ԵԿԴ/0162/01/13







Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը
դադարեցնելու մասին

«7» հոկտեմբերի 2013թ. ք. Երևան

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Գագիկ Մարգարյանի,

նույն դատարանում` խորհրդակցական սենյակում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Կարեն Ռոբերտի Քամալյանի` (ծնված 1964թ. ապրիլի 24-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քա¬ղաքացի, բարձրագույն կրթութ¬յամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախ¬կինում չդա¬տա¬պարտ¬ված, հաշվառված և բնակ¬վել է Երևանի Տիգրան Մեծի 31-րդ շենքի 161-րդ բնակա¬րանում),

Պ Ա Ր Զ Ե Ց`

Թիվ 15133913 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. օգոստոսի 5-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով ՀՀ ոստի¬կա¬նության Կենտրոնականի քննչական բաժնում քննվող մեկ այլ` թիվ 15127013 քրեական գործի նյութերով` Կարեն Քամալյա¬նի կողմից ապօրինաբար ռազմամթերք ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ։
2013թ. օգոստոսի 5-ին Կարեն Քամալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրություն։
2013թ. օգոստոսի 9-ին Կարեն Քամալյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. օգոստոսի 20-ին սույն քրեական գործը Կարեն Ռոբերտի Քամալյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սութ¬յան դատա¬րան, 2013թ. օգոստոսի 22 -ին ընդունվել վարույթ։
Համաձայն Կարեն Քամալյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացության` վերջինիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առա¬ջադրվել այն բանի համար, որ նա Երևան քաղաքի Տ.Մեծի 31-րդ շենքի 161-րդ բնակարանում ապօրինաբար պահել է ռազմամթերք հանդիսացող գործարանային արտադրութ¬յան թվով 27 մարտական փափուշտներ, որոնցից 25-ը` 5.45 մմ տրամաչափի` նախատես¬ված «ԱԿ-74» տեսակի ինքնաձիգի, «ՌՊԿ-74» տեսակի ձեռքի գնդացրի և դրանց մոդիֆի¬կացիաների հա¬մար, 1 հատը` 7.62 մմ տրամաչափի` նախա¬տես¬ված «ԱԿ» տեսակի ինձնաձիգի, «ՌՊԿ» տե¬սա¬կի ձեռքի գնդացրի և դրանց մոդիֆիկացիաների համար, 1 հատը` 14,5 մմ տրամաչափի` նա¬խա¬տես¬ված «ԿՊՎՏ» տե¬սա¬կի գնդացիրների համար, որոնք հայտնաբերել են ՀՀ ոստիկանության Կենտ¬րո¬նականի բաժնի աշխատակիցները 2013թ. հուլիսի 13-ին իրականացրած նրա վերոնշյալ բնա¬կա¬րանի խուզար¬կութ¬յամբ։
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Կարեն Քամալյանը, տեղեկացվելով «Հա¬յաս¬տանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման ընդունման մասին, դիմեց Դատարանին` իր նկատմամբ համաներման վերոնշյալ ակտը կիրառելու, ոչ արդարացնող այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ։
Մեղադրողն այդ միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Կ.Քամալյանի վերոնշյալ միջնորդությունը, գտնում է, որ ի հայտ է եկել քրեական գործի վարույթը բացառող հանգամանք (հիմք), որի պայ¬մաններում քրեական գործի վարույթն ենթակա է կարճման, իսկ ամբաստանյալ Կ.Քամալյանի նկատմամբ հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը` դադա¬րեցման։ Նման հետևութ¬յան Դատարանը հանգում է հետևյալ իրա¬վական վերլու¬ծութ¬յունների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխա¬նատ¬վությունից« իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակի ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատ¬ժատեսակով կամ կարող է վերացվել դատվածությունը։
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակ¬ցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման (այսուհետ նաև` Համաներման որոշում) 5-րդ կետի համաձայն` կարճման են ենթակա մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ կատարված հանցագործությունների վերա¬բերյալ (....) դատարանների վարույթում գտնվող քրեական գործերը, որոնցով` (...)
2. անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կա¬տա¬րելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավել, քան երեք տարի ժամկետով ազա¬տազրկում։
Համաներման որոշման 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` այդ որոշման կատարումը ՀՀ ընդհանուր իրավա¬սության առաջին ատյանի և վերաքննիչ քրեական դատարանների կա¬տարմանն է վերապահված`
ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը ՀՀ ընդհանուր իրավասության առա¬ջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարաններում են, սակայն մինչև սույն որոշման ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել,
բ. այն անձանց նկատմամբ, որոնց հանդեպ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, կամ պատժի կրումը հետաձգվել է։ Նշված անձանց նկատմամբ սույն որոշման կիրառման հարցը լուծում է դատարանը` այլընտրանքային պատիժների կատարման ստորաբաժանման կամ դատա¬պարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող այլ իրավասու մարմ¬նի միջ¬նորդության հիման վրա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համա¬ձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել« իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթն ենթակա է կարճման« եթե ընդունվել է համաներման ակտ։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է« որ դատարանը« հայտնաբերելով քրեական հե¬տապնդումը բացառող հանգամանքներ« լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հե¬տապնդումը դադարեցնելու հարցը։ Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` համաներման հիմ¬քով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը (ամբաստանյալը)։ Այդ դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովո¬րական կարգով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մե¬ղադրյալը, ում վերաբերյալ գործը նշանակված է դատական քննության, կոչում է ամբաստանյալ, հետևաբար` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի վերոնշյալ մեկ¬նաբա¬նությունները վերաբերելի են նաև սույն գործով ամբաստանյալի կարգավիճակում գտնվող Կարեն Քամալյանի նկատմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի պատժամասն որպես պատժատեսակ նախատեսում է կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով կամ ազատազրկում` առավելա¬գույնը երեք տարի ժամկետով։ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. հուլիսի 18-ին և նույն թվականի սեպ¬տեմբերի 27-ին կատարված հարցման արդյունքներով պարզվել է, որ Կարեն Քա¬մալ¬¬յանը նախկինում դատապարտված չէ ( չունի նաև մարված դատվածութ¬յուն)։
Դատարանը« հաշվի առնելով վերոնշյալ կարգավորումները, փաստում է, որ Համաներման որոշման 5-րդ կետի, ինչպես նաև 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի ուժով ամբաստանյալ Կ.Քամալյանի նկատմամբ համաներման կիրա¬ռու¬մը վերապահված է բացառապես դատարանին, տվյալ դեպքում` ընդհանուր իրավասության դատարանին։
Համաներման որոշման 9-րդ կետում սահմանված են այն դեպքերը« որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը, մասնավորապես` Համաներման որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն հոդվածները և հոդվածների մասերը« որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ։ Դատարանն արձանագրում է« որ թվարկված հոդվածների և հոդված¬ների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը« այսինքն` այն կատարած անձանց, այդ թվում` ամբաստանյալ Կ.Քամալ¬յանի նկատմամբ համաներման կիրառումը սահմանափակված չէ։ Սույն քրեական գործի նյու¬թերում բացակայում են նաև Համաներման որոշման մեջ նշված այն սահմանափակումները« որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ ամբաստ¬անյալ Կ.Քամալյանի նկատ¬մամբ Համաներման որոշման կիրառ¬ման համար։
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքում ամբաստանվող Կարեն Քամալյանի նկատմամբ կիրառելի է Համաներման որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետը, որի կիրառման արդյունքում նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը` կարճման։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև արձանագրում է, որ առկա է ոչ արդարացնող այդ հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնեու և գործի վարույթը կարճելու` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պայմանը` ամբաստանյալի համաձայնությունը, քանի որ վերջինս է Դատարանին դիմել Համա¬ներման որո¬շումն իր նկատմամբ կիրառելու միջնորդությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գործով վարույթը կարճելու և/կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումն ընդգրկում է նախնական քննության փուլում ընտրված խափանման և վնասի հատուցման ապահովման միջոց¬ները, քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցները վերացնելու մասին որոշում, ինչպես նաև որոշում` իրեղեն ապացույցների ճակատագրի վերաբերյալ։ Այդ հոդվածի և 292-րդ հոդվածի 1-ին մասի մեկնա¬բա¬նությունից հետևում է, որ վերոնշյալ հարցերի քննակմանն ու լուծմանը Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ քրեական գործը վարույթ ընդունելուց հետո 15- օրյա ժամկետում, թեև դատական քննության հետագա փուլերում ևս ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այդ հարցերի լուծումն անհրաժեշտություն է, քանի որ ուղղակիորեն վերաբերում է կողմերի իրավունքներին.
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 10.1 կետի համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ է նաև առաջին ատյանի դատարանի կայացրած` քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, հետևաբար` գոր¬ծով վարույթը կամ քրեական հետապնդումը բացառող որևէ հիմքի առկայության պայման¬ներում վերոնշյալ հարցերի քննարկումն ու լուծումը սահմանափակված չէ միայն դատական քննութ¬յան սկզբնական, գործը դատական քննության նախապատրաստելու փուլում ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի կարգով կայացվող որոշմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խա¬փանման միջոցը վերացվում է« երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը։
Դատարանը« համաներման որոշումն ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառելու հիմքով նրան պատժից ազատելով` գտնում է, որ դրանով իսկ վերացել է նրա նկատմամբ ընտրված խափանման մի¬ջոցը պահպանելու անհրաժեշտությունը« ուստի անհապաղ վերացնում է ամբաստանյալ Կ.Քամալ¬¬յանի նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստո¬րագրությունը։
Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության փոր¬ձաքրեա¬¬գիտական վարչութ¬յու¬նում ի պահ հանձնված տարբեր տրամաչափի թվով 27 մարտական փամփուշտներն անհրաժեշտ է թողնել պետական այդ մարմնի տնօրինությանը։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն գործով ամբաստանյալ Կ.Քամալյանի շար¬ժա¬կան կամ անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, նրան վերագրված արարքի հետևանքով վնաս չի պատ¬ճառվել։
Վերոգրյալների հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով, նույն հոդվածի 5-րդ և 6-րդ մասերով, 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, 119-րդ, 294-րդ և 313-րդ հոդվածներով, 379-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, ինչ¬պես նաև կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման պահանջները, այդ թվում` 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետը` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց `

1. Ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Քամալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնել, քրեական գործի վա¬րույթը կարճել` ընդունված Համաներման որոշումը նրա նկատմամբ կիրառելու հիմքով։
2. Ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Քամալյանի նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունն անհապաղ վերացնել։
3. Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Փորձաքրեագիտական վարչութ¬յու¬նում ի պահ հանձնված տարբեր տրամաչափի թվով 27 մարտական փամփուշտները թողնել պետական այդ մարմնի տնօրինությանը։
4. Սույն որոշման օրինակներն հանձնել կողմերին` պարզաբանելով, որ այն կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամ¬կետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ