Գործ
ԵԿԴ/0142/01/13

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Կ.Կարապետյանի
ժ. Մինասյանի
Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Վ. Պողոսյանի
Պաշտպան Գ. Շիրինյանի
Հանրային պաշտպան Ս.Հարությունյանի
2014թ. հունիսի 3-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

1. Նարինե Ժորայի Հակոբյանի` ծնված 14.06.1965թ.,
ք. Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
թերի-բարձրագույն կրթությամբ, դատվածություն չունեցող,
ամուսնացած, խնամքին մեկ երեխա, չի աշխատում, հաշվառված
է ք. Երևան, Անդրանիկի 84 շենք, բն. 15, բնակվում ք.
Երևան, Բաղրամյան 89 շենք, բն. 5, մեղադրվում է ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

2. Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանի` ծնված 27.02.1965թ.,
ք. Վարդենիս, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն
կրթությամբ, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված
է ք. Վարդենիս, Երևանյան փողոց, տուն 8, ք. Երևան Այգեստան 11
փողոց, 175/5 տուն, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ
հոդվածի 2-րդ մասով,

3. Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի` ծնված 19.12.1960թ.,
ք. Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ
կրթությամբ, նախկինում դատված`

1. 07.02.1996թ.-ին՝ ք. Երևան քաղաքի Էրեբունու շրջանային դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` ազատազրկման 6 /վեց/ տարի ժամկետով։ 26.06.2001թ.-ին ազատվել է պատժից պայմանական վաղաժամկետ,
2. 30.12.1997թ.-ին՝ ք. Երևան քաղաքի Շենգավիթի շրջանային դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 210. 213-րդ հոդվածների 1-ին մասով, 38-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման 9 /ինը/ տարի ժամկետով, պատժի կրումը հետագվել է մինչև երեխայի երեք տարեկան դառնալը,
3. 19.04.1999թ.-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 162-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 187-րդ հոդվածով ազատազրկման 10 /տասը/ տարի ժամկետով, պատժի կրումը հետաձգվել է մինչև երեխայի երեք տարեկան դառնալը,
4. 28.07.2002թ.-ին՝ Արարատի մարզի առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 162-րդ հոդվածով` ազատազրկման 11 /տասնմեկ/ տարի ժամկետով,
5. 24.03.2003թ.-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք համայնքների առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 162-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 67-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման 11 /տասնմեկ/ տարի ժամկետով, հոդվածը համապատասխանեցվել է ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 205-րդ հոդվածին և պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով, պատժի կրումը հետաձգվել է մինչև 13.02.2004թ.,
6. 26.04.2006թ.-ին՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 66-րդ հոդվածով` ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով` անձնական գույքի կեսի բռնագրավմամբ, նույն դատարանի կողմից կատարած արարքը համապատասխանեցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետին, 324-րդ հոդվածի 1-ին մասին և 214-րդ հոդվածի 1-ին մասին` վերջնական պատիժը թողնվել է անփոփոխ, «Վահան և Արամ» ՍՊԸ-ի տնօրեն, բնակվող ք. Արտաշատ, Այվազյան փ., տուն 27, խնամքին երեք երեխա, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

4. Արմեն Վանիկի Աբովյանի` ծնված 06.09.1964թ.,
ք. Կիրովական, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ
կրթությամբ, նախկինում չդատված, «Սյուզետ» ՍՊԸ-ի
տնօրեն, հաշվառված է ք. Երևան, Վարդանանց 26/1-29,
բնակվում է ք. Երևան, Սարի թաղ 9-րդ շարք, տուն 40,
մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ
մասով։


1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարանում ստացված քրեական գործի նյութերի՝
«Նարինե ժորայի Հակոբյանի կողմից Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանի, Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի, Արմեն Վանիկի Աբովյանի, ոմն Կարենի և ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ նախնական համաձայնությամբ իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթղթեր կեղծելու և իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցված թիվ 13127512 քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է հետևյալը.
Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցի 84 շենքի թիվ 15 բնակարանի բնակիչ, սույն գործով մեղադրյալ Նարինե ժորայի Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի հետ, 2010թ. դեկտեմբեր ամսին պատրաստել ու Սերգեյ Ափոյանին է իրացրել ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ էդգար Նորայրի Սարգսյանի կողմից «Վահան և Արամ» ԱՊ ընկերությունում որպես ապրանքագետ աշխատելու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը, է. Սարգսյանը օգտագործելով ներկայացրել է «Էքսպրես կրեդիտ» վարկային կազմակերպություն։
Բացի այդ, Ն.Հակոբյանը նախնական համաձայնության գալով Մարտին Մարգարյանի և ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ, 2010թ. դեկտեմբեր ամսին պատրաստել ու Սերգեյ Ափոյանին է իրացրել ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Գևորգ էդվարդի Միքայելյանի կողմից «Փոքրիկ Մարիա» ԱՊ ընկերությունում որպես վարորդ աշխատելու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը Գ. Միքայելյանն օգտագործելով ներկայացրել է «էքսպրես կրեդիտ» վարկային կազմակերպություն։
Բացի այդ, Ն. Հակոբյանը, Արմեն Վանիկի Աբովյանի հետ նախնական համաձայնության գալով, 2010թ. դեկտեմբեր ամսին պատրաստել ու Սերգեյ Ափոյանին իրացրել է ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Գայանե Պողոսի Դավթյանի կողմից «Սյուզետ» ԱՊ ընկերությունում որպես ավագ խոհարար աշխատելու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը Գ.Դավթյանը օգտագործելով ներկայացրել է «Էքսպրես կրեդիտ» վարկային կազմակերպություն։
Բացի այդ, Ն.Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով ոմն Կարենի հետ, 2010թ. դեկտեմբեր ամսին պատրաստել ու Սերգեյ Ափոյանին իրացրել է ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Բաբկեն էդվարդի Միքայելյանի կողմից «Աշոտ Ավետիս» ՍՊ ընկերությունում որպես վարորդ-առաքիչ աշխատելու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը, Բ. Միքայելյանը օգտագործելով, ներկայացրել է «էքսպրես կրեդիտ» վարկային կազմակերպություն։
Այնուհետև, Մ. Հակոբյանը, Արևհատ Վաղարշակի Աարգսյանի հետ նախնական համաձայնության գալով, 2011թ. մարտ ամսին պատրաստել ու Սերգեյ Ափոյանին իրացրել է ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ էդգար Նորայրի Սարգսյանի կողմից «Վահան և Արամ» ՍՊ ընկերությունում որպես ապրանքագետ աշխատելու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը, է. Սարգսյանը օգտագործելով, ներկայացրել է «էքսպրես կրեդիտ» վարկային կազմակերպություն և կնքել վարկային պայմանագիր։
Բացի այդ, Ն. Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով Մարտին Մարգարյանի և ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ, 2011թ. մարտի ամսին պատրաստել ու Սերգեյ Ափոյանին իրացրել է ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Գևորգ էդվարդի Միքայելյանի կողմից «Փոքրիկ Մարիա» ՍՊ ընկերությունում որպես վարորդ աշխատելու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը, Գ. Միքայելյանը օգտագործելով, ներկայացրել է «էքսպրես կրեդիտ» վարկային կազմակերպություն և կնքել վարկային պայմանագիր։
Բացի այդ, Ն. Հակոբյանը, Արմեն Վանիկի Աբովյանի հետ նախնական համաձայնության գալով, 2011թ. մարտի ամսին պատրաստել ու Սերգեյ Ափոյանին իրացրել է ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Գայանե Պողոսի Դավթյանի կողմից «Սյուզետ» ՍՊ ընկերությունում որպես ավագ խոհարար աշխատելու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը, Գ. Դավթյանը օգտագործելով, ներկայացրել է «էքսպրես կրեդիտ» վարկային կազմակերպություն և կնքել վարկային պայմանագիր։
Փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից կողմից 04.06.2012թ.-ին հարուցվել է քրեական գործ։
20.07.2013թ.-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ն. Բարսեղյանի կողմից կայացվել է որոշում` Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
24.07.2013թ.-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ն. Բարսեղյանի կողմից կայացվել է որոշում` Նարինե Ժորայի Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
26.07.2013թ.-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ն. Բարսեղյանի կողմից կայացվել է որոշում` Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
26.07.2013թ.-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ն. Բարսեղյանի կողմից կայացվել է որոշում` Արմեն Վանիկի Աբովյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 01.08.2013թ.-ին։

2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալներ Նարինե Հակոբյանը, Մարտին Մարգարյանը, Արևհատ Սարգսյանը և Արմեն Աբովյանը միջնորդել են դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են իրենց պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքներն իրենց պարզ են, համաձայն են մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներում իրենց մեղավոր են ճանաչում լիովին։
Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատող դատախազ Ա.Գալստյանը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալների, գործով վկաների ցուցմունքները, իրեղեն ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը, փորձագետի թիվ 12-2684 եզրակացությունը, գտավ, որ ամբաստանյալներ Նարինե Հակոբյանը, Մարտին Մարգարյանը, Արևհատ Սարգսյանը և Արմեն Աբովյանը կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքները։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալներ Նարինե Հակոբյանին, Մարտին Մարգարյանին, Արևհատ Սարգսյանին և Արմեն Աբովյանին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումն ամբողջությամբ, որի համար վերջիններս ենթակա են պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Մասնավորապես.
որպես Նարինե Ժորայի Հակոբյանի անձը բնութագրող բացասական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում 3 անգամ դատապարտված, սակայն սույն հանցանքը կատարելու պահին՝ դատվածությունները մարված անձ։
/ տես` գ.թ. 165, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Նարինե Ժորայի Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Նարինե Ժորայի Հակոբյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում չդատված անձ։
/ տես` գ.թ. 171, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը` Սարգիս Արմենի Եգորյան` ծնված 13.03.2001թ-ին` հիմք երեխայի ծննդյան վկայականը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մեկ անչափահաս երեխայի առկայությունը` Լիանա Արմենի Եգորյան` ծնված 21.06.1997թ-ին` հիմք երեխայի ծննդյան վկայականը, ինչպես նաև այն, որ նրա մոտ ախտորոշվել է երկաթադեֆիցիտային անեմիա, ողնաշարի սկոլիոտիկ հիվանդություն, վիրուսային հեպատիտ-C հիվանդությունները։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածների համաձայն՝ ամբաստանյալ Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ այն որ ամբաստանյալը ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տվյալներով անցնում է որպես նախկինում վեց անգամ՝ որոնցից չորս անգամը ծանր, իսկ երկու անգամը ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ կատալեու համար դատապարված անձ։ Սույն դատավճիռը կայացնելու պահին նրա դատվածությունները մարված չեն։
Միաժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սարգսյանի պարագայում ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում միայն կարող է առաջանալ առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի հատկանիշներ, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործությունների ռեցիդիվն առանձնապես վտանգավոր է համարվում անձի կողմից դիտավորությամբ այնպիսի հանցանք կատարելու դեպքում, որի համար նա դատապարտվում է ազատազրկման, եթե անձը նախկինում երեք անգամից ոչ պակաս ցանկացած հաջորդականությամբ ազատակրկման է դատապարտվել միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար, մինչդեռ նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով պատժի նշանակման դեպքում առկա կլինի հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ օրենքից մեջբերված նախորդ իրավակարգավորման 1-ին կետում նշված հիմքով, որի պայմաններում, այսինքն, տուգանք պատժատեսակը նշանակելու դեպքում Արևհատ Սարգսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք կարող է դիտվել միայն հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված կարգով։
/ տես` սույն դատավճռի ներածական մասում առկա ամբաստանյալի անձնական տվյալները, գ.թ. 173-174, դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Արմեն Վանիկի Աբովյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։
/ տես` գ.թ. 166, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արմեն Վանիկի Աբովյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Արմեն Վանիկի Աբովյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչատեսակների և պատժաչափերի հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրեսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Նարինե Հակոբյանի, Մարտին Մարգարյանի, Արևհատ Սարգսյանի և Արմեն Աբովյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ` տուգանքի ձևով։

Անդրադառնալով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Նարինե Ժորայի Հակոբյանի կողմից կրելու հարցին, դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժը նա պետք է կրի, քանի որ նրա նկատմամբ կիրառելի չեն ինչպես 26.05.2011թ.-ին ընդունված «ՀՀ Անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին», այնպես էլ ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 03.10.2013թ.-ին ընդունված «ՀՀ Անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման դրույթները, նկատի ունենալով, որ վերջինիս նկատմամբ դեռևս 17.07.2009թ.-ին կիառվել է համաներման ակտ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ համաներման ակտի ընդունման հիմքով։

Այլ կերպ, Նարինե Ժորայի Հակոբյանի պարագայում առկա է համաներման որոշումներով սահմանված այն արգելքը, ըստ որի համաներման ակտերը կիրառելի չեն այն անձանց նկատմամբ ում նկատմամբ դրանք կիրառվել են վերջին տասը տարիների ընթացքում։

/տես՝ 26.05.2011թ.-ին ընդունված «ՀՀ Անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման և 03.10.2013թ.-ին ընդունված «ՀՀ Անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 9-րդ կետի 2-րդ մասի գ/ ենթակետերը/

Անդրադառնալով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանի կողմից կրելու հարցին, դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժը նա չպետք է կրի, քանի որ նրա նկատմամբ կիրառելի է 26.05.2011թ.-ի «ՀՀ Անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը, համաձայն որի` պետք է

«1/. պատժից ազատել` բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-րդ և 5-րդ ենթակետերով նախատեսված դեպքերի՝
3/. «այն անձանց, որոնց նկատմամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ»։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով բացակայում են նշված համաներման ակտի 8-րդ և 9-րդ կետերով նախատեսված սահմանափակումները, իսկ ամբաստանյալը մեղսագրված հանցանքները կատարել է մինչև 2011թ.-ի մարտ ամիսը։
Դատարանն, անդրադառնալով Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ այն պետք է վերացվի։

Անդրադառնալով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Արմեն Վանիկի Աբովյանի կողմից կրելու հարցին, դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժը նա չպետք է կրի, քանի որ նրա նկատմամբ կիրառելի է 26.05.2011թ.-ի «ՀՀ Անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը, համաձայն որի` պետք է

«1/. պատժից ազատել` բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-րդ և 5-րդ ենթակետերով նախատեսված դեպքերի՝
3/. «այն անձանց, որոնց նկատմամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ»։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով բացակայում են համաներման ակտի 8-րդ և 9-րդ կետերով նախատեսված սահմանափակումները, իսկ ամբաստանյալը մեղսագրված հանցանքները կատարել է մինչև 2011թ.-ի մարտ ամիսը։
Դատարանն, անդրադառնալով Արմեն Վանիկի Աբովյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ այն պետք է վերացվի։

Ինչպես նշվեց սույն դատավճռում, ամբաստանյալ Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի արարքում որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ըստ էության ղեկավարվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածով, համաձայն որի`
«Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրոդից»։
Այս առումով, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի արարքում որպես ծանրացուցիչ հանգամանք առկա է հանցանքների կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ դատարանը նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակեր ոչ պակաս քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ժամկետի երկու երրորդը, սակայն հաշվի առնելով այն փաստը, որ ամբաստանյալն իրեն մեղսագրված հանցանքները կատարել է մինչև 2011 թվականի մարտ ամիսը, իսկ ռեցիդիվի պայմաններում պատժի նշանակման սահմանափակում և ըստ էության խստացում սահմանող նորմն ընդունվել է 2011թ-ի մայիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրում կատարված փոփոխությամբ, ուստի վերջինիս նկատմամաբ կիառելի չէ օրենքի այդ խստացնող նորմը, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով։
2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը /անգործությունը/ իրականացնելու ժամանակը` անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի հաձայն՝
«Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն, տարածվում Է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն»։
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»։
Միաժամանակ, ամբաստանյալ Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատժի պայմաններում վերջինս ենթակա չէ ազատման պատժից այն պետք է կրի՝ քանի որ սույն գործով մեղսագրված հանցանքը կատարել է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի կրման ընթացքում։

Այլ կերպ, տվյալ դեպքում առկա են հիշյալ համաներման ակտերով նախատեսված սահմանափակումները։
Դատարանն, անդրադառնալով Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ տվյալ պայմաններում այն պետք է թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

Քննարկման առարկա դարձնելով ամբաստանյալ Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի և նրա պաշտպանի միջնորդությունը՝ տուգանք նշանակելու դեպքում այն տարաժամկետելու մասին և հաշվի առնելով ամբաստանյալի գույքային դրությունը և այն որ խնամքին առկա են անչափահաս երեխաներ, դատարանը գտնում է, որ նշանակված տուգանքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով կարելի է սահմանել վճարման ժամկետ՝ մեկ տարի ժամանակով։

Միաժամանակ, լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց հանդիսացող փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։


4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քր. դատ. օր-ի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարան

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1.Նարինե Ժորայի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Նարինե Ժորայի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2.Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրհիսնապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Կիրառել ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 26.05.2011թ.-ին «ՀՀ Անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը և Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանին ազատել նշանակված պատժից։
Մարտին Ֆիրդուսի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։
3.Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի ութհարյուրապատիկի` 800.000 /ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Նշանակված տուգանքի գումարի վճարման համար սահմանել ժամանակացույց 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ յուրաքանչյուր ամիս 66.670 /վաթսունվեց հազար վեց հարյուր յոթանասուն/ դրամ գումարի վճարման չափով։
Արևհատ Վաղարշակի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4. Արմեն Վանիկի Աբովյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրհիսնապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Կիրառել ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 26.05.2011թ.-ին «ՀՀ Անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը և Արմեն Վանիկի Աբովյանին ազատել նշանակված պատժից։
Արմեն Վանիկի Աբովյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։
Քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն