Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

27 օգոստոսի 2013թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0143/01/13

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,


մասնակցությամբ
մեղադրող`
Երևան քաղաքի դատախազության
ավագ դատախազ Ա. Կոստանդյանի,

տուժողի իրավահաջորդ Ա. Կարապետյանի,




դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանի`
ծնված 1992թ. մարտի 16-ին Վայք քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, սովորում է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր բժշկություն ֆակուլտետի 4-րդ կուրսում, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Ե. Թադևոսյան փողոցի թիվ 5 շենքի թիվ 26 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։



Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 60115213 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում հարուցվել է 2013թ. հունիսի 07-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, վրաերթի հետևանքով Սարգիս Սաշայի Կարապետյանին անզգուշությամբ մահ պատճառելու դեպքի առթիվ։
Ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2013թ. հունիսի 6-ին ժամը 21։00-ի սահմաններում իր անձնական օգտագործման «Ֆոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 88 RR 099 պ/հ ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայով` Գ.Լուսավորիչ փողոցի կողմից Քրիստափոր փողոցի ուղղությամբ, մոտ 50 կմ/ժ արագությամբ, հասնելով Արշակունյաց պողոտայի թիվ 4 շենքի դիմաց, թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջին հակասող գործողություն, այն է` հայտնաբերելով ճանապարհի կենտրոնից դեպի իր ավտոմեքենայի ընթացագոտի շարժվող հետիոտն Սարգիս Սաշայի Կարապետյանին` շարունակել է ընթանալ նույն ուղղությամբ և արագությամբ, դրանով իսկ ինքն իրեն զրկել է վրաերթը կանխելու հնարավորությունից, ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով ավտոմեքենան մինչև վրաերթի տեղին հասնելը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար, որի տեխնիկական հնարավորությունը ունեցել է և ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկել Ս.Ս.Կարապետյանին` անզգուշությամբ պատճառել մահ։»։
30.07.2013թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։



Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանը, 2013թ. հունիսի 6-ին, ժամը 21։00-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման «Ֆոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի, 88 RR 099 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայով` Գ.Լուսավորիչ փողոցի կողմից դեպի Քրիստափոր փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 50 կմ/ժ արագությամբ։
Տուժող Սարգիս Կարապետյանը գտնվելով ուժեղ աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, այդ ժամանակահատվածում փորձել է հետիոտնի համար չնախատեսված վայրում վազելով հատել Երևանի Արշակունյաց պողոտան` նույն պողոտայի թիվ 4 շենքի դիմացի հատվածում։
Ամբաստանյալ Ա. Համբարձումյանը հասնելով Երևանի Արշակունյաց պողոտայի թիվ 4 շենքի դիմաց` թույլ է տվել Ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ կետի պահանջին հակասող գործողություն, այն է` հայտնաբերելով ճանապարհի կենտրոնից դեպի իր ավտոմեքենայի ընթացագոտի շարժվող հետիոտն Սարգիս Կարապետյանին` շարունակել է ընթանալ նույն ուղղությամբ և արագությամբ, դրանով իսկ ինքն իրեն զրկել է վրաերթը կանխելու հնարավորությունից, ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել ավտոմեքենան մինչև վրաերթի տեղին հասնելը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար, որի տեխնիկական հնարավորությունն ունեցել է, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկել տուժող Ս. Կարապետյանին և անզգուշությամբ նրան պատճառել է մահ։ Դեպքից հետո Ա. Համբարձումյանը փորձել է օգնություն ցուցաբերել, ստուգել է տուժող Ս. Կարապետյանի անոթազարկը, իսկ ոստիկանության աշխատակիցների գալուց հետո` դեպքի վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկություններ է հայտնել նրանց։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում, «Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն», «Դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել են դատաբժշկական, դատաավտոտեխնիկական, դատաքիմիական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննություններ, որոնց ընդհանուր արժեքը կազմել է 265.325 /երկու հարյուր վաթսունհինգ հազար երեք հարյուր քսանհինգ/ ՀՀ դրամ գումար։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Համբարձումյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, տուժողի իրավահաջորդի հետ հաշտվել են, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցել է։ Պարզվել է նաև, որ հանցագործությունը պայմանավորված է եղել տուժողի վարքագծի հակաօրինականությամբ։ Գտնվելով ալկոհոլային ուժեղ հարբածության վիճակում` նա հետիոտնի համար չնախատեսված ուղեմասով փորձել է վազքով հատել Երևանի Արշակունյաց պողոտան և վրաերթի է ենթարկվել։



Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ. հունիսի 6-ին, ժամը 21։00-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի, 88 RR 099 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով, առանց բեռի և ուղևորի ընթացել է Երևան քաղաքի Գ.Լուսավորիչ-Ագաթանգեղոս փողոցների կողմից` Արշակունյաց պողոտայով դեպի Քրիստափոր փողոցի ուղղությամբ, բաժանարար բետոնե եզրաքարից 6 մետր հեռավորության վրա, շուրջ 50 կմ/ժ արագությամբ, մոտակա լույսերը միացված վիճակում։ Չհասած Արշակունյաց պողոտայի թիվ 4 շենքի դիմացի ճանապարհահատվածին` տեսել է, որ մի տղամարդ անցնելով բաժանարար բետոնե եզրաքարի վրայով` մուտք է գործել դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմաս և կանգնել է բաժանարար բետոնե եզրաքարից մեկ մետր հեռավորության վրա։ Տեղում շուրջ 2 վայրկյան կանգնելուց հետո, այդ տղամարդը սկսել է ուղիղ, հանգիստ վազքով հատել պողոտան իր ընթացքի ուղղությամբ` ձախից դեպի աջ կողմը։ Տեսնելով պողոտան հատող հետիոտնին` առանց արգելակման մի փոքր մանևրել է դեպի աջ և շարունակել է ընթանալ նույն ուղղությամբ և արագությամբ` կարծելով, որ կկարողանա անվտանգ անցնել հետիոտնին, սակայն այդ տղամարդն առանց կանգնելու, իր տեսադաշտում անցնելով 6 մետր տարածություն` հայտնվել է իր ընթացքի ուղղությամբ։ Այդ նույն պահին, առանց արգելակման, ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկել նրան, որից հետո դիմելով արգելակման` ավտոմեքենան կանգնեցրել է Արշակունյաց պողոտայի` դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմասի վրա։ Անմիջապես դուրս է եկել ավտոմեքենայից, մոտեցել է տուժողին և ստուգել է նրա անոթազարկը։ Դրանից հետո եկել են շտապօգնության աշխատակիցները և տուժողին տեղափոխել են հիվանդանոց։ Ինքը մնացել է դեպքի վայրում և ոստիկանների հետ մասնակցել է չափագրման աշխատանքներին։ Դեպքի ժամանակ եղանակը եղել է պարզ, առանց տեղումների, իսկ ասֆալտը` չոր։ Պողոտան լուսավորվել է արհեստական լույսերով։ Իր ավտոմեքենան եղել է տեխնիկապես սարքին վիճակում, ինքն այն վարել է սթափ վիճակում։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 26-27, 95-96, 121-122/
Տուժողի իրավահաջորդ, որպես վկա հարցաքննված Ալինա Վլադիմիրի Կարապետյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ տուժող Սարգիս Սաշայի Կարապետյանը հանդիսանում է իր ամուսինը։
2013թ. հունիսի 3-ին, ժամը 21։00-ի սահմաններում, ամուսինն ալկոհոլ գործածած վիճակում դուրս է եկել տնից` Երևանի Արշակունյաց պողոտայի թիվ 2 շենքի հարևանությամբ գտնվող մթերային խանութից գնումներ կատարելու համար։ Շուրջ 5 րոպե անց իրեն են զանգահարել թաղամասի բնակիչները և հայտնել, որ ամուսինն Արշակունյաց պողոտայում վրաերթի է ենթարկվել։ Անմիջապես դուրս գալով տնից` գնացել է Արշակունյաց պողոտա։ Այնտեղ տեսել է, որ ամուսինն անգիտակից վիճակում ընկած է դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմասի վրա, իսկ նրա մոտ կանգնած է վրաերթ կատարած, «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի, 88 RR 099 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Վրաերթ կատարած ավտոմեքենայի վարորդն այդ պահին գտնվել է դեպքի վայրում։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել շտապօգնության ավտոմեքենան և իր ուղեկցությամբ ամուսնուն տեղափոխել են «Էրեբունի» բժշկական կենտրոն։ Այնտեղ ամուսինն ուշքի է եկել և իրենք զրուցել են, սակայն 2013թ. հունիսի 07-ին, ժամը 00։40-ին ամուսինը մահացել է։
Իրենց պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է, ուստի ամբաստանյալից որևէ պահանջ չունի, հաշտվել է նրա հետ և խնդրում է նրան մեղմ պատժել, ազատազրկման չդատապարտել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 85-86/
Վկա Գուրգեն Հրաչի Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է որպես անհատ ձեռնարկատեր և իր անձնական օգտագործման «ՎԱԶ-211200» մակնիշի, Լ 47 82 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ։
2013թ. հունիսի 6-ին, ժամը 21։00-ի սահմաններում, վերոհիշյալ ավտոմեքենայով կանգնած է եղել Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայի` դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմասի մայթեզրի մոտ` Արշակունյաց պողոտայի թիվ 2 շենքի դիմաց։ Նշված վայրում 3-ից 5 րոպե կանգնած լինելուց հետո տեսել է, որ մի տղամարդ անցնելով Արշակունյաց պողոտայի` դեպի Գ.Լուսավորիչ փողոցի կողմը տանող ուղեմասը, անցել է բաժանարար բետոնե եզրաքարի վրայով և մուտք գործելով Արշակունյաց պողոտայի` դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմասը` կանգնել է։ Տեղում 1-ից 2 վայրկյան կանգնելուց հետո այդ տղամարդը սկսել է ուղիղ, հանգիստ վազքով հատել պողոտայի` դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմասը, որի ընթացքում առանց կանգնելու անցնելով 6-ից 7 մետր տարածություն` վրաերթի է ենթարկվել Գ.Լուսավորիչ փողոցի կողմից դեպի Արշակունյաց պողոտայի կենտրոնական հատվածով շուրջ 50 կմ/ժ արագությամբ ընթացող, «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի, 88 RR 099 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի կողմից։ Վրաերթից հետո «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի, 88 RR 099 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի վարորդը դիմել է արգելակման և կանգնեցրել ավտոմեքենան։
/գ.թ. 46-47/
Դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. հուլիսի 01-ի թիվ 517 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Ս.Կարապետյանի մահը վրա է հասել` տրավմատիկ շոկից, գլխի, դեմքի, կրծքավանդակի, կոնքի, վերին և ստորին վերջույթների համակցված փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, որոնք էլ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ` մահվան անմիջական պատճառի հետ։ Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված` ձախ ծնկան հոդի շրջանի արյունազեղման, գլխի գագաթային, ծոծրակային, զույգ քունքային, դեմքի աջ կեսի, կրծքավանդակի զույգ կեսերի, որովայնի, զույգ ուսահոդերի, ձախ սրունք-թաթային հոդի, ձախ դաստակի, աջ սրունքի, աջ ծնկան հոդի, աջ կոնք-ազդրային հոդի, աջ բազկի, աջ նախաբազկի, աջ դաստակի, աջից ֆալանգների շրջանների քերծվածքների, երկկողմանի հեմոպնևմոթորաքսի, գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, գլխուղեղի կիսագնդերի, ուղեղիկի ենթաոստայնային մանր օջախային արյունազեղումների, աջ սրունքի զույգ ոսկրերի, աջից` 1-6-րդ, ձախից` 1-2-րդ կողերի, կրծոսկրի, աջից անրակի, զույգ թիակների, պարանոցային 7-րդ ողի մարմնի, կոնքի բոլոր ոսկրերի տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքում, որոնք առաջացել են` կենդանության օրոք, բութ, կոշտ առարկաներով և նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ, սովորաբար համարվում են` առողջությանը ծանր վնաս պատճառող, կյանքին վտանգ սպառնացող և տվյալ դեպքում բերել են մահվան։ Համաձայն հիվանդության պատմագրի տվյալների, Ս.Կարապետյանի մահը վրա է հասել` 07.06.2013թ.-ին, ժամը` 0040-ին, ինչը չի հակասում դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալներին։ Դիակից վերցված արյունը պատկանում է Օ /առաջին/ խմբին։ Դիակից վերցված արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ հայտնաբերվել է 2,57 պրոմիլլէ էթիլ սպիրտ, որը կենդանի անձանց մոտ համապատասխանում է ուժեղ աստիճանի ալկոհոլային հարբածությանը։ Վնասվածքների առաջացման մեխանիզմում, ամենայն հավանականությամբ, տեղ է գտել ուժի ուղղակի ներդրում` աջ ստորին վերջույթի շրջանում, իսկ ավելի հստակ այդ հարցին հնարավոր կլինի պատասխանել` հագուստների հետքաբանական հետազոտմամբ, իսկ մնացած վնասվածքները կարող էին առաջանալ` ՃՏՊ-ի հետագա փուլերի ընթացքում։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում, դիակի վրա ավտոմեքենայի անվադողի գծանախշերի և վրաանցման հատուկ և բնորոշ վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել, սակայն վերջիններիս բացակայության պայմաններում, նշված հարցը նպատակահարմար է պարզաբանել հագուստների հետքաբանական ուսումնասիրությամբ։
Եզրակացությանը կցված է` դիակի 6 ֆոտոլուսանկար և վնասվածքների արտահայտման 2 սխեմա։»։
/գ.թ. 66-74/
Դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության 2013թ. հուլիսի 10-ի թիվ 19941304 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների վրա առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր, կոշիկի ներբանին` սահքին բնորոշ հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ առաջացել են վրաերթի հետևանքով։ Տվյալ վնասվածքների ու հետքերի առաջացման վաղեմությունը որոշել հնարավոր չէ, գիտականորեն մշակված մեթոդի բացակայության պատճառով։
3. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների և կոշիկի վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր հետազոտմամբ չեն հայտնաբերվել։
4. Փորձաքննությանը ներկայացված պոլիմերային դետալը կարող է հանդիսանալ «Volkswagen Golf» մակնիշի, 88 RR 099 հ/հ ավտոմոբիլի առջևի վահանի վանդակաճաղավոր երեսվածքի ձախակողմյան բացակայող կիսահատվածը։
6. Փորձաքննությանը տրամադրված «Volkswagen Golf» մակնիշի, 88 RR 099 հ/հ ավտոմոբիլի առջևի ձախ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ առաջացել են վրաերթի հետևանքով` համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով։
2.5. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների, ձախ ոտքի համար նախատեսված կոշիկի և պոլիմերային նյութից պատրաստված դետալի վրա քսայուղին բնորոշ հետքեր ու ներկանյութի քսվածքներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստներից և ձախ ոտքի համար նախատեսված կոշիկից անջատված ընդհանուր զանգվածում ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ չեն հայտնաբերվել։»։
/գ.թ. 57-63/
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 2013թ. հուլիսի 02-ի թիվ 19931308 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. և 2. Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 88 RR 099 հ/հ ավտոմոբիլի բանվորական արգելակային համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և դրա այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմոբիլի անկառավարելիություն` ավտոմոբիլի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չհայտնաբերվեցին։
Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 88 RR 099 հ/հ ավտոմոբիլի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` շարժման ուղղությունը փոխելու առումով, չհայտնաբերվեցին։
Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 88 RR 099 հ/հ ավտոմոբիլի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի ընթացքի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չհայտնաբերվեցին։»։
/գ.թ. 52-55/
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 2013թ. հուլիսի 17-ի թիվ 24281308 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. և 2. Առաջադրված պայմաններում «VOLKSWAGEN GOLF 1.6» մակնիշի 88 RR 099 h/հ ավտոմոբիլի վարորդը տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա, ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով ավտոմոբիլը մինչև վրաերթի տեղին հասնելը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտնը դուրս գա վտանգավոր գոտուց, թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջին հակասող գործողություններ, և դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը։
Առաջադրված պայմաններում «VOLKSWAGEN GOLF 1.6» մակնիշի 88 RR 099 h/հ ավտոմոբիլի վարորդն իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմոբիլի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտնին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց։»։
/գ.թ. 104-107/
Ճանապարհա-տրանսպորտային դեպքի վայրի զննության 17.06.2013թ. արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` վրաերթը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայի թիվ 4 շենքի դիմաց, որտեղ ճանապարհի երթևեկելի մասը ասֆալտապատ է, ուղիղ, հարթ և հորիզոնական։ Արշակունյաց պողոտայի երթևեկելի մասը 61 սմ բարձրությամբ բաժանարար բետոնե եզրաքարով բաժանվում է երթևեկելի երկու ուղեմասերի, որոնցից դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 16 մետր է։ Դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ, առանց տեղումների, ասֆալտը` չոր, իսկ պողոտան լուսավորվել է արհեստական լույսերով։
/գ.թ. 4-12/
Տրանսպորտային միջոցի զննության մասին 2013թ. հունիսի 06-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` զննության պահին «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի, 88 RR 099 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկոցը վրաերթի հետևանքով դեֆորմացված է, դիմապակին կոտրված է, առջևի պաշտպանիչ վահանի ձախ հատվածը վնասված է։ Ավտոմեքենան գտնվել է տեխնիկապես սարքին վիճակում։
/գ.թ. 13-16/
Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանի մասնակցությամբ դեպքի վայրի զննելու մասին 2013թ. հուլիսի 15-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` վրաերթը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայի` դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմասի վրա, Արշակունյաց պողոտայի թիվ 4 շենքի դիմաց։ Ա.Համբարձումյանը դեպքի վայրում հայտարարել և մատնացույց է արել, որ 2013թ. հունիսի 06-ին, ժամը 21։00-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի, 88 RR 099 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով ընթացել է Երևանի Գ.Լուսավորիչ փողոցի կողմից` Արշակունյաց պողոտայով դեպի Քրիստափոր փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 50 կմ/ժ արագությամբ, մոտակա լույսերը միացված վիճակում։ Ա.Համբարձումյանի կողմից մատնանշված հեռավորությունը բաժանարար բետոնե եզրաքարից չափվել է, որը կազմել է 6 մետր։ Այնուհետև Ա.Համբարձումյանը հայտարարել և մատնացույց է արել, որ հետիոտն Ս.Կարապետյանին տեսել է, երբ վերջինս բաժանարար բետոնե եզրաքարի վրայով անցնելով և մուտք գործելով պողոտայի` դեպի Քրիստափոր փողոցի կողմը տանող ուղեմաս` կանգնել է տեղում։ Ա.Համբարձումյանի կողմից մատնանշված հեռավորությունը բաժանարար բետոնե եզրաքարից չափվել է, որը կազմել է 1 մետր։ Դրանից հետո Ա.Համբարձումյանը հայտարարել է, որ հետիոտն Ս.Կարապետյանը տեղում շուրջ 2 վայրկյան կանգնելուց հետո սկսել է ուղիղ, հանգիստ վազքով հատել պողոտան, իր ընթացքի ուղղությամբ ձախից դեպի աջ կողմը և ենթարկվել է վրաերթի։ Ա.Համբարձումյանի կողմից մատնանշված տարածությունը, որն անցել է հետիոտն Ս.Կարապետյանը մինչև վրաերթի ենթարկվելը` չափվել է, որի արդյունքում պարզվել է, որ վերջինս կանգնած տեղից մինչև վրաերթի ենթարկվելն անցել է 6 մետր տարածություն։ Ա.Համբարձումյանը նաև հայտարարել է, որ մինչև վրաերթն արգելակման չի դիմել, այլ արգելակման է դիմել միայն վրաերթից հետո։
/գ.թ. 89-94/
Առգրավում և զննություն կատարելու մասին 2013թ. հունիսի 07-ի արձանագրություններով, որոնց համաձայն` «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի վերակենդանացման բաժանմունքի հերթապահ բժիշկ Տ. Միքայելյանից առգրավվել և զննվել են տուժող Ս. Կարապետյանի հագուստները, դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված կոշիկը և դետալը, որոնց վրա հայտնաբերվել են վրաերթին բնորոշ հետքեր և վնասվածքներ։
/գ.թ. 24-25/
Սթափության վիճակի զննության մասին 2013թ. հունիսի 06-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանը դեպքի պահին գտնվել է սթափ վիճակում։
/գ.թ. 19/
Իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, տուժող Սարգիս Կարապետյանի հագուստներով և դեպքի վայրից հայտնաբերված դետալով։
/գ.թ. 125/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ, ավտոմեքենա վարող Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանի կատարած հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, տուժողի իրավահաջորդի հետ հաշտվել են։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը և տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը` երթևեկելի գոտու` հետիոտնի համար չնախատեսված վայրում, ալկոհոլային ուժեղ հարբածության վիճակում Արշակունյաց պողոտան վազքով հատելը։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Քննարկելով պատիժ նշանակելու և պատժի կրման նպատակահարմարության հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից` ԳԴ1/0003/01/10 գործով 2010թ. օգոստոսի 27-ին կայացված որոշման 22-րդ կետում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումից հետո անձի դրսևորած վարքագծի գնահատումը։
Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո հանցանք կատարած անձի վարքագիծը, ինչպես նաև նրա վարքագիծը հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում։ Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը պետք է գնահատի այն հանգամանքը, թե հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո ամբաստանյալն արդյոք անհրաժեշտ օգնություն է ցուցաբերել տուժողին, թե, թողնելով դեպքի վայրը, դիմել է փախուստի։ Հետագա վարքագծի գնահատման համար դատարանը պետք է ուշադրության արժանացնի նաև այն, թե քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալն արդյոք ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի վերաբերյալ տվել ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, արդյոք որոշակի քայլեր է ձեռնարկել տուժողի կամ նրա հարազատների հետ հաշտվելու ուղղությամբ կամ ինքնակամ հատուցել է հանցագործության արդյունքում տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության ծախսերը։»։
Ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և այն հանգամանքները, որ Ալբերտ Համբարձումյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն վերագրվող արարքը կատարելուց անմիջապես հետո դեպքի վայրը չի թողել և փախուստի չի դիմել, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, տուժողի իրավահաջորդի հետ հաշտվել են, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ հատուցել է, նկատի ունենալով, որ հանցագործությունը պայմանավորվել է նաև տուժողի վարքագծի հակաօրինականությամբ` ալկոհոլային ուժեղ հարբածության վիճակում, հետիոտնի համար չնախատեսված ուղեմասում Երևանի Արշակունյաց պողոտան վազելով հատելու հանգամանքով, հաշվի առնելով նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Համբարձումյանի կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ որպես հիմնական պատիժ նշանակվող, ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ 23.07.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, տուժող Սարգիս Կարապետյանի հագուստները պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Ալինա Կարապետյանին, իսկ դետալը` պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա դատաբժշկական, դատաավտոտեխնիկական, դատաքիմիական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննությունների կատարման արժեք հանդիսացող 265.325 /երկու հարյուր վաթսունհինգ հազար երեք հարյուր քսանհինգ/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարը` որպես դատական ծախսեր։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը` 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ Ալբերտ Համբարձումյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 23.07.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, տուժող Սարգիս Կարապետյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Ալինա Կարապետյանին, իսկ դետալը` ոչնչացնել։
Ամբաստանյալ Ալբերտ Սուրենի Համբարձումյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 265.325 /երկու հարյուր վաթսունհինգ հազար երեք հարյուր քսանհինգ/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ