ԵԿԴ/0154/01/13







Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը
դադարեցնելու մասին

«21» հոկտեմբերի 2013թ. ք. Երևան

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ` Վահագն Պողոսյանի,


պաշտպան (հանրային)` Հայկ Իսրայելյանի,

նույն դատարանում` խորհրդակցական սենյակում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լաուրա Լևի Խաչատրյանի` (ծնված 1965թ. մարտի 12-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայուհի, ՀՀ քա¬ղաքացի, բարձրագույն կրթութ¬յամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, նախ¬կինում չդա¬տա¬պարտ¬ված, հաշվառված է Երևանի Վ.Համբարձումյան փողոցի 10-րդ շենքի 50-րդ բնակարանում, փաստացի բնակ¬վում է Տպագրիչների 13-րդ շենքի 35-րդ բնակա¬րանում),

Պ Ա Ր Զ Ե Ց`

Թիվ 15124313 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. հունիսի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով` Լաուրա Խաչատրյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու դեպքի առթիվ` ՀՀ ոստի¬կա¬նության Կենտրոնականի քննչական բաժնում քննվող մեկ այլ քրեական գործի նյութերով։
2013թ. հունիսի 24-ին Լաուրա Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրություն։
2013թ. հուլիսի 1-ին Լաուրա Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. օգոստոսի 13-ին սույն քրեական գործը Լաուրա Լևի Խաչատրյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սութ¬յան դատա¬րան, 2013թ. օգոստոսի 13 -ին ընդունվել վարույթ։
Համաձայն Լաուրա Խաչատրյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացության` վերջինիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով մեղադրանք է առա¬ջադրվել այն բանի համար, որ նա նախազգուշացված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է` 2012թ. դեկտեմբերի 15-ին ոստի¬կա¬նության Կենտրոնականի բաժնում սուտ հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 15-ին` ժամը 17։30-ի սահմաններում, Երևանի Տպագրիչների 13-րդ շենքի մուտքի դիմաց իր փաս¬տացի ամուսին Հարություն Հարությունյանը ճանապարհելիս է եղել իր ապօրինի դստեր Մարիամ Գրիգորյանին, որի հեռանալուց հետո բարձրացել է բնակարան և նկատել, որ ննջասենյակից բա¬ցա¬կայում է իր 1.000.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ոսկյա թևնոցը և 300.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գու¬մարը։ Նշել է նաև, որ լիովին համոզված է, որ դա կատարել է Մարիամ Գրիգոր¬յանը։
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Լաուրա Խաչատրյանը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելու պայմաններում, տեղեկացվելով «Հա¬յաս¬տանի Հանրա¬պետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտա¬րարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման ընդունման մասին, դիմեց Դատարանին` իր նկատմամբ համաներման վերոնշյալ ակտը կիրա¬ռելու, ոչ արդարացնող այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու խնդրանքով։
Պաշտպան Հ.Իսրայելյանը միացավ վստահորդի դիրքորոշմանը։
Մեղադրող Վ.Պողոսյանն այդ միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լ.Խաչատրյանի վերոնշյալ միջնորդությունը, գտնում է, որ ի հայտ է եկել քրեական գործի վարույթը բացառող հանգամանք (հիմք), որի պայ¬մաններում քրեական գործի վարույթն ենթակա է կարճման, իսկ ամբաստանյալ Լ.Խաչատրյանի նկատմամբ հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը` դադա¬րեցման։ Նման հետևութ¬յան Դատարանը հանգում է հետևյալ իրա¬վական վերլու¬ծութ¬յունների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխա¬նատ¬վությունից« իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակի ազատվել ինչպես հիմնական, այն¬պես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատ¬ժատեսակով կամ կարող է վերացվել դատվածությունը։
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակ¬ցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման (այսուհետ նաև` Համաներման որոշում) 5-րդ կետի համաձայն` կարճման են ենթակա մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ կատարված հանցագործությունների վերա¬բերյալ (....) դատարանների վարույթում գտնվող քրեական գործերը, որոնցով` (...)
2. անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կա¬տա¬րելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավել, քան երեք տարի ժամկետով ազա¬տազրկում։
Համաներման որոշման 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` այդ որոշման կատարումը ՀՀ ընդհանուր իրավա¬սության առաջին ատյանի և վերաքննիչ քրեական դատարանների կա¬տար¬մանն է վերապահված`
ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը ՀՀ ընդհանուր իրավասության առա¬ջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարաններում են, սակայն մինչև սույն որոշման ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել,
բ. այն անձանց նկատմամբ, որոնց հանդեպ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, կամ պատժի կրումը հետաձգվել է։ Նշված անձանց նկատմամբ սույն որոշման կիրառման հարցը լուծում է դատարանը` այլընտրանքային պատիժների կատարման ստորաբաժանման կամ դատա¬պարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող այլ իրավասու մարմ¬նի միջ¬նորդության հիման վրա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համա¬ձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել« իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթն ենթակա է կարճման« եթե ընդունվել է համաներման ակտ։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է« որ դատարանը« հայտնաբերելով քրեական հե¬տապնդու¬մը բացառող հանգամանքներ« լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հե¬տապնդումը դադարեցնելու հարցը։ Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` համաներման հիմ¬քով գործի վա¬րույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առար¬կում է մեղադրյալը (ամբաստանյալը)։ Այդ դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովո¬րական կար¬գով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մե¬ղադրյալը, ում վերաբերյալ գործը նշանակված է դատական քննության, կոչում է ամբաստանյալ, հետևաբար` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի վերոնշյալ մեկ¬նաբա¬նութ¬յունները վերաբերելի են նաև սույն գործով ամբաստանյալի կարգավիճակում գտնվող Լաուրա Խաչատրյանի նկատմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասի պատժամասն որպես պատժատեսակ նախատեսում է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրա¬պատիկի չափով կամ կալանք` մեկից երեք ամիս ժամկետով կամ ազատազրկում` առավելա¬գույնը երկու տարի ժամկետով։ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. հուլիսի 16-ին կա¬տարված հարցման արդյունքներով պարզվել է, որ նախկինում դատապարտված չէ ( չունի նաև մար¬ված դատվածութ¬յուն, նրա նկատմամբ երբևէ համաներման ակտի չի կիրառվել)։
Դատարանը« հաշվի առնելով վերոնշյալ կարգավորումները, փաստում է, որ Համաներման որոշման 5-րդ կետի, ինչպես նաև 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի ուժով ամբաստանյալ Լ.Խաչատր¬յանի նկատմամբ համաներման կիրա¬ռու¬մը վերապահված է բացառապես դատարանին, տվյալ դեպքում` ընդհանուր իրավասության դատարանին։
Համաներման որոշման 9-րդ կետում սահմանված են այն դեպքերը« որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը, մասնավորապես` Համաներման որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն հոդվածները և հոդվածների մասերը« որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ։ Դատարանն արձանագրում է« որ թվարկված հոդվածների և հոդված¬ների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված արարքը« այսինքն` այն կատարած անձանց, այդ թվում` ամբաստանյալ Լ.Խաչատրյանի նկատմամբ համաներման կիրառումը սահմանափակված չէ։ Սույն քրեական գործի նյու¬թերում բացակայում են նաև Համաներման որոշման մեջ նշված այն սահմանափակումները« որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ ամբաստ¬անյալ Լ.Խաչատրյանի նկատ¬մամբ Համաներման որոշման կիրառ¬ման համար։
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքում ամբաստանվող Լաուրա Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառելի է Համաներման որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետը, որի կիրառման արդյունքում նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը` կարճման։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև արձանագրում է, որ առկա է ոչ արդարացնող այդ հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնեու և գործի վարույթը կարճելու` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պայմանը` ամբաստանյալի համաձայնությունը, քանի որ վերջինս է Դատարանին դիմել Համա¬ներ¬ման որո¬շումն իր նկատմամբ կիրառելու միջնորդությամբ։ Դատարանը նաև փաստում է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելը Համաներման որոշումը կիրառելու խոչընդոտ չի հանդիսանում։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գործով վարույթը կարճելու և/կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումն ընդգրկում է նախնական քննության փուլում ընտրված խափանման և վնասի հատուցման ապահովման միջոց¬ները, քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցները վերացնելու մասին որոշում, ինչպես նաև որոշում` իրեղեն ապացույցների ճակատագրի վերաբերյալ։ Այդ հոդվածի և 292-րդ հոդվածի 1-ին մասի մեկնա¬բա¬նությունից հետևում է, որ վերոնշյալ հարցերի քննակմանն ու լուծմանը Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ քրեական գործը վարույթ ընդունելուց հետո 15-օրյա ժամկետում, թեև դատական քննության հետագա փուլերում ևս ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այդ հարցերի լուծումն անհրաժեշտություն է, քանի որ ուղղակիորեն վերաբերում է կողմերի իրավունքներին.
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 10.1 կետի համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ է նաև առաջին ատյանի դատարանի կայացրած` քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, հետևաբար` գոր¬ծով վարույթը կամ քրեական հետապնդումը բացառող որևէ հիմքի առկայության պայման¬ներում վերոնշյալ հարցերի քննարկումն ու լուծումը սահմանափակված չէ միայն դատական քննութ¬յան սկզբնական, գործը դատական քննության նախապատրաստելու փուլում ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի կարգով կայացվող որոշմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խա¬փանման միջոցը վերացվում է« երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը։
Դատարանը« համաներման որոշումն ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառելու հիմքով նրան պատժից ազատելով` գտնում է, որ դրանով իսկ վերացել է նրա նկատմամբ ընտրված խափանման մի¬ջոցը պահպանելու անհրաժեշտությունը« ուստի անհապաղ վերացնում է ամբաստանյալ Լ.Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստո¬րագրությունը։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով իրեղեն ապացոյցներ չկան, ամբաստանյալ Լ.Խաչատրյանի շար¬ժա¬կան կամ անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, նրան վերագրված արարքի հետևանքով վնաս չի պատ¬ճառվել։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով, նույն հոդվածի 5-րդ և 6-րդ մասերով, 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, 379-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, ինչ¬պես նաև կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման պահանջները` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց `

1. Ամբաստանյալ Լաուրա Լևի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վա¬րույթը կարճել` «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ։
2. Լաուրա Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունն անհապաղ վերացնել։
3. Սույն որոշման օրինակներն ուղարկել կողմերին` պարզաբանելով, որ այն կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամ¬կետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ