Գործ թիվ ԵԿԴ/0095/01/13





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը ( այսուհետ` Դատարան )`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Էլեն Ղուկասյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
ՀՀ գլխավոր դատախազության`
սեփականության և տնտեսական
գործունեության դեմ ուղղված
հանցագործություններով
վարչության դատախազ` Արթուր Սեփոյանի,

պաշտպան` Նաիրա Չիքիլիզյանի,

2013թ. հուլիսի 4-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`

1. Ա ր մ ե ն Շ վ ա յ ց ե ր ի Ա յ վ ա զ յ ա ն ի`
(ծնված 1963թ. օգոստոսի 26-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երե¬¬¬խաներ, բարձրագույն կրթութ¬յամբ, «Սլաք» և «ՈՒլտրա Այար» ՍՊ ըն¬կե¬րությունների հիմնադիր և տնօրեն, նախ¬կինում չդատա¬պարտված, հաշվառված և բնակ¬վում է Երևան քա¬ղաքի Բաղյան փողոցի 7-րդ շենքի 50-րդ բնակարանում)

2. Ա ր թ ո ւ ր Ա ն ու շ ա վ ա ն ի Մ ի ր զ ո յ ա ն ի `
(ծնված 1969թ. մարտի 24-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին` կենսաթոշակառու մայրը, միջ¬նա¬կարգ մասնագիտական կրթութ¬յամբ, «Մուրկա» ՍՊ ընկերության հիմ¬նադիր և տնօրեն, «ՈՒլտրա Այար» ՍՊ ընկերության տնօրեն, նախ¬կինում չդատա¬պարտ¬ված, հաշվառված է Երևա¬նի Արմենակյան փողոցի 238ա տանը, փաս¬տա¬ցի բնակ¬¬վում է Երևանի Սվաճյան փողոցի 12-րդ շենքի 132-րդ բնա¬կա¬¬րա¬նում)

1 .Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012թ. մայիսի 22-ին ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վար¬չութ¬յու¬¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83103412 քրեական գործը ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Կենտրոնի (նախկինում՝ Մյասնիկյանի) հարկային տեսչությունում հաշվառված «Սլաք» ՍՊ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն Արմեն Շվայցերի Այվազյանի կողմից կանխամտածված անվճարունակության հատկանիշներ ստեղծելու մի¬ջո¬ցով պետությանը խոշոր՝ 1.687.852 ՀՀ դրամի վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ։
2012թ. մայիսի 21-ին ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչութ¬յու¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83103712 քրեական գործը՝ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Կենտրոնի (նախկինում՝ Մյասնիկյանի) հարկային տեսչությունում հաշվառված «Մուրկա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արթուր Անուշավանի Միր¬զո¬յանի կողմից կանխամտածված անվճարունակության հատկանիշներ ստեղծելու միջոցով պետությանը խոշոր՝ 5.958.000 ՀՀ դրամի վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ։
2012թ. հունիսի 14-ին թիվ 83103412 քրեական գործին կցելու և համատեղ ընթացքը տալու նպատակով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչությունից ՀՀ ԿԱ պետական եկա¬մուտ¬ների կոմիտեի քննչական վարչություն են ուղարկվել «Ուլտրա-Այար» ՍՊ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն Արմեն Շվայցերի Այվազյանի կողմից կանխամտածված անվճարունա¬կութ¬յան հատկանիշներ ստեղծելու միջոցով պետությանը խոշոր վնաս պատճառելու վերա¬բերյալ նախապատրաստված նյութերը։
2012թ. հուլիսի 20-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 83103712 և թիվ 83103412 քրեա¬կան գործերը միացնելու և նախաքննությունը թիվ 83103412 համարով շարունակելու մասին` հաշվի առնելով, որ «Մուրկա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արթուր Միր¬զո¬յանը և Արմեն Այվազյանը հանդիսացել են նաև «Սլաք» ՍՊ ընկերության հիմնադիրներ ու «Ուլտրա Այար» ՍՊ ընկերության տնօրեններ, բացի այդ, «Սլաք», «Մուրկա» և «Ուլտրա Այար» ՍՊ ընկերությունները գործունեություն են ծավալել նույն հասցեում։
2013թ. մայիսի 29-ին Արմեն Այվազյանին և Արթուր Միրզոյանին մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով, և նույն օրը նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրութ¬յուն։
2013թ. հունիսի 7-ին թիվ 83103412 քրեական գործն Արմեն Շվայցերի Միրզոյանի և Արթուր Անուշավանի Միրզոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով կազմված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2013թ. հունիսի 12-ին ըն¬դուն¬վել վարույթ։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Արմեն Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա « հանդի¬սա¬նալով ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի Կենտրոնի (նախկինում՝ Մյասնիկյանի) ՀՏ-ում հաշվառված «Սլաք» ՍՊ ընկե¬րութ¬յան հիմնադիր-տնօրենը, իրականացրած ձեռ¬նար¬կա¬տիրական գործունեության վերաբեր¬յալ 2010թ. համար ՀՏ ներկայացրած հաշվարկ¬ներում և հաշվետվություններում արտա¬ցոլ¬ված հարկային պարտավորություն¬նե¬րը, սեփա¬կան շահերից ելնելով, չի կատարել կամ ոչ ամբողջությամբ է կատարել, թեև ունե¬ցել է դրանք ամբող¬ջությամբ վճարելու հնարա¬վո¬րություն և, կանխամտածված ստեղծելով անվճարու¬նա¬կութ¬¬յան հատկանիշներ, պարտա¬տիրոջը՝ պետությանը, պատճառել է խոշոր չափի՝ 1.154.667 դրամի վնաս, ինչը ժամանակին չվճարելու արդյունքում հաշվարկված տույժերի հետ միասին 2011թ. մայիսի 18-ի դրությամբ կազմել է 1.687.852 դրամ։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Արմեն Այվազյանը, 2009թ. հունիսի 26-ից մինչև 2011թ. ապրիլի 21-ը և 2011թ. հունիսի 29-ից հանդիսանալով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Կենտրոնի (նախկինում՝ Մյասնիկյանի) ՀՏ-ում հաշվառված «ՈՒլտրա Այար» ՍՊ ընկերության հիմնադիր-տնօ¬րենը, իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեության վերաբերյալ 2010թ. սեպտեմ¬բե¬րից մինչև 2011թ. ապրիլ ամիսների համար ՀՏ ներկայացրած հաշվարկներում և հաշվետ¬վութ¬յուններում արտացոլված հարկային պարտավորությունները, սեփական շահերից ելնե¬լով, չի կատարել կամ ոչ ամբողջությամբ է կատարել, թեև ունեցել է դրանք ամբողջությամբ վճարելու հնարավորություն և, կանխամտածված ստեղծելով անվճարունակության հատ¬կա¬նիշներ, պարտատիրոջը՝ պետությանը, պատճառել է խոշոր չափի՝ 2.456.504 դրամի վնաս, ինչը ժամանակին չվճարելու արդյունքում հաշվարկված տույժերի հետ միասին 2012թ. դեկ¬տեմ¬բերի 26-ի դրությամբ կազմել է 4.065.464 դրամ»։
Ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանին նախաքննական մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա « հան¬դի¬սա¬նալով ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի Կենտրոնի (նախկինում՝ Մյասնիկ¬յանի) ՀՏ-ում հաշվառված «Մուրկա» ՍՊ ընկերության հիմնադիր-տնօրենը իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեության վերաբերյալ 2009թ. և 2010թ. համար ՀՏ ներկայաց¬րած հաշվարկներում և հաշվետվություններում արտացոլված ու 2009-2011թթ. ընթացքում ընկե¬րությունում կատարված ստուգումների արդյունքում ստուգման ակտերով արձա¬նագրված հարկերը և, դրանք ժամանակին չվճարելու արդյունքում, հաշվարկված տույժերն ու տուգանքները, սեփական շահերից ելնելով, չի վճարել՝ 2011թ. հոկտմբերի 28-ի դրությամբ կուտակելով 8.716.642 դրամի հարկային պարտավորություններ, որից ապառք՝ 5.135.894 դրամ, տույժեր՝ 3.453.938 դրամ, տուգանքներ՝ 126.810 դրամ, թեպետ ունեցել է դրանք մաս¬նա¬կիորեն՝ 5.958.000 դրամի չափով, մարելու հնարավորություն և կանխամտածված ստեղ¬ծե¬լով անվճարունակության հատկանիշներ, պարտատիրոջը՝ պետությանը, պատճառել է խոշոր չափի՝ 5.958.000 դրամի վնաս։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանը, 2011թ. ապրիլի 22-ից մինչև 2011թ. հւնիսի 27-ը հանդիսանալով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Կենտրոնի (նախկինում՝ Մյասնիկյանի) ՀՏ-ում հաշվառված «ՈՒլտրա Այար» ՍՊ ընկերության տնօրենը, իրականացրած ձեռնարկա¬տի¬րա¬կան գործունեության վերաբերյալ ՀՏ ներկայացրած հաշվարկներում և հաշվետվութ¬յուն¬ներում արտացոլված հարկային պարտավորությունները, սեփական շահերից ելնելով, չի կա¬տա¬րել կամ ոչ ամբողջությամբ է կատարել, թեև ունեցել է դրանք ամբողջությամբ վճա¬րելու հնարավորություն և, կանխամտածված ստեղծելով անվճարունակության հատկանիշ¬ներ, պարտատիրոջը՝ պետությանը, պատճառել է խոշոր չափի՝ 630.690 դրամի վնաս, ինչը ժամանակին չվճարելու արդյունքում հաշվարկված տույժերի հետ միասին 2012թ. դեկտեմ¬բերի 26-ի դրությամբ կազմել է 824.689 դրամ »։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալնր Արմեն Այվազյանը և Արթուր Միր¬զոյանը միջնորդեցին գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտա¬րա¬րելով, որ այդ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում են կամավոր, նախա¬պես խորհրդակցելով իրենց պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում են արա¬գացված կարգով դա¬տաքննութ¬¬յուն անցկաց¬նելու իրավական հետևանքները։ Ամբաստանյալներն հայտարա¬րեցին նաև, որ առա¬ջադրված մե¬ղադրանքներն իրենց պարզ և հասկանալի են, համաձայն են դրանց հետ, ավե¬լին` առաջադրված մեղադրանքներում իրենց լիովին մեղավոր են ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալների վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը, հաշվի առնելով, որ մեղադրողը Դատարանում ևս չառարկեց գործն արա¬գաց¬ված դատա¬կան քննության կարգով քննելու դեմ, ամբաստան¬յալ Արմեն Այվազյանն ամբողջությամբ, իսկ Արթուր Միր¬զոյանը` մասամբ, հատուցել են պետությանը պատճա¬ռած գույքային վնա¬սը, չհատու¬ցած վնասի մասով վերջինս ընդունել է իր դեմ ներկայացված քաղա¬քա¬ցիա¬կան հայցը, Դատարանը, փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬¬րութ¬յան օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, համա¬պա¬տաս¬խան որոշման կայաց¬մամբ գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննության կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով Արմեն Այվազյանին և Արթուր Միրզո¬յա¬նին առա¬ջադրված մեղադրանքները Դատարանը հաստատված համարեց` ամբաս¬տան¬յալ¬ների խոստովա¬նա¬¬կան ցուց¬մունք¬¬ներով, վկաներ` Գոհար Ստեփանյանի, Աիդա Օհանյանի, Սուսաննա Թավադյանի, Արմինե Կիրակոսյանի, Գոհար Խաչատրյանի, Հակոբ Ասոյանի, Կարեն Հայրապետյանի, Արամայիս Գևորգյանի, Հայկ Սուրենյանի, Արա Մկրտչյանի, Մար¬տուն Փանոսյանի, Ասատուր Գրիգորյանի, Հրաչյա Խանդանյանի, Սամվել Վրացյանի, Գրիգոր Մովսիսյանի, Էդուարդ Բազինյանի, Արաքսյա Մխիթարյանի, Արթուր Սամսոն¬յա¬նի, Գոհար Հայրապետյանի, Արտեմիյ Զաքիյանի, Տիգրան Ազատյանի, Գևորգ Արամ¬յա¬նի, Սարգիս Գաբրիելյանի, Հայկ Քեշիշյանի, Արթուր Մանուչարյանի, Էդգար Հովակիմ¬յանի, փորձագետ Սամվել Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով, դատահաշ¬վա¬պա¬հական փորձաքննությունների 2012թ. մարտի 5-ի թիվ 11-1629, 2011թ. մայիսի 31-ի թիվ 12361109, 2012թ. մարտի 7-ի թիվ 12-2863 և 2013թ. մարտի 12-ի թիվ 12-2430 եզրա¬կա¬ցություններով, որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով, մասնավորապես` «Մուր¬կա», «Սլաք» և «ՈՒլտրա Այար» ՍՊ ընկերությունների հարկային և սոցիալական ապա¬հո¬վության գործերի, անձնական հաշվի քարտերի պատճեններով, «Սլաք» և «ՈՒլտրա Այար» ՍՊ ընկերությունների հաշվառման գրքերով, սկզբնական և ամփոփ փաստաթղթե¬րով։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատա¬րա¬նը եկավ այն հետևության, որ Արմեն Այվազյանին և Արթուր Միրզոյանին առա¬ջադրված մեղադրանքների հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրե¬լիության և վերա¬բերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափանիշներին։
Դատա¬րա¬նը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալներ Արմեն Այվազ¬յանը և Արթուր Միրզոյանը նրանց մեղսագրվող հանցավոր արարքները` կանխամտածված սնանկությունը, որը պետությանը պատճառել է խոշոր վնաս, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 193-րդ հոդ¬վածով որակված են ճիշտ, հետևաբար` Արթուր Միրզոյանը քրեա¬կան պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի են¬թակա է այդ հոդ¬վածով, իսկ Արմեն Այվազյանը ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Կենտրոնի հարկային տեսչության պետ Կ.Կարա¬պետ¬յանի` 2013թ. հուլիսի 4-ին հասցեագրած թիվ 5895/4 գրության համաձայն` «Սլաք» և «Ուլտ¬րա Այար» ՍՊ ընկերությունները պետական բյուջեի հանդեպ ունեցած հարկային պարտա¬վո¬րությունները 2013թ. հուլիսի 3-ի դրությամբ մարել են, ինչը հաստատվել է նաև դատաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմի ներկայացրած համապատասխան անդորրագրերով։ Ըստ մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յան` «Սլաք» և «Ուլտրա Այար» ՍՊ ըն¬կե¬րություններով պե¬տութ¬յանը պատ¬ճա¬ռված վնաս¬նե¬րը և հաշվարկված տույժերն ու տուգանքներն ամ¬բող¬¬ջութ¬յամբ կազմել են «Սլաք» ՍՊ ընկե¬րության մասով` 1.687.852 ՀՀ դրամ, իսկ «Ուլտրա Այար» ՍՊ ընկերության մասով` 4.065.464 ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի (...) 193-րդ հոդ¬վա¬ծով նախատեսված արարք կատարած անձն ազատվում է քրեա¬կան պատասխանատվությունից, եթե հատուցում է հանցագործությամբ պատճառած վնաս¬ները և հաշվարկված տույժերն ու տուգանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդ¬վա¬ծով ամբաստանյալ Ա.Այվազյանի նկատմամբ հա¬րուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելով` Դատարանը անհապաղ վերացնում է նաև վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց ստորագրությունը։ Անդրադառ¬նալով ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ն.Ղազար¬յանի 2013թ. մայիսի 30-ի որոշմամբ Արմեն Շվայցերի Այվազյանին սեփակա¬նության իրա¬վուն¬քով պատկանող անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա դրված կա¬լանքը պահպանելու կամ վերացնելու խնդրին (որոշման հիմնավորվածությանը)` Դատա¬րանը գտնում է, որ շարժական և անշարժ գույքերի վրա դրված հնարավոր արգե¬լանքները, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և պե¬տութ¬յանը պատճառված գույքա¬յին վնասն ամբող¬ջությամբ հատուցվելու պայման¬ներում, պետք է անհա¬պաղ վերացնել` անհրաժեշտությունը վերանալու կա¬պակ¬ցութ¬յամբ։
Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանին սույն գործով վերագրվում է նաև «Ուլտրա Այար» ՍՊ ըն¬կե¬րությունով պե¬տութ¬յանը վնաս պատ¬ճառելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով նախատեսված արարք, քանի որ պետությանը վնաս էր պատ¬ճառվել նաև վերջինիս կողմից այդ ընկերությունը ղեկավարելու օրոք, այդ ընկերության վերաբերյալ մասով Արթուր Միրզոյանին վերագրված մեղադրանքում վերջինս ևս ենթա¬կա է ազատման քրեական պա¬տասխանատվությունից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդ¬վածի 5-րդ մա¬սով նախա¬տես¬ված հիմքով։
Ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը, այն կա¬տա¬րելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հանցա¬գործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պա¬տաս¬խա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այն¬պիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Վերոնշյալ հան¬գա¬մանք¬ները պետք է հաս¬տատվեն քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, լինեն իրական և ողջամտորեն նվազեցնեն ամբաստանյալի անձի հան¬րային վտան¬գա¬¬վո¬րությունը։
Դատա¬րանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬¬ներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ է դի¬տարկում նախկինում դատապարտված չլինելը, անկեղ¬¬ծո¬րեն զղջալն ու մինչդա¬տական վա¬րույթից իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանա¬չելը, պետությանը պատճառած վնասի չափը, այն կամովին և մասամբ հատուցելը (ըստ դատական նիստի ընթացքում ներկայացված և ուսում¬նա¬սիրված` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Կենտրոնի հարկային տեսչության պետ Կ.Կարապետյանի 2013թ. հուլիսի 4-ի թիվ 5895/4 գրության, ինչպես նաև վճարման անդորրագրերի` «Ուլտրա Այար» ՍՊ ընկերությունը պետական բյուջեի հանդեպ ունեցած հարկային պարտավորութ¬յունը 2013թ. հուլիսի 3-ի դրությամբ մարվել է)։
Ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանի պատասխանատ¬վութ¬յունը և պատիժը ծան¬րաց¬նող հանգա¬մանք¬ներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով «Մուրկա» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ մասով ամբաս¬տան¬յալ¬ Արթուր Միրզոյանի նկատմամբ նշանակ¬վող պատժի տե¬սակի ընտրությանը` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով սահման¬ված հանցա¬կազմի պատժամասը բացարձակ որոշակի է, նախատեսում է պատժատեսակ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևա¬բար` քննարկ¬ման ենթակա է ամբաստանյալ Ա.Միրզոյանի նկատ¬մամբ սույն հոդվածով նշանակվող պա¬տ¬իժը ռեալ կրելու կամ չկրելու կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանա¬կելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, «Մուրկա» ՍՊ ընկերությունով պետութ¬յանը պատճառված վնասը չհատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացակա¬յությունը` Դա¬¬տա¬րանը գտնում է, որ պատժի նպա¬տակներն ապահովելու տես¬անկ¬յունից ամբաս¬տան¬յալի նկատ¬¬մամբ պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով, ինչն արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրա¬ժեշտ է նրան ուղղելու և հնարա¬վոր նոր հանցա¬գոր¬ծություններն ու իրավախախտումները կան¬խելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը, ինչպես նաև պատիժը կրելու հարցերը որոշելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դա¬տավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արա¬գացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դատա¬րանի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատար¬ված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի 2/3-ը, տվյալ դեպքում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով` 4 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանք¬ները, հատկապես` նախկինում դատապարտված չլինելու, պե¬տութ¬յանը պատճառված վնասի չափը, պատաս¬խա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանքների բացա¬կա¬յությունը, գտնում է, որ վեր¬ջի¬նիս նկատ¬մամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ, որը չի գերա¬զանցում 3 տարի ժամ¬կետով ազա¬տազրկու¬մը, որի պայմաններում ամբաս¬տանյալ Արթուր Միրզոյանն ենթակա է պատժից ազատման «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակ¬ցությամբ համա¬նե¬րում հայտա¬րա¬րելու մասին» ՀՀ Ազգա¬յին ժողովի կողմից 2011թ. մայիսի 26-ին ընդունված որոշման 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։ Վերոնշյալ հետևության հան¬գե¬լիս` Դա¬տա¬րանը փաս¬տում է, որ տվյալ դեպքում բացակայում են համա¬¬ներման վե¬րոնշյալ որոշման կի¬րառ¬մանը խոչընդոտող, տվյալ իրավական ակտում սպառիչ թվարկված իրա¬վա¬կան արգելք¬¬ները։
Քննարկելով ամբաստանյալ Արթուր Միրզոյանի նկատ¬¬¬մամբ ընտրված խա¬փանման միջոց չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրության հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վերացնել` սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապա¬ցույց¬¬ների տնօրինման, դատական ծախսերի, գույ¬քի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րության օրենսգրքի 168-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատա¬կան ծախսերը, ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬ձայն, ամբաստանյալից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն, իսկ իրեղեն ապացույցները սույն քրեական գործով բացակայում են։
Անդրադառնալով պետությանը պատճառված գույքային վնասի հատուցման խնդրին` Դատարանը Արմեն Այվազյանի մասով այդ հարցն համարում է լուծված` վեր¬¬¬ջինիս կողմից այն ամբող¬ջությամբ հա¬տուցելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պատճառաբանությամբ։ Ինչ վերա¬բե¬րում է ամբաստան¬յալ (քաղ. պատասխանող) Արթուր Միրզոյանի դեմ մեղադրողի ներկա¬յաց¬¬րած քաղաքացիական հայցին, ապա այն անհրա¬ժեշտ է բավարարել մասամբ, միայն «Մուրկա» ՍՊ ընկերության մասով` 5.958.000 (հինգ միլիոն ինը հարյուր հիսունութ հազար) ՀՀ դրամի չափով` նկատի ունենալով, որ քաղաքա¬ցիական հայցը ներկայացնելուց հետո ամբաս¬տանյալ Ա.Միրզոյանը «Ուլտրա Այար» ՍՊ ընկե¬րության մասով ամբողջությամբ` 824.689 ՀՀ դրամի չափով վերականգնել է պետութ¬յանը պատճառած վնասը։ Վերոնշյալ 5.958.000 ՀՀ դրամը, որպես հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յամբ պետությանն անմիջա¬կա¬նո¬րեն պատճառ¬ված գույքային վնաս, անհրաժեշտ է բռնա¬գան¬ձել Արթուր Միրզոյանից։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬¬վելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360, 364-365, 369-375, 375.1-375.4 հոդված¬ներով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 5-րդ մասով`
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

1. «Մուրկա» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ մասով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդ¬վածով առաջադրված մեղադրանքում Արթուր Անուշավանի Միրզոյանին ճանաչել մե¬ղավոր, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով։
Կիրառելով «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ հա¬մա¬¬նե¬րում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 1-ին մասի 1-ին կետը` Արթուր Անուշավանի Միրզոյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդ¬վածով նշանակված պատժ¬ից։
«Ուլտրա Այար» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ մասով Արթուր Անուշավանի Միրզո¬յա¬նի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդ¬վածով հարուցված քրեական հե¬տապնդու¬¬մը դադարեցնել, նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` պետութ¬յանը պատ¬ճառ¬ված վնասը և հաշվարկված տույժերն ու տուգանք¬ներն ամբողջութ¬յամբ հա¬տու¬¬ցելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախա¬տես¬ված հիմ¬¬քով։
Արթուր Միրզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մա¬սին ստորագրությունը վերացնել` սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։

2. Արմեն Շվայցերի Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդ¬վա¬ծով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնել, նրան ազատել քրեական պատաս¬խանատվությունից` «Սլաք» և «Ուլտրա Այար» ՍՊ ըն¬կե¬րություններով պե¬տութ¬յանը պատ¬ճա¬ռված վնասները և հաշվարկված տույժերն ու տուգանքներն ամ¬բող¬¬ջութ¬յամբ հատու¬ցե¬լու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախա¬տես¬ված հիմ¬քով։
Արմեն Այվազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մա¬սին ստորագրությունը, սույն գործով նրա շարժական և անշարժ գույքերի նկատ¬մամբ կի¬րառ¬ված հնարավոր արգելանքներն անհապաղ վերացնել։
Արթուր Անուշավանի Միրզոյանի դեմ մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցն բավարարել մասամբ` 5.958.000 (հինգ միլիոն ինը հարյուր հիսունութ հազար) ՀՀ դրամի չափով, այն, որպես հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յամբ պետությանն անմիջա¬կա¬նո¬րեն պատճառ¬ված գույքային վնաս, բռնա¬գան¬ձել Արթուր Միրզոյանից։
Դատական այլ ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկ¬վել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգա¬մանք¬ների վերա¬բերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ