Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0113/01/13
Վիճակագրական տողի համար :
16.4
Պատասխանող
Աղասի Հարությունյան Իոսիֆի
Աղասի Հարությունյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մխիթար Պապոյան
Մեսրոպ Մակյան
Հոդվածներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 333 Մաս 2
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մխիթար Պապոյան
Մեսրոպ Մակյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-10-27 | 11:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-10-24 | 17:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-10-20 | 17:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-09-22 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-08-14 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-07-14 | 17:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-07-02 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-06-24 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-06-12 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-05-29 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-05-14 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-05-05 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-23 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-11 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-03 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-26 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-19 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-03 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-06 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-01-13 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-12-13 | 10:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-11-20 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-11-04 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-10-28 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-10-15 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-09-20 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-08-28 | 15:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-08-16 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-08-02 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ |
Գործ ԵԿԴ/0113/01/13
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,27,, հոկտեմբերի 2014թ. ք.Երևան
ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ՝ Կ. Կարապետյանի
Մասնակցությամբ` Ժ. Մինասյանի
Թ. Խաչատրյանի
Մեղադրող Տ. Ենոքյանի
Պաշտպան Գ. Հակոբյանի
դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանի` ծնված 25.01.1978թ.-ին,
ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ,
նախկինում չդատված, հաշվառված է քաղաք Երևան
Նուբարաշեն 11 փողոց, 13-րդ շենք, բնակարան 27,
մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի
2-րդ մասի 3-րդ կետով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատախազությունից դատարան ստացված քրեական գործի մեղադրական եզրակացության՝
«2012թ. դեկտեմբերի 10-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանը շահադիտական դրդումներով իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում Կարեն Հավադյանն ու Սարգիս Պողոսյանը իրեն հրավիրել են Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող «Շոկ» ակումբ, որտեղ մինչև ժամը 04-ն իրեն ապօրինի զրկելով ազատությունից, պահանջել են փոխառությամբ տալ նախապես հաստացված գումարները և, չհասնելով իրենց նպատակին, թույլատրել են հեռանալ վերոհիշյալ ակումբից։
Այդ կապակցությամբ հարուցված սույն քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է հետևյալը.
Երևան քաղաքի Նուբարաշեն 11 փողոցի 13 շենքի թիվ 27 հասցեի բնակիչ, սույն գործով մեղադրյալ Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբեր ամսին ծանոթացել և մտերմացել է Կարեն Հավադյանի հետ, ում միջոցով ծանոթացել է Սարգիս Պողոսյանի հետ։
Ա.Հարությունյանը հաճախակի է այցելել Երևան քաղաքի Կորյուն փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող՝ Կ.Հավադյանի և Ս.Պողոսյանի կողից նախկինում աշխատեցվող «Շոկ» ակումբ, որտեղ վերջիններիս հետ ժամանակ է անցկացրել։ 2012թ. նոյեմբեր ամսին հիշյալ ակումբ այցելություններից մեկի ժամանակ զրուցել է Կարեն Հավադյանի հետ և զրույցի ընթացքում տեղեկացել, որ վերջինս բավականին շատ պարտքեր ունի։ Նշված հանգամանքն իմանալուց հետո, Ա.Հարությունյանն իր կամքով Կ.Հավադյանին առաջարկել է գումարային օգնություն, նշելով որ շուտով բանկից վարկ է ստանալու մոտ 7 միլիոն ՀՀ դրամ գումարի չափով և կարող է նշված գումարից 3.5 միլիոն դրամը տրամադրել Կ.Հավադյանին հետագայում վերադարձնելու պայմանով, ինչին վերջինս չի առարկել։ Այնուհետև, Ա.Հարությունյանի կողմից վարկի ստացումը անընդհատ ձգձգվելու պատճառով Կ.Հավադյանը չի կարողացել իր պարտքատերերին վերադարձնել պարտքերը և 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում, զանգահարելով Ա.Հարությունյանին հրավիրել է «Շոկ» ակումբ, նրա հետ զրուցելու նպատակով, որից հետո վերջինս այցելել է հիշյալ ակումբ և հանդիպել Կ.Հավադյանին։ Զրույցի ընթացքում Կ.Հավադյանը հայտնել է, որ իր ծանոթ Արման Ավագյանի ոսկյա մատանին գրավադրել է և նշված օրը պետք է այն հանի գրավատնից, ինչի համար 60.000 ՀՀ դրամ գումար է անհրաժեշտ։ Այդ կապակցությամբ Կ.Հավադյանը ֆինանսական օգնություն է խնդրել Ա.Հարությունյանից, ով այդ խնդրանքը չի մերժել և, զանգահարելով հորը՝ Իոսիֆ Հարությունյանին, նրանից խնդրել է իրեն տալ 60.000 դրամ, որից հետո Կ.Հավադյանի հետ միասին պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող իր հոր աշխատավայր և նրանից վերցրել 40.000 դրամ գումար, որից հետո Կ.Հավադյանն ու Ա.Հարությունյանը գնացել են վերջինիս տուն, որտեղ Ա.Հարությունյանը իր մորից՝ Մարիետտ Հարությունյանից վերցրել է ևս 20.000 դրամ, ինչից հետո միասին վերադարձել են «Շոկ» ակումբ, որտեղ հանդիպել են Սարգիս Պողոսյանին, ում հետ Կ.Հավադյանը գնացել է գրավատուն և հանել Ա.Պողոսյանի անվամբ գրավադրած ոսկյա մատանին, իսկ Ա.Հարությունյանը մնացել է «Շոկ» ակումբում։ Ա.Պողոսյանի և Կ.Հավադյանի «Շոկ» ակումբ վերադառնալուց հետո, վերջինս գրավատնից հանված ոսկյա մատանին հանձնել է տիրոջր՝ Արման Ավագյանին, ով հեռացել է ակումբից։ Այնուհետև. Ա.Հարությունյանը. Կ.Հավադյանը և Ա.Պողոսյանը մինչև ժամը 01-ը մնացել են վերոհիշյալ ակումբում և զրուցել Ա.Հարությունյանի կողմից սպասվելիք վարկի ստացման և խոստացված ֆինանսական աջակցության վերաբերյալ, ինչից հետո երեքով հեռացել են «Շոկ» ակումբից։
2012թ. դեկտեմբերի 10-ին, խոստացված ֆինանսական աջակցությունից խուսափելու նպատակով, Ա.Հարությունյանը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում, Կարեն Հավադյանն ու Սարգիս Պողոսյանը իրեն հրավիրել են Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող «Շոկ» ակումբ, որտեղ մինչև ժամը 04։30-ը իրեն ապօրինի զրկելով ազատությունից, պահանջել են փոխառությամբ տալ նախապես խոստացված գումարները և, չհասնելով իրենց նպատակին, թույլատրել են հեռանալ վերոհիշյալ ակումբից»։
Փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 22.02.2013թ.-ին հարուցվել է քրեական գործ։
23.04.2013թ. ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 24.06.2013թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Սույն քրեական գործով իրականացված դատաքննությամբ դատարանում հարցաքննվել են վկաներ Իոսիֆ Հարությունյանը, Սարգիս Պողոսյանը, Մարիետա Հարությունյանը, հրապարակվել են վկաներ Իոսիֆ Հարությունյանի և Սարգիս Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքները ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը, ինչպես նաև հետազոտվել են քրեական գործում առկա փաստաթղթերը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Քրեական գործի դատական քննության փուլում, 14.07.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ, մեղադրող Տ.Ենոքյանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 309.1 հոդվածով միջնորդել է դատական քննությունը հետաձգել երկու ամիս ժամանակով՝ անհրաժեշտ քննչական և այլ դատավարական գործողություններ կատարելու նպատակով։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
20.10.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ մեղադրող Տ.Ենոքյանը հայտարարել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության 309.1 հոդվածի կարգով հետաձգված դատաքննությունից հետո կատարված քննչական գործողությունների ընթացքում լրացուցիչ հարցաքննվել է ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը, ստացվել են վկաների հեռախոսաային վերծանումների տվյալները, ինչպես նաև դատարանին է ներկայացրել Կարեն Հավադյանի և Սարգիս Պոսոսյանի կողմից ենթադրաբար Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանից բռնության գործադրմամբ խոշոր չափի գումար պահանջելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3.1 կետերով հարուցված թիվ 13209914 քրեական գործը հարուցելու մասին որոշումը։
Այնուհետև, 27.10.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, նույն օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով և իրականացնելով իր պարտականությունները` մեղադրողը հայտարարել է, որ հրաժարվում է Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքից։
Ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանի շահերի պաշտպան Գ.Հակոբյանը համամիտ լինելով մեղադրողի միջնորդությանը, դատարանին խնդրել է մեղադրողի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու հիմքով կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը միացել է իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի`
«4/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին…..»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործը դատարանի կողմից քննելիս մեղադրողը լիազորված է` …հրաժարվել մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 306-րդ հոդվածի 3-րդ մասի`
«Դատախազը պարտավոր է հրաժարվել մեղադրանքից, եթե իր համոզմամբ այն չի հաստատվել դատական քննության ընթացքում»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 306-րդ հոդվածի 4-րդ մասի`
«Մեղադրանքից դատախազի հրաժարվելու դեպքում դատարանը կարճում է քրեական գործով վարույթը և դադարեցնում քրեական հետապնդումը, իսկ եթե դատախազը հրաժարվում է առանձին մեղադրյալի մասով` դադարեցնում է քրեական հետապնդումն այդ մեղադրյալի նկատմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ»։
Իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված է, որ՝
«Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3 կետերով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ»։
Քրեադատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է, որ`
«Դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում սահմանված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքների`
• Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի օրինական ուժ ստացած դատավճռով։
• Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությանը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։
• Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։
• Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
• Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել քրեական դատավարական օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
• Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր։
Այսպիսով՝ օրենսգիրքն ամբողջացրել, հստակեցրել ամրապնդել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի դրույթները, ապահովելով այդ սկզբունքի իրականացման օրենսդրական երաշխիքները։
Այսպես, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 11-րդ հոդվածի համաձայն՝
«քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի համարվելու անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ ըստ օրենքի, հրապարակային դատաքննությամբ...։
Նմանատիպ նորմ նախատեսված է նաև «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների» մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի (կոնվենցիայի) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան»։
ՀՀ Սահմանադրության 41-րդ հոդվածի համաձայն՝
«հանցագործության մեջ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով դատարանի օրինական ուժի մեջ ստացած դատավճռով»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի`
«1. Արդարացված է այն անձը, որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել կամ քրեական գործով վարույթը կարճվել է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված որևէ հիմքով, կամ որի նկատմամբ կայացվել է արդարացման դատավճիռ։
2. Արդարացվածն իրավունք ունի բողոքարկել իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը կամ արդարացման դատավճիռը։
3. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև պահանջել իրեն անօրինական ձերբակալման, կալանավորման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու և դատապարտման հետևանքով պատճառված վնասի գույքային հատուցում ամբողջ ծավալով` հաշվի առնելով իրական հնարավոր բաց թողնված օգուտները։
4. Արդարացվածը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստները, այլ եկամուտներ, որոնցից նա զրկվել է.
2) գույքի բռնագրավմամբ` այն պետության եկամուտ դարձնելու, քննություն իրականացնող մարմինների կողմից առգրավվելու, գույքի վրա կալանք դնելու հետևանքով պատճառված վնասը.
3) վճարված դատական ծախսերը.
4) փաստաբանին վճարված գումարները.
5) դատավճիռն ի կատար ածելիս վճարված կամ առգրավված տուգանքը։
5. Գումարները, որոնք ծախսվել են անձին անազատության մեջ պահելու համար, դատական ծախսերը, ինչպես նաև անազատության մեջ պարտադիր աշխատանքներ կատարելու համար այդ անձի աշխատավարձը չեն կարող հանվել այն գումարից, որը ենթակա է վճարման քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի սխալի հետևանքով պատճառված վնասը հատուցելու համար։
6. Այն դեպքում, երբ քրեական գործի վարույթը կարճվել է, քրեական հետապնդումը դադարեցվել է կամ արդարացման դատավճիռ է կայացվել հանցակազմի բացակայության հիմքով, սույն հոդվածով նախատեսված վնասի հատուցումը կատարվում է միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով` քաղաքացիական հայցի լուծումից հետո։
7. Այն դեպքում, երբ արդարացման դատավճիռը կամ քրեական գործը կարճելու կամ հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, որի հիման վրա կատարվել է վնասի հատուցում, վերացվել է և համապատասխան անձի նկատմամբ նույն գործով կայացվել է մեղադրական դատավճիռ, գումարները, որոնք վճարվել են որպես վնասի հատուցում, կարող է առգրավել դատարանը, որոշման կատարման շրջադարձման կարգով։
8. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև`
1) վերականգնվել նախկին աշխատանքում (նախկին պաշտոնում), իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ համարժեք աշխատանք (պաշտոն) կամ նախկին աշխատանքը (պաշտոնը) կորցնելու հետևանքով պատճառված վնասի դրամական փոխհատուցում.
2) ազատազրկման, կալանքի կամ ազատության սահմանափակման ձևով պատիժը կրել, ինչպես նաև կարգապահական գումարտակում պահվելու ժամանակը բոլոր տեսակի աշխատանքային ստաժների մեջ հաշվակցել.
3) հետ ստանալ նախկինում զբաղեցրած բնակելի տարածքը, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ բնակմակերեսով և գտնվելու վայրով համարժեք բնակելի տարածք.
4) զինվորական և այլ կոչումների վերականգնման` հաշվի առնելով երկարամյա ծառայությունը։
9. Արդարացվածի պահանջով`
1) դատարանը կամ քննություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են այդ մասին երկշաբաթյա ժամկետում հայտնել անձի նախկին և ներկա աշխատանքի, ուսման, բնակության վայր.
2) լրատվության միջոցը, որը հրապարակել է քրեական գործի վարույթով կասկածյալին կամ մեղադրյալին նշանակվող տեղեկություններ, պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում հայտնել գործով կայացված վերջնական որոշման մասին։
10. Քրեական հետապնդման մարմինը պարտավոր է գրավոր ներողություն հայցել արդարացվածից։
11. Արդարացվածի մահվան կամ անգործունակության դեպքում պահանջի իրավունքը սույն հոդվածի չորրորդ, հինգերորդ և իններորդ մասերով անցնում է նրա մոտակա հերթի ժառանգներին»։
Վերը շարադրվածից ելնելով, դատարանը փաստում է, որ արդարացման դատավճռով ոչ միայն ճանաչվում և հռչակվում է անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված հանորեն վտանգավոր արարքի կատարման մեջ, այլ հասարակության, անկախ դիտորդի, ինչպես նաև հենց իր՝ մեղադրվողի, մոտ ստեղծում է արդարացման ու արդարացիության ընկալում։
Դատարանն արձանագրում է, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի, այլ այն պետք է իրականացվի ու լինի տեսանելի և ընկալելի։
Այսպիսով, դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրության, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի վերը շարադրված նորմերը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով՝ գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով մեղադրվող ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` մեղադրողի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հրաժարվելու հիմքով։
Այս պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացվի։
4. Եզրափակիչ մաս.
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 35, 54, 66, 357-360, 364, 366, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունն այդ հանցանքի կատարման մեջ։
Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։
Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,27,, հոկտեմբերի 2014թ. ք.Երևան
ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ՝ Կ. Կարապետյանի
Մասնակցությամբ` Ժ. Մինասյանի
Թ. Խաչատրյանի
Մեղադրող Տ. Ենոքյանի
Պաշտպան Գ. Հակոբյանի
դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանի` ծնված 25.01.1978թ.-ին,
ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ,
նախկինում չդատված, հաշվառված է քաղաք Երևան
Նուբարաշեն 11 փողոց, 13-րդ շենք, բնակարան 27,
մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի
2-րդ մասի 3-րդ կետով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատախազությունից դատարան ստացված քրեական գործի մեղադրական եզրակացության՝
«2012թ. դեկտեմբերի 10-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանը շահադիտական դրդումներով իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում Կարեն Հավադյանն ու Սարգիս Պողոսյանը իրեն հրավիրել են Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող «Շոկ» ակումբ, որտեղ մինչև ժամը 04-ն իրեն ապօրինի զրկելով ազատությունից, պահանջել են փոխառությամբ տալ նախապես հաստացված գումարները և, չհասնելով իրենց նպատակին, թույլատրել են հեռանալ վերոհիշյալ ակումբից։
Այդ կապակցությամբ հարուցված սույն քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է հետևյալը.
Երևան քաղաքի Նուբարաշեն 11 փողոցի 13 շենքի թիվ 27 հասցեի բնակիչ, սույն գործով մեղադրյալ Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբեր ամսին ծանոթացել և մտերմացել է Կարեն Հավադյանի հետ, ում միջոցով ծանոթացել է Սարգիս Պողոսյանի հետ։
Ա.Հարությունյանը հաճախակի է այցելել Երևան քաղաքի Կորյուն փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող՝ Կ.Հավադյանի և Ս.Պողոսյանի կողից նախկինում աշխատեցվող «Շոկ» ակումբ, որտեղ վերջիններիս հետ ժամանակ է անցկացրել։ 2012թ. նոյեմբեր ամսին հիշյալ ակումբ այցելություններից մեկի ժամանակ զրուցել է Կարեն Հավադյանի հետ և զրույցի ընթացքում տեղեկացել, որ վերջինս բավականին շատ պարտքեր ունի։ Նշված հանգամանքն իմանալուց հետո, Ա.Հարությունյանն իր կամքով Կ.Հավադյանին առաջարկել է գումարային օգնություն, նշելով որ շուտով բանկից վարկ է ստանալու մոտ 7 միլիոն ՀՀ դրամ գումարի չափով և կարող է նշված գումարից 3.5 միլիոն դրամը տրամադրել Կ.Հավադյանին հետագայում վերադարձնելու պայմանով, ինչին վերջինս չի առարկել։ Այնուհետև, Ա.Հարությունյանի կողմից վարկի ստացումը անընդհատ ձգձգվելու պատճառով Կ.Հավադյանը չի կարողացել իր պարտքատերերին վերադարձնել պարտքերը և 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում, զանգահարելով Ա.Հարությունյանին հրավիրել է «Շոկ» ակումբ, նրա հետ զրուցելու նպատակով, որից հետո վերջինս այցելել է հիշյալ ակումբ և հանդիպել Կ.Հավադյանին։ Զրույցի ընթացքում Կ.Հավադյանը հայտնել է, որ իր ծանոթ Արման Ավագյանի ոսկյա մատանին գրավադրել է և նշված օրը պետք է այն հանի գրավատնից, ինչի համար 60.000 ՀՀ դրամ գումար է անհրաժեշտ։ Այդ կապակցությամբ Կ.Հավադյանը ֆինանսական օգնություն է խնդրել Ա.Հարությունյանից, ով այդ խնդրանքը չի մերժել և, զանգահարելով հորը՝ Իոսիֆ Հարությունյանին, նրանից խնդրել է իրեն տալ 60.000 դրամ, որից հետո Կ.Հավադյանի հետ միասին պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող իր հոր աշխատավայր և նրանից վերցրել 40.000 դրամ գումար, որից հետո Կ.Հավադյանն ու Ա.Հարությունյանը գնացել են վերջինիս տուն, որտեղ Ա.Հարությունյանը իր մորից՝ Մարիետտ Հարությունյանից վերցրել է ևս 20.000 դրամ, ինչից հետո միասին վերադարձել են «Շոկ» ակումբ, որտեղ հանդիպել են Սարգիս Պողոսյանին, ում հետ Կ.Հավադյանը գնացել է գրավատուն և հանել Ա.Պողոսյանի անվամբ գրավադրած ոսկյա մատանին, իսկ Ա.Հարությունյանը մնացել է «Շոկ» ակումբում։ Ա.Պողոսյանի և Կ.Հավադյանի «Շոկ» ակումբ վերադառնալուց հետո, վերջինս գրավատնից հանված ոսկյա մատանին հանձնել է տիրոջր՝ Արման Ավագյանին, ով հեռացել է ակումբից։ Այնուհետև. Ա.Հարությունյանը. Կ.Հավադյանը և Ա.Պողոսյանը մինչև ժամը 01-ը մնացել են վերոհիշյալ ակումբում և զրուցել Ա.Հարությունյանի կողմից սպասվելիք վարկի ստացման և խոստացված ֆինանսական աջակցության վերաբերյալ, ինչից հետո երեքով հեռացել են «Շոկ» ակումբից։
2012թ. դեկտեմբերի 10-ին, խոստացված ֆինանսական աջակցությունից խուսափելու նպատակով, Ա.Հարությունյանը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում, Կարեն Հավադյանն ու Սարգիս Պողոսյանը իրեն հրավիրել են Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող «Շոկ» ակումբ, որտեղ մինչև ժամը 04։30-ը իրեն ապօրինի զրկելով ազատությունից, պահանջել են փոխառությամբ տալ նախապես խոստացված գումարները և, չհասնելով իրենց նպատակին, թույլատրել են հեռանալ վերոհիշյալ ակումբից»։
Փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 22.02.2013թ.-ին հարուցվել է քրեական գործ։
23.04.2013թ. ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 24.06.2013թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Սույն քրեական գործով իրականացված դատաքննությամբ դատարանում հարցաքննվել են վկաներ Իոսիֆ Հարությունյանը, Սարգիս Պողոսյանը, Մարիետա Հարությունյանը, հրապարակվել են վկաներ Իոսիֆ Հարությունյանի և Սարգիս Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքները ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը, ինչպես նաև հետազոտվել են քրեական գործում առկա փաստաթղթերը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Քրեական գործի դատական քննության փուլում, 14.07.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ, մեղադրող Տ.Ենոքյանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 309.1 հոդվածով միջնորդել է դատական քննությունը հետաձգել երկու ամիս ժամանակով՝ անհրաժեշտ քննչական և այլ դատավարական գործողություններ կատարելու նպատակով։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
20.10.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ մեղադրող Տ.Ենոքյանը հայտարարել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության 309.1 հոդվածի կարգով հետաձգված դատաքննությունից հետո կատարված քննչական գործողությունների ընթացքում լրացուցիչ հարցաքննվել է ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը, ստացվել են վկաների հեռախոսաային վերծանումների տվյալները, ինչպես նաև դատարանին է ներկայացրել Կարեն Հավադյանի և Սարգիս Պոսոսյանի կողմից ենթադրաբար Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանից բռնության գործադրմամբ խոշոր չափի գումար պահանջելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3.1 կետերով հարուցված թիվ 13209914 քրեական գործը հարուցելու մասին որոշումը։
Այնուհետև, 27.10.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, նույն օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով և իրականացնելով իր պարտականությունները` մեղադրողը հայտարարել է, որ հրաժարվում է Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքից։
Ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանի շահերի պաշտպան Գ.Հակոբյանը համամիտ լինելով մեղադրողի միջնորդությանը, դատարանին խնդրել է մեղադրողի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու հիմքով կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը միացել է իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի`
«4/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին…..»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործը դատարանի կողմից քննելիս մեղադրողը լիազորված է` …հրաժարվել մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 306-րդ հոդվածի 3-րդ մասի`
«Դատախազը պարտավոր է հրաժարվել մեղադրանքից, եթե իր համոզմամբ այն չի հաստատվել դատական քննության ընթացքում»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 306-րդ հոդվածի 4-րդ մասի`
«Մեղադրանքից դատախազի հրաժարվելու դեպքում դատարանը կարճում է քրեական գործով վարույթը և դադարեցնում քրեական հետապնդումը, իսկ եթե դատախազը հրաժարվում է առանձին մեղադրյալի մասով` դադարեցնում է քրեական հետապնդումն այդ մեղադրյալի նկատմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ»։
Իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված է, որ՝
«Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3 կետերով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ»։
Քրեադատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է, որ`
«Դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում սահմանված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքների`
• Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի օրինական ուժ ստացած դատավճռով։
• Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությանը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։
• Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։
• Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
• Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել քրեական դատավարական օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
• Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր։
Այսպիսով՝ օրենսգիրքն ամբողջացրել, հստակեցրել ամրապնդել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի դրույթները, ապահովելով այդ սկզբունքի իրականացման օրենսդրական երաշխիքները։
Այսպես, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 11-րդ հոդվածի համաձայն՝
«քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի համարվելու անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ ըստ օրենքի, հրապարակային դատաքննությամբ...։
Նմանատիպ նորմ նախատեսված է նաև «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների» մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի (կոնվենցիայի) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան»։
ՀՀ Սահմանադրության 41-րդ հոդվածի համաձայն՝
«հանցագործության մեջ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով դատարանի օրինական ուժի մեջ ստացած դատավճռով»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի`
«1. Արդարացված է այն անձը, որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել կամ քրեական գործով վարույթը կարճվել է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված որևէ հիմքով, կամ որի նկատմամբ կայացվել է արդարացման դատավճիռ։
2. Արդարացվածն իրավունք ունի բողոքարկել իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը կամ արդարացման դատավճիռը։
3. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև պահանջել իրեն անօրինական ձերբակալման, կալանավորման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու և դատապարտման հետևանքով պատճառված վնասի գույքային հատուցում ամբողջ ծավալով` հաշվի առնելով իրական հնարավոր բաց թողնված օգուտները։
4. Արդարացվածը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստները, այլ եկամուտներ, որոնցից նա զրկվել է.
2) գույքի բռնագրավմամբ` այն պետության եկամուտ դարձնելու, քննություն իրականացնող մարմինների կողմից առգրավվելու, գույքի վրա կալանք դնելու հետևանքով պատճառված վնասը.
3) վճարված դատական ծախսերը.
4) փաստաբանին վճարված գումարները.
5) դատավճիռն ի կատար ածելիս վճարված կամ առգրավված տուգանքը։
5. Գումարները, որոնք ծախսվել են անձին անազատության մեջ պահելու համար, դատական ծախսերը, ինչպես նաև անազատության մեջ պարտադիր աշխատանքներ կատարելու համար այդ անձի աշխատավարձը չեն կարող հանվել այն գումարից, որը ենթակա է վճարման քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի սխալի հետևանքով պատճառված վնասը հատուցելու համար։
6. Այն դեպքում, երբ քրեական գործի վարույթը կարճվել է, քրեական հետապնդումը դադարեցվել է կամ արդարացման դատավճիռ է կայացվել հանցակազմի բացակայության հիմքով, սույն հոդվածով նախատեսված վնասի հատուցումը կատարվում է միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով` քաղաքացիական հայցի լուծումից հետո։
7. Այն դեպքում, երբ արդարացման դատավճիռը կամ քրեական գործը կարճելու կամ հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, որի հիման վրա կատարվել է վնասի հատուցում, վերացվել է և համապատասխան անձի նկատմամբ նույն գործով կայացվել է մեղադրական դատավճիռ, գումարները, որոնք վճարվել են որպես վնասի հատուցում, կարող է առգրավել դատարանը, որոշման կատարման շրջադարձման կարգով։
8. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև`
1) վերականգնվել նախկին աշխատանքում (նախկին պաշտոնում), իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ համարժեք աշխատանք (պաշտոն) կամ նախկին աշխատանքը (պաշտոնը) կորցնելու հետևանքով պատճառված վնասի դրամական փոխհատուցում.
2) ազատազրկման, կալանքի կամ ազատության սահմանափակման ձևով պատիժը կրել, ինչպես նաև կարգապահական գումարտակում պահվելու ժամանակը բոլոր տեսակի աշխատանքային ստաժների մեջ հաշվակցել.
3) հետ ստանալ նախկինում զբաղեցրած բնակելի տարածքը, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ բնակմակերեսով և գտնվելու վայրով համարժեք բնակելի տարածք.
4) զինվորական և այլ կոչումների վերականգնման` հաշվի առնելով երկարամյա ծառայությունը։
9. Արդարացվածի պահանջով`
1) դատարանը կամ քննություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են այդ մասին երկշաբաթյա ժամկետում հայտնել անձի նախկին և ներկա աշխատանքի, ուսման, բնակության վայր.
2) լրատվության միջոցը, որը հրապարակել է քրեական գործի վարույթով կասկածյալին կամ մեղադրյալին նշանակվող տեղեկություններ, պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում հայտնել գործով կայացված վերջնական որոշման մասին։
10. Քրեական հետապնդման մարմինը պարտավոր է գրավոր ներողություն հայցել արդարացվածից։
11. Արդարացվածի մահվան կամ անգործունակության դեպքում պահանջի իրավունքը սույն հոդվածի չորրորդ, հինգերորդ և իններորդ մասերով անցնում է նրա մոտակա հերթի ժառանգներին»։
Վերը շարադրվածից ելնելով, դատարանը փաստում է, որ արդարացման դատավճռով ոչ միայն ճանաչվում և հռչակվում է անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված հանորեն վտանգավոր արարքի կատարման մեջ, այլ հասարակության, անկախ դիտորդի, ինչպես նաև հենց իր՝ մեղադրվողի, մոտ ստեղծում է արդարացման ու արդարացիության ընկալում։
Դատարանն արձանագրում է, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի, այլ այն պետք է իրականացվի ու լինի տեսանելի և ընկալելի։
Այսպիսով, դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրության, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի վերը շարադրված նորմերը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով՝ գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով մեղադրվող ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` մեղադրողի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հրաժարվելու հիմքով։
Այս պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացվի։
4. Եզրափակիչ մաս.
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 35, 54, 66, 357-360, 364, 366, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունն այդ հանցանքի կատարման մեջ։
Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։
Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0113/01/13
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 24-06-2013 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0113/01/13 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13200513 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Աղասի Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, շահադիտական դրդումներով, այն է՝ խոստացված ֆինանսական աջակցության ցուցաբերումից խուսափելու նպատակով, 2012թ. դեկտեմբերի 10-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ Սարգիս Պողոսյանն ու Կարեն Հավադյանը 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին ժամր 20.30-ին իրեն հրավիրել են Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող «Շոկ» ակումբ, որտեղ մինչև ժամը 04.30-ն իրեն ապօրինի զրկելով ազատությունից, պահանջել են փոխառությամբ տալ նախապես խոստացված գումարները և չհասնելով իրենց նպատակին թույլատրել են հեռանալ վերոնշյալ ակումբից: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Աղասի |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հայրանուն | Իոսիֆի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 333 Մաս 2 Կետ 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 16.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 24-06-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 25-06-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 25-06-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 25-06-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-07-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Բեգինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աղասի |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-08-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-08-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի` սեմինար-դասընթացի մասնակցելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-08-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-09-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-10-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-10-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-11-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-11-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 28-11-2013 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Այլ դատարանի դատավորի նշանակում |
| Հիմքը | ՀՀ Նախագահի 26.11.2013թ. ՆՀ-309-Ա հրամանագիր: |
Մակագրել
| Երբ | 28-11-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 29-11-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 29-11-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 29-11-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-12-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Բեգինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աղասի |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-01-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-07-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-08-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-09-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 27-10-2014 |
|---|
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 27-10-2014 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Աղասի |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0113/01/13 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,27,, հոկտեմբերի 2014թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ Քարտուղարությամբ՝ Կ. Կարապետյանի Մասնակցությամբ` Ժ. Մինասյանի Թ. Խաչատրյանի Մեղադրող Տ. Ենոքյանի Պաշտպան Գ. Հակոբյանի դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանի` ծնված 25.01.1978թ.-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված է քաղաք Երևան Նուբարաշեն 11 փողոց, 13-րդ շենք, բնակարան 27, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ դատախազությունից դատարան ստացված քրեական գործի մեղադրական եզրակացության՝ «2012թ. դեկտեմբերի 10-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանը շահադիտական դրդումներով իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում Կարեն Հավադյանն ու Սարգիս Պողոսյանը իրեն հրավիրել են Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող «Շոկ» ակումբ, որտեղ մինչև ժամը 04-ն իրեն ապօրինի զրկելով ազատությունից, պահանջել են փոխառությամբ տալ նախապես հաստացված գումարները և, չհասնելով իրենց նպատակին, թույլատրել են հեռանալ վերոհիշյալ ակումբից։ Այդ կապակցությամբ հարուցված սույն քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է հետևյալը. Երևան քաղաքի Նուբարաշեն 11 փողոցի 13 շենքի թիվ 27 հասցեի բնակիչ, սույն գործով մեղադրյալ Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբեր ամսին ծանոթացել և մտերմացել է Կարեն Հավադյանի հետ, ում միջոցով ծանոթացել է Սարգիս Պողոսյանի հետ։ Ա.Հարությունյանը հաճախակի է այցելել Երևան քաղաքի Կորյուն փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող՝ Կ.Հավադյանի և Ս.Պողոսյանի կողից նախկինում աշխատեցվող «Շոկ» ակումբ, որտեղ վերջիններիս հետ ժամանակ է անցկացրել։ 2012թ. նոյեմբեր ամսին հիշյալ ակումբ այցելություններից մեկի ժամանակ զրուցել է Կարեն Հավադյանի հետ և զրույցի ընթացքում տեղեկացել, որ վերջինս բավականին շատ պարտքեր ունի։ Նշված հանգամանքն իմանալուց հետո, Ա.Հարությունյանն իր կամքով Կ.Հավադյանին առաջարկել է գումարային օգնություն, նշելով որ շուտով բանկից վարկ է ստանալու մոտ 7 միլիոն ՀՀ դրամ գումարի չափով և կարող է նշված գումարից 3.5 միլիոն դրամը տրամադրել Կ.Հավադյանին հետագայում վերադարձնելու պայմանով, ինչին վերջինս չի առարկել։ Այնուհետև, Ա.Հարությունյանի կողմից վարկի ստացումը անընդհատ ձգձգվելու պատճառով Կ.Հավադյանը չի կարողացել իր պարտքատերերին վերադարձնել պարտքերը և 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում, զանգահարելով Ա.Հարությունյանին հրավիրել է «Շոկ» ակումբ, նրա հետ զրուցելու նպատակով, որից հետո վերջինս այցելել է հիշյալ ակումբ և հանդիպել Կ.Հավադյանին։ Զրույցի ընթացքում Կ.Հավադյանը հայտնել է, որ իր ծանոթ Արման Ավագյանի ոսկյա մատանին գրավադրել է և նշված օրը պետք է այն հանի գրավատնից, ինչի համար 60.000 ՀՀ դրամ գումար է անհրաժեշտ։ Այդ կապակցությամբ Կ.Հավադյանը ֆինանսական օգնություն է խնդրել Ա.Հարությունյանից, ով այդ խնդրանքը չի մերժել և, զանգահարելով հորը՝ Իոսիֆ Հարությունյանին, նրանից խնդրել է իրեն տալ 60.000 դրամ, որից հետո Կ.Հավադյանի հետ միասին պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող իր հոր աշխատավայր և նրանից վերցրել 40.000 դրամ գումար, որից հետո Կ.Հավադյանն ու Ա.Հարությունյանը գնացել են վերջինիս տուն, որտեղ Ա.Հարությունյանը իր մորից՝ Մարիետտ Հարությունյանից վերցրել է ևս 20.000 դրամ, ինչից հետո միասին վերադարձել են «Շոկ» ակումբ, որտեղ հանդիպել են Սարգիս Պողոսյանին, ում հետ Կ.Հավադյանը գնացել է գրավատուն և հանել Ա.Պողոսյանի անվամբ գրավադրած ոսկյա մատանին, իսկ Ա.Հարությունյանը մնացել է «Շոկ» ակումբում։ Ա.Պողոսյանի և Կ.Հավադյանի «Շոկ» ակումբ վերադառնալուց հետո, վերջինս գրավատնից հանված ոսկյա մատանին հանձնել է տիրոջր՝ Արման Ավագյանին, ով հեռացել է ակումբից։ Այնուհետև. Ա.Հարությունյանը. Կ.Հավադյանը և Ա.Պողոսյանը մինչև ժամը 01-ը մնացել են վերոհիշյալ ակումբում և զրուցել Ա.Հարությունյանի կողմից սպասվելիք վարկի ստացման և խոստացված ֆինանսական աջակցության վերաբերյալ, ինչից հետո երեքով հեռացել են «Շոկ» ակումբից։ 2012թ. դեկտեմբերի 10-ին, խոստացված ֆինանսական աջակցությունից խուսափելու նպատակով, Ա.Հարությունյանը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 08-ին, ժամը 20։30-ի սահմաններում, Կարեն Հավադյանն ու Սարգիս Պողոսյանը իրեն հրավիրել են Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի թիվ 13 հասցեում գործող «Շոկ» ակումբ, որտեղ մինչև ժամը 04։30-ը իրեն ապօրինի զրկելով ազատությունից, պահանջել են փոխառությամբ տալ նախապես խոստացված գումարները և, չհասնելով իրենց նպատակին, թույլատրել են հեռանալ վերոհիշյալ ակումբից»։ Փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 22.02.2013թ.-ին հարուցվել է քրեական գործ։ 23.04.2013թ. ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 24.06.2013թ.-ին։ 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Սույն քրեական գործով իրականացված դատաքննությամբ դատարանում հարցաքննվել են վկաներ Իոսիֆ Հարությունյանը, Սարգիս Պողոսյանը, Մարիետա Հարությունյանը, հրապարակվել են վկաներ Իոսիֆ Հարությունյանի և Սարգիս Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքները ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը, ինչպես նաև հետազոտվել են քրեական գործում առկա փաստաթղթերը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Քրեական գործի դատական քննության փուլում, 14.07.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ, մեղադրող Տ.Ենոքյանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 309.1 հոդվածով միջնորդել է դատական քննությունը հետաձգել երկու ամիս ժամանակով՝ անհրաժեշտ քննչական և այլ դատավարական գործողություններ կատարելու նպատակով։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ 20.10.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ մեղադրող Տ.Ենոքյանը հայտարարել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության 309.1 հոդվածի կարգով հետաձգված դատաքննությունից հետո կատարված քննչական գործողությունների ընթացքում լրացուցիչ հարցաքննվել է ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը, ստացվել են վկաների հեռախոսաային վերծանումների տվյալները, ինչպես նաև դատարանին է ներկայացրել Կարեն Հավադյանի և Սարգիս Պոսոսյանի կողմից ենթադրաբար Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանից բռնության գործադրմամբ խոշոր չափի գումար պահանջելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3.1 կետերով հարուցված թիվ 13209914 քրեական գործը հարուցելու մասին որոշումը։ Այնուհետև, 27.10.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, նույն օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով և իրականացնելով իր պարտականությունները` մեղադրողը հայտարարել է, որ հրաժարվում է Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքից։ Ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանի շահերի պաշտպան Գ.Հակոբյանը համամիտ լինելով մեղադրողի միջնորդությանը, դատարանին խնդրել է մեղադրողի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու հիմքով կայացնել արդարացման դատավճիռ։ Ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանը միացել է իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի` «4/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին…..»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` «Քրեական գործը դատարանի կողմից քննելիս մեղադրողը լիազորված է` …հրաժարվել մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց»։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 306-րդ հոդվածի 3-րդ մասի` «Դատախազը պարտավոր է հրաժարվել մեղադրանքից, եթե իր համոզմամբ այն չի հաստատվել դատական քննության ընթացքում»։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 306-րդ հոդվածի 4-րդ մասի` «Մեղադրանքից դատախազի հրաժարվելու դեպքում դատարանը կարճում է քրեական գործով վարույթը և դադարեցնում քրեական հետապնդումը, իսկ եթե դատախազը հրաժարվում է առանձին մեղադրյալի մասով` դադարեցնում է քրեական հետապնդումն այդ մեղադրյալի նկատմամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ»։ Իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված է, որ՝ «Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3 կետերով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ»։ Քրեադատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է, որ` «Դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ»։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում սահմանված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքների` • Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի օրինական ուժ ստացած դատավճռով։ • Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությանը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։ • Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։ • Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ • Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել քրեական դատավարական օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ • Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր։ Այսպիսով՝ օրենսգիրքն ամբողջացրել, հստակեցրել ամրապնդել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի դրույթները, ապահովելով այդ սկզբունքի իրականացման օրենսդրական երաշխիքները։ Այսպես, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 11-րդ հոդվածի համաձայն՝ «քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի համարվելու անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ ըստ օրենքի, հրապարակային դատաքննությամբ...։ Նմանատիպ նորմ նախատեսված է նաև «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների» մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի (կոնվենցիայի) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան»։ ՀՀ Սահմանադրության 41-րդ հոդվածի համաձայն՝ «հանցագործության մեջ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով դատարանի օրինական ուժի մեջ ստացած դատավճռով»։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի` «1. Արդարացված է այն անձը, որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել կամ քրեական գործով վարույթը կարճվել է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված որևէ հիմքով, կամ որի նկատմամբ կայացվել է արդարացման դատավճիռ։ 2. Արդարացվածն իրավունք ունի բողոքարկել իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը կամ արդարացման դատավճիռը։ 3. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև պահանջել իրեն անօրինական ձերբակալման, կալանավորման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու և դատապարտման հետևանքով պատճառված վնասի գույքային հատուցում ամբողջ ծավալով` հաշվի առնելով իրական հնարավոր բաց թողնված օգուտները։ 4. Արդարացվածը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ` 1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստները, այլ եկամուտներ, որոնցից նա զրկվել է. 2) գույքի բռնագրավմամբ` այն պետության եկամուտ դարձնելու, քննություն իրականացնող մարմինների կողմից առգրավվելու, գույքի վրա կալանք դնելու հետևանքով պատճառված վնասը. 3) վճարված դատական ծախսերը. 4) փաստաբանին վճարված գումարները. 5) դատավճիռն ի կատար ածելիս վճարված կամ առգրավված տուգանքը։ 5. Գումարները, որոնք ծախսվել են անձին անազատության մեջ պահելու համար, դատական ծախսերը, ինչպես նաև անազատության մեջ պարտադիր աշխատանքներ կատարելու համար այդ անձի աշխատավարձը չեն կարող հանվել այն գումարից, որը ենթակա է վճարման քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի սխալի հետևանքով պատճառված վնասը հատուցելու համար։ 6. Այն դեպքում, երբ քրեական գործի վարույթը կարճվել է, քրեական հետապնդումը դադարեցվել է կամ արդարացման դատավճիռ է կայացվել հանցակազմի բացակայության հիմքով, սույն հոդվածով նախատեսված վնասի հատուցումը կատարվում է միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով` քաղաքացիական հայցի լուծումից հետո։ 7. Այն դեպքում, երբ արդարացման դատավճիռը կամ քրեական գործը կարճելու կամ հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, որի հիման վրա կատարվել է վնասի հատուցում, վերացվել է և համապատասխան անձի նկատմամբ նույն գործով կայացվել է մեղադրական դատավճիռ, գումարները, որոնք վճարվել են որպես վնասի հատուցում, կարող է առգրավել դատարանը, որոշման կատարման շրջադարձման կարգով։ 8. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև` 1) վերականգնվել նախկին աշխատանքում (նախկին պաշտոնում), իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ համարժեք աշխատանք (պաշտոն) կամ նախկին աշխատանքը (պաշտոնը) կորցնելու հետևանքով պատճառված վնասի դրամական փոխհատուցում. 2) ազատազրկման, կալանքի կամ ազատության սահմանափակման ձևով պատիժը կրել, ինչպես նաև կարգապահական գումարտակում պահվելու ժամանակը բոլոր տեսակի աշխատանքային ստաժների մեջ հաշվակցել. 3) հետ ստանալ նախկինում զբաղեցրած բնակելի տարածքը, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ բնակմակերեսով և գտնվելու վայրով համարժեք բնակելի տարածք. 4) զինվորական և այլ կոչումների վերականգնման` հաշվի առնելով երկարամյա ծառայությունը։ 9. Արդարացվածի պահանջով` 1) դատարանը կամ քննություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են այդ մասին երկշաբաթյա ժամկետում հայտնել անձի նախկին և ներկա աշխատանքի, ուսման, բնակության վայր. 2) լրատվության միջոցը, որը հրապարակել է քրեական գործի վարույթով կասկածյալին կամ մեղադրյալին նշանակվող տեղեկություններ, պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում հայտնել գործով կայացված վերջնական որոշման մասին։ 10. Քրեական հետապնդման մարմինը պարտավոր է գրավոր ներողություն հայցել արդարացվածից։ 11. Արդարացվածի մահվան կամ անգործունակության դեպքում պահանջի իրավունքը սույն հոդվածի չորրորդ, հինգերորդ և իններորդ մասերով անցնում է նրա մոտակա հերթի ժառանգներին»։ Վերը շարադրվածից ելնելով, դատարանը փաստում է, որ արդարացման դատավճռով ոչ միայն ճանաչվում և հռչակվում է անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված հանորեն վտանգավոր արարքի կատարման մեջ, այլ հասարակության, անկախ դիտորդի, ինչպես նաև հենց իր՝ մեղադրվողի, մոտ ստեղծում է արդարացման ու արդարացիության ընկալում։ Դատարանն արձանագրում է, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի, այլ այն պետք է իրականացվի ու լինի տեսանելի և ընկալելի։ Այսպիսով, դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրության, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի վերը շարադրված նորմերը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով՝ գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով մեղադրվող ամբաստանյալ Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` մեղադրողի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հրաժարվելու հիմքով։ Այս պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ Աղասի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացվի։ 4. Եզրափակիչ մաս. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 35, 54, 66, 357-360, 364, 366, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունն այդ հանցանքի կատարման մեջ։ Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։ Աղասի Իոսիֆի Հարությունյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 27-10-2014 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 02-12-2014 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 17-12-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 167, 67, 141, 74 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 17-12-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 167, 67, 141, 74 |