Գործ թիվ ԵԿԴ/0155/01/13






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը ( այսուհետ` Դատարան )`


նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի կայազորի
զինվորական դատախազու-
թյան դատախազ` Արամ Ամիրյանի,

տուժող` Էլլա Առաքելովայի,

պաշտպան (հանրային)` Արթուր Ալիխանյանի,


2013թ. սեպտեմբերի 10-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արա¬գաց¬ված դատական քննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`

Ս մ բ ա տ Ա ր ս ե ն ի Մ ա մ յ ա ն ի`
(ծնված 1993թ. հուլիսի 6-ին, Նոյեմբերյան քաղաքում, ազ¬¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, միջնակարգ կրթութ¬¬յամբ, ՀՀ ՊՆ 24236 զորամասի 1-ին կուրսան¬տա¬կան գումարտակի 1-ին վաշտի 2-րդ դասակի կուրսանտ, նախ¬¬կինում չդատա¬պարտ¬ված, հաշվառ¬ված է Նոյեմ¬բեր¬¬¬յան քաղաքի Ամերիկյան տնակներ, փաստացի բնակ¬¬վում է Երևանի Կոմիտասի փողոցի թիվ 16-րդ տա¬նը)

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13103513 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. հունվարի 15-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասի հատ¬կանիշներով` անհայտ անձի կողմից Էլլա Առաքելովայի գույքը բացահայտ հափշտակելու դեպ¬քի առթիվ։
2013թ. հուլիսի 3-ին քրեական գործն ըստ առարկայական ենթակայության ուղարկվել ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայություն, նույն թվականի հուլիսի 15-ից նախաքննությունը շարունակվել է ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնում։
2013թ. հուլիսի 25-ին նախաքննական մարմինը Սմբատ Մամյանին մեղադրանք է առա¬ջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. հուլիսի 26-ին նախաքննական մարմինը Սմբատ Մամյանի նկատմամբ որպես խա¬¬փան¬ման միջոց է ընտրել չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրություն։
2013թ. օգոստոսի 12-ին քրեական գործը Սմբատ Մամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմված մե¬ղադրա¬կան եզրակացութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րան և 2013թ. օգոսոտսի 15-ին ընդունվել վարույթ։
2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինն ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանին մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «ուսումնառության մեջ գտնվելով` ՀՀ ՊՆ 24236 զորամասի (Վ.Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտ) 1-ին կուրսանտական գումարտակի 1-ին վաշտի դասակում` որպես կուրսանտ, արձակուրդի մեջ գտնվելու ընթացքում` 2013թ. հունվարի 11-ին` ժամը 16։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Վերնիսաժ»-ի տարածքից բացահայտ հափշտա¬կել է քաղաքացի Էլլա Առաքելովային պատկանող 25.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը և դիմել փախուստի»։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Սմբատ Մամյանին մեղադ¬րանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանը միջնորդեց գործը քննել դատա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամբաստանյալն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առա¬ջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը, փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, հաշվի առնելով մեղադրողի դիրքորոշումը, ով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու դեմ չի առարկել, ինչպես նաև այն, որ ամբաստանյալը գի¬տակցում է նման կարգով գործը քննելու իրավական հետևանքները, նրա արարքի իրավաբանական որոկումը ճիշտ է, վերջինս չափահաս է և հոգեպես առողջ անձնավորություն, տուժողին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբողջությամբ հատուցվել է` Դատա¬րա¬նը համապա¬տաս¬¬խան որոշման կայացմամբ գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննության կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանին առա¬¬ջադրված մեղադրանքը, բացի վերջինիս խոս¬տովանական ցուցմունքներից, Դատարանն հաս¬տատված հա¬մա¬րեց տուժող Էլլա Առաքելովայի, վկա Արսեն Մամյանի նախաքննա¬կան ցուցմունք¬ներով, դատատեսաձայնագրային փորձաքննության 2013թ. մարտի 29-ի թիվ 08611306 եզրակա¬ցութ¬յամբ, անձին ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ 2013թ. հուլիսի 3-ի արձանագրությամբ, որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի` ՀՀ ՊՆ 24236 զորամասի հրամանատարի 2010թ. սեպտեմբերի 10-ի թիվ 212 հրամանի քաղվածքի, Սմբատ Մամյանի` ձմեռային արձակուրդում գտնվելու վերաբերյալ նույն զորամասի հրամանատարի կողմից 2013թ. հուլիսի 18-ին տրված թիվ 360 տեղեկանքի, հանցագործություն կատարած անձի արտաքին տեսքը պարունակող տեսաերիզն ուղարկելու վերաբերյալ 2013թ. փետրվարի 28-ի թիվ 30-2030 գրության, դատատեսաձայնագրային փորձաքննության 2013թ. մարտի 29-ի թիվ 08611306 եզրակացությանը կից վարույթն իրականաց¬նող մարմնին ներկայացված լազերային սկավառակի առկայությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատա¬րա¬նը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանին մեղ¬սագրվող հանցավոր արարքը` զգալի չափերի գույքի կողոպուտը, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, ամբաստանյալը քրեա¬կան պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է վերոնշյալ հոդվածի համապատասախան մասով։
Ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը, այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանքներին, հանցավորի անձնա¬վորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հանրության համար վտան¬գավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժ¬ներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնա¬վո¬րումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Որպես ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքներ` Դատարանն հաշվի է ա¬ռնում անկեղծորեն զղջալն ու դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, տուժողին պատճառված վնասը կամովին և ամ¬բողջությամբ հատուցելը, ուսումնառության վայրում դրականորեն բնութագրվելը և 2010թ. դեկտեմ¬բերի 27-ից մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում ութ անգամ բազմիցս խրա¬խուսվելը (ըստ ՀՀ ՊՆ Վ.Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտի 1-ին վաշտի հրամանատար Ա.Մնացականյանի տրամադրած բնութագրի, ինչպես նաև Ս.Մամյանի անձնական գործում առկա ծառայողական քարտի), իսկ որպես նրա անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬ներ` ռազմական ինստիտուտում ուսանելը, նախ¬կինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2013թ. հուլիսի 24-ի դրությամբ կատար¬ված հարցման արդյունքների), երիտա¬սարդ լինելը։
Ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան¬գա¬մանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬տա¬կան տվյալ¬ներով, իրական են, ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաս¬տանյալ Ս.Մամյանի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Սմբատ Մամյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրության խնդրին` Դատարանը փաս¬տում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահման¬ված հանցա¬կազմի պատ¬ժամասը նախատեսում է այլընտրան¬քային պատժատե¬սակներ` տու¬գանք, կալանք կամ ազա¬տազրկում` որոշակի ժամկե¬տով, հետևա¬բար` պատժի նպա¬տակ¬ներն ապահովելու տես¬անկյու¬¬¬¬նով քննարկման ենթակա է ամբաս¬տան¬յա¬լի նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, իսկ կալանքի կամ ազատազրկման դատա¬պարտելու դեպքում` նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սմբատ Գալստյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատաս¬խա¬նատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը շարադրված հանգա¬մանք¬¬ները, այդ թվում` նախկինում դատապարտված չլինելը, ուսումնառության վայրում դրականորեն բնութագրվելը, անկեղծորեն զղջալն ու իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, տուժողին պատճառված վնասը կամովին և ամբողջությամբ հատուցելը, վերջինիս դիրքորոշումն` Ս.Մամյանին մեղմ պատժելու առումով, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի ուղղակի պահան¬ջով` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ս.Մամյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված պատժա¬տե¬սակ¬ներից նվազ խիստը` տու¬գանքը, որի չափը որոշելիս հաշվի առնել ամբաստանյալի` ուսումնառության մեջ գտնվելու փաստը։ Այդ պա¬տիժն է արդարացի ու ինքնին բավարար ամբաստանյալ Ս.Մամյանին ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Սմբատ Մամյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհե¬ռա¬¬նալու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վերացնել` սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախ¬սերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հարցերին։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի ուժով, ամբաս¬տան¬յալ Ս.Մամյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն, վերջինիս գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառ¬վել, իրեղեն ապացույցներ չկան։
Ինչ վերաբերվում է տուժող Էլլա Առաքելովային պատճառված վնասի հատուցման խնդրին, ապա Դատարանն այդ հարցն համարում է լուծված` դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Մամյանի կողմից այն ամբողջությամբ փոխհատուցելու հիմքով։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Սմբատ Արսենի Մամյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬¬մամբ նշանակել պատիժ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսունապատիկի` 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Սմբատ Մամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհե¬ռանալու մա¬սին ստո¬¬րագրությունը վերացնել` սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Էլլա Գրիգորի Առաքելովային պատճառված վնասի հատուցման հարցն համարել լուծված` մինչդատական վարույթի ընթացքում այն փոխհատուցվելու հիմքով։
Դատական այլ ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու պատճառաբանությամբ։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգա¬մանք¬ների վերա¬բերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ