Գործ թիվ ԵԿԴ/0121/01/13




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը
դադարեցնելու մասին


« 2 » oգոստոսի 2013թ. ք. Երևան


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Էլեն Ղուկասյանի և
Հասմիկ Ջանազյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն
և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազի տեղակալ` Աշոտ Գալստյանի,

պաշտպան` Գևորգ Գևորգյանի,

նույն դատարանում` խորհրդակցական սենյակում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Մ ե ղ ե դ ի Ռ ա զ մ ի կ ի Մ ա ր դ ի ր ո ս յ ա ն ի `

(ծնված 1983թ. հունիսի 6-ին, Հրազդան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայուհի, ԻԻՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթութ¬յամբ, ամուսնացած, աշխատում է «Գրին Գրեյփ» ՍՊ ընկե¬րութ¬յունում` որպես տնօրեն, նախկինում չդատապարտ¬ված, հաշ¬վառ¬ված է Երևան քաղաքի Փափազյան փողոցի 27/1 շենքի 16-րդ բնա¬կարանում, փաստացի բնակվում է Երևանի Նալբանդյան փողոցի 7/1 շենքի 67-րդ բնակարանում, սույն գործով մե¬ղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով (6 դրվագներով) նախատեսված հանցավոր արարք¬ների կա¬տար¬ման մեջ),

Պ Ա Ր Զ Ե Ց`

Թիվ 62209312 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. նոյեմբերի 2-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քննվող 61206911 քրեական գործի նյութերով։ Նույն որաշմամբ այն անջատվել է մայր գործից և քննչական են¬¬թա¬կայության կարգով ուղարկվել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի Կենտրո¬նա¬կա¬նի քննչա¬կան բաժին։
2013թ. հունիսի 24-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Կարեն Կարապետ¬յանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրա արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության հիմքով։
2013թ. հունիսի 24-ին Մեղեդի Մարդիրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագներով), նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրություն։
2013թ. հունիսի 27-ին քրեական գործը Մեղեդի Մարդիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագներով) հաստատված մեղադրական եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան և 2013թ. հունիսի 28-ին ընդունվել վարույթ։
2012թ. հուլիսի 13-ին որոշում է կայացվել սույն քրեական գործով դատական քննություն նշա¬նակելու մասին, որով Դատարանն արձանագրել է գործի վարույթը կարճելու և/կամ ամբաս¬տանյալ Մ.Մարդիրոսյանի նկատ¬մամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմ¬քերի բացակայության փաս¬տը։
Համաձայն Մ.Մարդիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագներով) առա¬ջադրված վերջնական մեղադրանքի` նա 2011թ. մարտի 28-ին, իր` Երևան քա¬ղաքի Նալբանդյան փողոցի թիվ 7/1 շենքի 67 բնակարանում, համակարգչային հատուկ ծրագրի միջոցով պատրաստել և Բաբկեն Նազարի-Դեհնավիին է փոխանցել իբր «Գապբնակշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Գագիկ Պապոյանի կողմից տրա¬մադրած, վերջինիս ստորագրությամբ և նույն կազմակերպության կնիքով վավերացված իրավունք վերապահող կեղծ փաստթուղթ հան¬դի¬սա¬ցող տեղեկանք, այն մասին, թե իբր վաճառվող բնակա¬րանը Մ.Մարդիրոսյանին է հանձնվել փոխառության պայմանագրով նախատեսված գումարի վերադար¬ձի դիմաց, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, 2011թ. ապրիլի 5-ին, իր` Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի թիվ 7/1 շենքի 67-րդ բնակարանում համակարգչային հատուկ ծրագրի միջոցով պատրաստել և Բաբկեն Նազարի-Դեհնավիին է փոխանցել իբր «Գապբնակշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Գագիկ Պապո¬յանի կող¬մից տրամադրված, վերջինիս ստորագրությամբ և նույն կազմակերպության կնիքով վա¬վե¬րացված իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող ևս մեկ տեղեկանք, այն մասին, որ վաճառվող բնակարանը Մ.Մարդիրոսյանին է հանձնվել փոխառության պայմանագրով նա¬խա¬տեսված գումարի վերադարձի դիմաց, այսինքն` Մեղեդի Մարդիրոսյանը կատարել է հան¬ցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դրանից բացի, հանդիսանալով «Գրին Գրեյփ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Բաբկեն Նազարի-Դեհնավիից ստացված 42.646.000 ՀՀ դրամին համարժեք 136.000 ԱՄՆ դոլարի և Մինե Նա¬զարի Դեհնավիի միջոցով Վիգեն Ղարիբեքիից ստացված 3.670. 000 ՀՀ դրամին համարժեք 10.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ 2011թ. մայիսի 5-ին իր` Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի 7/1 շենքի 67 բնակարանում համակարգչային հատուկ ծրագրի միջոցով պատրաստել և Բաբկեն Միրանի Նազարի -Դեհնավիին է փոխանցել նույն ընկերության անվամբ լրացված պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող թիվ 160 վճարման կեղծ անդորրագիրը, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այնուհետև, հադիսանալով «Գրին Գրեյփ» ՍՊ ընկերության տնօրենը` Բաբկեն Նազարի-Դեհնավիից ստացված 42.646.000 ՀՀ դրամին համարժեք 136.000 ԱՄՆ դոլարի և Մինե Նազարի Դեհնավիի միջոցով Վիգեն Ղարիբեքիից ստացված 3.670.000 ՀՀ դրամին համարժեք 10.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ 2011թ. հուլիսի 1-ին իր` Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի 7/1 շենքի 67 բնա¬կա¬րանում համակարգչային հատուկ ծրագրի միջոցով պատրաստել և Մինե Բաբկենի Նազարի-Դեհնավիին է փոխանցել նույն ընկերության անվամբ լրացված պաշտոնական փաս¬տա¬թուղթ հանդիսացող թիվ 218 վճարման կեղծ անդորրագիրը, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, հանդիսանալով «Գրին Գրեյփ» ՍՊ ընկերության տնօրենը` Բաբկեն Նազարի-Դեհնավիից ստացված 42.646.000 ՀՀ դրամին համարժեք 136.000 ԱՄՆ դոլարի և Մինե Նազարի Դեհնավիի միջոցով Վիգեն Ղարիբեքիից ստացված 3.670. 000 ՀՀ դրամին համարժեք 10.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ 2011թ. հուլիսի 18-ին, իր` Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի 7/1 շենքի 67 բնակարանում, համակարգչային հատուկ ծրագրի միջոցով պատրաստել և Մինե Բաբկենի Նազարի-Դեհնավիին է փոխանցել նույն ընկերության անվամբ լրացված պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող թիվ 326 վճարման կեղծ անդորրագիրը, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Եվ վերջապես, Բաբկեն Նազարի-Դեհնավիից ստացված 42.646.000 ՀՀ դրամին համարժեք 136.000 ԱՄՆ դոլարի և Մինե Նազարի Դեհնավիի միջոցով Վիգեն Ղարիբեքիից ստացված 3.670.000 ՀՀ դրամին համարժեք 10.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ 2011թ. հուլիսի 18-ին իր` Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի 7/1 շենքի 67 բնակարանում համակարգչային հատուկ ծրագրի միջոցով պատրաստել և Մինե Բաբկենի Նազարի-Դեհնավիին է փոխանցել նույն ընկերության անվամբ լրացված պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող թիվ 327 վճարման կեղծ անդորրա¬գիրը, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. օգոստոսի 2-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Մ.Մար¬դի¬րոս¬¬յանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` խնդրեց դադարեցնել իր նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը և կարճել քրեական գործը` պատճա¬ռաբանելով, որ գիտակցում է, որ հետապնդումը դադարեցվելու է ոչ ար¬դարացնող հիմքով, սա¬կայն ադ պարագայում անգամ չի առար¬կում, որ իր նկատմամբ կիրառվեն քրեական պատասխա¬նատ¬վութ¬յան են¬թարկվելու վաղեմության ժամկետները։
Մեղադրողը, հիմնվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պահանջի հիման վրա, հայտարարեց ամբաստանյալ Մ.Մարդի¬րոսյանի նկատմամբ քրեա¬կան հետապնդում իրականացնելու հրաժարվելու մասին։ Չառարկեց նաև քրեա¬կան գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Մ.Մարդիրոսյանի հարուցած միջնոր¬դության դեմ։
Դատարանը, խորհրդակցական սենյակում քննարկելով դատաքննության ընթացքում ամ¬բաս¬¬տանյալ Մ.Մարդիրոս¬յանի դիրքորոշման փոփոխությամբ պայմանավորված գործի վարույ¬թը բացառող հանգամանքի ի հայտ գալու փաստը, գտնում է, որ քրեական գործի վարույթը ենթա¬կա է կարճման, իսկ ամբաստանյալ Մ.Մարդիրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հե¬տապնդու¬մը` դադարեցման, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների արդ¬յունք¬ներով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համա¬ձայն՝ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրակա¬նացվել« իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթն ենթակա է կարճման« եթե անցել են վաղեմության ժամկետ¬ները։ Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմ¬քով գործի վա¬րույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առար¬կում է մեղադրյալը։ Այդ դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` Դատա¬րա¬նը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացա¬ռող հանգա¬մանքներ, լուծում է ամբաս¬տան¬յալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեց¬նելու հարցը։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատա¬կան ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատա¬րանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
Անահիտ Սաղաթելյանի վերաբերյալ թիվ ԳԴ/0022/01/10/ քրեական գործով 2011թ. հոկ¬տեմ¬բերի 20-ի որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, մեկնաբանելով վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման ինստիտուտը կարգավորող քրեաիրա¬վական և քրեադատավա¬րական նորմերը, այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ քրեա¬կան օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգա¬վո¬րութ¬¬յան աս¬տի¬ճանից« նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամ¬կետ¬¬ներ« որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը« և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից։ Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատա¬վարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք՝ սահմանելով« որ քրեական գործ չի կարող հա¬րուց¬վել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել« իսկ հարուցված քրեական գործի վա¬րույթն ենթակա է կարճման« եթե անցել են վաղեմության ժամկետները։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև« որ բոլոր այն դեպքերում« երբ քրեական գործը դեռ հարուցված չէ« կամ քրեական գործը հարուցվել է« սակայն որևէ անձի մեղադրանք չի առա¬ջադրվել« և անցել են վաղեմության ժամկետները« ենթադրյալ իրավախախտում կատա¬րած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ չէ. մինչդատական վարույթն իրականացնող մար¬մինը պար¬տավոր է իր նախաձեռնությամբ հրաժարվել քրեական գործ հարուցելուց կամ որոշում կա¬յաց¬¬նել հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին։ Այլ կերպ՝ քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ենթարկելու ժամկետներն անցած լինելն ինքնին բացառում է քրեական գործի վա¬րույ¬թը և քրեական հետապնդումը՝ անկախ ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համա¬ձայ¬նությունից կամ առարկությունից« համաձայնության հարցն առաջ է գալիս միայն կոնկրետ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելուց՝ նրան մեղադրանք առաջադրելուց հետո։
Տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Մ.Մարդիրոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման կայացման ժամանակ` դեռևս 2012թ. հունիսի 24-ին, նրան քրեական պատասխա¬նատ¬վության ենթարկելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված վաղեմութ¬յան ժամկետը չէր լրացել, քանի որ նրան վերագրվող ոչ մեծ ծանրության հանցա¬գոր¬ծության դրվագներից երեքը կատարվել են 2011թ. հուլիսի 1-ից 18-ն ընկած ժամանա¬կահատ¬վածում, այսինքն` մինչև 2 տարին լրանալը, հետևաբար` բացակայում էր գործով վարույթը և քրեա¬կան հետապնդումը բացառող վերոնշյալ հանգամանքը։ Դրանից հետո գործով ամբաս¬տան¬յալ Մ.Մար¬դի¬րոսյանը իր նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը վերոնշյալ ոչ արդա¬րացնող հիմքով դադարեցնելու միջնորդությամբ թե՛ նախաքննական մարմնին, թե՛ մինչդատական վարույթի նկատ¬մամբ հսկողություն իրականացրած և մեղադրական եզրակացությունը հաս¬տատած դատախազին չի դիմել (քրեական գործի նյութերում բացակայում է այդ կապակցությամբ որևէ դիմում կամ ապացույց), մինչև 2013թ. օգոստոսի 2-ին կայացած դատական նիստը Դա¬տա¬րանին` ևս, որի պայմաններում բացա¬կա¬յում էր գործով վա¬րույթը բացառող ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով նախատեսված հիմքը և գործը են¬թակա էր քննության ընդհանուր կարգով, այսինքն` մինչևիսկ խորհրդակցական սենյակում ամ¬բաս¬տանյալ մեղավորության կամ անմեղության հարցի որոշումը և նրա մեղավորության փաստն հաստատելուց հետո` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամ¬կետներն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազա¬տելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գործով վարույթը կարճելու և/կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումն ընդգրկում է նախնական քննության փուլում ընտրված խափանման և վնասի հատուցման ապահովման միջոց¬ները, քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցները վերացնելու մասին որոշում, ինչպես նաև որոշում է իրեղեն ապացույցների ճակատագրի հարցը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խա¬փանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը, հետևաբար` վե¬րոնշյալ տրամաբանությամբ ամբաստանյալ Մ.Մարդիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափան¬ման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը ենթակա է վերացման` սույն որոշումն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատարանն արձանագրում է, որ մինչդատական վարույթի ընթացքում կեղծ անդորրա¬գրերը և տեղեկանքները համապատասխան որոշման կայացմամբ իրեղեն ապացույց չեն ճա¬նաչվել, հետևաբար` դրանք տնօրինելու խնդրին չի անդրադառնում` միաժամանակ փաստելով, որ դրանք որպես փաստաթուղթ` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված կարգով պետք է պահվեն քրեական գործի նյութերում։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական գործով քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Մ.Մարդիրոսյանի շարժական կամ անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանքի որևէ միջոց չի կիրառվել։
Վերոգրյալի հիման վրա, հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Մ.Մարդիրոսյանը նախկինում դատապարտված չէ (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. հուլիսի 26-ին կատարված հարցման արդյունքներով), մեղսագրված հանցանքների վաղեմության ժամկետի ըն¬թացքը չի կասեցվել կամ ընդհատվել, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով, 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, 119-րդ, 294-րդ և 313-րդ հոդվածներով, ինչպես նաև 379-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց `

1. Թիվ ԵԿԴ/0121/01/13 քրեական գործի վարույթը կարճել և ամբաստանյալ Մեղեդի Ռազմիկի Մարդիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6) դրվագներով հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնել` նրան քրեական պատասխատվության են¬թարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով։
2. Վերացնել Մեղեդի Մարդիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռա¬նալու մասին ստորագրությունը։
3. Մ.Մարդիրոսյանի կազմած տեղեկանքները և անդորրագրերը պահել քրեական գործի նյու¬թերում։
4. Քաղաքացիական հայցի, դատական այլ ծախսերի, գույքի վրա դրված հնարավոր արգե¬լանքերի հարցն համարել լուծված` սույն քրեական գործի վարույթը կարճելու հիմքով։
5. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` ստացման պահից մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ