իր սեփա¬կա¬նությունը, իսկ 1-ին հարկն իր քրոջ` Ժաննա Ավետիսյանի անունով է, ով մտադրություն է ունեցել վա¬ճառելու այդ տունը։ Հայտնեց նաև, որ դեռևս 1990թ. ցանկություն է ունեցել վաճառել տունը և հե¬ռա¬նալ Հայաս¬տանից։
Վկա Սուրեն Ներսիսյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մի քանի ամիս առաջ իրեն է զանգահարել Արկադի Վարդանյանը և հետաքրքրվել «Ազալեպտին» տեսակի դեղահաբով։ Ինքը պատասխանել է, որ տվյալ դեղահաբի հետ չի առնչվում, խոստացել է ճշտումներ կատարելուց հետո լրացուցիչ զանգահարել։ Պարզելով, որ դա հոգեմետ դեղ է, հաշվի առնելով հաբի ազդեցությունը` զանգահարել է Ա.Վարդանյանին, տեղեկացրել, որ այն խիստ ներգործող դեղամիջոց է, նշանակվում է բժշկի հսկողությամբ։ Այդ հաբն իր մասնագիտության մեջ չի օգտագործվում, ուստի դեղի ազդեցության մասին տեղեկությունները պարզել և Ա.Վարդանյանին հայտնել է «Ուղեցույցից» օգտվելով։ Նույն հեռա¬խո¬սազրույցի ժամանակ Ա.Վարդանյա¬նին հայտնել է, որ «Ազալեպտին» դեղամիջոցը վտանգավոր է, գործածումը պետք է լինի բժշկի հսկո¬ղության ներքո։ Նշեց նաև, որ Ա.Վարդանյանն ունեցել է սրտի հետ կապված խնդիրներ, ուստի դժվար չէր կռահել, որ տվյալ դեղամիջոցը նրան անհրաժեշտ չէր։ «Ազալեպտին» դեղամիջոցի օգտագործման թույլատրելի և անթույլատրելի չափաբաժինների վերա¬բերյալ Արկադի Վարդանյանն իրեն ոչինչ չի հարցրել։ Արկադի Վարդանյանի բջջային հեռախոսա¬հա¬մարն իր մոտ ֆիքսված էր, սակայն այժմ չի հիշում։ Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերհիշեց և պնդեց, որ Արկադի Վարդանյանն իրենից հետաքրքրվել է նաև «Ազալեպտին» դեղահաբի գործածման թույլատրելի չափա¬բաժնի վերաբերյալ։
Վկա Էդուարդ Ասատրյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ Վարուժան Սաֆտալյանին առաջարկել է նրա վարած տաքսով 500 ՀՀ դրամ փոխադրավարձով իրեն տեղա¬փոխել Երևանի «3-րդ մաս» թաղամաս, որին համաձայնել է։ Իր մոտ «Ազալեպտին» անունով հոգեմետ դեղահաբ է եղել, որը դեռևս 2012թ. հունվարից բժշկի նշանակմամբ ստացել էր «Աղի հանքից»։ Բժշկի նշանակմամբ օրական գործածել է դրա մեկ քառորդ մասը, որը նախապես բաժանել է 4 մասերի։ Իր բժշկին չի տեղեկացրել, թե «Ազալեպտինից» որքան է օգտա¬գործել, որքանը` ոչ, ինչի հետևանքով չօգտագործած երեք դեղահաբերը մնացել էին մոտը։ Այդ պահին բժշկի նշանակմամբ արդեն ստանում և գործածում էր այլ հոգեմետ դեղահաբեր` «Լոռազեպամ» կամ «Դիազեպամ»։ Տաքսու մեջ Վարուժանն իր մոտ տեսել է այդ դեղը, նրա այն հարցին, թե ինչ դեղահաբ է, պատաս¬խանել է, որ քնաբեր է։ Ինքը Վարուժանին միաժամանակ հայտնել է, թե որտեղ է բուժվում և ինչ քնաբեր, հոգեմետ դեղեր է ստա¬նում։ Վարուժանի երկարատև խնդրանքներից հետո իր մոտ մնացած «Ազալեպտինի» բոլոր երեք դեղա¬հա¬բերն էլ տվել է նրան, որից հետո նա իրեն տուն է փոխադրել։ Վարուժանը չի հայտնել, թե «Ազալեպ¬տինն» ում համար է նախատեսված, սակայն նրան տեղեկացրել է, որ այդ դեղահաբի 1/4 մասի գործա¬ծումը բավարար է քնելու համար։
Նշեց, որ երբեք «Ազալեպտինի» մեկ դեղահաբն ամբողջությամբ չի օգտագործել և բժշկի խոս¬քերից գիտի, որ «Ազալեպտինի» հաբի կեսից ավելին օգտագործելու դեպքում կարող է սրտի աշխա¬տանքի կանգ առաջանալ։ Վարուժանն իրենից հարցրել է, որ եթե 3 հատ դեղահաբը միանգամից խմի, ինչ կլինի, որին պատասխանել է, որ բժիշկն իրեն նախազգուշացել է, որ միանգամից մեկ դեղահաբի գոր¬ծածումն անգամ մահացու չափաբաժին է։
Վկա Նարինե Ներսիսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Ավանի հոգեբուժական կլինի¬կա» ՓԲ ընկերությունում, և աշխատանքի բերումով ճա¬նաչում է իրենց կլինիկայում «պսիխոպատիա» ախտորոշմամբ հաշվառված հիվանդ Էդուարդ Ասատրյանին։ Նշեց, որ Էդ.Ասատրյանը յուրաքանչյուր ամիս հաճախում է տեղամասային հո¬գեբույժի մոտ և ստանում հոգե¬մետ դեղեր։ Հայտնեց, որ «Ազալեպտին» դեղամիջոցն Էդ.Ասատրյանը ստացել է մոտ մեկ տարի առաջ, ամեն անգամ ստացել է միանգամից մեկ տուփ, այսինքն` 50 հաբ, որը նշանակվել էր որպես քնաբեր դեղ` այլ դեղերի հետ միասին։ Այն քնաբեր, հանգստացնող, հոգեմետ դեղ է, Էդուարդ Ասատրյանին նշանակվել է օրական դեղահաբի 1/4 մասը` քնելուց առաջ ջրով խմելու եղանակով օգտա¬գործելու համար։ Եթե հիվանդին տվյալ չափաբաժինը չի օգնում, նրա մյուս հաճախման ժամանակ հնարավոր է չափաբաժնի ավելացում։ Սկզբնական շրջանում տվյալ դեղամի¬ջոցը պետք է օգտագործել փոքր չափաբաժնով, իսկ երբ մարդու օրգանիզմը սովորում և ընտելանում է դրան, չափաբա¬ժինը կարելի է ավելացնել։ Իր կարծիքով եթե Էդ.Ասատրյանը «Ազալեպտին» դեղամիջոցի 3 հաբերը միանգամից խմեր, մի 2 օր կքներ, որից հետո միայն կարթնանար։ Նշեց նաև, որ նույն հատկանիշները կարող էին առաջանալ նաև այն անձի մոտ, ով առաջին անգամ է օգտա¬գործում տվյալ դեղամիջոցը։ Միևնույն ժամանակ նշեց, որ «Ազալեպտինի» խոշոր չափաբաժնի օգտագործումից հնա¬րավոր է «կոլապսի» առաջացում, սակայն ինքը կոնկրետ չի կարող ասել, թե խոշոր չափաբաժինն ինչ քանակից է սկսվում։ Հայտնեց, որ տարեց մարդկանց մոտ այդ դեղի ազդե¬ցությունն ավելի ուժեղ է։ Հիվանդների կողմից դեղերի օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության մեխանիզմն իրենց մոտ բացակայում է, հնարավոր չէ պարզել, արդյոք հաբեր ստացած և կլինիկայից հեռացած հիվանդն ամբողջությամբ, թե մասամբ է դրանք օգտագործել, այն անձամբ է օգտագործել է, թե մի մասը տվել է նաև այլ անձի։
Վկա Անահիտ Այվազյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ ըստ դեղերի կի¬րառման հրահանգի` տվել է պարզաբանում «Ազալեպտին» դեղահաբի վերաբերյալ, որի մյուս միջազ¬գային անվանումը «կլոզապին» է։ Այն հակահոգեգարային (հակափսիխոտիկ) դեղ է, որը հիմնա¬կանում նշանակում են «շիզոֆրենիայով» տառապող հիվանդներին։ Այն թվարկված է հսկվող դեղա¬միջոցների հոգեմետ դեղահաբերի ցանկում, հսկվող դեղամիջոց է, իսկ վերոնշյալ ցանկում դեղերը նշվում են միջազգային և ոչ թե առևտրային անունով։ Նշեց նաև, որ տվյալ դեղահաբը գերդոզավորման չափով գործածելու պարագայում կարող է առաջացնել նաև մահ։ «Ազալեպտինը» բավականին թու¬նավոր (տոքսիկ) դեղ է, միջին թույլատրելի դեղաչափը բարձր է, օրական մոտ 200-300մգ, ընդ որում` գործա¬ծումը պետք է սկսել շատ փոքր դեղաչափերից` 12,5 մգ-ից, որից հետո 2 շաբաթվա ընթաց¬քում թույլատրելի է չափաբաժինն աստիճաբար բարձրացնել։ Տվյալ դեղահաբը զգուշավորությամբ պետք է օգտագործեն հատկապես տարեց հիվանդները։ «Ազալեպտինն» արտադրվում է տարբեր երկրնե¬րում, այդ թվում` Հայաստանում։ «Ազալեպտինը» ցուցված է շատ նեղ հիվանդությունների համար, ծերերին, եթե նույնիսկ նրանք հիվանդ են, պետք է նշանակվի զգուշավորությամբ։ Թույլատրելի օգտագործման չափա¬բաժինը օրական 600 մգ է, մաքսիմում չափաբաժինը` 900 մգ։ Նշեց, որ դժվարանում է միանշանակ ասել, թե 300 մգ «Ազալեպ¬տինը» միանգամից օգտագործելու դեպքում անձի հետ ինչ կկատարվի. պայմանավորված կոնկրետ օրգանիզմով` հնարավոր է, որ մեկին ոչինչ էլ չպատահի, իսկ մեծա¬հասակի կողմից նույնիսկ դրա կեսը գործածելու դեպքում արյան ճնշումը կիջնի։ Չի կարող ասել, թե տվյալ դեղահաբը ջրում լուծվում է, թե` ոչ, հնարավոր է` ջրում լուծելիս նաև նստվածք առաջանա։
Վկա Ռուդոլֆ Գաբրիելյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մասնագի¬տութ¬յամբ սրտաբան է։ Իրեն զանգահարել է ընկերը` Արկադի Վարդանյանը` ինչ-որ դեղահաբի վերա¬բերյալ հարցեր ուղղելով, սակայն դժվարացել է որևէ բան ասել` պատճառաբանելով, որ նման դեղի հետ երբևէ գործ չի ունեցել։ Այդ դեղահաբի վերաբերյալ Արկադիի հետ խոսել է մեկ անգամ։ Արկադիի զանգից հետո չի էլ հետաքրքրվել, թե ինչ դեղի մասին էր խոսքը, որովհետև եղել է զբաղված։ Քանի որ տվյալ դեղին չի առնչվել, դրա վերաբերյալ տեղեկություն չի ունեցել, չափաբաժնի վերաբերյալ Ա.Վարդանյանին ոչինչ չի կարողացել հայտնել։ Չի հիշում, թե քննիչն իրեն տվյալ դեղի հետ կապված հարցրել է` այն հոգեմետ է, թե` ոչ։ Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո նշեց, որ «հոգե¬մետ» բառն օգտագործելով` դրա բուն իմաստը չի հասկացել, քանի որ կրթությունը ռու¬սական է, հնարավոր է, որ հոգեմետ ասելով` ի նկատի է ունեցել քնաբեր կամ հանգստացնող դեղամիջոց։ Նշեց նաև, որ Արկադի Վարդանյանն իրեն չի ասել, թե ինչ նպատակով կամ ինչի համար է նրան այդ դեղի վե¬րաբերյալ տեղեկատվությունն անհրաժեշտ։
Վկա Վահե Քոչինյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մի օր Արկադի Վար¬¬դան¬յանը զանգահարել է իրեն ու հարցրել ինչ-որ դեղի մասին։ Նրան պատասխանել է, որ այդ պրեպա¬րատից տեղյակ չէ, հայտնել, որ տվյալ դեղն իր մասնագիտության` մանուալ թերապիայի և ասեղ¬նաբուժության մեջ չի կիրառվում։ Արկադի Վարդանյանն իրեն հայտնել է նաև դեղի անվանումը, որը, սակայն, այժմ չի հիշում։
Ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքների և մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յան հիմ¬քում դրված մյուս ապացույցների` քննչական գործողությունների արձանագրությունների, փոր¬ձաքննութ¬¬¬յան եզրակացության, որպես ապացույց ճանաչված փաս¬տաթղթե¬րի (էլեկտրո¬նային կրիչների) ապա¬ցույցների ապացուցողական արժեքին Դատա¬րանը համակող¬մա¬նիորեն անդրադարձել է սույն դա¬տական ակ¬տում («Նա¬խաքննությամբ ձեռք բերված ապացույց¬ների հետա¬զո¬տում և գնահատում» բաժ¬նում), հետևաբար` փաստելով, որ դրանք թույլատրելի և վերա¬բերելի ապա¬ցույցներ են (ստորև ներկա¬յաց¬ված վերապա¬հումով)` վերստին չի շարադրում` անհար¬կի կրկնություններից խուսափե¬լու նպա¬¬տա¬¬կով։
Միևնույն ժամանակ ստուգելով և գնահատելով ամբաստանյալներին առաջադրված մե¬ղադրան¬¬քի և մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված «ապացույցի»` հեռախո¬սային զանգերի վերծանում¬ներն ուսումնասիրելու, վերլուծելու և այլ ապա¬ցույց¬ների՝ գաղտ¬նալսման ձայնագրությունների և վկա¬ների ցուցմունքների հետ համադրելու մասին 2013թ. հունիսի 29-ին կազմված արձանագրությունը (այսուհետ` նաև Արձանագրություն)` Դա¬տա¬րանն հաստատում է դրա, որպես ապացույցի, օգտա¬գործ¬ման անթույլատրելիությունը, որպիսի հետևութ¬յան հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն` ապացույցները հա¬վաք¬¬վում են հետաքննության, նախաքննության և դատական քննության ընթացքում` նույն օրենսգրքով նախատեսված քննչական և դատական գործողությունների կատարման ճանապարհով։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված են այն քննչա¬կան և դատական գործողությունների սպառիչ ցանկը, որոնց արդյունքները կարող են օգտագործվել որպես ապացույց։ Այդ ցանկում բացակայում են քննարկվող Արձանագրության մասին որևէ նշում¬ները, իսկ 2013թ. հունիսի 29-ին կազմված վերոնշյալ արձանագրության վեր¬նագրից, ինչպես նաև դրա¬նում քննիչի վկայակոչած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ և 126-րդ հոդված¬ներից հասկանալի չէ, թե ինչ քննչա¬կան գործողության շրջանակներում է կատարվել այդ ուսում¬նա¬սի¬րությունը ու վերլուծությունը։ Նման պայմաններում` անկախ այդ ուսումնա¬սիրության ու վերլուծության հիմնա¬վոր¬¬վա¬ծութ¬յունից և գործի ճիշտ լուծման տեսանկյունով կարևորությունից` այն ապացույցի առանձին տեսակ չէ, բնականաբար` դրանում շարադրված փաստական տվյալներն (վերոնշյալ Արձանագրութ¬յան կազ¬մում) օգտագործվել, առավել ևս դա¬տավճռի հիմքում դրվել չեն կարող։
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտ¬ված բոլոր ապացույցների գնահատման արդյունքներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջների կիրառմամբ և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 Մ.Հովհան¬նիս¬յանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ քրեական գործով հայտ¬նած իրավական դիրքորո¬շման լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալների և վկաների դատաքննական ցուցմունքները թեև ինֆորմատիվության տեսանկյունով ավելի սուղ են, սա¬կայն ըստ էության համապա¬տաս¬խանում են նրանց նախաքննական ցուցմունքներին, ինչը Դատարանի համոզմամբ պայ¬մա¬նա¬վորված է նաև քննվող դեպքերից հետո որոշակի ժամանակահատված անցնելու փաստով (մոռացութ¬յան գործոնով)։ Այդ կապակ¬ցությամբ հարցաքննված յուրաքանչյուր անձի նա¬խաքննական և դա¬տաքննական ցուց¬¬մունք¬ներում առկա ոչ էական որոշ հակասությունները միմյանց (ներքին), ինչպես նաև դատաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված այլ ապացույցների (արտաքին) հետ հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանն այդ մասով առավել արժևորում և կարևորում է նա¬խաքննական ցուց¬մունք¬ները (բացառությամբ վկայի կարգավիճակում հարցաքննված գործով ամ¬բաս¬¬տանյալ Վ.Սաֆտալյանի 2013թ. մայիսի 18-ին տրված նախաքննական ցուցմունքի, որը սույն դատավճռի հիմքում Դատա¬րանը չի դնում, քանի որ այն ձեռք է բերվել վերջինիս պաշտպանական իրա¬վունքի խախտմամբ, հետևա¬բար` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2-րդ կետի համաձայն` անթույլատրելի ապացույց է)` ապա¬ցուց¬ված համարում դրանցով հաս¬տատված փաս¬տական հանգա¬մանքները։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տարանն հաս¬¬¬¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանը տուժող Ռ.Ավետյանին շահա¬դիտա¬կան դրդում¬ներով սպանելու դիտավորությամբ, նրան իրացնելու նպատակով ապօրինա¬բար ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի հոգեմետ նյութ, սակայն հոգեմետ նյութի գործադրմամբ ծրագրած այդ սպանութ¬յունը նախապատրաստության փուլում կանխ¬վել և մինչև վերջ չի հասցվել` նրա կամքից անկախ պատ¬ճառներով` իրավապահների միջամտության արդյունքում, այսինքն` Արսեն Ավետյանը մեղավո¬րութ¬յամբ կա¬¬տա¬րել է հան¬ցավոր արարք¬ներ« որոնք հա¬մա¬¬¬պա¬տաս¬¬խանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով և 266-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նա¬խա¬տես¬ված հան¬ցա¬¬գործության հատ¬¬կանիշ¬ներին։
Ամբաստանյալ Արկադի Վարդանյանն օժանդակել է շահադիտական դրդումներով հորը սպա¬նելու դիտավորությամբ գործող Արսեն Ավետյանին, ում հանցավոր գործունեությունը նախապատ¬րաս¬տության փուլում կանխվել և մինչև վերջ չի հասցվել` վերջինիս, հետևաբար` նաև իր կամքից անկախ պատ¬ճառ¬նե¬րով` իրավապահների միջամտության արդյունքում, այսինքն` Արկադի Վարդանյանը մեղա¬վո¬րութ¬յամբ կա¬¬տա¬րել է հան¬ցավոր արարք« որը հա¬մա¬¬¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով նախատես¬ված հան¬ցա¬¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին։
Ամբաստանյալ Վարուժան Սաֆտալյանը օժանդակել է իրացման նպատակով զգալի չափի հո¬գեմետ նյութ ձեռք բերող և պահող Արսեն Ավետյանին` ապօրինաբար այն ձեռք բերելու և վերջինիս փոխան¬ցելու հարցում, ինչպես նաև չի հայտնել հաստատապես հայտնի նախապատրաստվող առանձ¬նապես ծանր հանցագործության` շահադիտական դրդումներով իրականացվող տուժող Ռ.Ավետյանի սպա¬նության մասին, այսինքն` Վարուժան Սաֆտալ¬յանը մե¬ղա¬վո¬¬րությամբ կա¬¬տա¬րել է հան¬ցավոր արարք¬¬ներ« որոնք համա¬պա¬տաս¬¬¬խանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին։
Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬կա է վերոնշյալ հոդվածներով ( հա¬մա¬պատաս¬խան մասերով և կետերով)։
Ամբաստանյալ Վարուժան Սաֆտալյանին առաջադրված մեղադրանքում վերոնշյալ փո¬փո¬¬խութ¬յունը կատարելիս Դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդ¬վածի պահանջը` այն, որ ամբաս¬տանյալի վիճակը դրանով չի վատթա¬րանում, նրա պաշտ¬պա¬նության իրա¬վունքը չի խախտվում։
Ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի մեղավորության վերաբերյալ վերոնշյալ հետևության Դատա¬րանը հանգեց հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունք¬նե¬րով.
Ըստ ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանին առաջադրված մեղադրանքի` նա « ընկերոջից՝ Արսեն Ավետյանից տեղեկանալով, որ վերջինիս հայրը՝ Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի թիվ 52 առանձնա¬տան սեփականատեր՝ Ռոբերտ Աբրահամի Ավետյանն ընկերոջը և նրա որդուն հանել է տան հաշվա¬ռումից և մտադիր է՝ առանց նրանց որևէ ժառանգություն և մասնաբաժին տրամադրելու, վաճառել առանձ¬նատունը և մեկնել Հայաստանից կամ տնօրինել ամբողջ գումարը, որի պատճառով, Արսեն Ավետյանը, նպատակ ունենալով տիրանալ հորը պատկանող առանձնատանը և մյուս գույքին, 2013 թվա¬կանի մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում ծրագրել է հոգեմետ խիստ ներգործող նյութով թունա¬վո¬րելու միջոցով ապօրինաբար կյանքից զրկել հորը։ Զբաղվելով տաքսի ծառայության մատուցմամբ, 500.000 ՀՀ դրամ գումար պարտք լինելով Արսեն Ավետյանին և դրանով իսկ պարտավորված զգալով նրա հանդեպ, թեթևամտորեն վերաբերվելով նրա հանցավոր մտադրութ¬յուն¬ներին, ցանկացել է ինչ-որ կերպ օգտակար լինել նրան, և 2013 թվականի ապրիլի վերջին կամ մայիսի սկզբին, պատահականորեն տաքսի նստած՝ Ավանի հոգեբուժական կլինիկայում «պսիխոպատիա» ախտորոշմամբ հաշվառված և մշտապես բուժում ստացող Էդուարդ Ասատրյանից իմանալով, որ վերջինս օգտագործում է հոգեմետ դեղահաբեր, նյարդերը հանգստացնելու պատրվակով, խնդրել և նրանից ձեռք է բերել զգալի չափով՝ 0,285 գրամ ընդհանուր քաշով, երեք դեղահաբ «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ նյութ և տրամադրել Արսեն Ավետյանին` վերջինիս չհայտնելով դեղահաբերի ձեռք բերման իրական հանգամանքների մասին, այլ դա ներկայացնելով, որպես ջանասիրության ցուցաբերման արդյունք։
Դրանից հետո, Արսեն Ավետյանը, համացանցի միջոցով ծանոթանալով նշված հոգեմետ դե¬ղամիջոցի կիրառման առավելագույն չափաբաժինների մասին տեղեկատվությանը, հանցավոր մտադրության իրականացման ակնկալվող արդյունքին երաշխավորված հասնելու առումով՝ ձեռք բեր¬ված դեղահաբերի քանակը բավարար չհամարելով, նորից դիմել է նրան՝ ևս երեք դեղահաբ «Ազա¬լեպտին» տեսակի դեղամիջոց ձեռք բերելու առաջարկով»։
Ըստ ամբաստանյալ Ա.Ավետյանին Դատարանում առաջադրված նոր մեղադրանքի` «սպանության իրագործման նպատակով Արսեն Ավետյանը, մինչ այդ՝ 2013 թվականի մայիսի սկզբին իր ընկեր՝ Վարուժան Սաֆտալյանից իրացնելու, այսինքն` հոգեմետ նյութը հանքային ջրում խառնելու եղանակով օտարելու և հորը՝ Ռոբերտ Ավետյանին հրամցնելու միջոցով, ապօրինի ձեռք է բերել 0,285 գրամ ընդհանուր քաշով 3 դեղահաբ «Ազալեպտին» տեսակի հոգեմետ նյութ»։
Մեղադրանքների վերոնշյալ ձևակերպումներից ակնհայտ է, որ մեղադրող կողմն ամբաստանյալ¬ներ Ա.Ավետյանին և Վ.Սաֆտալյանին մեղադրանք չի առաջադրել վերոնշյալ արարքը` զգալի չափերի հոգեմետ նյութն ապօրինաբար ձեռք բերելը նախնական համաձայնությամբ (համակատարմամբ) կատարելու համար, ինչը բխում է նաև դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներից։
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանը «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի հոգեմետ դե¬ղահաբերի սեփականատերը չէր, նախապես ձեռք էր բերել դրանք օրինական կարգով ստացող Էդուարդ Ասատրյանից (ենթադրյալ իրացնողից, որի նկատմամբ կայացվել է քրեական հետապնդում չհարուցելու վերաբերյալ որոշում)։ Հոգեմետ այդ դեղահաբերի ձեռքբերմանն Ա.Ավետ¬յանն անմիջականորեն որևէ մասնակցություն չի ունե¬ցել (անձամբ ձեռք չի բերել), ավելին` այդ դեղա¬հաբերը ձեռք չեն բերվել Ա.Ավետյանի նյութական միջոցների հաշվին, այլ ձեռք են բերվել ի կատարումն Ա.Ավետ¬յանին Վ.Սաֆտալյանի տված խոստումի, վերջինիս կողմից Էդ.Ասատրյանին տաքսիով փո¬խադրե¬լու վարձի դի¬մաց, այսինքն` ձեռք¬¬բերման և պահելու հարցում Ա.Ավետյանին օժանդակելու` միջոցներ տրամադրելու պայմաններում։ Հետևաբար` ամբաստանյալ Վ.Սաֆ¬տալյանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, քրեական պատաս¬խա¬նատվության ենթակա է կատարողի, տվյալ դեպքում` ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի կատարած և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հան¬ցավոր արարքին օժանդակելու համար։ Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը հոգեմետ դեղահաբերը ձեռք է բերել և պահել իրացնելու (կիրառելու), այսինքն` հորը հրամցնելու նպատակով, որի մասին նույն հոգեմետ դեղահաբերն ձեռք բե¬րե¬լուց և պահելուց առաջ ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանը քաջա¬տեղ¬յակ էր, հետևաբար` հանցակցի սահմանա¬զան¬ցումը բացակայում է, և ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալ¬յանը քրեա¬կան պատաս¬խա¬¬նատվության ենթակա է իրացման նպատակով հոգեմետ նյութ ձեռք բերե¬լուն օժանդա¬կելու համար (ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդ¬վածի 1-ին մա¬սով որակելու հիմ¬նավորվածությանը և պաշտպանական կողմի անհիմն վիճարկում¬նե¬րին Դատարանը դեռևս կանդրա¬¬¬դառնա սույն դատական ակտում)։
Ամբաստանյալներին առաջադրված մե¬ղադրանքում նրա մեղա¬վո¬րութ¬յան վե¬րա¬բերյալ հետևութ¬յան Դատարանը հան¬գեց նախապես քննարկելով և մերժելով ամբաստանյալներ Արսեն Ավետյանին և Արկադի Վարդանյանին ար¬դա¬¬րաց¬նելու վերաբերյալ պաշտպանական ճառերում հարուցված (կամ լուծումն հետաձգված) միջնոր¬դութ¬յունները, դրա հիմքում դրված պատ¬ճա¬ռաբա¬նութ¬յունները։ Այսպես, ըստ պաշտպանական կողմի (պաշտպան Գևորգ Մելքոնյան)`
1. «Ազալեպտինը» թվարկված չէ ՀՀ կառավարության 2003թ. օգոստոսի 21-ի թիվ 1129 որոշման, ինչպես նաև ՀՀ առողջապահության նախարարի 2007թ. հունվարի 19-ի թիվ 59-Ն հրամանով հաս¬տատ¬ված հոգեմետ նյութերի ցանկում։ Մինչդեռ, դեղագործական-քիմիական փորձաքննության 2013թ. հու¬նիսի 12-ի թիվ 01 եզրակացության համաձայն` «Ազալեպտինը» նույն ինքը «Կլոզապին» հոգեմետ դեղն է, հանդի¬սա¬նում է հսկվող նյութ, ընդգրկված է ՀՀ կառավարության 2003թ. հուլիսի 21-ի թիվ 1129-Ն որոշ¬մամբ հաս¬տատված՝ «ՀՀ-ում հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրե¬կուր¬սորների ցան¬կում» և «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութեի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հավելված 1-ի հոգեմետ նյութերի բաժնի հերթական 14-րդ համարի տակ։
2. Ա.Ավետյանն հոգեմետ նյութն իրացնելու նպատակ չի ունեցել, նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճիշտ չի որակվել։ Ըստ պաշտպանի` հոգեմետ դեղահաբերը պետք է ոչ թե իրացվեր տուժող Ռ.Ավետյանի, այլ, համաձայն մեղադրական եզրակացության, կոչված էր ծա¬ռայելու որպես սպանության գործիք։ Մինչդեռ իրացման նպատակով հոգեմետ նյութ ձեռք բերելու դեպքում հոգեմետ նյութ ձեռք բերողն այն ձեռք բերելու պահին պետք է ունենա իրենից այն ձեռք բերողի երրորդ անձի համաձայնությունը, այսինքն` այդ գործողությունը կատարվում է վերջինիս գիտությամբ և կամքով, այլ ոչ թե նրա կամքին հակառակ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը տվյալ խնդրին որոշակիորեն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է հայտնել Մարտիկ Հակոբի Բոլյանի վերաբերյալ 2007թ. օգոստոսի 30-ի ՎԲ-135/07 քրեական գործով, ըստ որի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվութ¬յուն է նախատեսում իրաց¬նելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշա¬կելու, ձեռք բե¬րելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար։ Այս հանցա¬գոր¬ծության անմիջական օբյեկտը բնակչության առողջությունն է։ Միաժամանակ քննարկվող արարք¬ները կարող են ոտնձգել նաև ուրիշ օբյեկտների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հա¬րա¬բե¬րութ¬¬յունների, ինչպես, օրինակ, թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահ¬¬ման¬¬ված կարգը, հասարակական անվտանգությունը, պետական ձեռնարկություն¬ների և հիմնարկ¬ների կանոնավոր գործունեությունը և այլն։
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գործո¬ղութ¬յամբ։ Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօ¬րինի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առաքելով կամ դրանք ապօրի¬նի իրացնելով։
Տվյալ հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հան¬ցա¬վորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել։ Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պարտադիր հատկա¬նիշ¬ների շարքը։ Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը։
Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տա¬րած¬ման ցանկացած եղանակ, ընդ որում` իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավոր¬վա¬ծութ¬յան առկայությունը, այն¬պես էլ գործի մյուս հանգամանքները` թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահե¬լը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հան¬ցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվի¬ճելի ապացույց չէ, այն պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։
Ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերել ու պահելը ձևական հանցակազմ է, այսինքն` ձեռքբերման պահից այն ավարտված է, ընդ որում` նպատակը հանցակազմի առկայությունը փաստելու առումով որևէ նշանակություն չունի։ Այն էական նշանակութ¬յուն ունի այդ արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ կամ 266-րդ հոդվածով ճիշտ որակելու տեսանկյունով։
Ստորև ներկայացվող վերլուծություններից և դատողություններից առաջ Դատարանը հարկ է համարում նաև անդրադառնալ «իրացում» բառի իմաստին։ Այսպես, Է.Բ.Աղայանի և Գ.Գ.Սևակի խմբագրությամբ «Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարանի», ինչպես նաև «Ժամանակից հայոց լեզվի բացատրական բառարանի» (գլխավոր խմբագիր Է.Բ.Աղայան) համաձայն` իրացումն ունի նաև կիրա¬ռ¬ման, գործադրման իմաստ։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով մեղադրողը, Արսեն Ավետյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխեց և նրան նոր մեղադրանք առաջադրեց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուժող Ռ.Ավետ¬յանից գաղտնի նրան հոգեմետ դեղահաբեր հրամցնելու և այդ կերպ սպանելու դիտավորութ¬յամբ իրացման նպա¬տակով հոգեմետ դեղահաբեր ձեռք բերելու և պահելու, սակայն իր կամքին անկախ հանգամանք¬ներով նախապատրաստական փուլում սպանությունը կանխվելու համար։
Դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Ավետյանին առաջադրված մեղադրանքի վերոնշյալ փոփո¬խու¬մը, վերջինիս արարքի որակումը հիմնված է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ գնա¬հատման վրա, որպիսի հետևութ¬յան հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատո¬ղութ¬յունների արդյունքներով`
- Ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը հոգեմետ դեղահաբեր չի գործածել, նման դեղերից կախվա¬ծություն չի ունեցել և չունի, իր գործածման նպատակով այն ձեռք բերելու (Ա.Ավետյանի մեկնա¬բան¬մամբ` Վ.Սաֆտալյանից ստանալու) վերաբերյալ Ա.Ավետյանի վարկածը հերքվել է դատաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված ապացույցներով` ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի ցուցմունքով, Ա.Վարդանյանի և Ա.Ավետ¬յանի, վերջինիս և Վ.Սաֆտալյանի հեռախոսազրույցների գաղտնալսման արձանագրություն¬ներով։
- Թվով 3 հոգեմետ դեղահաբերն ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը ձեռք է բերել (նախաձեռնել), ևս երեքը ցան¬կացել է ձեռք բերել 78-ամյա հոր` գործով տուժող Ռ.Ավետյանի գործածած հանքային ջրում լուծելու և հրամ¬ցնելու, այդ եղանակով նրան սպանելու և սպանության բուն փաստը թաքցնելու, հնա¬րա¬վոր բացահայտման հնարավորութ¬յունը նվազեցնելու, պատահարի կամ ինքնասպանության պատրանք ստեղծելու դիտավո¬րութ¬յամբ։
-Տուժող Ռ.Ավետյանը տեղյակ չի եղել նրան կյանքից զրկելու վերաբերյալ որդու` գործով ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի մոտ ծագած հանցավոր մտադրության (դիտավորության) մասին։
- Ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը հոգեմետ դեղահաբերը ձեռք բերելուն օժանդակելու խնդրան¬քով դիմել է գործով մյուս ամբաստանյալ Վարուժան Սաֆտալյա¬նին, ով իր հերթին Ա.Ավետյանի հետ ձևավորված ընկե¬րական փոխհարաբերությունների ուժով, ինչպես նաև նրանից փոխօգնության կարգով ստացած պարտ¬քը զիջելու ակնկալիքով «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի հոգեմետ 3 դեղահաբերն ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել այն օրինական կարգով ստացած Էդուարդ Ասատրյա¬նից` նրան փոխադրելու վարձի դի¬մաց։
- Ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանը, Էդուարդ Ասատրյանից պարզելով դրա օգտագործման ան¬թույ¬¬լատրելի (ըստ էության մահացու) չա¬փա¬¬բաժինը` օրը մեկ դեղահաբ, 3 դեղահաբերը և Էդ.Ասատրյա¬նի վերոնշյալ խոսքերը փոխանցել է ամբաստանյալ Ա.Ավետյանին։
- Վ.Սաֆտալյանը նախապես տեղյակ էր, որ Ա.Ավետյանն այն ձեռք է բերում ոչ թե անձնա¬կան գործածման (օգտագործման), այլ դրա միջոցով վերջինիս հոր` տուժող Ռ.Ավետյանի նկատմամբ կիրա¬ռելու դի¬տա¬¬վորութ¬յամբ։
- Ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը, դիմելով գործով մյուս ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանին, խնդրել է լրացուցիչ 3 հոգեմետ դեղահաբ` նախապես պար¬¬¬զելով, որ սկզբնական չափաբաժին` 3 դեղահաբը հոր նկատմամբ կիրառելու և նրան սպանելու իր նպատակը կարող է նաև ձախողվել։
- Իրավապահները Ա.Ավետյանի գործողությունները խափանել են մինչև «Կլոզապին» (Ազալեպ¬տին) տեսակի ևս 3 դեղահաբեր ձեռք բերելը, որի հետևանքով Ա.Ավետյանն իր կամքից անկախ հան¬գամանքներով զրկվել է հոր սպանության իրականացումը մինչև վերջ հասցնելու օբյեկ¬տիվ հնարավորութ¬յունից։
- Իրացման կամ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահե¬լու հանցակազմը ձևական է, հետևաբար` հանցագործությունն ավարտված է համարվում հոգեմետ դեղա¬հաբը կոնկրետ նպատակով փաստացի ձեռք բերելու պահից, հետագայում այն իրացնելը բովան¬դակում է այլ (ապօրինաբար իրացնելու) հանցակազմի հատկանիշներ։
- Տվյալ դեպքում` իրացման նպատակով հոգեմետ դեղահաբեր ձեռք բերելիս հնարավոր ձեռք¬բերողի (տուժող Ռոբերտ Ավետյանի) համաձայնություն կամ անհամաձայնությունը, դրա մասին վերջինիս տեղյակ կամ անտեղյակ լինելը, վերոնշյալ ձևական հանցակազմի պայմաններում, Դատարանի համոզ¬մամբ դուրս է գործով ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի կատարած հանցագործության հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի պար¬տադիր տարրերի սահ¬ման¬ներից, հետևաբար` ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի արարքի ճիշտ քրեաիրա¬վա¬կան որակումը տու¬ժող Ռոբերտ Ավետյանի նախնական համաձայնության կամ անհամաձայ¬նության հանգամանքով չի կա¬րող պայմանավորվել։
- Ժամանակակից հայոց լեզվում «իրացում» բառն օգտագործվում է նաև «կիրառում» և «գործադրում» իմաստով, տվյալ դեպքում` ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը հոգեմետ դեղահաբերն ապօրի¬նաբար ձեռք է բերել տու¬ժող Ռ.Ավետյանի նկատմամբ կիրառելու և գործադրելու, այսինքն` իրացնելու նպա¬տակով։
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործությունների համակցություն է համարվում այնպիսի մեկ գործողությունը, որը պարունակում է նույն օրենսգրքի երկու և ավելի հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներ։ Տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը հոգեմետ դեղահաբերն ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել դրանց կիրառ¬մամբ տուժող Ռ.Ավետյանին սպանելու դիտավորությամբ, այսինքն` վերոնշյալ մեկ արարքը բովանդակում է ինչ¬պես ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու հանցակազմ, միաժամանակ, որպես սկզբնական գործողություն, ընդգրկված է տուժող Ռ.Ավետյանի սպանության նախապատրաստության օբյեկտիվ կողմում։ Այսինքն` ըստ ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի հանցավոր դիտավորության ուղղվա¬ծության` հոգեմետ դեղահաբերը ծառայելու էր որպես սպանության գործիք, մինչդեռ հատկա¬պես այդ նպատակով հոգեմետ դեղահաբերը ձեռք բերելու դիտավորությունը ծագել է նախքան դրանց ձեռք բերումը և ոչ թե գործածման (առանց իրացնելու) նպատակով այն ձեռք բերելուց հետո։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակելը տեղավորվում է նաև նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով առա¬ջադրված մեղադրանքի ներքին տրամաբանական շղթայի մեջ։
Դատարանը նման հետևության հանգելիս հաշվի է առնում նաև տվյալ բնույթի գործերով դատա¬կան պրակտիկան, հա¬մաձայն որի` թմրա¬միջոց ձեռք բերելն ու պահելը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի համապա¬տաս¬խան մասով (առանց իրացնելու նպատակի) որակվում է այն դեպքերում, երբ`
ա. հանցավորն այն ձեռք է բերում սեփական (առանց բժշկի նշանակման) գործածման համար, կամ թեկուզ նաև այլ անձանց գործածման համար, սակայն համատեղ ներդրած գումարների հաշվին թմրամիջոց ձեռք բերելու պայ¬ման¬ներում,
բ. թմրամիջոցի ձեռքբերման բուն նպատակը, այսինքն` իրացման նպատակով այն ձեռք բերելն ապացույցների բավարար համակցությամբ չի ապացուցվել (հաստատվել) կամ նման փաստական տվյալ¬ներն առհասարակ բացակայում են, այսինքն` գործում է չփարատված կասկածներն հօգուտ մե¬ղադրյալի (ամբաստանյալի) մեկնաբանելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով սահմանված կարգավորումը։
3. Ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը հորը սպանելու դիտավորություն չի ունեցել, եթե անգամ ունեցել է, դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը բնորոշ որոշակի ( հանցավոր մտադարության ծագման կամ նախապատրաստության) փուլում կամովին հրաժարվել է այդ մտադրությունն իրագործելուց։ Ըստ պաշտպանական կողմի` 2013թ. մայիսի 15-ից հետո նրա գործողութ¬յուն¬ների տրամաբանությունը հու¬շում է, որ նա հրաժարվել է տուժողին սպանելու մտքից։ Այդ պատ¬ճա¬ռա¬բանությունը մեղադրող կողմը չի հերքել, հետևաբար` այն, որպես չփարատված կասկած, պետք է մեկնա¬բանվի հօգուտ ամբաստան¬յալ Ա.Ավետյանի։ Ավելին, ըստ պաշտպանական կողմի` 2013թ. մայիսի 14-ին Ա.Վարդան¬յանի և Ա.Ավետ¬յանի միջև կայացած և ձայնագրառված խոսակ¬ցությունից հետո իրավա¬պահ¬ները զարմանալիորեն վերջինիս չեն ձերբակալել` հավանաբար համոզված լինելով, որ վերջինս տու¬ժողին սպանելու քայլին չի դիմի, քանի որ հակառակ պարագայում պարտավոր էին խափանել նախա¬պատրաստվող սպանութ¬յունը։ Ընդ որում, այդ պահին հո¬գեմետ երեք հաբերը, որոնք, ըստ մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յան, բավարար էին տուժող Ռ.Ավետյանին սպանելու համար, ար¬դեն իսկ գտնվում էին Ա.Ավետյանի տրա¬մադրության տակ, այսինքն` որևէ երաշխիք չկար, որ նման մտադրություն իրականում ունենալու պա¬րա¬¬գայում, վերջինս այն չէր իրագործի։ Պաշտպանական կող¬մի կարծիքով` այդ հանգամանքը վկայում է այն մասին, որ իրավա¬պահները ևս համոզված էին, որ ամ¬բաստանյալ Ա.Ավետյանը կամովին հրա¬ժարվել էր հորը սպանելու մտքից, փաստացի դրան ունակ չէր։
Դատարանը փաստում է, որ ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող հանցագործության, տվյալ դեպքում` սպանության հանցակազմի փուլերն են հանցագործության նախապատ¬րաստությունը, հան¬ցա¬փորձը և ավարտված հանցագործությունը։ Այն դեպքում, երբ հանցա¬գործությունն ավարտ¬վում է, հանցագործության նախապատրաստությունն ու հանցափորձի փուլերը կլանվում են վերջինիս կողմից և կորցնում են իրենց ինքնուրույն իրավաբանական նշանակությունը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` հանցագործության նախապատրաս¬տություն է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ հանցանք կատարելու համար միջոցներ և գործիքներ ձեռք բերելը կամ հարմարեցնելը, ինչպես նաև դիտավորությամբ այլ պայմաններ ստեղծելը, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի համաձայն` հանցագործությունից կամո¬վին հրաժա¬րում է համարվում անձի կողմից հանցագործության նախապատրաստութ¬յու¬նը կամ հանցա¬փոր¬ձը կամ հանցանք կատարելուն ուղղված գործողությունը (անգործութ¬յունը) դադարեցնելը, եթե անձը գիտակցել է հանցագործությունն ավարտին հասցնե¬լու հնա¬րավո¬րութ¬յունը։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագոր¬ծութ¬յունն ավար¬տին հասցնելուց կամովին հրաժարված անձն ենթակա չէ քրեական պատաս¬խանատ¬վութ¬յան, եթե նրա փաստացի կատարածն այլ հանցակազմ չի պարունակում։
Մեջբերված իրավական նորմերի մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ տվյալ իրադ¬րությու¬նում անձի կողմից հանցագործությունից կամովին հրաժարվելու կամ նրա կատարածը որպես հանցափորձ որակելու հարցը որոշվում է մեկ չափա¬նիշով` արդյոք անձը գիտակցե՞լ է տվյալ իրադրությունում հանցանք ավարտին հասցնելու իր հնարա¬վո¬րությունը, թե` ոչ, այսինքն` էականն ու որոշիչն հանցանք կատարած անձի սուբյեկտիվ ընկալումն է. եթե անգամ օբ¬յեկտի¬վորեն հնարավորություն չի եղել հանցա¬գործությունն ավարտին հասցնել, սա¬կայն անձը թյուրիմացաբար կարծել է, թե նման հնա¬րա¬վորություն ունի` դադարեցնելով հան¬ցանքի կատարմանն ուղղված իր գոր¬ծու¬նեութ¬յունը, ապա հանցագործությու¬նից կամովին հրաժարումն առ¬կա է։
Ամբաստանյալ Ա.Ավետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, նրան օժանդակած Ա.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով մեղսագրվող հանցակազմը նյութական է, հանցանքն ավարտված կհամարվեր տուժող Ռ.Ավետյանին ապօրի¬նաբար դիտավորությամբ կյանքից զրկելու պահից։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվեց, որ`
- ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանը ուղղակի դիտավորությամբ հոր սպանությունն իրագործելու նպատակով նախապես` դեռևս 2013թ. ապրիլի վերջերից մինչև մայիսի սկիզբն ընկած ժամանակա¬հատվածում, գործով մյուս ամբաս¬տանյալ Վ.Սաֆտալյանի աջակցությամբ ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել սպանության գործիքը` «Կլոզապին» (Ազալեպտին) տեսակի թվով 3 հոգեմետ դեղահաբեր` ըստ էության նախապատրաստ¬վելով հոր սպանության իրագործմանը և այդ մտադրությունը կենսա¬գոր¬ծելով հոգեմետ դեղամիջոց ձեռք բերելուն և պահելուն, դրա ազդեցությունը, անթույլատրելի չափաբաժինը պարզելուն և հստակեցնելուն ուղղված որոշակի հաջորդական գործողութ¬յուն¬¬ների կա¬տար¬ման մեջ։
- Սպանության հանգամանքների վերաբերյալ գործով մյուս ամբաստանյալ Ա.Վար¬դանյանի հետ 2013թ. մայիսի 14-ին կայացած քննարկման ժամանակ Ա.Ավետյանը նրա միջոցով տարբեր բժիշկներից փորձել է պարզել «Կլոզապին» (Ազալեպտին) հոգեմետ դեղահաբի անթույլատրելի (ըստ էության մահացու) չափաբաժինը, ստացել այդ ուղղությամբ կողմնորոշիչ տեղեկություն։
- Վերոնշյալ հանդիպմանն անմիջապես հաջորդող օրը` 2013թ. մայիսի 15-ին, ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը զանգահարել է գործով մյուս ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալ¬յանին, շտապեցրել «Կլոզա¬պին» (Ազալեպտին) հոգեմետ ևս երեք դեղահաբեր ձեռք բերելու հարցում` պարզաբանելով, որ նախկինում ձեռք բերածը բավարար չէ հանցավոր նպատակին հասնելու համար։
- 2013թ. մայիսի 17-ին Վ.Սաֆտալ¬յանի հետ կայացած հերթական հեռախո¬սազրույ¬ցի ժամանակ Ա.Ավետյանը տեղեկացել է, որ դեղահաբերի երկրորդ խմբաքանակի ձեռքբերումը հնարավոր է միայն 2013թ. մայիսի 25-ին և դրանից հետո։
- Մինչև հոգեմետ դեղահաբերի երկրորդ խմբաքանակի ձեռքբերման վերոնշյալ օրը` 2013թ. մայիսի 18-ին, ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը հոր սպանությունը նախա¬պատ¬րաստելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ազգային անվտանգության ծառա¬յություն, որտեղ նրա անձնական խուզար¬կութ¬յամբ հայտնաբերվել և վերցվել է սպանության գոր¬ծիք ծառայող «Կլոզա¬պի» (Ազալեպտի) 3 դեղահաբերը։
- Վ.Սաֆտալ¬յանի հետ 2013թ. մայիսի 17-ի վերոնշյալ հեռախոսազրույցից մինչև հոգեմետ դեղա¬հաբերի երկրորդ խմբաքանակի ձեռքբերման հիշատակված օրը` 2013թ. մայիսի 18-ն ընկած ժամա¬նակահատվածում հոր սպանությունը նախապատրաստելուն ուղղված գործողությունները դադա¬րեց¬նե¬լու որևէ քայլ ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը չի կատարել` կասկածելով միայն ձեռքի տակ եղած հոգեմետ 3 դե¬ղա¬հաբերի միջոցով հանցավոր դիտավորությունն ավարտելու կապակցությամբ։
Վերոնշյալ վերլուծությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ` ամբաստանյալ Ա.Ավետ¬յանը միայն հետաձգել է տուժողի սպանության իրականացումը, այն էլ` ցանկալի արդյունքին երաշխավորված կերպով հասնելու, այսինքն` հոգեմետ դեղահաբերի երկրորդ խմբաքանակ ձեռք բերելու, մեծ չափաբաժնով հորը սպանելու նպատակով։ Միևնույն ժամանակ գործում բացակայում է որևէ տվյալ, որը կարող էր հաստատել այն, որ տուժողի սպա¬նութ¬յունն իրակա¬նացնելու մտադրությունն իրականացնելուն ուղղված վերոնշյալ գործո¬ղութ¬յուններ կատարե¬լուց հետո ամբաստանյալ Ա.Ավետ¬յանը կամովին և վերջնականապես հրաժարվել է այն իրակա¬նացնե¬լու մտադրությունից, դադարեցրել այդ ուղղությամբ արդեն իսկ կատարած որոշակի գործողությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` կատարողի կողմից իրենից ան¬կախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չհասցնելու դեպքում մյուս հանցակիցները պա¬տաս¬խանատվություն են կրում հանցագործության նախապատրաստությանը կամ հանցափորձին հանցակցելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցա¬գործության (…) օժանդակողը կամովին հրաժարվելու դեպքում ենթակա չէ քրեական պատասխա¬նատվության, եթե նա, պետական մարմիններին հաղորդելով կամ ձեռնարկված այլ միջոցներով, կանխել է կատարողի կողմից հանցագործությունն ավարտին հասցնելը։
Տվյալ դեպքում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատվեց (ապացուցվեց), որ ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը (որպես հանցանք կատարող) շահադիտական դրդումներով ծրագրա¬վորած հոր սպանությունը մինչև վերջ չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, այն իրավա¬պահները կանխել են սպանության նախապատրաստության փուլում, հետևա¬բար` կատարողին` ամբաս¬տանյալ Ա.Ավետյանին օժանդակած գործով մյուս ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով, ենթակա է քրեական պատասխանատվության սպա¬նութ¬յան նախապատրաստությանն հանցակցելու, տվյալ դեպքում` օժանդակելու համար։
Այն, որ ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանից 2013թ. մայիսի 14-ին ստացած խորհուրդները, ցու¬ցում¬ները, բժիշկներից պարզած և ամբաստանյալ Ա.Ավետյանին տրամադրած տեղեկությունները, տու¬ժող Ռ.Ավետյանի դիակը տեղա¬փոխելու, այն և հանցա¬գործության այլ հետքերը պարտակելու խոս¬տումն եղել են ազդեցիկ և հանդի¬սա¬ցել լրացուցիչ խթան, որով ամրապնդել են ամբաս¬տանյալ Ա.Ավետյանի վճռա¬կա¬նութ¬յունը` հորը սպա¬նութ¬յունն իրագործելու առումով, Դատարանը հաս¬տատ¬ված է համարում հետևյալ փաստարկով` հոգեմետ դեղերի երկրորդ խմբաքանակը ձեռք բերելու խնդրանքով ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը գործով մյուս ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանին է դիմել այդ զրույցին անմի¬ջապես հա¬ջորդող օրը` 2013թ. մայիսի 15-ին, մինչդեռ հոգեմետ դեղերի առաջին խմբաքանակը նույն Սաֆտալյանի օժանդակությամբ ձեռք էր բերել դեռևս 2013թ. ապրիլի վերջերից մինչև մայիսի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն` 10 և ավել օրեր առաջ։
Վերոնշյալ վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է, որ նախապատրաստության փուլում տուժող Ռ.Ավետյանի սպանությունն իրագոր¬ծելուց կամ դրան օժան¬դակելուց կամովին հրա¬ժար¬¬վելու, ամբաստանյալներ Ա.Ավետյանին և Ա.Վարդանյանին արդա¬րացնելու վերա¬բերյալ պաշտպա¬նա¬կան կողմի պնդում¬ներն անհիմն են և չփաստարկված։
Դատարանը նաև փաստում է, որ իրավասու չէ մեկնաբանելու իրավապահ մարմնի գործո¬ղութ¬յունների վերոնշյալ «պասի¬վությունը», սակայն, ամեն դեպ¬քում, արձանագրում է, որ ենթադրյալ այդ ան¬գործությունը տուժող Ռ.Ավետյանի կյանքի և առող¬ջության համար որևէ վնաս չի պատճառել, հետևա¬¬բար` հնարավոր ռիսկերն ըստ էության հաշվարկվել են կշռադատ¬ված կերպով։
4. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցի` «Ազալեպտինի» վերաբերյալ թերթիկի հա¬մա¬ձայն` օրվա կտրված¬քով դրա թույլատրելի առավելագույն չափաբաժինը կազմում է 900 մգ (իրա¬կա¬նում` ըստ դեղագործական-քիմիական փորձաքննության 2013թ. հունիսի 12-ի թիվ 01 եզրակա¬ցութ¬յան` 600 մգ), հետևաբար` 300 մգ ընդհանուր քաշով 3 դեղահաբը ձեռք բերելով` Ա.Ավետյանը տու¬ժողին սպա¬նելու դի¬տավորություն ունենալ չէր կարող, նրան սպանելու հնարավորությունից ի սկզբանե զրկված էր։
Մինչդեռ, ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը տուժողին սպանելու դիտավորությամբ հոգեմետ դեղա¬հաբեր ձեռք բերելու հարցով գործով մյուս ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանին դիմելիս` որևէ դեղահաբի անուն չի տվել, դեղահաբի օգտագործման թույլատրելի չափաբաժնի մասին չի հիշատակել, այսինքն` կոնկրետ դեղահաբի անթույլատրելի չափաբաժնի հարցով սկսել է հետաքրքրվել «Ազալեպտինի» 3 դեղահաբերը Վ.Սաֆտալյանի օժանդակությամբ փաստացի ձեռք բերելուց հետո, վերջինիս միջոցով պարզել, որ ընդամենը մեկ դեղահաբի գործածումը կարող է հանգեցնել մարդու մահվան։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ներով պարզվեց նաև, որ Ա.Ավետյանը նպատակ է ունեցել ձեռք բերել նման ևս երեք դեղա¬հաբեր` տու¬ժո¬ղին հրամցնելու և նրա սպանությանը երաշխավորված կերպով հասնելու նպա¬տակով։ Դատարանի համոզմամբ` ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի արարքին մե¬ղադ¬րող կողմը համա¬պա¬տասխան դա¬տա¬վա¬րական փաս¬տաթղթերում և փուլերում, իսկ Դատարանը` սույն դատական ակտում տվել են ճիշտ որակում` հաշվի առնելով նրա դիտավորության ուղղվածութ¬յունը. ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը գործել է տուժող Ռ.Ավետյանի սպանությունն իրագործելու ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն` գիտակցել, նա¬խատեսել և ցանկացել է իրականացնել այն, հետևաբար` այդ դիտավորությունն իրագործելու նպա¬տա¬կով նույնիսկ ոչ մահացու չափաբաժնով հոգեմետ դեղահաբերի ձեռք¬բե¬¬րումը, (անգամ սպանության համար ոչ պիտանի գործիքի ձեռքբերումը, որի մասին ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանը տեղեկացված չէր), ամենևին էլ չի հերքում (բացառում) տու¬ժողի ծրագ¬րած սպանությունն իրականացնելու ուղղակի դիտավորության առկա¬¬յութ¬յունը. ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ծրագրած սպանութ¬յան նախապատ¬րաս¬տության համար։
5. Ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը տուժողին սպանելու դիտավորություն, առավել ևս այն իրակա¬նաց¬նելու շահա¬դիտական դրդումներ (մղումներ) չի ունեցել, քանի որ տուժողի եռահարկ տունը, ինչ¬պես նաև 990 քմ հողամասը ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանել է ոչ միայն տուժողին, այլև վերջինիս հարազատ քրոջը` համասեփականատեր Ժաննա Ավետիս¬յանին, այսինքն` մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յան մեջ նշված այն միտքը, թե իբր` «տեղեկա¬նալով, որ տուժող Երևանի Սարմենի փողոցի թիվ 52 առանձնա¬տան սեփականատեր Ռ.Ավետյանն իրեն և որդուն հանել է հաշվառումից և մտադիր է առանց իրենց որևէ մասնաբաժին և ժառանգություն տրամադրելու վաճառել առանձնատունը և մեկնել Հայաս¬տանից» իրականությանը չի համապատասխանում։ Պաշտպանը նաև նշել է, որ Ա.Ավետյանը ժառան¬գութ¬յունից ամեն դեպքում չէր կարող զրկվել, քանի որ ըստ օրենքի` 1-ին խմբի ժառանգ է, այսինքն` նրա այդ իրավունքն երաշխավորված է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքով։
Մինչդեռ, ինքնին անշարժ գույքի նկատմամբ ընդհանուր համատեղ սեփականության, այլ համա¬սե¬փականատիրոջ առկայությունը չի բացառում ժառանգության զանգվածում ընդգրկված շար¬ժա¬կան և անշարժ գույքը ժա¬ռանգի, տվյալ դեպքում` միակ ժառանգ Արսեն Ավետյանի կողմից ժառանգելու և տնօրի¬նելու հնարավորությունը, այսինքն` ան¬կախ այդ գույքը ձեռք բերելու, դրա բաժնեմասն առանձ¬նացնելու և նոր միայն ազատորեն տնօրինելու հնարավոր բարդութ¬յուններից և այդ գործընթացի տևո¬ղությունից` այդ անշարժ գույքին, դրա բաժնեմասին, այլ գույքային իրավունք¬ներին տիրա¬նալու համար կատարված սպանության նախա¬պատրաս¬տությունը, որպես շահադիտական դրդումներով կատարված հանցա¬գործություն, որակվել է ճիշտ։ Ավելին, ամբաստանյալ Ա.Ավետյանը մտավախություն է ունեցել, որ գործով տու¬ժողը անգամ էժան գներով պատրաստ է վաճառելու տունը, դրանից գոյացած գումարով, ինչպես նաև այլ նյութական միջոցներով ցանկանում է տուն գնել Աբխազիայում և տեղափոխվել այդ¬տեղ մշտական բնակության։ Նման պայմաններում անորոշ ժամանակ հետո ենթադրաբար ժառանգ դառնալու հե¬ռանկա¬րը (այդ թվում նաև` հնարավոր կտակ կազմելու և լարվածության հետևանքով ժառանգությունը ստա¬ցող¬ների կազմում Ա.Ավետյանին և Ռոբերտ Արսենի Ավետյանին չընդգրկելու, ժառանգությունից զրկելու պարագայում)` առանց կացարանի մնացած և նյութական ծանր պայման¬նե¬րում գոյատևող Ա.Ավետյանին դրդել է տուժող Ռ.Ավետյանին ֆիզիկապես վերացնելու հետ կապված կտրուկ քայլերի դիմելու մտքի և որոշակի գործողությունների։
6. Ամբաստանյալ Արկադի Վարդանյանը շահադիտական որևէ դրդումներ (մղումներ) չի ունե¬ցել, տուժող Ռ.Ավետ¬¬յա¬նի գույքից որևէ ակնկալիք` ևս, հետևաբար` նրան առաջադրված մեղադրանքն այդ մասով ան¬հիմն է (ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանի պաշտպաններ)։
Մինչդեռ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` (….) օժանդակողը են¬թակա է պատասխանատվության կատարված հանցանքը նախատեսող հոդվածով` հղում կատարելով սույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածին (…..)։ Նույն հոդվածի 6-րդ հոդվածի համաձայն` հանցակիցներն են¬թա¬կա են պատասխանատվության միայն հանցագործության այն ծանրացնող հանգամանքի համար, որոնք գիտակցվել են նրանց կողմից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։ Տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանն օժանդակել է շահադիտական դրդումներով տուժողին սպա¬նելու դիտավորությամբ գործած, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով այն չավարտած ամ¬բաս¬¬տանյալ Ա.Ավետյանին։ Ավելին, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանը սպանությունն իրագործելու նպատակով գործով մյուս ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանին խորհուրդներ, ցուցումներ և տեղեկատվություն տրամադրելով` նախապես գիտակցել է ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի ծրագրած սպանության շահադիտական մղումների, դրդումների մասին։ Հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի վերոնշյալ մեջբերումների լույսի ներքո ամբաս¬տանյալ Ա.Վարդանյանի արար¬քը` որպես շահադիտական դրդումներով կատարված սպանության նա¬խա¬¬պատ¬րաս¬տութ¬յան օժանդակություն, որակված է ճիշտ, իսկ պաշտպանական կողմի վիճար¬կում¬ներն անհիմն են։
7. Ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի արարքն արհեստականորեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի առա¬վել մեղմ պատասխա¬նատվություն նախատեսող հոդվածներով որակելու մեղադրող կողմի գործո¬ղութ¬¬յուն¬¬ների վերաբերյալ վիճարկման շուրջ (ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանի պաշտպաններ) Դատարանը փաստում է, որ այն ևս անհիմն է, քանի որ`
- Դատարանն արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, չի կարող հանդես գալ մեղադրանքի կողմում, այն է` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` իրա¬վա¬սու չէ ամբաստանյալի վիճակը վատթարացնելու ուղղությամբ սեփական նախաձեռնությամբ փոփո¬խել նրան առա¬ջադրված մեղադրանքը,
- առկա է տուժող Ռ.Ավետյանի սպանության նախապատ¬րաստությանն օժան¬դակելու վերա¬բեր¬յալ մասով Վարուժան Սաֆ¬տալյանի նկատ¬մամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին նա¬խաքննական մարմնի` 2013թ. հուլիսի 29-ին կայացված և օրինական ուժի մեջ գտնվող (չվերացված) որոշում (կա¬¬մովին հրաժարվելու հիմքով)։ Հետևաբար` պաշտպանական կողմի այդ վիճարկումն հակա¬սում է Դատարանի սահմա¬նադրաիրավական կարգավիճակին և դրանից բխող` միայն իրավունքի շահերը արտահայտելու առաքելությանը, ինչպես նաև կրկին անգամ դատվելու ան¬թույլատրե¬լիության սկզբունքին։
8. Իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների` արտաքին դիտման և հեռախո¬սային խոսակցությունների լսման ձայնագրությունները, դրանց թղթային և էլեկտրոնային կրիչներն որպես ապացույց անթույլատրելի են, քանի որ, պաշտպա¬նական կողմի մեկնաբանությամբ, չունեն կա¬տար¬ման սկիզբ և վերջ։
Մինչդեռ Դատարանի թույլտվությամբ օպերատիվ - հետախուզական վերոնշյալ միջոցառում¬ներն իրականացվել են երկու ամիս ժամկետով, Ա.Ավետյանի նկատմամբ իրականացվել են սկսած 2013թ. ապրիլի 13-ից, իսկ Ա.Վարդանյանի նկատմամբ` ապրիլի 16-ից։ Սույն դատավճռի հիմքում դրված վերոնշյալ վիճարկվող ապացույցները` ձայնագրությունները, կատարվել են դատարանի որոշ¬մամբ թույլատրված ժամկետների սահմաններում, ինչը չի ենթադրում, որ պետք է վերահսկվեին և ձայ¬նագրառվեին, առավել ևս` քրեական գործին կցվելու նպատակով նախաքննական մարմնին տրա¬մադրվեին անխտիր բոլոր (կենցաղային և այլ) ձայնագրությունները, թեև նույնիսկ նման հավաստի տվյալներ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել (պաշտպանական կողմը թեև վիճարկեց, սակայն բավարար չափով չհիմնավորեց գաղտնալսումը նախաձեռնած օպերատիվ մարմնի տրամադրության տակ են¬թադրյալ այլ ձայնագրությունների առկայության, սակայն նախաքննական մարմնին կամ Դատարանին չտրամադրելու հանգամանքը)։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ապացույցի թույ¬լատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունն ընկած է այն ձեռք բերող կողմի վրա։ Եթե ապա¬ցույցը ձեռք բերելիս պահպանվել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի բոլոր պահանջ¬ները, ապացույցի անթույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտա¬կա¬նությունը կրում է դրա թույ¬լատրե¬¬լիութ¬յունը վիճարկող կողմը։
Տվյալ դեպքում Դատարանը փաստում է, որ վիճարկվող ապացույցը` «Հեռախոսային խո¬սակցությունների վերահսկում, արտաքին և ներքին դիտում իրականացնելու» օպերատիվ-հետա¬խու¬զական միջոցառումների արդյունքները, մե¬ղադրող կողմը ձեռք է բերել և քրեադատավարական առումով լեգալացրել ՀՀ քրեական դատա¬վա¬¬րական օրենսգրքի և «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի բոլոր պահանջ¬ների պահ¬պան¬մամբ, մինչդեռ դրանց անթույ¬լատրե¬լիութ¬յունն հաս¬տա¬տելու վերաբերյալ պաշտպա¬նական կողմի վիճար¬կումները սուբյեկտիվ գնահատողական են, որևէ կերպ փաս¬տարկված և հիմնավորված չեն, ավելին` անհիմն են, հետևա¬բար` վերոնշյալ ապացույցները թույ¬լատրելի և վերաբերելի են, կարող են դրվել սույն դատավճռի հիմքում։
Ամբաստանյալների նկատ¬մամբ նշանակվող պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վե¬րա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդա¬րացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կա¬տա¬րելու հանգամանք¬նե¬րին, հան¬ցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հանրության համար վտան¬գա¬վորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատաս¬խանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հանցա¬գործության համար նախա¬տեսված պատիժներից ա¬ռա¬վել խիստը նշա¬նակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հան¬գամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնա¬բա¬նությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույ¬նանման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տարանը կա¬րող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդ¬վածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արսեն Ավետյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. ապրիլի 16-ին կատարված հարցման արդյունքների), բարձրագույն կրթություն ունենալը։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արկադի Վարդանյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ներ է դիտարկում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. ապրիլի 26-ին կատարված հարցման արդյունքների), վիրահատությունների ենթարկ¬վելն ու վատառողջ լինելը, տարիքը (ըստ ՌԴ քաղաքացու AH սերիայի 06111831 համար անձնագրի` 66 տարեկան է), բարձրա¬գույն կրթություն ունենալը, քաղաքական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան ունենալը, Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի պատվավոր պրոֆեսորի կոչման արժանանալը, Հայոց փիլիսոփայական ակադեմիայի նախագահության անդամ հանդիսանալը։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Վարուժան Սաֆտալյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. հուլիսի 1-ին կատարված հարցման արդյունքների), անհատ ձեռնարկատեր հանդի¬սանալը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` խնամքին երեք զավակների, այդ թվում` երկու անչափահասների առկա¬յությունը, անկեղծորեն զղջալը և դեռևս մինչդա¬տական վարույթից խոստովանական ցուցմունքներ տալը, այդ ցուցմունքներով մինչդատական և դա¬տական վարույթների ընթացքում սպանության նախապատրաս¬տությանն և դրան օժանդակելու մեջ ամբաստանվող անձանց մերկացնելուն աջակցելը։
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգա¬մանք¬ներ, ամ¬բաս¬¬¬տանյալներ Ա.Ավետյանի և Ա.Վարդանյանի պատասխանատվություն ու պատիժը նաև մեղ¬մաց¬նող հանգամանքներ Դա¬տա¬րանը չարձա¬նագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ներ Արսեն Ավետյանի, Արկադի Վարդանյանի և Վարուժան Սաֆտալյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրության խնդրին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմերի պատ¬ժամասերը որո¬շակի են, նախատեսում են պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևա¬բար` սույն գործով քննարկման ենթակա են ամբաստանյալների նկատմամբ նշա¬նակվող պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազատազրկման նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ամբաստանյալներ Ա.Ավետ¬յանի և Վ.Սաֆտալյանի դեպքում` հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պա¬տիժ նշա¬նա¬կելու, ինչպես նաև ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի նկատմամբ պա¬տի¬ժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Ա.Ավետյանի, Ա.Վարդանյանի և Վ.Սաֆտալյանի կատա¬րած հանցագոր¬ծությունների¬ բնույթն ու վտան¬գա¬վո¬րութ¬յան աստիճանը, Ա.Ավետյանի և Վ.Սաֆտալ¬յանի դեպքում` նաև հանցագործությունների բազմակիությունը, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բա¬ցառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ նրանց նկատ¬մամբ պա¬տիժ պետք է նշանակվի բացա¬ռապես ազա¬տազրկման ձևով։ Նույն պատ¬ճառաբանությամբ Դա¬տա¬րանն արձա¬նագրում է, որ առանձնապես ծանր հանցագործության նախապատրաստություն կամ դրա օժանդակություն կատարած, համապատասխանաբար` ամբաստանյալներ Արսեն Ավետ¬յանի և Արկադի Վարդանյանի նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայմա¬նա¬¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվա¬զագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշա¬նակելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Պատժի նպա¬տակներն ապահո¬վելու տես¬անկյու¬¬նով նրանք ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պա¬տիժը, ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի դեպքում` վերջնական պատիժը պետք է կրեն, այն արդա¬րացի և անհրաժեշտ է նրանց ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատա¬րումը կանխելու հա¬մար։ Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալների անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬¬ներին, ապա դրանք Դատա¬րա¬նը հաշվի է առնում մեղսագրվող արարքներից յուրաքանչյուրով ամբաստանյալ¬ներ Ա.Ավետյանի և Ա.Վարդանյանի նկատ¬մամբ պատժաչափ սահմա¬նելիս, ինչպես նաև հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների հա¬մակ¬ցությամբ ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի նկատմամբ նշանակվող վերջնական պատժի չափը որոշելիս։ Ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի դեպքում նրա անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք¬ները Դատարանը հաշվի է առնում նաև նրա նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու հարցը քննարկելիս։
Ամբաս¬տան¬յալներ Ա.Ավետյանի և Ա.Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով պատիժ նշանակելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումները, համաձայն որոնց` հան¬ցագործության նախապատրաստության համար ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կեսը։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` հանցագործության նախապատրաստության համար ցմահ ազա¬տազրկում չի նշանակվում։
Տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով նախա¬տեսված է պատիժ` ազատազրկում 12-ից մինչև 20 տարի ժամկետով կամ ցմահ ազատազրկում։ Վերջին պատժատեսակն ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառելի չէ, իսկ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժաչափը, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի վերոնշյալ կարգավորման ուժով, բացարձակ որոշակի է, չի կարող նվազ լինել կամ գերազանցել 10 (տաս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Ամբաստանյալներ Ա.Ավետյանի և Վ.Սաֆտալյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ, իսկ հան¬ցանք¬ների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ սույն գործով վերջիններիս մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստիճանի` առանձնապես ծանր և ծանր, իսկ ամբաստանյալ Վ.Սաֆ¬տալյանի դեպքում` ծանր և ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների կատարում, հետևաբար` նրանց նկատ¬մամբ պա¬տիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որը կի¬րառելի է համարում պատիժներն ինչպես լրիվ, այնպես էլ մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի կատարած հանցագործությունների քանակը, դրանց կազմում ծանր հանցագործության առկայությունը և հանցանքների համակցությամբ վերջնական պա¬տիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակ¬ներն ապահո¬վելու տեսանկյունով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մա¬սով նախա¬տես¬ված նվազ խիստ պա¬տիժներ` տուգանք կամ կալանք նշանակելու սկզբունքը տվյալ դեպքում կիրառելի չէ, վերջինիս նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշա¬նակվի դարձյալ ազատազրկման ձևով։
Ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակվող վերջնական պատ¬ժի կրման նպատա¬կա¬հարմարության հարցը քննարկելիս Դատա¬րանը ղեկա¬վարվում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծութ¬յուններով և դատողություններով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախա¬տես¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬յունք¬¬¬ներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬¬ները` մեղ¬սագրվող հանցանքները կատարելու պահին դա¬տա¬պարտ¬ված չլինելը, ընտանիքի կազմը, խնամքի տակ գտնվող անձանց թիվը, ինչպես նաև պա¬տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬ները` անկեղծորեն զղջալն ու առա¬ջադրված մե¬ղադրան¬քում դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն մե¬ղա¬վոր ճանա¬չելը, նախա¬պատրաս¬տության փուլում կանխված, ինչպես նաև ամբաստանյալ Ա.Ավետյանի հետ մերձավոր ազգակցական կապի մեջ գտնվելու, նրան հնարավոր քրեական պատաս¬խա¬նատվությունից զերծ պահելու շարժառի¬թով գործող տուժող Ռ.Ավետյանի դիրքորոշման պայ¬մաններում հոգեմետ դեղահաբերի ձեռքբերման և սպանության նախապատրաստության բոլոր հան¬գա¬մանքները բացա¬հայտելուն և մյուս մասնակից¬ներին մերկացնելուն աջակցելը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬¬ծութ¬յունների բնույթն ու վտանգա¬վո¬րության աստի¬ճանը, (ծանր հանցագործության կատարմանն օժանդակելը և ոչ մեծ ծանրության հան¬ցանք կատարելը), պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրաց¬նող հան¬գա¬մանք¬ների բացակա¬յութ¬յունը` Դա¬տարանը հանգում է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հա¬մակցութ¬յամբ ազա¬տազրկման ձևով վերջ¬նա¬կան պա¬տիժ նշա¬նակելու պարագայում Վ.Սաֆտալյանի ուղղվե¬լը և նրա կողմից նոր հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ների կան¬խելն հնա¬րավոր է այդ պատիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկի¬րառելու և ողջամիտ ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմանելու պա¬ման¬ներում։ Հաշվի առնելով նաև ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալ¬յանի կողմից ծանր հանցագործության կատարմանն օժանդակելու փաստը` Դատարանը գտնում է, որ նրա վար¬քագծի նկատմամբ վերահսկո¬ղությունն ՀՀ ԱՆ քրեա¬կա¬¬տա¬¬րողական վարչության այլընտրան¬քային պա¬տիժ¬ների կատար¬ման համա¬պա¬տաս¬¬խան ստո¬րաբա¬ժանմանն հանձնարարելու հետ մեկտեղ` անհրա¬ժեշտ է ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանին պարտավորեցնել փորձաշրջանի ըն¬թացքում չփոխել մշտա¬կան բնակության վայրը։
Քննարկելով ամբաստանյալների նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցը` Դա¬տա¬¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վ.Սաֆտալյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրությունն անհրա¬ժեշտ է վերացնել` սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։ Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալներ Ա.Ավետյանի և Ա.Վարդանյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կա¬լա¬¬նա¬վորման հարցին, ապա, հաշվի առնելով վերջիններիս ռեալ պատժի` ազատազրկման դատա¬պար¬տելու հանգամանքը և դատավճռի կատարումն ապահովելու անհրա¬¬ժեշտությունը` Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Միաժամանակ անդրա¬դառնալով պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազատության մեջ պահվելու ժամկետը նշանակվող պատ¬ժին հաշ¬վակցելու հար¬ցե¬րին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արսեն Ավետյանի և Արկադի Վարդանյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրանց փաս¬տա¬ցի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2013թ. մայիսի 18-ից, որի դեպ¬քում նրանց կալանքի տակ պա¬հելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վե¬րա¬նում է, քա¬նի որ հաշ¬վակցման ենթա¬կա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2013թ. մայիսի 18-ից մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապա¬ցույց¬ների տնօրին¬¬ման, դա¬տա¬կան ծախսերի, գույ¬քի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցերին։ Դատարանը փաստում է, որ գործով իրեղեն ապացույցներ չկան ( «Կլոզապին» տեսակի հոգե¬մետ նյութ պարունակող 3 դեղահաբերը ծախսվել են դեղագործական-քիմիական փորձաքննութ¬յան 2013թ. հունիսի 12-ի թիվ 01 եզրակացությունը կազմելու նպատակով` հետազոտության ժամանակ)։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ տուժող Ռ.Ավետյանը քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել, դատական ծախսերի կատարման փաստն հաստատող ապացույցները քրեական գործի նյութերում բացակայում են, իսկ ամբաստանյալների շարժական կամ անշարժ գույքերի վրա արգելանք դնելու որոշում չի կայացվել, արգե¬լանքի տակ փաստացի որևէ գույք չի գտնվում։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

1. Արսեն Ռոբերտի Ավետյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով` ազա¬տազրկում 10 (տաս) տարի ժամ¬կետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամ¬կետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժ¬ները մաս¬նակիորեն գումարելով` Արսեն Ռոբերտի Ավետյանի նկատմամբ վերջ¬նա¬կան պատիժ նշա¬նա¬կել ազատազրկում 11 (տասնմեկ) տարի ժամկետով։
Արսեն Ավետյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2013թ. մայիսի 18-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
2. Արկադի Արշավիրի Վարդանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-35-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գոր¬ծութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 10 (տաս) տարի ժամկետով։
Արկադի Վարդանյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2013թ. մայիսի 18-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
3. Վարուժան Մեսրոբի Սաֆտալյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատար¬ման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժ¬ները լրիվ գումարելով` Վարուժան Մեսրոբի Սաֆտալյանին նկատմամբ վերջ¬նա¬կան պատիժ նշա¬նա¬կել ազա¬տազրկում 4 (չորս) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Վարուժան Մեսրոբի Սաֆտալյանի նկատ¬¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան 4 (չորս) տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնա¬րարելով ՀՀ ԱՆ քրեա¬կա¬¬տա¬¬րողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման համա¬պա¬տաս¬¬խան ստո¬րաբա¬ժանմանը և նրան պարտավորեցնելով չփոխել մշտական բնակության վայրը։
Վարուժան Սաֆտալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը վերացնել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ