ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0127/01/13

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

06 փետրվարի 2014 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Գ.ՄԳՈՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ԵՍԱՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով պաշտպան Ա.Եսայանի վերաքննիչ բողոքը` ամբաստանյալ Գրիշա Լատիֆի Մգոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

02.04.2013թ. Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 13138313 քրեական գործը:
02.04.2013 թվականին Գրիշա Մգոյանը ձերբակալվել է:
04.04.2013 թվականի որոշմամբ Գրիշա Մգոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
24.05.2013 թվականին որոշում է կայացվել Գրիշա Մգոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2013 թվականի հուլիսի 03-ին քրեական գործը, մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի /այսուհետ` առաջին ատյանի դատարան/ դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, կիրառելով դատական քննության արագացված կարգ, 2013 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատավճռով ամբաստանյալ Գրիշա Լատիֆի Մգոյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նրան դատապարտել է ազատազրկման 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ` նշանակել է ազատազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` նշանակված պատժին հաշվակցել է Գ.Մգոյանի՝ կալանքի գտնվելու 1 (մեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը և թողնվել է կրելու` ազատազրկում 3 (երեք) տարի 4 (չորս) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2013թ. հունիսի 18-ից։
Գ.Մգոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է` իրեղեն ապացույց ճանաչված մետաղյա ամրակը և դեղին պոչով պտուտակահանը՝ ոչնչացնել, իսկ Գ.Մգոյանի բաճկոնը հանձնել նրա կնոջը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գ.Մգոյանի շահերի պաշտպան` Ա.Եսայանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գրիշա Լատիֆի Մգոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2014 թվականի հունվարի 13-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ պաշտպան` Ա.Եսայանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել է վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության 2014 թվականի փետրվարի 06-ին, ժամը` 12.00-ին, Երևան քաղաքում:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Գրիշա Մգոյանը հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012թ. ապրիլի 19-ին` ժամը 12:30-ի սահմաններում, բաց դռնից ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Սեբաստիա փող. 19 հասցեում գտնվող թիվ 89 դպրոցի 2-րդ հարկում գտնվող դասասենյակ և գաղտնի հափշտակել է Լիլիա Աբրահամի Բադալյանին պատկանող, 4000 ՀՀ դրամ արժողության դրամապանակը, որի մեջ եղել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար։
Այնուհետև, Գ.Մգոյանը 2013թ. ապրիլի 2-ին` ժամը 10։00-ի սահմաններում, գողություն կատարելու դիտավորությամբ տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ փորձել է բացել շինություն հանդիսացող` Երևանի պետական համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի հայ եկեղեցու պատմության ամբիոնի դուռը և ապօրինի մուտք գործել ներս, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել հանցագործությունն ավարտին հասցնել, քանի որ տեսնելով, որ նույն ֆակուլտետի դասախոս Աշոտ Մանուչարյանը նկատել և մոտենում է իրեն, փորձել է փախչել, սակայն բռնվել է ԵՊՀ-ի անվտանգության աշխատակից Անդրանիկ Ղազարյանի կողմից։

3.Վերաքննիչ բողքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Գրիշա Մգոյանի շահերի պաշտպան Ա.Եսայանը վկայակոչելով վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներն ու հիմնավորումները, խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 09.12.2013 թվականի դատավճիռը, Գ.Մգոյանի նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ, կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել սահմանելով փորձաշրջան, իսկ եթե դատարանը նպատակահարմար չհամարի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, ապա խնդրել է նշանակել 3/երեք/ տարին չգերազանցող պատիժ և ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 03.10.2013 թվականին ընդունված համաներման ակտի կիրառմամբ ազատել նշանակված պատժի կրումից։
Ի հիմնավորումն վերաքննիչ բողոքի` վերաքննիչ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է հետևյալը.
Գրիշա Մգոյանը հանդիսանում է բազմանդամ ընտանիքի միակ կերակրողը: Նրա խնամքի տակ են գտնվում ծանր հիվանդությամբ տառապող` դուստրը` Ֆաթիմա Մգոյանը և թոռնիկը` Միլենա Խաջինյանը: Հանցագործությամբ պատճառված վնասը կազմում է 20.000 ՀՀ դրամ, որն ամբողջությամբ փոխհատուցվել է : Տուժողը բողոք, պարտք ու պահանջ չունի:
Ըստ պաշտպանի` ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունվել է ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապացությամբ 03.10.2013 թվականի համաներումը, որի կիրառմամբ հնարավոր կլիներ Գրիշա Մգոյանին ազատել նշանակված պատժից, եթե դատարանը նրա նկատմամբ սահմաներ պատժաչափ երեք տարի ժամկետով, կամ դրանից պակաս ժամկետով, քանի որ նրա նկատմամբ նախկինում երբեք համաներում չի կիրառվել:
Պաշտպանը նշել է, որ դատարանը որպես Գ.Մգոյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և զղջացել է կատարած հանցանքների համար, խնամքի ունի վեց անձ, այդ թվում վատառողջ դուստրը և թոռը, տուժողին պատճառված վնասը փոխհատուցվել է:
Ըստ պաշտպանի` դատարանը որպես անձը բնութագրող տվյալներ հաշվի է առել այն, որ նա նախկինում կատարել է համասեռ հանցագործություններ, ինչպես նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով գործի նախաքնության ընթացքում, երբ իր նկատմամբ ընտրված է եղել ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոց, նա կատարել է 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հանցանքը։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ դատարանը արձանագրել է, որ Գ.Մգոյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չկան թեև անդրադարձել է քրեական գործով առկա մեղմացնող հանգամանքներին, սակայն պատժաչափը սահմանելիս անտեսել է դրանք:
Ըստ պաշտպանի` դատարանը որևէ պատճառաբանություն չի ներկայացրել, թե ինչու պարտադիր ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակվի, որը նա պետք է կրի։
Պաշտպանը նշել է, որ կատարված հանցանքների շարժառիթը` հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետեանքով կատարելն է: Գողությունը իր բնույթով սոցիալական հանցագործություն է։
Ըստ պաշտպանի` դատարանը որպես անձը բացասական բնութագրող տվյալ, նշել է նախկինում համասեռ հանցագործություններ կատարելու հագամանքը։
Պաշտպանը գտնում է, որ այդ արարքների համար նա արդեն ենթարկվել է պատասխանատվության, սահել է օրենքով սահմանված ժամկետը, հետևաբար Գրիշա Մգոյանը հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ։
Քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված իրավանորմի համաձայն <<Դատվածությունը հանելը կամ մարելը վերացնում է դատվածության հետ կապված իրավական բոլոր հետևանքները>>։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ մեղսագրված հանցանքը միջին ծանրության հանցանք է, որի համար նախատեսվում է նաև այլընտրանքային պատժաչափ՝ տուգանք։ Մեղսագրված արարքներից մեկը գողության փորձ է, մյուսով պատճառված վնասը 20.000 /քսան հազար/ ՀՀ դրամ է կազմում, այն ամբողջ ծավալով հատուցվել է։
Լիլյա Բադալյանը դեռևս նախաքննության փուլում որպես տուժող իր ցուցմունքում հայտնել է, որ հաշտվել է Գ.Մգոյանի հետ, նրա կողմից ամբողջությամբ փոխհատուցվել է իրեն պատճառված վնասը, նա պարտք ու պահանջ չունի։ Նույնիսկ միջնորդել է նրա նկատմամբ հարուցված քրեական գործը կարճել և Գ.Մգոյանին չենթարկել քրեական պատասխանատվության։
Պաշտպանը նշել է, որ դատարանն անտեսել է քրեական գործում առկա բժշկական փաստաթուղթը` համաձայն որի Գրիշա Մգոյանը տառապում է Աթերոլկլերոստիկ, հիպերտոնիկ Դ Է տրանզիստոր իշեմիկ գրոհներով, վիճակ կրած Ու. Ա.Շ.Խ. /ուղեղի կաթվածից հետո։ /Քաղվածք մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտից տրված 15.04.2013 թվականին, «Սուրբ Աստվածածին>> ԲԿ-֊ի կողմից/, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, բնակության վայրում բնութագրվում է դրականորեն, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, խնամքին ունի հաշմանդամ երեխա, որի առողջության խնդիրներով զբաղվելու և խնամքի անհրաժեշտություն կա, դուստրը Ֆաթիմա Մգոյանը, տառապում է ծանր հիվանդությամբ երիկամային անբավարարությամբ, որի պատճառով յուրաքանչյուր շաբաթը երեք անգամ, չորս ժամ տևողությամբ Նատալի ֆարմ Մալաթիա ԲԿ հեմոդիալիզի բաժանմունքում ստանում է հեմոդիալեզ` արյունը մաքրվում է ազոտից։ Հիվանդությունը ծանր հիվանդություն է և միակ ելքը երիկամ պատվաստելն է, որը շատ բարդ է, քանի որ պետք է դոնոր գտնվի և կատարվի բավականին լուրջ վիրահատություն։ Ֆաթիման գտնվում է իր պաշտպանյալի խնամքի ներքո, նրա անազատության մեջ գտնվելը կարող է շատ ծանր հետևանքներ ունենալ դստեր կյանքի համար։/ Քրեակաև գործում է գտնվում նրա առողջական վիճակի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը/: Բուժումը ցմահ է:
Պաշտպանը նշել է, որ Ֆաթիմայի ամուսինը լքել է ընտանիքը, որը անչափահաս երկու երեխաների հետ գտնվում է Գ.Մգոյանի խնամքի ներքո, իսկ նրա 8/ութ/ տարեկան դուստրը` Միլենա Խաջինյանը տառապում է էպիլեպսիայով և մշտապես գտնվում է նյարդաբանի հսկողության ներքո:
Պաշտպանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմանը, նշել է, որ 70-րդ հոդվածի կիրառումը հանացագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։
Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով և բևույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկաատմամբ այն չի կարող կիրառվել։
Անդրադառնալով նաև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված 03.10.2013 թվականին ընդունված համաներման որոշման կիրառելիության հարցին, պաշտպանը նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածը այդ սահմանավւակումների մեջ ներառված չէ։ Գ.Մգոյանը հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ։ Նրա նկատամբ քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա, քանի որ ամբողջությամբ հարթվել է տուժող Լիլյա Բադալյանին պատճառված 20.000 /քսան հազար/ ՀՀ դրամ վնասը։
Ըստ պաշտպանի` դատարանի կողմից եթե նշանակվեր պատժաչափ երեք տարի ժամկետով, ապա իր պաշտպանյալը կազատվեր նշանակված պատժից, մինչդեռ դատարանը նշանակել է ազատազրկման ձևով պատիժ` երեք տարի վեց ամիս ժամկետով:

4/. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.

Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ուսումնասիրելով բերված վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, լսելով պաշտպանի և ամբաստանյալի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը դրանց դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 385-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Գրիշա Լատիֆի Մգոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը սույն քրեական գործը քննել է դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 375-1-375-4-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, ամբաստանյալ Գրիշա Լատիֆի Մգոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի` վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում:
Այսինքն, դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության աստիճանը և այլն/:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը:
Պատասխանատվությունը և պատիժը անհատականացման հիմք են ոչ միայն արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող բոլոր հատկանիշները` ընտանեկան դրությունը, առողջական վիճակը, դատվածությունը, դրսևորած վարքագիծը աշխատանքում, շրջապատում և կենցաղում, տարիքը և այլն, և պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ կհասնի պատժի նպատակներին:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և հանցագործությունը, և հանցավորի անձնավորությունը:
Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու:
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ու վերլուծությունից ակհայտ է դառնում, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Գրիշա Լատիֆի Մգոյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, դատական ակտի պատճառաբանական մասում արձանագրել է հետևյալը.
<< Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Մգոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և զղջաց կատարած հանցանքների համար, խնամքին ունի 6 անձ, այդ թվում` վատառողջ դուստրն ու թոռը, տուժողին պատճառված վնասը հատուցվել է։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ`դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում նույնպես կատարել է համասեռ հանցագործություններ և բացի դա, սույն քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով իրեն մեղսագրված արարքը նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված և իր կողմից կատարված արարքի նախաքննության ընթացքում, երբ նրա` որպես կասկածյալի նկատմամբ կիրառված է եղել խափանման միջոց` ստորագրություն` չհեռանալու մասին։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, նկատի ունենալով ամբաստանյալի անձը, նրա կատարած հանցանքների քանակը, երկրորդ գողությունն ավարտին չհասցնելու պատճառը և ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանա-տըվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Մգոյանի կատարած հանցագործությունների համար նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակները չեն կարող ապահովել պատժի նպատակները, և նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը պետք է կրի, քանի որ նրա ուղղվելը հնարավոր չէ նրան տուգանքի դատապարտելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, ինչը չի կա-րող նաև համարվել անհրաժեշտ ու բավարար միջոց՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար:>>։
Համաձայնվելով դատարանի վերոնշյալ եզրահանգումների հետ, միևնույն ժամանակ անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկներին, որ
բացակայում են իր պաշտպանյալի պատախանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները և ի հակակշիռ դրան` առկա են մեղմացուցիչ բազմաթիվ հանգամանքներ, որոնք ըստ էության չեն գնահատվել ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից, ապա Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է անհիմն և փաստում, որ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առել կատարված հանցագործության բնույթն ու հաստատական վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև Գ.Մգոյանի անձը բնութագրող բոլոր հանգամանքները և իրավացիորեն նշանակել է համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` ամբաստանյալ Գ.Մգոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող` դատարանի կողմից մատնանշված վերոգրյալ բոլոր հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Գրիշա Մգոյանի ուղղվելը և վերադաստիարակվելը հնարավոր չէ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հետևաբար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան:
Դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն օրինական է ու հիմնավորված, ուստի այն փոփոխելու հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Ա.Եսայանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատավճիռը` ամբաստանյալ Գրիշա Լատիֆի Մգոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ