ԵԿԴ/0104/01/13







Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը
դադարեցնելու մասին

«7» հոկտեմբերի 2013թ. ք. Երևան

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազի տեղակալ` Աշոտ Գալստյանի,

պաշտպան` Հունան Բաբայանի,

նույն դատարանում` խորհրդակցական սենյակում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արթուր Գագիկի Սարգսյանցի (ծնված 1983թ. հունիսի 15-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քա¬ղաքացի, բարձրագույն կրթութ¬յամբ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու, ամուրի, աշխատում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությունում շինարարության քաղա¬քակա¬նության վարչության շինարարական ծրագրերի բաժնի պետ, նախ¬կինում չդատա¬պարտ¬ված, հաշ¬վառված և բնակ¬վում է Երևանի Բրյուսովի փողոցի 21-րդ շենքի 44-րդ բնակա¬րանում),

Պ Ա Ր Զ Ե Ց`

Թիվ 13131113 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. մարտի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով ՀՀ ոստի¬կա¬նության Կենտրոնականի քննչական բաժ¬նում` Արթուր Սարգսյանցի կողմից ապօրինաբար հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող մար¬տական փամփուշտներ ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ։
2013թ. մարտի 16-ին Արթուր Սարգսյանցը ձերբակալվել է։
2013թ. մարտի 18-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. մարտի 18-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը Արթուր Սարգսյանցի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։
2013թ. մայիսի 13-ին նույն դատարանը, քննարկելով նախաքննական մարմնի միջնոր¬դութ¬յունը` մասնակիորեն բավարարել և Արթուր Սարգսյանցին կալանքի տակ պահելու ժամ¬կետն եր¬կա¬րացրել է մեկ ամսով։ Միաժամանակ բավարարելով պաշտպան Հ.Բաբայանի միջ¬¬նոր¬դությունը` Դատարանը որոշել է Արթուր Սարգսյանցի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրան¬քա¬յին խափանման միջոց կիրառել գրավը` գրավի գումարը սահմանելով մեկ միլիոն ՀՀ դրամի չափով։
2013թ. մայիսի 13-ին գրավի գումարը վճարվել է, և մեղադրյալ Արթուր Սարգսյանցը նա¬խաքննական մարմնի կայացրած որոշման հիման վրա արգելանքից ազատվել է։
2013թ. հունիսի 7-ին սույն քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 236-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և թիվ 15118413 համարով առանձ¬նացվել է անհայտ անձի կողմից ապօրինաբար ակոսափող հրազեն պատրաստելու վերաբերյալ նոր քրեական գործ։
2013թ. հունիսի 17-ին սույն քրեական գործն Արթուր Գագիկի Սարգսյանցի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սութ¬յան դատա¬րան, 2013թ. հունիսի 18-ին ընդունվել վարույթ։
Համաձայն Արթուր Սարգսյանցին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացության` վերջինիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առա¬ջադրվել այն բանի համար, որ նա գործով չպարզված ժամանակ և հանգա¬մանք¬ներում ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր անձնական օգտագործման «Մերսեդես S 420» մակնիշի 800 օօ 61 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի բեռնախցիկում ապօրինաբար պահել է ինք¬նաշեն ակոսափող հրազեն, ռազմամթերք հանդիսացող գործարանային արտադրության 94 հատ 5.45մմ/5.45x39/ տրամաչափի մարտական փամփուշտներ` նախատեսված «ԱԿ-74» տեսակի ինքնաձիգների, «ՌՊԿ-74» տեսակի ձեռքի գնդացիրների և դրանց մոդիֆիկացիաների համար, որոնք հայտնաբերվել են ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում 2013թ. մարտի 15-ին իրակա¬նացված նրա վերոնշյալ ավտոմեքենայի զննությամբ։
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Արթուր Սարգսյանցը, տեղեկացվելով «Հա¬յաս¬տանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման ընդունման մասին, դիմեց Դատարանին` իր նկատմամբ համաներման վերոնշյալ ակտը կիրառելու, ոչ արդարացնող այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ։
Մեղադրողն այդ միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանցի վերոնշյալ միջնորդությունը, գտնում է, որ ի հայտ է եկել քրեական գործի վարույթը բացառող հանգամանք (հիմք), որի պայ¬մաններում քրեական գործի վարույթն ենթակա է կարճման, իսկ ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանցի ալյանի նկատմամբ հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը` դադա¬րեցման։ Նման հետևութ¬յան Դատարանը հանգում է հետևյալ իրա¬վական վերլու¬ծութ¬յունների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխա¬նատ¬վությունից« իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակի ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատ¬ժատեսակով կամ կարող է վերացվել դատվածությունը։
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակ¬ցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման (այսուհետ նաև` Համաներման որոշում) 5-րդ կետի համաձայն` կարճման են ենթակա մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ կատարված հանցագործությունների վերա¬բերյալ (....) դատարանների վարույթում գտնվող քրեական գործերը, որոնցով` (...)
2. անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կա¬տա¬րելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավել, քան երեք տարի ժամկետով ազա¬տազրկում։
Համաներման որոշման 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` այդ որոշման կատարումը ՀՀ ընդհանուր իրավա¬սության առաջին ատյանի և վերաքննիչ քրեական դատարանների կա¬տար¬մանն է վերապահված`
ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը ՀՀ ընդհանուր իրավասության առա¬¬ջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարաններում են, սակայն մինչև սույն որոշման ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել,
բ. այն անձանց նկատմամբ, որոնց հանդեպ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, կամ պատժի կրումը հետաձգվել է։ Նշված անձանց նկատմամբ սույն որոշման կիրառման հարցը լուծում է դատարանը` այլընտրանքային պատիժների կատարման ստորաբաժանման կամ դատա¬պարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող այլ իրավասու մարմ¬նի միջ¬նորդության հիման վրա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համա¬ձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել« իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթն ենթակա է կարճման« եթե ընդունվել է համաներման ակտ։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է« որ դատարանը« հայտնաբերելով քրեական հե¬տապնդու¬մը բացառող հանգամանքներ« լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հե¬տապնդումը դադարեցնելու հարցը։ Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` համաներման հիմ¬քով գործի վա¬րույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը (ամբաստանյալը)։ Այդ դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովո¬րական կար¬գով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մե¬ղադրյալը, ում վերաբերյալ գործը նշանակված է դատական քննության, կոչում է ամբաստանյալ, հետևաբար` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի վերոնշյալ մեկ¬նաբա¬նությունները վերաբերելի են նաև սույն գործով ամբաստանյալի կարգավիճակում գտնվող Արթուր Սարգսյանցի նկատմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի պատժամասն որպես պատժատեսակ նախատեսում է կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով կամ ազատազրկում` առավելա¬գույնը երեք տարի ժամկետով։ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. մարտի 18-ին և նույն թվականի սեպ¬տեմբերի 23-ին կատարված հարցման արդյունքներով պարզվել է, որ Արթուր Սարգսյանցը նախկինում դատապարտված չէ ( չունի նաև մարված դատվածութ¬յուն)։
Դատարանը« հաշվի առնելով վերոնշյալ կարգավորումները, փաստում է, որ Համաներման որոշման 5-րդ կետի, ինչպես նաև 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի ուժով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանցի նկատմամբ համաներման կիրա¬ռու¬մը վերապահված է բացառապես դատարանին, տվյալ դեպքում` ընդհանուր իրավասության դատարանին։
Համաներման որոշման 9-րդ կետում սահմանված են այն դեպքերը« որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը, մասնավորապես` Համաներման որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն հոդվածները և հոդվածների մասերը« որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ։ Դատարանն արձանագրում է« որ թվարկված հոդվածների և հոդված¬ների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա¬խատեսված արարքը« այսինքն` այն կատարած անձանց, այդ թվում` ամբաստանյալ Ա.Սարգսյան¬ցի նկատմամբ համաներման կիրառումը սահմանափակված չէ։ Սույն քրեական գոր¬ծի նյու¬թերում բացակայում են նաև Համաներման որոշման մեջ նշված այն սահմանափակումները« որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ ամբաստ¬անյալ Ա.Սարգսյանցի նկատ¬մամբ Համաներման որոշման կիրառ¬ման համար։
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով վերագրվող արարքում ամբաստանվող Արթուր Սարգսյանցի նկատմամբ կիրառելի է Համա¬ներ¬ման որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետը, որի կիրառման արդյունքում նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը` կարճման։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև արձանագրում է, որ առկա է ոչ արդարացնող այդ հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնեու և գործի վարույթը կարճելու` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պայմանը` ամբաստանյալի համաձայնությունը, քանի որ վերջինս է Դատարանին դիմել Համա¬ներման որո¬շումն իր նկատմամբ կիրառելու գրավոր միջնորդությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գործով վարույթը կարճելու և/կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումն ընդգրկում է նախնական քննության փուլում ընտրված խափանման և վնասի հատուցման ապահովման միջոց¬ները, քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցները վերացնելու մասին որոշում, ինչպես նաև որոշում` իրեղեն ապացույցների ճակատագրի վերաբերյալ։ Այդ հոդվածի և 292-րդ հոդվածի 1-ին մասի մեկնա¬բա¬նությունից հետևում է, որ վերոնշյալ հարցերի քննակմանն ու լուծմանը Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ քրեական գործը վարույթ ընդունելուց հետո 15- օրյա ժամկետում, թեև դատական քննության հետագա փուլերում ևս ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այդ հարցերի լուծումն անհրաժեշտություն է, քանի որ ուղղակիորեն առնչվում է կողմերի իրավունքներին.
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 10.1 կետի համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ է նաև առաջին ատյանի դատարանի կայացրած` քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, հետևաբար` գործով վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող որևէ հիմքի առկայության պայման¬ներում վերոնշյալ հարցերի քննարկումն ու լուծումը սահմանափակված չէ միայն դատական քննության սկզբնական, գործը դատական քննության նախապատրաստելու փուլում ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի կարգով կայացվող որոշմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խա¬փանման միջոցը վերացվում է« երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը։
Դատարանը« համաներման որոշումն ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառելու հիմքով նրան պատժից ազատելով` գտնում է, որ դրանով իսկ վերացել է նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պահպանելու անհրաժեշտությունը« ուստի վերացնում է ամբաստանյալ Արթուր Սարգսյան¬ցի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափան¬ման միջոց ընտրված գրավը, իսկ գրավի գումարը` 1.000.000 ( մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. մայիսի 13-ի թիվ 213 անդոր¬րագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, պետք է վերադարձնել վճարող Գագիկ Վաչագանի Սարգսյանցին` սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Փոր¬ձաքրեա¬¬գիտական վարչութ¬յու¬նում ի պահ հանձնված ինքնաշեն ակոսափող հրացանը և 5.45 տրամաչափի թվով 94 մարտական փամփուշտներն անհրաժեշտ է թողնել պետական այդ մարմնի տնօրինությանը։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանցի շար¬ժա¬կան կամ անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, նրան վերագրված արարքի հետևան¬քով վնաս չի պատ¬ճառվել։
Վերոգրյալների հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով, նույն հոդվածի 5-րդ և 6-րդ մասերով, 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, 119-րդ, 294-րդ և 313-րդ հոդվածներով, 379-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, ինչպես նաև հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց `

1. Ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Սարգսյանցի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնել, քրեական գործի վա¬րույ¬թը կարճել` ընդունված Համաներման որոշումը նրա նկատմամբ կիրառելու հիմքով։
2. Ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Սարգսյանց նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց ընտրված գրավը վե¬րաց¬նել, գրավի գումարը` 1.000.000 ( մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. մայիսի 13-ի թիվ 213 անդորրագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, վերադարձնել վճարող Գագիկ Վաչագանի Սարգսյանցին` սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
3. Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչութ¬յու¬նում ի պահ հանձնված ինքնաշեն ակոսափող հրացանը և 5.45 մմ տրամաչափի թվով 94 մար¬տա¬կան փամփուշտները թողնել պետական այդ մարմնի տնօրինությանը։
4. Սույն որոշման օրինակներն հանձնել կողմերին` պարզաբանելով, որ այն կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամ¬կետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ