Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0057/01/13
Վիճակագրական տողի համար :
14.1
Պատասխանող
Գոռ Քամալյան
Գևորգ Սոսյան
Աշոտ Մամիկոնյան
Գոռ Քամալյան Վիկտորի
Գևորգ Սոսյան Սարգսի
Աշոտ Մամիկոնյան Ալբերտի
Աշոտ Մամիկոնյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Եվա Դարբինյան
Գագիկ Ավետիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մխիթար Պապոյան
Մեսրոպ Մակյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Համլետ Ասատրյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Եվա Դարբինյան
Գագիկ Ավետիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մխիթար Պապոյան
Մեսրոպ Մակյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Համլետ Ասատրյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2014-07-24 | 16:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-05-13 | 12:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2014-05-12 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-04-22 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-04-08 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-04-01 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-03-18 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-03-11 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-03-04 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-02-25 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-02-18 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-01-21 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-01-13 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-12-11 | 14:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2013-11-19 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-11-05 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-10-18 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-09-24 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-09-03 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-08-20 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-07-31 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-07-13 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-07-12 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-06-28 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-06-14 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-05-23 | 17:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-05-18 | 11:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ |
Գործ ԵԿԴ/0057/01/13
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
24 հուլիսի 2014թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ն. ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ ՒԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ս. ՍԱՖԱՐՅԱՆԻ
Ա. ՍԻՐՈՒՆՅԱՆԻ
Ա. ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Գ. ՔԱՄԱԼՅԱՆԻ
Գ. ՍՈՍՅԱՆԻ
Ա. ՄԱՄԻԿՈՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի, նրա շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները` Գոռ Վիկտորի Քամալյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պատպանության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 61204712 քրեական գործը:
2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Գոռ Վիկտորի Քամալյանը ձերբակալվել է:
2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ին Գոռ Վիկտորի Քամալյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 28-ը:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրյալ Գոռ Քամալյանի պաշտպան Մ.Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժվել:
2012 թվականի դեկտեմբերի 07-ին Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2012 թվականի դեկտեմբերի 07-ին Գևորգ Սարգսի Սոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2013 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 61204712 քրեական գործից մեղադրյալ Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի վերաբերյալ մաս է անջատվել, որին շնորհվել է թիվ թիվ 58205312 համարը:
2013 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից թիվ 61204712 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գոռ Վիկտորի Քամալյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռով Գոռ Վիկտորի Քամալյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4/չորս/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, հանցանքների համակցությամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժին` 4/չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5/հինգ/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ից:
Գևորգ Սարգսի Սոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Գևորգ Սարգսի Սոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Գոռ Վիկտորի Քամալյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձվել է 123.660 /մեկ հարյուր քսաներեք հազար վեց հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր:
Գոռ Վիկտորի Քամալյանից, Գևորգ Սարգսի Սոսյանից և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանից համապարտության կարգով հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձվել է 577.080 /հինգ հարյուր յոթանասունյոթ հազար ութսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր:
Վճռվել է նաև քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով՝ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը` պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանը և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանը, նրա շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2014 թվականի հունիսի 18-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հունիսի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան է ստացվել ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանից:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, Առաջին ատյանի դատարանը եկել է այն եզրահանգման, որ.
Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացնելու նպատակով 2008-2011թթ. կնքվել են ընդհանուր գումարով 668579.6 հազ. դրամի թվով 3 պայմանագրեր:
13.06.2008թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների>> թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-7 պայմանագիրը՝ 300492.6 հազ. դրամ գումարով:
29.05.2009թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման>> թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-1 պայմանագիրը՝ 136464.8 հազ. դրամ գումարով:
19.07.2010թ-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման>> թիվ ՄԲ ԱՇՁԲ-10/8 պայմանագիրը՝ 248883.6 հազ. դրամ ընդհանուր գումարով:
Պայմանագրերով նախատեսված աշխատանքների վերջնաժամկետ է սահմանվել 30.05.2011թ.:
Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացվել են <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության կողմից:
Տեխնիկական հսկողությունը համաձայն 2008 թվականի հունիսի 4-ին և 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 08/55-3 և ԾՁԲ 09/80-5 պայմանագրերի` իրականացվել է <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ և <<Կոտայք ՆՇԲ>> ՍՊ ընկերությունների կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի:
Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Կիմի Անդրեասյանը հիմնանորոգման աշխատանքների համար հատկացված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, 2008-2011 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 668579.64 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 28.385.280 ՀՀ դրամ գումարները:
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում:
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչներն իրենց լիազորությունները օգտագործել են <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ ընկերության և <<Կոտայք ՆՇԲ>> ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտերը ստորագրելով` հնարավորություն են ընձեռել <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանով՝ ՀՀ կառավարության 2007 թվականի դեկտեմբերի 20-ի <<ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը:
Միաժամանակ պատվիրատուն՝ ի դեմս Գոռ Քամալյանի, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն, իրավունք է ունեցել ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, և պարտավոր եղել՝ կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը:
Նման լիազորություններով և պարտականություններով օժտված լինելու պարագայում Գոռ Վիկտորի Քամալյանը խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 3 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման միջոցով Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և իր ու իր աշխատակիցների միջոցով կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, դրական եզրակացություններ է տվել 28.385.280 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներով կազմված կատարողական ակտերի՝ կապալառուի և տեխնիկական հսկողություն իրականացրած հսկիչների կողմից իրենց աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարելու վերաբերյալ ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ:
2009 թվականի հուլիսի 23-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊԸ-ի միջև կնքվել է թիվ ԱՇՁԲ-09/154-1 պայմանագիրը՝ <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի մասնաշենքերի (թվով 7) վերանորոգման վերաբերյալ: Պայմանագրի 8.7 կետի համաձայն՝ պատվիրատուի իրավունքները և պարտականությունները փոխանցվել են ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը:
Կապալառու <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊ ընկերությունը 03.05.2010թ. պայմանագրի թիվ 3 փոփոխության համաձայն` վերանվանվել է <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊԸ-ի: <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊ ընկերությունը ստանձնել է մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 10-ն իրականացնել Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները: Սակայն ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանը, պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Աբգարյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2009-2012 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 22 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 273.737.400 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 22.583.630 ՀՀ դրամ գումարները:
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ի ճարտարագետ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի կողմից իրենց պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում:
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչներն իրենց լիազորություններն օգտագործել են <<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ Հայկազ Էլոյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով՝ հնարավորություն են ընձեռել Հայկազ Գրիգորի Էլոյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009 թվականի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն՝ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը նշանակվել է ՀՀ կառավարության 2008 թվականի դեկտեմբերի 25-ի <<ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար:
Որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար Գոռ Վիկտորի Քամալյանի կողմից <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների թվով 9 կատարողական ակտերի վերաբերյալ տրվել են դրական եզրակացություններ, այն պարագայում երբ շինարարական կազմակերպության տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի կողմից կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակվել են խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումարներ:
Այս պարագայում ևս Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009 թվականի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն` լինելով ՀՀ կառավարության 2008 թվականի դեկտեմբերի 25-ի <<ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ, պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարի կողմից <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի ապրիլի 8-ի թիվ 45Ա հրամանով ՀՀ Շիրակի մարզում ՀՀ 2011 թվականի պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողության ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկման լիազորություններով օժտված պատասխանատու պաշտոնատար անձ է նշանակվել Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, որը խախտելով պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի մարտի 4-ի թիվ 02-Ա հրամանով հաստատված ԾԻԳ-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը և ՀՀ կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգի 8-րդ գլխի 120-121 կետերի պահանջները, ավելի քան մեկ տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ՝ շինարարի կողմից Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշ համայնքի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի՝ շուրջ 11.010.020 դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է ՝ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ Արարատի մարզի Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման համար կնքվել են հետևյալ գնման պայմանագրերը.
2008 թվականի մայիսի 15-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Արտյոմ Մինասյան>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 67.790.500 դրամ արժեքով:
2008 թվականի մայիսի 12-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Կանժիլստրոյ>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 28.844.500 դրամ արժեքով։
2010 թվականի հուլիսի 27-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 21.362.900 դրամ արժեքով:
Տեխնիկական հսկողությունն իրականացվել է <<Հանարդնախագիծ>> ՓԲ ընկերության կողմից:
Հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում <<Ա.Մինասյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանը, <<Կանժիլստրոյ>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանը, <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանը պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Հանարդնախագիծ>> ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2008-2010 թվականների ընթացքում կնքել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետբյուջեից ստացված դրամական միջոցներից յուրացրել են կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 527.450 ՀՀ դրամ գումարները:
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում:
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանն իր լիազորություններն օգտագործել է <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ վերը նշված կազմակերպությունների տնօրենների և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն է ընձեռել վերջիններիս հափշտակելու խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն` ՀՀ կառավարության 2007 թվականի դեկտեմբերի 20-ի <<ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, որը կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարների կողմից Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով ընդհանուր առմամբ խոշոր չափերի՝ շուրջ 527.450 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ <<Մ.Մինասյան>>, <<Կանժիլստրոյ>> և <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերությունների տնօրենների կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ:
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանը և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի պահանջը: Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ, 18-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 105-րդ, 107-րդ, 127-րդ, 358-րդ, հոդվածների, Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի պահանջը:
Գևորգ Սոսյանը չի հանդիսանում պաշտոնատար անձ, չունի պաշտոնի անձնագիր, հետևապես չունի պաշտոնեական գործառույթ, և չի կարող պատասխանատվության ենթարկվել պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարման համար, մասնավորապես մեղադրվել պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու համար:
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով նախատեսված պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու, հանցակազմը ճիշտ մեկնաբանելու համար անհրաժեշտ քրեաիրավական վերլուծության չի ենթարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով նախատեսված պաշտոնեական հանցագործության հանցակազմը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ պաշտոնեական հանացագործության սուբյեկտ է հանդիսանում իշխանության ներկայացուցչի գործառույթներ իրականցնող անձը կամ պետական մարմիններում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, դրանց կազմակերպություններում կազմակերպական-տնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող անձինք: Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանին 07.12.212թ. և 07.02.2013թ. առաջադրված երկու մեղադրանքների որոշումների ուսումնասիրությունից պարզ չէ, թե նշված երկու որ գործառույթներով է օժտված եղել Գ.Սոսյանը, որն է եղել որպես պաշտոնատար անձի նրա ծառայողական պարտականությունները, որի պայմաններում արձանագրեր, թե գործ ունենք սույն հոդվածով նախատեսված պաշտոնատար անձի հետ: Այսինքն՝ մեղադրանքի ձևակերպումն այս կապակցությամբ հստակ չէ:
Դատարանը վերը նշված նյութական իրավունքի նորմի ճիշտ կիրառման կապակցությամբ չի կատարել հիմնավորված փաստարկում, սակայն արձանագրել է թե վերլուծելով Գևորգ Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքը, վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-1Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ.Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները, հանգել է հետևության, որ Գ.Սոսյանը հանդիսանում է պաշտոնատար անձ: Սակայն պատճառաբանված չի ներկայացվել պաշտոնատար անձի լիազորությունների, այդ թվում` իրավական և փաստական հնարավորությունների սահմանները:
Դատարանը չի նշել այն փաստական հնարավորությունը, որոնց լուծումը կարող էր որպես պաշտոնատար անձ տալ Գ.Սոսյանը: Իսկ իրավական հնարավորության սահմանումը ենթադրում է կոնկրետ գործառույթների սահմանում, գործառույթների առարկան, լիազորությունների սահմանված սահմանները, լուծման ենթակա հարցերը, իրավունքները և պարտականությունները կատարելիս գործառույթները, որի միջոցով անձը իրականացնում է իր լիազորությունները: Իսկ ծառայության շահերին հակառակ գործողության հատկանիշը բնութագրվում է գործողության կամ անգործության հակաիրավական բնույթով, ծառայության շահերի բովանդակությամբ և այս երկուսի միջև առաջացած պատճառական կապով:
Պաշտպանության կողմը բազմիցս փաստարկել է Գ.Սոսյանի գործողություններում վերը նշված հատկանիշների և պատճառահետևանքային կապերի բացակայությունը, արձանագրությունները ստորագրելու լիազորությունների և դատական ակտում վկայակոչված <<Գնումների մասին>> ՀՀ օրենքի 120-121-րդ հոդվածներով սահմանված գործառույթների բացակայությունը: Սակայն պաշտպանության կողմի փաստարկներն անտեսվել են:
Դատարանը գտել է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով սահմանված է, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ Մեծ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը: Սակայն բուն հսկողության եղանակները և սահմանները պաշտպանության կողմի կատարված վերլուծության իմաստով, չի մատնանաշվել:
Բայց իրավական ակտի ուժով, մասնավորապես` Կանոնադրության ուժով չի կարող առաջանալ պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելուն բնորոշ ոչ իշխանական, ոչ կազմակերպական տնօրինչական լիազորություններ: Հետևապես բացակայում է նաև պատասխանատվությունը:
Արարքի սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշը՝ արարքը դիտավորությամբ կատարելը, ապացուցված չէ:
Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի սխալ կիրառումը դրևորվել է նաև արարքի սուբյեկտիվ կողմի բացակայության պարագայում դրույթը կիրառելու հանգամանքով: Դատական ակտում Գ.Սոսյանի մեղավորությունը հիմնավորող ընդհանրական ձևակերպման մեջ չի երևում անձի դիտավորությունը, չի մատնանշում անձնական և խմբակային շահից ելնելով գործելու դրդապատճառը և շահագրգռվածություն, դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, հետևապես այս հատկանիշի բացակայության պարագայում ևս բացակայում է հանցագործությունը:
Ոչ պատշաճ կատարում արտահայտությունը բնութագրում է թերի, ոչ ժամանակին, ոչ ճիշտ կատարում: Դատարանն այս փաստական հանգամանքի կապակցությամբ վկայակոչել է Գ.Սոսյանի դատաքննությամբ, իսկ Ա.Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներից վերցված փաստական տվյալներ, թե նրանց կողմից ընդունվել է աշխատանքում թերություններ լինելու հանգամանքը, սակայն դրա վերացումը կապվել է աշխատանքների ամբողջական ավարտի հետ:
Պայմանականորեն այս հանգամանքն ընդունելու պարագայում գործ ունենք պաշտոնեական անփութության հետ, որի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ծառայողական պարտականությունները չկատարելով կամ ոչ պատշաճ կատարելով: Այդ հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից արտահայտվում է մեղքի անզգույշ ձևով: Արարքը քրեաիրավական գնահատելու դեպքում այն առավել մոտ է պաշտոնեական կեղծիքին, քան պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելուն:
Դատարանն արձանագրել է, թե <<Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանը, բողոքի առաջին մասում վկայակոչված լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին, բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել>>: Դատարանում ցուցմունք տալիս Գ.Սոսյանը պատասխանելով դատարանի հարցերին, չկարողացավ տալ հստակ պատասխաններ առ այն, որ ինչ կարգով էին շինարարները պատրաստվում հետագայում վերացնել այն թերությունները, որոնք հայտնաբերվել էին այդ փուլում, կամ ինչ կապ կարող է ունենալ ավարտված աշխատանքներից հետո, այն դեպքում, երբ դրանց ավարտված լինելու պայմաններում նվազում կամ ընդհանրապես վերանում է նախկին թերությունները վերացնելու հավանականությունը, չնայած այն բանին, որ Գևորգ Սոսյանը ցուցմունք է տվել, որ ինքը հույս է ունեցել, որ դրանք կշտկվեն, քանի որ աշխատանքները եղել են շարունակական և չեն ավարտվել: Անգամ այս ձևակերպումն անձի կողմից դիտավորությամբ արարք կատարելու օգտին չի խոսում:
Դատարանը Գ.Սոսյանի մեղադրանքի համար մեղադրական ապացույց է գնահատել ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննության ընթացքում տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ևս իմացել է առկա թերությունների մասին, բայց վստահ է եղել, որ բաց թողնված աշխատանքները կկատարվեն շինարարի կողմից: Նշել է նաև, որ եղել է մի դեպք, երբ կատարողական ակտ է ստորացրել 2011թ. դեկտեմբերին, որում նշված մի քանի աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը ստորացրել է այն` Գևորգ Սոսյանին ասելով:
Սակայն դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանը հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց, որի պարագայում դատարանում հրապարակված ցուցմունքների որպես ապացույցների ապացուցողական արժեքն էականորեն նվազեց: Մինչդեռ դատարանն այս հանգամանքնին գնահատական չի տվել և ներառել է նաև այդ ցուցմունքները, այն դեպքում, երբ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալների ցուցմունքներում արձանացրվել են էական հակասություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջը քննիչի կողմից չի պահպանվել, որը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ և 398-րդ հոդվածների պահանջների խախտման:
Միաժամանակ իրենց մեջ մեղադրանքի տարր չպարունակող որոշ ցուցմունքներ դատարանը մեկնաբանել է ի օգուտ Գ.Սոսյանի մեղադրանքի գնահատման, մինչդեռ դրանք չունեն մեղադրական թեքում: Այսպես, մեղքի հիմնավորման առումով անհասկանալի է վկա Հ.Կարապետյանի ցուցմունքի վկայակոչումը:
Որպես վկա հարցաքննված Ա.Մեսրոպյանի ցուցմունքի վերլուծությունից պարզվում է, որ որևէ իրավական ակտով սահմանված չէ իր աշխատակցի՝ Գ.Սոսյանի կողմից չափագրումներ կատարելու լիազորությունը, որի չկատարման մեջ մեղադրում են վերջինիս: Դպրոցի հիմնավերանորոգման աշխատանքերը, ըստ ԾԻԳ-ի Կանոնադրության բաշխվել է իր մասնագետների միջև՝ վերահսկման նպատակով: Սակայն դատաքննության ընթացքում որևէ պաշտոնեական գործառույթ չմատնանաշեց, որով օժտված լիներ Գ.Սոսյանը:
Վկա Ա.Աբգարյանի հայտնած փաստական տվյալները կապված Գ.Սոսյանի կոնկրետ ցործառույթների հետ հավատ չի կարող ներշնչել, քանի որ նրանք միմյանց հետ չեն աշխատել և նա չի կարող վկայել այնպիսի փաստեր, ինչպիսին տեղ են գտել նրա ցուցմունքում: Ուստի Աբգարյանի ցուցմունքը զուրկ է ապացուցողական արժեքից և չպետք է գնահատվի:
Սույն գործով ստացված փորձագիտական եզրակացությունը պետք է ճանաչվեր անթույլատրելի ապացույց, քանի որ ձեռք է բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի խախտմամբ:
Դատարանին ներկայացվել է մինչդատական վարույթում կայացված դատական ակտ, որով հաստատվել է, որ անթույլատրելի է սույն գործով նյութերի նախապատրաստումը ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից: Իսկ ՀՀ գլխավոր դատախազի ցուցումով նյութերի նախապատրաստման ընթացքում է նշանակվել և իրականացվել 16.10.2012թ. ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից իրականցված ստուգում, մինչդեռ այդ ստուգման ակտը հանդիսացել է թիվ 12/4266 համալիր փորձաքննության առարկան: Հետևապես, ապացույցի ձեռքբերման հիմքն անօրինական է, որը վիճարկելի է դարձնում նաև այդ հիմքով ձեռք բերված մեկ այլ ապացույց: Ուստի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի կարգով պետք է հաստատեր այդ ապացույցի անթույլատրելիությունը և այն չպետք է օգտագործվեր դատական ակտում, մեղադրանքի ծավալը սահմանելով այդ ակտով արձանագրված վնասի չափից ելնելով:
Հետևապես առկա է եղել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` ապացույցը ձեռք բերելու ժամանակ թույլ տրված էական խախտում:
Բացի այդ, փորձաքննության եզրակացությունն ունի նաև այլ էական խախտումներ: Այսպես, փորձագետն ակնհայտորեն խախտել է <<Գնումների մասին>> ՀՀ օրենքի 124 հոդվածը՝ կանխավճարի պահման ձևի մասով: Կանխավճարի մարումն իրականացվում է արձանագրությունների հիման վրա կատարվող վճարումներից նվազեցումներ կատարելու ձևով, կամ <<Պայմանագրի>> 5.2 կետը, համաձայն որի` աշխատանքի գինը կայուն է: Պատվիրատուն իրավունք չունի նվազեցնելու, իսկ կապալառուն բարձրացնելու գինը, սակայն փորձագետի կողմից կատարված աշխատանքները հաշվարկվել են նվազեցված և պայմանագրի հետ կապ չունեցող գներով:
Պաշտպանության կողմը բազմիցս փաստարկել է, որ սույն հարաբերությունները կրում են քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների բնույթ և որպես այդպիսին ներկայացրել հիմքեր և հիմնավորումներ, վկայակոչել հենց ձևակերպված մեղադրանքի որոշումները, պայմանագրային բազմաբնույթ կապերը:
Դատարանի պատճառաբանությունը համոզիչ չէ և որևէ կերպ արարքի հանցավորությունը պայմանավորված չէ սուբյեկտների կարգավիճակով: Դատարանը չի պատասխանել այն հարցին, թե որտեղ են ավարտվում կողմերի պայմանագերով սահմանված քաղաքացիաիրավական հարաբերությունները և սկսվում քրեաիրավական ոլորտը, որտեղից է ծագում մեղքը որպես քրեաիրավական կատեգորիա:
Բոլոր այն պայմանագրերը, որոնք վկայակոչվել են մեղադրանքի հիմքում և այդ պայմանագրերի ենթադրվող խախտումները սահմանում են քաղաքացիական ռեժիմ, հետևապես դատարանի հետևություններն այս կապակցությամբ ևս անընդունելի են:
Բացի այն, որ դատարանն ամբաստանյալի մեղքը գնահատելիս խախտել է արդարացի դատաքննության սկզբունքը և դատավարության մասնակիցների հնչեցված հարցերին արդարացի մոտենալու պահանջը, նաև անտեսել է ամբաստանյալի կողմից հնչեցված հայտարությունները՝ օրինականության սկզբունքը խախտելու փաստի վերաբերյալ, որոնք էական են:
Այսպես՝ նախաքննության ընթացքում 2012 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է համալիր փորձաքննություն: Գ.Սոսյանը դատավարական կարգավիճակով հանդիսացել է վկա: Սակայն 03.12.2012թ. ոստիկանության քննչական բաժին հրավիրված անձին, ով ստացվում է, որ փաստացի գտնվել է կասկածյալի կարգավիճակում և ունեցել է շահագրգռվածություն նշանակվող փորձաքննության նկատմամբ, հարկադրել են վճարելու ենթադրվող վնասը՝ 21.000.000 ՀՀ դրամի չափով: Եվ փորձաքննությանը մասնակցելու համար կողմին հարկադրել են վճարելու ենթադրվող վնասները` պայմանով, որ միայն այդ պարագայում կարող է մասնակցել փորձաքննությանը: Միաժամանակ արտահայտել են կալանվորման սպառնալիքը: Այսինքն, դատավարության մասնակցի կողմից օրենքով սահմանված իր իրավունքից օգտվելն անօրինական կերպով կապվել է քննությանը խորթ մեթոդի հետ: Վճարումը կատարելուց մի քանի օր անց՝ 07.12.2012թ. Գ.Սոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: Նշված գործընթացով խախտվել է նաև անմեղության կանխավարկածը` անձին առանց ապացույցների և հիմնավորումների 03.12.2012թ. պարտադրել են վճարել 21.000.000 ՀՀ դրամ գումարը որպես վնասներ և ըստ էության այդ քայլով ընդունել մեղավորության կանխավարկածը:
Սույն հանգամանքը դատարանը պետք է արձանագրեր որպես Գ.Սոսյանի խախտված իրավունքների վկայում:
Այսպիսով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը հիմնավորված չէ, ուստի այն ենթակա է բեկանման:
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.05.2014թ. դատավճիռը և կարճել Գ.Սոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով առաջադրված գործի վարույթը կամ փաստական հանգամանքներն այլ հանցագործության հատկանիշներ պարունակելու պարագայում վերաորակել Գ.Սոսյանի արարքը և նրան դատապարտել ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատժի:
Ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալը հանցագործության սուբյեկտ չէ:
Գոռ Քամալյանին մեղսագրվող արարքի հանցակազմը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածին համապատասխան, ունի օբյեկտիվ կողմի երկու դրսևորում.
1) պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելը
2) ծառայողական պարտականությունները չկատարելը:
Մեղադրանքից հետևում է, որ Գ.Քամալյանը չի կատարել ծառայողական պարտականությունները, այլ ոչ թե պաշտոնեական դիրքն է օգտագործել ծառայության շահերին հակառակ:
Այդ պարտականությունը, ըստ մեղադրանքի, կայացել է նրանում, որ Գ.Քամալյանն իբր պետք է անձամբ հավաստիանար շինարարական աշխատանքների ավարտի մեջ: Նման պարտականություն Գ.Քամալյանի վրա դրված չի եղել ոչ իր պաշտոնի անձնագրով, ոչ վերադաս պաշտոնատար անձանց հրամաններով: Գործում այդ մասին առկա է ընդամենը մեկ ապացույց` Վ.Վարդանյանի ցուցմունքը, ըստ որի Վ.Վարդանյանը Գ.Քամալյանին նման հանձնարարություն տվել է, սակայն չի հիշում, թե որ հրամանով:
Գործի դատական քննության ընթացքում դատարանը հետազոտել է պաշտպանական կողմի ներկայացված այն բոլոր հրամանները, որոնցով Գ.Քամալյանի վրա պարտականություններ են դրված եղել ու նման գործառույթ դրանցում չի եղել: Այսինքն, Վ.Վարդանյանը չի հիշում այն պարզ պատճառով, որ նման հրաման չի եղել: Ավելին, նման պարտականություն չէր էլ կարող դրվել ոչ Քամալյանի, ոչ էլ որևէ այլ պաշտոնատար անձի վրա: <<Քաղաքաշինության մասին>> ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի համապատասխան, և Ազգային գրադարանի, և Մասիսի թիվ 5 դպրոցի, և Մեծ Մանթաշի դպրոցների հիմնանորոգման աշխատանքներում Հայաստանի Հանրապետությունը` ի դեմս քաղաքաշինության նախարարության և Գ.Քամալյանի, հանդես է եկել որպես կառուցապատող (պատվիրատու): Ըստ բոլոր պայմանագրերի պատվիրատուի անունից հանդես է եկել նախարար Վ.Վարդանյանը: Պատվիրատուի իրավունքները և պարտականություններն օրենքով հստակ սահմանված են: Սահմանված է նաև շինարարության ընթացքում վերահսկողության կարգը և ձևերը:
Շինարարության որակի տեխնիկական հսկողության կարգը նկարագրված է Քաղաքաշինության նախարարի 1998 թվականի ապրիլի 28-ի թիվ 44 հրամանում:
Սակայն դատավճռով այդ պարտականությունների չկատարումը դրվել է Գոռ Քամալյանի վրա:
Ավելին, քաղաքաշինության նախարարությունն ունի նաև պետական վերահսկողական լծակներ, որոնցում Գ.Քամալյանը նույնպես չկա:
Գ.Քամալյանի վրա նման պարտականությունների առկայությունը մեղադրող կողմը <<բացատրել է>> Քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի թիվ 14 հրամանով։ Սակայն հրամանում էլ նման պարտականություն չկա, այն վերաբերում է գնումների գործընթացի կազմակերպմանը:
Գործով հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել Գ.Քամալյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքում վերջինիս դիտավորությունը և անձնական շահագրգռվածությունը:
Չի հիմնավորվել Գ.Քամալյանի գործողություններով հետևանքների անզգույշ առաջացումը:
Գործով չի հիմնավորվել Ազգային գրադարանի դրվագով ծանր հետևանքների առկայությունը: 28 կամ 30 միլիոն դրամը, անկախ նրանից առկա է, թե ոչ, ծանր հետևանք չէ և արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակվել չէր կարող:
Հետևանքի ծանրությունը պետք է գնահատվի ըստ այն սուբյեկտի, որին այն պատճառվել է, այլ ոչ թե ելնելով գումարի չափից: Ազգային գրադարանի հիմնանորոգման ընթացքում իբր հափշտակված գումարի չափը` 28-30 մլն. ՀՀ դրամ, կարող է դիտարկվել հետևանք, բայց ոչ ծանր:
Ըստ մեղադրանքի, նշված հետևանքն առաջացել է, քանի որ կապալառու <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանը դրանք հափշտակել է: Միակ <<ապացույցը>>, որ տեղի է ունեցել հափշտակություն, դա քննիչ Կ.Սահակյանի որոշումն է հանգուցյալ Հ.Անդրեասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին, քանի որ վերջինս մահացել է:
Առաջին ատյանի դատարանը, քննելով կապալի պայմանագիրը խախտելու մասին քաղաքացիական գործը, պատվիրատուին, տուժող որակելու փոխարեն, դատապարտել է ազատազրկման:
Պատճառված վնասը հաշվարկվել է բյուջե վճարված հարկերի հետ միասին: Խնդիրն այն է, որ ստացված գումարից <<Հիդրոշինարար-5>> ընկերությունը պետական բյուջե վճարել է ԱԱՀ, որը հաշվարկվել է վնասի չափի մեջ:
Գործով սկզբնական ապացույցները ձեռք են բերվել դատախազ Ա.Ղազարյանի կողմից հետաքննություն կատարելու արդյունքում` ֆինանսների նախարարության կողմից կատարված ստուգման արդյունքում:
Ապրանքագիտական փորձաքննություններն իրականացրել են ոչ փորձագետները: Գործում առկա թվով 3 փորձաքննությունների ապրանքագիտական մասն իրականացրել են ոչ պատշաճ սուբյեկտներ: Մասնավորապես, որպես ապրանքագետ են հանդես եկել Ռ.Համբարձումյանը, Զ.Խլղաթյանը և Կ.Ադամյանը, որոնցից Ռ.Համբարձումյանը ճարտարագետ է (ինժեներ), Զ.Խլղաթյանը շինարար է, իսկ Կ.Ադամյանը` հիդրոտեխնիկ: Մեծ Մանթաշի և Մասիսի թիվ 5 դպրոցների փորձաքննությանը որպես փորձագետներ են մասնակցել Ա.Մուրադյանը և Գ.Խրիմյանը, որոնք <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի հետ առնչություն չունեն, իսկ քննիչի կողմից որպես փորձագետ ներգրավված չեն եղել: Այսինքն, փորձաքննություններում ապրանքագիտական մասը պարզապես բացակայում է:
Դատարանը վճռել է Գ.Քամալյանից բռնագանձել փորձաքննությունների արժեքը` որպես դատական ծախս: Նման իրավունք դատարանը չուներ, քանի որ փորձաքննությունը նշանակվել էր դատավարության հակառակ կողմի նախաձեռնությամբ և դատական ծախսի առաջացման մեջ մեղադրյալի մեղքը բացակայում է:
Դրանով դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ և <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված հավասարության պայմաններում դատական քննության իրավունքը:
Ավելին, դատարանը Գ.Քամալյանի վրա է դրել նաև <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի աշխատակիցներ չհանդիսացող, քննիչի կողմից փորձագետ չճանաչված Ա.Մուրադյանի և Գ.Խրիմյանի վարձատրության գումարը:
Դատարանը սխալ է որոշել պատժաչափը: Պատժի մասով դատավճիռը պատճառաբանված չէ: Պատիժ նշանակելիս դատարանն իրավացիորեն գնահատել է որպես Գոռ Քամալյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել:
Դատարանը Գ.Քամալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է իրավացիորեն դիտել այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, վատառողջ մայրը, ունի առողջական խնդիրներ՝ ըստ <<Նուբարաշեն>> ՔԿՀ-ի կողմից տրված գրության` Գոռ Քամալյանի մոտ ախտորոշվել է <<հայմորյան խոռոչներում կանգային երևույթներ, զարկերակային հիպերտենզիա, սրտի երկու փորոքների գերաճ>> հիվանդություններ:
Դատարանը միաժամանակ գտել է, որ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Այս պայմաններում, դատարանը, չգիտես ինչպես հաշվարկելով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գ.Քամալյանին դատապարտել է ազատազրկման 1 տարի ժամկետով, երկրորդ դրվագով` նույնպես 1 տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` 4 տարի ժամկետով:
Պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2014 թվականի մայիսի 13-ին կայացված դատավճիռը` Գոռ Քամալյանի մասով, բեկանել, այն փոփոխել և վերջինիս արդարացնել:
Ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ միանալով պաշտպան Ա.Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքին և դրանում բերված փաստարկներին այն մասին, որ ինքը մեղսագրվող հանցագործության սուբյեկտ չէ, շինարարության որակի նկատմամբ հսկողությունն իր ծառայողական պարտականությունների մեջ չի մտել, տեղի ունեցածում իր դիտավորությունն ու անձնական շահագրգռվածությունը բացակայել է, որ առաջացած հետևանքները որպես ծանր դիտարկելը հիմնավոր չէ, որ դատախազն ապօրինաբար ձեռք է բերել ապացույցներ, որ գործում առկա փորձագիտական եզրկացություններն անթույլատրելի ապացույցներ են, որ դատական ծախսերն իր վրա չէին կարող դրվել, ինչպես նաև, որ իր նկատմամբ կիրառվել է անհամաչափ պատիժ, խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2014 թվականի մայիսի 13-ին կայացված դատավճիռը` իր մասով, բեկանել, այն փոփոխել և իրեն արդարացնել, իսկ իր կողմից կատարվածում հանցագործության հատկանիշների առկայության դեպքում` նշանակել նվազագույն պատիժ:
Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Դատաքննության ժամանակ պաշտպանության կողմն առարկել է, որպեսզի դատարանում հրապարակվեն և որպես ապացույց օգտագործվեն ՀՀ ֆինանսների նախարարի 28.09.2012 թվականի թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտը և բովանդակությամբ ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը: Դատարանի կողմից առարկություններն ընդունվեցին որպես միջնորդություններ` այդ փաստաթղթերի որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու մասին, և դրանց քննարկումները հետաձգվեցին, իսկ փաստաթղթերը դատարանի կողմից թույլատրվեցին հրապարակել:
ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կայացված ստուգում նշանակելու մասին որոշման հիման վրա, դատախազությունը քրեադատավարական ընթացակարգով նախապատրաստել է նյութեր, ինչով խախտվել են ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ և 22-րդ հոդվածների 2-րդ մասերի դրույթները:
Հիշյալ փաստաթղթերը որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիության հարցին դատարանն անդրադարձել է դատավճռով և հաստատված է համարել, որ դատախազությունը գործել է օրենքի սահմաններում, այդ կապակցությամբ օրենքի խախտում թույլ չի տրվել:
Դատարանն անտեսել է, որ ի սկզբանե հարցը եղել է քրեադատավարական և քրեաիրավական հարթությունում:
Սույն քրեական գործը հարուցելու առիթ է հանդիսացել ՀՀ գլխավոր դատախազին հասցեագրված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 19.09.2012թ. թիվ 01/14.1/4643-12 գրությունը: Նախարարի հաղորդումն անառարկելիորեն հանցագործության մասին է, և դատախազությունը պարտավոր էր այն ուղարկել հետաքննության կամ նախաքննության մարմիններին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածի կարգով քննարկելու:
ՀՀ գլխավոր դատախազության վարչության դատախազը նույնպես նախարարի գրությունն ընդունել է որպես հանցագործության մասին հաղորդում, քանի որ ստուգում կատարելու մասին 20.09.2012թ. որոշումը կայացնելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածով, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ նյութեր նախապատրաստելու դատախազի լիազորություն:
Հիշյալ փաստերից կարելի է հետևության հանգել, որ դատախազությունն ի սկզբանե նպատակ չի ունեցել պետության գույքային շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու նյութեր նախապատրաստելու, դատախազությունում նյութերը նախապատրաստվել են քրեադատավարական ընթացակարգով, ինչով դատախազությունը դուրս է նկել ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքով իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակից:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտը և բովանդակությամբ ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի:
Աշոտ Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման ձևակերպում¬ները նույնությամբ ապացուցված է համարել դատարանը, ինչի մասին ուղղակիորեն նշել է դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում: Սակայն որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը կազմված է ընդհանրական ձևակերպումներից, որոշումը պատճառաբանված չէ, որոշման մեջ նշված չեն հանցագործության տեղը, ժամանակը, եղանակը և տնտեսական հանցագործություններին բնորոշ մյուս էական հանգամանքները:
Այսպես, չի հստակեցվել ինչում է արտահայտվել մեղադրանքի որոշման հետևյալ ձևակերպումը` <<իր լիազորությունները կազմակերպության շահերին հակառակ և ի օգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի օգտին օգտագործելով>>, այսինքն նշված չէ, թե Ա.Մամիկոնյանն իր որ լիազորությունը կազմակերպության հատկապես որ շահին հակառակ է օգտագործել, ինչում են արտահայտվել կազմակերպության շահերին հակառակ գործողությունները: Անհայտ է Ա.Մամիկոնյանին մեղսագրված հանցագործության կատարման ժամանակը, այն է մեղադրանքի որոշման ընդհանրական և անորոշ հետևյալ <<2011-2012 թվականների ընթացքում>> ձևակերպումը նշում չի պարունակում հանցագործության կատարման ժամանակի մասին, այսինքն հայտնի չէ, երբ է Ա.Մամիկոնյանն սկսել իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարումը և երբ է այն ավարտել:
Մեղադրանքի որոշման մեջ նշված է <<ստորագրել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր>>: Դարձյալ անորոշ ձևակերպում. չի նշվել, թե որ կատարողական ակտերի մասին է խոսքը, կամ որ կատարողական ակտով ինչ աշխատանքներ չեն կատարվել, ինչ ծավալով, ինչ գումարով:
Մեղադրանքի որոշման հետևյալ ձևակերպումը. <<...որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է` յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները>>: Քրեական հետապնդման մարմինը չի պատճառաբանել, թե ինչպես է ստացել 11.010.020 ՀՀ դրամը: Մեղադրանքի կողմն ու դատարանն օգտագործել են <<պետբյուջեից հատկացված միջոցների յուրացում>> եզրույթը, սակայն յուրացման (հափշտակության) համար որևէ մեկին մեղադրանք չի առաջադրվել, իսկ յուրացումը մեղսագրելով Հայկազ Էլոյանին և այն որպես հետևանք վերագրելով Ա.Մամիկոնյանին` դատարանը թույլ է տվել անմեղության կանխավարկածի հիմնարար սկզբունքի խախտում:
Դատարանն իրավունք չուներ որպես Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանք նշել այլ անձի կողմից հափշտակություն կատարելու հանգամանքն այն պայմաններում, երբ այլ անձի` Հայկազ Էլոյանի նկատմամբ, առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ:
Մեղադրանքի որոշման ձևակերպումների անորոշության պատճառով Ա.Մամիկոնյանը զրկվել է արդյունավետ պաշտպանվելու հնարավորությունից: Այսինքն, խախտվել է Ա.Մամիկոնյանի պաշտպանության իրավունքը:
Ա.Մամիկոնյանը որպես տեխնիկական հսկիչ Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքներին մասնակցել է 2011 թվականի մարտից մինչև 2012 թվականի մայիսը, երբ շինարարի կողմից դադարեցվել է ծրագիրը:
Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով իբր կատարված հավելագրումների և դրանց գումարային ու ծավալային չափերը որոշելիս մեղադրանքի կողմի և դատարանի համար հիմք է հանդիսացել դատահաշվապահական, ապրանքագիտական և շինարարատեխնիկական համալիր փորձաքննության Հմ 12-4266 եզրակացությունը, որը բովանդակությամբ ամբողջապես հիմնված է ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվակաևի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա: Թե փորձաքննության եզրակացությունը, և թե ստուգման ակտը կազմվել են գործող կանոնների անտեսմամբ, եզրակացության մեջ և ստուգման ակտում արված եզրահանգումներն օբյեկտիվ չեն:
Անգամ այդ պայմաններում վերլուծելով համալիր փորձաքննության եզրակացության <<հետազոտական>> և <<հետևությունների>> մասերում զետեղված եզրահանգումները, պետք է փաստել, որ դատարանը դրանց տվել է ոչ ճիշտ իրավական գնահատական:
Այսպես, ըստ փորձաքննության եզրակացության`
Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով արտացոլվել է 11.010.020 ՀՀ դրամի փաստացի չկատարված աշխատանք:
Առկա է նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով նախատեսված, փաստացի կատարված, սակայն չվճարված 7.669.630 ՀՀ դրամի աշխատանք: Փորձագետներն իրավացիորեն նշված գումարը չեն դիտել որպես պատճառված վնաս:
Փորձաքննության կատարման պահին շինհրապարակում առկա են 4.526.100 ՀՀ դրամի շինարարական նյութեր և պատրաստվածքներ, որոնք նախատեսված են նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով և պիտանի են ըստ նշանակության օգտագործելու համար: Ըստ Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների նախկին տեխ. հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի ցուցմունքի` իր կողմից տեխնիկական հսկողութունը թողնելուց հետո շինհրապարակում նյութեր և պատրաստվածքներչեն եղել, այսինքն դրանք ձեռք են բերվել Ա.Մամիկոնյանի տեխնիկական հսկողության ժամանակահատվածում:
Շինարարությունը դադարեցնելուց հետո մինչև փորձաքննության կատարումն ընկած ժամանակահատվածում կատարվել են 8.020.290 ՀՀ դրամի շինարարական աշխատանքներ: Աշխատանքները կատարվել են առկա շինանյութով, նոր շինանյութ ձեռք չի բերվել:
4.526.100 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության շինարարական նյութերը և պատրաստվածքները, ինչպես նաև 8.020.290 ՀՀ դրամի շինարարական աշխատանքները փորձաքննությամբ հաստատվել են:
Պարզ թվաբանական հաշվարկը հանգեցնում է հետևյալին` 4.526.100 դրամ (առկա շինանյութի արժեքը) + 8.020.290 դրամ (փաստացի կատարված աշխատանքը` շինարարությունը դադարեցնելուց հետո) = 12.546.390 դրամ (դատարանի կողմից չընդունված գումարը)
11.010.020 դրամ (իբր Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանքով Էլոյանի հափշտակած գումարը) - 12.546.390 դրամ (դատարանի կողմից չընդունված գումարը) = -1.536.370 (տարբերություն գումարը):
Այսպիսով, հաստատում է, որ Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով վնաս չի պատճառվել, Էլոյանը գումար չի հափշտակել, ընդհակառակը Ա.Մամիկոնյանի տեխնիկական հսկողության ժամանակահատվածում խնայվել է 1.536.370 ՀՀ դրամ:
Այս հաշվարկը, ինչը հետևում է համալիր փորձաքննության եզրակացության հետևություններից, ակնհայտորեն անտեսվել է ինչպես մեղադրանքի կողմի, այնպես էլ դատարանի կողմից:
Կատարված փորձաքննությամբ և ստուգմամբ, ըստ էության, արձանագրվել է, որ Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգումը 578.319,7 հազ. դրամ նախահաշվային արժեքի պայմաններում 479.356,2 հազ. դրամ պայմանագրային արժեքով կատարելն իրատեսական չի եղել: Բազմաթիվ աշխատանքներ նախատեսվել են նորմատիվային հաշվարկներից էապես ցածր գներով:
Հիմնավորվել է, որ նախագծանախահաշվային փաստաթղթերը կազմվել են թերություններով ու բացթողումներով, դրանցում չեն ընդգրկվել մի շարք անհրաժեշտ աշխատանքներ, որոնք ծավալուն են, թանկ, սակայն շինարարության ընթացքում չէին կարող չկատարվել և փաստացի իրականացվել են: Շինարարությունը փաստացի ղեկավարած Գրիշա Էլոյանը գիտակցել է, որ հիմնանորոցումը պետք է կատարի պայմանագրային գնով, իսկ նախագծից ավել կատարած աշխատանքների համար շինարարը չի դիմել պատվիրատուին նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով չնախատեսված, սակայն անհրաժեշտ աշխատանքների համար լրացուցիչ միջոցներ հատկացնելու համար:
Մասնավորապես` <<Ա>> մասնաշենքում տեղադրվել է 54 հատ ավել պատուհան, <<Գ>> մասնաշենքի 1-ին հարկի հատակի ուղղման համար կատարվել է 1 մետրից ավելի լիցք, որոնք նախատեսված չեն եղել նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով, սակայն ընդգրկվել են կատարողական ակտերում և վճարվել են:
Մինչդեռ նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով չնախատեսված բացմաթիվ աշխատանքներ եղել են պարտադիր կատարման ենթակա, դրանք իրականացվել են, սակայն որևէ տեղ չեն արձանագրվել և չեն վճարվել:
Այսպես, տեղադրված բոլոր լուսամուտների շեպերն իրականացված են: Այդ մասին հետևյալ նշումն է կատարվել նաև ստուգման միջանկյալ ակտում և ակտի նախագծի վերաբերյալ կացմված տեղեկանքում. <<Նախատեսվել և իրականացվել է հին փայտյա պատուհանների և դռների փոխարինում մետաղապլաստով, առանց արտաքին թեքությունների և շեպերի սվաղման, որը բավականին մեծ ծավալ է կազմում>> :
<<Գ>> մասնաշենքում բոլոր պատուհանագոգերը բարձրացվել են ջեռուցման մարտկոցների բարձրության չափով, որպեսզի հնարավոր լինի տեղադրել մարտկոցները: Նշված ծախսերը հաշվի չեն առնվել մասնագետների, փորձագետների, ինչպես նաև դատարանի կողմից:
Եթե նշված ծախսերը հաշվի առնվեին հափշտակության մասին բոլոր ենթադրությունները կփարատվեին, քանի որ իրականում հափշտակություն տեղի չի ունեցել:
Վնասի չափի մեջ ընդգրկվել է 1.088,9 հազ. դրամ որպես թիթեղով տանիքի ծածկույթի պակաս կատարված աշխատանք: Ա.Մամիկոնյանը նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով և դատական վիճաբանությունների փուլում իր ճառում հայտնել է, որ այդ աշխատանքի պակասը հետևանք է հաշվարկի մեթոդիկայի տարւբերության: Այն է` Ա.Մամիկոնյանն օգտվել է հաշվարկի այն նույն մեթոդիկայից, որով ղեկավարվել է նախագծողը, ինչը նախատեսված է նաև շինարարական նորմերով ու կանոններով, նախագիծը և նախահաշիվը ժամանակին ենթարկվել են փորձաքննության և հաստատվել: Քանի որ տանիքի ծածկի կմախքը չի փոխվել, հետևաբար մակերեսի մեջ փոփոխություն առաջանալու կասկած, ինչպես նաև չափագրելու անհրաժեշ¬տություն, չի առաջացել: Իսկ փորձագետները հաշվարկը կատարել են նույն կանոններով նախատեսված մեկ այլ մեթոդով:
Ցույց է տրվել 6,9քմ մետաղապլաստ դռների պակաս, սակայն շինհրապարակում փաստացի առկա է 20,8 քմ մետաղապլաստ դուռ, ցույց է տրվել պատերի 120,15քմ կերամիկական սալիկների պակաս, սակայն դրանից 31քմ փաստացի առկա է, ցույց է տրվել հատակի 65,8քմ կերամիկական սալիկների պակաս, սակայն դրանից 41,17քմ փաստացի առկա է, ցույց է տրվել 15,25քմ մետաղապլաստ բացվող պատուհանների պակաս, սակայն 15,26քմ ավել կատարված է, 9,36քմ պատուհան փաստացի առկա է, իսկ ևս 27,3քմ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը, ցույց է տրվել 15,39քմ մետաղապլաստ չբացվող պատուհանների պակաս, սակայն 2,26քմ ավել կատարված է, իսկ ևս 53,2քմ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը: Տտանիքի մակերեսը հաշվարկված է հարթ մակերեսի և լայնության ու բարձրության հարաբերության գործակցի արտադրյալով: Այսինքն, առկա են եղել մասնաշենքերի երկարությունները և լայնությունները, որոնցով կարող էր հաշվարկվել հարթ մակերեսը, իսկ քանի որ տանիքի կմախքը չի փոխվել, այլ նորոգվել է, հետևաբար բարձրությունն ու լայնությունը մնացել են նույնը: Այս եղանակով է ստացվում նախագծում նշված մակերեսը: Իսկ փորձագետներն այլ մեթոդով են հաշվարկել և ստացել նախագծից տարբերվող թիվ: Մասնավորապես շինարարական նորմերի 1-ին կետով չափելով լանջերի երկարությունը, պակասեցրել են 0,7մ և բազմապատկել երկարություններով: Այս հաշվարկների տարբեր մեթոդների կիրառման արդյունքում ստացվում է տարբերության էական թիվ` ցույց է տրվել 204,8գծ.մ պլաստմասե պատուհանագոգերի պակաս, սակայն 56,4գծ.մ պատուհանագոգ փաստացի առկա է, իսկ ևս 76,8 գծ.մ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը:
Դատավճռում ոչ մի անդրադարձ չկա այս հարցին: Եթե դատարանն անդրադարձ կատարեր այս հարցին, ապա ենթադրյալ վնասի էապես ցածր չափ կստանար:
Համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ սուբյեկտիվ մոտեցում է ցուցաբերվել նաև առանձին աշխատանքների արժեքը որոշելիս: Հաշվարկների մեթոդիկայի վերաբերյալ ընդհանրապես քննություն չի կատարվել, դատարանն ամբողջությամբ անտեսել է այդ հարցի հետազոտումը և որպես պարզաբանման ենթակա հանգամանք չի ընդգրկել դատաքննության սահմաններում: Հաշվարկը ճիշտ կատարելու պարագայում ենթադրյալ վնասի չափն էապես կնվազեր:
Շինանարությունը դադարեցնելու պահին ոչ ոք չի հաշվառել շինհրապարակում մնացած նյութերը, մինչև 2012 թվականի հոկտեմբեր ամիսը որևէ հսկողություն չի իրականացվել: Ներկայումս հնարավոր չէ պարզել, թե ինչ տեսակի և քանակի շինանյութ է առկա եղել շինարարությունը դադարեցնելու պահին և ուր է անհետացել շինանյութը:
Քրեական գործով հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում ստանալու պահից մինչև դատավճիռ կայացնելն անտեսվել է, որ ենթադրյալ չարաշահումները վերաբերում են չավարտված շինարարության ընթացքին: Իսկ չավարտված շինարարության պայմաններում շատ աշխատանքների վերաբերյալ հնարավոր չէ հստակ չափագրումներ կատարել:
Այդ է պատճառը, որ գրեթե ավարտման շեմին գտնվող տարբեր աշխատանքներ փորձագետների կողմից չեն դիտվում որպես իրականացված, մինչդեռ ավարտված համարելու համար մնացել է չնչին ծախս չպահանջող աշխատանք:
Ստուգման ակտի և համալիր փորձաքննության եզրահանգումների, հաշվարկված ենթադրյալ վնասի չափի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի վկայակոչած փաստարկները հերքելու մասով մեղադրանքի կողմը ցուցաբերել է անգործություն, իսկ դատարանը, խախտելով անմեղության կանխավարկածի հիմնարար սկզբունքը, ընդհանրապես չի անդրադարձել ի պաշտպանություն ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի բերված փաստարկներին:
Դատական ակտում որպես Ա.Մամիկոնյանի մեղավորությունը հիմնավորող փաստարկ նշվել է նախաքննության ընթացքում նրա տված ցուցմունքի հետևյալ հատվածն այն մասին, որ <<Մասնավորապես, եղել է մեկ դեպք, որ կատարողականի որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած <<ապառիկ կարգով>> կատարողական ակտ է ստորագրել, դա վերաբերվել է 2011 թվականի դեկտեմբերին կազմված ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով>>:
Դատարանը ցուցմունքի այս մասը մեխանիկորեն վերարտադրել է մեղադրական եզրակացությունից: Մինչդեռ, ոչ նախաքննության մարմինը, և ոչ էլ դատարանը հարկ չեն համարել զննել 2011 թվականի դեկտեմբերին ստորագրված կատարողական ակտը: Իրականում 2011 թվականի դեկտեմբերին Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների հետ կապված կատարողական ակտ չի կազմվել, և Ա.Մամիկոնյանի կողմից այդպիսին չի ստորագրվել:
Այսպիսով, դատարանի վկայակոչած միակ փաստարկը նույնպես հիմնազուրկ է:
Քրեական գործի նյութերից հետևում է, որ տեխնիկական հսկողություն իրականացնելիս Ա.Մամիկոնյանը զեկուցագրեր է ներկայացրել շինարարի կողմից աշխատանքների ձգձգումներ թույլ տալու մասին, ինչը վկայում է տեխ.հսկիչի և շինարարի փոխհարաբերությունների մասին, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալային և գումարային տարբերությունները զգալի չափերի չեն: Իսկ նվազ տարբերություններ միշտ էլ առաջանում են, առավել ևս որ շինարարությունը գտնվել է ընթացքի մեջ: Բացի դա, տարբերությունները պարտադիր առաջանալու էին կապված նախագծանահաշվային փաստաթղթերի թերությունների հետ, Ա.Մամիկոնյանի մեղադրանքի ձևակերպումներում նշված փաստարկները քրեաիրավական բնույթի չեն, դրանք պայմանավորված են շինարարության պատվիրատուի, նախագծողի, հսկողի, շինարարի աշխատանքներում տեղ գտած աշխատանքային և կազմակերպական բնույթի թերություններով:
Աշոտ Մամիկոնյանին մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը հանդիսանում է որպես տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն:
Ա.Մամիկոնյանի կողմից դիտավորյալ գործողություն կատարելու վերաբերյալ գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել, դատավճռում այդ կապակցությամբ որևէ ապացույց նշված չէ: Ավելին, Ա.Մամիկոնյաևնի մեղադրանքի ձևակերպման և դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծռւթյունները>> մասում դատարանի արտահայտած դիրքորոշման մեջ նշված է հետևյալը. << (...) առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր (...)>>:
Այսինքն մեղադրանքի կողմն ու դատարանը Ա.Մամիկոնյանի կողմից ուղղակի դիտավորության դրսևորումը ձևակերպել են <<առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու>> արտահայտության մեջ: Որևէ այլ ձևակերպում, որևէ այլ վկայակոչում դատական ակտում չկա: Միևչդեռ նշված արտահայտությունը կարող է մատնանշել սոսկ մեղքի անզգույշ ձևի առկայության մասին:
Գործի ողջ քննության ընթացքում մեղադրանքի կողմը չի պարզել, իսկ դատարանը չի հստակեցրել, թե որ կազմակերպության շահերին հակառակ է գործել Ա.Մամիկոնյանը, կամ թե ինչում են արտահայտվել քրեական օրենքում նշված հատուկ նպատակների հասնելու Ա.Մամիկոնյանի գործողությունները:
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը` ուղղակի դիտավորությունը, հետևաբար նաև հանցակազմը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքում որոշակիացված չէ 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված <<ծանր հետևանքներ>> հասկացությունը, սահմանված չեն այդ եզրույթի կոնկրետ տափորոշիչեերը, ինչն իրավակիրառ պրակտիկայում իրավական ակտի դրույթների ոչ հստակ և տարաբնույթ ընկալման և մեկնաբանման տեղիք է տալիս:
Ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի գործողությունների հետևանքով ընդհանրապես որևէ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի, կամ պետությանն ընդհանրապես վնաս չի պատճառվել, այսինքն բացակայում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը:
Հետևաբար Ա.Մամիկոնյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րղ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է նաև իրավական որոշակիության սկզբունքը:
<<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերությունում տեխնիկական հսկիչ աշխատող Աշոտ Մամիկոնյանն իր ֆունկցիոնալ պարտականությունների բերումով կարգադրիչ կամ այլ կառավարչական գործառույթներ չի իրականացրել, այդպիսիք չէր էլ կարող իրականացնել: Հետևաբար Աշոտ Մամիկոնյանը քննարկվող հանցագործության սուբյեկտ չի հանդիսացել:
<<ՀՀ քրեակաև օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2012 թվակաևի փետրվարի 9-ին ընդունված ՀՕ-18-Ն օրենքի 2-րդ հոդվածի 4-րդ կետի ա) ենթակետի համաձայն` օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 5-րդ մասի առաջին պարբերությունը <<գործառույթներ>> բառից հետո լրացվել է <<կամ զբաղեցնում է ցանկացած այլ պաշտոն>> բառերով: Օրենքն ուժի մեջ է մտել 24.03.2012 թվականին: Եթե օրենքի փոփոխությունից առաջ <<առևտրային կամ այլ կազմակերպություններում <<ցանկացած այլ պաշտոն զբաղեցնող անձը>> հանդիսանար նշված հանցազործությունների սուբյեկտ, օրենսդիրը չէր մասնավորեցնի հանցագործության սուբյեկտի վերաբերյալ նախկինում տրված ձևակերպումը:
Ավելին, Ա.Մամիկոնյանի մեղադրանքի ձևակերպմաև մեջ նույնպես նշված չէ, որ նա ՍՊԸ-ում իրականացրել է կարգադրիչ կամ այլ կառավարչական գործառույթ: Ա.Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ և դատավճռում նշված չէ, թե նա երբ է սկսել ենթադրյալ հանցագործության կատարումը և երբ է այն ավարտել:
Ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանին դիտելով 2011-2012թթ. կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտ և նրա նկատմամբ կայացնելով մեղադրական դատավճիռ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածով նախատեսված օրինականության սկզբունքը, ինչպես նաև 12-13-րդ հոդվածների հիշյալ պահանջները:
Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ ու անարդարացի պատիժ: Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի սանկցիան նախատեսում է երեք տարբեր պատժատեսակներ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք երկուսից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը չորս տարի ժամկետով:
Եզրակացնելով, որ Ա.Մամիկոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք չկա, այնուհանդերձ, դատարանը նրա նկատմամբ նշանակել է հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժի առավել խիստ չափը, ինչը չի համապատասխանում մեղսագրվող հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին:
Դրանով իսկ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Դատարանը դեկլարատիվ նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի խիստ պատիժ, սակայն չի պատճառաբանել պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրությունը: Մասնավորապես եթե Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակեր տուգանքի կամ կալանքի ձևով պատիժ, ապա այն ինչով չէր կարող ապահովել պատժի նպատակները: Ավելին, դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչ հիմնավորումներով է նշանակում հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի առավել խիստ չափը:
Դատարանը Ա.Մամիկոնյանին չվերաբերելի պատճառաբանությամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ, որպեսզի նրա նկատմամբ համաներման ակտը չկիրառվի: Կոնկրետ դեպքում դատարանը ոչ թե հայեցողական, այլ կամայական մոտեցում է դրսևորել Ա.Մամիկոնյանի անձի նկատմամբ և նշանակելով անարդարացի խիստ պատիժ միտումնավոր զրկել է նրան համաներման ակտի բարենպաստ հետևանքներից օգտվելու հնարավորությունից:
Աշոտ Մամիկոնյանի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը դատարանը բարձր է դասել հետևյալ միակ անհասկանալի նախադասությամբ. <<ինչն արտահայտվել է պետության դրամական միջոցներև այլ անձանց կողմից ծախսելուն՝ ոչ ըստ նպատակի>>: Նշված ձևակերպումը փաստելիս դատարանը խորամուխ չի եղել առնվազն հետևյալ հարցերում` պետության դրամական միջոցներն ըստ նպատակի չծախսելն ինքնին քրեաիրավական կատեգորիա չէ, այն քրեաիրավական պատասխանատվություն չի առաջացնում, եթե այդ հանգամանքը դատարանը դիտարկել է որպես Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանք, ապա այն ընդամենը կարող էր գնահատվել որպես հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ և ոչ մի դեպքում չէր կարող նշվել որպես խիստ պատիժ նշանակելու հիմնավորում, դատարանը <<պետության դրամական միջոցներն ըստ նպատակի չծախսելը>>, ըստ էության, դիտել է որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի սպառիչ ցանկում նախատեսված չէ:
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Մեղսագրված հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորել է, արդյոք, Ա.Մամիկոնյանը բացասական վարքագիծ և ինչում է արտահայտվել այդ դրսևորումը: Այդ մասին, դատարանը որևէ փաստարկ չէր կարող վկայակոչե: Իրականում տեղի է ունեցել ճիշտ հակառակը ընդունելով քրեական հետապնդման մարմնի պահանջը Ա.Մամիկոնյանն ամբողջությամբ վերականգնել է պետությանը պատճառված ենթադրյալ վնասը, մինչև դատարանի կողմից վերջնական որոշում կայացնելը:
Որպես ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հանցագործությամբ պատճառված վնասի կամովին հատուցումը դատարանի կողմից նշվել է ձևականորեն, դրան պատշաճ իրավական գնահատական չի տրվել:
Պատիժ նշանակելիս դատարանն անտեսել է հետևյալ վերաբերելի կարևոր հանգամանքները` Ա.Մամիկոնյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն մեղսագրված արարքի հետևանքով պատճառված վնասը, Մեծ Մանթաշի դպրոցի շինարարության հետ կապված իրականացնելով տեխնիկական հսկողություն պարբերաբար զեկուցագրեր է ներկայացրել շինարարության ընթացքի ձգձգումների վերաբերյալ, Ա.Մամիկոնյանը 58 տարեկան է, ունի տեխնիկական հսկողության իրականացման կայուն դրական փորձ, իր պարտականությունները կատարել է բարեխիղճ, բնութագրվում է դրական, Ա.Մամիկոնյանն առաջին անգամ է կատարել հանցանք, որը հանդիսանում է միջին ծանրության:
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը խնդրել է Աշոտ Մամիկոնյանի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 13.05.2014 թվականի դատավճիռը և Աշոտ Մամիկոնյանի վերաբերյալ կայացնել արդարացման դատավճիռ, կամ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել դատավճիռը, նրա նկատմամբ նշանակել դատավճռով նշանակված պատժաչափից կամ պատժատեսակից ավելի մեղմ պատիժ:
4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.
Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանում ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը նշել է, որ պաշտպանը դատավարական իրավունքի նորմերի խախտման կապակցությամբ վկայակոչել է ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ստուգում նշանակելու իրավաչափության հարցը, հիմնավորել, որ նյութերի նախապատրաստման գործընթացով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածի դրույթը:
Մասնավորապես` քրեական գործը հարուցվել է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 19.09.2012թ դիմումի հիման վրա, որի բովանդակության մեջ ուղղակիորեն հնչեցվել է հանցագործության մասին տեղեկություն, ուստի այն պետք է ուղարկվեր ըստ ենթակայության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ նյութեր նախապատրաստելու դատախազի լիազորությունը, հետևապես նա չէր կարող նշանակել ստուգում:
Սույն գործով հաստատված համարելով վերը նշված երկու հիմքերի առկայությունը` պաշտպանը գտել է, որ նախաքննության իրականացման գործընթացն ուղեկցվել է ապացույցների ստացման հակասահմանադրական և հակաօրինական ճանապարհով՝ այս կապակցությամբ վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածների դրույթները:
Այնուհետև փոխադարձ կապ տեսնելով օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված երկու ապացույցների միջև՝ ակտի և դրա հիմքով տրված փորձագիտական եզրակացության, պաշտպանն իրավացիորեն գտել է, որ եզրակցությունը` որպես նյութ, անօգտագործելի է, հետևապես այն չէր կարող դրվել կայացված ակտի հիմքում:
Փորձագետի եզրակացության անօգտագործելի լինելու վերաբերյալ իր տեսակետը բողոքում հիմնավորել է վնասների հաշվարկման կարգով` ներկայացնելով հիմնավոր փաստարկներ և գտել է, որ այն նաև հիմնավորված չէ, էապես թերի է և այդ տեսանկյունից ևս խոցելի:
Պաշտպանը վկայակոչել է նաև կատարողական ակտի վերաբերյալ Ա.Մամիկոնյանի հայտնած այն փաստական տվյալը, թե՝ <<եղել է մի դեպք, երբ կատարողական որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած <<ապառիկ կարգով>> կատարողական ակտ է ստորագրվել, դա վերաբերվել է 2011թ. դեկտեմբերին կազմած ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով>>:
Գ.Սոսյանը երբեք չի ընդունել նման փաստական հանգամանքը, այդ կապակցությամբ դատարանում հարցաքննվել է և ներկայացված պատճառաբանության կապակցությամբ հակափաստարկել, որ եթե պայմանականորեն ընդունենք, որ իբր ակտը ստորագրվել է որոշակի <<տողերում>> չկատարված աշխատանքի պայմաններում, ապա 2012թ. փետրվար-մայիս ամիսներին Ա.Մամիկոնյանի կողմից ստորագրվել են ևս երեք կատարողական ակտեր, շուրջ 36.000. 000 ՀՀ դրամի չափով, որոնցով նա կարող էր ուղղում կատարել նախկինում՝ դեկտեմբեր ամսին, կատարողական ակտում թույլ տրված ենթադրյալ սխալների վերաբերյալ: Քննության ընթացքում այս հանգամանքը ոչ միայն չպարզվեց, այլ նաև ելնելով ներկայացված մեղադրանքից, չպարզվեց, թե որքան է տվյալ կատարողական ակտում ենթադրյալ հավելագրումը, արդյոք այն գոյություն ունի, թե ոչ: Հետևապես այս մեղադրանքն անհիմն է Գ.Սոսյանին ուղղակի դիտավորությամբ արարքի կատարման մեջ մեղադրելու համար: Միաժամանակ Ա.Մամիկոնյանն իր ցուցմունքներում մշտապես իր կողմից կատարողական ակտերի ընդունումը և հաստատումը կապել է աշխատանքների շարունակականության և շինարարի կողմից աշխատանքների թերությունները վերացնելուն ուղղված հավատալու հանգամանքների հետ, հետևապես անիմաստ է նման մեկուսի պատճառաբանությամբ Գ.Սոսյանի անձը կապելը դեկտեմբերի ակտի՝ իր միջամտությամբ Ա.Մամիկոնյանի կողմից ստորագրված լինելու հանգամանքի հետ:
Այնուհետև Ա.Մամիկոնյանի պաշտպանը հիմնավոր փաստարկել է մեղսագրված արարքի հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը և գտել, որ անգամ նախաքննական մարմնի կողմից մեղադրանքի ձևակերպումները բացառում են Ա.Մամիկոնյանի կողմից դիտավորությամբ հանցանք կատարելու մեղադրանքը: Հետևապես հանցակազմի մեկ տարրի բացակայությունն անգամ բացառում է արարքի հանցավորությունը:
Պաշտպանի փաստարկումները պատճառաբանված են նաև Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատժի խստության առումով: Այս տեսանկյունից արդարացված չեն սոցիալական արդարությունը վերականգնելու եղանակի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները:
Պայմանականորեն արարքը քրեաիրավական ոլորտում գնահատելու պարագայում էլ անհասկանալի է դատարանի տեսակետը` կապված պատիժը խիստ սահմանելու հիմնավորումների հետ: Հետևապես դատական ակտը ենթակա է բեկանման նաև այս հիմքով:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի, պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակի հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք…
…3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն ….
….6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը …:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին նախադասության համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Առաջին ատյանի դատարանում ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանը, Գևորգ Սոսյանը և Աշոտ Մամիկոնյանն առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր չեն ճանաչել:
Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, գտել է, որ ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքները հիմնավորված են քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Վկաներ Աշոտ Աբգարյանի, Հրանտ Կարապետյանի, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչություն ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վարազդատ Առաքելյանի, Կարապետ Գրիգորյանի, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ԾԻԳ-ում որպես ծրագրերի իրականացման բաժնի պետ հանդիսացող Անդրանիկ Մեսրոպյանի, Արարատ Վարդանյանի, Անուշավան Այվազյանի ցուցմունքներով, ՀՀ քաղաքաշինության նախկին նախարար Վարդան Վարդանյանի, <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ռիմա Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4267, Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4266 եզրակացությունններով, փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության կողմից կատարված ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ կազմված միջանկյալ արձանագրությամբ, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով՝ հանձնման-ընդունման արձանագրություններով,
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 08.08.2006թ-ի թիվ 63-Ա հրամանով՝ Գոռ Քամալյանին քաղաքաշինության նախարարության քաղաքականության վարչության պետ նշանակելու մասին, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագրով, 05.09.2009թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման N ԾՁԲ-09/80-3 պայմանագրով` դրանում կատարված փոփոխություններով, <<Ճաննախագիծ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Ս.Բադալյանի և տեխ.հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի միջև կնքված աշխատանքային պայմանագրերով, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ>> պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 04.03.2011թ-ի թիվ 02-Ա հրամանով՝ պետական հիմնարկի կառուցվածքային ստորաբաժանումների կանոնակարգը հաստատելու մասին, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ>> պետական հիմնարկի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգով, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 08.04.2011թ-ի թիվ 45-Ա հրամանով՝ ՀՀ ՔՆ քաղաքաշինական ԾԻԳ ՊՀ պատվիրատվությամբ իրականացվող օբյեկտների նկատմամբ վերահսկման լիազորությունների ապահովման մասին, Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով՝ հանձնման-ընդունման արձանագրություններով, ՀՀ ֆինանսների նախարարի 28.09.2012թ. թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. կազմված թիվ 70Ա/1 միջանկյալ ակտով, 15.05.2008թ-ին կնքված պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման N ԱՁԾԲ-08/579 պայմանագրով և 10.03.2009թ. փոփոխության վերաբերյալ համաձայնագրով, Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով և հանձնման-ընդունման արձանագրություններով, ավարտված շինարարական օբյեկտը շահագործման ընդունող հանձնաժողովի 10.12.2010թ ակտով:
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է հետևյալը.
<<(…) դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը և Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, հանդիսանալով ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող իրենց հանձնարարված կոնկրետ օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու պաշտոնատար անձինք, գործընթացը կանոնակարգող կառավարության որոշումների, ինչպես նաև կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքները, իրենց պաշտոնական դիրքն օգտագործել են ծառայության շահերին հակառակ և չեն կատարել իրենց ծառայողական պարտականությունները, որն արտահայտվել է նրանում, որ առանց կատարված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու դրանք ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել են դրական եզրակացություններ այն դեպքում, երբ կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակված են եղել տարբերի, իսկ ընդհանուր առմամբ 28.385.280 ՀՀ դրամի չափով գումարներ(…):
(…) դատարանն ապացուցված է համարում, որ գործով մյուս ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ>> առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները (…)>>:
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա քննության առնելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը կատարել է արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավորված են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ:
Պահպանված են ապացույցների հավաքման, ստուգման և իրավական գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ընթացակարգերը:
Վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունները` ամբաստանյալների կողմից մեղսագրված արարքները չկատարելու, ամբաստանյալների արարքներին սխալ քրեաիրավական գնահատականներ տրված լինելու, ամբաստանյալների հանցագործության սուբյեկտ չլինելու վերաբերյալ, անհիմն են, չեն բխում քրեական գործի տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնազուրկ է գտնում վերաքննիչ բողոքների փաստարկներն առ այն, որ դատարանն ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանին, Գևորգ Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին մեղավոր է ճանաչել առանց պատճառաբանություններ և ապացույցներ ներկայացնելու, և նրանց վերագրվող արարքներում բացակայում է հանցակազմը:
Այս կապակցությամբ վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի կողմից ներկայցված իրավական դիրքորոշումները` իրենց պաշտպանյալներին առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության և նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության վերաբերյալ, հանգել է հիմնավորված հետևությունների` արձանագրելով հետևյալը.
<<(…) Գոռ Քամալյանը հանդիսացել է համապատասխան օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքների գնման գործընթացի պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար և կատարված կոնկրետ աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաստաթղթերի հիման վրա տվել է դրական եզրակացություններ այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են պայմանագրի պայմաններին: Դատարանն արձանագրում է, որ Գոռ Քամալյանը դրական եզրակացությունները տվել է՝ առանց հավաստիանալու այդ աշխատանքների որակի և ծավալի մեջ՝ ունենալով կատարված աշխատանքներն ստուգելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու պարտականություն: Գոռ Քամալյանը սույն գործով մեղադրանքին առնչվող օբյեկտներում կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաթեթում առկա տվյալների՝ իրականությանը համապատասխանությունը ստուգելու համար համապատասխան աշխատակցին չի հանձնարարել ստուգումներ կատարել տեղում՝ ի տարբերություն մի շարք այլ օբյեկտների: (…)
(…) Այսպիսով, Գոռ Քամալյանի կողմից պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ վերջինս, լիազորված լինելով իր ղեկավարած վարչության աշխատակիցներին տալու հանձնարարություններ և ցուցումներ, այդ թվում՝ կատարողական փաստաթղթերում նշված և իրականում կատարված աշխատանքների համապատասխանությունը տեղում ստուգելու վերաբերյալ, չնայած, որ առկա է եղել դրա իրացման ծառայողական անհրաժեշտություն, այսինքն՝ այդ լիազորության իրականացումը բխել է ծառայության շահերից, չի իրականացրել դրանք: Գոռ Քամալյանը պատվիրատուի ղեկավարին շարունակ զեկուցել է իր ղեկավարած ստորաբաժանման կողմից համակարգվող շինարարական աշխատանքները որակյալ և համապատասխան ծավալներով իրականացվելու մասին: Ավելին, Գ.Քամալյանի՝ որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի, պարտականությունները, որոնք սահմանված են պայմանագրերով, հստակ նախանշում են նրա՝ պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականությունները, որոնք գործով հաստատվեցին, որ երբևէ չեն կատարվել, որը և պատճառ է հանդիսացել պետության ֆինանսական միջոցներն այլ անձանց կողմից հափշտակելուն, այսինքն, Քամալյանն ունենալով պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականություն, չի իրականացրել այն, իրականում չկատարված աշխատանքները ներկայացնելով որպես լիովին կատարված և չարաշահելով իր պաշտոնեական լիազորությունները՝ չկատարելով դրանք, նպաստավոր պայմաններ է ստեղծել այլ անձանց կողմից պետական միջոցները հավելագրումների միջոցով հափշտակելու համար:
Վերլուծելով Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցը դատարանը փաստում է, որ վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-12 Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ.Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները:
Գևորգ Սոսյանը պատասխանատու է եղել Արագածոտնի և Շիրակի մարզերում իրականացվող քաղաքաշինական ծրագրերի նկատմամբ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված քաղաքաշինական հսկողության իրականացման համար: (…)
(…) Ասվածից հետևում է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով է եղել սահմանված, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ Մեծ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը: Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանն իր այդ լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին, բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել: (…)
(…) Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, այն, որ Գևորգ Սոսյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ նա, հստակ իմանալով իր կողմից վերահսկվող շինարարության թերությունների մասին, ոչ միայն չի ձեռնարկել պայմանագրով այդ դեպքերի համար նախատեսված միջոցներ, այլև զեկուցագրեր է ներկայացրել այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են նախագծային պայմաններին: (…)
(…) Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ>> առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները>>:
Ինչ վերաբերում է պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի վերաքննի բողոքի փաստարկին առ այն, որ սույն գործով հարաբերությունները կրում են քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների բնույթ, ապա վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ Գևորգ Սոսյանը պայմանագրային հարաբերությունների սուբյեկտ է հանդիսացել` լինելով պետական հիմնարկում առանձնացված պետական ստորաբաժանման պաշտոն զբաղեցնող՝ պաշտոնատար անձ, ինչը բացառում է Գևորգ Սոսյանի գործողությունները քաղաքացիաիրավական տիրույթում դիտարկելու հնարավորությունը:
Անդրադառնալով պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին այն մասին, որ գործով հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել Գոռ Քամալյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքում վերջինիս դիտավորությունը և անձնական շահագրգռվածությունը, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Գոռ Քամալյանի կողմից մեղսագրված արարքները կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորվում է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Քննության առնելով պաշտպաններ Սեդա Սաֆարյանի, Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունն այն մասին, որ <<ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության>> կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը և ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը պետք է ճանաչել անթույլատրելի ապացույց, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել օրենքի խախտմամբ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատախազությունն օրենքով սահմանված կարգով է նշանակել ստուգում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության ներքին աուդիտի գնահատման և ֆինանսական վերահսկողության վարչությանը, այսինքն, նշված միջանկյալ ակտը պահանջվել և ստացվել է օրինական գործառույթների սահմաններում, ուտի և համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացությունը ձեռք է բերվել քրեադատավարական օրենքի պահպանմամբ, թույլատրելի է և իրավացիորեն դրվել է դատավճռի հիմքում:
Ինչ վերաբերում է պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին առ այն, որ դատարանն իրավունք չուներ Գոռ Քամալյանից բռնագանձել փորձաքննությունների արժեքը` որպես դատական ծախս, քանի որ փորձաքննությունը նշանակվել էր դատավարության հակառակ կողմի նախաձեռնությամբ և դատական ծախսի առաջացման մեջ մեղադրյալի մեղքը բացակայում է, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, դատական ծախսերը դրել է ամբաստանյալի վրա:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են Գոռ Քամալյանին, Գևորգ Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին առաջադրված մեղադրանքները գնահատելու և հիմնավորված համարելու համար:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում Գոռ Քամալյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու, ինչպես նաև Գևորգ Սոսյանի վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու կամ արարքը վերաորակելու համար:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի և ամբաստանյալ պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների պահանջը` Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նվազագույն պատիժ նշանակելու և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատժաչափից կամ պատժատեսակից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու մասին, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մեղմացումը նպատակահարմար չէ, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարած հանցանքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով` գտնելով, որ այն կապահովի պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Գոռ Քամալյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու հիմքեր չկան:
Միևնույն ժամանակ վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նախկինում դատապարտված չլինելը, խնամքին երկու անչափահաս երեխաների, վատառողջ մոր առկայությունը, վատառողջ լինելը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը խիստ է և այն մեղմացնելով` հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը կայացվել է ՀՀ գործող քրեադատավարական օրենսդրության նորմերի պահպանմամբ, հետևաբար, այն` Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի մասով, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` փոփոխել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Սարգսի Սոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի վերաբերյալ դատավճիռը` պատժի մասով, փոփոխել:
Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ազատազրկում 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով, Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 3/երեք/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
24 հուլիսի 2014թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ն. ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ ՒԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ս. ՍԱՖԱՐՅԱՆԻ
Ա. ՍԻՐՈՒՆՅԱՆԻ
Ա. ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Գ. ՔԱՄԱԼՅԱՆԻ
Գ. ՍՈՍՅԱՆԻ
Ա. ՄԱՄԻԿՈՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի, նրա շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները` Գոռ Վիկտորի Քամալյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պատպանության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 61204712 քրեական գործը:
2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Գոռ Վիկտորի Քամալյանը ձերբակալվել է:
2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ին Գոռ Վիկտորի Քամալյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 28-ը:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրյալ Գոռ Քամալյանի պաշտպան Մ.Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժվել:
2012 թվականի դեկտեմբերի 07-ին Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2012 թվականի դեկտեմբերի 07-ին Գևորգ Սարգսի Սոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2013 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 61204712 քրեական գործից մեղադրյալ Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի վերաբերյալ մաս է անջատվել, որին շնորհվել է թիվ թիվ 58205312 համարը:
2013 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից թիվ 61204712 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գոռ Վիկտորի Քամալյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռով Գոռ Վիկտորի Քամալյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4/չորս/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, հանցանքների համակցությամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժին` 4/չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5/հինգ/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ից:
Գևորգ Սարգսի Սոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Գևորգ Սարգսի Սոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Գոռ Վիկտորի Քամալյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձվել է 123.660 /մեկ հարյուր քսաներեք հազար վեց հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր:
Գոռ Վիկտորի Քամալյանից, Գևորգ Սարգսի Սոսյանից և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանից համապարտության կարգով հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձվել է 577.080 /հինգ հարյուր յոթանասունյոթ հազար ութսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր:
Վճռվել է նաև քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով՝ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը` պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանը և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանը, նրա շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2014 թվականի հունիսի 18-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հունիսի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան է ստացվել ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանից:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, Առաջին ատյանի դատարանը եկել է այն եզրահանգման, որ.
Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացնելու նպատակով 2008-2011թթ. կնքվել են ընդհանուր գումարով 668579.6 հազ. դրամի թվով 3 պայմանագրեր:
13.06.2008թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների>> թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-7 պայմանագիրը՝ 300492.6 հազ. դրամ գումարով:
29.05.2009թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման>> թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-1 պայմանագիրը՝ 136464.8 հազ. դրամ գումարով:
19.07.2010թ-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման>> թիվ ՄԲ ԱՇՁԲ-10/8 պայմանագիրը՝ 248883.6 հազ. դրամ ընդհանուր գումարով:
Պայմանագրերով նախատեսված աշխատանքների վերջնաժամկետ է սահմանվել 30.05.2011թ.:
Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացվել են <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության կողմից:
Տեխնիկական հսկողությունը համաձայն 2008 թվականի հունիսի 4-ին և 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 08/55-3 և ԾՁԲ 09/80-5 պայմանագրերի` իրականացվել է <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ և <<Կոտայք ՆՇԲ>> ՍՊ ընկերությունների կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի:
Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Կիմի Անդրեասյանը հիմնանորոգման աշխատանքների համար հատկացված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, 2008-2011 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 668579.64 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 28.385.280 ՀՀ դրամ գումարները:
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում:
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչներն իրենց լիազորությունները օգտագործել են <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ ընկերության և <<Կոտայք ՆՇԲ>> ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտերը ստորագրելով` հնարավորություն են ընձեռել <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանով՝ ՀՀ կառավարության 2007 թվականի դեկտեմբերի 20-ի <<ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը:
Միաժամանակ պատվիրատուն՝ ի դեմս Գոռ Քամալյանի, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն, իրավունք է ունեցել ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, և պարտավոր եղել՝ կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը:
Նման լիազորություններով և պարտականություններով օժտված լինելու պարագայում Գոռ Վիկտորի Քամալյանը խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 3 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման միջոցով Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և իր ու իր աշխատակիցների միջոցով կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, դրական եզրակացություններ է տվել 28.385.280 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներով կազմված կատարողական ակտերի՝ կապալառուի և տեխնիկական հսկողություն իրականացրած հսկիչների կողմից իրենց աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարելու վերաբերյալ ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ:
2009 թվականի հուլիսի 23-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊԸ-ի միջև կնքվել է թիվ ԱՇՁԲ-09/154-1 պայմանագիրը՝ <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի մասնաշենքերի (թվով 7) վերանորոգման վերաբերյալ: Պայմանագրի 8.7 կետի համաձայն՝ պատվիրատուի իրավունքները և պարտականությունները փոխանցվել են ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը:
Կապալառու <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊ ընկերությունը 03.05.2010թ. պայմանագրի թիվ 3 փոփոխության համաձայն` վերանվանվել է <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊԸ-ի: <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊ ընկերությունը ստանձնել է մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 10-ն իրականացնել Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները: Սակայն ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանը, պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Աբգարյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2009-2012 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 22 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 273.737.400 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 22.583.630 ՀՀ դրամ գումարները:
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ի ճարտարագետ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի կողմից իրենց պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում:
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչներն իրենց լիազորություններն օգտագործել են <<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ Հայկազ Էլոյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով՝ հնարավորություն են ընձեռել Հայկազ Գրիգորի Էլոյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009 թվականի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն՝ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը նշանակվել է ՀՀ կառավարության 2008 թվականի դեկտեմբերի 25-ի <<ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար:
Որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար Գոռ Վիկտորի Քամալյանի կողմից <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների թվով 9 կատարողական ակտերի վերաբերյալ տրվել են դրական եզրակացություններ, այն պարագայում երբ շինարարական կազմակերպության տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի կողմից կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակվել են խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումարներ:
Այս պարագայում ևս Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009 թվականի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն` լինելով ՀՀ կառավարության 2008 թվականի դեկտեմբերի 25-ի <<ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ, պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարի կողմից <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի ապրիլի 8-ի թիվ 45Ա հրամանով ՀՀ Շիրակի մարզում ՀՀ 2011 թվականի պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողության ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկման լիազորություններով օժտված պատասխանատու պաշտոնատար անձ է նշանակվել Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, որը խախտելով պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի մարտի 4-ի թիվ 02-Ա հրամանով հաստատված ԾԻԳ-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը և ՀՀ կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգի 8-րդ գլխի 120-121 կետերի պահանջները, ավելի քան մեկ տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ՝ շինարարի կողմից Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշ համայնքի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի՝ շուրջ 11.010.020 դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է ՝ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ Արարատի մարզի Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման համար կնքվել են հետևյալ գնման պայմանագրերը.
2008 թվականի մայիսի 15-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Արտյոմ Մինասյան>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 67.790.500 դրամ արժեքով:
2008 թվականի մայիսի 12-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Կանժիլստրոյ>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 28.844.500 դրամ արժեքով։
2010 թվականի հուլիսի 27-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 21.362.900 դրամ արժեքով:
Տեխնիկական հսկողությունն իրականացվել է <<Հանարդնախագիծ>> ՓԲ ընկերության կողմից:
Հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում <<Ա.Մինասյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանը, <<Կանժիլստրոյ>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանը, <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանը պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Հանարդնախագիծ>> ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2008-2010 թվականների ընթացքում կնքել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետբյուջեից ստացված դրամական միջոցներից յուրացրել են կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 527.450 ՀՀ դրամ գումարները:
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում:
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանն իր լիազորություններն օգտագործել է <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ վերը նշված կազմակերպությունների տնօրենների և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն է ընձեռել վերջիններիս հափշտակելու խոշոր չափերի գումարներ:
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն` ՀՀ կառավարության 2007 թվականի դեկտեմբերի 20-ի <<ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, որը կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարների կողմից Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով ընդհանուր առմամբ խոշոր չափերի՝ շուրջ 527.450 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ <<Մ.Մինասյան>>, <<Կանժիլստրոյ>> և <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերությունների տնօրենների կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ:
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանը և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի պահանջը: Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ, 18-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 105-րդ, 107-րդ, 127-րդ, 358-րդ, հոդվածների, Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի պահանջը:
Գևորգ Սոսյանը չի հանդիսանում պաշտոնատար անձ, չունի պաշտոնի անձնագիր, հետևապես չունի պաշտոնեական գործառույթ, և չի կարող պատասխանատվության ենթարկվել պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարման համար, մասնավորապես մեղադրվել պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու համար:
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով նախատեսված պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու, հանցակազմը ճիշտ մեկնաբանելու համար անհրաժեշտ քրեաիրավական վերլուծության չի ենթարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով նախատեսված պաշտոնեական հանցագործության հանցակազմը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ պաշտոնեական հանացագործության սուբյեկտ է հանդիսանում իշխանության ներկայացուցչի գործառույթներ իրականցնող անձը կամ պետական մարմիններում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, դրանց կազմակերպություններում կազմակերպական-տնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող անձինք: Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանին 07.12.212թ. և 07.02.2013թ. առաջադրված երկու մեղադրանքների որոշումների ուսումնասիրությունից պարզ չէ, թե նշված երկու որ գործառույթներով է օժտված եղել Գ.Սոսյանը, որն է եղել որպես պաշտոնատար անձի նրա ծառայողական պարտականությունները, որի պայմաններում արձանագրեր, թե գործ ունենք սույն հոդվածով նախատեսված պաշտոնատար անձի հետ: Այսինքն՝ մեղադրանքի ձևակերպումն այս կապակցությամբ հստակ չէ:
Դատարանը վերը նշված նյութական իրավունքի նորմի ճիշտ կիրառման կապակցությամբ չի կատարել հիմնավորված փաստարկում, սակայն արձանագրել է թե վերլուծելով Գևորգ Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքը, վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-1Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ.Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները, հանգել է հետևության, որ Գ.Սոսյանը հանդիսանում է պաշտոնատար անձ: Սակայն պատճառաբանված չի ներկայացվել պաշտոնատար անձի լիազորությունների, այդ թվում` իրավական և փաստական հնարավորությունների սահմանները:
Դատարանը չի նշել այն փաստական հնարավորությունը, որոնց լուծումը կարող էր որպես պաշտոնատար անձ տալ Գ.Սոսյանը: Իսկ իրավական հնարավորության սահմանումը ենթադրում է կոնկրետ գործառույթների սահմանում, գործառույթների առարկան, լիազորությունների սահմանված սահմանները, լուծման ենթակա հարցերը, իրավունքները և պարտականությունները կատարելիս գործառույթները, որի միջոցով անձը իրականացնում է իր լիազորությունները: Իսկ ծառայության շահերին հակառակ գործողության հատկանիշը բնութագրվում է գործողության կամ անգործության հակաիրավական բնույթով, ծառայության շահերի բովանդակությամբ և այս երկուսի միջև առաջացած պատճառական կապով:
Պաշտպանության կողմը բազմիցս փաստարկել է Գ.Սոսյանի գործողություններում վերը նշված հատկանիշների և պատճառահետևանքային կապերի բացակայությունը, արձանագրությունները ստորագրելու լիազորությունների և դատական ակտում վկայակոչված <<Գնումների մասին>> ՀՀ օրենքի 120-121-րդ հոդվածներով սահմանված գործառույթների բացակայությունը: Սակայն պաշտպանության կողմի փաստարկներն անտեսվել են:
Դատարանը գտել է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով սահմանված է, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ Մեծ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը: Սակայն բուն հսկողության եղանակները և սահմանները պաշտպանության կողմի կատարված վերլուծության իմաստով, չի մատնանաշվել:
Բայց իրավական ակտի ուժով, մասնավորապես` Կանոնադրության ուժով չի կարող առաջանալ պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելուն բնորոշ ոչ իշխանական, ոչ կազմակերպական տնօրինչական լիազորություններ: Հետևապես բացակայում է նաև պատասխանատվությունը:
Արարքի սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշը՝ արարքը դիտավորությամբ կատարելը, ապացուցված չէ:
Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի սխալ կիրառումը դրևորվել է նաև արարքի սուբյեկտիվ կողմի բացակայության պարագայում դրույթը կիրառելու հանգամանքով: Դատական ակտում Գ.Սոսյանի մեղավորությունը հիմնավորող ընդհանրական ձևակերպման մեջ չի երևում անձի դիտավորությունը, չի մատնանշում անձնական և խմբակային շահից ելնելով գործելու դրդապատճառը և շահագրգռվածություն, դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, հետևապես այս հատկանիշի բացակայության պարագայում ևս բացակայում է հանցագործությունը:
Ոչ պատշաճ կատարում արտահայտությունը բնութագրում է թերի, ոչ ժամանակին, ոչ ճիշտ կատարում: Դատարանն այս փաստական հանգամանքի կապակցությամբ վկայակոչել է Գ.Սոսյանի դատաքննությամբ, իսկ Ա.Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներից վերցված փաստական տվյալներ, թե նրանց կողմից ընդունվել է աշխատանքում թերություններ լինելու հանգամանքը, սակայն դրա վերացումը կապվել է աշխատանքների ամբողջական ավարտի հետ:
Պայմանականորեն այս հանգամանքն ընդունելու պարագայում գործ ունենք պաշտոնեական անփութության հետ, որի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ծառայողական պարտականությունները չկատարելով կամ ոչ պատշաճ կատարելով: Այդ հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից արտահայտվում է մեղքի անզգույշ ձևով: Արարքը քրեաիրավական գնահատելու դեպքում այն առավել մոտ է պաշտոնեական կեղծիքին, քան պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելուն:
Դատարանն արձանագրել է, թե <<Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանը, բողոքի առաջին մասում վկայակոչված լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին, բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել>>: Դատարանում ցուցմունք տալիս Գ.Սոսյանը պատասխանելով դատարանի հարցերին, չկարողացավ տալ հստակ պատասխաններ առ այն, որ ինչ կարգով էին շինարարները պատրաստվում հետագայում վերացնել այն թերությունները, որոնք հայտնաբերվել էին այդ փուլում, կամ ինչ կապ կարող է ունենալ ավարտված աշխատանքներից հետո, այն դեպքում, երբ դրանց ավարտված լինելու պայմաններում նվազում կամ ընդհանրապես վերանում է նախկին թերությունները վերացնելու հավանականությունը, չնայած այն բանին, որ Գևորգ Սոսյանը ցուցմունք է տվել, որ ինքը հույս է ունեցել, որ դրանք կշտկվեն, քանի որ աշխատանքները եղել են շարունակական և չեն ավարտվել: Անգամ այս ձևակերպումն անձի կողմից դիտավորությամբ արարք կատարելու օգտին չի խոսում:
Դատարանը Գ.Սոսյանի մեղադրանքի համար մեղադրական ապացույց է գնահատել ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննության ընթացքում տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ևս իմացել է առկա թերությունների մասին, բայց վստահ է եղել, որ բաց թողնված աշխատանքները կկատարվեն շինարարի կողմից: Նշել է նաև, որ եղել է մի դեպք, երբ կատարողական ակտ է ստորացրել 2011թ. դեկտեմբերին, որում նշված մի քանի աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը ստորացրել է այն` Գևորգ Սոսյանին ասելով:
Սակայն դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանը հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց, որի պարագայում դատարանում հրապարակված ցուցմունքների որպես ապացույցների ապացուցողական արժեքն էականորեն նվազեց: Մինչդեռ դատարանն այս հանգամանքնին գնահատական չի տվել և ներառել է նաև այդ ցուցմունքները, այն դեպքում, երբ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալների ցուցմունքներում արձանացրվել են էական հակասություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջը քննիչի կողմից չի պահպանվել, որը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ և 398-րդ հոդվածների պահանջների խախտման:
Միաժամանակ իրենց մեջ մեղադրանքի տարր չպարունակող որոշ ցուցմունքներ դատարանը մեկնաբանել է ի օգուտ Գ.Սոսյանի մեղադրանքի գնահատման, մինչդեռ դրանք չունեն մեղադրական թեքում: Այսպես, մեղքի հիմնավորման առումով անհասկանալի է վկա Հ.Կարապետյանի ցուցմունքի վկայակոչումը:
Որպես վկա հարցաքննված Ա.Մեսրոպյանի ցուցմունքի վերլուծությունից պարզվում է, որ որևէ իրավական ակտով սահմանված չէ իր աշխատակցի՝ Գ.Սոսյանի կողմից չափագրումներ կատարելու լիազորությունը, որի չկատարման մեջ մեղադրում են վերջինիս: Դպրոցի հիմնավերանորոգման աշխատանքերը, ըստ ԾԻԳ-ի Կանոնադրության բաշխվել է իր մասնագետների միջև՝ վերահսկման նպատակով: Սակայն դատաքննության ընթացքում որևէ պաշտոնեական գործառույթ չմատնանաշեց, որով օժտված լիներ Գ.Սոսյանը:
Վկա Ա.Աբգարյանի հայտնած փաստական տվյալները կապված Գ.Սոսյանի կոնկրետ ցործառույթների հետ հավատ չի կարող ներշնչել, քանի որ նրանք միմյանց հետ չեն աշխատել և նա չի կարող վկայել այնպիսի փաստեր, ինչպիսին տեղ են գտել նրա ցուցմունքում: Ուստի Աբգարյանի ցուցմունքը զուրկ է ապացուցողական արժեքից և չպետք է գնահատվի:
Սույն գործով ստացված փորձագիտական եզրակացությունը պետք է ճանաչվեր անթույլատրելի ապացույց, քանի որ ձեռք է բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի խախտմամբ:
Դատարանին ներկայացվել է մինչդատական վարույթում կայացված դատական ակտ, որով հաստատվել է, որ անթույլատրելի է սույն գործով նյութերի նախապատրաստումը ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից: Իսկ ՀՀ գլխավոր դատախազի ցուցումով նյութերի նախապատրաստման ընթացքում է նշանակվել և իրականացվել 16.10.2012թ. ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից իրականցված ստուգում, մինչդեռ այդ ստուգման ակտը հանդիսացել է թիվ 12/4266 համալիր փորձաքննության առարկան: Հետևապես, ապացույցի ձեռքբերման հիմքն անօրինական է, որը վիճարկելի է դարձնում նաև այդ հիմքով ձեռք բերված մեկ այլ ապացույց: Ուստի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի կարգով պետք է հաստատեր այդ ապացույցի անթույլատրելիությունը և այն չպետք է օգտագործվեր դատական ակտում, մեղադրանքի ծավալը սահմանելով այդ ակտով արձանագրված վնասի չափից ելնելով:
Հետևապես առկա է եղել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` ապացույցը ձեռք բերելու ժամանակ թույլ տրված էական խախտում:
Բացի այդ, փորձաքննության եզրակացությունն ունի նաև այլ էական խախտումներ: Այսպես, փորձագետն ակնհայտորեն խախտել է <<Գնումների մասին>> ՀՀ օրենքի 124 հոդվածը՝ կանխավճարի պահման ձևի մասով: Կանխավճարի մարումն իրականացվում է արձանագրությունների հիման վրա կատարվող վճարումներից նվազեցումներ կատարելու ձևով, կամ <<Պայմանագրի>> 5.2 կետը, համաձայն որի` աշխատանքի գինը կայուն է: Պատվիրատուն իրավունք չունի նվազեցնելու, իսկ կապալառուն բարձրացնելու գինը, սակայն փորձագետի կողմից կատարված աշխատանքները հաշվարկվել են նվազեցված և պայմանագրի հետ կապ չունեցող գներով:
Պաշտպանության կողմը բազմիցս փաստարկել է, որ սույն հարաբերությունները կրում են քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների բնույթ և որպես այդպիսին ներկայացրել հիմքեր և հիմնավորումներ, վկայակոչել հենց ձևակերպված մեղադրանքի որոշումները, պայմանագրային բազմաբնույթ կապերը:
Դատարանի պատճառաբանությունը համոզիչ չէ և որևէ կերպ արարքի հանցավորությունը պայմանավորված չէ սուբյեկտների կարգավիճակով: Դատարանը չի պատասխանել այն հարցին, թե որտեղ են ավարտվում կողմերի պայմանագերով սահմանված քաղաքացիաիրավական հարաբերությունները և սկսվում քրեաիրավական ոլորտը, որտեղից է ծագում մեղքը որպես քրեաիրավական կատեգորիա:
Բոլոր այն պայմանագրերը, որոնք վկայակոչվել են մեղադրանքի հիմքում և այդ պայմանագրերի ենթադրվող խախտումները սահմանում են քաղաքացիական ռեժիմ, հետևապես դատարանի հետևություններն այս կապակցությամբ ևս անընդունելի են:
Բացի այն, որ դատարանն ամբաստանյալի մեղքը գնահատելիս խախտել է արդարացի դատաքննության սկզբունքը և դատավարության մասնակիցների հնչեցված հարցերին արդարացի մոտենալու պահանջը, նաև անտեսել է ամբաստանյալի կողմից հնչեցված հայտարությունները՝ օրինականության սկզբունքը խախտելու փաստի վերաբերյալ, որոնք էական են:
Այսպես՝ նախաքննության ընթացքում 2012 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է համալիր փորձաքննություն: Գ.Սոսյանը դատավարական կարգավիճակով հանդիսացել է վկա: Սակայն 03.12.2012թ. ոստիկանության քննչական բաժին հրավիրված անձին, ով ստացվում է, որ փաստացի գտնվել է կասկածյալի կարգավիճակում և ունեցել է շահագրգռվածություն նշանակվող փորձաքննության նկատմամբ, հարկադրել են վճարելու ենթադրվող վնասը՝ 21.000.000 ՀՀ դրամի չափով: Եվ փորձաքննությանը մասնակցելու համար կողմին հարկադրել են վճարելու ենթադրվող վնասները` պայմանով, որ միայն այդ պարագայում կարող է մասնակցել փորձաքննությանը: Միաժամանակ արտահայտել են կալանվորման սպառնալիքը: Այսինքն, դատավարության մասնակցի կողմից օրենքով սահմանված իր իրավունքից օգտվելն անօրինական կերպով կապվել է քննությանը խորթ մեթոդի հետ: Վճարումը կատարելուց մի քանի օր անց՝ 07.12.2012թ. Գ.Սոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: Նշված գործընթացով խախտվել է նաև անմեղության կանխավարկածը` անձին առանց ապացույցների և հիմնավորումների 03.12.2012թ. պարտադրել են վճարել 21.000.000 ՀՀ դրամ գումարը որպես վնասներ և ըստ էության այդ քայլով ընդունել մեղավորության կանխավարկածը:
Սույն հանգամանքը դատարանը պետք է արձանագրեր որպես Գ.Սոսյանի խախտված իրավունքների վկայում:
Այսպիսով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը հիմնավորված չէ, ուստի այն ենթակա է բեկանման:
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.05.2014թ. դատավճիռը և կարճել Գ.Սոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով առաջադրված գործի վարույթը կամ փաստական հանգամանքներն այլ հանցագործության հատկանիշներ պարունակելու պարագայում վերաորակել Գ.Սոսյանի արարքը և նրան դատապարտել ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատժի:
Ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալը հանցագործության սուբյեկտ չէ:
Գոռ Քամալյանին մեղսագրվող արարքի հանցակազմը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածին համապատասխան, ունի օբյեկտիվ կողմի երկու դրսևորում.
1) պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելը
2) ծառայողական պարտականությունները չկատարելը:
Մեղադրանքից հետևում է, որ Գ.Քամալյանը չի կատարել ծառայողական պարտականությունները, այլ ոչ թե պաշտոնեական դիրքն է օգտագործել ծառայության շահերին հակառակ:
Այդ պարտականությունը, ըստ մեղադրանքի, կայացել է նրանում, որ Գ.Քամալյանն իբր պետք է անձամբ հավաստիանար շինարարական աշխատանքների ավարտի մեջ: Նման պարտականություն Գ.Քամալյանի վրա դրված չի եղել ոչ իր պաշտոնի անձնագրով, ոչ վերադաս պաշտոնատար անձանց հրամաններով: Գործում այդ մասին առկա է ընդամենը մեկ ապացույց` Վ.Վարդանյանի ցուցմունքը, ըստ որի Վ.Վարդանյանը Գ.Քամալյանին նման հանձնարարություն տվել է, սակայն չի հիշում, թե որ հրամանով:
Գործի դատական քննության ընթացքում դատարանը հետազոտել է պաշտպանական կողմի ներկայացված այն բոլոր հրամանները, որոնցով Գ.Քամալյանի վրա պարտականություններ են դրված եղել ու նման գործառույթ դրանցում չի եղել: Այսինքն, Վ.Վարդանյանը չի հիշում այն պարզ պատճառով, որ նման հրաման չի եղել: Ավելին, նման պարտականություն չէր էլ կարող դրվել ոչ Քամալյանի, ոչ էլ որևէ այլ պաշտոնատար անձի վրա: <<Քաղաքաշինության մասին>> ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի համապատասխան, և Ազգային գրադարանի, և Մասիսի թիվ 5 դպրոցի, և Մեծ Մանթաշի դպրոցների հիմնանորոգման աշխատանքներում Հայաստանի Հանրապետությունը` ի դեմս քաղաքաշինության նախարարության և Գ.Քամալյանի, հանդես է եկել որպես կառուցապատող (պատվիրատու): Ըստ բոլոր պայմանագրերի պատվիրատուի անունից հանդես է եկել նախարար Վ.Վարդանյանը: Պատվիրատուի իրավունքները և պարտականություններն օրենքով հստակ սահմանված են: Սահմանված է նաև շինարարության ընթացքում վերահսկողության կարգը և ձևերը:
Շինարարության որակի տեխնիկական հսկողության կարգը նկարագրված է Քաղաքաշինության նախարարի 1998 թվականի ապրիլի 28-ի թիվ 44 հրամանում:
Սակայն դատավճռով այդ պարտականությունների չկատարումը դրվել է Գոռ Քամալյանի վրա:
Ավելին, քաղաքաշինության նախարարությունն ունի նաև պետական վերահսկողական լծակներ, որոնցում Գ.Քամալյանը նույնպես չկա:
Գ.Քամալյանի վրա նման պարտականությունների առկայությունը մեղադրող կողմը <<բացատրել է>> Քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի թիվ 14 հրամանով։ Սակայն հրամանում էլ նման պարտականություն չկա, այն վերաբերում է գնումների գործընթացի կազմակերպմանը:
Գործով հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել Գ.Քամալյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքում վերջինիս դիտավորությունը և անձնական շահագրգռվածությունը:
Չի հիմնավորվել Գ.Քամալյանի գործողություններով հետևանքների անզգույշ առաջացումը:
Գործով չի հիմնավորվել Ազգային գրադարանի դրվագով ծանր հետևանքների առկայությունը: 28 կամ 30 միլիոն դրամը, անկախ նրանից առկա է, թե ոչ, ծանր հետևանք չէ և արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակվել չէր կարող:
Հետևանքի ծանրությունը պետք է գնահատվի ըստ այն սուբյեկտի, որին այն պատճառվել է, այլ ոչ թե ելնելով գումարի չափից: Ազգային գրադարանի հիմնանորոգման ընթացքում իբր հափշտակված գումարի չափը` 28-30 մլն. ՀՀ դրամ, կարող է դիտարկվել հետևանք, բայց ոչ ծանր:
Ըստ մեղադրանքի, նշված հետևանքն առաջացել է, քանի որ կապալառու <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանը դրանք հափշտակել է: Միակ <<ապացույցը>>, որ տեղի է ունեցել հափշտակություն, դա քննիչ Կ.Սահակյանի որոշումն է հանգուցյալ Հ.Անդրեասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին, քանի որ վերջինս մահացել է:
Առաջին ատյանի դատարանը, քննելով կապալի պայմանագիրը խախտելու մասին քաղաքացիական գործը, պատվիրատուին, տուժող որակելու փոխարեն, դատապարտել է ազատազրկման:
Պատճառված վնասը հաշվարկվել է բյուջե վճարված հարկերի հետ միասին: Խնդիրն այն է, որ ստացված գումարից <<Հիդրոշինարար-5>> ընկերությունը պետական բյուջե վճարել է ԱԱՀ, որը հաշվարկվել է վնասի չափի մեջ:
Գործով սկզբնական ապացույցները ձեռք են բերվել դատախազ Ա.Ղազարյանի կողմից հետաքննություն կատարելու արդյունքում` ֆինանսների նախարարության կողմից կատարված ստուգման արդյունքում:
Ապրանքագիտական փորձաքննություններն իրականացրել են ոչ փորձագետները: Գործում առկա թվով 3 փորձաքննությունների ապրանքագիտական մասն իրականացրել են ոչ պատշաճ սուբյեկտներ: Մասնավորապես, որպես ապրանքագետ են հանդես եկել Ռ.Համբարձումյանը, Զ.Խլղաթյանը և Կ.Ադամյանը, որոնցից Ռ.Համբարձումյանը ճարտարագետ է (ինժեներ), Զ.Խլղաթյանը շինարար է, իսկ Կ.Ադամյանը` հիդրոտեխնիկ: Մեծ Մանթաշի և Մասիսի թիվ 5 դպրոցների փորձաքննությանը որպես փորձագետներ են մասնակցել Ա.Մուրադյանը և Գ.Խրիմյանը, որոնք <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի հետ առնչություն չունեն, իսկ քննիչի կողմից որպես փորձագետ ներգրավված չեն եղել: Այսինքն, փորձաքննություններում ապրանքագիտական մասը պարզապես բացակայում է:
Դատարանը վճռել է Գ.Քամալյանից բռնագանձել փորձաքննությունների արժեքը` որպես դատական ծախս: Նման իրավունք դատարանը չուներ, քանի որ փորձաքննությունը նշանակվել էր դատավարության հակառակ կողմի նախաձեռնությամբ և դատական ծախսի առաջացման մեջ մեղադրյալի մեղքը բացակայում է:
Դրանով դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ և <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված հավասարության պայմաններում դատական քննության իրավունքը:
Ավելին, դատարանը Գ.Քամալյանի վրա է դրել նաև <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի աշխատակիցներ չհանդիսացող, քննիչի կողմից փորձագետ չճանաչված Ա.Մուրադյանի և Գ.Խրիմյանի վարձատրության գումարը:
Դատարանը սխալ է որոշել պատժաչափը: Պատժի մասով դատավճիռը պատճառաբանված չէ: Պատիժ նշանակելիս դատարանն իրավացիորեն գնահատել է որպես Գոռ Քամալյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել:
Դատարանը Գ.Քամալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է իրավացիորեն դիտել այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, վատառողջ մայրը, ունի առողջական խնդիրներ՝ ըստ <<Նուբարաշեն>> ՔԿՀ-ի կողմից տրված գրության` Գոռ Քամալյանի մոտ ախտորոշվել է <<հայմորյան խոռոչներում կանգային երևույթներ, զարկերակային հիպերտենզիա, սրտի երկու փորոքների գերաճ>> հիվանդություններ:
Դատարանը միաժամանակ գտել է, որ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Այս պայմաններում, դատարանը, չգիտես ինչպես հաշվարկելով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գ.Քամալյանին դատապարտել է ազատազրկման 1 տարի ժամկետով, երկրորդ դրվագով` նույնպես 1 տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` 4 տարի ժամկետով:
Պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2014 թվականի մայիսի 13-ին կայացված դատավճիռը` Գոռ Քամալյանի մասով, բեկանել, այն փոփոխել և վերջինիս արդարացնել:
Ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ միանալով պաշտպան Ա.Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքին և դրանում բերված փաստարկներին այն մասին, որ ինքը մեղսագրվող հանցագործության սուբյեկտ չէ, շինարարության որակի նկատմամբ հսկողությունն իր ծառայողական պարտականությունների մեջ չի մտել, տեղի ունեցածում իր դիտավորությունն ու անձնական շահագրգռվածությունը բացակայել է, որ առաջացած հետևանքները որպես ծանր դիտարկելը հիմնավոր չէ, որ դատախազն ապօրինաբար ձեռք է բերել ապացույցներ, որ գործում առկա փորձագիտական եզրկացություններն անթույլատրելի ապացույցներ են, որ դատական ծախսերն իր վրա չէին կարող դրվել, ինչպես նաև, որ իր նկատմամբ կիրառվել է անհամաչափ պատիժ, խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2014 թվականի մայիսի 13-ին կայացված դատավճիռը` իր մասով, բեկանել, այն փոփոխել և իրեն արդարացնել, իսկ իր կողմից կատարվածում հանցագործության հատկանիշների առկայության դեպքում` նշանակել նվազագույն պատիժ:
Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Դատաքննության ժամանակ պաշտպանության կողմն առարկել է, որպեսզի դատարանում հրապարակվեն և որպես ապացույց օգտագործվեն ՀՀ ֆինանսների նախարարի 28.09.2012 թվականի թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտը և բովանդակությամբ ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը: Դատարանի կողմից առարկություններն ընդունվեցին որպես միջնորդություններ` այդ փաստաթղթերի որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու մասին, և դրանց քննարկումները հետաձգվեցին, իսկ փաստաթղթերը դատարանի կողմից թույլատրվեցին հրապարակել:
ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կայացված ստուգում նշանակելու մասին որոշման հիման վրա, դատախազությունը քրեադատավարական ընթացակարգով նախապատրաստել է նյութեր, ինչով խախտվել են ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ և 22-րդ հոդվածների 2-րդ մասերի դրույթները:
Հիշյալ փաստաթղթերը որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիության հարցին դատարանն անդրադարձել է դատավճռով և հաստատված է համարել, որ դատախազությունը գործել է օրենքի սահմաններում, այդ կապակցությամբ օրենքի խախտում թույլ չի տրվել:
Դատարանն անտեսել է, որ ի սկզբանե հարցը եղել է քրեադատավարական և քրեաիրավական հարթությունում:
Սույն քրեական գործը հարուցելու առիթ է հանդիսացել ՀՀ գլխավոր դատախազին հասցեագրված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 19.09.2012թ. թիվ 01/14.1/4643-12 գրությունը: Նախարարի հաղորդումն անառարկելիորեն հանցագործության մասին է, և դատախազությունը պարտավոր էր այն ուղարկել հետաքննության կամ նախաքննության մարմիններին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածի կարգով քննարկելու:
ՀՀ գլխավոր դատախազության վարչության դատախազը նույնպես նախարարի գրությունն ընդունել է որպես հանցագործության մասին հաղորդում, քանի որ ստուգում կատարելու մասին 20.09.2012թ. որոշումը կայացնելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածով, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ նյութեր նախապատրաստելու դատախազի լիազորություն:
Հիշյալ փաստերից կարելի է հետևության հանգել, որ դատախազությունն ի սկզբանե նպատակ չի ունեցել պետության գույքային շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու նյութեր նախապատրաստելու, դատախազությունում նյութերը նախապատրաստվել են քրեադատավարական ընթացակարգով, ինչով դատախազությունը դուրս է նկել ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքով իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակից:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտը և բովանդակությամբ ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի:
Աշոտ Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման ձևակերպում¬ները նույնությամբ ապացուցված է համարել դատարանը, ինչի մասին ուղղակիորեն նշել է դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում: Սակայն որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը կազմված է ընդհանրական ձևակերպումներից, որոշումը պատճառաբանված չէ, որոշման մեջ նշված չեն հանցագործության տեղը, ժամանակը, եղանակը և տնտեսական հանցագործություններին բնորոշ մյուս էական հանգամանքները:
Այսպես, չի հստակեցվել ինչում է արտահայտվել մեղադրանքի որոշման հետևյալ ձևակերպումը` <<իր լիազորությունները կազմակերպության շահերին հակառակ և ի օգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի օգտին օգտագործելով>>, այսինքն նշված չէ, թե Ա.Մամիկոնյանն իր որ լիազորությունը կազմակերպության հատկապես որ շահին հակառակ է օգտագործել, ինչում են արտահայտվել կազմակերպության շահերին հակառակ գործողությունները: Անհայտ է Ա.Մամիկոնյանին մեղսագրված հանցագործության կատարման ժամանակը, այն է մեղադրանքի որոշման ընդհանրական և անորոշ հետևյալ <<2011-2012 թվականների ընթացքում>> ձևակերպումը նշում չի պարունակում հանցագործության կատարման ժամանակի մասին, այսինքն հայտնի չէ, երբ է Ա.Մամիկոնյանն սկսել իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարումը և երբ է այն ավարտել:
Մեղադրանքի որոշման մեջ նշված է <<ստորագրել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր>>: Դարձյալ անորոշ ձևակերպում. չի նշվել, թե որ կատարողական ակտերի մասին է խոսքը, կամ որ կատարողական ակտով ինչ աշխատանքներ չեն կատարվել, ինչ ծավալով, ինչ գումարով:
Մեղադրանքի որոշման հետևյալ ձևակերպումը. <<...որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է` յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները>>: Քրեական հետապնդման մարմինը չի պատճառաբանել, թե ինչպես է ստացել 11.010.020 ՀՀ դրամը: Մեղադրանքի կողմն ու դատարանն օգտագործել են <<պետբյուջեից հատկացված միջոցների յուրացում>> եզրույթը, սակայն յուրացման (հափշտակության) համար որևէ մեկին մեղադրանք չի առաջադրվել, իսկ յուրացումը մեղսագրելով Հայկազ Էլոյանին և այն որպես հետևանք վերագրելով Ա.Մամիկոնյանին` դատարանը թույլ է տվել անմեղության կանխավարկածի հիմնարար սկզբունքի խախտում:
Դատարանն իրավունք չուներ որպես Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանք նշել այլ անձի կողմից հափշտակություն կատարելու հանգամանքն այն պայմաններում, երբ այլ անձի` Հայկազ Էլոյանի նկատմամբ, առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ:
Մեղադրանքի որոշման ձևակերպումների անորոշության պատճառով Ա.Մամիկոնյանը զրկվել է արդյունավետ պաշտպանվելու հնարավորությունից: Այսինքն, խախտվել է Ա.Մամիկոնյանի պաշտպանության իրավունքը:
Ա.Մամիկոնյանը որպես տեխնիկական հսկիչ Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքներին մասնակցել է 2011 թվականի մարտից մինչև 2012 թվականի մայիսը, երբ շինարարի կողմից դադարեցվել է ծրագիրը:
Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով իբր կատարված հավելագրումների և դրանց գումարային ու ծավալային չափերը որոշելիս մեղադրանքի կողմի և դատարանի համար հիմք է հանդիսացել դատահաշվապահական, ապրանքագիտական և շինարարատեխնիկական համալիր փորձաքննության Հմ 12-4266 եզրակացությունը, որը բովանդակությամբ ամբողջապես հիմնված է ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվակաևի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա: Թե փորձաքննության եզրակացությունը, և թե ստուգման ակտը կազմվել են գործող կանոնների անտեսմամբ, եզրակացության մեջ և ստուգման ակտում արված եզրահանգումներն օբյեկտիվ չեն:
Անգամ այդ պայմաններում վերլուծելով համալիր փորձաքննության եզրակացության <<հետազոտական>> և <<հետևությունների>> մասերում զետեղված եզրահանգումները, պետք է փաստել, որ դատարանը դրանց տվել է ոչ ճիշտ իրավական գնահատական:
Այսպես, ըստ փորձաքննության եզրակացության`
Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով արտացոլվել է 11.010.020 ՀՀ դրամի փաստացի չկատարված աշխատանք:
Առկա է նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով նախատեսված, փաստացի կատարված, սակայն չվճարված 7.669.630 ՀՀ դրամի աշխատանք: Փորձագետներն իրավացիորեն նշված գումարը չեն դիտել որպես պատճառված վնաս:
Փորձաքննության կատարման պահին շինհրապարակում առկա են 4.526.100 ՀՀ դրամի շինարարական նյութեր և պատրաստվածքներ, որոնք նախատեսված են նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով և պիտանի են ըստ նշանակության օգտագործելու համար: Ըստ Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների նախկին տեխ. հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի ցուցմունքի` իր կողմից տեխնիկական հսկողութունը թողնելուց հետո շինհրապարակում նյութեր և պատրաստվածքներչեն եղել, այսինքն դրանք ձեռք են բերվել Ա.Մամիկոնյանի տեխնիկական հսկողության ժամանակահատվածում:
Շինարարությունը դադարեցնելուց հետո մինչև փորձաքննության կատարումն ընկած ժամանակահատվածում կատարվել են 8.020.290 ՀՀ դրամի շինարարական աշխատանքներ: Աշխատանքները կատարվել են առկա շինանյութով, նոր շինանյութ ձեռք չի բերվել:
4.526.100 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության շինարարական նյութերը և պատրաստվածքները, ինչպես նաև 8.020.290 ՀՀ դրամի շինարարական աշխատանքները փորձաքննությամբ հաստատվել են:
Պարզ թվաբանական հաշվարկը հանգեցնում է հետևյալին` 4.526.100 դրամ (առկա շինանյութի արժեքը) + 8.020.290 դրամ (փաստացի կատարված աշխատանքը` շինարարությունը դադարեցնելուց հետո) = 12.546.390 դրամ (դատարանի կողմից չընդունված գումարը)
11.010.020 դրամ (իբր Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանքով Էլոյանի հափշտակած գումարը) - 12.546.390 դրամ (դատարանի կողմից չընդունված գումարը) = -1.536.370 (տարբերություն գումարը):
Այսպիսով, հաստատում է, որ Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով վնաս չի պատճառվել, Էլոյանը գումար չի հափշտակել, ընդհակառակը Ա.Մամիկոնյանի տեխնիկական հսկողության ժամանակահատվածում խնայվել է 1.536.370 ՀՀ դրամ:
Այս հաշվարկը, ինչը հետևում է համալիր փորձաքննության եզրակացության հետևություններից, ակնհայտորեն անտեսվել է ինչպես մեղադրանքի կողմի, այնպես էլ դատարանի կողմից:
Կատարված փորձաքննությամբ և ստուգմամբ, ըստ էության, արձանագրվել է, որ Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգումը 578.319,7 հազ. դրամ նախահաշվային արժեքի պայմաններում 479.356,2 հազ. դրամ պայմանագրային արժեքով կատարելն իրատեսական չի եղել: Բազմաթիվ աշխատանքներ նախատեսվել են նորմատիվային հաշվարկներից էապես ցածր գներով:
Հիմնավորվել է, որ նախագծանախահաշվային փաստաթղթերը կազմվել են թերություններով ու բացթողումներով, դրանցում չեն ընդգրկվել մի շարք անհրաժեշտ աշխատանքներ, որոնք ծավալուն են, թանկ, սակայն շինարարության ընթացքում չէին կարող չկատարվել և փաստացի իրականացվել են: Շինարարությունը փաստացի ղեկավարած Գրիշա Էլոյանը գիտակցել է, որ հիմնանորոցումը պետք է կատարի պայմանագրային գնով, իսկ նախագծից ավել կատարած աշխատանքների համար շինարարը չի դիմել պատվիրատուին նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով չնախատեսված, սակայն անհրաժեշտ աշխատանքների համար լրացուցիչ միջոցներ հատկացնելու համար:
Մասնավորապես` <<Ա>> մասնաշենքում տեղադրվել է 54 հատ ավել պատուհան, <<Գ>> մասնաշենքի 1-ին հարկի հատակի ուղղման համար կատարվել է 1 մետրից ավելի լիցք, որոնք նախատեսված չեն եղել նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով, սակայն ընդգրկվել են կատարողական ակտերում և վճարվել են:
Մինչդեռ նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով չնախատեսված բացմաթիվ աշխատանքներ եղել են պարտադիր կատարման ենթակա, դրանք իրականացվել են, սակայն որևէ տեղ չեն արձանագրվել և չեն վճարվել:
Այսպես, տեղադրված բոլոր լուսամուտների շեպերն իրականացված են: Այդ մասին հետևյալ նշումն է կատարվել նաև ստուգման միջանկյալ ակտում և ակտի նախագծի վերաբերյալ կացմված տեղեկանքում. <<Նախատեսվել և իրականացվել է հին փայտյա պատուհանների և դռների փոխարինում մետաղապլաստով, առանց արտաքին թեքությունների և շեպերի սվաղման, որը բավականին մեծ ծավալ է կազմում>> :
<<Գ>> մասնաշենքում բոլոր պատուհանագոգերը բարձրացվել են ջեռուցման մարտկոցների բարձրության չափով, որպեսզի հնարավոր լինի տեղադրել մարտկոցները: Նշված ծախսերը հաշվի չեն առնվել մասնագետների, փորձագետների, ինչպես նաև դատարանի կողմից:
Եթե նշված ծախսերը հաշվի առնվեին հափշտակության մասին բոլոր ենթադրությունները կփարատվեին, քանի որ իրականում հափշտակություն տեղի չի ունեցել:
Վնասի չափի մեջ ընդգրկվել է 1.088,9 հազ. դրամ որպես թիթեղով տանիքի ծածկույթի պակաս կատարված աշխատանք: Ա.Մամիկոնյանը նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով և դատական վիճաբանությունների փուլում իր ճառում հայտնել է, որ այդ աշխատանքի պակասը հետևանք է հաշվարկի մեթոդիկայի տարւբերության: Այն է` Ա.Մամիկոնյանն օգտվել է հաշվարկի այն նույն մեթոդիկայից, որով ղեկավարվել է նախագծողը, ինչը նախատեսված է նաև շինարարական նորմերով ու կանոններով, նախագիծը և նախահաշիվը ժամանակին ենթարկվել են փորձաքննության և հաստատվել: Քանի որ տանիքի ծածկի կմախքը չի փոխվել, հետևաբար մակերեսի մեջ փոփոխություն առաջանալու կասկած, ինչպես նաև չափագրելու անհրաժեշ¬տություն, չի առաջացել: Իսկ փորձագետները հաշվարկը կատարել են նույն կանոններով նախատեսված մեկ այլ մեթոդով:
Ցույց է տրվել 6,9քմ մետաղապլաստ դռների պակաս, սակայն շինհրապարակում փաստացի առկա է 20,8 քմ մետաղապլաստ դուռ, ցույց է տրվել պատերի 120,15քմ կերամիկական սալիկների պակաս, սակայն դրանից 31քմ փաստացի առկա է, ցույց է տրվել հատակի 65,8քմ կերամիկական սալիկների պակաս, սակայն դրանից 41,17քմ փաստացի առկա է, ցույց է տրվել 15,25քմ մետաղապլաստ բացվող պատուհանների պակաս, սակայն 15,26քմ ավել կատարված է, 9,36քմ պատուհան փաստացի առկա է, իսկ ևս 27,3քմ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը, ցույց է տրվել 15,39քմ մետաղապլաստ չբացվող պատուհանների պակաս, սակայն 2,26քմ ավել կատարված է, իսկ ևս 53,2քմ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը: Տտանիքի մակերեսը հաշվարկված է հարթ մակերեսի և լայնության ու բարձրության հարաբերության գործակցի արտադրյալով: Այսինքն, առկա են եղել մասնաշենքերի երկարությունները և լայնությունները, որոնցով կարող էր հաշվարկվել հարթ մակերեսը, իսկ քանի որ տանիքի կմախքը չի փոխվել, այլ նորոգվել է, հետևաբար բարձրությունն ու լայնությունը մնացել են նույնը: Այս եղանակով է ստացվում նախագծում նշված մակերեսը: Իսկ փորձագետներն այլ մեթոդով են հաշվարկել և ստացել նախագծից տարբերվող թիվ: Մասնավորապես շինարարական նորմերի 1-ին կետով չափելով լանջերի երկարությունը, պակասեցրել են 0,7մ և բազմապատկել երկարություններով: Այս հաշվարկների տարբեր մեթոդների կիրառման արդյունքում ստացվում է տարբերության էական թիվ` ցույց է տրվել 204,8գծ.մ պլաստմասե պատուհանագոգերի պակաս, սակայն 56,4գծ.մ պատուհանագոգ փաստացի առկա է, իսկ ևս 76,8 գծ.մ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը:
Դատավճռում ոչ մի անդրադարձ չկա այս հարցին: Եթե դատարանն անդրադարձ կատարեր այս հարցին, ապա ենթադրյալ վնասի էապես ցածր չափ կստանար:
Համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ սուբյեկտիվ մոտեցում է ցուցաբերվել նաև առանձին աշխատանքների արժեքը որոշելիս: Հաշվարկների մեթոդիկայի վերաբերյալ ընդհանրապես քննություն չի կատարվել, դատարանն ամբողջությամբ անտեսել է այդ հարցի հետազոտումը և որպես պարզաբանման ենթակա հանգամանք չի ընդգրկել դատաքննության սահմաններում: Հաշվարկը ճիշտ կատարելու պարագայում ենթադրյալ վնասի չափն էապես կնվազեր:
Շինանարությունը դադարեցնելու պահին ոչ ոք չի հաշվառել շինհրապարակում մնացած նյութերը, մինչև 2012 թվականի հոկտեմբեր ամիսը որևէ հսկողություն չի իրականացվել: Ներկայումս հնարավոր չէ պարզել, թե ինչ տեսակի և քանակի շինանյութ է առկա եղել շինարարությունը դադարեցնելու պահին և ուր է անհետացել շինանյութը:
Քրեական գործով հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում ստանալու պահից մինչև դատավճիռ կայացնելն անտեսվել է, որ ենթադրյալ չարաշահումները վերաբերում են չավարտված շինարարության ընթացքին: Իսկ չավարտված շինարարության պայմաններում շատ աշխատանքների վերաբերյալ հնարավոր չէ հստակ չափագրումներ կատարել:
Այդ է պատճառը, որ գրեթե ավարտման շեմին գտնվող տարբեր աշխատանքներ փորձագետների կողմից չեն դիտվում որպես իրականացված, մինչդեռ ավարտված համարելու համար մնացել է չնչին ծախս չպահանջող աշխատանք:
Ստուգման ակտի և համալիր փորձաքննության եզրահանգումների, հաշվարկված ենթադրյալ վնասի չափի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի վկայակոչած փաստարկները հերքելու մասով մեղադրանքի կողմը ցուցաբերել է անգործություն, իսկ դատարանը, խախտելով անմեղության կանխավարկածի հիմնարար սկզբունքը, ընդհանրապես չի անդրադարձել ի պաշտպանություն ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի բերված փաստարկներին:
Դատական ակտում որպես Ա.Մամիկոնյանի մեղավորությունը հիմնավորող փաստարկ նշվել է նախաքննության ընթացքում նրա տված ցուցմունքի հետևյալ հատվածն այն մասին, որ <<Մասնավորապես, եղել է մեկ դեպք, որ կատարողականի որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած <<ապառիկ կարգով>> կատարողական ակտ է ստորագրել, դա վերաբերվել է 2011 թվականի դեկտեմբերին կազմված ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով>>:
Դատարանը ցուցմունքի այս մասը մեխանիկորեն վերարտադրել է մեղադրական եզրակացությունից: Մինչդեռ, ոչ նախաքննության մարմինը, և ոչ էլ դատարանը հարկ չեն համարել զննել 2011 թվականի դեկտեմբերին ստորագրված կատարողական ակտը: Իրականում 2011 թվականի դեկտեմբերին Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների հետ կապված կատարողական ակտ չի կազմվել, և Ա.Մամիկոնյանի կողմից այդպիսին չի ստորագրվել:
Այսպիսով, դատարանի վկայակոչած միակ փաստարկը նույնպես հիմնազուրկ է:
Քրեական գործի նյութերից հետևում է, որ տեխնիկական հսկողություն իրականացնելիս Ա.Մամիկոնյանը զեկուցագրեր է ներկայացրել շինարարի կողմից աշխատանքների ձգձգումներ թույլ տալու մասին, ինչը վկայում է տեխ.հսկիչի և շինարարի փոխհարաբերությունների մասին, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալային և գումարային տարբերությունները զգալի չափերի չեն: Իսկ նվազ տարբերություններ միշտ էլ առաջանում են, առավել ևս որ շինարարությունը գտնվել է ընթացքի մեջ: Բացի դա, տարբերությունները պարտադիր առաջանալու էին կապված նախագծանահաշվային փաստաթղթերի թերությունների հետ, Ա.Մամիկոնյանի մեղադրանքի ձևակերպումներում նշված փաստարկները քրեաիրավական բնույթի չեն, դրանք պայմանավորված են շինարարության պատվիրատուի, նախագծողի, հսկողի, շինարարի աշխատանքներում տեղ գտած աշխատանքային և կազմակերպական բնույթի թերություններով:
Աշոտ Մամիկոնյանին մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը հանդիսանում է որպես տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն:
Ա.Մամիկոնյանի կողմից դիտավորյալ գործողություն կատարելու վերաբերյալ գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել, դատավճռում այդ կապակցությամբ որևէ ապացույց նշված չէ: Ավելին, Ա.Մամիկոնյաևնի մեղադրանքի ձևակերպման և դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծռւթյունները>> մասում դատարանի արտահայտած դիրքորոշման մեջ նշված է հետևյալը. << (...) առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր (...)>>:
Այսինքն մեղադրանքի կողմն ու դատարանը Ա.Մամիկոնյանի կողմից ուղղակի դիտավորության դրսևորումը ձևակերպել են <<առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու>> արտահայտության մեջ: Որևէ այլ ձևակերպում, որևէ այլ վկայակոչում դատական ակտում չկա: Միևչդեռ նշված արտահայտությունը կարող է մատնանշել սոսկ մեղքի անզգույշ ձևի առկայության մասին:
Գործի ողջ քննության ընթացքում մեղադրանքի կողմը չի պարզել, իսկ դատարանը չի հստակեցրել, թե որ կազմակերպության շահերին հակառակ է գործել Ա.Մամիկոնյանը, կամ թե ինչում են արտահայտվել քրեական օրենքում նշված հատուկ նպատակների հասնելու Ա.Մամիկոնյանի գործողությունները:
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը` ուղղակի դիտավորությունը, հետևաբար նաև հանցակազմը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքում որոշակիացված չէ 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված <<ծանր հետևանքներ>> հասկացությունը, սահմանված չեն այդ եզրույթի կոնկրետ տափորոշիչեերը, ինչն իրավակիրառ պրակտիկայում իրավական ակտի դրույթների ոչ հստակ և տարաբնույթ ընկալման և մեկնաբանման տեղիք է տալիս:
Ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի գործողությունների հետևանքով ընդհանրապես որևէ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի, կամ պետությանն ընդհանրապես վնաս չի պատճառվել, այսինքն բացակայում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը:
Հետևաբար Ա.Մամիկոնյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րղ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է նաև իրավական որոշակիության սկզբունքը:
<<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերությունում տեխնիկական հսկիչ աշխատող Աշոտ Մամիկոնյանն իր ֆունկցիոնալ պարտականությունների բերումով կարգադրիչ կամ այլ կառավարչական գործառույթներ չի իրականացրել, այդպիսիք չէր էլ կարող իրականացնել: Հետևաբար Աշոտ Մամիկոնյանը քննարկվող հանցագործության սուբյեկտ չի հանդիսացել:
<<ՀՀ քրեակաև օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2012 թվակաևի փետրվարի 9-ին ընդունված ՀՕ-18-Ն օրենքի 2-րդ հոդվածի 4-րդ կետի ա) ենթակետի համաձայն` օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 5-րդ մասի առաջին պարբերությունը <<գործառույթներ>> բառից հետո լրացվել է <<կամ զբաղեցնում է ցանկացած այլ պաշտոն>> բառերով: Օրենքն ուժի մեջ է մտել 24.03.2012 թվականին: Եթե օրենքի փոփոխությունից առաջ <<առևտրային կամ այլ կազմակերպություններում <<ցանկացած այլ պաշտոն զբաղեցնող անձը>> հանդիսանար նշված հանցազործությունների սուբյեկտ, օրենսդիրը չէր մասնավորեցնի հանցագործության սուբյեկտի վերաբերյալ նախկինում տրված ձևակերպումը:
Ավելին, Ա.Մամիկոնյանի մեղադրանքի ձևակերպմաև մեջ նույնպես նշված չէ, որ նա ՍՊԸ-ում իրականացրել է կարգադրիչ կամ այլ կառավարչական գործառույթ: Ա.Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ և դատավճռում նշված չէ, թե նա երբ է սկսել ենթադրյալ հանցագործության կատարումը և երբ է այն ավարտել:
Ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանին դիտելով 2011-2012թթ. կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտ և նրա նկատմամբ կայացնելով մեղադրական դատավճիռ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածով նախատեսված օրինականության սկզբունքը, ինչպես նաև 12-13-րդ հոդվածների հիշյալ պահանջները:
Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ ու անարդարացի պատիժ: Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի սանկցիան նախատեսում է երեք տարբեր պատժատեսակներ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք երկուսից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը չորս տարի ժամկետով:
Եզրակացնելով, որ Ա.Մամիկոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք չկա, այնուհանդերձ, դատարանը նրա նկատմամբ նշանակել է հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժի առավել խիստ չափը, ինչը չի համապատասխանում մեղսագրվող հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին:
Դրանով իսկ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Դատարանը դեկլարատիվ նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի խիստ պատիժ, սակայն չի պատճառաբանել պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրությունը: Մասնավորապես եթե Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակեր տուգանքի կամ կալանքի ձևով պատիժ, ապա այն ինչով չէր կարող ապահովել պատժի նպատակները: Ավելին, դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչ հիմնավորումներով է նշանակում հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի առավել խիստ չափը:
Դատարանը Ա.Մամիկոնյանին չվերաբերելի պատճառաբանությամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ, որպեսզի նրա նկատմամբ համաներման ակտը չկիրառվի: Կոնկրետ դեպքում դատարանը ոչ թե հայեցողական, այլ կամայական մոտեցում է դրսևորել Ա.Մամիկոնյանի անձի նկատմամբ և նշանակելով անարդարացի խիստ պատիժ միտումնավոր զրկել է նրան համաներման ակտի բարենպաստ հետևանքներից օգտվելու հնարավորությունից:
Աշոտ Մամիկոնյանի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը դատարանը բարձր է դասել հետևյալ միակ անհասկանալի նախադասությամբ. <<ինչն արտահայտվել է պետության դրամական միջոցներև այլ անձանց կողմից ծախսելուն՝ ոչ ըստ նպատակի>>: Նշված ձևակերպումը փաստելիս դատարանը խորամուխ չի եղել առնվազն հետևյալ հարցերում` պետության դրամական միջոցներն ըստ նպատակի չծախսելն ինքնին քրեաիրավական կատեգորիա չէ, այն քրեաիրավական պատասխանատվություն չի առաջացնում, եթե այդ հանգամանքը դատարանը դիտարկել է որպես Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանք, ապա այն ընդամենը կարող էր գնահատվել որպես հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ և ոչ մի դեպքում չէր կարող նշվել որպես խիստ պատիժ նշանակելու հիմնավորում, դատարանը <<պետության դրամական միջոցներն ըստ նպատակի չծախսելը>>, ըստ էության, դիտել է որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի սպառիչ ցանկում նախատեսված չէ:
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Մեղսագրված հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորել է, արդյոք, Ա.Մամիկոնյանը բացասական վարքագիծ և ինչում է արտահայտվել այդ դրսևորումը: Այդ մասին, դատարանը որևէ փաստարկ չէր կարող վկայակոչե: Իրականում տեղի է ունեցել ճիշտ հակառակը ընդունելով քրեական հետապնդման մարմնի պահանջը Ա.Մամիկոնյանն ամբողջությամբ վերականգնել է պետությանը պատճառված ենթադրյալ վնասը, մինչև դատարանի կողմից վերջնական որոշում կայացնելը:
Որպես ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հանցագործությամբ պատճառված վնասի կամովին հատուցումը դատարանի կողմից նշվել է ձևականորեն, դրան պատշաճ իրավական գնահատական չի տրվել:
Պատիժ նշանակելիս դատարանն անտեսել է հետևյալ վերաբերելի կարևոր հանգամանքները` Ա.Մամիկոնյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն մեղսագրված արարքի հետևանքով պատճառված վնասը, Մեծ Մանթաշի դպրոցի շինարարության հետ կապված իրականացնելով տեխնիկական հսկողություն պարբերաբար զեկուցագրեր է ներկայացրել շինարարության ընթացքի ձգձգումների վերաբերյալ, Ա.Մամիկոնյանը 58 տարեկան է, ունի տեխնիկական հսկողության իրականացման կայուն դրական փորձ, իր պարտականությունները կատարել է բարեխիղճ, բնութագրվում է դրական, Ա.Մամիկոնյանն առաջին անգամ է կատարել հանցանք, որը հանդիսանում է միջին ծանրության:
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը խնդրել է Աշոտ Մամիկոնյանի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 13.05.2014 թվականի դատավճիռը և Աշոտ Մամիկոնյանի վերաբերյալ կայացնել արդարացման դատավճիռ, կամ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել դատավճիռը, նրա նկատմամբ նշանակել դատավճռով նշանակված պատժաչափից կամ պատժատեսակից ավելի մեղմ պատիժ:
4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.
Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանում ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը նշել է, որ պաշտպանը դատավարական իրավունքի նորմերի խախտման կապակցությամբ վկայակոչել է ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ստուգում նշանակելու իրավաչափության հարցը, հիմնավորել, որ նյութերի նախապատրաստման գործընթացով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածի դրույթը:
Մասնավորապես` քրեական գործը հարուցվել է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 19.09.2012թ դիմումի հիման վրա, որի բովանդակության մեջ ուղղակիորեն հնչեցվել է հանցագործության մասին տեղեկություն, ուստի այն պետք է ուղարկվեր ըստ ենթակայության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ նյութեր նախապատրաստելու դատախազի լիազորությունը, հետևապես նա չէր կարող նշանակել ստուգում:
Սույն գործով հաստատված համարելով վերը նշված երկու հիմքերի առկայությունը` պաշտպանը գտել է, որ նախաքննության իրականացման գործընթացն ուղեկցվել է ապացույցների ստացման հակասահմանադրական և հակաօրինական ճանապարհով՝ այս կապակցությամբ վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածների դրույթները:
Այնուհետև փոխադարձ կապ տեսնելով օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված երկու ապացույցների միջև՝ ակտի և դրա հիմքով տրված փորձագիտական եզրակացության, պաշտպանն իրավացիորեն գտել է, որ եզրակցությունը` որպես նյութ, անօգտագործելի է, հետևապես այն չէր կարող դրվել կայացված ակտի հիմքում:
Փորձագետի եզրակացության անօգտագործելի լինելու վերաբերյալ իր տեսակետը բողոքում հիմնավորել է վնասների հաշվարկման կարգով` ներկայացնելով հիմնավոր փաստարկներ և գտել է, որ այն նաև հիմնավորված չէ, էապես թերի է և այդ տեսանկյունից ևս խոցելի:
Պաշտպանը վկայակոչել է նաև կատարողական ակտի վերաբերյալ Ա.Մամիկոնյանի հայտնած այն փաստական տվյալը, թե՝ <<եղել է մի դեպք, երբ կատարողական որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած <<ապառիկ կարգով>> կատարողական ակտ է ստորագրվել, դա վերաբերվել է 2011թ. դեկտեմբերին կազմած ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով>>:
Գ.Սոսյանը երբեք չի ընդունել նման փաստական հանգամանքը, այդ կապակցությամբ դատարանում հարցաքննվել է և ներկայացված պատճառաբանության կապակցությամբ հակափաստարկել, որ եթե պայմանականորեն ընդունենք, որ իբր ակտը ստորագրվել է որոշակի <<տողերում>> չկատարված աշխատանքի պայմաններում, ապա 2012թ. փետրվար-մայիս ամիսներին Ա.Մամիկոնյանի կողմից ստորագրվել են ևս երեք կատարողական ակտեր, շուրջ 36.000. 000 ՀՀ դրամի չափով, որոնցով նա կարող էր ուղղում կատարել նախկինում՝ դեկտեմբեր ամսին, կատարողական ակտում թույլ տրված ենթադրյալ սխալների վերաբերյալ: Քննության ընթացքում այս հանգամանքը ոչ միայն չպարզվեց, այլ նաև ելնելով ներկայացված մեղադրանքից, չպարզվեց, թե որքան է տվյալ կատարողական ակտում ենթադրյալ հավելագրումը, արդյոք այն գոյություն ունի, թե ոչ: Հետևապես այս մեղադրանքն անհիմն է Գ.Սոսյանին ուղղակի դիտավորությամբ արարքի կատարման մեջ մեղադրելու համար: Միաժամանակ Ա.Մամիկոնյանն իր ցուցմունքներում մշտապես իր կողմից կատարողական ակտերի ընդունումը և հաստատումը կապել է աշխատանքների շարունակականության և շինարարի կողմից աշխատանքների թերությունները վերացնելուն ուղղված հավատալու հանգամանքների հետ, հետևապես անիմաստ է նման մեկուսի պատճառաբանությամբ Գ.Սոսյանի անձը կապելը դեկտեմբերի ակտի՝ իր միջամտությամբ Ա.Մամիկոնյանի կողմից ստորագրված լինելու հանգամանքի հետ:
Այնուհետև Ա.Մամիկոնյանի պաշտպանը հիմնավոր փաստարկել է մեղսագրված արարքի հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը և գտել, որ անգամ նախաքննական մարմնի կողմից մեղադրանքի ձևակերպումները բացառում են Ա.Մամիկոնյանի կողմից դիտավորությամբ հանցանք կատարելու մեղադրանքը: Հետևապես հանցակազմի մեկ տարրի բացակայությունն անգամ բացառում է արարքի հանցավորությունը:
Պաշտպանի փաստարկումները պատճառաբանված են նաև Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատժի խստության առումով: Այս տեսանկյունից արդարացված չեն սոցիալական արդարությունը վերականգնելու եղանակի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները:
Պայմանականորեն արարքը քրեաիրավական ոլորտում գնահատելու պարագայում էլ անհասկանալի է դատարանի տեսակետը` կապված պատիժը խիստ սահմանելու հիմնավորումների հետ: Հետևապես դատական ակտը ենթակա է բեկանման նաև այս հիմքով:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի, պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակի հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք…
…3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն ….
….6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը …:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին նախադասության համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Առաջին ատյանի դատարանում ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանը, Գևորգ Սոսյանը և Աշոտ Մամիկոնյանն առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր չեն ճանաչել:
Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, գտել է, որ ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքները հիմնավորված են քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Վկաներ Աշոտ Աբգարյանի, Հրանտ Կարապետյանի, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչություն ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վարազդատ Առաքելյանի, Կարապետ Գրիգորյանի, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ԾԻԳ-ում որպես ծրագրերի իրականացման բաժնի պետ հանդիսացող Անդրանիկ Մեսրոպյանի, Արարատ Վարդանյանի, Անուշավան Այվազյանի ցուցմունքներով, ՀՀ քաղաքաշինության նախկին նախարար Վարդան Վարդանյանի, <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ռիմա Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4267, Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4266 եզրակացությունններով, փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության կողմից կատարված ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ կազմված միջանկյալ արձանագրությամբ, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով՝ հանձնման-ընդունման արձանագրություններով,
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 08.08.2006թ-ի թիվ 63-Ա հրամանով՝ Գոռ Քամալյանին քաղաքաշինության նախարարության քաղաքականության վարչության պետ նշանակելու մասին, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագրով, 05.09.2009թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման N ԾՁԲ-09/80-3 պայմանագրով` դրանում կատարված փոփոխություններով, <<Ճաննախագիծ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Ս.Բադալյանի և տեխ.հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի միջև կնքված աշխատանքային պայմանագրերով, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ>> պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 04.03.2011թ-ի թիվ 02-Ա հրամանով՝ պետական հիմնարկի կառուցվածքային ստորաբաժանումների կանոնակարգը հաստատելու մասին, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ>> պետական հիմնարկի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգով, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 08.04.2011թ-ի թիվ 45-Ա հրամանով՝ ՀՀ ՔՆ քաղաքաշինական ԾԻԳ ՊՀ պատվիրատվությամբ իրականացվող օբյեկտների նկատմամբ վերահսկման լիազորությունների ապահովման մասին, Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով՝ հանձնման-ընդունման արձանագրություններով, ՀՀ ֆինանսների նախարարի 28.09.2012թ. թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. կազմված թիվ 70Ա/1 միջանկյալ ակտով, 15.05.2008թ-ին կնքված պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման N ԱՁԾԲ-08/579 պայմանագրով և 10.03.2009թ. փոփոխության վերաբերյալ համաձայնագրով, Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով և հանձնման-ընդունման արձանագրություններով, ավարտված շինարարական օբյեկտը շահագործման ընդունող հանձնաժողովի 10.12.2010թ ակտով:
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է հետևյալը.
<<(…) դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը և Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, հանդիսանալով ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող իրենց հանձնարարված կոնկրետ օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու պաշտոնատար անձինք, գործընթացը կանոնակարգող կառավարության որոշումների, ինչպես նաև կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքները, իրենց պաշտոնական դիրքն օգտագործել են ծառայության շահերին հակառակ և չեն կատարել իրենց ծառայողական պարտականությունները, որն արտահայտվել է նրանում, որ առանց կատարված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու դրանք ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել են դրական եզրակացություններ այն դեպքում, երբ կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակված են եղել տարբերի, իսկ ընդհանուր առմամբ 28.385.280 ՀՀ դրամի չափով գումարներ(…):
(…) դատարանն ապացուցված է համարում, որ գործով մյուս ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ>> առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները (…)>>:
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա քննության առնելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը կատարել է արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավորված են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ:
Պահպանված են ապացույցների հավաքման, ստուգման և իրավական գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ընթացակարգերը:
Վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունները` ամբաստանյալների կողմից մեղսագրված արարքները չկատարելու, ամբաստանյալների արարքներին սխալ քրեաիրավական գնահատականներ տրված լինելու, ամբաստանյալների հանցագործության սուբյեկտ չլինելու վերաբերյալ, անհիմն են, չեն բխում քրեական գործի տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնազուրկ է գտնում վերաքննիչ բողոքների փաստարկներն առ այն, որ դատարանն ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանին, Գևորգ Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին մեղավոր է ճանաչել առանց պատճառաբանություններ և ապացույցներ ներկայացնելու, և նրանց վերագրվող արարքներում բացակայում է հանցակազմը:
Այս կապակցությամբ վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի կողմից ներկայցված իրավական դիրքորոշումները` իրենց պաշտպանյալներին առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության և նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության վերաբերյալ, հանգել է հիմնավորված հետևությունների` արձանագրելով հետևյալը.
<<(…) Գոռ Քամալյանը հանդիսացել է համապատասխան օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքների գնման գործընթացի պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար և կատարված կոնկրետ աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաստաթղթերի հիման վրա տվել է դրական եզրակացություններ այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են պայմանագրի պայմաններին: Դատարանն արձանագրում է, որ Գոռ Քամալյանը դրական եզրակացությունները տվել է՝ առանց հավաստիանալու այդ աշխատանքների որակի և ծավալի մեջ՝ ունենալով կատարված աշխատանքներն ստուգելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու պարտականություն: Գոռ Քամալյանը սույն գործով մեղադրանքին առնչվող օբյեկտներում կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաթեթում առկա տվյալների՝ իրականությանը համապատասխանությունը ստուգելու համար համապատասխան աշխատակցին չի հանձնարարել ստուգումներ կատարել տեղում՝ ի տարբերություն մի շարք այլ օբյեկտների: (…)
(…) Այսպիսով, Գոռ Քամալյանի կողմից պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ վերջինս, լիազորված լինելով իր ղեկավարած վարչության աշխատակիցներին տալու հանձնարարություններ և ցուցումներ, այդ թվում՝ կատարողական փաստաթղթերում նշված և իրականում կատարված աշխատանքների համապատասխանությունը տեղում ստուգելու վերաբերյալ, չնայած, որ առկա է եղել դրա իրացման ծառայողական անհրաժեշտություն, այսինքն՝ այդ լիազորության իրականացումը բխել է ծառայության շահերից, չի իրականացրել դրանք: Գոռ Քամալյանը պատվիրատուի ղեկավարին շարունակ զեկուցել է իր ղեկավարած ստորաբաժանման կողմից համակարգվող շինարարական աշխատանքները որակյալ և համապատասխան ծավալներով իրականացվելու մասին: Ավելին, Գ.Քամալյանի՝ որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի, պարտականությունները, որոնք սահմանված են պայմանագրերով, հստակ նախանշում են նրա՝ պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականությունները, որոնք գործով հաստատվեցին, որ երբևէ չեն կատարվել, որը և պատճառ է հանդիսացել պետության ֆինանսական միջոցներն այլ անձանց կողմից հափշտակելուն, այսինքն, Քամալյանն ունենալով պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականություն, չի իրականացրել այն, իրականում չկատարված աշխատանքները ներկայացնելով որպես լիովին կատարված և չարաշահելով իր պաշտոնեական լիազորությունները՝ չկատարելով դրանք, նպաստավոր պայմաններ է ստեղծել այլ անձանց կողմից պետական միջոցները հավելագրումների միջոցով հափշտակելու համար:
Վերլուծելով Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցը դատարանը փաստում է, որ վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-12 Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ.Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները:
Գևորգ Սոսյանը պատասխանատու է եղել Արագածոտնի և Շիրակի մարզերում իրականացվող քաղաքաշինական ծրագրերի նկատմամբ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված քաղաքաշինական հսկողության իրականացման համար: (…)
(…) Ասվածից հետևում է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով է եղել սահմանված, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ Մեծ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը: Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանն իր այդ լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին, բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել: (…)
(…) Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, այն, որ Գևորգ Սոսյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ նա, հստակ իմանալով իր կողմից վերահսկվող շինարարության թերությունների մասին, ոչ միայն չի ձեռնարկել պայմանագրով այդ դեպքերի համար նախատեսված միջոցներ, այլև զեկուցագրեր է ներկայացրել այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են նախագծային պայմաններին: (…)
(…) Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ>> առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները>>:
Ինչ վերաբերում է պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի վերաքննի բողոքի փաստարկին առ այն, որ սույն գործով հարաբերությունները կրում են քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների բնույթ, ապա վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ Գևորգ Սոսյանը պայմանագրային հարաբերությունների սուբյեկտ է հանդիսացել` լինելով պետական հիմնարկում առանձնացված պետական ստորաբաժանման պաշտոն զբաղեցնող՝ պաշտոնատար անձ, ինչը բացառում է Գևորգ Սոսյանի գործողությունները քաղաքացիաիրավական տիրույթում դիտարկելու հնարավորությունը:
Անդրադառնալով պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին այն մասին, որ գործով հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել Գոռ Քամալյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքում վերջինիս դիտավորությունը և անձնական շահագրգռվածությունը, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Գոռ Քամալյանի կողմից մեղսագրված արարքները կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորվում է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Քննության առնելով պաշտպաններ Սեդա Սաֆարյանի, Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունն այն մասին, որ <<ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության>> կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը և ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը պետք է ճանաչել անթույլատրելի ապացույց, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել օրենքի խախտմամբ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատախազությունն օրենքով սահմանված կարգով է նշանակել ստուգում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության ներքին աուդիտի գնահատման և ֆինանսական վերահսկողության վարչությանը, այսինքն, նշված միջանկյալ ակտը պահանջվել և ստացվել է օրինական գործառույթների սահմաններում, ուտի և համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացությունը ձեռք է բերվել քրեադատավարական օրենքի պահպանմամբ, թույլատրելի է և իրավացիորեն դրվել է դատավճռի հիմքում:
Ինչ վերաբերում է պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին առ այն, որ դատարանն իրավունք չուներ Գոռ Քամալյանից բռնագանձել փորձաքննությունների արժեքը` որպես դատական ծախս, քանի որ փորձաքննությունը նշանակվել էր դատավարության հակառակ կողմի նախաձեռնությամբ և դատական ծախսի առաջացման մեջ մեղադրյալի մեղքը բացակայում է, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, դատական ծախսերը դրել է ամբաստանյալի վրա:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են Գոռ Քամալյանին, Գևորգ Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին առաջադրված մեղադրանքները գնահատելու և հիմնավորված համարելու համար:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում Գոռ Քամալյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու, ինչպես նաև Գևորգ Սոսյանի վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու կամ արարքը վերաորակելու համար:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի և ամբաստանյալ պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների պահանջը` Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նվազագույն պատիժ նշանակելու և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատժաչափից կամ պատժատեսակից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու մասին, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մեղմացումը նպատակահարմար չէ, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարած հանցանքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով` գտնելով, որ այն կապահովի պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Գոռ Քամալյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու հիմքեր չկան:
Միևնույն ժամանակ վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նախկինում դատապարտված չլինելը, խնամքին երկու անչափահաս երեխաների, վատառողջ մոր առկայությունը, վատառողջ լինելը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը խիստ է և այն մեղմացնելով` հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը կայացվել է ՀՀ գործող քրեադատավարական օրենսդրության նորմերի պահպանմամբ, հետևաբար, այն` Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի մասով, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` փոփոխել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Սարգսի Սոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի վերաբերյալ դատավճիռը` պատժի մասով, փոփոխել:
Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ազատազրկում 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով, Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 3/երեք/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Գործ
ԵԿԴ/0057/01/13
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,13,, մայիսի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ՝ Կ. Կարապետյանի
Ժ. Մինասյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրողներ Ա. Ղազարյանի
Գ. Մարկոսյանի
Գ. Բաղդասարյանի
Պաշտպաններ Ա. Սիրունյանի
Ս. Սաֆարյանի
Հանրային պաշտպան Ա. Ստեփանյանի
դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1. Գոռ Վիկտորի Քամալյանի՝ ծնված 21.06.1961թ. Մարտունի
քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն
կրթությամբ, իր հայտարարությամբ ամուսնացած, խնամքին
4 երեխա՝ որոնցից 2-ն անչափահաս, ներկայումս գտնվում է
քաղ. ծառայության կադրերի ռեզերվում, բն. ք. Երևան,
Մազմանյան 5 շենք, բն. 82., խափանման միջոց ընտրվել
է կալանավորումը, կալանքի տակ է 2012թ.-ի սեպտեմբերի
28-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ
հոդվածի 1-ին, 308-րդ հոդվածի 1-ին, և 308-րդ hոդվածի
2-րդ մասերով,
2. Գևորգ Սարգսի Սոսյանի՝ ծնված 10.04.1959թ. Կոտայքի
մարզի Բջնի գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
բարձրագույն կրթությամբ, իր հայտարարությամբ
ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք չունի, աշխատում է ՀՀ
քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ում՝ որպես
գլխավոր մասնագետ, բն. ք. Երևան, Նոր-Նորքի 8-րդ
զանգված 37 շենք, բն. 10, խափանման միջոց ընտրվել է
չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մեղադրվում է ՀՀ
Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
3. Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի՝ ծնված 23.07.1956թ-ին,
Արարատի մարզի Վերին Արտաշատ գյուղում, ազգությամբ
հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած,
աշխատում է «Ճաննախագիծ ինստիտուտ» ՍՊԸ-ում՝ որպես
տեխնիկական հսկիչ, բն. Արարատի մարզ գյուղ Վերին
Արտաշատ, խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին
ստորագրությունը, մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի
214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ստացված քրեական գործի նախաքննական նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝
«ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում քննված սույն քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով պարզվել և հիմնավորվել է հետևյալը.
Դրվագ 1
Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացնելու նպատակով 2008-2011թթ.-ին կնքվել են ընդհանուր գումարով 668579.6 հազ. դրամի թվով 3 պայմանագրեր։
13.06.2008թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների» թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-7 պայմանագիրը՝ 300492.6 հազ. դրամ գումարով։
29.05.2009թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման» թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-1 պայմանագիրը՝ 136464.8 հազ. դրամ գումարով։
19.07.2010թ-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման» թիվ ՄԲ ԱՇՁԲ-10/8 պայմանագիրը՝ 248883.6 հազ. դրամ ընդհանուր գումարով։
Պայմանագրերով նախատեսված աշխատանքների վերջնաժամկետ է սահմանվել 30.05.2011թ.։
Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացվել են «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության կողմից։
Տեխնիկական հսկողությունը՝ համաձայն 2008 թվականի հունիսի 4-ին և 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 08/55-3 և ԾՁԲ 09/80-5 պայմանագրերի իրականացվել է «Հանարդնախագիծ» ԲԲ և «Կոտայք ՆՇԲ» ՍՊ ընկերությունների կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի։
Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Կիմի Անդրեասյանը հիմնանորոգման աշխատանքների համար հատկացված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, 2008-2011 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 668579.64 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 28.385.280 ՀՀ դրամ գումարները։
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչները իրենց լիազորությունները օգտագործել են «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության և «Կոտայք ՆՇԲ» ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն են ընձեռել «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ.-ի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանով՝ ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը։
Միաժամանակ, պատվիրատուն՝ ի դեմս Գոռ Քամալյանի, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն, իրավունք է ունեցել ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, և պարտավոր եղել՝ կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը։
Նման լիազորություններով և պարտականություններով օժտված լինելու պարագայում Գոռ Վիկտորի Քամալյանը խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 3 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման միջոցով Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և իր ու իր աշխատակիցների միջոցով կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և ծառայողական պարտականությունները չկատարելով դրական եզրակացություններ է տվել 28.385.280 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներով կազմված կատարողական ակտերի՝ կապալառուի և տեխնիկական հսկողություն իրականացրած հսկիչների կողմից իրենց աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարելու վերաբերյալ ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
Նախաքննության ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել Հարություն Կիմի Անդրեասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի հիմքով որոշումներ են կայացվել նաև տեխ. հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի նկատմամբ համապատասխանաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ և 1-ին մասերով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։
Դրվագ 2
2009 թվականի հուլիսի 23-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Փարվանամոնտաժ» ՍՊԸ-ի միջև կնքվել է թիվ ԱՇՁԲ-09/154-1 պայմանագիրը՝ «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի մասնաշենքերի (թվով 7) վերանորոգման վերաբերյալ։ Պայմանագրի 8.7 կետի համաձայն՝ պատվիրատուի իրավունքները և պարտականությունները փոխանցվել են ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարությանը։ Կապալառու «Փարվանամոնտաժ» ՍՊԸ-ը 03.05.2010թ. պայմանագրի թիվ 3 փոփոխության համաձայն վերանվանվել է «Ն.Մ. Օհանյան» ՍՊԸ-ի։ «Փարվանամոնտաժ» ՍՊ ընկերությունը ստանձնել է մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 10-ը իրականացնել Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները։ Սակայն ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանը, պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Ճաննախագիծ» ինստիտուտ ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Աբգարյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2009-2012 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 22 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 273.737.400 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 22 583 630 ՀՀ դրամ գումարները։
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ի ճարտարագետ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի կողմից իրենց պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչները իրենց լիազորություններն օգտագործել են «Ճաննախագիծ ինստիտուտ» ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ Հայկազ Էլոյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով՝ հնարավորություն են ընձեռել Հայկազ Գրիգորի Էլոյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ.-ի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն՝ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը նշանակվել է ՀՀ կառավարության 2008թ. դեկտեմբերի 25-ի «ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար։
Որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար Գոռ Վիկտորի Քամալյանի կողմից «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների թվով 9 կատարողական ակտերի վերաբերյալ տրվել են դրական եզրակացություններ, այն պարագայում երբ շինարարական կազմակերպության տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի կողմից կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակվել են խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումարներ։
Այս պարագայում ևս Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ.-ի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն լինելով ՀՀ կառավարության 2008թ. դեկտեմբերի 25-ի «ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ, պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարի կողմից «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ պետական հիմնարկի տնօրենի 2011թ. ապրիլի 8-ի թիվ 45 Ա հրամանով ՀՀ Շիրակի մարզում ՀՀ 2011թ. պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողության ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկման լիազորություններով օժտված պատասխանատու պաշտոնատար անձ է նշանակվել Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, որը խախտելով պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի մարտի 4-ի թիվ 02-Ա հրամանով հաստատված ԾԻԳ-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը և ՀՀ կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգի 8-րդ գլխի 120-121 կետերի պահանջները, ավելի քան մեկ տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքները անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ՝ շինարարի կողմից Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշ համայնքի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի՝ շուրջ 11.010.020 դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է ՝ «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
Նախաքննության ընթացքում որոշում է կայացվել Հայկազ Գրիգորի էլոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և հայտարարվել է հետախուզում։
«Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված վերանորոգման աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողությունը՝ համաձայն «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի միջև 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 09/80-3 պայմանագրի, իրականացվել է «Ճաննախագիծ» ՍՊ ընկերության կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Վոլոդիայի Աբգարյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի, որոնք իրենց լիազորությունները կազմակերպության շահերին հակառակ և ի օգուտ «Ն. Մ Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի օգտին օգտագործելով, առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, ստորագրել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը, որոնց հիման վրա «Ն. Մ Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն են ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 22.583.630 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները։
Պարզվել է, որ Աշոտ Աբգարյանի կողմից հաստատված կատարողական ակտերում հավելագրված գումարի չափը կազմում է 2.687.950 ՀՀ դրամ, իսկ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի կողմից հաստատված կատարողական ակտերում հավելագրված գումարների չափը՝ 11.010.020 ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել Աշոտ Վոլոդիայի Աբգարյանի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։ /14-րդ հատոր, գ.թ 123-124/։
Դրվագ 3
ՀՀ Արարատի մարզի Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման համար կնքվել են հետևյալ գնման պայմանագրերը.
2008թ. մայիսի 15-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Արտյոմ Մինասյան ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 67.790.500 դրամ արժեքով։
2008թ. մայիսի 12-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 28.844.500 դրամ արժեքով։
2010թ. հուլիսի 27-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 21.362.900 դրամ արժեքով։
Տեխնիկական հսկողությունն իրականացվել է «Հանարդնախագիծ» ՓԲ ընկերության կողմից։
Հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում «Ա. Մինասյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանը, «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանը, «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանը պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Հանարդնախագիծ» ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2008-2010 թվականների ընթացքում կնքել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացված դրամական միջոցներից յուրացրել են կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 527.450 ՀՀ դրամ գումարները։
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանը իր լիազորությունները օգտագործել է «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ վերը նշված կազմակերպությունների տնօրենների և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն է ընձեռել վերջիններիս հափշտակելու խոշոր չափերի գումարներ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ.-ի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, որը կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարների կողմից Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով ընդհանուր առմամբ խոշոր չափերի՝ շուրջ 527.450 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ «Մ.Մինասյան», «Կանժիլստրոյ» և «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերությունների տնօրենների կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ։
Նախաքննության ընթացքում՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար՝ «Արտյոմ Սինասյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանի, «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանի, «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին»։
Նույն հիմքով որոշում է կայացվել նաև «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին։
25.09.2012թ. փաստերի առթիվ ՀՀ Գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչության դատախազ Ա.Ղազարյանի կողմից հարուցվել Է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով։
01.10.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գոռ Վիկտորի Քամալյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
07.02.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գոռ Վիկտորի Քամալյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նույն հոդվածի 2-րդ մասով։
07.12.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
07.12.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գևորգ Սարգսի Սոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
07.02.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 23.04.2013թ.։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքներում, ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատարանում ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և չընդունելով մեղքը՝ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքն ամբողջությամբ անհիմն է, իրեն ձերբակալել և կալանավորել են բացառապես առանց որևէ իրավական հիմքի։ Արձանագրելով, որ այս գործով դատաքննությունը կարելի է համարել բացառիկ, քանի որ իրեն առանց որևէ հիմքի մեղադրում են հանցագործության կատարման մեջ, ամբաստանյալը պարզաբանումներ է մտցրել Ազգային գրադարանի հետ իրենց վարչության առնչության վերաբերյալ։ Մասնավորապես, նա նշել է, որ իրենք հանդիսանալով քաղաքացիական ծառայության աշխատակիցներ, այնուամենայնիվ, պաշտոնի անձնագրով, նախարարության կողմից պատվերով իրականացվող շինարարության բնագավառում ստուգումներ կատարելու լիազորություններ՝ չեն ունեցել։
2008-2010 թվականներին, նախարարի հրամանով, իսկ 2010 թվականից հետո՝ աշխատակազմի ղեկավարի հրամանով, ստեղծվել է շինարարության համակարգման ստորաբաժանում և ստորաբաժանման պետի պաշտոնը ստանձնել է ինքը, պաշտոնին համապատասխան պարտականությունները դրվել են իր վրա։ Իսկ 2010 թվականի վերջերից արդեն ստեղծվել է այդ բնագավառը կազմակերպող և համակարգող Ծրագրերի Իրականացման Գրասենյակը։ Իրենց վարչությունը ստանալով հիմնանորոգման կամ շինարարական աշխատանքների վերաբերյալ հայտերը, բյուջեի հավաքագրումից ելնելով, որոշել են, թե, որ դպրոցները հատկապես պետք է ներառվեն տվյալ շինարարության մեջ։ Ընդհանուր հատկացված գումարից անջատել են տեխնիկական հսկողության համար նախատեսված գումարները, կազմել են տեխնիկական առաջադրանքներ և ներկայացրել են գնումների գործակալություն՝ մրցույթներ կազմակերպելու նպատակով։ Մինչև 2009 թվականը իրենց վարչության աշխատակիցները, ինչպես նաև ինքը, մասնակցել են մրցութային գործընթացին, իսկ 2010 թվականից հետո ֆինանսների նախարարության կողմից մշակված կարգի համաձայն նրանք ովքեր կազմում են առաջադրանքները այլևս իրավունք չեն ունեցել մրցույթի հանձնաժողովի մեջ ներառվելու, որից հետո, իրենք այլևս չեն զբաղվել վերոհիշյալ գործով։ Բացի դրանից, նախարարությունը կազմակերպել և իրականացրել է տեխնիկական և հեղինակային հսկողության մրցույթները։ Ըստ սահմանված կարգի՝ շինարարական ընկերությունները պայմանագրերը ներկայացրել են իրենց վարչություն, ինքը բաժանել է դրանք ըստ բաժինների, իսկ դրանից հետո արդեն բաժիններն իրենք են որոշել թե, ով պետք է կազմի տվյալ շին.աշխատանքի ծավալաթերթ։ Քանի որ վարչության մասնագետները եղել են թվով շատ քիչ, իսկ իրենք այդ ժամանակահատվածում ունեցել են 100-120 շին. օբյեկտներ, ինքը ցանկության դեպքում անգամ, ֆիզիկապես չի ունեցել հնարավորություն այցելելու այդ 120 օբյեկտները և ստուգելու թե ինչպես են ընթանում աշխատանքները, կամ ինչպես են ավարտվել դրանք։ Ավելին, պնդում է, որ որևէ իրավական ակտով, առավել ևս պաշտոնի անձնագրով, ինքը նման պարտականություն կամ լիազորություններ չի ունեցել։ Շին. աշխատանքների տարբեր փուլերում, դրանց նկատմամբ տեխնիկական և հեղինակային հսկողություն իրականացնող անձինք՝ տեխհսկիչները, պարբերաբար այցելել և ստուգել են կատարվող և կատարված աշխատանքների որակն ու ծավալները, որոնց վերաբերյալ իրենց են ներկայացվել կազմված և սահմանված ձևով հաստատված փաստաթղթերը։ Հայտնել է, որ եթե օրինակ՝ տեխնիկական հսկիչը պահեստում տեսել է 12 մմ հաստությամբ լամինատե հատակի տախտակները, որը ծավալաթերթով պետք է հետագայում ամրացվեր հատակին, ապա նրա պարտավորությունն է եղել իրականացնել ամենօրյա հսկողություն` այդ լամինատի տեղադրման քանակի և որակի նկատմամբ, որի համար ինքը որևէ պատասխանատվություն չի կրում։ Ստուգման և չափման արդյունքում հսկիչների կողմից կազմվել են առանց խախտումների համապատասխան ակտեր, որոնց հիման վրա էլ ինքը տվել է դրական եզրակացություններ, քանի որ այլ բան անելու իրավունք ուղղակի չունի։ Ասվածից հետևում է, որ շինարարական աշխատանքների իրականացման ընթացքում, յուրաքանչյուր մարմին, օղակ ունեցել է իր կոնկրետ պարտականությունները և ինքը որևէ պարտավորություն չի ունեցել՝ «գնալ ազգային գրադարան վերցնել մետրը և չափումներ կատարել»։
Կապված ազգային գրադարանի հետ, ամբաստանյալն իր ցուցմունքում հայտնել է, որ իրենք այդ օբյեկտով լուրջ խնդիր են ունեցել, որն առնչվել է գրադարանի առաջին հարկի վարձակալների կողմից վարձակալած տարածքը չազատելու հետ։ Նշված փաստն է, որ ստիպել է իրեն գնալ ազգային գրադարան, բանակցել վարձակալների հետ և միևնույն ժամանակ իր աչքով տեսնել կատարված աշխատանքների որակն ու ծավալները։ Այցելության ժամանակ շինարարին ինքը տվել է որոշակի ցուցումներ՝ ակնառու թերությունները շտկելու կամ վերացնելու ուղղությամբ։ Շուրջ երեք տարի իրականացված շին.աշխատանքների ընթացքում ազգային գրադարանի տնօրինությունից ոչ մի բողոք, դժգոհություն կամ նամակ չի ստացել և իր համար անհասկանալի է, թե ինչ թերություններ են հայտնաբերել փորձագետները կամ նախաքննական մարմինը, որը հիմք է հանդիսացել մեղադրելու իրեն ինչ-որ հանցագործության մեջ։
Մեծ Մանթաշի հիմնանորոգման աշխատանքների հետ կապված ամբաստանյալ Քամալյանը ցուցմունք է տվել, որ նշված դպրոցում ինքը երբևէ չի եղել։
28.03.2011 թվականին կապալառուի հետ կնքվել է շին.աշխատանքների պայմանագիրը, որից հետո՝ 04.04.2011 թվականին, ցույց են տրվել 35 միլիոն դրամի կատարողական ակտ, որը հիմնականում իրականացվել է 3-4 օրվա ընթացքում։ Իր համար առնվազն կասկածելի է այն փաստը, որ այն բանից հետո, երբ իրենք այլևս չէին աշխատում, հանկարծ այնտեղ հայտնաբերվել է մոտ 2.5 միլիոն դրամի հավելագրում են, իսկ 2010 թվականին արդեն՝ 2.5 միլիոն դրամի պակասորդ։
2010 թվականին Կառավարության ստորաբաժանումների աշխատանքային կարգը փոփոխվելուց և «Մալբրի» համակարգը նախարարությունում կիրառության մեջ դրվելուց հետո, սահմանված է եղել, որ աշխատողներն իրենց զեկուցագրերով, համակարգչով դիմել են իրեն, բաժնի գլխավոր մասնագետը ստուգել և ուղարկել է իր բաժնի պետի վրա, բաժնի պետն իր հերթին համակարգչով ուղարկել է իրեն, որից հետո ինքը նշված զեկուցագիրն ուղարկել է աշխատակազմի ղեկավարին։ Այսինքն, բոլոր զեկուցագրերը առկա են եղել, դրանք ֆիքսված են և նույնպես առկա է այն անձը, ով ստորագրել է նշված փաստաթուղթն ու ներկայացրել իրեն։ Ասվածից հետևում է, որ գործընթացի առումով սահմանված է եղել հստակ կարգ, որը երբևէ չի խախտվել և դրանում գտնել մեկ մեղավոր՝ իրեն, առնվազն անհասկանալի է։
Շինարարական աշխատանքների համակարգում ասելով պետք հասկանալ գնման գործընթացը։ Վերահսկողություն իրականացնելով պետք է հասկանալ այն, որ իրենք հետևել են, որպեսզի նախատեսված աշխատանքների ծավալը չգերազանցեն իրենց կողմից կազմված եզրակացությանը։ Ի պաշտոնե, ինքը նույնիսկ իրավունք չի ունեցել գործուղելու որևէ մեկին, որպեսզի նա տեղում տեսնի կամ ստուգի կատարված կամ չկատարված աշխատանքները։ Նախարարությունում չկա այնպիսի բաժին կամ ստորաբաժանում, որ վերահսկողություն իրականացնի ծավալների և որակի նկատմամբ։ Իրականում պատվիրատուն իրավունք է ունեցել գնալ և ստուգել օբյեկտներում իրականացվող շինարարական աշխատանքները, սակայն դա պարտականություն չի եղել։
Ամբաստանյալը նշել է, որ իր աշխատած ժամանակահատվածում ազգային գրադարանում որևէ խնդիր չի եղել որակի կամ չկատարված աշխատանքների վերաբերյալ, և հնարավոր է, որ հայտնաբերված թերությունները առաջացած լինեն իր պաշտոնավարությունից հետո։
Ընդհանրապես կատարողական ակտերը բերելիս տեղեկատվություն՝ գրավոր ձևով իրենց չի ներկայացվել։ Տեխնիկական հսկիչը տարվա վերջում իրենց տեղեկանք է հանձնել այն մասին, որ բոլոր ծավալները կատարված են, որակային և քանակային ճշտությունն առկա է, այն ստորագրվել է նաև տեխնիկական հսկողություն իրականացող կազմակեպության տնօրենի կողմից, որը հիմք է հանդիսացել իրենց կողմից դրական եզրակացություններ տալուն՝ առանց այդ տեղեկանքի իրենք վերջնական ակտ երբևէ չեն տվել։
Ընդհանրացնելով իր դատաքննական ցուցմունքը ամբաստանյալ Քամալյանը հայտնել է, որ այն շինարարական օբյեկտներում, որտեղ բացթողումներ և թերություններ են հայտնաբերվել, և իրեն դրա համար մեղադրում են, իրականում մեղավոր են տեխնիկական hսկիչներն ու շինարարը։ Նախարարությունն իրականացրել է միայն կոորդինացիոն քաղաքականություն և չի ունեցել պարտավորություն ստուգելու իրականացվող կամ ավարտված աշխատանքները։ Հայտնել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, գտնում է, որ առաջադրված մեղադրանքի հետ առնչություն չունի, քանի որ ինքը չի հանդիսացել այն պատասխանատու անձը, որը պարտավորություն է ունեցել հսկելու կամ վերահսկելու իրականացվող աշխատանքները։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Առաջադրված մեղադրանքում, ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատարանում ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2009-2010թթ. հիմնանորոգել են Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշ դպրոցի ,,բ,, մասնաշենքն ամբողջությամբ և 2010 թվականին դպրոցի այդ մասն արդեն ամբողջությամբ շահագործվել է։ Դիտավորյալ որևէ գործողություն, որն ուղղված կլիներ պետությանը վնաս հասցնելուն, ինքը չի կատարել և իրեն մեղավոր չի ճանաչում։ Նախաքննության ժամանակ նախաքննություն իրականացնող մարմինը, որևէ կերպ չի ապացուցել, որ ինքն օժտված է եղել հատուկ լիազորություններով, որոնք շահադիտական կամ անձնական այլ շահագրգռվածությունից ելնելով չի կատարել։ Նման լիազորություններ, մասնավորապես չափագրումներ կատարելու՝ ինքը չի ունեցել։ Ինքը չունի պաշտոնի անձնագիր և որևէ տեղ նշված չէ, որ ԾԻԳ-ի ճարտարագետը պարտավոր է իրականացնել ծավալների չափագրումներ։ Չափագրումն ինքնին լիցենզավորված գործունեություն է։ Տեխնիկական հսկողությունը պետք իրականացվի պատվիրատուի կողմից տրվող պարտականությունների շրջանակներում։
2011 թվականին պետք է իրականացվեր Մեծ Մանթաշի դպրոցի ամբողջ հիմնանորոգման աշխատանքները և նշված աշխատանքները կատարելու համար երկու հարյուր քառասունմեկ միլիոն դրամի չափով պայմանագիր է կնքվել, տասը տոկոսի չափով տրվել է կանխավճար՝ ներկայացված բանկային երաշխիքի հիման վրա՝ 24 միլիոն 200 հազար դրամ։ 2012 թվականին ներկայացվել են երեք կատարողական ակտեր՝ երեսուն վեց միլիոն դրամի չափով, այսինքն, համաձայն գնումների մասին օրենքի՝ պետք է ԾԻԳ-ը տար կանխավճար գումարի տասը տոկոսի՝ երեք միլիոն վեց հարյուր հազար դրամի չափով։ Մայիս ամսից հետո, ընդհատվել են շինարարական աշխատանքները, տնօրենը գրությամբ դիմել է, որպեսզի մնացած մասը հետ վերադարձնեն պետական գանձապետարան։ Այնուհետև, նոր տնօրենը դիմում է ներկայացրել դատարան՝ տասներկու միլիոն երեք հարյուր հազար դրամը բռնագանձելու մասին հայցով։
Ամբաստանյալը նշել է, որ իրականացվող աշխատանքների ամբողջ ժամանակահատվածում շինհրապարակում եղել է բազմիցս, բայց հաճախականությունը չի կարող ասել։ Շինհրապարակ գնալու համար, պարտադիր չի եղել, որ իրեն հանձնարարեն, դա եղել է ըստ անհրաժեշտության։ Հավելել է, որ ինքը պատասխանատու չի եղել կատարվող աշխատանքների որակի համար,քանի որ դա ամբողջությամբ դրված է եղել տեխնիկական հսկիչների վրա։ Իր վրա պարտականություն է դրված եղել ստուգել և մոնիթորինգի ենթարկել շինարարական նորմերի և ժամկետների պահպանումը։ Ընդունում է, որ եղել են դեպքեր, երբ իրեն հայտնել են խնդիրների մասին, սակայն դրանք եղել են աշխատանքային բնույթի և լուծվել են աշխատանքային կարգով։ Չի կարողանում հասկանալ, թե դպրոցի տնօրենն ինչպես է նկատել, որ թերություններ կան այն դեպքում, երբ տվյալ օբյեկտը դեռևս վերջնական ավարտված չի եղել և կարող էին այդ ընթացիկ թերությունները հետագայում շտկվեին կամ ընդհանրապես՝ վերացվեին։ Պնդում է, որ իր կողմից հայտնաբերված բոլոր թերությունների մասին տեղյակ է պահել, թե շինարարին և թե տեխ.հսկիչին, իսկ կատարողական ակտերի կազմման հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, ընդունել է արդեն իսկ հաստատված և ստորագրված կատարողական ակտերը, չափագրումներ անձամբ չի կատարել։
Ամբաստանյալը հայտնել է, որ եթե ընդունենք, որ նշված օբյեկտում չկատարված աշխատանքների թերությունների արդյունքում ի վերջո որևէ վնաս է պատճառվել, ապա ինքն անձամբ նախաքննության ընթացքում կատարել է վնասը վերականգնելուն ուղղված գործողություններ և վերականգնել պատճառված վնասը՝ 21.000.000 ՀՀ դրամի չափով։ Ինչ վերաբերվում է Հայկազ Էլոյանին, ապա գիտի, որ նա ՍՊԸ տնօրեն է եղել և նրան տեսել է մեկ կամ երկու անգամ՝ գրասենյակում կամ օբյեկտում։
Գ.Սոսյանը հավելել է, որ Մեծ Մանթաշի դպրոց այցելել է տասից ավելի անգամ և եթե նույնիսկ եղել են լուրջ թերություններ, ապա դրանք հետագայում ամբողջովին վերացվել են։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Առաջադրված մեղադրանքում, դատաքննությամբ, ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվել է դատարանում ցուցմունք տալուց։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածով, հրապարակել է ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ տեղի ունեցած հավելագրումները պայմանավորված չեն եղել նրանով, որ շինարարի հետ չարամիտ համաձայնության են եկել, այլ քանի-որ շինարարությունը եղել է ընթացքի մեջ, վստահ է եղել, որ շինարարի կողմից կկատարվեն բաց թողնված աշխատանքները, այդ իսկ պատճառով էլ եղել են դեպքեր, որ ստորագրել է կատարողական ակտերը։ Մասնավորապես, եղել է մեկ դեպք, որ կատարողականի որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած «ապառիկ կարգով» կատարողական ակտ է ստորագրել. դա վերաբերվել է 2011թ-ի դեկտեմբերին կազմված ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով։ Հայտնել է, որ հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում շինարարության վարման մատյաններ չեն եղել և եղել է մեկ դեպք, որ սխալմամբ կատարողական ակտում նշված է եղել այլ տեխ. հսկիչի անուն, սակայն կատարողական ակտը ստորագրվել է իր կողմից։
/տես` հատոր 13 գ. թ. 210, դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Աշոտ Աբգարյանը դատարանում ցուցմունքով է տվել այն մասին, որ 2009թ-ի հուլիս ամսից աշխատել է «Ճանախագիծ ինստիտուտ» ՍՊԸ-ում՝ որպես տեխնիկական հսկիչ։ 2009 թվականին աշխատել է երեք ամիս, 2010թ.-ին՝ 5 ամիս։ Հիմնականում այդ երկու աշխատանքային շրջաններում ընթացքում աշխատանքներ են կատարվել «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց»-ի մի մասնաշենքի վրա։ Շինարարության ընթացքում իրականացրել է վերահսկողություն, կատարողականներ է ներկայացրել, կատարողականներով ստուգել է փաստացի կատարած աշխատանքների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Շինարարության ընթացքում, երբ խնդիրներ են առաջացել՝ նախագծերում կամ աշխատանքներում փոփոխություններ կատարվելու վերաբերյալ, համաձայնեցրել է նախագծողի հետ, ցույց է տվել կատարվելիք փոփոխությունները։ Շինարարության ընթացքում, եթե թերություն է եղել, ապա դրա մասին նշվել է մատյանի մեջ։ Հիմնական վերահսկողությունն իրականացվել է միայն մեկ մասնաշենքի նկատմամբ։ Իրենց կողմից կատարված աշխատանքները վերահսկել է նաև Գևորգ Սոսյանը։ Եթե խախտումներ է հայտնաբերել, ապա հայտնաբերված խախտումները նշել է մատյանում։ Հայտնաբերված թերություններն այնուհետև վերացվել են։ Կատարողականները կազմվել են ամսական կտրվածքով, յուրաքանչյուր ամսի 25-ին չափագրումներ են կատարվել և կատարողական թերթում նշվել են կատարված աշխատանքի ծավալը և քանակը։ Հայտնել է, որ կատարված աշխատանքի ծավալը և քանակը, որը նշվում էր կատարողականում, միշտ փաստացի կատարվածի հետ համընկել է։ Կատարողականները ստորագրվել են իր, «Փարվանա» ՍՊԸ-ի տնօրենի և պատվիրատու կազմակերպության ներկայացուցիչ Գևորգ Սոսյանի կողմից։ Կատարողականների իսկությունը ստուգել է Գևորգ Սոսյանը՝ չափագրումների միջոցով։ Կատարված աշխատանքներից միայն չեն չափագրել տանիքը, քանի որ իրեն ներկայացված նախագծով դրա չափերը համընկել է իր կողմից արտաքնապես կատարված չափագրմանը, որի պատճառով էլ ինքը կոնկրետ չափագրում չի իրականացրել։ Շինհրապարակում Սոսյանին տեսել է 2010թ.-ին՝ 3-4 անգամ, ով եկել էր շինհրապարակ ստուգման նպատակով։ Աշխատել է 2009թ-ի օգոստոսից մինչև հոկտեմբեր ամիսը, իսկ 2010թ-ին՝ հունիսից մինչև հոկտեմբեր ամիսը։ 2011թ-ին հրավիրել են, որպեսզի նոր պայմանագիր կնքի, սակայն հրաժարվել է՝ այլ աշխատանքի անցնելու պատճառով։ Նշել է, որ 2011թ-ի ապրիլին՝ 2010 թվականի աշխատանքների վերաբերյալ կազմվել և ստորագրվել են կատարողական ակտեր, որոնք որպես կանոն տվել են շինարարին, ով դրանք տարել և ներկայացրել է քաղաքաշինության նախարարություն։ Կատարողական ակտերի հիման վրա էլ կատարվել են իրենց վարձատրումները։ Որպես կանոն, կատարողական ակտերը հանձնելուց հետո, քաղաքաշինության նախարարության ներկայացուցիչները եկել և ստուգել են կատարված աշխատանքները։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Հրանտ Կարապետյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մասնագիտությամբ շինարար-կոնստրուկտոր է, մասնակցություն է ունեցել «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի վերանորոգման աշխատանքներին և իրականացրել հեղինակային հսկողություն։ Իր անմիջական պարտականությունների մեջ է մտել հսկել կատարված աշխատանքները և ստորագրել դրանց վերաբերյալ կազմված կատարողական ակտերը։ Հեղինակային հսկողությունն իրականացվում է նախագծային ֆիրմայի կողմից, նշված նախագծում իր պարտականությունը եղել է ստուգել, որպեսզի նախագծից շեղումներ չլինեն։ Ամբաստանյալներ Աշոտ Մամիկոնյանին և Գևորգ Սոսյանին ճանաչում է շինհրապարակից։ Գևորգին շինհրապարակում տեսել է երկու անգամ, իսկ Աշոտը մշտապես եղել է այնտեղ։ Աշոտը հանդես է եկել որպես տեխնիկական հսկիչ։
Հաստատել է, որ աշխատանքի ընթացքում եղել են խնդիրներ՝ երբեմն էլ խախտումներ, սակայն դրանց հիմնականում տրվել են համապատասխան լուծումներ։ Նշված խնդիրների մասին գրառումներ է կատարել մատյանում։ Խախտումների մասին ոչ մեկին չի հայտնել, բացառությամբ՝ շինարարի։ Աշխատել 2009թ-ի նոյեմբեր ամսից մինչև 2012թ. գարունը և չի եղել դեպք, երբ ծավալաթերթով նախատեսված աշխատանքը շինարարը չկատարի։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա՝ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչություն ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վարազդատ Առաքելյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրենց բաժնի հիմնական գործառույթներն են եղել շինարարության քաղաքականության իրականացումը, նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող շինարարական աշխատանքների ողջ գործընթացի համակարգումը, այդ թվում կատարված շինարարական աշխատանքների ընդունումը։ Իր աշխատած ժամանակահատվածում իրենց բաժինը զբաղվել է նաև Հայաստանի Ազգային գրադարանի և Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգելով։ Շինարարական կազմակերպություններն իրենց բաժին են ներկայացրել կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կազմված կատարողական փաթեթները, որոնց մեջ են մտել կատարողական ակտերը, ծածկված աշխատանքների ընդունման ակտերը և հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ Այդ փաթեթները ստանալուց հետո, իր կողմից կատարվել է փաստաթղթային ստուգում, այսինքն, նայել է, որ կատարողական ակտերի տակ ստորագրած լինեն շինարարը, տեխնիկական հսկիչը և տեխ. հսկողության կազմակերպության ղեկավարը։ Կատարած փաստաթղթային ստուգման վերաբերյալ որևէ փաստաթուղթ չի կազմել, դրա մասին բանավոր զեկուցել է բաժնի պետին, որ կատարողականով նշված ծավալները համապատասխանում են պայմանագրում եղած ծավալներին։ Այնուհետև, այդ փաթեթը ներկայացվել է վարչության պետ Գ.Քամալյանին, վերջինս էլ տվել է դրական եզրակացություն։ Գ. Քամալյանն իր տված դրական եզրակացության հետ այդ փաթեթը ներկայացրել է ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարին, որն էլ ստորագրել և կնքել է հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ Այն ուղարկվել է ֆինանսական վարչություն և դրա հիման վրա կատարվել է գումարի փոխանցումը։ Հայտնել է, որ ներկայացված կատարողականներում արտացոլված ծավալները ստուգելու համար երբևէ չի գնացել ոչ Ազգային գրադարան, ոչ Մեծ-Մանթաշի դպրոց, ընդամենը շինարարի կողմից ներկայացված կատարողական ակտերի ծավալները ճշտել է գնումների գործակալություն ներկայացված ծավալաթերթ-նախահաշվով, բացի դա, հիմք է ընդունել, որ կատարողական ակտերի տակ ստորագրել է տեխնիկական հսկիչը։ Միևնույն ժամանակ հայտնել է, որ եղել են դեպքեր, որ կոնկրետ օբյեկտի կատարողականը ստանալով վարչության պետ Գ.Քամալյանի հանձնարարությամբ ձևակերպվել է գործուղում և գնացել ու չափել են կոնկրետ ներկայացված կատարողականում նշված բոլոր ծավալները, բացի ծածկված աշխատանքների ակտերում նշված ծավալներից։ Այսինքն, վարչության պետն է որոշել գնան չափումներ կատարելու, թե ոչ։ Իրենք այդ հարցում որևէ նախաձեռնություն չեն ցուցաբերել, դրա իրավունքը չեմ ունեցել։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Կարապետ Գրիգորյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներից Գևորգի Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին Մեծ-Մանթաշի դպրոցում աշխատել է որպես բրիգադիր, սակայն փաստաթղթերով ձևակերպված է եղել որպես աշխղեկ։ Վերանորոգել է դպրոցի «բ» մասնաշենքը։ Այնուհետև գործը կիսատ թողնելով՝ ազատվել է աշխատանքից։ Կազմված ակտերի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, ինչ աշխատանք որ կատարել է, դրա վերաբերյալ փաստաթղթերում ստորագրել է։ Չափումների հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Շինարարության ընթացքում Աշոտ Մամիկոնյանին տեսել է մեկ-երկու անգամ։ Չի եղել այնպիսի դեպք, որ նախատեսվածից պակաս գործ արած լինեն, սակայն ներկայացրած լինեն անհամեմատ ավել։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա` ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության Քաղաքաշինական ԾԻԳ-ում որպես ծրագրերի իրականացման բաժնի պետ հանդիսացող Անդրանիկ Մեսրոպյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի հետ բաժինն առնչվել է 2011թ-ից։ Դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքներն ըստ ԾԻԳ-ի կանոնադրության՝ բաշխվել են իր մասնագետների միջև՝ վերահսկողության նպատակով։ Բացի նշված օբյեկտը իրենց վերահսկողության ներքո են գտնվել ևս շուրջ 140 օբյեկտներ։ Կոնկրետ «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի վերահսկողությունը հանձնարարված է եղել իրականացնելու Գևորգ Սոսյանին։ Աշխատանքները կատարել է «Ն.Մ.Օհանյան» ՍՊԸ-ն, իսկ տեխնիկական հսկողությունն իրականցրել է «Ճաննախագիծ» ՍՊԸ-ն։ Հեղինակային հսկողությունը՝ «Երանգ» ՍՊԸ-ն։ Իր կազմակերպության գլխավոր մասնագետն իրականացրել է հսկողություն՝ համակարգող դերով. համակարգել են պայմանագրերի կատարման վերահսկողությունը։ Նրանք ստացել են գործուղումներ, գնացել են շինհրապարակներ, որտեղ էլ կատարել են վերահսկողական իրենց լիազորությունները։ Դրանից հետո, զեկուցագրով դիմել են իրեն և հայտնել, որ աշխատանքները կատարված են, անհամապատասխանություններ չկան։ Ինքը, նշվածի և եզրակացության հիման վրա փաթեթը ներկայացրել է ԾԻԳ-ի տնօրենին՝ աշխատանքներն ամբողջովին կատարված լինելու վերաբերյալ, որի հիմքով էլ կատարողական ակտը ներկայացվել է վճարման։ Հայտնել է, որ համոզված է եղել, որ իր աշխատակիցը պետք է վերահսկեր ծավալները և չափագրումներ կատարեր։ Հետագայում, սակայն, երբ անհրաժեշտություն է առաջացել նայելով օրենքներն ու ԾԻԳ կանոնադրությունը, որևէ տեղ չի գտել, որ պետք է իր աշխատողը չափագրումներ կատարի։ ԾԻԳ պետական հիմնարկում օբյեկտները կցված են կոնկրետ աշխատակիցների և յուրաքանչյուր ճարտարագետ գիտի, թե ինչ պետք է վերահսկի։ Կատարողական ակտը դա աշխատանքի արդյունք է, որը համատեղ քննարկվում էր, ստուգվում տեխնիկական հսկիչի կողմից, կնքվում կապալառուի հետ, հաստատվում տեխ. հսկողության պետի, տեխհսկիչի կողմից։ Բացի դա, այն աշխատանքները մասին տվյալները, որոնք չէին երևում՝ այսինքն, ծածկված աշխատանքները, իրենք ստանում էին այն անկազմակերպություններից, որոնք ամենօրյա հսկողություն էին իրականացնում շին/օբյեկտներում։ Կատարողական ակտը աշխատանքի արդյունք է, որ կազմվում էր և ստորագրվում կապալառուի և տեխ. հսկիչի կողմից, այն ներկայացվում էր ԾԻԳ-ի քարտուղարություն, որից հետո ԾԻԳ-ի տնօրենը մակագրում էր Մեսրոպյանին, վերջինս էլ՝ իր աշխատողին։ Ինչ վերաբերվում է իրենց աշխատակիցների գործուղումներին, ապա՝ նրանք գործուղման ընթացքում ստուգում, վերահսկում և համապատասխան եզրակացություն են տալիս ինչպես կատարված աշխատանքների, այնպես էլ այնպես էլ հայտնաբերված թերությունների մասին։ Պնդում է, որ աշխատանքների իրականացման ժամանակահատվածում չի եղել նման բան, որ աշխատակիցը չգնա ու վերահսկողություն չիրականացնի։ Հսկողության արդյունքում կազմված զեկուցագրերում հիմնականում նշվել է, որ անհամապատասխանություններ չկան և աշխատանքները կատարվել են ամբողջությամբ ու պատշաճ որակով։ Չի բացառում սակայն, որ վերահսկողները զեկուցագրերում ինչ-ինչ պատճառներով նշեին իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկություններ։ Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը հանձնարարված է եղել գործով ամբաստանյալ Գ. Սոսյանին։ Իր համար անհասկանալի է, որ իր կողմից հաստատված ակտերում հայտնաբերվել են 21 միլիոն դրամի հավելագրումներ։ Եթե կատարողական ակտերը համադրում էին դրա ծավալի հետ, ճշգրտվում և կազմվում համադրման արձանագրություն, ապա հավելագրումներ չէին կարող լինել, քանի որ ակտը կազմվում է ծավալի ճշգրտման հիման վրա։ Միևնույն ժամանակ, ըստ կարգի՝ եթե կան անհամապատասխանություններ կատարողական ակտում, ապա տեխնիկական և հեղինակային հսկիչները կարող էին չստորագրել դրանք։ Ինքը զրուցել է Գ. Սոսյանի հետ և հասկացել, որ հայտնաբերված թերությունների և հավելագրումների հետ կապված վերջինս որևէ անձնական շահագրգռվածություն չի ունեցել, նա եղել է իր լավագույն աշխատողը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Արարատ Վարդանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հայկազ Էլոյանին ճանաչում է դեռևս Ջավախքից։ Հայաստան տեղափոխվելուց հետո, շարունակել է շփվել նրա հետ։
2011թ-ի թվականի աշնանը Հայկազն առողջության հետ կապված խնդիրներ է ունեցել, որի համար բուժվել է հիվանդանոցում։ Վերջինիս տեսակցության այցելելու ժամանակ նա իրեն ասել է, որ չի կարողանում հասցնել, շատ գործեր ունի և իրեն խնդրել է հնարավորության դեպքում իր գործերն առաջ տանի՝ մինչև ապաքինվելը։ Համաձայնվել, և 2011թ-ի նոյեմբերի 1-ին ստանձնել է Հայկազ Էլոյանի կազմակերպության տնօրենի պաշտոնը, որում աշխատել է մինչև դեկտեմբեր 29-ը, որից հետո դիմում է տվել տնօրենի պաշտոնից ազատվելու մասին։ Այդ ընթացքում «Մեծ Մանթաշի» դպրոցում իրականացրել են վերանորոգման աշխատանքներ։ Հիմնականում բոլոր գործերն արել է Հայկազի տղան՝ Գրիշան, և ինքը տեղյակ չի եղել ընթացիկ աշխատակիցներից, միայն երկու անգամ գնացել է Մեծ Մանթաշ՝ աշխատողների աշխատավարձ վճարելու։ Միաժամանակ, վկան հայտնել է, որ աշխատած ժամանակահատվածում ստորագրել է կատարողական ակտեր, սակայն երբևէ չի գտնվել շինհրապարակում։ Հիմնականում Գրիշան է գնացել ու հետևել գործերին, քանի որ հանդիսացել է նաև կազմակերպության աշխատակիցը։ Գրիշան մշտապես իրեն տեղեկացրել է, որ բոլոր աշխատանքները կատարվում են ժամանակին և որակով։ Սկզբնական շրջանում, հավատալով վերջինիս, չի իմացել, որ կազմակերպությունը խնդիրներ ունի, սակայն հետագայում, հասկանալով, որ գործից անտեղյակ լինելով հանդերձ ամբողջի պատասխանատուն լինելու է ինքը՝ դիմում է գրել և ազատվել է աշխատանքից։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Նարինե Օհանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր վաղեմի ծանոթ Հայկազ Էլոյանի խնդրանքով հիմնադրել է «Ն.Մ Օհանյան» ՍՊԸ-Ն, որը գիտի, որ իրականցրել է շինարարություն, սակայն ինքը կազմակերպության գործերից առհասարակ տեղյակ չէ, քանի որ դրա փաստացի կառավարմամբ զբաղվել է ինքը՝ Հայկազ Էլոյանը, իսկ այն բանից հետո, երբ 2011թ-ին տնօրենի և հիմնարկի անվանափոխություն է եղել Արարատ Վարդանյանի անունով, ինքն ընդհանրապես կապ չի ունեցել հիմնարկի հետ։ Ի սկզբանե, փաստորեն ընկերության գործունեության կառավարումն իրականացրել է Հայկազ Էլոյանը։ Ինքը եղել է պարզապես տնօրեն, իսկ ընկերությունը փաստացի պատկանել է Հայկազ Էլոյանին։ Նշել է, որ Էլոյանի ցուցումով մի քանի անգամ ստորագրել է հարկային հաշիվներ, իսկ մի քանի անգամ էլ՝ կատարողական ակտեր։ Իր կողմից ստորագրված փաստաթղթերի բովանդակությանը չի ծանոթացել, իսկ կազմակերպության հիմնադիր և տնօրեն է հանդիսացել դարձյալ Էլոյանի խնդրանքով, քանի որ վերջինս, նշելով, որ ունի այլ կազմակերպություններ ևս, իրեն հայտնել է, որ իրավունք չունի ևս մեկը բացելու։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Անուշավան Այվազյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանում կատարված չարաշահումների վերաբերյալ ուսումնասիրության առիթ է հանդիսացել նշված ժամանակահատվածում մահացած շինարարի խնդիրը, որի կապակցությամբ ստեղծվել է հանձնաժողով, որը համակարգել է ինքը։ Հանձնաժողովի հիմնական խնդիրը եղել է ուսումնասիրել ծավալաթերթով նշված աշխատանքները կատարված լինելու և ապրանքների ծախսման համեմատությունը կատարված աշխատանքների հետ։ Ինքը հանդիսացել է հանձնաժողովի նախագահը, հանձնաժողովի կազմում եղել են ևս 7-8 աշխատակից։ Իրենց առջև դրված խնդիրն է եղել համեմատել ծավալաթերթով նախատեսված աշխատանքները փաստացի կատարված աշխատանքների հետ։ Ինքը եղել է ազգային գրադարանում և կարգավորել է ամբողջ աշխատանքը, անձամբ իրականացրել է չափագրումներ, սակայն հետագայում հանձնաժողովի կողմից իրականացվող չափումներին չի մասնակցել։ Ստուգման արդյունքում հայտնաբերվել են անհամապատասխանություններ՝և ծավալային և որակական տեսակի։ Ստուգումներն իրականացրել են ակնադիտական եղանակով։ Հիշում է, որ ակնհայտ խախտումներից էր օգտագործված լամինատի հաստության տարբերությունը, մի բան, որ այն անձը ով վերահսկել էր այդ աշխատանքները՝ չէր կարող չնկատել։ Տարբերություն է եղել նաև պատուհանների, դռների, կախովի առաստաղների մեջ՝ ծավալային առումներով։ Սալիկների որակն իրենք չեն համեմատել, դրանում տարբերությունը եղել է դարձյալ ծավալային։ Չնայած, որ չափագրումների ընթացքում տեխհսկիչ չի եղել, սակայն վերջնական արդյունքն իրենք ցույց են տվել վերջինիս։ Պնդում է, որ այն ինչ արտացոլված է իրենց կողմից կազմված ակտում՝ միանգամայն համապատասխանում է իրականությանը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն դատարանում հրապարակվել է վկա` ՀՀ քաղաքաշինության նախկին նախարար, Վարդան Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը և համակարգումը իր հրամանով դրվել է նախարարության կազմում ստեղծված հանձնաժողովի վրա, որի նախագահ հանդիսացել է շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանը, իսկ հանձնաժողովի անդամները հանդիսացել են Գ. Քամալյանի վարչության աշխատակիցները։ Շինարարների կողմից կազմված կատարողական ակտերը ներկայացվել են նշված հանձնաժողովին և հանձնաժողովի նախագահ Գ.Քամալյանի դրական եզրակացությունից հետո՝ կատարողական ակտն ու եզրակացությունը ներկայացվել է իր հաստատմանը։ Հիմնականում կարգը եղել է հետևյալ կերպ, որ Գ. Քամալյանը իր դրական եզրակացությունը կայացնելուց հետո, եկել է իր աշխատասենյակ, բանավոր զեկուցել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, աշխատանքներն ընթանում են նախագծով և ժամանակացույցով նախատեսված կարգով ու ներկայացրել է իր կողմից գրված, իր ստորագրությամբ հաստատված եզրակացությունը, որի մեջ նշվել է նաև կատարված աշխատանքների տոկոսային չափը և համապատասխան գումարը։ Գ.Քամալյանը նշված փաստաթղթերի հետ միաժամանակ իրեն է ներկայացրել կատարված աշխատանքների հանձնման ընդունման արձանագրությունը, որում նշվել է կատարված աշխատանքների ժամկետը և վճարման ենթակա գումարը։ Այդ պարագայում ստորագրել է հանձնման ընդունման արձանագրությունը և այն ուղարկել նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական վարչություն, որտեղից էլ ուղարկվել է ՀՀ Ֆինանսների նախարարություն՝ վճարման համար։ Այսինքն, այդ գործընթացը կատարվել է պարբերաբար՝ Գ. Քամալյանի կողմից ամեն անգամ փուլ առ փուլ ներկայացվել են նշված փաստաթղթերը, բանավոր կերպով զեկուցվել, որ աշխատանքների ընթացքը ընթանում է նորմալ հունով։
Հայտնել է, որ իր համապատասխան հրամաններով պատասխանատու ստորաբաժանման վրա է դրվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով իրականացվող բոլոր աշխատանքների հսկման և վերահսկման գործընթացը, այդ թվում շինարարական բոլոր աշխատանքներին հետևելու և դրանց կատարումը ընդունելուց առաջ ուսումնասիրելու պարտականությունը։
/տես` հատոր 1-ին, գ/թ -223-225, հատոր 13, գ.թ 253-254 դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն հրապարակվել է վկա` «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ռիմա Հովհաննիսյանի, նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը և համակարգումը իր հրամանով դրվել է նախարարության կազմում ստեղծված հանձնաժողովի վրա, որի նախագահն է հանդիսացել շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանը, իսկ հանձնաժողովի անդամները հանդիսացել են Գ. Քամալյանի վարչության աշխատակիցները։ Շինարարների կողմից կազմված կատարողական ակտերը ներկայացվել են նշված հանձնաժողովին և հանձնաժողովի նախագահ Գ.Քամալյանի դրական եզրակացությունից հետո՝ կատարողական ակտն ու եզրակացությունը ներկայացվել է իր հաստատմանը։ Հիմնականում կարգը եղել է հետևյալ կերպ, որ Գ. Քամալյանը իր դրական եզրակացությունը կայացնելուց հետո, եկել է իր աշխատասենյակ, բանավոր զեկուցել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, աշխատանքներն ընթանում են նախագծով և ժամանակացույցով նախատեսված կարգով ու ներկայացրել է իր կողմից գրված, իր ստորագրությամբ հաստատված եզրակացությունը, որի մեջ նշվել է նաև կատարված աշխատանքների տոկոսային չափը և համապատասխան գումարը։ Գ. Քամալյանը նշված փաստաթղթերի հետ միաժամանակ իրեն է ներկայացրել կատարված աշխատանքների հանձնման ընդունման արձանագրությունը, որում նշվել է կատարված աշխատանքների ժամկետը և վճարման ենթակա գումարը։ Այդ պարագայում ստորագրել է հանձնման ընդունման արձանագրությունը և այն ուղարկել նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական վարչություն, որտեղից էլ ուղարկվել է ՀՀ Ֆինանսների նախարարություն՝ վճարման համար։ Այսինքն, այդ գործընթացը կատարվել է պարբերաբար՝ Գ. Քամալյանի կողմից ամեն անգամ փուլ առ փուլ ներկայացվել են նշված փաստաթղթերը, բանավոր կերպով զեկուցվել, որ աշխատանքների ընթացքը ընթանում է նորմալ հունով։
Հայտնել է, որ իր համապատասխան հրամաններով պատասխանատու ստորաբաժանման վրա է դրվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով իրականացվող բոլոր աշխատանքների հսկման և վերահսկման գործընթացը, այդ թվում շինարարական բոլոր աշխատանքներին հետևելու և դրանց կատարումը ընդունելուց առաջ ուսումնասիրելու պարտականությունը։
/տես` հատոր 1-ին, գ/թ -223-225, հատոր 13, գ.թ 253-254 դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև քրեական գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցները և գործին վերաբերելի փաստաթղթերը, որոնք հիմնավորում և հաստատում են ամբաստանյալների կողմից իրենց մեղսագրված հանցանքների կատարումը.
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4267 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ հետազոտվող ժամանակաշրջանում կատարված շինարարական աշխատանքների վերաբերյալ կազմված կատարողական ակտերում թույլ տրված ծավալային հավելագրումների հետևանքով պատճառվել է 28 385 280 (կատարողական ակտերում ցույց տրված, սակայն չկատարված աշխատանքների արժեք՝ 33 611 500 փաստացի կատարված և նախագծանախահաշվային փաստաթղթերում ներառված, սակայն կատարողական ակտերում ցույց չտրված աշխատանքների արժեք՝ 5 226 200) ՀՀ դրամ գումարի չափով վնաս։
Եզրակացությանը կից հավելվածում արտացոլված են այն աշխատանքները և դրանց վերաբերյալ կատարողականները որոնցով կատարվել են հավելագրումները։
/տես` հատոր 13, գ/թ 99-156, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4266 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ կատարողական ակտերում ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարված աշխատանքների արժեքն, այսինքն, կատարողական ակտերում թույլ տրված հավելագրումների հետևանքով կապալառուի կողմից պատվիրատուից ստացված ավել գումարի չափը կազմում է 22 583 630 ՀՀ դրամ։
Համաձայն եզրակացությանը կից հավելվածի՝ 2.687.950 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներ կատարվել են 2009-2011թթ., 11.010.020 ՀՀ դրամի հավելագրումներ՝ 2011-2012թթ. և 7361.55 ՀՀ դրամի հավելագրումներ՝ 2009-2012թթ., սակայն վերջինի վերաբերյալ ներկայացված կատարողականներում արտացոլված աշխատանքները հնարավոր չի եղել տարանջատել։
Եզրակացությանը կից հավելվածում արտացոլված են այն աշխատանքները և դրանց վերաբերյալ կատարողականները որոնցով կատարվել են հավելագրումները։
/տես` հատոր 13, գ/թ 99-156, դատական նիստի արձանագրությունը/
Այլ փաստաթղթի կարգով՝ փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը։
/տես` հատոր 14, գ/թ 71-80, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության կողմից կատարված ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ կազմված միջանկյալ արձանագրությունը։
/տես` հատոր 1, գ/թ 14-16, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 27-28, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 01.09.2008թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 25-26, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 18-20, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 23-24, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 12.12.2008թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունը՝ թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 21-22, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 31-33, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.12.2008թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունը՝ թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 29-30, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 93, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 24.08.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 91-92, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 98, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 02.11.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունը՝ թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 96-97, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 90, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 01.12.2009թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունը՝ թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 88-89, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ 22.12.2009թ. կազմված թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 83-84, 87, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.09.2010թ.-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությամբ և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 119-122, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը՝ թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 21.10.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությամբ և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 113-117, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 13.12.2010թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությամբ և թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 104-112, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 172, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարի 08.08.2006թ-ի թիվ 63-Ա հրամանը՝ Գոռ Քամալյանին քաղաքաշինության նախարարության քաղաքականության վարչության պետ նշանակելու մասին։
/տես` հատոր 7, գ/թ 163, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագիրը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 169-172, դատական նիստի արձանագրությունը/
05.09.2009թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման N ԾՁԲ-09/80-3 պայմանագիրը դրանում կատարված փոփոխություններով։
/տես` հատոր 5, գ/թ 268-284, դատական նիստի արձանագրությունը/
«Ճաննախագիծ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Ս. Բադալյանի և տեխ. հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի միջև կնքված աշխատանքային պայմանագրերը։
/տես` հատոր 5, գ/թ 34-40, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 04.03.2011թ-ի թիվ 02-Ա հրամանը՝ պետական հիմնարկի կառուցվածքային ստորաբաժանումների կանոնակարգր հաստատելու մասին, ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 4-6, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս. Բաղինյանի 08.04.2011թ-ի թիվ 45-Ա հրամանը՝ ՀՀ ՔՆ Քաղաքաշինական ԾԻԳ ՊՀ պատվիրատվությամբ իրականացվող օբյեկտների նկատմամբ վերահսկման լիազորությունների ապահովման մասին, որով ՀՀ Շիրակի մարզում 2011թ-ի պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների մրցութային զննման, հայտերի պատրաստման, նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի մշակման, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողությունների ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկողության լիազորությունները վերապահվել է քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր ճարտարագետ Գևորգ Սոսյանին։
/տես` հատոր 7, գ/թ 14-18, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 74-75, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 23.09.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 7, գ/թ 72-73, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 24.11.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունները։
/տես` հատոր 7, գ/թ 78-81, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 10.12.2009թ֊-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 87-88, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը 27.04.10թ. և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.04.2010թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությամբ և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 7, գ/թ 72-73, 107-108 դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.06.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 121-124, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.07.2010թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 126-130, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը և թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.10.2010թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունն ու թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 133-135, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 140, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ 04.04.2011թ., և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 05.04.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 174, 177-180, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը՝ 26.04.2011թ., և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 27.04.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 187, 190-193, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը՝ 26.05.2011թ., և Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ կազմված թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 204-206, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ 20.06.2011թ., և թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 28.06.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 220-227, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը՝ 02.09.2011թ., և թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 05.09.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 251-258, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 6 կատարողական ակտը՝ 18.10.2011թ., Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 7 կատարողական ակտը՝ 02.11.2011թ. և թիվ 7 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 03.11.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 7 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 274-278, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 8 կատարողական ակտով՝ 02.11.2011թ., և թիվ 8 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 16.11.2011թ-ին կազմված զեկուցագրով և թիվ 8 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ,
/տես` հատոր 7, գ/թ 300, 304-306, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 9 կատարողական ակտը՝ 09.11.2011թ., և թիվ 9 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 07.12.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 9 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 315-319, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 10 կատարողական ակտը՝ 09.11.2011թ., և թիվ 10 կատարողական ակտի վերաբերյալ կազմված թիվ 10 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 326, 329-330, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 11 կատարողական ակտը և թիվ 11 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Սոսյանի կողմից 20.12.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 11 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 337-341, 343, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ 23.02.2012թ. և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 28.02.2012թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 399, 401 և 403-405, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտով՝ 13.04.2012թ., թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 16.04.2012թ-ին կազմված զեկուցագրով և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 7, գ/թ 418, 421-423, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 18.05.2012թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 432, 436-439, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Ֆինանսների նախարարի 28.09.2012թ. թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. կազմված թիվ 70Ա/1 միջանկյալ ակտը։
/տես` հատոր 9, գ/թ 78-85, դատական նիստի արձանագրությունը/
15.05.2008թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման N ԱՁԾԲ-08/579 պայմանագիրը և 10.03.2009թ. փոփոխության վերաբերյալ համաձայնագիրը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 7, 200, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։
/տես` հատոր 10, գ/թ 17-18, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 07.08.2008թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 16, 19, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։
/տես` հատոր 7, գ/թ 26-28, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 21.09.2008թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունը և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 25-29, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 3 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 13.10.2008թ.-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 30-33, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 4 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 29.10.2008թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունը և թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 34-38, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.11.2008թ-ին կազմված թիվ 5 եզրակացությունն ու թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 20-23, 39, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 30.04.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 207-210, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 06.06.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 211-214, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.07.2009թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 216-218, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։
/տես` հատոր 10, գ/թ 230, 234, 236-241, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 04.11.2009թ-ին կազմված թիվ 5 եզրակացությունը և թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 235, 242, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 12.08.2010թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 95-97, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.10.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 104-108, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.10.2010թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 110-114, դատական նիստի արձանագրությունը/
Ավարտված շինարարական օբյեկտը շահագործման ընդունող հանձնաժողովի 10.12.2010թ ակտը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 134-135, դատական նիստի արձանագրությունը/
Առգրավում կատարելու մասին արձանագրությունը /տես` հատոր 1, գ.թ 22, 70/, արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին և եզրակացություն պայմանագրի կատարման մասին /տես` հատոր 2, գ.թ 42-43/, պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 44-45/, պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 51-53 և 61-63/, արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին և եզրակացություն՝ պայմանագրի կատարման մասին /տես` հատոր 2, գ.թ 75-76 և 77-78,/ արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին, եզրակացություն՝ պայմանագրի կատարման մասին և ակտ /տես` հատոր 2, գ.թ 90-98/, պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 99-103/, քաղաքացիական ծառայության պաշտոնի անձնագիրը /տես` հատոր 11, գ.թ 22/, արձանագրություն՝ գումարը ներկայացնելու մասին /տես` հատոր 12, գ.թ 46/, զեկուցագրեր /տես` հատոր 12, գ.թ 80, 82, 84, 93, 95, 97, 100, 102, 104, 106, 108/, շինարարատեխնիկական, դատահաշվապահական, ֆինանսատնտեսագիտական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության թիվ 12-4266 և 12-4267 եզրակացությունը /տես` հատոր 13, գ.թ 1-50 և 99-156/, հրաման՝ թիվ 14 2008 թվականի գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին /տես` հատոր 13, գ.թ 22/, արձանագրություն՝ առգրավում կատարելու մասին /տես` հատոր 14, գ.թ 200-201/, միջնորդություններ, որոշում՝ պաշտպանի միջնորդությունը մերժելու մասին և հայտարարություն /տես` հատոր 14, գ.թ 202-210/։
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագրերը, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ տրված բժշկական էպիկրիզը, վերջինիս երեխաների ծննդյան վկայականները, ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի վերաբերյալ բնութագիրը։
/տես` հատոր 12-ին, գթ. 2, 3 և հատոր 3. գ.թ 43, 46, քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/,
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, մինչև ամբաստանյալների մեղքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանն անցնելն ու դրանց վերաբերյալ իրավական վերլուծություններ տալը, ցանկանում է անդրադառնալ քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պաշտպանական կողմի բարձրացված հարցերին՝ կապված գործում առկա որոշակի ապացույցների անթույլատրելիությունը հաստատելու հետ։
Այսպես, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանը դատական քննության ընթացքում միջնորդել է հաստատել գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց հանդիսացող «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը՝ որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքի խախտմամբ, այն հիմքով, որ ստուգումն իրականացվել է ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կայացված` ստուգում նշանակելու մասին որոշման հիման վրա, որի իրավասությունը դատախազությունը չի ունեցել։
Բարձրացված խնդրի առնչությամբ դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարելու միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով»։
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի`
«/.../ Դատախազությունն օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝
1) հարուցում է քրեական հետապնդում.
2) հսկողություն է իրականացնում հետաքննության և նախաքննության օրինականության նկատմամբ.
3) դատարանում պաշտպանում է մեղադրանքը.
4) պետական շահերի պաշտպանության հայց է հարուցում դատարան.
5) բողոքարկում է դատարանների վճիռները, դատավճիռները և որոշումները.
6) հսկողություն է իրականացնում պատիժների և հարկադրանքի այլ միջոցների կիրառման օրինականության նկատմամբ։
Դատախազությունը գործում է Սահմանադրությամբ իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակում՝ օրենքի հիման վրա»։
Համաձայն «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի 27-րդ հոդվածի 6-րդ կետի 1-ին ենթակետի`
«6. Պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու հիմքերի առկայության դեպքում նյութեր նախապատրաստելու նպատակով դատախազն իրավունք ունի իր որոշմամբ՝
1) պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում և պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններում ստուգումներ իրականացնելու, պահանջելու և ստանալու իրավական ակտեր, փաստաթղթեր և այլ տեղեկություններ.»
Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման գործընթացում թույլ տրված հնարավոր չարաշահումների հանգամանքներն ուսումնասիրելու համար 2012թ. սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազություն ուղարկված փաստաթղթերի ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի նախահաշվային փաստաթղթերը ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով 2005թ. մշակվել են «Չարբախ» ՍՊ ընկերության կողմից՝ 305.000.000 ՀՀ դրամ նախահաշվային արժեքով։
2008-2010թթ. Հայաստանի ազգային գրադարանի նախագծանախահաշվային փաստաթղթերը լրամշակվել են «Համաշիննախագիծ» ՍՊ ընկերության կողմից, որի արդյունքում օբյեկտի նախահաշվային արժեքը կազմել է 709.641.000 ՀՀ դրամ։
Հայաստանի ազգային գրադարանի շինարարական աշխատանքներն իրականացրել է «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերությունը, ֆինանսավորումն իրականացվել է 2008-2011թթ. ընթացքում։
Նկատի ունենալով, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման աշխատանքների կատարման ճշտությունը ստուգելու համար անհրաժեշտ են հատուկ մասնագիտական գիտելիքներ, ելնելով վերոգրյալից, դատախազ Ա.Ղազարյանը որոշում է կայացրել`
1. Նշանակել Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման աշխատանքների կատարման ճշտության ստուգում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության ներքին աուդիտի գնահատման և ֆինանսական վերահսկողության վարչության մասնագետներին։
Դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննության առարկա դարձնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Սիրունյանի ներկայացրած միջնորդությունը` ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման, քանի որ պաշտպանի կողմից դատարանին չեն ներկայացվել բավարար հիմքեր` «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտն որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար։
Դատարանը նշված եզրահանգմանը գալիս կարևորում է այն հանգամանքը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից պահպանվել և չեն խախտվել ՀՀ Սահմանադրությամբ ու «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքով նախատեսված գործառույթները։ Այլ կերպ, պետական մարմինն՝ ի դեմս դատախազության, իրականացնելով օրենքի սահմաններում իրեն վերապահված գործառույթներից մեկը՝ այն, որ պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու հիմքերի առկայության դեպքում նյութեր նախապատրաստելու նպատակով իրավունք ունի իր որոշմամբ՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում և պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններում ստուգումներ իրականացնելու, պահանջելու և ստանալու իրավական ակտեր, փաստաթղթեր և այլ տեղեկություններ՝ իրականացրել է որոշակի գործողություններ՝ հնարավոր, հետագա պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու նպատակով ստուգում նշանակելու անհրաժեշտությամբ դիմել դրա իրավասությունն ունեցող պետական կառավարման մարմնի մեկ այլ օղակի՝ ՀՀ Ֆինանսների նախարարությանը, ստուգման միջոցով որոշակի տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Նշվածից չի կարելի բացառել այն փաստը, որ ստուգման արդյունքում այնպիսի տվյալներ ձեռք բերելու դեպքում, երբ վերանում է այլևս հայց հարուցելու անհրաժեշտությունը՝ ստացված տվյալներում հանցագործության ակնհայտ կամ առերևույթ հատկանիշներ հայտնաբերվելու առումով, դատախազը պետք է զերծ մնար հետագա գործողություններ իրականացնելուց /քրեադատավարական ոլորտում/ և շարունակեր իր գործողությունները՝ ուղղված քաղաքացիական հայց հարուցելուն։
Այսինքն, դատախազությունը՝ որպես ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքներով լիազորված քրեական հետապնդում հարուցելու իրավասությամբ օժտված պետական մարմին, պարտավոր էր արձագանքել առերևույթ հանցագործության մասին վկայող տեղեկություններին և դրանց վերաբերյալ իրականացնել հստակ գործողություններ՝ օրենքով և այլ իրավական ակտերով իր վրա դրված պարտականություններն իրացնելու տեսանկյունից։
Ի լրումն պաշտպան Ա.Սիրունյանի կողմից ներկայացված միջնորդության և որպես դրանից բխող անհրաժեշտություն, ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանը դատական քննության ընթացքում միջնորդել է հաստատել նաև գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց հանդիսացող՝ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության հիման վրա նշանակված համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացության` որպես ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիությունը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքի խախտմամբ, այն հիմքով, որ այդ ապացույցի բովանդակությունը լիովին հիմնված է «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա, որն էլ ձեռք է բերվել ՀՀ օրենսդրությամբ, մասնավորապես, «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի խախտմամբ։
Դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննության առարկա դարձնելով ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի ներկայացրած միջնորդությունը` ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման՝ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից իրականացված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտն օրինական հիմքով ստացված լինելու մասին դատարանի վերը շարադրված պատճառաբանություններով։ Այլ կերպ, հաստատված համարելով, որ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից իրականացված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը պահանջվել և ստացվել է՝ այն պահանջող և տվող մարմինների օրինական գործառույթների սահմաններում, ինքնին անհիմն է դառնում նաև համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացության` որպես ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու պահանջը։
Նշվածից զատ, դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննարկման առարկա դարձնելով ամբաստանյալներ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի շահերի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի շահերի պաշտպան Ս. Սաֆարյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի կողմից ներկայցված մի շարք իրավական դիրքորոշումներ` կապված իրենց պաշտպանյալներին առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության և ընդհանրապես նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության հետ, արձանագրում է հետևյալը.
դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը և Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, հանդիսանալով ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող իրենց հանձնարարված կոնկրետ օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու պաշտոնատար անձինք, գործընթացը կանոնակարգող կառավարության որոշումների, ինչպես նաև կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքները, իրենց պաշտոնական դիրքն օգտագործել են ծառայության շահերին հակառակ և չեն կատարել իրենց ծառայողական պարտականությունները, որն արտահայտվել է նրանում, որ առանց կատարված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու դրանք ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել են դրական եզրակացություններ այն դեպքում, երբ կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակված են եղել տարբերի, իսկ ընդհանուր առմամբ 28.385.280 ՀՀ դրամի չափով գումարներ։
Համաձայն ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված «Գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման» կարգի՝ «Պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունը» վերտառությամբ 4-րդ գլխի 17-րդ կետի՝ պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունն իրականացնում է պատասխանատու ստորաբաժանումը։ Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ամփոփվում են պատվիրատուի ղեկավարի և պատվիրատուի հետ պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետև՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ։
Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման եզրակացության հիման վրա։
Նույն որոշման 18-րդ կետը սահմանում է, որ պատասխանատու ստորաբաժանումը դրական եզրակացություն է տալիս պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների վերաբերյալ, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է գնման հայտով սահմանված բնութագրերին (պայմաններին)։ Հակառակ դեպքում տրվում է բացասական եզրակացություն։
ՀՀ կառավարության 2008թ. հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատվել է՝ «Գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության գնումների գործընթացի վերահսկման» կարգը, որով ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշումը ճանաչվել է ուժը կորցրած։ Թիվ 853-Ն որոշման 24-րդ կետի համաձայն`
«Պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունն իրականացնում է պատասխանատու ստորաբաժանումը։ Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ամփոփվում են պատվիրատուի ղեկավարի և գնման պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետ՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ։ Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման դրական եզրակացության (այսուհետ՝ եզրակացություն) հիման վրա։
Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման դրական եզրակացության (այսուհետ՝ եզրակացություն) հիման վրա։
Նույն որոշման 25-րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատու ստորաբաժանումը տալիս է պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների վերաբերյալ դրական եզրակացություն, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է պայմանագրի պայմաններին։
Պայմանագրով սահմանված ապրանքի մատակարարման, աշխատանքի կատարման կամ ծառայության մատուցման ժամկետների խախտման դեպքերում տրվում է դրական եզրակացություն, եթե պատվիրատուի կողմից չի ընդունվում պայմանագիրը լուծելու մասին որոշում։ Բացասական եզրակացություն տրվելու դեպքում պատվիրատուն ձեռնարկում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նախատեսված միջոցներ՝ հարցի կարգավորման համար։ Գործակալության կողմից կնքված պայմանագրի շրջանակներում բացասական եզրակացություն տրվելու դեպքում պատվիրատուն երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում դրա մասին հայտնում է գործակալությանը՝ ներկայացնելով առաջարկություններ պայմանագրի կողմի նկատմամբ ձեռնարկվելիք միջոցների վերաբերյալ։
Նման դեպքում գործակալությունը, ներկայացված առաջարկություններին համապատասխան, ձեռնարկում է միջոցներ՝ հարցի կարգավորման համար»։
Հաշվի առնելով, որ ի սկզբանե, դեռևս ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված «Գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման» մասին որոշմամբ, սահմանված և հստակեցված է եղել գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգն ու դրա պայմանները, իսկ հետագայում այդ և դրան հաջորդող որոշումները փոփոխվել կամ կորցրել են իրենց ուժը, ՀՀ Կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ, թիվ 853-Ն որոշումը ուժը կորցրած ճանաչվելուց հետո, նույն՝ գնումների գործընթացն իրականացվել է արդեն թիվ 168-Ն որոշմամբ և սահմանվել, որ դրանք պետք է իրականացվեն «Գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգով»՝ համաձայն հավելվածի։
Նշված կարգի 4-րդ կետի համաձայն՝ գնման գործընթացը հետևյալ գործընթացների (գործառույթների) ամբողջությունն է՝
1) գնումների պլանավորում.
2) գնումների նախապատրաստում.
3) պայմանագրի կնքում.
4) պայմանագրի կատարում։
Կարգի 5-րդ կետը սահմանում է, որ գնումների գործընթացին առնչվում են նաև հետևյալ գործընթացները (գործառույթները)՝
1) հաշվետվողականություն.
2) հսկողություն.
3) ներքին աուդիտ։
Կարգի 7-րդ կետը սահմանում է, որ հսկողությունը պատվիրատուի կողմից գնումների գործընթացի ինքնուրույն գնահատումն է։ Հսկողության նպատակն է ապահովել, որ`
1) առկա ռեսուրսներն օգտագործվեն և գործառույթները կատարվեն նախանշված պայմաններին համապատասխան.
2) միջոցները պաշտպանված լինեն վատնումից, խարդախությունից.
3) որոշում ընդունելու համար առկա լինի վստահելի և ժամանակին ներկայացված տեղեկատվություն։
Կարգի 8-րդ կետի համաձայն՝ հսկողությունը պատվիրատուի կողմից գնումների գործընթացի ինքնուրույն գնահատումն է։ Հսկողության տեսակներն են՝
1) նախնական հսկողություն, երբ մինչև գործարքի կատարումն է գնահատվում դրա համապատասխանությունը (օրինականությունը) այդ գործարքի կատարման համար սահմանված պայմաններին, և
2) հետ հսկողություն, երբ գործարքի համապատասխանությունը (օրինականությունը) այդ գործարքի կատարման համար սահմանված պայմաններին գնահատվում է գործարքի կատարումից հետո։
Նույն որոշման «Գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգ» հավելվածի 11-րդ կետի համաձայն՝ յուրաքանչյուր գնման գործընթացի համար պատասխանատու են պատվիրատուի ղեկավարը, ինչպես նաև իրենց վերապահված իրավասությունների մասով՝
1) գնումները համակարգողը.
2) պատասխանատու ստորաբաժանումը.
3) գնահատող հանձնաժողովը։
17-րդ կետի «բ» համաձայն՝ պատասխանատու ստորաբաժանումը հսկողություն է իրականացնում պայմանագրի կողմի (կապալառու, մատակարար և այլն)՝ պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունների կատարման նկատմամբ։
Նույն կարգի 120-րդ կետի համաձայն՝ պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ընդունվում են պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի և գնման պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետ՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ, որի ձևը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարը։ Իսկ 121-րդ կետի համաձայն՝ արձանագրությունն ստորագրվում է, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է պայմանագրի պայմաններին։ Հակառակ դեպքում պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքները չեն ընդունվում, արձանագրություն չի ստորագրվում և պատվիրատուն՝
1) հարցի կարգավորման համար ձեռնարկում է նման իրավիճակի համար պայմանագրով նախատեսված միջոցները.
2) կատարողի նկատմամբ կիրառում է պայմանագրով նախատեսված պատասխանատվության միջոցներ։
Վերոգրյալ իրավական ակտերի, դատարանում ամբաստանյալների և վկաների կողմից տրված ցուցմունքների, ինչպես նաև հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցների և գործին վերաբերելի փաստաթղթերի համադրումն ու համակարգային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ գնման գործընթացն, ի թիվս այլոց, որպես պարտադիր պայման պետք է իր մեջ ներառի կնքված պայմանագրի ամբողջությամբ, այլ ոչ թե պայմանով կամ հետագայում կատարելու խոստումով, կատարումը։ Գնման գործընթացը կանոնակարգող բոլոր երեք որոշումներով սահմանված է պատասխանատու ստորաբաժանման կողմից պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողություն իրականացնելու պարտականություն, որը ենթադրում է ընթացիկ, մինչև գործարքի կատարման ավարտը դրա գնահատում և նպատակ է հետապնդում ապահովելու, որպեսզի առկա ռեսուրսներն օգտագործվեն և գործառույթները կատարվեն նախանշված պայմաններին համապատասխան, միջոցները պաշտպանված լինեն վատնումից, խարդախությունից, որոշում ընդունելու համար առկա լինի վստահելի և ժամանակին ներկայացված տեղեկատվություն։
Վերլուծության ենթարկելով կառավարության հիշյալ որոշումները, դատարանն արձանագրում և հիմնավոր է համարում մեղադրանքի մարմինների այն դիտարկումները, որ՝ նշված որոշումներում ուղիղ սահմանվում է, որ պատասխանատու ստորաբաժանումը պետք է հանձնման ընդունման հիմք հանդիսացող դրական եզրակացություն տա միայն այն դեպքում, երբ մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է գնման հայտով սահմանված պայմաններին։ ՀՀ կառավարության թիվ 1267 և 853 որոշումներում նշված է, որ պատվիրատուի ղեկավարը կարող է պատասխանատու ստորաբաժանման՝ սույն կարգով սահմանված լիազորությունները վերապահել այլ անձի կամ այդ նպատակով կազմավորված տեխնիկական հսկողության հանձնաժողովին, որի անդամներ կարող են լինել այլ մարմինների կամ կազմակերպությունների ներկայացուցիչները։ Ոչ կապալի և ոչ էլ տեխնիկական հսկողության ծառայությունների գնման պայմանագրերով չի սահմանվել պատվիրատուի լիազորությունների փոխանցում որևէ անձի, այդ թվում՝ տեխնիկական հսկողություն կատարող սուբյեկտին։ Ավելին, ինչպես կապալի, այնպես էլ տեխնիկական հսկողության պայմանագրերով հստակ սահմանված է, որ պատվիրատուն իրավունք ունի ցանկացած պահի ստուգել կապալառուի իրականացրած աշխատանքի ընթացքը և որակը՝ առանց միջամտելու վերջինիս գործունեությանը։ Պատվիրատուն պարտավոր է պայմանագրով սահմանված ժամկետում և կարգով կապալառուի մասնակցությամբ զննել աշխատանքը, իսկ պայմանագրից աշխատանքի արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ աշխատանքում այլ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում՝ այդ մասին անհապաղ հայտնել կապալառուին։
«2008թ. գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին» ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ. հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի 1-ին կետով ի գիտություն է ընդունվել ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008թ. Պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին իրականացվող ծախսերի վերաբերյալ տեղեկանքը՝ համաձայն հավելված 1-ի։
Հավելված 1-ի համաձայն՝ ի թիվս այլոց, կրթական և մշակութային օբյեկտների հիմնանորոգման ծրագրով գնումն իրականացնող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է հանդիսացել Գոռ Քամալյանը։
Նույն հրամանի 2-րդ մասով նախատեսվել է ստեղծել կապիտալ շինարարության, կապիտալ նորոգման և նախագծային աշխատանքների համար նախատեսված հատկացումների հաշվին իրականացվող գնումների պատասխանատու ստորաբաժանում՝ համաձայն հավելված 2-ի։ Հավելված 2-ի համաձայն՝ այդ ստորաբաժանման պատասխանատու է հանդիսացել Գոռ Քամալյանը։
«2009թ. գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին» ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ. փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանը բովանդակային առումով համապատասխանում է 2008թ. թիվ 14 հրամանին։
Համաձայն հեղինակային հսկողության ծառայության իրականացման պետական պայմանագրի` ,,ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությունն ի դեմս նախարար Վ.Վարդանյանի, որը գործում է Նախարարության կանոնադրության հիման վրա, այսուհետ «Պատվիրատու» մի կողմից և «Համաշիննախագիծ» ՍՊԸ տնօրեն ի դեմս Ա.Լևոնյանի, որը գործում է Ընկերության կանոնադրության հիման վրա այսուհետ «Կատարող» մյուս կողմից կնքեցին սույն պայմանագիրը հետևյալի մասին`
/.../
2.2 Պատվիրատուն պարտավոր է `
2.2.1 Սույն պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված Ծառայությունը, իսկ պայմանագրից Ծառայության արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում` անհապաղ հայտնել Կատարողին։»,,
Այլ կերպ, պայմանագրի վերը նշված դրույթը հաստատում է, որ Գոռ Քամալյանն ուղղակիորեն ունեցել է պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու, իսկ պայմանագրից Ծառայության արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում` անհապաղ Կատարողին հայտնելու պարտականություն։
Բացի այդ, Գոռ Քամալյանի զբաղեցրած՝ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագրով սահմանված է, որ վարչության պետը կազմակերպում, ծրագրում, համակարգում, ղեկավարում և վերահսկում է վարչության ընթացիկ գործունեությունը։ Վարչության պետն, ըստ պաշտոնի անձնագրի, վարչության աշխատողներին տալիս է համապատասխան ցուցումներ և հանձնարարականներ։
Դատաքննությամբ և գործի հանգամանքներով հաստատվեց, որ Գոռ Քամալյանը հանդիսացել է համապատասխան օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքների գնման գործընթացի պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար և կատարված կոնկրետ աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաստաթղթերի հիման վրա տվել է դրական եզրակացություններ այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են պայմանագրի պայմաններին։ Դատարանն արձանագրում է, որ Գոռ Քամալյանը դրական եզրակացությունները տվել է՝ առանց հավաստիանալու այդ աշխատանքների որակի և ծավալի մեջ՝ ունենալով կատարված աշխատանքներն ստուգելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու պարտականություն։ Գոռ Քամալյանը սույն գործով մեղադրանքին առնչվող օբյեկտներում կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաթեթում առկա տվյալների՝ իրականությանը համապատասխանությունը ստուգելու համար համապատասխան աշխատակցին չի հանձնարարել ստուգումներ կատարել տեղում՝ ի տարբերություն մի շարք այլ օբյեկտների։
Ասվածի ապացույցն է, որ գործով վկա Վարազդատ Առաքելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կոնկրետ օբյեկտների կատարողական փաթեթներն ստանալիս, եղել են դեպքեր, որ վարչության պետ Գ.Քամալյանի հանձնարարությամբ գործուղվել են այդ օբյեկտներ՝ ստուգելու կատարված բոլոր աշխատանքները՝ բացի ծածկված աշխատանքներից, իսկ Հայաստանի ազգային գրադարանում կամ Մեծ Մանթաշի դպրոցում ստուգումներ կատարելու համար երբեք չի եղել։ Գոռ Քամալյանն ինքն էլ դատարանում չի հերքել, որ որևէ մեկին չի գործուղել այդ օբյեկտներն ստուգելու՝ պատճառաբանելով, որ ստուգման պարտականություն չեն կրել։
Այսպիսով, Գոռ Քամալյանի կողմից պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ վերջինս, լիազորված լինելով իր ղեկավարած վարչության աշխատակիցներին տալու հանձնարարություններ և ցուցումներ, այդ թվում՝ կատարողական փաստաթղթերում նշված և իրականում կատարված աշխատանքների համապատասխանությունը տեղում ստուգելու վերաբերյալ, չնայած, որ առկա է եղել դրա իրացման ծառայողական անհրաժեշտություն, այսինքն՝ այդ լիազորության իրականացումը բխել է ծառայության շահերից, չի իրականացրել դրանք։ Գոռ Քամալյանը պատվիրատուի ղեկավարին շարունակ զեկուցել է իր ղեկավարած ստորաբաժանման կողմից համակարգվող շինարարական աշխատանքները որակյալ և համապատասխան ծավալներով իրականացվելու մասին։ Ավելին, Գ.Քամալյանի՝ որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի, պարտականությունները, որոնք սահմանված են պայմանագրերով, հստակ նախանշում են նրա՝ պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականությունները, որոնք գործով հաստատվեցին, որ երբևէ չեն կատարվել, որը և պատճառ է հանդիսացել պետության ֆինանսական միջոցներն այլ անձանց կողմից հափշտակելուն, այսինքն, Քամալյանն ունենալով պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականություն, չի իրականացրել այն, իրականում չկատարված աշխատանքները ներկայացնելով որպես լիովին կատարված և չարաշահելով իր պաշտոնեական լիազորությունները՝ չկատարելով դրանք, նպաստավոր պայմաններ է ստեղծել այլ անձանց կողմից պետական միջոցները հավելագրումների միջոցով հափշտակելու համար։
Վերլուծելով Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցը դատարանը փաստում է, որ վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-12 Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ. Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները։
Գևորգ Սոսյանը պատասխանատու է եղել Արագածոտնի և Շիրակի մարզերում իրականացվող քաղաքաշինական ծրագրերի նկատմամբ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված քաղաքաշինական հսկողության իրականացման համար։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգի 8-րդ կետի համաձայն՝ բաժինն իրականացնում է հետևյալ գործառույթները՝...
Բ) ՀՀ քաղաքաշինական օրենսդրությամբ որպես պատվիրատուի լիազորություն սահմանված շինարարության որակի տեխնիկական հսկողությունը, շինարարական նորմերի պահանջների պահպանման նկատմամբ հսկողության պայմանագրի լրիվ իրականացման մոնիթորինգի վարումը, հաշվետվություններ վարելն ու ներկայացնելը, այդ թվում՝ նաև աշխատանքի որակի, ժամկետների և կատարման նկատմամբ հսկողությունը, շինարարական ծրագրերի իրականացման համակարգումը։
ՀՀ կառավարության թիվ 168-Ն որոշմամբ սահմանված կարգի 15-րդ կետի համաձայն՝
«պատվիրատու հանդիսացող պետական կառավարման մարմնի համակարգում ծրագրեր իրականացնող պետական հիմնարկ գործելու դեպքում ԾԻԳ-ն է իրականացնում՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինական օրենսդրությամբ որպես պատվիրատուի լիազորություն սահմանված՝ շինարարության որակի տեխնիկական հսկողության, շինարարական նորմերի պահանջների պահպանման նկատմամբ հսկողության ծրագրի լրիվ իրականացման մոնիթորինգը, հաշվետվություններ պատրաստելն ու ներկայացնելը, այդ թվում՝ նաև աշխատանքների որակի, ժամկետների և կատարման նկատմամբ հսկողությունը»։
Ասվածից հետևում է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով է եղել սահմանված, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ ՄԵԾ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը։ Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանն իր այդ լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել։ Դատարանում ցուցմունք տալիս Սոսյանը, պատասխանելով դատարանի հարցերին, չկարողացավ տալ հստակ և տրամաբանված պատասխաններ առ այն, որ ինչ կարգով էին շինարարները պատրաստվում հետագայում վերացնել այն թերությունները, որոնք հայտնաբերվել էին այդ՝ կոնկրետ փուլում, կամ ինչ կապ կարող է ունենալ ավարտված աշխատանքներից հետո ի հայտ եկած թերությունների չվերացումը հետագա չկատարված աշխատանքների հետ, այն դեպքում, երբ դրանց ավարտված լինելու պայմաններում նվազում կամ ընդհանրապես վերանում է նախկին թերությունները վերացնելու հավանականությունը, չնայած այն բանին, որ Գևորգ Սոսյանը ցուցմունք տվեց, որ ինքը հույս է ունեցել, որ դրանք կշտկվեն, քանի որ աշխատանքները եղել են շարունակական և չեն ավարտվել։
Այս առումով դատարանը հատկանշական է համարում նաև ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը նախաքննության ընթացքում տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ևս իմացել է առկա թերությունների մասին, բայց վստահ է եղել, որ բաց թողնված աշխատանքները կկատարվեն շինարարի կողմից։ Նշել է նաև, որ եղել է մի դեպք, երբ այսպես ասած «ապառիկ կարգով» կատարողական ակտ է ստորագրել 2011թ. դեկտեմբերին, որում նշված մի քանի աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը ստորագրել է այն Գևորգ Սոսյանի ասելով։
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, այն, որ Գևորգ Սոսյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ նա, հստակ իմանալով իր կողմից վերահսկվող շինարարության թերությունների մասին, ոչ միայն չի ձեռնարկել պայմանագրով այդ դեպքերի համար նախատեսված միջոցներ, այլև զեկուցագրեր է ներկայացրել այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են նախագծային պայմաններին։
Դատարանը, քննարկման առարկա դարձնելով Գևորգ Սոսյանի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի՝ իր պաշտպանական ճառում ներկայացված այն դատողությունները, թե իր պաշտպանյալի արարքում առկա չէ որևէ հանցակազմ և նրա գործողությունները պետք է գնահատվեն և քննարկվեն զուտ քաղաքացիաիրավական հարթության մեջ, գտնում է, որ ներկայացված դիրքորոշումը չի կարող լինել հիմնավոր և փաստարկված, քանի որ ճիշտ է՝ իրականացված լիազորություններում Գևորգ Սոսյանը հանդիսացել է որոշակի պայմանագրային հարաբերությունների կողմ՝ սուբյեկտ, բայց այստեղ նշված իրավահարաբերությունները պետք է դիտարկվեն այն տեսանկյունից, որ վերջինս այդպիսի սուբյեկտ է հանդիսացել լինելով պետական հիմնարկում առանձնացված պետական ստորաբաժանման պաշտոն զբաղեցնող՝ պաշտոնատար անձ։ Այլ կերպ, Գևորգ Սոսյանը պայմանագրային իրավունքների և պարտավորությունների սուբյեկտ է հանդիսացել, լինելով պաշտոնատար անձ, և չի գործել որպես քաղաքացի կամ այլ իրավաբանական անձի ներկայացուցիչ, որպիսի հանգամանքն ինքին բացառում է սույն գործով ամբաստանյալ Սոսյանի գործողությունները քաղաքացիաիրավական տիրույթում դիտարկելու հնարավորությունը։
Վերոգրյալից բացի, դատարանն ապացուցված է համարում, որ գործով մյուս ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Ճաննախագիծ» առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ «Ն. Ա. Օհանյան» ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները։ Նշվածը դատարանում հիմնավորվեց ինչպես հրապարակված և հետազոտված իրավական ակտերով, ապացույցներով և մյուս՝ գործին վերաբերելի փաստաթղթերով /տես դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժինը/ այնպես էլ վկա Նարինե Օհանյանի և իր՝ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներով։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանի վերը շարադրված հիմնավորումներով ապացուցված է համարում ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքները՝ դրանց ձևակերպմամբ և հաստատված է համարում Գոռ Վիկտորի Քամալյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված հանցանքները կատարելը և գտնում է, որ վերջիններս կատարած հանցավոր արարքների համար ենթակա են պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանցից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Գոռ Վիկտորի Քամալյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 70, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները՝ Սյուզաննա և Վահե Գոռի Քամալյանները, ծնված 1998 թ.-ի նոյեմբերի 14-ին։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Միաժամանակ, դատարանը ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ ունի առողջական խնդիրներն` ըստ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կողմից տրված գրության՝ Գոռ Քամալյանի մոտ ախտորոշվել է «հայմորյան խոռոչներում կանգային երևույթներ, զարկերակային հիպերտենզիա, սրտի երկու փորոքների գերաճ» հիվանդություններ։ Բացի այդ, վերջինիս խնամքին է գտնվում վատառողջ մայրը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Գևորգ Սարգսի Սոսյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Հ.Սարգսյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի`
«Գևորգ Սարգսի Սոսյանը` ծնված 10 ապրիլի 1959 թվականին աշխատում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնում որպես գլխավոր մասնագետ 2011թ. մարտի 09-ից։ Աշխատանքի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես նախաձեռնող, բարեխիղճ, կարգապահ և պատասխանատու աշխատող։ Աշխատասեր է հանձնարարականները կատարում է ժամանակին և որակով։ Պրոֆեսիոնալ է իր գործի մեջ, քաջատեղյակ է շինարարական ոլորտում կատարվող փոփոխություններին, միշտ ձգտում է մասնագիտական որակավորման բարձրացմանը։ Ընկերասեր է, ուշադիր, կոլեկտիվում վայելում է հարգանք»։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Գևորգ Սարգսի Սոսյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` հատոր 12, գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելը։
/ տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում` նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` հատոր 12, գ.թ. 2, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելը։
/ տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժները վերջիններս պետք է կրեն։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակների ընտրության, պատժաչափերի և այդպիսիք նրանց կողմից կրելու հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին»։
Սույն գործով պատիժ նշանակելիս դատարանը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած վերոշարադրյալ դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի է առնում ամբաստանյալների՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և այս՝ կոնկրետ, գործով անհատականացնել պատիժը։
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են անձի՝ որպես հանցավորի, հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։
Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժաչափի նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61-րդ հոդվածների պահանջները։
Քննված քրեական գործով, թեև դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալների անձերը բնութագրվում են միայն դրական հատկանիշներով, բոլոր ամբաստանյալների արարքներում առկա են մի շարք` օրենքով նախատեսված, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ և ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի արարքներում բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, սակայն այդուամենայնիվ գտնում է, որ ներկայումս կոռուպցիայի և պետական միջոցների վատնման ու հափշտակության դեմ վարվող պայքարի համատեքստում առավել քան երբեք կարևորվում են նմանատիպ հանցագործություններ կատարած անձանց հասարակությունից մեկուսացնելու ձևով նմանատիպ հանցագործությունների աճն ու տարածումը կանխարգելելու օրենսդրական նպատակների իրացումը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանը և Գևորգ Սոսյանը կատարել են Պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործություններ, որոնք իրենց բնույթով հասարակական մեծ վտանգավորություն են ներկայացնում, խարխլում են պետական համակարգի հիմքերն ու այս դեպքում նաև՝ տնտեսական կառուցվածքը։
Ինչ վերաբերվում է Աշոտ Մամիկոնյանին, ապա նա թեև կատարել է Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն այն տվյալ դեպքում մեծ է իր հանրության համար վտանգավորության աստիճանով, քանի որ փոխկապակցվել է Գոռ Քամալյանի և Գևորգ Սոսյանի կողմից Պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործություններ կատարելու հետ՝ իր կատարման մեխանիզմով նպաստել դրանց, դառնալով այն իրականացնելու համար անհրաժեշտ օղակներից մեկը, ինչ արտահայտվել է պետության դրամական միջոցներն այլ անձանց կողմից ծախսելուն` ոչ ըստ նպատակի։ Տվյալ պայմաններում ևս դատարանը բարձր դասելով Աշոտ Մամիկոնյանի կողմից կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի խիստ պատիժ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«….3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։»
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված բոլոր հիմնավորումների համակցությունն օբյեկտիվ հիմք են ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ իրենց կողմից կատարած արարքներին համաչափ` ազատազրկման, ձևով պատիժներ սահմանելու համար, քանի որ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ դատարանի նշված մոտեցումը լիովին կարող է ապահովել պատժի նշանակման, հանցավորներին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու օրենսդրական նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնվի անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Լուծելով դատական ծախսերի հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 12-4267 փորձաքննության համար ծախսված 123.660 ՀՀ դրամ գումարը, որպես դատական ծախս պետք է բռնագանձվի ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանից, իսկ թիվ 12-4265 և 12-4266 փորձաքննությունների համար ծախսված ընդհանուր՝ 577.080 ՀՀ դրամ գումարը, որպես դատական ծախսեր պետք է բռնագանձվեն ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանից, Գևորգ Սոսյանից և Ալբերտ Մամիկոնյանից՝ համապարտության կարգով։
4. Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-359, 360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Գոռ Վիկտորի Քամալյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, հանցանքների համակցությամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2012թ. սեպտեմբերի 28-ից։
2. Գևորգ Սարգսի Սոսյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Գևորգ Սարգսի Սոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
3. Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Գոռ Վիկտորի Քամալյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 123.660 /մեկ հարյուր քսաներեք հազար վեց հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Գոռ Վիկտորի Քամալյանից, Գևորգ Սարգսի Սոսյանից և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանից համապարտության կարգով հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 577.080 /հինգ հարյուր յոթանասունյոթ հազար ութսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով՝ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը` պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԿԴ/0057/01/13
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,13,, մայիսի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ՝ Կ. Կարապետյանի
Ժ. Մինասյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրողներ Ա. Ղազարյանի
Գ. Մարկոսյանի
Գ. Բաղդասարյանի
Պաշտպաններ Ա. Սիրունյանի
Ս. Սաֆարյանի
Հանրային պաշտպան Ա. Ստեփանյանի
դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1. Գոռ Վիկտորի Քամալյանի՝ ծնված 21.06.1961թ. Մարտունի
քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն
կրթությամբ, իր հայտարարությամբ ամուսնացած, խնամքին
4 երեխա՝ որոնցից 2-ն անչափահաս, ներկայումս գտնվում է
քաղ. ծառայության կադրերի ռեզերվում, բն. ք. Երևան,
Մազմանյան 5 շենք, բն. 82., խափանման միջոց ընտրվել
է կալանավորումը, կալանքի տակ է 2012թ.-ի սեպտեմբերի
28-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ
հոդվածի 1-ին, 308-րդ հոդվածի 1-ին, և 308-րդ hոդվածի
2-րդ մասերով,
2. Գևորգ Սարգսի Սոսյանի՝ ծնված 10.04.1959թ. Կոտայքի
մարզի Բջնի գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
բարձրագույն կրթությամբ, իր հայտարարությամբ
ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք չունի, աշխատում է ՀՀ
քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ում՝ որպես
գլխավոր մասնագետ, բն. ք. Երևան, Նոր-Նորքի 8-րդ
զանգված 37 շենք, բն. 10, խափանման միջոց ընտրվել է
չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մեղադրվում է ՀՀ
Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
3. Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի՝ ծնված 23.07.1956թ-ին,
Արարատի մարզի Վերին Արտաշատ գյուղում, ազգությամբ
հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած,
աշխատում է «Ճաննախագիծ ինստիտուտ» ՍՊԸ-ում՝ որպես
տեխնիկական հսկիչ, բն. Արարատի մարզ գյուղ Վերին
Արտաշատ, խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին
ստորագրությունը, մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի
214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ստացված քրեական գործի նախաքննական նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝
«ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում քննված սույն քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով պարզվել և հիմնավորվել է հետևյալը.
Դրվագ 1
Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացնելու նպատակով 2008-2011թթ.-ին կնքվել են ընդհանուր գումարով 668579.6 հազ. դրամի թվով 3 պայմանագրեր։
13.06.2008թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների» թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-7 պայմանագիրը՝ 300492.6 հազ. դրամ գումարով։
29.05.2009թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման» թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-1 պայմանագիրը՝ 136464.8 հազ. դրամ գումարով։
19.07.2010թ-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման» թիվ ՄԲ ԱՇՁԲ-10/8 պայմանագիրը՝ 248883.6 հազ. դրամ ընդհանուր գումարով։
Պայմանագրերով նախատեսված աշխատանքների վերջնաժամկետ է սահմանվել 30.05.2011թ.։
Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացվել են «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության կողմից։
Տեխնիկական հսկողությունը՝ համաձայն 2008 թվականի հունիսի 4-ին և 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 08/55-3 և ԾՁԲ 09/80-5 պայմանագրերի իրականացվել է «Հանարդնախագիծ» ԲԲ և «Կոտայք ՆՇԲ» ՍՊ ընկերությունների կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի։
Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Կիմի Անդրեասյանը հիմնանորոգման աշխատանքների համար հատկացված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, 2008-2011 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 668579.64 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 28.385.280 ՀՀ դրամ գումարները։
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչները իրենց լիազորությունները օգտագործել են «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության և «Կոտայք ՆՇԲ» ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն են ընձեռել «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ.-ի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանով՝ ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը։
Միաժամանակ, պատվիրատուն՝ ի դեմս Գոռ Քամալյանի, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն, իրավունք է ունեցել ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, և պարտավոր եղել՝ կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը։
Նման լիազորություններով և պարտականություններով օժտված լինելու պարագայում Գոռ Վիկտորի Քամալյանը խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 3 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման միջոցով Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և իր ու իր աշխատակիցների միջոցով կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և ծառայողական պարտականությունները չկատարելով դրական եզրակացություններ է տվել 28.385.280 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներով կազմված կատարողական ակտերի՝ կապալառուի և տեխնիկական հսկողություն իրականացրած հսկիչների կողմից իրենց աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարելու վերաբերյալ ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
Նախաքննության ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել Հարություն Կիմի Անդրեասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի հիմքով որոշումներ են կայացվել նաև տեխ. հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի նկատմամբ համապատասխանաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ և 1-ին մասերով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։
Դրվագ 2
2009 թվականի հուլիսի 23-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Փարվանամոնտաժ» ՍՊԸ-ի միջև կնքվել է թիվ ԱՇՁԲ-09/154-1 պայմանագիրը՝ «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի մասնաշենքերի (թվով 7) վերանորոգման վերաբերյալ։ Պայմանագրի 8.7 կետի համաձայն՝ պատվիրատուի իրավունքները և պարտականությունները փոխանցվել են ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարությանը։ Կապալառու «Փարվանամոնտաժ» ՍՊԸ-ը 03.05.2010թ. պայմանագրի թիվ 3 փոփոխության համաձայն վերանվանվել է «Ն.Մ. Օհանյան» ՍՊԸ-ի։ «Փարվանամոնտաժ» ՍՊ ընկերությունը ստանձնել է մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 10-ը իրականացնել Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները։ Սակայն ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանը, պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Ճաննախագիծ» ինստիտուտ ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Աբգարյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2009-2012 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 22 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 273.737.400 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 22 583 630 ՀՀ դրամ գումարները։
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ի ճարտարագետ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի կողմից իրենց պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչները իրենց լիազորություններն օգտագործել են «Ճաննախագիծ ինստիտուտ» ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ Հայկազ Էլոյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով՝ հնարավորություն են ընձեռել Հայկազ Գրիգորի Էլոյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ.-ի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն՝ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը նշանակվել է ՀՀ կառավարության 2008թ. դեկտեմբերի 25-ի «ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար։
Որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար Գոռ Վիկտորի Քամալյանի կողմից «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների թվով 9 կատարողական ակտերի վերաբերյալ տրվել են դրական եզրակացություններ, այն պարագայում երբ շինարարական կազմակերպության տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի կողմից կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակվել են խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումարներ։
Այս պարագայում ևս Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ.-ի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն լինելով ՀՀ կառավարության 2008թ. դեկտեմբերի 25-ի «ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ, պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարի կողմից «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ պետական հիմնարկի տնօրենի 2011թ. ապրիլի 8-ի թիվ 45 Ա հրամանով ՀՀ Շիրակի մարզում ՀՀ 2011թ. պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողության ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկման լիազորություններով օժտված պատասխանատու պաշտոնատար անձ է նշանակվել Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, որը խախտելով պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի մարտի 4-ի թիվ 02-Ա հրամանով հաստատված ԾԻԳ-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը և ՀՀ կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգի 8-րդ գլխի 120-121 կետերի պահանջները, ավելի քան մեկ տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքները անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ՝ շինարարի կողմից Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշ համայնքի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի՝ շուրջ 11.010.020 դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է ՝ «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
Նախաքննության ընթացքում որոշում է կայացվել Հայկազ Գրիգորի էլոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և հայտարարվել է հետախուզում։
«Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված վերանորոգման աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողությունը՝ համաձայն «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի միջև 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 09/80-3 պայմանագրի, իրականացվել է «Ճաննախագիծ» ՍՊ ընկերության կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Վոլոդիայի Աբգարյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի, որոնք իրենց լիազորությունները կազմակերպության շահերին հակառակ և ի օգուտ «Ն. Մ Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի օգտին օգտագործելով, առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, ստորագրել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը, որոնց հիման վրա «Ն. Մ Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն են ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 22.583.630 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները։
Պարզվել է, որ Աշոտ Աբգարյանի կողմից հաստատված կատարողական ակտերում հավելագրված գումարի չափը կազմում է 2.687.950 ՀՀ դրամ, իսկ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի կողմից հաստատված կատարողական ակտերում հավելագրված գումարների չափը՝ 11.010.020 ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել Աշոտ Վոլոդիայի Աբգարյանի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։ /14-րդ հատոր, գ.թ 123-124/։
Դրվագ 3
ՀՀ Արարատի մարզի Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման համար կնքվել են հետևյալ գնման պայմանագրերը.
2008թ. մայիսի 15-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Արտյոմ Մինասյան ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 67.790.500 դրամ արժեքով։
2008թ. մայիսի 12-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 28.844.500 դրամ արժեքով։
2010թ. հուլիսի 27-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 21.362.900 դրամ արժեքով։
Տեխնիկական հսկողությունն իրականացվել է «Հանարդնախագիծ» ՓԲ ընկերության կողմից։
Հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում «Ա. Մինասյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանը, «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանը, «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանը պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Հանարդնախագիծ» ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2008-2010 թվականների ընթացքում կնքել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացված դրամական միջոցներից յուրացրել են կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 527.450 ՀՀ դրամ գումարները։
Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։
Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանը իր լիազորությունները օգտագործել է «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ վերը նշված կազմակերպությունների տնօրենների և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն է ընձեռել վերջիններիս հափշտակելու խոշոր չափերի գումարներ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ.-ի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, որը կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարների կողմից Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով ընդհանուր առմամբ խոշոր չափերի՝ շուրջ 527.450 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ «Մ.Մինասյան», «Կանժիլստրոյ» և «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերությունների տնօրենների կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ։
Նախաքննության ընթացքում՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար՝ «Արտյոմ Սինասյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանի, «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանի, «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին»։
Նույն հիմքով որոշում է կայացվել նաև «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին։
25.09.2012թ. փաստերի առթիվ ՀՀ Գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչության դատախազ Ա.Ղազարյանի կողմից հարուցվել Է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով։
01.10.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գոռ Վիկտորի Քամալյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
07.02.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գոռ Վիկտորի Քամալյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նույն հոդվածի 2-րդ մասով։
07.12.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
07.12.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գևորգ Սարգսի Սոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
07.02.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 23.04.2013թ.։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքներում, ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատարանում ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և չընդունելով մեղքը՝ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքն ամբողջությամբ անհիմն է, իրեն ձերբակալել և կալանավորել են բացառապես առանց որևէ իրավական հիմքի։ Արձանագրելով, որ այս գործով դատաքննությունը կարելի է համարել բացառիկ, քանի որ իրեն առանց որևէ հիմքի մեղադրում են հանցագործության կատարման մեջ, ամբաստանյալը պարզաբանումներ է մտցրել Ազգային գրադարանի հետ իրենց վարչության առնչության վերաբերյալ։ Մասնավորապես, նա նշել է, որ իրենք հանդիսանալով քաղաքացիական ծառայության աշխատակիցներ, այնուամենայնիվ, պաշտոնի անձնագրով, նախարարության կողմից պատվերով իրականացվող շինարարության բնագավառում ստուգումներ կատարելու լիազորություններ՝ չեն ունեցել։
2008-2010 թվականներին, նախարարի հրամանով, իսկ 2010 թվականից հետո՝ աշխատակազմի ղեկավարի հրամանով, ստեղծվել է շինարարության համակարգման ստորաբաժանում և ստորաբաժանման պետի պաշտոնը ստանձնել է ինքը, պաշտոնին համապատասխան պարտականությունները դրվել են իր վրա։ Իսկ 2010 թվականի վերջերից արդեն ստեղծվել է այդ բնագավառը կազմակերպող և համակարգող Ծրագրերի Իրականացման Գրասենյակը։ Իրենց վարչությունը ստանալով հիմնանորոգման կամ շինարարական աշխատանքների վերաբերյալ հայտերը, բյուջեի հավաքագրումից ելնելով, որոշել են, թե, որ դպրոցները հատկապես պետք է ներառվեն տվյալ շինարարության մեջ։ Ընդհանուր հատկացված գումարից անջատել են տեխնիկական հսկողության համար նախատեսված գումարները, կազմել են տեխնիկական առաջադրանքներ և ներկայացրել են գնումների գործակալություն՝ մրցույթներ կազմակերպելու նպատակով։ Մինչև 2009 թվականը իրենց վարչության աշխատակիցները, ինչպես նաև ինքը, մասնակցել են մրցութային գործընթացին, իսկ 2010 թվականից հետո ֆինանսների նախարարության կողմից մշակված կարգի համաձայն նրանք ովքեր կազմում են առաջադրանքները այլևս իրավունք չեն ունեցել մրցույթի հանձնաժողովի մեջ ներառվելու, որից հետո, իրենք այլևս չեն զբաղվել վերոհիշյալ գործով։ Բացի դրանից, նախարարությունը կազմակերպել և իրականացրել է տեխնիկական և հեղինակային հսկողության մրցույթները։ Ըստ սահմանված կարգի՝ շինարարական ընկերությունները պայմանագրերը ներկայացրել են իրենց վարչություն, ինքը բաժանել է դրանք ըստ բաժինների, իսկ դրանից հետո արդեն բաժիններն իրենք են որոշել թե, ով պետք է կազմի տվյալ շին.աշխատանքի ծավալաթերթ։ Քանի որ վարչության մասնագետները եղել են թվով շատ քիչ, իսկ իրենք այդ ժամանակահատվածում ունեցել են 100-120 շին. օբյեկտներ, ինքը ցանկության դեպքում անգամ, ֆիզիկապես չի ունեցել հնարավորություն այցելելու այդ 120 օբյեկտները և ստուգելու թե ինչպես են ընթանում աշխատանքները, կամ ինչպես են ավարտվել դրանք։ Ավելին, պնդում է, որ որևէ իրավական ակտով, առավել ևս պաշտոնի անձնագրով, ինքը նման պարտականություն կամ լիազորություններ չի ունեցել։ Շին. աշխատանքների տարբեր փուլերում, դրանց նկատմամբ տեխնիկական և հեղինակային հսկողություն իրականացնող անձինք՝ տեխհսկիչները, պարբերաբար այցելել և ստուգել են կատարվող և կատարված աշխատանքների որակն ու ծավալները, որոնց վերաբերյալ իրենց են ներկայացվել կազմված և սահմանված ձևով հաստատված փաստաթղթերը։ Հայտնել է, որ եթե օրինակ՝ տեխնիկական հսկիչը պահեստում տեսել է 12 մմ հաստությամբ լամինատե հատակի տախտակները, որը ծավալաթերթով պետք է հետագայում ամրացվեր հատակին, ապա նրա պարտավորությունն է եղել իրականացնել ամենօրյա հսկողություն` այդ լամինատի տեղադրման քանակի և որակի նկատմամբ, որի համար ինքը որևէ պատասխանատվություն չի կրում։ Ստուգման և չափման արդյունքում հսկիչների կողմից կազմվել են առանց խախտումների համապատասխան ակտեր, որոնց հիման վրա էլ ինքը տվել է դրական եզրակացություններ, քանի որ այլ բան անելու իրավունք ուղղակի չունի։ Ասվածից հետևում է, որ շինարարական աշխատանքների իրականացման ընթացքում, յուրաքանչյուր մարմին, օղակ ունեցել է իր կոնկրետ պարտականությունները և ինքը որևէ պարտավորություն չի ունեցել՝ «գնալ ազգային գրադարան վերցնել մետրը և չափումներ կատարել»։
Կապված ազգային գրադարանի հետ, ամբաստանյալն իր ցուցմունքում հայտնել է, որ իրենք այդ օբյեկտով լուրջ խնդիր են ունեցել, որն առնչվել է գրադարանի առաջին հարկի վարձակալների կողմից վարձակալած տարածքը չազատելու հետ։ Նշված փաստն է, որ ստիպել է իրեն գնալ ազգային գրադարան, բանակցել վարձակալների հետ և միևնույն ժամանակ իր աչքով տեսնել կատարված աշխատանքների որակն ու ծավալները։ Այցելության ժամանակ շինարարին ինքը տվել է որոշակի ցուցումներ՝ ակնառու թերությունները շտկելու կամ վերացնելու ուղղությամբ։ Շուրջ երեք տարի իրականացված շին.աշխատանքների ընթացքում ազգային գրադարանի տնօրինությունից ոչ մի բողոք, դժգոհություն կամ նամակ չի ստացել և իր համար անհասկանալի է, թե ինչ թերություններ են հայտնաբերել փորձագետները կամ նախաքննական մարմինը, որը հիմք է հանդիսացել մեղադրելու իրեն ինչ-որ հանցագործության մեջ։
Մեծ Մանթաշի հիմնանորոգման աշխատանքների հետ կապված ամբաստանյալ Քամալյանը ցուցմունք է տվել, որ նշված դպրոցում ինքը երբևէ չի եղել։
28.03.2011 թվականին կապալառուի հետ կնքվել է շին.աշխատանքների պայմանագիրը, որից հետո՝ 04.04.2011 թվականին, ցույց են տրվել 35 միլիոն դրամի կատարողական ակտ, որը հիմնականում իրականացվել է 3-4 օրվա ընթացքում։ Իր համար առնվազն կասկածելի է այն փաստը, որ այն բանից հետո, երբ իրենք այլևս չէին աշխատում, հանկարծ այնտեղ հայտնաբերվել է մոտ 2.5 միլիոն դրամի հավելագրում են, իսկ 2010 թվականին արդեն՝ 2.5 միլիոն դրամի պակասորդ։
2010 թվականին Կառավարության ստորաբաժանումների աշխատանքային կարգը փոփոխվելուց և «Մալբրի» համակարգը նախարարությունում կիրառության մեջ դրվելուց հետո, սահմանված է եղել, որ աշխատողներն իրենց զեկուցագրերով, համակարգչով դիմել են իրեն, բաժնի գլխավոր մասնագետը ստուգել և ուղարկել է իր բաժնի պետի վրա, բաժնի պետն իր հերթին համակարգչով ուղարկել է իրեն, որից հետո ինքը նշված զեկուցագիրն ուղարկել է աշխատակազմի ղեկավարին։ Այսինքն, բոլոր զեկուցագրերը առկա են եղել, դրանք ֆիքսված են և նույնպես առկա է այն անձը, ով ստորագրել է նշված փաստաթուղթն ու ներկայացրել իրեն։ Ասվածից հետևում է, որ գործընթացի առումով սահմանված է եղել հստակ կարգ, որը երբևէ չի խախտվել և դրանում գտնել մեկ մեղավոր՝ իրեն, առնվազն անհասկանալի է։
Շինարարական աշխատանքների համակարգում ասելով պետք հասկանալ գնման գործընթացը։ Վերահսկողություն իրականացնելով պետք է հասկանալ այն, որ իրենք հետևել են, որպեսզի նախատեսված աշխատանքների ծավալը չգերազանցեն իրենց կողմից կազմված եզրակացությանը։ Ի պաշտոնե, ինքը նույնիսկ իրավունք չի ունեցել գործուղելու որևէ մեկին, որպեսզի նա տեղում տեսնի կամ ստուգի կատարված կամ չկատարված աշխատանքները։ Նախարարությունում չկա այնպիսի բաժին կամ ստորաբաժանում, որ վերահսկողություն իրականացնի ծավալների և որակի նկատմամբ։ Իրականում պատվիրատուն իրավունք է ունեցել գնալ և ստուգել օբյեկտներում իրականացվող շինարարական աշխատանքները, սակայն դա պարտականություն չի եղել։
Ամբաստանյալը նշել է, որ իր աշխատած ժամանակահատվածում ազգային գրադարանում որևէ խնդիր չի եղել որակի կամ չկատարված աշխատանքների վերաբերյալ, և հնարավոր է, որ հայտնաբերված թերությունները առաջացած լինեն իր պաշտոնավարությունից հետո։
Ընդհանրապես կատարողական ակտերը բերելիս տեղեկատվություն՝ գրավոր ձևով իրենց չի ներկայացվել։ Տեխնիկական հսկիչը տարվա վերջում իրենց տեղեկանք է հանձնել այն մասին, որ բոլոր ծավալները կատարված են, որակային և քանակային ճշտությունն առկա է, այն ստորագրվել է նաև տեխնիկական հսկողություն իրականացող կազմակեպության տնօրենի կողմից, որը հիմք է հանդիսացել իրենց կողմից դրական եզրակացություններ տալուն՝ առանց այդ տեղեկանքի իրենք վերջնական ակտ երբևէ չեն տվել։
Ընդհանրացնելով իր դատաքննական ցուցմունքը ամբաստանյալ Քամալյանը հայտնել է, որ այն շինարարական օբյեկտներում, որտեղ բացթողումներ և թերություններ են հայտնաբերվել, և իրեն դրա համար մեղադրում են, իրականում մեղավոր են տեխնիկական hսկիչներն ու շինարարը։ Նախարարությունն իրականացրել է միայն կոորդինացիոն քաղաքականություն և չի ունեցել պարտավորություն ստուգելու իրականացվող կամ ավարտված աշխատանքները։ Հայտնել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, գտնում է, որ առաջադրված մեղադրանքի հետ առնչություն չունի, քանի որ ինքը չի հանդիսացել այն պատասխանատու անձը, որը պարտավորություն է ունեցել հսկելու կամ վերահսկելու իրականացվող աշխատանքները։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Առաջադրված մեղադրանքում, ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատարանում ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2009-2010թթ. հիմնանորոգել են Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշ դպրոցի ,,բ,, մասնաշենքն ամբողջությամբ և 2010 թվականին դպրոցի այդ մասն արդեն ամբողջությամբ շահագործվել է։ Դիտավորյալ որևէ գործողություն, որն ուղղված կլիներ պետությանը վնաս հասցնելուն, ինքը չի կատարել և իրեն մեղավոր չի ճանաչում։ Նախաքննության ժամանակ նախաքննություն իրականացնող մարմինը, որևէ կերպ չի ապացուցել, որ ինքն օժտված է եղել հատուկ լիազորություններով, որոնք շահադիտական կամ անձնական այլ շահագրգռվածությունից ելնելով չի կատարել։ Նման լիազորություններ, մասնավորապես չափագրումներ կատարելու՝ ինքը չի ունեցել։ Ինքը չունի պաշտոնի անձնագիր և որևէ տեղ նշված չէ, որ ԾԻԳ-ի ճարտարագետը պարտավոր է իրականացնել ծավալների չափագրումներ։ Չափագրումն ինքնին լիցենզավորված գործունեություն է։ Տեխնիկական հսկողությունը պետք իրականացվի պատվիրատուի կողմից տրվող պարտականությունների շրջանակներում։
2011 թվականին պետք է իրականացվեր Մեծ Մանթաշի դպրոցի ամբողջ հիմնանորոգման աշխատանքները և նշված աշխատանքները կատարելու համար երկու հարյուր քառասունմեկ միլիոն դրամի չափով պայմանագիր է կնքվել, տասը տոկոսի չափով տրվել է կանխավճար՝ ներկայացված բանկային երաշխիքի հիման վրա՝ 24 միլիոն 200 հազար դրամ։ 2012 թվականին ներկայացվել են երեք կատարողական ակտեր՝ երեսուն վեց միլիոն դրամի չափով, այսինքն, համաձայն գնումների մասին օրենքի՝ պետք է ԾԻԳ-ը տար կանխավճար գումարի տասը տոկոսի՝ երեք միլիոն վեց հարյուր հազար դրամի չափով։ Մայիս ամսից հետո, ընդհատվել են շինարարական աշխատանքները, տնօրենը գրությամբ դիմել է, որպեսզի մնացած մասը հետ վերադարձնեն պետական գանձապետարան։ Այնուհետև, նոր տնօրենը դիմում է ներկայացրել դատարան՝ տասներկու միլիոն երեք հարյուր հազար դրամը բռնագանձելու մասին հայցով։
Ամբաստանյալը նշել է, որ իրականացվող աշխատանքների ամբողջ ժամանակահատվածում շինհրապարակում եղել է բազմիցս, բայց հաճախականությունը չի կարող ասել։ Շինհրապարակ գնալու համար, պարտադիր չի եղել, որ իրեն հանձնարարեն, դա եղել է ըստ անհրաժեշտության։ Հավելել է, որ ինքը պատասխանատու չի եղել կատարվող աշխատանքների որակի համար,քանի որ դա ամբողջությամբ դրված է եղել տեխնիկական հսկիչների վրա։ Իր վրա պարտականություն է դրված եղել ստուգել և մոնիթորինգի ենթարկել շինարարական նորմերի և ժամկետների պահպանումը։ Ընդունում է, որ եղել են դեպքեր, երբ իրեն հայտնել են խնդիրների մասին, սակայն դրանք եղել են աշխատանքային բնույթի և լուծվել են աշխատանքային կարգով։ Չի կարողանում հասկանալ, թե դպրոցի տնօրենն ինչպես է նկատել, որ թերություններ կան այն դեպքում, երբ տվյալ օբյեկտը դեռևս վերջնական ավարտված չի եղել և կարող էին այդ ընթացիկ թերությունները հետագայում շտկվեին կամ ընդհանրապես՝ վերացվեին։ Պնդում է, որ իր կողմից հայտնաբերված բոլոր թերությունների մասին տեղյակ է պահել, թե շինարարին և թե տեխ.հսկիչին, իսկ կատարողական ակտերի կազմման հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, ընդունել է արդեն իսկ հաստատված և ստորագրված կատարողական ակտերը, չափագրումներ անձամբ չի կատարել։
Ամբաստանյալը հայտնել է, որ եթե ընդունենք, որ նշված օբյեկտում չկատարված աշխատանքների թերությունների արդյունքում ի վերջո որևէ վնաս է պատճառվել, ապա ինքն անձամբ նախաքննության ընթացքում կատարել է վնասը վերականգնելուն ուղղված գործողություններ և վերականգնել պատճառված վնասը՝ 21.000.000 ՀՀ դրամի չափով։ Ինչ վերաբերվում է Հայկազ Էլոյանին, ապա գիտի, որ նա ՍՊԸ տնօրեն է եղել և նրան տեսել է մեկ կամ երկու անգամ՝ գրասենյակում կամ օբյեկտում։
Գ.Սոսյանը հավելել է, որ Մեծ Մանթաշի դպրոց այցելել է տասից ավելի անգամ և եթե նույնիսկ եղել են լուրջ թերություններ, ապա դրանք հետագայում ամբողջովին վերացվել են։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Առաջադրված մեղադրանքում, դատաքննությամբ, ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվել է դատարանում ցուցմունք տալուց։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածով, հրապարակել է ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ տեղի ունեցած հավելագրումները պայմանավորված չեն եղել նրանով, որ շինարարի հետ չարամիտ համաձայնության են եկել, այլ քանի-որ շինարարությունը եղել է ընթացքի մեջ, վստահ է եղել, որ շինարարի կողմից կկատարվեն բաց թողնված աշխատանքները, այդ իսկ պատճառով էլ եղել են դեպքեր, որ ստորագրել է կատարողական ակտերը։ Մասնավորապես, եղել է մեկ դեպք, որ կատարողականի որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած «ապառիկ կարգով» կատարողական ակտ է ստորագրել. դա վերաբերվել է 2011թ-ի դեկտեմբերին կազմված ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով։ Հայտնել է, որ հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում շինարարության վարման մատյաններ չեն եղել և եղել է մեկ դեպք, որ սխալմամբ կատարողական ակտում նշված է եղել այլ տեխ. հսկիչի անուն, սակայն կատարողական ակտը ստորագրվել է իր կողմից։
/տես` հատոր 13 գ. թ. 210, դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Աշոտ Աբգարյանը դատարանում ցուցմունքով է տվել այն մասին, որ 2009թ-ի հուլիս ամսից աշխատել է «Ճանախագիծ ինստիտուտ» ՍՊԸ-ում՝ որպես տեխնիկական հսկիչ։ 2009 թվականին աշխատել է երեք ամիս, 2010թ.-ին՝ 5 ամիս։ Հիմնականում այդ երկու աշխատանքային շրջաններում ընթացքում աշխատանքներ են կատարվել «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց»-ի մի մասնաշենքի վրա։ Շինարարության ընթացքում իրականացրել է վերահսկողություն, կատարողականներ է ներկայացրել, կատարողականներով ստուգել է փաստացի կատարած աշխատանքների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Շինարարության ընթացքում, երբ խնդիրներ են առաջացել՝ նախագծերում կամ աշխատանքներում փոփոխություններ կատարվելու վերաբերյալ, համաձայնեցրել է նախագծողի հետ, ցույց է տվել կատարվելիք փոփոխությունները։ Շինարարության ընթացքում, եթե թերություն է եղել, ապա դրա մասին նշվել է մատյանի մեջ։ Հիմնական վերահսկողությունն իրականացվել է միայն մեկ մասնաշենքի նկատմամբ։ Իրենց կողմից կատարված աշխատանքները վերահսկել է նաև Գևորգ Սոսյանը։ Եթե խախտումներ է հայտնաբերել, ապա հայտնաբերված խախտումները նշել է մատյանում։ Հայտնաբերված թերություններն այնուհետև վերացվել են։ Կատարողականները կազմվել են ամսական կտրվածքով, յուրաքանչյուր ամսի 25-ին չափագրումներ են կատարվել և կատարողական թերթում նշվել են կատարված աշխատանքի ծավալը և քանակը։ Հայտնել է, որ կատարված աշխատանքի ծավալը և քանակը, որը նշվում էր կատարողականում, միշտ փաստացի կատարվածի հետ համընկել է։ Կատարողականները ստորագրվել են իր, «Փարվանա» ՍՊԸ-ի տնօրենի և պատվիրատու կազմակերպության ներկայացուցիչ Գևորգ Սոսյանի կողմից։ Կատարողականների իսկությունը ստուգել է Գևորգ Սոսյանը՝ չափագրումների միջոցով։ Կատարված աշխատանքներից միայն չեն չափագրել տանիքը, քանի որ իրեն ներկայացված նախագծով դրա չափերը համընկել է իր կողմից արտաքնապես կատարված չափագրմանը, որի պատճառով էլ ինքը կոնկրետ չափագրում չի իրականացրել։ Շինհրապարակում Սոսյանին տեսել է 2010թ.-ին՝ 3-4 անգամ, ով եկել էր շինհրապարակ ստուգման նպատակով։ Աշխատել է 2009թ-ի օգոստոսից մինչև հոկտեմբեր ամիսը, իսկ 2010թ-ին՝ հունիսից մինչև հոկտեմբեր ամիսը։ 2011թ-ին հրավիրել են, որպեսզի նոր պայմանագիր կնքի, սակայն հրաժարվել է՝ այլ աշխատանքի անցնելու պատճառով։ Նշել է, որ 2011թ-ի ապրիլին՝ 2010 թվականի աշխատանքների վերաբերյալ կազմվել և ստորագրվել են կատարողական ակտեր, որոնք որպես կանոն տվել են շինարարին, ով դրանք տարել և ներկայացրել է քաղաքաշինության նախարարություն։ Կատարողական ակտերի հիման վրա էլ կատարվել են իրենց վարձատրումները։ Որպես կանոն, կատարողական ակտերը հանձնելուց հետո, քաղաքաշինության նախարարության ներկայացուցիչները եկել և ստուգել են կատարված աշխատանքները։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Հրանտ Կարապետյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մասնագիտությամբ շինարար-կոնստրուկտոր է, մասնակցություն է ունեցել «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի վերանորոգման աշխատանքներին և իրականացրել հեղինակային հսկողություն։ Իր անմիջական պարտականությունների մեջ է մտել հսկել կատարված աշխատանքները և ստորագրել դրանց վերաբերյալ կազմված կատարողական ակտերը։ Հեղինակային հսկողությունն իրականացվում է նախագծային ֆիրմայի կողմից, նշված նախագծում իր պարտականությունը եղել է ստուգել, որպեսզի նախագծից շեղումներ չլինեն։ Ամբաստանյալներ Աշոտ Մամիկոնյանին և Գևորգ Սոսյանին ճանաչում է շինհրապարակից։ Գևորգին շինհրապարակում տեսել է երկու անգամ, իսկ Աշոտը մշտապես եղել է այնտեղ։ Աշոտը հանդես է եկել որպես տեխնիկական հսկիչ։
Հաստատել է, որ աշխատանքի ընթացքում եղել են խնդիրներ՝ երբեմն էլ խախտումներ, սակայն դրանց հիմնականում տրվել են համապատասխան լուծումներ։ Նշված խնդիրների մասին գրառումներ է կատարել մատյանում։ Խախտումների մասին ոչ մեկին չի հայտնել, բացառությամբ՝ շինարարի։ Աշխատել 2009թ-ի նոյեմբեր ամսից մինչև 2012թ. գարունը և չի եղել դեպք, երբ ծավալաթերթով նախատեսված աշխատանքը շինարարը չկատարի։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա՝ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչություն ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վարազդատ Առաքելյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրենց բաժնի հիմնական գործառույթներն են եղել շինարարության քաղաքականության իրականացումը, նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող շինարարական աշխատանքների ողջ գործընթացի համակարգումը, այդ թվում կատարված շինարարական աշխատանքների ընդունումը։ Իր աշխատած ժամանակահատվածում իրենց բաժինը զբաղվել է նաև Հայաստանի Ազգային գրադարանի և Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգելով։ Շինարարական կազմակերպություններն իրենց բաժին են ներկայացրել կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կազմված կատարողական փաթեթները, որոնց մեջ են մտել կատարողական ակտերը, ծածկված աշխատանքների ընդունման ակտերը և հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ Այդ փաթեթները ստանալուց հետո, իր կողմից կատարվել է փաստաթղթային ստուգում, այսինքն, նայել է, որ կատարողական ակտերի տակ ստորագրած լինեն շինարարը, տեխնիկական հսկիչը և տեխ. հսկողության կազմակերպության ղեկավարը։ Կատարած փաստաթղթային ստուգման վերաբերյալ որևէ փաստաթուղթ չի կազմել, դրա մասին բանավոր զեկուցել է բաժնի պետին, որ կատարողականով նշված ծավալները համապատասխանում են պայմանագրում եղած ծավալներին։ Այնուհետև, այդ փաթեթը ներկայացվել է վարչության պետ Գ.Քամալյանին, վերջինս էլ տվել է դրական եզրակացություն։ Գ. Քամալյանն իր տված դրական եզրակացության հետ այդ փաթեթը ներկայացրել է ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարին, որն էլ ստորագրել և կնքել է հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ Այն ուղարկվել է ֆինանսական վարչություն և դրա հիման վրա կատարվել է գումարի փոխանցումը։ Հայտնել է, որ ներկայացված կատարողականներում արտացոլված ծավալները ստուգելու համար երբևէ չի գնացել ոչ Ազգային գրադարան, ոչ Մեծ-Մանթաշի դպրոց, ընդամենը շինարարի կողմից ներկայացված կատարողական ակտերի ծավալները ճշտել է գնումների գործակալություն ներկայացված ծավալաթերթ-նախահաշվով, բացի դա, հիմք է ընդունել, որ կատարողական ակտերի տակ ստորագրել է տեխնիկական հսկիչը։ Միևնույն ժամանակ հայտնել է, որ եղել են դեպքեր, որ կոնկրետ օբյեկտի կատարողականը ստանալով վարչության պետ Գ.Քամալյանի հանձնարարությամբ ձևակերպվել է գործուղում և գնացել ու չափել են կոնկրետ ներկայացված կատարողականում նշված բոլոր ծավալները, բացի ծածկված աշխատանքների ակտերում նշված ծավալներից։ Այսինքն, վարչության պետն է որոշել գնան չափումներ կատարելու, թե ոչ։ Իրենք այդ հարցում որևէ նախաձեռնություն չեն ցուցաբերել, դրա իրավունքը չեմ ունեցել։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Կարապետ Գրիգորյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներից Գևորգի Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին Մեծ-Մանթաշի դպրոցում աշխատել է որպես բրիգադիր, սակայն փաստաթղթերով ձևակերպված է եղել որպես աշխղեկ։ Վերանորոգել է դպրոցի «բ» մասնաշենքը։ Այնուհետև գործը կիսատ թողնելով՝ ազատվել է աշխատանքից։ Կազմված ակտերի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, ինչ աշխատանք որ կատարել է, դրա վերաբերյալ փաստաթղթերում ստորագրել է։ Չափումների հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Շինարարության ընթացքում Աշոտ Մամիկոնյանին տեսել է մեկ-երկու անգամ։ Չի եղել այնպիսի դեպք, որ նախատեսվածից պակաս գործ արած լինեն, սակայն ներկայացրած լինեն անհամեմատ ավել։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա` ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության Քաղաքաշինական ԾԻԳ-ում որպես ծրագրերի իրականացման բաժնի պետ հանդիսացող Անդրանիկ Մեսրոպյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի հետ բաժինն առնչվել է 2011թ-ից։ Դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքներն ըստ ԾԻԳ-ի կանոնադրության՝ բաշխվել են իր մասնագետների միջև՝ վերահսկողության նպատակով։ Բացի նշված օբյեկտը իրենց վերահսկողության ներքո են գտնվել ևս շուրջ 140 օբյեկտներ։ Կոնկրետ «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի վերահսկողությունը հանձնարարված է եղել իրականացնելու Գևորգ Սոսյանին։ Աշխատանքները կատարել է «Ն.Մ.Օհանյան» ՍՊԸ-ն, իսկ տեխնիկական հսկողությունն իրականցրել է «Ճաննախագիծ» ՍՊԸ-ն։ Հեղինակային հսկողությունը՝ «Երանգ» ՍՊԸ-ն։ Իր կազմակերպության գլխավոր մասնագետն իրականացրել է հսկողություն՝ համակարգող դերով. համակարգել են պայմանագրերի կատարման վերահսկողությունը։ Նրանք ստացել են գործուղումներ, գնացել են շինհրապարակներ, որտեղ էլ կատարել են վերահսկողական իրենց լիազորությունները։ Դրանից հետո, զեկուցագրով դիմել են իրեն և հայտնել, որ աշխատանքները կատարված են, անհամապատասխանություններ չկան։ Ինքը, նշվածի և եզրակացության հիման վրա փաթեթը ներկայացրել է ԾԻԳ-ի տնօրենին՝ աշխատանքներն ամբողջովին կատարված լինելու վերաբերյալ, որի հիմքով էլ կատարողական ակտը ներկայացվել է վճարման։ Հայտնել է, որ համոզված է եղել, որ իր աշխատակիցը պետք է վերահսկեր ծավալները և չափագրումներ կատարեր։ Հետագայում, սակայն, երբ անհրաժեշտություն է առաջացել նայելով օրենքներն ու ԾԻԳ կանոնադրությունը, որևէ տեղ չի գտել, որ պետք է իր աշխատողը չափագրումներ կատարի։ ԾԻԳ պետական հիմնարկում օբյեկտները կցված են կոնկրետ աշխատակիցների և յուրաքանչյուր ճարտարագետ գիտի, թե ինչ պետք է վերահսկի։ Կատարողական ակտը դա աշխատանքի արդյունք է, որը համատեղ քննարկվում էր, ստուգվում տեխնիկական հսկիչի կողմից, կնքվում կապալառուի հետ, հաստատվում տեխ. հսկողության պետի, տեխհսկիչի կողմից։ Բացի դա, այն աշխատանքները մասին տվյալները, որոնք չէին երևում՝ այսինքն, ծածկված աշխատանքները, իրենք ստանում էին այն անկազմակերպություններից, որոնք ամենօրյա հսկողություն էին իրականացնում շին/օբյեկտներում։ Կատարողական ակտը աշխատանքի արդյունք է, որ կազմվում էր և ստորագրվում կապալառուի և տեխ. հսկիչի կողմից, այն ներկայացվում էր ԾԻԳ-ի քարտուղարություն, որից հետո ԾԻԳ-ի տնօրենը մակագրում էր Մեսրոպյանին, վերջինս էլ՝ իր աշխատողին։ Ինչ վերաբերվում է իրենց աշխատակիցների գործուղումներին, ապա՝ նրանք գործուղման ընթացքում ստուգում, վերահսկում և համապատասխան եզրակացություն են տալիս ինչպես կատարված աշխատանքների, այնպես էլ այնպես էլ հայտնաբերված թերությունների մասին։ Պնդում է, որ աշխատանքների իրականացման ժամանակահատվածում չի եղել նման բան, որ աշխատակիցը չգնա ու վերահսկողություն չիրականացնի։ Հսկողության արդյունքում կազմված զեկուցագրերում հիմնականում նշվել է, որ անհամապատասխանություններ չկան և աշխատանքները կատարվել են ամբողջությամբ ու պատշաճ որակով։ Չի բացառում սակայն, որ վերահսկողները զեկուցագրերում ինչ-ինչ պատճառներով նշեին իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկություններ։ Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը հանձնարարված է եղել գործով ամբաստանյալ Գ. Սոսյանին։ Իր համար անհասկանալի է, որ իր կողմից հաստատված ակտերում հայտնաբերվել են 21 միլիոն դրամի հավելագրումներ։ Եթե կատարողական ակտերը համադրում էին դրա ծավալի հետ, ճշգրտվում և կազմվում համադրման արձանագրություն, ապա հավելագրումներ չէին կարող լինել, քանի որ ակտը կազմվում է ծավալի ճշգրտման հիման վրա։ Միևնույն ժամանակ, ըստ կարգի՝ եթե կան անհամապատասխանություններ կատարողական ակտում, ապա տեխնիկական և հեղինակային հսկիչները կարող էին չստորագրել դրանք։ Ինքը զրուցել է Գ. Սոսյանի հետ և հասկացել, որ հայտնաբերված թերությունների և հավելագրումների հետ կապված վերջինս որևէ անձնական շահագրգռվածություն չի ունեցել, նա եղել է իր լավագույն աշխատողը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Արարատ Վարդանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հայկազ Էլոյանին ճանաչում է դեռևս Ջավախքից։ Հայաստան տեղափոխվելուց հետո, շարունակել է շփվել նրա հետ։
2011թ-ի թվականի աշնանը Հայկազն առողջության հետ կապված խնդիրներ է ունեցել, որի համար բուժվել է հիվանդանոցում։ Վերջինիս տեսակցության այցելելու ժամանակ նա իրեն ասել է, որ չի կարողանում հասցնել, շատ գործեր ունի և իրեն խնդրել է հնարավորության դեպքում իր գործերն առաջ տանի՝ մինչև ապաքինվելը։ Համաձայնվել, և 2011թ-ի նոյեմբերի 1-ին ստանձնել է Հայկազ Էլոյանի կազմակերպության տնօրենի պաշտոնը, որում աշխատել է մինչև դեկտեմբեր 29-ը, որից հետո դիմում է տվել տնօրենի պաշտոնից ազատվելու մասին։ Այդ ընթացքում «Մեծ Մանթաշի» դպրոցում իրականացրել են վերանորոգման աշխատանքներ։ Հիմնականում բոլոր գործերն արել է Հայկազի տղան՝ Գրիշան, և ինքը տեղյակ չի եղել ընթացիկ աշխատակիցներից, միայն երկու անգամ գնացել է Մեծ Մանթաշ՝ աշխատողների աշխատավարձ վճարելու։ Միաժամանակ, վկան հայտնել է, որ աշխատած ժամանակահատվածում ստորագրել է կատարողական ակտեր, սակայն երբևէ չի գտնվել շինհրապարակում։ Հիմնականում Գրիշան է գնացել ու հետևել գործերին, քանի որ հանդիսացել է նաև կազմակերպության աշխատակիցը։ Գրիշան մշտապես իրեն տեղեկացրել է, որ բոլոր աշխատանքները կատարվում են ժամանակին և որակով։ Սկզբնական շրջանում, հավատալով վերջինիս, չի իմացել, որ կազմակերպությունը խնդիրներ ունի, սակայն հետագայում, հասկանալով, որ գործից անտեղյակ լինելով հանդերձ ամբողջի պատասխանատուն լինելու է ինքը՝ դիմում է գրել և ազատվել է աշխատանքից։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Նարինե Օհանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր վաղեմի ծանոթ Հայկազ Էլոյանի խնդրանքով հիմնադրել է «Ն.Մ Օհանյան» ՍՊԸ-Ն, որը գիտի, որ իրականցրել է շինարարություն, սակայն ինքը կազմակերպության գործերից առհասարակ տեղյակ չէ, քանի որ դրա փաստացի կառավարմամբ զբաղվել է ինքը՝ Հայկազ Էլոյանը, իսկ այն բանից հետո, երբ 2011թ-ին տնօրենի և հիմնարկի անվանափոխություն է եղել Արարատ Վարդանյանի անունով, ինքն ընդհանրապես կապ չի ունեցել հիմնարկի հետ։ Ի սկզբանե, փաստորեն ընկերության գործունեության կառավարումն իրականացրել է Հայկազ Էլոյանը։ Ինքը եղել է պարզապես տնօրեն, իսկ ընկերությունը փաստացի պատկանել է Հայկազ Էլոյանին։ Նշել է, որ Էլոյանի ցուցումով մի քանի անգամ ստորագրել է հարկային հաշիվներ, իսկ մի քանի անգամ էլ՝ կատարողական ակտեր։ Իր կողմից ստորագրված փաստաթղթերի բովանդակությանը չի ծանոթացել, իսկ կազմակերպության հիմնադիր և տնօրեն է հանդիսացել դարձյալ Էլոյանի խնդրանքով, քանի որ վերջինս, նշելով, որ ունի այլ կազմակերպություններ ևս, իրեն հայտնել է, որ իրավունք չունի ևս մեկը բացելու։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Անուշավան Այվազյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանում կատարված չարաշահումների վերաբերյալ ուսումնասիրության առիթ է հանդիսացել նշված ժամանակահատվածում մահացած շինարարի խնդիրը, որի կապակցությամբ ստեղծվել է հանձնաժողով, որը համակարգել է ինքը։ Հանձնաժողովի հիմնական խնդիրը եղել է ուսումնասիրել ծավալաթերթով նշված աշխատանքները կատարված լինելու և ապրանքների ծախսման համեմատությունը կատարված աշխատանքների հետ։ Ինքը հանդիսացել է հանձնաժողովի նախագահը, հանձնաժողովի կազմում եղել են ևս 7-8 աշխատակից։ Իրենց առջև դրված խնդիրն է եղել համեմատել ծավալաթերթով նախատեսված աշխատանքները փաստացի կատարված աշխատանքների հետ։ Ինքը եղել է ազգային գրադարանում և կարգավորել է ամբողջ աշխատանքը, անձամբ իրականացրել է չափագրումներ, սակայն հետագայում հանձնաժողովի կողմից իրականացվող չափումներին չի մասնակցել։ Ստուգման արդյունքում հայտնաբերվել են անհամապատասխանություններ՝և ծավալային և որակական տեսակի։ Ստուգումներն իրականացրել են ակնադիտական եղանակով։ Հիշում է, որ ակնհայտ խախտումներից էր օգտագործված լամինատի հաստության տարբերությունը, մի բան, որ այն անձը ով վերահսկել էր այդ աշխատանքները՝ չէր կարող չնկատել։ Տարբերություն է եղել նաև պատուհանների, դռների, կախովի առաստաղների մեջ՝ ծավալային առումներով։ Սալիկների որակն իրենք չեն համեմատել, դրանում տարբերությունը եղել է դարձյալ ծավալային։ Չնայած, որ չափագրումների ընթացքում տեխհսկիչ չի եղել, սակայն վերջնական արդյունքն իրենք ցույց են տվել վերջինիս։ Պնդում է, որ այն ինչ արտացոլված է իրենց կողմից կազմված ակտում՝ միանգամայն համապատասխանում է իրականությանը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն դատարանում հրապարակվել է վկա` ՀՀ քաղաքաշինության նախկին նախարար, Վարդան Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը և համակարգումը իր հրամանով դրվել է նախարարության կազմում ստեղծված հանձնաժողովի վրա, որի նախագահ հանդիսացել է շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանը, իսկ հանձնաժողովի անդամները հանդիսացել են Գ. Քամալյանի վարչության աշխատակիցները։ Շինարարների կողմից կազմված կատարողական ակտերը ներկայացվել են նշված հանձնաժողովին և հանձնաժողովի նախագահ Գ.Քամալյանի դրական եզրակացությունից հետո՝ կատարողական ակտն ու եզրակացությունը ներկայացվել է իր հաստատմանը։ Հիմնականում կարգը եղել է հետևյալ կերպ, որ Գ. Քամալյանը իր դրական եզրակացությունը կայացնելուց հետո, եկել է իր աշխատասենյակ, բանավոր զեկուցել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, աշխատանքներն ընթանում են նախագծով և ժամանակացույցով նախատեսված կարգով ու ներկայացրել է իր կողմից գրված, իր ստորագրությամբ հաստատված եզրակացությունը, որի մեջ նշվել է նաև կատարված աշխատանքների տոկոսային չափը և համապատասխան գումարը։ Գ.Քամալյանը նշված փաստաթղթերի հետ միաժամանակ իրեն է ներկայացրել կատարված աշխատանքների հանձնման ընդունման արձանագրությունը, որում նշվել է կատարված աշխատանքների ժամկետը և վճարման ենթակա գումարը։ Այդ պարագայում ստորագրել է հանձնման ընդունման արձանագրությունը և այն ուղարկել նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական վարչություն, որտեղից էլ ուղարկվել է ՀՀ Ֆինանսների նախարարություն՝ վճարման համար։ Այսինքն, այդ գործընթացը կատարվել է պարբերաբար՝ Գ. Քամալյանի կողմից ամեն անգամ փուլ առ փուլ ներկայացվել են նշված փաստաթղթերը, բանավոր կերպով զեկուցվել, որ աշխատանքների ընթացքը ընթանում է նորմալ հունով։
Հայտնել է, որ իր համապատասխան հրամաններով պատասխանատու ստորաբաժանման վրա է դրվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով իրականացվող բոլոր աշխատանքների հսկման և վերահսկման գործընթացը, այդ թվում շինարարական բոլոր աշխատանքներին հետևելու և դրանց կատարումը ընդունելուց առաջ ուսումնասիրելու պարտականությունը։
/տես` հատոր 1-ին, գ/թ -223-225, հատոր 13, գ.թ 253-254 դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն հրապարակվել է վկա` «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ռիմա Հովհաննիսյանի, նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը և համակարգումը իր հրամանով դրվել է նախարարության կազմում ստեղծված հանձնաժողովի վրա, որի նախագահն է հանդիսացել շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանը, իսկ հանձնաժողովի անդամները հանդիսացել են Գ. Քամալյանի վարչության աշխատակիցները։ Շինարարների կողմից կազմված կատարողական ակտերը ներկայացվել են նշված հանձնաժողովին և հանձնաժողովի նախագահ Գ.Քամալյանի դրական եզրակացությունից հետո՝ կատարողական ակտն ու եզրակացությունը ներկայացվել է իր հաստատմանը։ Հիմնականում կարգը եղել է հետևյալ կերպ, որ Գ. Քամալյանը իր դրական եզրակացությունը կայացնելուց հետո, եկել է իր աշխատասենյակ, բանավոր զեկուցել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, աշխատանքներն ընթանում են նախագծով և ժամանակացույցով նախատեսված կարգով ու ներկայացրել է իր կողմից գրված, իր ստորագրությամբ հաստատված եզրակացությունը, որի մեջ նշվել է նաև կատարված աշխատանքների տոկոսային չափը և համապատասխան գումարը։ Գ. Քամալյանը նշված փաստաթղթերի հետ միաժամանակ իրեն է ներկայացրել կատարված աշխատանքների հանձնման ընդունման արձանագրությունը, որում նշվել է կատարված աշխատանքների ժամկետը և վճարման ենթակա գումարը։ Այդ պարագայում ստորագրել է հանձնման ընդունման արձանագրությունը և այն ուղարկել նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական վարչություն, որտեղից էլ ուղարկվել է ՀՀ Ֆինանսների նախարարություն՝ վճարման համար։ Այսինքն, այդ գործընթացը կատարվել է պարբերաբար՝ Գ. Քամալյանի կողմից ամեն անգամ փուլ առ փուլ ներկայացվել են նշված փաստաթղթերը, բանավոր կերպով զեկուցվել, որ աշխատանքների ընթացքը ընթանում է նորմալ հունով։
Հայտնել է, որ իր համապատասխան հրամաններով պատասխանատու ստորաբաժանման վրա է դրվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով իրականացվող բոլոր աշխատանքների հսկման և վերահսկման գործընթացը, այդ թվում շինարարական բոլոր աշխատանքներին հետևելու և դրանց կատարումը ընդունելուց առաջ ուսումնասիրելու պարտականությունը։
/տես` հատոր 1-ին, գ/թ -223-225, հատոր 13, գ.թ 253-254 դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև քրեական գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցները և գործին վերաբերելի փաստաթղթերը, որոնք հիմնավորում և հաստատում են ամբաստանյալների կողմից իրենց մեղսագրված հանցանքների կատարումը.
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4267 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ հետազոտվող ժամանակաշրջանում կատարված շինարարական աշխատանքների վերաբերյալ կազմված կատարողական ակտերում թույլ տրված ծավալային հավելագրումների հետևանքով պատճառվել է 28 385 280 (կատարողական ակտերում ցույց տրված, սակայն չկատարված աշխատանքների արժեք՝ 33 611 500 փաստացի կատարված և նախագծանախահաշվային փաստաթղթերում ներառված, սակայն կատարողական ակտերում ցույց չտրված աշխատանքների արժեք՝ 5 226 200) ՀՀ դրամ գումարի չափով վնաս։
Եզրակացությանը կից հավելվածում արտացոլված են այն աշխատանքները և դրանց վերաբերյալ կատարողականները որոնցով կատարվել են հավելագրումները։
/տես` հատոր 13, գ/թ 99-156, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4266 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ կատարողական ակտերում ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարված աշխատանքների արժեքն, այսինքն, կատարողական ակտերում թույլ տրված հավելագրումների հետևանքով կապալառուի կողմից պատվիրատուից ստացված ավել գումարի չափը կազմում է 22 583 630 ՀՀ դրամ։
Համաձայն եզրակացությանը կից հավելվածի՝ 2.687.950 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներ կատարվել են 2009-2011թթ., 11.010.020 ՀՀ դրամի հավելագրումներ՝ 2011-2012թթ. և 7361.55 ՀՀ դրամի հավելագրումներ՝ 2009-2012թթ., սակայն վերջինի վերաբերյալ ներկայացված կատարողականներում արտացոլված աշխատանքները հնարավոր չի եղել տարանջատել։
Եզրակացությանը կից հավելվածում արտացոլված են այն աշխատանքները և դրանց վերաբերյալ կատարողականները որոնցով կատարվել են հավելագրումները։
/տես` հատոր 13, գ/թ 99-156, դատական նիստի արձանագրությունը/
Այլ փաստաթղթի կարգով՝ փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը։
/տես` հատոր 14, գ/թ 71-80, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության կողմից կատարված ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ կազմված միջանկյալ արձանագրությունը։
/տես` հատոր 1, գ/թ 14-16, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 27-28, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 01.09.2008թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 25-26, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 18-20, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 23-24, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 12.12.2008թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունը՝ թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 21-22, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 31-33, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.12.2008թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունը՝ թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 29-30, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 93, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 24.08.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 91-92, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 98, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 02.11.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունը՝ թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 96-97, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 90, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 01.12.2009թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունը՝ թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 88-89, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ 22.12.2009թ. կազմված թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 83-84, 87, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.09.2010թ.-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությամբ և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 119-122, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը՝ թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 21.10.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությամբ և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 113-117, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 13.12.2010թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությամբ և թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 2, գ/թ 104-112, դատական նիստի արձանագրությունը/
Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 2, գ/թ 172, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարի 08.08.2006թ-ի թիվ 63-Ա հրամանը՝ Գոռ Քամալյանին քաղաքաշինության նախարարության քաղաքականության վարչության պետ նշանակելու մասին։
/տես` հատոր 7, գ/թ 163, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագիրը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 169-172, դատական նիստի արձանագրությունը/
05.09.2009թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման N ԾՁԲ-09/80-3 պայմանագիրը դրանում կատարված փոփոխություններով։
/տես` հատոր 5, գ/թ 268-284, դատական նիստի արձանագրությունը/
«Ճաննախագիծ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Ս. Բադալյանի և տեխ. հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի միջև կնքված աշխատանքային պայմանագրերը։
/տես` հատոր 5, գ/թ 34-40, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 04.03.2011թ-ի թիվ 02-Ա հրամանը՝ պետական հիմնարկի կառուցվածքային ստորաբաժանումների կանոնակարգր հաստատելու մասին, ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 4-6, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս. Բաղինյանի 08.04.2011թ-ի թիվ 45-Ա հրամանը՝ ՀՀ ՔՆ Քաղաքաշինական ԾԻԳ ՊՀ պատվիրատվությամբ իրականացվող օբյեկտների նկատմամբ վերահսկման լիազորությունների ապահովման մասին, որով ՀՀ Շիրակի մարզում 2011թ-ի պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների մրցութային զննման, հայտերի պատրաստման, նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի մշակման, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողությունների ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկողության լիազորությունները վերապահվել է քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր ճարտարագետ Գևորգ Սոսյանին։
/տես` հատոր 7, գ/թ 14-18, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 74-75, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 23.09.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 7, գ/թ 72-73, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 24.11.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունները։
/տես` հատոր 7, գ/թ 78-81, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 10.12.2009թ֊-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 87-88, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը 27.04.10թ. և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.04.2010թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությամբ և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 7, գ/թ 72-73, 107-108 դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.06.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 121-124, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.07.2010թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 126-130, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը և թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.10.2010թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունն ու թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 133-135, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 140, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ 04.04.2011թ., և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 05.04.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 174, 177-180, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը՝ 26.04.2011թ., և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 27.04.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 187, 190-193, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը՝ 26.05.2011թ., և Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ կազմված թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 204-206, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ 20.06.2011թ., և թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 28.06.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 220-227, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը՝ 02.09.2011թ., և թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 05.09.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 251-258, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 6 կատարողական ակտը՝ 18.10.2011թ., Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 7 կատարողական ակտը՝ 02.11.2011թ. և թիվ 7 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 03.11.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 7 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 274-278, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 8 կատարողական ակտով՝ 02.11.2011թ., և թիվ 8 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 16.11.2011թ-ին կազմված զեկուցագրով և թիվ 8 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ,
/տես` հատոր 7, գ/թ 300, 304-306, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 9 կատարողական ակտը՝ 09.11.2011թ., և թիվ 9 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 07.12.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 9 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 315-319, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 10 կատարողական ակտը՝ 09.11.2011թ., և թիվ 10 կատարողական ակտի վերաբերյալ կազմված թիվ 10 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 326, 329-330, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 11 կատարողական ակտը և թիվ 11 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Սոսյանի կողմից 20.12.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 11 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 337-341, 343, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ 23.02.2012թ. և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 28.02.2012թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 399, 401 և 403-405, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտով՝ 13.04.2012թ., թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 16.04.2012թ-ին կազմված զեկուցագրով և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։
/տես` հատոր 7, գ/թ 418, 421-423, դատական նիստի արձանագրությունը/
Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 18.05.2012թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 7, գ/թ 432, 436-439, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ Ֆինանսների նախարարի 28.09.2012թ. թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. կազմված թիվ 70Ա/1 միջանկյալ ակտը։
/տես` հատոր 9, գ/թ 78-85, դատական նիստի արձանագրությունը/
15.05.2008թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման N ԱՁԾԲ-08/579 պայմանագիրը և 10.03.2009թ. փոփոխության վերաբերյալ համաձայնագիրը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 7, 200, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։
/տես` հատոր 10, գ/թ 17-18, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 07.08.2008թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 16, 19, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։
/տես` հատոր 7, գ/թ 26-28, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 21.09.2008թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունը և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 25-29, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 3 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 13.10.2008թ.-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 30-33, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 4 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 29.10.2008թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունը և թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 34-38, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.11.2008թ-ին կազմված թիվ 5 եզրակացությունն ու թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 20-23, 39, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 30.04.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 207-210, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 06.06.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 211-214, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.07.2009թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 216-218, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։
/տես` հատոր 10, գ/թ 230, 234, 236-241, դատական նիստի արձանագրությունը/
Թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 04.11.2009թ-ին կազմված թիվ 5 եզրակացությունը և թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 235, 242, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 12.08.2010թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 95-97, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.10.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 104-108, դատական նիստի արձանագրությունը/
Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.10.2010թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 110-114, դատական նիստի արձանագրությունը/
Ավարտված շինարարական օբյեկտը շահագործման ընդունող հանձնաժողովի 10.12.2010թ ակտը։
/տես` հատոր 10, գ/թ 134-135, դատական նիստի արձանագրությունը/
Առգրավում կատարելու մասին արձանագրությունը /տես` հատոր 1, գ.թ 22, 70/, արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին և եզրակացություն պայմանագրի կատարման մասին /տես` հատոր 2, գ.թ 42-43/, պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 44-45/, պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 51-53 և 61-63/, արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին և եզրակացություն՝ պայմանագրի կատարման մասին /տես` հատոր 2, գ.թ 75-76 և 77-78,/ արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին, եզրակացություն՝ պայմանագրի կատարման մասին և ակտ /տես` հատոր 2, գ.թ 90-98/, պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 99-103/, քաղաքացիական ծառայության պաշտոնի անձնագիրը /տես` հատոր 11, գ.թ 22/, արձանագրություն՝ գումարը ներկայացնելու մասին /տես` հատոր 12, գ.թ 46/, զեկուցագրեր /տես` հատոր 12, գ.թ 80, 82, 84, 93, 95, 97, 100, 102, 104, 106, 108/, շինարարատեխնիկական, դատահաշվապահական, ֆինանսատնտեսագիտական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության թիվ 12-4266 և 12-4267 եզրակացությունը /տես` հատոր 13, գ.թ 1-50 և 99-156/, հրաման՝ թիվ 14 2008 թվականի գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին /տես` հատոր 13, գ.թ 22/, արձանագրություն՝ առգրավում կատարելու մասին /տես` հատոր 14, գ.թ 200-201/, միջնորդություններ, որոշում՝ պաշտպանի միջնորդությունը մերժելու մասին և հայտարարություն /տես` հատոր 14, գ.թ 202-210/։
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագրերը, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ տրված բժշկական էպիկրիզը, վերջինիս երեխաների ծննդյան վկայականները, ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի վերաբերյալ բնութագիրը։
/տես` հատոր 12-ին, գթ. 2, 3 և հատոր 3. գ.թ 43, 46, քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/,
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, մինչև ամբաստանյալների մեղքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանն անցնելն ու դրանց վերաբերյալ իրավական վերլուծություններ տալը, ցանկանում է անդրադառնալ քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պաշտպանական կողմի բարձրացված հարցերին՝ կապված գործում առկա որոշակի ապացույցների անթույլատրելիությունը հաստատելու հետ։
Այսպես, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանը դատական քննության ընթացքում միջնորդել է հաստատել գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց հանդիսացող «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը՝ որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքի խախտմամբ, այն հիմքով, որ ստուգումն իրականացվել է ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կայացված` ստուգում նշանակելու մասին որոշման հիման վրա, որի իրավասությունը դատախազությունը չի ունեցել։
Բարձրացված խնդրի առնչությամբ դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարելու միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով»։
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի`
«/.../ Դատախազությունն օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝
1) հարուցում է քրեական հետապնդում.
2) հսկողություն է իրականացնում հետաքննության և նախաքննության օրինականության նկատմամբ.
3) դատարանում պաշտպանում է մեղադրանքը.
4) պետական շահերի պաշտպանության հայց է հարուցում դատարան.
5) բողոքարկում է դատարանների վճիռները, դատավճիռները և որոշումները.
6) հսկողություն է իրականացնում պատիժների և հարկադրանքի այլ միջոցների կիրառման օրինականության նկատմամբ։
Դատախազությունը գործում է Սահմանադրությամբ իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակում՝ օրենքի հիման վրա»։
Համաձայն «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի 27-րդ հոդվածի 6-րդ կետի 1-ին ենթակետի`
«6. Պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու հիմքերի առկայության դեպքում նյութեր նախապատրաստելու նպատակով դատախազն իրավունք ունի իր որոշմամբ՝
1) պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում և պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններում ստուգումներ իրականացնելու, պահանջելու և ստանալու իրավական ակտեր, փաստաթղթեր և այլ տեղեկություններ.»
Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման գործընթացում թույլ տրված հնարավոր չարաշահումների հանգամանքներն ուսումնասիրելու համար 2012թ. սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազություն ուղարկված փաստաթղթերի ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի նախահաշվային փաստաթղթերը ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով 2005թ. մշակվել են «Չարբախ» ՍՊ ընկերության կողմից՝ 305.000.000 ՀՀ դրամ նախահաշվային արժեքով։
2008-2010թթ. Հայաստանի ազգային գրադարանի նախագծանախահաշվային փաստաթղթերը լրամշակվել են «Համաշիննախագիծ» ՍՊ ընկերության կողմից, որի արդյունքում օբյեկտի նախահաշվային արժեքը կազմել է 709.641.000 ՀՀ դրամ։
Հայաստանի ազգային գրադարանի շինարարական աշխատանքներն իրականացրել է «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերությունը, ֆինանսավորումն իրականացվել է 2008-2011թթ. ընթացքում։
Նկատի ունենալով, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման աշխատանքների կատարման ճշտությունը ստուգելու համար անհրաժեշտ են հատուկ մասնագիտական գիտելիքներ, ելնելով վերոգրյալից, դատախազ Ա.Ղազարյանը որոշում է կայացրել`
1. Նշանակել Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման աշխատանքների կատարման ճշտության ստուգում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության ներքին աուդիտի գնահատման և ֆինանսական վերահսկողության վարչության մասնագետներին։
Դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննության առարկա դարձնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Սիրունյանի ներկայացրած միջնորդությունը` ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման, քանի որ պաշտպանի կողմից դատարանին չեն ներկայացվել բավարար հիմքեր` «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտն որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար։
Դատարանը նշված եզրահանգմանը գալիս կարևորում է այն հանգամանքը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից պահպանվել և չեն խախտվել ՀՀ Սահմանադրությամբ ու «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքով նախատեսված գործառույթները։ Այլ կերպ, պետական մարմինն՝ ի դեմս դատախազության, իրականացնելով օրենքի սահմաններում իրեն վերապահված գործառույթներից մեկը՝ այն, որ պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու հիմքերի առկայության դեպքում նյութեր նախապատրաստելու նպատակով իրավունք ունի իր որոշմամբ՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում և պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններում ստուգումներ իրականացնելու, պահանջելու և ստանալու իրավական ակտեր, փաստաթղթեր և այլ տեղեկություններ՝ իրականացրել է որոշակի գործողություններ՝ հնարավոր, հետագա պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու նպատակով ստուգում նշանակելու անհրաժեշտությամբ դիմել դրա իրավասությունն ունեցող պետական կառավարման մարմնի մեկ այլ օղակի՝ ՀՀ Ֆինանսների նախարարությանը, ստուգման միջոցով որոշակի տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Նշվածից չի կարելի բացառել այն փաստը, որ ստուգման արդյունքում այնպիսի տվյալներ ձեռք բերելու դեպքում, երբ վերանում է այլևս հայց հարուցելու անհրաժեշտությունը՝ ստացված տվյալներում հանցագործության ակնհայտ կամ առերևույթ հատկանիշներ հայտնաբերվելու առումով, դատախազը պետք է զերծ մնար հետագա գործողություններ իրականացնելուց /քրեադատավարական ոլորտում/ և շարունակեր իր գործողությունները՝ ուղղված քաղաքացիական հայց հարուցելուն։
Այսինքն, դատախազությունը՝ որպես ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքներով լիազորված քրեական հետապնդում հարուցելու իրավասությամբ օժտված պետական մարմին, պարտավոր էր արձագանքել առերևույթ հանցագործության մասին վկայող տեղեկություններին և դրանց վերաբերյալ իրականացնել հստակ գործողություններ՝ օրենքով և այլ իրավական ակտերով իր վրա դրված պարտականություններն իրացնելու տեսանկյունից։
Ի լրումն պաշտպան Ա.Սիրունյանի կողմից ներկայացված միջնորդության և որպես դրանից բխող անհրաժեշտություն, ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանը դատական քննության ընթացքում միջնորդել է հաստատել նաև գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց հանդիսացող՝ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության հիման վրա նշանակված համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացության` որպես ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիությունը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքի խախտմամբ, այն հիմքով, որ այդ ապացույցի բովանդակությունը լիովին հիմնված է «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա, որն էլ ձեռք է բերվել ՀՀ օրենսդրությամբ, մասնավորապես, «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի խախտմամբ։
Դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննության առարկա դարձնելով ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի ներկայացրած միջնորդությունը` ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման՝ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից իրականացված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտն օրինական հիմքով ստացված լինելու մասին դատարանի վերը շարադրված պատճառաբանություններով։ Այլ կերպ, հաստատված համարելով, որ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից իրականացված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը պահանջվել և ստացվել է՝ այն պահանջող և տվող մարմինների օրինական գործառույթների սահմաններում, ինքնին անհիմն է դառնում նաև համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացության` որպես ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու պահանջը։
Նշվածից զատ, դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննարկման առարկա դարձնելով ամբաստանյալներ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի շահերի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի շահերի պաշտպան Ս. Սաֆարյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի կողմից ներկայցված մի շարք իրավական դիրքորոշումներ` կապված իրենց պաշտպանյալներին առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության և ընդհանրապես նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության հետ, արձանագրում է հետևյալը.
դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը և Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, հանդիսանալով ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող իրենց հանձնարարված կոնկրետ օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու պաշտոնատար անձինք, գործընթացը կանոնակարգող կառավարության որոշումների, ինչպես նաև կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքները, իրենց պաշտոնական դիրքն օգտագործել են ծառայության շահերին հակառակ և չեն կատարել իրենց ծառայողական պարտականությունները, որն արտահայտվել է նրանում, որ առանց կատարված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու դրանք ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել են դրական եզրակացություններ այն դեպքում, երբ կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակված են եղել տարբերի, իսկ ընդհանուր առմամբ 28.385.280 ՀՀ դրամի չափով գումարներ։
Համաձայն ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված «Գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման» կարգի՝ «Պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունը» վերտառությամբ 4-րդ գլխի 17-րդ կետի՝ պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունն իրականացնում է պատասխանատու ստորաբաժանումը։ Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ամփոփվում են պատվիրատուի ղեկավարի և պատվիրատուի հետ պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետև՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ։
Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման եզրակացության հիման վրա։
Նույն որոշման 18-րդ կետը սահմանում է, որ պատասխանատու ստորաբաժանումը դրական եզրակացություն է տալիս պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների վերաբերյալ, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է գնման հայտով սահմանված բնութագրերին (պայմաններին)։ Հակառակ դեպքում տրվում է բացասական եզրակացություն։
ՀՀ կառավարության 2008թ. հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատվել է՝ «Գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության գնումների գործընթացի վերահսկման» կարգը, որով ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշումը ճանաչվել է ուժը կորցրած։ Թիվ 853-Ն որոշման 24-րդ կետի համաձայն`
«Պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունն իրականացնում է պատասխանատու ստորաբաժանումը։ Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ամփոփվում են պատվիրատուի ղեկավարի և գնման պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետ՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ։ Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման դրական եզրակացության (այսուհետ՝ եզրակացություն) հիման վրա։
Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման դրական եզրակացության (այսուհետ՝ եզրակացություն) հիման վրա։
Նույն որոշման 25-րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատու ստորաբաժանումը տալիս է պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների վերաբերյալ դրական եզրակացություն, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է պայմանագրի պայմաններին։
Պայմանագրով սահմանված ապրանքի մատակարարման, աշխատանքի կատարման կամ ծառայության մատուցման ժամկետների խախտման դեպքերում տրվում է դրական եզրակացություն, եթե պատվիրատուի կողմից չի ընդունվում պայմանագիրը լուծելու մասին որոշում։ Բացասական եզրակացություն տրվելու դեպքում պատվիրատուն ձեռնարկում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նախատեսված միջոցներ՝ հարցի կարգավորման համար։ Գործակալության կողմից կնքված պայմանագրի շրջանակներում բացասական եզրակացություն տրվելու դեպքում պատվիրատուն երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում դրա մասին հայտնում է գործակալությանը՝ ներկայացնելով առաջարկություններ պայմանագրի կողմի նկատմամբ ձեռնարկվելիք միջոցների վերաբերյալ։
Նման դեպքում գործակալությունը, ներկայացված առաջարկություններին համապատասխան, ձեռնարկում է միջոցներ՝ հարցի կարգավորման համար»։
Հաշվի առնելով, որ ի սկզբանե, դեռևս ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված «Գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման» մասին որոշմամբ, սահմանված և հստակեցված է եղել գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգն ու դրա պայմանները, իսկ հետագայում այդ և դրան հաջորդող որոշումները փոփոխվել կամ կորցրել են իրենց ուժը, ՀՀ Կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ, թիվ 853-Ն որոշումը ուժը կորցրած ճանաչվելուց հետո, նույն՝ գնումների գործընթացն իրականացվել է արդեն թիվ 168-Ն որոշմամբ և սահմանվել, որ դրանք պետք է իրականացվեն «Գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգով»՝ համաձայն հավելվածի։
Նշված կարգի 4-րդ կետի համաձայն՝ գնման գործընթացը հետևյալ գործընթացների (գործառույթների) ամբողջությունն է՝
1) գնումների պլանավորում.
2) գնումների նախապատրաստում.
3) պայմանագրի կնքում.
4) պայմանագրի կատարում։
Կարգի 5-րդ կետը սահմանում է, որ գնումների գործընթացին առնչվում են նաև հետևյալ գործընթացները (գործառույթները)՝
1) հաշվետվողականություն.
2) հսկողություն.
3) ներքին աուդիտ։
Կարգի 7-րդ կետը սահմանում է, որ հսկողությունը պատվիրատուի կողմից գնումների գործընթացի ինքնուրույն գնահատումն է։ Հսկողության նպատակն է ապահովել, որ`
1) առկա ռեսուրսներն օգտագործվեն և գործառույթները կատարվեն նախանշված պայմաններին համապատասխան.
2) միջոցները պաշտպանված լինեն վատնումից, խարդախությունից.
3) որոշում ընդունելու համար առկա լինի վստահելի և ժամանակին ներկայացված տեղեկատվություն։
Կարգի 8-րդ կետի համաձայն՝ հսկողությունը պատվիրատուի կողմից գնումների գործընթացի ինքնուրույն գնահատումն է։ Հսկողության տեսակներն են՝
1) նախնական հսկողություն, երբ մինչև գործարքի կատարումն է գնահատվում դրա համապատասխանությունը (օրինականությունը) այդ գործարքի կատարման համար սահմանված պայմաններին, և
2) հետ հսկողություն, երբ գործարքի համապատասխանությունը (օրինականությունը) այդ գործարքի կատարման համար սահմանված պայմաններին գնահատվում է գործարքի կատարումից հետո։
Նույն որոշման «Գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգ» հավելվածի 11-րդ կետի համաձայն՝ յուրաքանչյուր գնման գործընթացի համար պատասխանատու են պատվիրատուի ղեկավարը, ինչպես նաև իրենց վերապահված իրավասությունների մասով՝
1) գնումները համակարգողը.
2) պատասխանատու ստորաբաժանումը.
3) գնահատող հանձնաժողովը։
17-րդ կետի «բ» համաձայն՝ պատասխանատու ստորաբաժանումը հսկողություն է իրականացնում պայմանագրի կողմի (կապալառու, մատակարար և այլն)՝ պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունների կատարման նկատմամբ։
Նույն կարգի 120-րդ կետի համաձայն՝ պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ընդունվում են պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի և գնման պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետ՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ, որի ձևը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարը։ Իսկ 121-րդ կետի համաձայն՝ արձանագրությունն ստորագրվում է, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է պայմանագրի պայմաններին։ Հակառակ դեպքում պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքները չեն ընդունվում, արձանագրություն չի ստորագրվում և պատվիրատուն՝
1) հարցի կարգավորման համար ձեռնարկում է նման իրավիճակի համար պայմանագրով նախատեսված միջոցները.
2) կատարողի նկատմամբ կիրառում է պայմանագրով նախատեսված պատասխանատվության միջոցներ։
Վերոգրյալ իրավական ակտերի, դատարանում ամբաստանյալների և վկաների կողմից տրված ցուցմունքների, ինչպես նաև հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցների և գործին վերաբերելի փաստաթղթերի համադրումն ու համակարգային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ գնման գործընթացն, ի թիվս այլոց, որպես պարտադիր պայման պետք է իր մեջ ներառի կնքված պայմանագրի ամբողջությամբ, այլ ոչ թե պայմանով կամ հետագայում կատարելու խոստումով, կատարումը։ Գնման գործընթացը կանոնակարգող բոլոր երեք որոշումներով սահմանված է պատասխանատու ստորաբաժանման կողմից պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողություն իրականացնելու պարտականություն, որը ենթադրում է ընթացիկ, մինչև գործարքի կատարման ավարտը դրա գնահատում և նպատակ է հետապնդում ապահովելու, որպեսզի առկա ռեսուրսներն օգտագործվեն և գործառույթները կատարվեն նախանշված պայմաններին համապատասխան, միջոցները պաշտպանված լինեն վատնումից, խարդախությունից, որոշում ընդունելու համար առկա լինի վստահելի և ժամանակին ներկայացված տեղեկատվություն։
Վերլուծության ենթարկելով կառավարության հիշյալ որոշումները, դատարանն արձանագրում և հիմնավոր է համարում մեղադրանքի մարմինների այն դիտարկումները, որ՝ նշված որոշումներում ուղիղ սահմանվում է, որ պատասխանատու ստորաբաժանումը պետք է հանձնման ընդունման հիմք հանդիսացող դրական եզրակացություն տա միայն այն դեպքում, երբ մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է գնման հայտով սահմանված պայմաններին։ ՀՀ կառավարության թիվ 1267 և 853 որոշումներում նշված է, որ պատվիրատուի ղեկավարը կարող է պատասխանատու ստորաբաժանման՝ սույն կարգով սահմանված լիազորությունները վերապահել այլ անձի կամ այդ նպատակով կազմավորված տեխնիկական հսկողության հանձնաժողովին, որի անդամներ կարող են լինել այլ մարմինների կամ կազմակերպությունների ներկայացուցիչները։ Ոչ կապալի և ոչ էլ տեխնիկական հսկողության ծառայությունների գնման պայմանագրերով չի սահմանվել պատվիրատուի լիազորությունների փոխանցում որևէ անձի, այդ թվում՝ տեխնիկական հսկողություն կատարող սուբյեկտին։ Ավելին, ինչպես կապալի, այնպես էլ տեխնիկական հսկողության պայմանագրերով հստակ սահմանված է, որ պատվիրատուն իրավունք ունի ցանկացած պահի ստուգել կապալառուի իրականացրած աշխատանքի ընթացքը և որակը՝ առանց միջամտելու վերջինիս գործունեությանը։ Պատվիրատուն պարտավոր է պայմանագրով սահմանված ժամկետում և կարգով կապալառուի մասնակցությամբ զննել աշխատանքը, իսկ պայմանագրից աշխատանքի արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ աշխատանքում այլ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում՝ այդ մասին անհապաղ հայտնել կապալառուին։
«2008թ. գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին» ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ. հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի 1-ին կետով ի գիտություն է ընդունվել ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008թ. Պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին իրականացվող ծախսերի վերաբերյալ տեղեկանքը՝ համաձայն հավելված 1-ի։
Հավելված 1-ի համաձայն՝ ի թիվս այլոց, կրթական և մշակութային օբյեկտների հիմնանորոգման ծրագրով գնումն իրականացնող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է հանդիսացել Գոռ Քամալյանը։
Նույն հրամանի 2-րդ մասով նախատեսվել է ստեղծել կապիտալ շինարարության, կապիտալ նորոգման և նախագծային աշխատանքների համար նախատեսված հատկացումների հաշվին իրականացվող գնումների պատասխանատու ստորաբաժանում՝ համաձայն հավելված 2-ի։ Հավելված 2-ի համաձայն՝ այդ ստորաբաժանման պատասխանատու է հանդիսացել Գոռ Քամալյանը։
«2009թ. գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին» ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ. փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանը բովանդակային առումով համապատասխանում է 2008թ. թիվ 14 հրամանին։
Համաձայն հեղինակային հսկողության ծառայության իրականացման պետական պայմանագրի` ,,ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությունն ի դեմս նախարար Վ.Վարդանյանի, որը գործում է Նախարարության կանոնադրության հիման վրա, այսուհետ «Պատվիրատու» մի կողմից և «Համաշիննախագիծ» ՍՊԸ տնօրեն ի դեմս Ա.Լևոնյանի, որը գործում է Ընկերության կանոնադրության հիման վրա այսուհետ «Կատարող» մյուս կողմից կնքեցին սույն պայմանագիրը հետևյալի մասին`
/.../
2.2 Պատվիրատուն պարտավոր է `
2.2.1 Սույն պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված Ծառայությունը, իսկ պայմանագրից Ծառայության արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում` անհապաղ հայտնել Կատարողին։»,,
Այլ կերպ, պայմանագրի վերը նշված դրույթը հաստատում է, որ Գոռ Քամալյանն ուղղակիորեն ունեցել է պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու, իսկ պայմանագրից Ծառայության արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում` անհապաղ Կատարողին հայտնելու պարտականություն։
Բացի այդ, Գոռ Քամալյանի զբաղեցրած՝ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագրով սահմանված է, որ վարչության պետը կազմակերպում, ծրագրում, համակարգում, ղեկավարում և վերահսկում է վարչության ընթացիկ գործունեությունը։ Վարչության պետն, ըստ պաշտոնի անձնագրի, վարչության աշխատողներին տալիս է համապատասխան ցուցումներ և հանձնարարականներ։
Դատաքննությամբ և գործի հանգամանքներով հաստատվեց, որ Գոռ Քամալյանը հանդիսացել է համապատասխան օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքների գնման գործընթացի պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար և կատարված կոնկրետ աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաստաթղթերի հիման վրա տվել է դրական եզրակացություններ այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են պայմանագրի պայմաններին։ Դատարանն արձանագրում է, որ Գոռ Քամալյանը դրական եզրակացությունները տվել է՝ առանց հավաստիանալու այդ աշխատանքների որակի և ծավալի մեջ՝ ունենալով կատարված աշխատանքներն ստուգելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու պարտականություն։ Գոռ Քամալյանը սույն գործով մեղադրանքին առնչվող օբյեկտներում կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաթեթում առկա տվյալների՝ իրականությանը համապատասխանությունը ստուգելու համար համապատասխան աշխատակցին չի հանձնարարել ստուգումներ կատարել տեղում՝ ի տարբերություն մի շարք այլ օբյեկտների։
Ասվածի ապացույցն է, որ գործով վկա Վարազդատ Առաքելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կոնկրետ օբյեկտների կատարողական փաթեթներն ստանալիս, եղել են դեպքեր, որ վարչության պետ Գ.Քամալյանի հանձնարարությամբ գործուղվել են այդ օբյեկտներ՝ ստուգելու կատարված բոլոր աշխատանքները՝ բացի ծածկված աշխատանքներից, իսկ Հայաստանի ազգային գրադարանում կամ Մեծ Մանթաշի դպրոցում ստուգումներ կատարելու համար երբեք չի եղել։ Գոռ Քամալյանն ինքն էլ դատարանում չի հերքել, որ որևէ մեկին չի գործուղել այդ օբյեկտներն ստուգելու՝ պատճառաբանելով, որ ստուգման պարտականություն չեն կրել։
Այսպիսով, Գոռ Քամալյանի կողմից պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ վերջինս, լիազորված լինելով իր ղեկավարած վարչության աշխատակիցներին տալու հանձնարարություններ և ցուցումներ, այդ թվում՝ կատարողական փաստաթղթերում նշված և իրականում կատարված աշխատանքների համապատասխանությունը տեղում ստուգելու վերաբերյալ, չնայած, որ առկա է եղել դրա իրացման ծառայողական անհրաժեշտություն, այսինքն՝ այդ լիազորության իրականացումը բխել է ծառայության շահերից, չի իրականացրել դրանք։ Գոռ Քամալյանը պատվիրատուի ղեկավարին շարունակ զեկուցել է իր ղեկավարած ստորաբաժանման կողմից համակարգվող շինարարական աշխատանքները որակյալ և համապատասխան ծավալներով իրականացվելու մասին։ Ավելին, Գ.Քամալյանի՝ որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի, պարտականությունները, որոնք սահմանված են պայմանագրերով, հստակ նախանշում են նրա՝ պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականությունները, որոնք գործով հաստատվեցին, որ երբևէ չեն կատարվել, որը և պատճառ է հանդիսացել պետության ֆինանսական միջոցներն այլ անձանց կողմից հափշտակելուն, այսինքն, Քամալյանն ունենալով պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականություն, չի իրականացրել այն, իրականում չկատարված աշխատանքները ներկայացնելով որպես լիովին կատարված և չարաշահելով իր պաշտոնեական լիազորությունները՝ չկատարելով դրանք, նպաստավոր պայմաններ է ստեղծել այլ անձանց կողմից պետական միջոցները հավելագրումների միջոցով հափշտակելու համար։
Վերլուծելով Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցը դատարանը փաստում է, որ վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-12 Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ. Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները։
Գևորգ Սոսյանը պատասխանատու է եղել Արագածոտնի և Շիրակի մարզերում իրականացվող քաղաքաշինական ծրագրերի նկատմամբ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված քաղաքաշինական հսկողության իրականացման համար։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգի 8-րդ կետի համաձայն՝ բաժինն իրականացնում է հետևյալ գործառույթները՝...
Բ) ՀՀ քաղաքաշինական օրենսդրությամբ որպես պատվիրատուի լիազորություն սահմանված շինարարության որակի տեխնիկական հսկողությունը, շինարարական նորմերի պահանջների պահպանման նկատմամբ հսկողության պայմանագրի լրիվ իրականացման մոնիթորինգի վարումը, հաշվետվություններ վարելն ու ներկայացնելը, այդ թվում՝ նաև աշխատանքի որակի, ժամկետների և կատարման նկատմամբ հսկողությունը, շինարարական ծրագրերի իրականացման համակարգումը։
ՀՀ կառավարության թիվ 168-Ն որոշմամբ սահմանված կարգի 15-րդ կետի համաձայն՝
«պատվիրատու հանդիսացող պետական կառավարման մարմնի համակարգում ծրագրեր իրականացնող պետական հիմնարկ գործելու դեպքում ԾԻԳ-ն է իրականացնում՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինական օրենսդրությամբ որպես պատվիրատուի լիազորություն սահմանված՝ շինարարության որակի տեխնիկական հսկողության, շինարարական նորմերի պահանջների պահպանման նկատմամբ հսկողության ծրագրի լրիվ իրականացման մոնիթորինգը, հաշվետվություններ պատրաստելն ու ներկայացնելը, այդ թվում՝ նաև աշխատանքների որակի, ժամկետների և կատարման նկատմամբ հսկողությունը»։
Ասվածից հետևում է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով է եղել սահմանված, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ ՄԵԾ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը։ Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանն իր այդ լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել։ Դատարանում ցուցմունք տալիս Սոսյանը, պատասխանելով դատարանի հարցերին, չկարողացավ տալ հստակ և տրամաբանված պատասխաններ առ այն, որ ինչ կարգով էին շինարարները պատրաստվում հետագայում վերացնել այն թերությունները, որոնք հայտնաբերվել էին այդ՝ կոնկրետ փուլում, կամ ինչ կապ կարող է ունենալ ավարտված աշխատանքներից հետո ի հայտ եկած թերությունների չվերացումը հետագա չկատարված աշխատանքների հետ, այն դեպքում, երբ դրանց ավարտված լինելու պայմաններում նվազում կամ ընդհանրապես վերանում է նախկին թերությունները վերացնելու հավանականությունը, չնայած այն բանին, որ Գևորգ Սոսյանը ցուցմունք տվեց, որ ինքը հույս է ունեցել, որ դրանք կշտկվեն, քանի որ աշխատանքները եղել են շարունակական և չեն ավարտվել։
Այս առումով դատարանը հատկանշական է համարում նաև ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը նախաքննության ընթացքում տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ևս իմացել է առկա թերությունների մասին, բայց վստահ է եղել, որ բաց թողնված աշխատանքները կկատարվեն շինարարի կողմից։ Նշել է նաև, որ եղել է մի դեպք, երբ այսպես ասած «ապառիկ կարգով» կատարողական ակտ է ստորագրել 2011թ. դեկտեմբերին, որում նշված մի քանի աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը ստորագրել է այն Գևորգ Սոսյանի ասելով։
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, այն, որ Գևորգ Սոսյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ նա, հստակ իմանալով իր կողմից վերահսկվող շինարարության թերությունների մասին, ոչ միայն չի ձեռնարկել պայմանագրով այդ դեպքերի համար նախատեսված միջոցներ, այլև զեկուցագրեր է ներկայացրել այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են նախագծային պայմաններին։
Դատարանը, քննարկման առարկա դարձնելով Գևորգ Սոսյանի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի՝ իր պաշտպանական ճառում ներկայացված այն դատողությունները, թե իր պաշտպանյալի արարքում առկա չէ որևէ հանցակազմ և նրա գործողությունները պետք է գնահատվեն և քննարկվեն զուտ քաղաքացիաիրավական հարթության մեջ, գտնում է, որ ներկայացված դիրքորոշումը չի կարող լինել հիմնավոր և փաստարկված, քանի որ ճիշտ է՝ իրականացված լիազորություններում Գևորգ Սոսյանը հանդիսացել է որոշակի պայմանագրային հարաբերությունների կողմ՝ սուբյեկտ, բայց այստեղ նշված իրավահարաբերությունները պետք է դիտարկվեն այն տեսանկյունից, որ վերջինս այդպիսի սուբյեկտ է հանդիսացել լինելով պետական հիմնարկում առանձնացված պետական ստորաբաժանման պաշտոն զբաղեցնող՝ պաշտոնատար անձ։ Այլ կերպ, Գևորգ Սոսյանը պայմանագրային իրավունքների և պարտավորությունների սուբյեկտ է հանդիսացել, լինելով պաշտոնատար անձ, և չի գործել որպես քաղաքացի կամ այլ իրավաբանական անձի ներկայացուցիչ, որպիսի հանգամանքն ինքին բացառում է սույն գործով ամբաստանյալ Սոսյանի գործողությունները քաղաքացիաիրավական տիրույթում դիտարկելու հնարավորությունը։
Վերոգրյալից բացի, դատարանն ապացուցված է համարում, որ գործով մյուս ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Ճաննախագիծ» առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ «Ն. Ա. Օհանյան» ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները։ Նշվածը դատարանում հիմնավորվեց ինչպես հրապարակված և հետազոտված իրավական ակտերով, ապացույցներով և մյուս՝ գործին վերաբերելի փաստաթղթերով /տես դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժինը/ այնպես էլ վկա Նարինե Օհանյանի և իր՝ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներով։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանի վերը շարադրված հիմնավորումներով ապացուցված է համարում ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքները՝ դրանց ձևակերպմամբ և հաստատված է համարում Գոռ Վիկտորի Քամալյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված հանցանքները կատարելը և գտնում է, որ վերջիններս կատարած հանցավոր արարքների համար ենթակա են պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանցից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Գոռ Վիկտորի Քամալյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 70, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները՝ Սյուզաննա և Վահե Գոռի Քամալյանները, ծնված 1998 թ.-ի նոյեմբերի 14-ին։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Միաժամանակ, դատարանը ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ ունի առողջական խնդիրներն` ըստ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կողմից տրված գրության՝ Գոռ Քամալյանի մոտ ախտորոշվել է «հայմորյան խոռոչներում կանգային երևույթներ, զարկերակային հիպերտենզիա, սրտի երկու փորոքների գերաճ» հիվանդություններ։ Բացի այդ, վերջինիս խնամքին է գտնվում վատառողջ մայրը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Գևորգ Սարգսի Սոսյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Հ.Սարգսյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի`
«Գևորգ Սարգսի Սոսյանը` ծնված 10 ապրիլի 1959 թվականին աշխատում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնում որպես գլխավոր մասնագետ 2011թ. մարտի 09-ից։ Աշխատանքի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես նախաձեռնող, բարեխիղճ, կարգապահ և պատասխանատու աշխատող։ Աշխատասեր է հանձնարարականները կատարում է ժամանակին և որակով։ Պրոֆեսիոնալ է իր գործի մեջ, քաջատեղյակ է շինարարական ոլորտում կատարվող փոփոխություններին, միշտ ձգտում է մասնագիտական որակավորման բարձրացմանը։ Ընկերասեր է, ուշադիր, կոլեկտիվում վայելում է հարգանք»։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Գևորգ Սարգսի Սոսյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` հատոր 12, գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելը։
/ տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում` նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` հատոր 12, գ.թ. 2, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելը։
/ տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժները վերջիններս պետք է կրեն։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակների ընտրության, պատժաչափերի և այդպիսիք նրանց կողմից կրելու հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին»։
Սույն գործով պատիժ նշանակելիս դատարանը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած վերոշարադրյալ դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի է առնում ամբաստանյալների՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և այս՝ կոնկրետ, գործով անհատականացնել պատիժը։
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են անձի՝ որպես հանցավորի, հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։
Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժաչափի նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61-րդ հոդվածների պահանջները։
Քննված քրեական գործով, թեև դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալների անձերը բնութագրվում են միայն դրական հատկանիշներով, բոլոր ամբաստանյալների արարքներում առկա են մի շարք` օրենքով նախատեսված, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ և ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի արարքներում բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, սակայն այդուամենայնիվ գտնում է, որ ներկայումս կոռուպցիայի և պետական միջոցների վատնման ու հափշտակության դեմ վարվող պայքարի համատեքստում առավել քան երբեք կարևորվում են նմանատիպ հանցագործություններ կատարած անձանց հասարակությունից մեկուսացնելու ձևով նմանատիպ հանցագործությունների աճն ու տարածումը կանխարգելելու օրենսդրական նպատակների իրացումը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանը և Գևորգ Սոսյանը կատարել են Պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործություններ, որոնք իրենց բնույթով հասարակական մեծ վտանգավորություն են ներկայացնում, խարխլում են պետական համակարգի հիմքերն ու այս դեպքում նաև՝ տնտեսական կառուցվածքը։
Ինչ վերաբերվում է Աշոտ Մամիկոնյանին, ապա նա թեև կատարել է Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն այն տվյալ դեպքում մեծ է իր հանրության համար վտանգավորության աստիճանով, քանի որ փոխկապակցվել է Գոռ Քամալյանի և Գևորգ Սոսյանի կողմից Պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործություններ կատարելու հետ՝ իր կատարման մեխանիզմով նպաստել դրանց, դառնալով այն իրականացնելու համար անհրաժեշտ օղակներից մեկը, ինչ արտահայտվել է պետության դրամական միջոցներն այլ անձանց կողմից ծախսելուն` ոչ ըստ նպատակի։ Տվյալ պայմաններում ևս դատարանը բարձր դասելով Աշոտ Մամիկոնյանի կողմից կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի խիստ պատիժ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«….3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։»
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված բոլոր հիմնավորումների համակցությունն օբյեկտիվ հիմք են ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ իրենց կողմից կատարած արարքներին համաչափ` ազատազրկման, ձևով պատիժներ սահմանելու համար, քանի որ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ դատարանի նշված մոտեցումը լիովին կարող է ապահովել պատժի նշանակման, հանցավորներին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու օրենսդրական նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնվի անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Լուծելով դատական ծախսերի հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 12-4267 փորձաքննության համար ծախսված 123.660 ՀՀ դրամ գումարը, որպես դատական ծախս պետք է բռնագանձվի ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանից, իսկ թիվ 12-4265 և 12-4266 փորձաքննությունների համար ծախսված ընդհանուր՝ 577.080 ՀՀ դրամ գումարը, որպես դատական ծախսեր պետք է բռնագանձվեն ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանից, Գևորգ Սոսյանից և Ալբերտ Մամիկոնյանից՝ համապարտության կարգով։
4. Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-359, 360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Գոռ Վիկտորի Քամալյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, հանցանքների համակցությամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2012թ. սեպտեմբերի 28-ից։
2. Գևորգ Սարգսի Սոսյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Գևորգ Սարգսի Սոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
3. Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Գոռ Վիկտորի Քամալյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 123.660 /մեկ հարյուր քսաներեք հազար վեց հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Գոռ Վիկտորի Քամալյանից, Գևորգ Սարգսի Սոսյանից և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանից համապարտության կարգով հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 577.080 /հինգ հարյուր յոթանասունյոթ հազար ութսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով՝ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը` պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0057/01/13
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-04-2013 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0057/01/13 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 61204712 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գոռ Քամալյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ–ի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն լինելով ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նաիուտարությանր հատկացված միջոցների հաշվին Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացվող հիմնանորոգման աշիոստանքներր համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների րնթացքն ու որակր, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և րնդունել կատարված աշխատանքր, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի27–ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆիեաևսավորմաե կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջներդ՝ շուրջ 3 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման միջոցով Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և իր ու իր աշխատակիցների միջոցով կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերություններր քողարկելու և իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և ծառայողական պարտականություններր չկատարելով դրական եզրակացություններ է տվել 28.385.280 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներով կազմված կատարողական ակտերի՝ կապալառուի և տեխնիկական հսկողություն իրականացրած հսկիչների կողմից իրենց աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարելու վերաբերյալ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ «Հիղրոշինարար-5» ԲԲ րնկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։ Գևորգ Սոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ պետական հիմնարկի տնօրենի 2011թ. մարտի 9-ի հրամանի համաձայն աշխատելով որպես նույն հիմնարկի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնում որպես գլխավոր ճարտարագետ, պետական հիմնարկի տնօրենի 2011թ. ապրիլի 8-ի թիվ 45-Ա հրամանի համաձայն հանդիսանալով ՀՀ Շիրակի մարզում ՀՀ 2011թ. պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողության ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերասկման լիազորություններով օժտված պատասխանատու պաշտոնատար անձ, խախտելով պետական հիմնարկի տնօրենի 2011թվականի մարտի 4-ի թիվ 02-Ա հրամանով հաստատված ԾԻԳ-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգր և ՀՀ կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնումների գործրնթացի կազմակերպման կարգի 8-րդ գլխի 120-121 կետերի պահանջներր, ավելի քան մեկ տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքները անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքն օգտագործել է. ծառայության շահերին հակառակ շինարարի կողմից Շիրակի մարի Մեծ Մանթաշ համայնքի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ–ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի շուրջ 11.010.020 ղրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, աշխատանքներն, ամբողջությամբ և պատճաշ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եգրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ: Աշոտ Մամիկոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2010 թվականի հունվարի 1 1-ին, 2011 թվականի ապրիլի 1-ին և 2012թ. փետրվարի 1-ին «ճաննախազիծ» ինստիտուտ ՍՊ ընկերության տնօրեն Ս. Բադալյանի հետ կնքած պայմանագրերի համաձայն, աշխատելով նշված ընկերությունում որպես տեխնիկական հսկիչ, «ճաննախազիծ» ինստիտուտ ՍՊ ընկերության ու «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի միջև 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 09/80-3 պայմանագրի համաձայն, տեխնիկական հսկողության իրականացնելով Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում նախատեսված և իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ, իր լիազորությունները կազմակերպության շահերին հակառակ և ի օգուտ «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ էլոյանի օգտին օգտագործելով, առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքների լրիվ կատարված լիներս մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Քամալյան |
| Հայրանուն | Վիկտորի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Սոսյան |
| Հայրանուն | Սարգսի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Մամիկոնյան |
| Հայրանուն | Ալբերտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.1 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-04-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 25-04-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 25-04-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 25-04-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-05-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Քամալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Սոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Մամիկոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Սիրունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Սաֆարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-05-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-05-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի` սեմինար պարապմունքների մասնակցության պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-07-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-07-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-08-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Մեղադրողի բացակայության պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-09-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-09-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-10-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-11-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-11-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 28-11-2013 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Այլ դատարանի դատավորի նշանակում |
| Հիմքը | ՀՀ Նախագահի 26.11.2013թ. ՆՀ-309-Ա հրամանագիր: |
Մակագրել
| Երբ | 28-11-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 29-11-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 29-11-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 29-11-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-12-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Քամալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Սոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Մամիկոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Սիրունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ս |
| Ազգանուն | Սաֆարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Ստեփանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-01-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-01-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 13-05-2014 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Քամալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 13-05-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործողությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Սոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 13-05-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործողությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Մամիկոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 13-05-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0057/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,13,, մայիսի 2014թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետև` դատարան/ ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ Քարտուղարությամբ՝ Կ. Կարապետյանի Ժ. Մինասյանի Մասնակցությամբ` Մեղադրողներ Ա. Ղազարյանի Գ. Մարկոսյանի Գ. Բաղդասարյանի Պաշտպաններ Ա. Սիրունյանի Ս. Սաֆարյանի Հանրային պաշտպան Ա. Ստեփանյանի դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` 1. Գոռ Վիկտորի Քամալյանի՝ ծնված 21.06.1961թ. Մարտունի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, իր հայտարարությամբ ամուսնացած, խնամքին 4 երեխա՝ որոնցից 2-ն անչափահաս, ներկայումս գտնվում է քաղ. ծառայության կադրերի ռեզերվում, բն. ք. Երևան, Մազմանյան 5 շենք, բն. 82., խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը, կալանքի տակ է 2012թ.-ի սեպտեմբերի 28-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին, 308-րդ հոդվածի 1-ին, և 308-րդ hոդվածի 2-րդ մասերով, 2. Գևորգ Սարգսի Սոսյանի՝ ծնված 10.04.1959թ. Կոտայքի մարզի Բջնի գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, իր հայտարարությամբ ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք չունի, աշխատում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ում՝ որպես գլխավոր մասնագետ, բն. ք. Երևան, Նոր-Նորքի 8-րդ զանգված 37 շենք, բն. 10, խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 3. Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի՝ ծնված 23.07.1956թ-ին, Արարատի մարզի Վերին Արտաշատ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է «Ճաննախագիծ ինստիտուտ» ՍՊԸ-ում՝ որպես տեխնիկական հսկիչ, բն. Արարատի մարզ գյուղ Վերին Արտաշատ, խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ստացված քրեական գործի նախաքննական նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝ «ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում քննված սույն քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով պարզվել և հիմնավորվել է հետևյալը. Դրվագ 1 Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացնելու նպատակով 2008-2011թթ.-ին կնքվել են ընդհանուր գումարով 668579.6 հազ. դրամի թվով 3 պայմանագրեր։ 13.06.2008թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների» թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-7 պայմանագիրը՝ 300492.6 հազ. դրամ գումարով։ 29.05.2009թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման» թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-1 պայմանագիրը՝ 136464.8 հազ. դրամ գումարով։ 19.07.2010թ-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Հիդրոշինարար-5» ԲԲԸ-ի միջև «Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման» թիվ ՄԲ ԱՇՁԲ-10/8 պայմանագիրը՝ 248883.6 հազ. դրամ ընդհանուր գումարով։ Պայմանագրերով նախատեսված աշխատանքների վերջնաժամկետ է սահմանվել 30.05.2011թ.։ Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացվել են «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության կողմից։ Տեխնիկական հսկողությունը՝ համաձայն 2008 թվականի հունիսի 4-ին և 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 08/55-3 և ԾՁԲ 09/80-5 պայմանագրերի իրականացվել է «Հանարդնախագիծ» ԲԲ և «Կոտայք ՆՇԲ» ՍՊ ընկերությունների կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի։ Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Կիմի Անդրեասյանը հիմնանորոգման աշխատանքների համար հատկացված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, 2008-2011 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 668579.64 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 28.385.280 ՀՀ դրամ գումարները։ Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։ Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչները իրենց լիազորությունները օգտագործել են «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության և «Կոտայք ՆՇԲ» ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն են ընձեռել «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ.-ի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանով՝ ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը։ Միաժամանակ, պատվիրատուն՝ ի դեմս Գոռ Քամալյանի, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն, իրավունք է ունեցել ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, և պարտավոր եղել՝ կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը։ Նման լիազորություններով և պարտականություններով օժտված լինելու պարագայում Գոռ Վիկտորի Քամալյանը խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 3 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման միջոցով Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և իր ու իր աշխատակիցների միջոցով կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և ծառայողական պարտականությունները չկատարելով դրական եզրակացություններ է տվել 28.385.280 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներով կազմված կատարողական ակտերի՝ կապալառուի և տեխնիկական հսկողություն իրականացրած հսկիչների կողմից իրենց աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարելու վերաբերյալ ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։ Նախաքննության ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել Հարություն Կիմի Անդրեասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի հիմքով որոշումներ են կայացվել նաև տեխ. հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի նկատմամբ համապատասխանաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ և 1-ին մասերով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։ Դրվագ 2 2009 թվականի հուլիսի 23-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Փարվանամոնտաժ» ՍՊԸ-ի միջև կնքվել է թիվ ԱՇՁԲ-09/154-1 պայմանագիրը՝ «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի մասնաշենքերի (թվով 7) վերանորոգման վերաբերյալ։ Պայմանագրի 8.7 կետի համաձայն՝ պատվիրատուի իրավունքները և պարտականությունները փոխանցվել են ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարությանը։ Կապալառու «Փարվանամոնտաժ» ՍՊԸ-ը 03.05.2010թ. պայմանագրի թիվ 3 փոփոխության համաձայն վերանվանվել է «Ն.Մ. Օհանյան» ՍՊԸ-ի։ «Փարվանամոնտաժ» ՍՊ ընկերությունը ստանձնել է մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 10-ը իրականացնել Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները։ Սակայն ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանը, պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Ճաննախագիծ» ինստիտուտ ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Աբգարյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2009-2012 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 22 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 273.737.400 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 22 583 630 ՀՀ դրամ գումարները։ Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ի ճարտարագետ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի կողմից իրենց պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։ Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչները իրենց լիազորություններն օգտագործել են «Ճաննախագիծ ինստիտուտ» ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ Հայկազ Էլոյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով՝ հնարավորություն են ընձեռել Հայկազ Գրիգորի Էլոյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ.-ի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն՝ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը նշանակվել է ՀՀ կառավարության 2008թ. դեկտեմբերի 25-ի «ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար։ Որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար Գոռ Վիկտորի Քամալյանի կողմից «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների թվով 9 կատարողական ակտերի վերաբերյալ տրվել են դրական եզրակացություններ, այն պարագայում երբ շինարարական կազմակերպության տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի կողմից կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակվել են խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումարներ։ Այս պարագայում ևս Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ.-ի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն լինելով ՀՀ կառավարության 2008թ. դեկտեմբերի 25-ի «ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ, պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարի կողմից «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ։ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ պետական հիմնարկի տնօրենի 2011թ. ապրիլի 8-ի թիվ 45 Ա հրամանով ՀՀ Շիրակի մարզում ՀՀ 2011թ. պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողության ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկման լիազորություններով օժտված պատասխանատու պաշտոնատար անձ է նշանակվել Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, որը խախտելով պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի մարտի 4-ի թիվ 02-Ա հրամանով հաստատված ԾԻԳ-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը և ՀՀ կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգի 8-րդ գլխի 120-121 կետերի պահանջները, ավելի քան մեկ տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքները անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ՝ շինարարի կողմից Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշ համայնքի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի՝ շուրջ 11.010.020 դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է ՝ «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։ Նախաքննության ընթացքում որոշում է կայացվել Հայկազ Գրիգորի էլոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և հայտարարվել է հետախուզում։ «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված վերանորոգման աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողությունը՝ համաձայն «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի միջև 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 09/80-3 պայմանագրի, իրականացվել է «Ճաննախագիծ» ՍՊ ընկերության կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Վոլոդիայի Աբգարյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի, որոնք իրենց լիազորությունները կազմակերպության շահերին հակառակ և ի օգուտ «Ն. Մ Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի օգտին օգտագործելով, առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, ստորագրել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը, որոնց հիման վրա «Ն. Մ Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն են ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 22.583.630 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները։ Պարզվել է, որ Աշոտ Աբգարյանի կողմից հաստատված կատարողական ակտերում հավելագրված գումարի չափը կազմում է 2.687.950 ՀՀ դրամ, իսկ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի կողմից հաստատված կատարողական ակտերում հավելագրված գումարների չափը՝ 11.010.020 ՀՀ դրամ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել Աշոտ Վոլոդիայի Աբգարյանի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։ /14-րդ հատոր, գ.թ 123-124/։ Դրվագ 3 ՀՀ Արարատի մարզի Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման համար կնքվել են հետևյալ գնման պայմանագրերը. 2008թ. մայիսի 15-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Արտյոմ Մինասյան ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 67.790.500 դրամ արժեքով։ 2008թ. մայիսի 12-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 28.844.500 դրամ արժեքով։ 2010թ. հուլիսի 27-ին «Պետական գնումների գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի և «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 21.362.900 դրամ արժեքով։ Տեխնիկական հսկողությունն իրականացվել է «Հանարդնախագիծ» ՓԲ ընկերության կողմից։ Հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում «Ա. Մինասյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանը, «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանը, «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանը պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Հանարդնախագիծ» ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2008-2010 թվականների ընթացքում կնքել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացված դրամական միջոցներից յուրացրել են կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 527.450 ՀՀ դրամ գումարները։ Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում։ Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանը իր լիազորությունները օգտագործել է «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ վերը նշված կազմակերպությունների տնօրենների և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն է ընձեռել վերջիններիս հափշտակելու խոշոր չափերի գումարներ։ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ.-ի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, որը կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարների կողմից Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով ընդհանուր առմամբ խոշոր չափերի՝ շուրջ 527.450 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ «Մ.Մինասյան», «Կանժիլստրոյ» և «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերությունների տնօրենների կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ։ Նախաքննության ընթացքում՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիմքով որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար՝ «Արտյոմ Սինասյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանի, «Կանժիլստրոյ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանի, «Ջին-Շին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին»։ Նույն հիմքով որոշում է կայացվել նաև «Հանարդնախագիծ» ԲԲ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին։ 25.09.2012թ. փաստերի առթիվ ՀՀ Գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչության դատախազ Ա.Ղազարյանի կողմից հարուցվել Է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով։ 01.10.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գոռ Վիկտորի Քամալյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 07.02.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գոռ Վիկտորի Քամալյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նույն հոդվածի 2-րդ մասով։ 07.12.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 07.12.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գևորգ Սարգսի Սոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 07.02.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 23.04.2013թ.։ 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Առաջադրված մեղադրանքներում, ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատարանում ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և չընդունելով մեղքը՝ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքն ամբողջությամբ անհիմն է, իրեն ձերբակալել և կալանավորել են բացառապես առանց որևէ իրավական հիմքի։ Արձանագրելով, որ այս գործով դատաքննությունը կարելի է համարել բացառիկ, քանի որ իրեն առանց որևէ հիմքի մեղադրում են հանցագործության կատարման մեջ, ամբաստանյալը պարզաբանումներ է մտցրել Ազգային գրադարանի հետ իրենց վարչության առնչության վերաբերյալ։ Մասնավորապես, նա նշել է, որ իրենք հանդիսանալով քաղաքացիական ծառայության աշխատակիցներ, այնուամենայնիվ, պաշտոնի անձնագրով, նախարարության կողմից պատվերով իրականացվող շինարարության բնագավառում ստուգումներ կատարելու լիազորություններ՝ չեն ունեցել։ 2008-2010 թվականներին, նախարարի հրամանով, իսկ 2010 թվականից հետո՝ աշխատակազմի ղեկավարի հրամանով, ստեղծվել է շինարարության համակարգման ստորաբաժանում և ստորաբաժանման պետի պաշտոնը ստանձնել է ինքը, պաշտոնին համապատասխան պարտականությունները դրվել են իր վրա։ Իսկ 2010 թվականի վերջերից արդեն ստեղծվել է այդ բնագավառը կազմակերպող և համակարգող Ծրագրերի Իրականացման Գրասենյակը։ Իրենց վարչությունը ստանալով հիմնանորոգման կամ շինարարական աշխատանքների վերաբերյալ հայտերը, բյուջեի հավաքագրումից ելնելով, որոշել են, թե, որ դպրոցները հատկապես պետք է ներառվեն տվյալ շինարարության մեջ։ Ընդհանուր հատկացված գումարից անջատել են տեխնիկական հսկողության համար նախատեսված գումարները, կազմել են տեխնիկական առաջադրանքներ և ներկայացրել են գնումների գործակալություն՝ մրցույթներ կազմակերպելու նպատակով։ Մինչև 2009 թվականը իրենց վարչության աշխատակիցները, ինչպես նաև ինքը, մասնակցել են մրցութային գործընթացին, իսկ 2010 թվականից հետո ֆինանսների նախարարության կողմից մշակված կարգի համաձայն նրանք ովքեր կազմում են առաջադրանքները այլևս իրավունք չեն ունեցել մրցույթի հանձնաժողովի մեջ ներառվելու, որից հետո, իրենք այլևս չեն զբաղվել վերոհիշյալ գործով։ Բացի դրանից, նախարարությունը կազմակերպել և իրականացրել է տեխնիկական և հեղինակային հսկողության մրցույթները։ Ըստ սահմանված կարգի՝ շինարարական ընկերությունները պայմանագրերը ներկայացրել են իրենց վարչություն, ինքը բաժանել է դրանք ըստ բաժինների, իսկ դրանից հետո արդեն բաժիններն իրենք են որոշել թե, ով պետք է կազմի տվյալ շին.աշխատանքի ծավալաթերթ։ Քանի որ վարչության մասնագետները եղել են թվով շատ քիչ, իսկ իրենք այդ ժամանակահատվածում ունեցել են 100-120 շին. օբյեկտներ, ինքը ցանկության դեպքում անգամ, ֆիզիկապես չի ունեցել հնարավորություն այցելելու այդ 120 օբյեկտները և ստուգելու թե ինչպես են ընթանում աշխատանքները, կամ ինչպես են ավարտվել դրանք։ Ավելին, պնդում է, որ որևէ իրավական ակտով, առավել ևս պաշտոնի անձնագրով, ինքը նման պարտականություն կամ լիազորություններ չի ունեցել։ Շին. աշխատանքների տարբեր փուլերում, դրանց նկատմամբ տեխնիկական և հեղինակային հսկողություն իրականացնող անձինք՝ տեխհսկիչները, պարբերաբար այցելել և ստուգել են կատարվող և կատարված աշխատանքների որակն ու ծավալները, որոնց վերաբերյալ իրենց են ներկայացվել կազմված և սահմանված ձևով հաստատված փաստաթղթերը։ Հայտնել է, որ եթե օրինակ՝ տեխնիկական հսկիչը պահեստում տեսել է 12 մմ հաստությամբ լամինատե հատակի տախտակները, որը ծավալաթերթով պետք է հետագայում ամրացվեր հատակին, ապա նրա պարտավորությունն է եղել իրականացնել ամենօրյա հսկողություն` այդ լամինատի տեղադրման քանակի և որակի նկատմամբ, որի համար ինքը որևէ պատասխանատվություն չի կրում։ Ստուգման և չափման արդյունքում հսկիչների կողմից կազմվել են առանց խախտումների համապատասխան ակտեր, որոնց հիման վրա էլ ինքը տվել է դրական եզրակացություններ, քանի որ այլ բան անելու իրավունք ուղղակի չունի։ Ասվածից հետևում է, որ շինարարական աշխատանքների իրականացման ընթացքում, յուրաքանչյուր մարմին, օղակ ունեցել է իր կոնկրետ պարտականությունները և ինքը որևէ պարտավորություն չի ունեցել՝ «գնալ ազգային գրադարան վերցնել մետրը և չափումներ կատարել»։ Կապված ազգային գրադարանի հետ, ամբաստանյալն իր ցուցմունքում հայտնել է, որ իրենք այդ օբյեկտով լուրջ խնդիր են ունեցել, որն առնչվել է գրադարանի առաջին հարկի վարձակալների կողմից վարձակալած տարածքը չազատելու հետ։ Նշված փաստն է, որ ստիպել է իրեն գնալ ազգային գրադարան, բանակցել վարձակալների հետ և միևնույն ժամանակ իր աչքով տեսնել կատարված աշխատանքների որակն ու ծավալները։ Այցելության ժամանակ շինարարին ինքը տվել է որոշակի ցուցումներ՝ ակնառու թերությունները շտկելու կամ վերացնելու ուղղությամբ։ Շուրջ երեք տարի իրականացված շին.աշխատանքների ընթացքում ազգային գրադարանի տնօրինությունից ոչ մի բողոք, դժգոհություն կամ նամակ չի ստացել և իր համար անհասկանալի է, թե ինչ թերություններ են հայտնաբերել փորձագետները կամ նախաքննական մարմինը, որը հիմք է հանդիսացել մեղադրելու իրեն ինչ-որ հանցագործության մեջ։ Մեծ Մանթաշի հիմնանորոգման աշխատանքների հետ կապված ամբաստանյալ Քամալյանը ցուցմունք է տվել, որ նշված դպրոցում ինքը երբևէ չի եղել։ 28.03.2011 թվականին կապալառուի հետ կնքվել է շին.աշխատանքների պայմանագիրը, որից հետո՝ 04.04.2011 թվականին, ցույց են տրվել 35 միլիոն դրամի կատարողական ակտ, որը հիմնականում իրականացվել է 3-4 օրվա ընթացքում։ Իր համար առնվազն կասկածելի է այն փաստը, որ այն բանից հետո, երբ իրենք այլևս չէին աշխատում, հանկարծ այնտեղ հայտնաբերվել է մոտ 2.5 միլիոն դրամի հավելագրում են, իսկ 2010 թվականին արդեն՝ 2.5 միլիոն դրամի պակասորդ։ 2010 թվականին Կառավարության ստորաբաժանումների աշխատանքային կարգը փոփոխվելուց և «Մալբրի» համակարգը նախարարությունում կիրառության մեջ դրվելուց հետո, սահմանված է եղել, որ աշխատողներն իրենց զեկուցագրերով, համակարգչով դիմել են իրեն, բաժնի գլխավոր մասնագետը ստուգել և ուղարկել է իր բաժնի պետի վրա, բաժնի պետն իր հերթին համակարգչով ուղարկել է իրեն, որից հետո ինքը նշված զեկուցագիրն ուղարկել է աշխատակազմի ղեկավարին։ Այսինքն, բոլոր զեկուցագրերը առկա են եղել, դրանք ֆիքսված են և նույնպես առկա է այն անձը, ով ստորագրել է նշված փաստաթուղթն ու ներկայացրել իրեն։ Ասվածից հետևում է, որ գործընթացի առումով սահմանված է եղել հստակ կարգ, որը երբևէ չի խախտվել և դրանում գտնել մեկ մեղավոր՝ իրեն, առնվազն անհասկանալի է։ Շինարարական աշխատանքների համակարգում ասելով պետք հասկանալ գնման գործընթացը։ Վերահսկողություն իրականացնելով պետք է հասկանալ այն, որ իրենք հետևել են, որպեսզի նախատեսված աշխատանքների ծավալը չգերազանցեն իրենց կողմից կազմված եզրակացությանը։ Ի պաշտոնե, ինքը նույնիսկ իրավունք չի ունեցել գործուղելու որևէ մեկին, որպեսզի նա տեղում տեսնի կամ ստուգի կատարված կամ չկատարված աշխատանքները։ Նախարարությունում չկա այնպիսի բաժին կամ ստորաբաժանում, որ վերահսկողություն իրականացնի ծավալների և որակի նկատմամբ։ Իրականում պատվիրատուն իրավունք է ունեցել գնալ և ստուգել օբյեկտներում իրականացվող շինարարական աշխատանքները, սակայն դա պարտականություն չի եղել։ Ամբաստանյալը նշել է, որ իր աշխատած ժամանակահատվածում ազգային գրադարանում որևէ խնդիր չի եղել որակի կամ չկատարված աշխատանքների վերաբերյալ, և հնարավոր է, որ հայտնաբերված թերությունները առաջացած լինեն իր պաշտոնավարությունից հետո։ Ընդհանրապես կատարողական ակտերը բերելիս տեղեկատվություն՝ գրավոր ձևով իրենց չի ներկայացվել։ Տեխնիկական հսկիչը տարվա վերջում իրենց տեղեկանք է հանձնել այն մասին, որ բոլոր ծավալները կատարված են, որակային և քանակային ճշտությունն առկա է, այն ստորագրվել է նաև տեխնիկական հսկողություն իրականացող կազմակեպության տնօրենի կողմից, որը հիմք է հանդիսացել իրենց կողմից դրական եզրակացություններ տալուն՝ առանց այդ տեղեկանքի իրենք վերջնական ակտ երբևէ չեն տվել։ Ընդհանրացնելով իր դատաքննական ցուցմունքը ամբաստանյալ Քամալյանը հայտնել է, որ այն շինարարական օբյեկտներում, որտեղ բացթողումներ և թերություններ են հայտնաբերվել, և իրեն դրա համար մեղադրում են, իրականում մեղավոր են տեխնիկական hսկիչներն ու շինարարը։ Նախարարությունն իրականացրել է միայն կոորդինացիոն քաղաքականություն և չի ունեցել պարտավորություն ստուգելու իրականացվող կամ ավարտված աշխատանքները։ Հայտնել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, գտնում է, որ առաջադրված մեղադրանքի հետ առնչություն չունի, քանի որ ինքը չի հանդիսացել այն պատասխանատու անձը, որը պարտավորություն է ունեցել հսկելու կամ վերահսկելու իրականացվող աշխատանքները։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Առաջադրված մեղադրանքում, ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատարանում ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2009-2010թթ. հիմնանորոգել են Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշ դպրոցի ,,բ,, մասնաշենքն ամբողջությամբ և 2010 թվականին դպրոցի այդ մասն արդեն ամբողջությամբ շահագործվել է։ Դիտավորյալ որևէ գործողություն, որն ուղղված կլիներ պետությանը վնաս հասցնելուն, ինքը չի կատարել և իրեն մեղավոր չի ճանաչում։ Նախաքննության ժամանակ նախաքննություն իրականացնող մարմինը, որևէ կերպ չի ապացուցել, որ ինքն օժտված է եղել հատուկ լիազորություններով, որոնք շահադիտական կամ անձնական այլ շահագրգռվածությունից ելնելով չի կատարել։ Նման լիազորություններ, մասնավորապես չափագրումներ կատարելու՝ ինքը չի ունեցել։ Ինքը չունի պաշտոնի անձնագիր և որևէ տեղ նշված չէ, որ ԾԻԳ-ի ճարտարագետը պարտավոր է իրականացնել ծավալների չափագրումներ։ Չափագրումն ինքնին լիցենզավորված գործունեություն է։ Տեխնիկական հսկողությունը պետք իրականացվի պատվիրատուի կողմից տրվող պարտականությունների շրջանակներում։ 2011 թվականին պետք է իրականացվեր Մեծ Մանթաշի դպրոցի ամբողջ հիմնանորոգման աշխատանքները և նշված աշխատանքները կատարելու համար երկու հարյուր քառասունմեկ միլիոն դրամի չափով պայմանագիր է կնքվել, տասը տոկոսի չափով տրվել է կանխավճար՝ ներկայացված բանկային երաշխիքի հիման վրա՝ 24 միլիոն 200 հազար դրամ։ 2012 թվականին ներկայացվել են երեք կատարողական ակտեր՝ երեսուն վեց միլիոն դրամի չափով, այսինքն, համաձայն գնումների մասին օրենքի՝ պետք է ԾԻԳ-ը տար կանխավճար գումարի տասը տոկոսի՝ երեք միլիոն վեց հարյուր հազար դրամի չափով։ Մայիս ամսից հետո, ընդհատվել են շինարարական աշխատանքները, տնօրենը գրությամբ դիմել է, որպեսզի մնացած մասը հետ վերադարձնեն պետական գանձապետարան։ Այնուհետև, նոր տնօրենը դիմում է ներկայացրել դատարան՝ տասներկու միլիոն երեք հարյուր հազար դրամը բռնագանձելու մասին հայցով։ Ամբաստանյալը նշել է, որ իրականացվող աշխատանքների ամբողջ ժամանակահատվածում շինհրապարակում եղել է բազմիցս, բայց հաճախականությունը չի կարող ասել։ Շինհրապարակ գնալու համար, պարտադիր չի եղել, որ իրեն հանձնարարեն, դա եղել է ըստ անհրաժեշտության։ Հավելել է, որ ինքը պատասխանատու չի եղել կատարվող աշխատանքների որակի համար,քանի որ դա ամբողջությամբ դրված է եղել տեխնիկական հսկիչների վրա։ Իր վրա պարտականություն է դրված եղել ստուգել և մոնիթորինգի ենթարկել շինարարական նորմերի և ժամկետների պահպանումը։ Ընդունում է, որ եղել են դեպքեր, երբ իրեն հայտնել են խնդիրների մասին, սակայն դրանք եղել են աշխատանքային բնույթի և լուծվել են աշխատանքային կարգով։ Չի կարողանում հասկանալ, թե դպրոցի տնօրենն ինչպես է նկատել, որ թերություններ կան այն դեպքում, երբ տվյալ օբյեկտը դեռևս վերջնական ավարտված չի եղել և կարող էին այդ ընթացիկ թերությունները հետագայում շտկվեին կամ ընդհանրապես՝ վերացվեին։ Պնդում է, որ իր կողմից հայտնաբերված բոլոր թերությունների մասին տեղյակ է պահել, թե շինարարին և թե տեխ.հսկիչին, իսկ կատարողական ակտերի կազմման հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, ընդունել է արդեն իսկ հաստատված և ստորագրված կատարողական ակտերը, չափագրումներ անձամբ չի կատարել։ Ամբաստանյալը հայտնել է, որ եթե ընդունենք, որ նշված օբյեկտում չկատարված աշխատանքների թերությունների արդյունքում ի վերջո որևէ վնաս է պատճառվել, ապա ինքն անձամբ նախաքննության ընթացքում կատարել է վնասը վերականգնելուն ուղղված գործողություններ և վերականգնել պատճառված վնասը՝ 21.000.000 ՀՀ դրամի չափով։ Ինչ վերաբերվում է Հայկազ Էլոյանին, ապա գիտի, որ նա ՍՊԸ տնօրեն է եղել և նրան տեսել է մեկ կամ երկու անգամ՝ գրասենյակում կամ օբյեկտում։ Գ.Սոսյանը հավելել է, որ Մեծ Մանթաշի դպրոց այցելել է տասից ավելի անգամ և եթե նույնիսկ եղել են լուրջ թերություններ, ապա դրանք հետագայում ամբողջովին վերացվել են։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Առաջադրված մեղադրանքում, դատաքննությամբ, ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվել է դատարանում ցուցմունք տալուց։ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածով, հրապարակել է ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ տեղի ունեցած հավելագրումները պայմանավորված չեն եղել նրանով, որ շինարարի հետ չարամիտ համաձայնության են եկել, այլ քանի-որ շինարարությունը եղել է ընթացքի մեջ, վստահ է եղել, որ շինարարի կողմից կկատարվեն բաց թողնված աշխատանքները, այդ իսկ պատճառով էլ եղել են դեպքեր, որ ստորագրել է կատարողական ակտերը։ Մասնավորապես, եղել է մեկ դեպք, որ կատարողականի որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած «ապառիկ կարգով» կատարողական ակտ է ստորագրել. դա վերաբերվել է 2011թ-ի դեկտեմբերին կազմված ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով։ Հայտնել է, որ հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում շինարարության վարման մատյաններ չեն եղել և եղել է մեկ դեպք, որ սխալմամբ կատարողական ակտում նշված է եղել այլ տեխ. հսկիչի անուն, սակայն կատարողական ակտը ստորագրվել է իր կողմից։ /տես` հատոր 13 գ. թ. 210, դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Աշոտ Աբգարյանը դատարանում ցուցմունքով է տվել այն մասին, որ 2009թ-ի հուլիս ամսից աշխատել է «Ճանախագիծ ինստիտուտ» ՍՊԸ-ում՝ որպես տեխնիկական հսկիչ։ 2009 թվականին աշխատել է երեք ամիս, 2010թ.-ին՝ 5 ամիս։ Հիմնականում այդ երկու աշխատանքային շրջաններում ընթացքում աշխատանքներ են կատարվել «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց»-ի մի մասնաշենքի վրա։ Շինարարության ընթացքում իրականացրել է վերահսկողություն, կատարողականներ է ներկայացրել, կատարողականներով ստուգել է փաստացի կատարած աշխատանքների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Շինարարության ընթացքում, երբ խնդիրներ են առաջացել՝ նախագծերում կամ աշխատանքներում փոփոխություններ կատարվելու վերաբերյալ, համաձայնեցրել է նախագծողի հետ, ցույց է տվել կատարվելիք փոփոխությունները։ Շինարարության ընթացքում, եթե թերություն է եղել, ապա դրա մասին նշվել է մատյանի մեջ։ Հիմնական վերահսկողությունն իրականացվել է միայն մեկ մասնաշենքի նկատմամբ։ Իրենց կողմից կատարված աշխատանքները վերահսկել է նաև Գևորգ Սոսյանը։ Եթե խախտումներ է հայտնաբերել, ապա հայտնաբերված խախտումները նշել է մատյանում։ Հայտնաբերված թերություններն այնուհետև վերացվել են։ Կատարողականները կազմվել են ամսական կտրվածքով, յուրաքանչյուր ամսի 25-ին չափագրումներ են կատարվել և կատարողական թերթում նշվել են կատարված աշխատանքի ծավալը և քանակը։ Հայտնել է, որ կատարված աշխատանքի ծավալը և քանակը, որը նշվում էր կատարողականում, միշտ փաստացի կատարվածի հետ համընկել է։ Կատարողականները ստորագրվել են իր, «Փարվանա» ՍՊԸ-ի տնօրենի և պատվիրատու կազմակերպության ներկայացուցիչ Գևորգ Սոսյանի կողմից։ Կատարողականների իսկությունը ստուգել է Գևորգ Սոսյանը՝ չափագրումների միջոցով։ Կատարված աշխատանքներից միայն չեն չափագրել տանիքը, քանի որ իրեն ներկայացված նախագծով դրա չափերը համընկել է իր կողմից արտաքնապես կատարված չափագրմանը, որի պատճառով էլ ինքը կոնկրետ չափագրում չի իրականացրել։ Շինհրապարակում Սոսյանին տեսել է 2010թ.-ին՝ 3-4 անգամ, ով եկել էր շինհրապարակ ստուգման նպատակով։ Աշխատել է 2009թ-ի օգոստոսից մինչև հոկտեմբեր ամիսը, իսկ 2010թ-ին՝ հունիսից մինչև հոկտեմբեր ամիսը։ 2011թ-ին հրավիրել են, որպեսզի նոր պայմանագիր կնքի, սակայն հրաժարվել է՝ այլ աշխատանքի անցնելու պատճառով։ Նշել է, որ 2011թ-ի ապրիլին՝ 2010 թվականի աշխատանքների վերաբերյալ կազմվել և ստորագրվել են կատարողական ակտեր, որոնք որպես կանոն տվել են շինարարին, ով դրանք տարել և ներկայացրել է քաղաքաշինության նախարարություն։ Կատարողական ակտերի հիման վրա էլ կատարվել են իրենց վարձատրումները։ Որպես կանոն, կատարողական ակտերը հանձնելուց հետո, քաղաքաշինության նախարարության ներկայացուցիչները եկել և ստուգել են կատարված աշխատանքները։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Հրանտ Կարապետյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մասնագիտությամբ շինարար-կոնստրուկտոր է, մասնակցություն է ունեցել «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի վերանորոգման աշխատանքներին և իրականացրել հեղինակային հսկողություն։ Իր անմիջական պարտականությունների մեջ է մտել հսկել կատարված աշխատանքները և ստորագրել դրանց վերաբերյալ կազմված կատարողական ակտերը։ Հեղինակային հսկողությունն իրականացվում է նախագծային ֆիրմայի կողմից, նշված նախագծում իր պարտականությունը եղել է ստուգել, որպեսզի նախագծից շեղումներ չլինեն։ Ամբաստանյալներ Աշոտ Մամիկոնյանին և Գևորգ Սոսյանին ճանաչում է շինհրապարակից։ Գևորգին շինհրապարակում տեսել է երկու անգամ, իսկ Աշոտը մշտապես եղել է այնտեղ։ Աշոտը հանդես է եկել որպես տեխնիկական հսկիչ։ Հաստատել է, որ աշխատանքի ընթացքում եղել են խնդիրներ՝ երբեմն էլ խախտումներ, սակայն դրանց հիմնականում տրվել են համապատասխան լուծումներ։ Նշված խնդիրների մասին գրառումներ է կատարել մատյանում։ Խախտումների մասին ոչ մեկին չի հայտնել, բացառությամբ՝ շինարարի։ Աշխատել 2009թ-ի նոյեմբեր ամսից մինչև 2012թ. գարունը և չի եղել դեպք, երբ ծավալաթերթով նախատեսված աշխատանքը շինարարը չկատարի։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա՝ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչություն ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վարազդատ Առաքելյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրենց բաժնի հիմնական գործառույթներն են եղել շինարարության քաղաքականության իրականացումը, նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող շինարարական աշխատանքների ողջ գործընթացի համակարգումը, այդ թվում կատարված շինարարական աշխատանքների ընդունումը։ Իր աշխատած ժամանակահատվածում իրենց բաժինը զբաղվել է նաև Հայաստանի Ազգային գրադարանի և Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգելով։ Շինարարական կազմակերպություններն իրենց բաժին են ներկայացրել կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կազմված կատարողական փաթեթները, որոնց մեջ են մտել կատարողական ակտերը, ծածկված աշխատանքների ընդունման ակտերը և հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ Այդ փաթեթները ստանալուց հետո, իր կողմից կատարվել է փաստաթղթային ստուգում, այսինքն, նայել է, որ կատարողական ակտերի տակ ստորագրած լինեն շինարարը, տեխնիկական հսկիչը և տեխ. հսկողության կազմակերպության ղեկավարը։ Կատարած փաստաթղթային ստուգման վերաբերյալ որևէ փաստաթուղթ չի կազմել, դրա մասին բանավոր զեկուցել է բաժնի պետին, որ կատարողականով նշված ծավալները համապատասխանում են պայմանագրում եղած ծավալներին։ Այնուհետև, այդ փաթեթը ներկայացվել է վարչության պետ Գ.Քամալյանին, վերջինս էլ տվել է դրական եզրակացություն։ Գ. Քամալյանն իր տված դրական եզրակացության հետ այդ փաթեթը ներկայացրել է ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարին, որն էլ ստորագրել և կնքել է հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ Այն ուղարկվել է ֆինանսական վարչություն և դրա հիման վրա կատարվել է գումարի փոխանցումը։ Հայտնել է, որ ներկայացված կատարողականներում արտացոլված ծավալները ստուգելու համար երբևէ չի գնացել ոչ Ազգային գրադարան, ոչ Մեծ-Մանթաշի դպրոց, ընդամենը շինարարի կողմից ներկայացված կատարողական ակտերի ծավալները ճշտել է գնումների գործակալություն ներկայացված ծավալաթերթ-նախահաշվով, բացի դա, հիմք է ընդունել, որ կատարողական ակտերի տակ ստորագրել է տեխնիկական հսկիչը։ Միևնույն ժամանակ հայտնել է, որ եղել են դեպքեր, որ կոնկրետ օբյեկտի կատարողականը ստանալով վարչության պետ Գ.Քամալյանի հանձնարարությամբ ձևակերպվել է գործուղում և գնացել ու չափել են կոնկրետ ներկայացված կատարողականում նշված բոլոր ծավալները, բացի ծածկված աշխատանքների ակտերում նշված ծավալներից։ Այսինքն, վարչության պետն է որոշել գնան չափումներ կատարելու, թե ոչ։ Իրենք այդ հարցում որևէ նախաձեռնություն չեն ցուցաբերել, դրա իրավունքը չեմ ունեցել։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Կարապետ Գրիգորյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներից Գևորգի Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին Մեծ-Մանթաշի դպրոցում աշխատել է որպես բրիգադիր, սակայն փաստաթղթերով ձևակերպված է եղել որպես աշխղեկ։ Վերանորոգել է դպրոցի «բ» մասնաշենքը։ Այնուհետև գործը կիսատ թողնելով՝ ազատվել է աշխատանքից։ Կազմված ակտերի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, ինչ աշխատանք որ կատարել է, դրա վերաբերյալ փաստաթղթերում ստորագրել է։ Չափումների հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Շինարարության ընթացքում Աշոտ Մամիկոնյանին տեսել է մեկ-երկու անգամ։ Չի եղել այնպիսի դեպք, որ նախատեսվածից պակաս գործ արած լինեն, սակայն ներկայացրած լինեն անհամեմատ ավել։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա` ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության Քաղաքաշինական ԾԻԳ-ում որպես ծրագրերի իրականացման բաժնի պետ հանդիսացող Անդրանիկ Մեսրոպյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի հետ բաժինն առնչվել է 2011թ-ից։ Դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքներն ըստ ԾԻԳ-ի կանոնադրության՝ բաշխվել են իր մասնագետների միջև՝ վերահսկողության նպատակով։ Բացի նշված օբյեկտը իրենց վերահսկողության ներքո են գտնվել ևս շուրջ 140 օբյեկտներ։ Կոնկրետ «Մեծ Մանթաշի» դպրոցի վերահսկողությունը հանձնարարված է եղել իրականացնելու Գևորգ Սոսյանին։ Աշխատանքները կատարել է «Ն.Մ.Օհանյան» ՍՊԸ-ն, իսկ տեխնիկական հսկողությունն իրականցրել է «Ճաննախագիծ» ՍՊԸ-ն։ Հեղինակային հսկողությունը՝ «Երանգ» ՍՊԸ-ն։ Իր կազմակերպության գլխավոր մասնագետն իրականացրել է հսկողություն՝ համակարգող դերով. համակարգել են պայմանագրերի կատարման վերահսկողությունը։ Նրանք ստացել են գործուղումներ, գնացել են շինհրապարակներ, որտեղ էլ կատարել են վերահսկողական իրենց լիազորությունները։ Դրանից հետո, զեկուցագրով դիմել են իրեն և հայտնել, որ աշխատանքները կատարված են, անհամապատասխանություններ չկան։ Ինքը, նշվածի և եզրակացության հիման վրա փաթեթը ներկայացրել է ԾԻԳ-ի տնօրենին՝ աշխատանքներն ամբողջովին կատարված լինելու վերաբերյալ, որի հիմքով էլ կատարողական ակտը ներկայացվել է վճարման։ Հայտնել է, որ համոզված է եղել, որ իր աշխատակիցը պետք է վերահսկեր ծավալները և չափագրումներ կատարեր։ Հետագայում, սակայն, երբ անհրաժեշտություն է առաջացել նայելով օրենքներն ու ԾԻԳ կանոնադրությունը, որևէ տեղ չի գտել, որ պետք է իր աշխատողը չափագրումներ կատարի։ ԾԻԳ պետական հիմնարկում օբյեկտները կցված են կոնկրետ աշխատակիցների և յուրաքանչյուր ճարտարագետ գիտի, թե ինչ պետք է վերահսկի։ Կատարողական ակտը դա աշխատանքի արդյունք է, որը համատեղ քննարկվում էր, ստուգվում տեխնիկական հսկիչի կողմից, կնքվում կապալառուի հետ, հաստատվում տեխ. հսկողության պետի, տեխհսկիչի կողմից։ Բացի դա, այն աշխատանքները մասին տվյալները, որոնք չէին երևում՝ այսինքն, ծածկված աշխատանքները, իրենք ստանում էին այն անկազմակերպություններից, որոնք ամենօրյա հսկողություն էին իրականացնում շին/օբյեկտներում։ Կատարողական ակտը աշխատանքի արդյունք է, որ կազմվում էր և ստորագրվում կապալառուի և տեխ. հսկիչի կողմից, այն ներկայացվում էր ԾԻԳ-ի քարտուղարություն, որից հետո ԾԻԳ-ի տնօրենը մակագրում էր Մեսրոպյանին, վերջինս էլ՝ իր աշխատողին։ Ինչ վերաբերվում է իրենց աշխատակիցների գործուղումներին, ապա՝ նրանք գործուղման ընթացքում ստուգում, վերահսկում և համապատասխան եզրակացություն են տալիս ինչպես կատարված աշխատանքների, այնպես էլ այնպես էլ հայտնաբերված թերությունների մասին։ Պնդում է, որ աշխատանքների իրականացման ժամանակահատվածում չի եղել նման բան, որ աշխատակիցը չգնա ու վերահսկողություն չիրականացնի։ Հսկողության արդյունքում կազմված զեկուցագրերում հիմնականում նշվել է, որ անհամապատասխանություններ չկան և աշխատանքները կատարվել են ամբողջությամբ ու պատշաճ որակով։ Չի բացառում սակայն, որ վերահսկողները զեկուցագրերում ինչ-ինչ պատճառներով նշեին իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկություններ։ Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը հանձնարարված է եղել գործով ամբաստանյալ Գ. Սոսյանին։ Իր համար անհասկանալի է, որ իր կողմից հաստատված ակտերում հայտնաբերվել են 21 միլիոն դրամի հավելագրումներ։ Եթե կատարողական ակտերը համադրում էին դրա ծավալի հետ, ճշգրտվում և կազմվում համադրման արձանագրություն, ապա հավելագրումներ չէին կարող լինել, քանի որ ակտը կազմվում է ծավալի ճշգրտման հիման վրա։ Միևնույն ժամանակ, ըստ կարգի՝ եթե կան անհամապատասխանություններ կատարողական ակտում, ապա տեխնիկական և հեղինակային հսկիչները կարող էին չստորագրել դրանք։ Ինքը զրուցել է Գ. Սոսյանի հետ և հասկացել, որ հայտնաբերված թերությունների և հավելագրումների հետ կապված վերջինս որևէ անձնական շահագրգռվածություն չի ունեցել, նա եղել է իր լավագույն աշխատողը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Արարատ Վարդանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հայկազ Էլոյանին ճանաչում է դեռևս Ջավախքից։ Հայաստան տեղափոխվելուց հետո, շարունակել է շփվել նրա հետ։ 2011թ-ի թվականի աշնանը Հայկազն առողջության հետ կապված խնդիրներ է ունեցել, որի համար բուժվել է հիվանդանոցում։ Վերջինիս տեսակցության այցելելու ժամանակ նա իրեն ասել է, որ չի կարողանում հասցնել, շատ գործեր ունի և իրեն խնդրել է հնարավորության դեպքում իր գործերն առաջ տանի՝ մինչև ապաքինվելը։ Համաձայնվել, և 2011թ-ի նոյեմբերի 1-ին ստանձնել է Հայկազ Էլոյանի կազմակերպության տնօրենի պաշտոնը, որում աշխատել է մինչև դեկտեմբեր 29-ը, որից հետո դիմում է տվել տնօրենի պաշտոնից ազատվելու մասին։ Այդ ընթացքում «Մեծ Մանթաշի» դպրոցում իրականացրել են վերանորոգման աշխատանքներ։ Հիմնականում բոլոր գործերն արել է Հայկազի տղան՝ Գրիշան, և ինքը տեղյակ չի եղել ընթացիկ աշխատակիցներից, միայն երկու անգամ գնացել է Մեծ Մանթաշ՝ աշխատողների աշխատավարձ վճարելու։ Միաժամանակ, վկան հայտնել է, որ աշխատած ժամանակահատվածում ստորագրել է կատարողական ակտեր, սակայն երբևէ չի գտնվել շինհրապարակում։ Հիմնականում Գրիշան է գնացել ու հետևել գործերին, քանի որ հանդիսացել է նաև կազմակերպության աշխատակիցը։ Գրիշան մշտապես իրեն տեղեկացրել է, որ բոլոր աշխատանքները կատարվում են ժամանակին և որակով։ Սկզբնական շրջանում, հավատալով վերջինիս, չի իմացել, որ կազմակերպությունը խնդիրներ ունի, սակայն հետագայում, հասկանալով, որ գործից անտեղյակ լինելով հանդերձ ամբողջի պատասխանատուն լինելու է ինքը՝ դիմում է գրել և ազատվել է աշխատանքից։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Նարինե Օհանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր վաղեմի ծանոթ Հայկազ Էլոյանի խնդրանքով հիմնադրել է «Ն.Մ Օհանյան» ՍՊԸ-Ն, որը գիտի, որ իրականցրել է շինարարություն, սակայն ինքը կազմակերպության գործերից առհասարակ տեղյակ չէ, քանի որ դրա փաստացի կառավարմամբ զբաղվել է ինքը՝ Հայկազ Էլոյանը, իսկ այն բանից հետո, երբ 2011թ-ին տնօրենի և հիմնարկի անվանափոխություն է եղել Արարատ Վարդանյանի անունով, ինքն ընդհանրապես կապ չի ունեցել հիմնարկի հետ։ Ի սկզբանե, փաստորեն ընկերության գործունեության կառավարումն իրականացրել է Հայկազ Էլոյանը։ Ինքը եղել է պարզապես տնօրեն, իսկ ընկերությունը փաստացի պատկանել է Հայկազ Էլոյանին։ Նշել է, որ Էլոյանի ցուցումով մի քանի անգամ ստորագրել է հարկային հաշիվներ, իսկ մի քանի անգամ էլ՝ կատարողական ակտեր։ Իր կողմից ստորագրված փաստաթղթերի բովանդակությանը չի ծանոթացել, իսկ կազմակերպության հիմնադիր և տնօրեն է հանդիսացել դարձյալ Էլոյանի խնդրանքով, քանի որ վերջինս, նշելով, որ ունի այլ կազմակերպություններ ևս, իրեն հայտնել է, որ իրավունք չունի ևս մեկը բացելու։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Անուշավան Այվազյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանում կատարված չարաշահումների վերաբերյալ ուսումնասիրության առիթ է հանդիսացել նշված ժամանակահատվածում մահացած շինարարի խնդիրը, որի կապակցությամբ ստեղծվել է հանձնաժողով, որը համակարգել է ինքը։ Հանձնաժողովի հիմնական խնդիրը եղել է ուսումնասիրել ծավալաթերթով նշված աշխատանքները կատարված լինելու և ապրանքների ծախսման համեմատությունը կատարված աշխատանքների հետ։ Ինքը հանդիսացել է հանձնաժողովի նախագահը, հանձնաժողովի կազմում եղել են ևս 7-8 աշխատակից։ Իրենց առջև դրված խնդիրն է եղել համեմատել ծավալաթերթով նախատեսված աշխատանքները փաստացի կատարված աշխատանքների հետ։ Ինքը եղել է ազգային գրադարանում և կարգավորել է ամբողջ աշխատանքը, անձամբ իրականացրել է չափագրումներ, սակայն հետագայում հանձնաժողովի կողմից իրականացվող չափումներին չի մասնակցել։ Ստուգման արդյունքում հայտնաբերվել են անհամապատասխանություններ՝և ծավալային և որակական տեսակի։ Ստուգումներն իրականացրել են ակնադիտական եղանակով։ Հիշում է, որ ակնհայտ խախտումներից էր օգտագործված լամինատի հաստության տարբերությունը, մի բան, որ այն անձը ով վերահսկել էր այդ աշխատանքները՝ չէր կարող չնկատել։ Տարբերություն է եղել նաև պատուհանների, դռների, կախովի առաստաղների մեջ՝ ծավալային առումներով։ Սալիկների որակն իրենք չեն համեմատել, դրանում տարբերությունը եղել է դարձյալ ծավալային։ Չնայած, որ չափագրումների ընթացքում տեխհսկիչ չի եղել, սակայն վերջնական արդյունքն իրենք ցույց են տվել վերջինիս։ Պնդում է, որ այն ինչ արտացոլված է իրենց կողմից կազմված ակտում՝ միանգամայն համապատասխանում է իրականությանը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն դատարանում հրապարակվել է վկա` ՀՀ քաղաքաշինության նախկին նախարար, Վարդան Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը և համակարգումը իր հրամանով դրվել է նախարարության կազմում ստեղծված հանձնաժողովի վրա, որի նախագահ հանդիսացել է շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանը, իսկ հանձնաժողովի անդամները հանդիսացել են Գ. Քամալյանի վարչության աշխատակիցները։ Շինարարների կողմից կազմված կատարողական ակտերը ներկայացվել են նշված հանձնաժողովին և հանձնաժողովի նախագահ Գ.Քամալյանի դրական եզրակացությունից հետո՝ կատարողական ակտն ու եզրակացությունը ներկայացվել է իր հաստատմանը։ Հիմնականում կարգը եղել է հետևյալ կերպ, որ Գ. Քամալյանը իր դրական եզրակացությունը կայացնելուց հետո, եկել է իր աշխատասենյակ, բանավոր զեկուցել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, աշխատանքներն ընթանում են նախագծով և ժամանակացույցով նախատեսված կարգով ու ներկայացրել է իր կողմից գրված, իր ստորագրությամբ հաստատված եզրակացությունը, որի մեջ նշվել է նաև կատարված աշխատանքների տոկոսային չափը և համապատասխան գումարը։ Գ.Քամալյանը նշված փաստաթղթերի հետ միաժամանակ իրեն է ներկայացրել կատարված աշխատանքների հանձնման ընդունման արձանագրությունը, որում նշվել է կատարված աշխատանքների ժամկետը և վճարման ենթակա գումարը։ Այդ պարագայում ստորագրել է հանձնման ընդունման արձանագրությունը և այն ուղարկել նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական վարչություն, որտեղից էլ ուղարկվել է ՀՀ Ֆինանսների նախարարություն՝ վճարման համար։ Այսինքն, այդ գործընթացը կատարվել է պարբերաբար՝ Գ. Քամալյանի կողմից ամեն անգամ փուլ առ փուլ ներկայացվել են նշված փաստաթղթերը, բանավոր կերպով զեկուցվել, որ աշխատանքների ընթացքը ընթանում է նորմալ հունով։ Հայտնել է, որ իր համապատասխան հրամաններով պատասխանատու ստորաբաժանման վրա է դրվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով իրականացվող բոլոր աշխատանքների հսկման և վերահսկման գործընթացը, այդ թվում շինարարական բոլոր աշխատանքներին հետևելու և դրանց կատարումը ընդունելուց առաջ ուսումնասիրելու պարտականությունը։ /տես` հատոր 1-ին, գ/թ -223-225, հատոր 13, գ.թ 253-254 դատական նիստի արձանագրությունը/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն հրապարակվել է վկա` «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ռիմա Հովհաննիսյանի, նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների վերահսկողությունը և համակարգումը իր հրամանով դրվել է նախարարության կազմում ստեղծված հանձնաժողովի վրա, որի նախագահն է հանդիսացել շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանը, իսկ հանձնաժողովի անդամները հանդիսացել են Գ. Քամալյանի վարչության աշխատակիցները։ Շինարարների կողմից կազմված կատարողական ակտերը ներկայացվել են նշված հանձնաժողովին և հանձնաժողովի նախագահ Գ.Քամալյանի դրական եզրակացությունից հետո՝ կատարողական ակտն ու եզրակացությունը ներկայացվել է իր հաստատմանը։ Հիմնականում կարգը եղել է հետևյալ կերպ, որ Գ. Քամալյանը իր դրական եզրակացությունը կայացնելուց հետո, եկել է իր աշխատասենյակ, բանավոր զեկուցել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, աշխատանքներն ընթանում են նախագծով և ժամանակացույցով նախատեսված կարգով ու ներկայացրել է իր կողմից գրված, իր ստորագրությամբ հաստատված եզրակացությունը, որի մեջ նշվել է նաև կատարված աշխատանքների տոկոսային չափը և համապատասխան գումարը։ Գ. Քամալյանը նշված փաստաթղթերի հետ միաժամանակ իրեն է ներկայացրել կատարված աշխատանքների հանձնման ընդունման արձանագրությունը, որում նշվել է կատարված աշխատանքների ժամկետը և վճարման ենթակա գումարը։ Այդ պարագայում ստորագրել է հանձնման ընդունման արձանագրությունը և այն ուղարկել նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական վարչություն, որտեղից էլ ուղարկվել է ՀՀ Ֆինանսների նախարարություն՝ վճարման համար։ Այսինքն, այդ գործընթացը կատարվել է պարբերաբար՝ Գ. Քամալյանի կողմից ամեն անգամ փուլ առ փուլ ներկայացվել են նշված փաստաթղթերը, բանավոր կերպով զեկուցվել, որ աշխատանքների ընթացքը ընթանում է նորմալ հունով։ Հայտնել է, որ իր համապատասխան հրամաններով պատասխանատու ստորաբաժանման վրա է դրվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով իրականացվող բոլոր աշխատանքների հսկման և վերահսկման գործընթացը, այդ թվում շինարարական բոլոր աշխատանքներին հետևելու և դրանց կատարումը ընդունելուց առաջ ուսումնասիրելու պարտականությունը։ /տես` հատոր 1-ին, գ/թ -223-225, հատոր 13, գ.թ 253-254 դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև քրեական գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցները և գործին վերաբերելի փաստաթղթերը, որոնք հիմնավորում և հաստատում են ամբաստանյալների կողմից իրենց մեղսագրված հանցանքների կատարումը. Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4267 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ հետազոտվող ժամանակաշրջանում կատարված շինարարական աշխատանքների վերաբերյալ կազմված կատարողական ակտերում թույլ տրված ծավալային հավելագրումների հետևանքով պատճառվել է 28 385 280 (կատարողական ակտերում ցույց տրված, սակայն չկատարված աշխատանքների արժեք՝ 33 611 500 փաստացի կատարված և նախագծանախահաշվային փաստաթղթերում ներառված, սակայն կատարողական ակտերում ցույց չտրված աշխատանքների արժեք՝ 5 226 200) ՀՀ դրամ գումարի չափով վնաս։ Եզրակացությանը կից հավելվածում արտացոլված են այն աշխատանքները և դրանց վերաբերյալ կատարողականները որոնցով կատարվել են հավելագրումները։ /տես` հատոր 13, գ/թ 99-156, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4266 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ կատարողական ակտերում ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարված աշխատանքների արժեքն, այսինքն, կատարողական ակտերում թույլ տրված հավելագրումների հետևանքով կապալառուի կողմից պատվիրատուից ստացված ավել գումարի չափը կազմում է 22 583 630 ՀՀ դրամ։ Համաձայն եզրակացությանը կից հավելվածի՝ 2.687.950 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներ կատարվել են 2009-2011թթ., 11.010.020 ՀՀ դրամի հավելագրումներ՝ 2011-2012թթ. և 7361.55 ՀՀ դրամի հավելագրումներ՝ 2009-2012թթ., սակայն վերջինի վերաբերյալ ներկայացված կատարողականներում արտացոլված աշխատանքները հնարավոր չի եղել տարանջատել։ Եզրակացությանը կից հավելվածում արտացոլված են այն աշխատանքները և դրանց վերաբերյալ կատարողականները որոնցով կատարվել են հավելագրումները։ /տես` հատոր 13, գ/թ 99-156, դատական նիստի արձանագրությունը/ Այլ փաստաթղթի կարգով՝ փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը։ /տես` հատոր 14, գ/թ 71-80, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության կողմից կատարված ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ կազմված միջանկյալ արձանագրությունը։ /տես` հատոր 1, գ/թ 14-16, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 2, գ/թ 27-28, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 01.09.2008թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 25-26, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 2, գ/թ 18-20, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 2, գ/թ 23-24, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 12.12.2008թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունը՝ թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 21-22, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 2, գ/թ 31-33, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.12.2008թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունը՝ թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 29-30, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 2, գ/թ 93, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 24.08.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 91-92, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 2, գ/թ 98, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 02.11.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունը՝ թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 96-97, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 2, գ/թ 90, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 01.12.2009թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունը՝ թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 88-89, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ 22.12.2009թ. կազմված թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 83-84, 87, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.09.2010թ.-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությամբ և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 119-122, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը՝ թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 21.10.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությամբ և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 113-117, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 13.12.2010թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությամբ և թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 2, գ/թ 104-112, դատական նիստի արձանագրությունը/ Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 2, գ/թ 172, դատական նիստի արձանագրությունը/ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարի 08.08.2006թ-ի թիվ 63-Ա հրամանը՝ Գոռ Քամալյանին քաղաքաշինության նախարարության քաղաքականության վարչության պետ նշանակելու մասին։ /տես` հատոր 7, գ/թ 163, դատական նիստի արձանագրությունը/ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագիրը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 169-172, դատական նիստի արձանագրությունը/ 05.09.2009թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման N ԾՁԲ-09/80-3 պայմանագիրը դրանում կատարված փոփոխություններով։ /տես` հատոր 5, գ/թ 268-284, դատական նիստի արձանագրությունը/ «Ճաննախագիծ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Ս. Բադալյանի և տեխ. հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի միջև կնքված աշխատանքային պայմանագրերը։ /տես` հատոր 5, գ/թ 34-40, դատական նիստի արձանագրությունը/ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 04.03.2011թ-ի թիվ 02-Ա հրամանը՝ պետական հիմնարկի կառուցվածքային ստորաբաժանումների կանոնակարգր հաստատելու մասին, ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 4-6, դատական նիստի արձանագրությունը/ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս. Բաղինյանի 08.04.2011թ-ի թիվ 45-Ա հրամանը՝ ՀՀ ՔՆ Քաղաքաշինական ԾԻԳ ՊՀ պատվիրատվությամբ իրականացվող օբյեկտների նկատմամբ վերահսկման լիազորությունների ապահովման մասին, որով ՀՀ Շիրակի մարզում 2011թ-ի պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների մրցութային զննման, հայտերի պատրաստման, նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի մշակման, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողությունների ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկողության լիազորությունները վերապահվել է քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր ճարտարագետ Գևորգ Սոսյանին։ /տես` հատոր 7, գ/թ 14-18, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 74-75, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 23.09.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը՝ թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 7, գ/թ 72-73, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 24.11.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունները։ /տես` հատոր 7, գ/թ 78-81, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 10.12.2009թ֊-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 87-88, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը 27.04.10թ. և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.04.2010թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությամբ և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 7, գ/թ 72-73, 107-108 դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.06.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 121-124, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 27.07.2010թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 126-130, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը և թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.10.2010թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունն ու թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 133-135, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 140, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ 04.04.2011թ., և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 05.04.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 174, 177-180, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը՝ 26.04.2011թ., և թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 27.04.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 187, 190-193, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը՝ 26.05.2011թ., և Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ կազմված թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 204-206, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը՝ 20.06.2011թ., և թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 28.06.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 220-227, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը՝ 02.09.2011թ., և թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 05.09.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 251-258, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 6 կատարողական ակտը՝ 18.10.2011թ., Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 7 կատարողական ակտը՝ 02.11.2011թ. և թիվ 7 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 03.11.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 7 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 274-278, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 8 կատարողական ակտով՝ 02.11.2011թ., և թիվ 8 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 16.11.2011թ-ին կազմված զեկուցագրով և թիվ 8 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ, /տես` հատոր 7, գ/թ 300, 304-306, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 9 կատարողական ակտը՝ 09.11.2011թ., և թիվ 9 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 07.12.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 9 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 315-319, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 10 կատարողական ակտը՝ 09.11.2011թ., և թիվ 10 կատարողական ակտի վերաբերյալ կազմված թիվ 10 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 326, 329-330, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 11 կատարողական ակտը և թիվ 11 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Սոսյանի կողմից 20.12.2011թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 11 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 337-341, 343, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը՝ 23.02.2012թ. և թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 28.02.2012թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 399, 401 և 403-405, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտով՝ 13.04.2012թ., թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 16.04.2012թ-ին կազմված զեկուցագրով և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությամբ։ /տես` հատոր 7, գ/թ 418, 421-423, դատական նիստի արձանագրությունը/ Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Սոսյանի կողմից 18.05.2012թ-ին կազմված զեկուցագիրն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 7, գ/թ 432, 436-439, դատական նիստի արձանագրությունը/ ՀՀ Ֆինանսների նախարարի 28.09.2012թ. թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. կազմված թիվ 70Ա/1 միջանկյալ ակտը։ /տես` հատոր 9, գ/թ 78-85, դատական նիստի արձանագրությունը/ 15.05.2008թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման N ԱՁԾԲ-08/579 պայմանագիրը և 10.03.2009թ. փոփոխության վերաբերյալ համաձայնագիրը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 7, 200, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։ /տես` հատոր 10, գ/թ 17-18, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 07.08.2008թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 16, 19, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։ /տես` հատոր 7, գ/թ 26-28, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 21.09.2008թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունը և թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 25-29, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 3 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը և թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 13.10.2008թ.-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 30-33, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 4 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 4 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից 29.10.2008թ-ին կազմված թիվ 4 եզրակացությունը և թիվ 4 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 34-38, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.11.2008թ-ին կազմված թիվ 5 եզրակացությունն ու թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 20-23, 39, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 30.04.2009թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունն ու թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 207-210, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 06.06.2009թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 211-214, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.07.2009թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 216-218, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 4 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/, Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 5 կատարողական ակտը /«Արտյոմ Մինասյան» ՍՊԸ/։ /տես` հատոր 10, գ/թ 230, 234, 236-241, դատական նիստի արձանագրությունը/ Թիվ 5 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 04.11.2009թ-ին կազմված թիվ 5 եզրակացությունը և թիվ 5 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 235, 242, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 1 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 1 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 12.08.2010թ-ին կազմված թիվ 1 եզրակացությունը և թիվ 1 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 95-97, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 2 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 2 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 20.10.2010թ-ին կազմված թիվ 2 եզրակացությունն ու թիվ 2 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 104-108, դատական նիստի արձանագրությունը/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ թիվ 3 կատարողական ակտը /«Ջին-Շին» ՍՊԸ/, թիվ 3 կատարողական ակտի վերաբերյալ Գ. Քամալյանի կողմից 29.10.2010թ-ին կազմված թիվ 3 եզրակացությունն ու թիվ 3 հանձնման-ընդունման արձանագրությունը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 110-114, դատական նիստի արձանագրությունը/ Ավարտված շինարարական օբյեկտը շահագործման ընդունող հանձնաժողովի 10.12.2010թ ակտը։ /տես` հատոր 10, գ/թ 134-135, դատական նիստի արձանագրությունը/ Առգրավում կատարելու մասին արձանագրությունը /տես` հատոր 1, գ.թ 22, 70/, արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին և եզրակացություն պայմանագրի կատարման մասին /տես` հատոր 2, գ.թ 42-43/, պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 44-45/, պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 51-53 և 61-63/, արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին և եզրակացություն՝ պայմանագրի կատարման մասին /տես` հատոր 2, գ.թ 75-76 և 77-78,/ արձանագրություն՝ հանձման ընդունման մասին, եզրակացություն՝ պայմանագրի կատարման մասին և ակտ /տես` հատոր 2, գ.թ 90-98/, պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման պայմանագիրը /տես` հատոր 2, գ.թ 99-103/, քաղաքացիական ծառայության պաշտոնի անձնագիրը /տես` հատոր 11, գ.թ 22/, արձանագրություն՝ գումարը ներկայացնելու մասին /տես` հատոր 12, գ.թ 46/, զեկուցագրեր /տես` հատոր 12, գ.թ 80, 82, 84, 93, 95, 97, 100, 102, 104, 106, 108/, շինարարատեխնիկական, դատահաշվապահական, ֆինանսատնտեսագիտական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության թիվ 12-4266 և 12-4267 եզրակացությունը /տես` հատոր 13, գ.թ 1-50 և 99-156/, հրաման՝ թիվ 14 2008 թվականի գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին /տես` հատոր 13, գ.թ 22/, արձանագրություն՝ առգրավում կատարելու մասին /տես` հատոր 14, գ.թ 200-201/, միջնորդություններ, որոշում՝ պաշտպանի միջնորդությունը մերժելու մասին և հայտարարություն /տես` հատոր 14, գ.թ 202-210/։ Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագրերը, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ տրված բժշկական էպիկրիզը, վերջինիս երեխաների ծննդյան վկայականները, ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի վերաբերյալ բնութագիրը։ /տես` հատոր 12-ին, գթ. 2, 3 և հատոր 3. գ.թ 43, 46, քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/, 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը, մինչև ամբաստանյալների մեղքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանն անցնելն ու դրանց վերաբերյալ իրավական վերլուծություններ տալը, ցանկանում է անդրադառնալ քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պաշտպանական կողմի բարձրացված հարցերին՝ կապված գործում առկա որոշակի ապացույցների անթույլատրելիությունը հաստատելու հետ։ Այսպես, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանը դատական քննության ընթացքում միջնորդել է հաստատել գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց հանդիսացող «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը՝ որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքի խախտմամբ, այն հիմքով, որ ստուգումն իրականացվել է ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կայացված` ստուգում նշանակելու մասին որոշման հիման վրա, որի իրավասությունը դատախազությունը չի ունեցել։ Բարձրացված խնդրի առնչությամբ դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝ ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարելու միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով»։ Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի` «/.../ Դատախազությունն օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ 1) հարուցում է քրեական հետապնդում. 2) հսկողություն է իրականացնում հետաքննության և նախաքննության օրինականության նկատմամբ. 3) դատարանում պաշտպանում է մեղադրանքը. 4) պետական շահերի պաշտպանության հայց է հարուցում դատարան. 5) բողոքարկում է դատարանների վճիռները, դատավճիռները և որոշումները. 6) հսկողություն է իրականացնում պատիժների և հարկադրանքի այլ միջոցների կիրառման օրինականության նկատմամբ։ Դատախազությունը գործում է Սահմանադրությամբ իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակում՝ օրենքի հիման վրա»։ Համաձայն «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի 27-րդ հոդվածի 6-րդ կետի 1-ին ենթակետի` «6. Պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու հիմքերի առկայության դեպքում նյութեր նախապատրաստելու նպատակով դատախազն իրավունք ունի իր որոշմամբ՝ 1) պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում և պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններում ստուգումներ իրականացնելու, պահանջելու և ստանալու իրավական ակտեր, փաստաթղթեր և այլ տեղեկություններ.» Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման գործընթացում թույլ տրված հնարավոր չարաշահումների հանգամանքներն ուսումնասիրելու համար 2012թ. սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազություն ուղարկված փաստաթղթերի ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի նախահաշվային փաստաթղթերը ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվերով 2005թ. մշակվել են «Չարբախ» ՍՊ ընկերության կողմից՝ 305.000.000 ՀՀ դրամ նախահաշվային արժեքով։ 2008-2010թթ. Հայաստանի ազգային գրադարանի նախագծանախահաշվային փաստաթղթերը լրամշակվել են «Համաշիննախագիծ» ՍՊ ընկերության կողմից, որի արդյունքում օբյեկտի նախահաշվային արժեքը կազմել է 709.641.000 ՀՀ դրամ։ Հայաստանի ազգային գրադարանի շինարարական աշխատանքներն իրականացրել է «Հիդրոշինարար-5» ԲԲ ընկերությունը, ֆինանսավորումն իրականացվել է 2008-2011թթ. ընթացքում։ Նկատի ունենալով, որ Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման աշխատանքների կատարման ճշտությունը ստուգելու համար անհրաժեշտ են հատուկ մասնագիտական գիտելիքներ, ելնելով վերոգրյալից, դատախազ Ա.Ղազարյանը որոշում է կայացրել` 1. Նշանակել Հայաստանի ազգային գրադարանի վերանորոգման աշխատանքների կատարման ճշտության ստուգում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության ներքին աուդիտի գնահատման և ֆինանսական վերահսկողության վարչության մասնագետներին։ Դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննության առարկա դարձնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Սիրունյանի ներկայացրած միջնորդությունը` ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման, քանի որ պաշտպանի կողմից դատարանին չեն ներկայացվել բավարար հիմքեր` «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտն որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար։ Դատարանը նշված եզրահանգմանը գալիս կարևորում է այն հանգամանքը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից պահպանվել և չեն խախտվել ՀՀ Սահմանադրությամբ ու «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքով նախատեսված գործառույթները։ Այլ կերպ, պետական մարմինն՝ ի դեմս դատախազության, իրականացնելով օրենքի սահմաններում իրեն վերապահված գործառույթներից մեկը՝ այն, որ պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու հիմքերի առկայության դեպքում նյութեր նախապատրաստելու նպատակով իրավունք ունի իր որոշմամբ՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում և պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններում ստուգումներ իրականացնելու, պահանջելու և ստանալու իրավական ակտեր, փաստաթղթեր և այլ տեղեկություններ՝ իրականացրել է որոշակի գործողություններ՝ հնարավոր, հետագա պետական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու նպատակով ստուգում նշանակելու անհրաժեշտությամբ դիմել դրա իրավասությունն ունեցող պետական կառավարման մարմնի մեկ այլ օղակի՝ ՀՀ Ֆինանսների նախարարությանը, ստուգման միջոցով որոշակի տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Նշվածից չի կարելի բացառել այն փաստը, որ ստուգման արդյունքում այնպիսի տվյալներ ձեռք բերելու դեպքում, երբ վերանում է այլևս հայց հարուցելու անհրաժեշտությունը՝ ստացված տվյալներում հանցագործության ակնհայտ կամ առերևույթ հատկանիշներ հայտնաբերվելու առումով, դատախազը պետք է զերծ մնար հետագա գործողություններ իրականացնելուց /քրեադատավարական ոլորտում/ և շարունակեր իր գործողությունները՝ ուղղված քաղաքացիական հայց հարուցելուն։ Այսինքն, դատախազությունը՝ որպես ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքներով լիազորված քրեական հետապնդում հարուցելու իրավասությամբ օժտված պետական մարմին, պարտավոր էր արձագանքել առերևույթ հանցագործության մասին վկայող տեղեկություններին և դրանց վերաբերյալ իրականացնել հստակ գործողություններ՝ օրենքով և այլ իրավական ակտերով իր վրա դրված պարտականություններն իրացնելու տեսանկյունից։ Ի լրումն պաշտպան Ա.Սիրունյանի կողմից ներկայացված միջնորդության և որպես դրանից բխող անհրաժեշտություն, ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանը դատական քննության ընթացքում միջնորդել է հաստատել նաև գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց հանդիսացող՝ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության հիման վրա նշանակված համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացության` որպես ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիությունը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքի խախտմամբ, այն հիմքով, որ այդ ապացույցի բովանդակությունը լիովին հիմնված է «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա, որն էլ ձեռք է բերվել ՀՀ օրենսդրությամբ, մասնավորապես, «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի խախտմամբ։ Դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննության առարկա դարձնելով ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի ներկայացրած միջնորդությունը` ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման՝ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից իրականացված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտն օրինական հիմքով ստացված լինելու մասին դատարանի վերը շարադրված պատճառաբանություններով։ Այլ կերպ, հաստատված համարելով, որ «ՀՀ Ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից իրականացված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը պահանջվել և ստացվել է՝ այն պահանջող և տվող մարմինների օրինական գործառույթների սահմաններում, ինքնին անհիմն է դառնում նաև համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացության` որպես ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու պահանջը։ Նշվածից զատ, դատարանը, խորհրդակցական սենյակում, քննարկման առարկա դարձնելով ամբաստանյալներ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի շահերի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի շահերի պաշտպան Ս. Սաֆարյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի կողմից ներկայցված մի շարք իրավական դիրքորոշումներ` կապված իրենց պաշտպանյալներին առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության և ընդհանրապես նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության հետ, արձանագրում է հետևյալը. դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը և Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, հանդիսանալով ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող իրենց հանձնարարված կոնկրետ օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու պաշտոնատար անձինք, գործընթացը կանոնակարգող կառավարության որոշումների, ինչպես նաև կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքները, իրենց պաշտոնական դիրքն օգտագործել են ծառայության շահերին հակառակ և չեն կատարել իրենց ծառայողական պարտականությունները, որն արտահայտվել է նրանում, որ առանց կատարված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու դրանք ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել են դրական եզրակացություններ այն դեպքում, երբ կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակված են եղել տարբերի, իսկ ընդհանուր առմամբ 28.385.280 ՀՀ դրամի չափով գումարներ։ Համաձայն ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված «Գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման» կարգի՝ «Պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունը» վերտառությամբ 4-րդ գլխի 17-րդ կետի՝ պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունն իրականացնում է պատասխանատու ստորաբաժանումը։ Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ամփոփվում են պատվիրատուի ղեկավարի և պատվիրատուի հետ պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետև՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ։ Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման եզրակացության հիման վրա։ Նույն որոշման 18-րդ կետը սահմանում է, որ պատասխանատու ստորաբաժանումը դրական եզրակացություն է տալիս պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների վերաբերյալ, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է գնման հայտով սահմանված բնութագրերին (պայմաններին)։ Հակառակ դեպքում տրվում է բացասական եզրակացություն։ ՀՀ կառավարության 2008թ. հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատվել է՝ «Գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության գնումների գործընթացի վերահսկման» կարգը, որով ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշումը ճանաչվել է ուժը կորցրած։ Թիվ 853-Ն որոշման 24-րդ կետի համաձայն` «Պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողությունն իրականացնում է պատասխանատու ստորաբաժանումը։ Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ամփոփվում են պատվիրատուի ղեկավարի և գնման պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետ՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ։ Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման դրական եզրակացության (այսուհետ՝ եզրակացություն) հիման վրա։ Արձանագրությունն ստորագրվում է պատասխանատու ստորաբաժանման դրական եզրակացության (այսուհետ՝ եզրակացություն) հիման վրա։ Նույն որոշման 25-րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատու ստորաբաժանումը տալիս է պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների վերաբերյալ դրական եզրակացություն, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է պայմանագրի պայմաններին։ Պայմանագրով սահմանված ապրանքի մատակարարման, աշխատանքի կատարման կամ ծառայության մատուցման ժամկետների խախտման դեպքերում տրվում է դրական եզրակացություն, եթե պատվիրատուի կողմից չի ընդունվում պայմանագիրը լուծելու մասին որոշում։ Բացասական եզրակացություն տրվելու դեպքում պատվիրատուն ձեռնարկում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նախատեսված միջոցներ՝ հարցի կարգավորման համար։ Գործակալության կողմից կնքված պայմանագրի շրջանակներում բացասական եզրակացություն տրվելու դեպքում պատվիրատուն երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում դրա մասին հայտնում է գործակալությանը՝ ներկայացնելով առաջարկություններ պայմանագրի կողմի նկատմամբ ձեռնարկվելիք միջոցների վերաբերյալ։ Նման դեպքում գործակալությունը, ներկայացված առաջարկություններին համապատասխան, ձեռնարկում է միջոցներ՝ հարցի կարգավորման համար»։ Հաշվի առնելով, որ ի սկզբանե, դեռևս ՀՀ կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված «Գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման» մասին որոշմամբ, սահմանված և հստակեցված է եղել գնումների բնութագրերի հաստատման և նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգն ու դրա պայմանները, իսկ հետագայում այդ և դրան հաջորդող որոշումները փոփոխվել կամ կորցրել են իրենց ուժը, ՀՀ Կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ, թիվ 853-Ն որոշումը ուժը կորցրած ճանաչվելուց հետո, նույն՝ գնումների գործընթացն իրականացվել է արդեն թիվ 168-Ն որոշմամբ և սահմանվել, որ դրանք պետք է իրականացվեն «Գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգով»՝ համաձայն հավելվածի։ Նշված կարգի 4-րդ կետի համաձայն՝ գնման գործընթացը հետևյալ գործընթացների (գործառույթների) ամբողջությունն է՝ 1) գնումների պլանավորում. 2) գնումների նախապատրաստում. 3) պայմանագրի կնքում. 4) պայմանագրի կատարում։ Կարգի 5-րդ կետը սահմանում է, որ գնումների գործընթացին առնչվում են նաև հետևյալ գործընթացները (գործառույթները)՝ 1) հաշվետվողականություն. 2) հսկողություն. 3) ներքին աուդիտ։ Կարգի 7-րդ կետը սահմանում է, որ հսկողությունը պատվիրատուի կողմից գնումների գործընթացի ինքնուրույն գնահատումն է։ Հսկողության նպատակն է ապահովել, որ` 1) առկա ռեսուրսներն օգտագործվեն և գործառույթները կատարվեն նախանշված պայմաններին համապատասխան. 2) միջոցները պաշտպանված լինեն վատնումից, խարդախությունից. 3) որոշում ընդունելու համար առկա լինի վստահելի և ժամանակին ներկայացված տեղեկատվություն։ Կարգի 8-րդ կետի համաձայն՝ հսկողությունը պատվիրատուի կողմից գնումների գործընթացի ինքնուրույն գնահատումն է։ Հսկողության տեսակներն են՝ 1) նախնական հսկողություն, երբ մինչև գործարքի կատարումն է գնահատվում դրա համապատասխանությունը (օրինականությունը) այդ գործարքի կատարման համար սահմանված պայմաններին, և 2) հետ հսկողություն, երբ գործարքի համապատասխանությունը (օրինականությունը) այդ գործարքի կատարման համար սահմանված պայմաններին գնահատվում է գործարքի կատարումից հետո։ Նույն որոշման «Գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգ» հավելվածի 11-րդ կետի համաձայն՝ յուրաքանչյուր գնման գործընթացի համար պատասխանատու են պատվիրատուի ղեկավարը, ինչպես նաև իրենց վերապահված իրավասությունների մասով՝ 1) գնումները համակարգողը. 2) պատասխանատու ստորաբաժանումը. 3) գնահատող հանձնաժողովը։ 17-րդ կետի «բ» համաձայն՝ պատասխանատու ստորաբաժանումը հսկողություն է իրականացնում պայմանագրի կողմի (կապալառու, մատակարար և այլն)՝ պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունների կատարման նկատմամբ։ Նույն կարգի 120-րդ կետի համաձայն՝ պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքներն ընդունվում են պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի և գնման պայմանագիր կնքած անձի միջև հանձնման-ընդունման արձանագրության (այսուհետ՝ արձանագրություն) ստորագրմամբ, որի ձևը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարը։ Իսկ 121-րդ կետի համաձայն՝ արձանագրությունն ստորագրվում է, եթե մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է պայմանագրի պայմաններին։ Հակառակ դեպքում պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքները չեն ընդունվում, արձանագրություն չի ստորագրվում և պատվիրատուն՝ 1) հարցի կարգավորման համար ձեռնարկում է նման իրավիճակի համար պայմանագրով նախատեսված միջոցները. 2) կատարողի նկատմամբ կիրառում է պայմանագրով նախատեսված պատասխանատվության միջոցներ։ Վերոգրյալ իրավական ակտերի, դատարանում ամբաստանյալների և վկաների կողմից տրված ցուցմունքների, ինչպես նաև հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցների և գործին վերաբերելի փաստաթղթերի համադրումն ու համակարգային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ գնման գործընթացն, ի թիվս այլոց, որպես պարտադիր պայման պետք է իր մեջ ներառի կնքված պայմանագրի ամբողջությամբ, այլ ոչ թե պայմանով կամ հետագայում կատարելու խոստումով, կատարումը։ Գնման գործընթացը կանոնակարգող բոլոր երեք որոշումներով սահմանված է պատասխանատու ստորաբաժանման կողմից պայմանագրի կատարման նկատմամբ նախնական հսկողություն իրականացնելու պարտականություն, որը ենթադրում է ընթացիկ, մինչև գործարքի կատարման ավարտը դրա գնահատում և նպատակ է հետապնդում ապահովելու, որպեսզի առկա ռեսուրսներն օգտագործվեն և գործառույթները կատարվեն նախանշված պայմաններին համապատասխան, միջոցները պաշտպանված լինեն վատնումից, խարդախությունից, որոշում ընդունելու համար առկա լինի վստահելի և ժամանակին ներկայացված տեղեկատվություն։ Վերլուծության ենթարկելով կառավարության հիշյալ որոշումները, դատարանն արձանագրում և հիմնավոր է համարում մեղադրանքի մարմինների այն դիտարկումները, որ՝ նշված որոշումներում ուղիղ սահմանվում է, որ պատասխանատու ստորաբաժանումը պետք է հանձնման ընդունման հիմք հանդիսացող դրական եզրակացություն տա միայն այն դեպքում, երբ մատակարարված ապրանքը, կատարված աշխատանքը կամ մատուցված ծառայությունը համապատասխանում է գնման հայտով սահմանված պայմաններին։ ՀՀ կառավարության թիվ 1267 և 853 որոշումներում նշված է, որ պատվիրատուի ղեկավարը կարող է պատասխանատու ստորաբաժանման՝ սույն կարգով սահմանված լիազորությունները վերապահել այլ անձի կամ այդ նպատակով կազմավորված տեխնիկական հսկողության հանձնաժողովին, որի անդամներ կարող են լինել այլ մարմինների կամ կազմակերպությունների ներկայացուցիչները։ Ոչ կապալի և ոչ էլ տեխնիկական հսկողության ծառայությունների գնման պայմանագրերով չի սահմանվել պատվիրատուի լիազորությունների փոխանցում որևէ անձի, այդ թվում՝ տեխնիկական հսկողություն կատարող սուբյեկտին։ Ավելին, ինչպես կապալի, այնպես էլ տեխնիկական հսկողության պայմանագրերով հստակ սահմանված է, որ պատվիրատուն իրավունք ունի ցանկացած պահի ստուգել կապալառուի իրականացրած աշխատանքի ընթացքը և որակը՝ առանց միջամտելու վերջինիս գործունեությանը։ Պատվիրատուն պարտավոր է պայմանագրով սահմանված ժամկետում և կարգով կապալառուի մասնակցությամբ զննել աշխատանքը, իսկ պայմանագրից աշխատանքի արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ աշխատանքում այլ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում՝ այդ մասին անհապաղ հայտնել կապալառուին։ «2008թ. գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին» ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008թ. հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի 1-ին կետով ի գիտություն է ընդունվել ՀՀ կառավարության 2007թ. դեկտեմբերի 20-ի «ՀՀ 2008թ. Պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին» թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին իրականացվող ծախսերի վերաբերյալ տեղեկանքը՝ համաձայն հավելված 1-ի։ Հավելված 1-ի համաձայն՝ ի թիվս այլոց, կրթական և մշակութային օբյեկտների հիմնանորոգման ծրագրով գնումն իրականացնող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է հանդիսացել Գոռ Քամալյանը։ Նույն հրամանի 2-րդ մասով նախատեսվել է ստեղծել կապիտալ շինարարության, կապիտալ նորոգման և նախագծային աշխատանքների համար նախատեսված հատկացումների հաշվին իրականացվող գնումների պատասխանատու ստորաբաժանում՝ համաձայն հավելված 2-ի։ Հավելված 2-ի համաձայն՝ այդ ստորաբաժանման պատասխանատու է հանդիսացել Գոռ Քամալյանը։ «2009թ. գնումների գործընթացը կանոնակարգելու մասին» ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009թ. փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանը բովանդակային առումով համապատասխանում է 2008թ. թիվ 14 հրամանին։ Համաձայն հեղինակային հսկողության ծառայության իրականացման պետական պայմանագրի` ,,ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությունն ի դեմս նախարար Վ.Վարդանյանի, որը գործում է Նախարարության կանոնադրության հիման վրա, այսուհետ «Պատվիրատու» մի կողմից և «Համաշիննախագիծ» ՍՊԸ տնօրեն ի դեմս Ա.Լևոնյանի, որը գործում է Ընկերության կանոնադրության հիման վրա այսուհետ «Կատարող» մյուս կողմից կնքեցին սույն պայմանագիրը հետևյալի մասին` /.../ 2.2 Պատվիրատուն պարտավոր է ` 2.2.1 Սույն պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված Ծառայությունը, իսկ պայմանագրից Ծառայության արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում` անհապաղ հայտնել Կատարողին։»,, Այլ կերպ, պայմանագրի վերը նշված դրույթը հաստատում է, որ Գոռ Քամալյանն ուղղակիորեն ունեցել է պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու, իսկ պայմանագրից Ծառայության արդյունքը վատթարացնող շեղումներ կամ թերություններ հայտնաբերելու դեպքում` անհապաղ Կատարողին հայտնելու պարտականություն։ Բացի այդ, Գոռ Քամալյանի զբաղեցրած՝ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագրով սահմանված է, որ վարչության պետը կազմակերպում, ծրագրում, համակարգում, ղեկավարում և վերահսկում է վարչության ընթացիկ գործունեությունը։ Վարչության պետն, ըստ պաշտոնի անձնագրի, վարչության աշխատողներին տալիս է համապատասխան ցուցումներ և հանձնարարականներ։ Դատաքննությամբ և գործի հանգամանքներով հաստատվեց, որ Գոռ Քամալյանը հանդիսացել է համապատասխան օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքների գնման գործընթացի պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար և կատարված կոնկրետ աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաստաթղթերի հիման վրա տվել է դրական եզրակացություններ այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են պայմանագրի պայմաններին։ Դատարանն արձանագրում է, որ Գոռ Քամալյանը դրական եզրակացությունները տվել է՝ առանց հավաստիանալու այդ աշխատանքների որակի և ծավալի մեջ՝ ունենալով կատարված աշխատանքներն ստուգելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու պարտականություն։ Գոռ Քամալյանը սույն գործով մեղադրանքին առնչվող օբյեկտներում կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաթեթում առկա տվյալների՝ իրականությանը համապատասխանությունը ստուգելու համար համապատասխան աշխատակցին չի հանձնարարել ստուգումներ կատարել տեղում՝ ի տարբերություն մի շարք այլ օբյեկտների։ Ասվածի ապացույցն է, որ գործով վկա Վարազդատ Առաքելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կոնկրետ օբյեկտների կատարողական փաթեթներն ստանալիս, եղել են դեպքեր, որ վարչության պետ Գ.Քամալյանի հանձնարարությամբ գործուղվել են այդ օբյեկտներ՝ ստուգելու կատարված բոլոր աշխատանքները՝ բացի ծածկված աշխատանքներից, իսկ Հայաստանի ազգային գրադարանում կամ Մեծ Մանթաշի դպրոցում ստուգումներ կատարելու համար երբեք չի եղել։ Գոռ Քամալյանն ինքն էլ դատարանում չի հերքել, որ որևէ մեկին չի գործուղել այդ օբյեկտներն ստուգելու՝ պատճառաբանելով, որ ստուգման պարտականություն չեն կրել։ Այսպիսով, Գոռ Քամալյանի կողմից պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ վերջինս, լիազորված լինելով իր ղեկավարած վարչության աշխատակիցներին տալու հանձնարարություններ և ցուցումներ, այդ թվում՝ կատարողական փաստաթղթերում նշված և իրականում կատարված աշխատանքների համապատասխանությունը տեղում ստուգելու վերաբերյալ, չնայած, որ առկա է եղել դրա իրացման ծառայողական անհրաժեշտություն, այսինքն՝ այդ լիազորության իրականացումը բխել է ծառայության շահերից, չի իրականացրել դրանք։ Գոռ Քամալյանը պատվիրատուի ղեկավարին շարունակ զեկուցել է իր ղեկավարած ստորաբաժանման կողմից համակարգվող շինարարական աշխատանքները որակյալ և համապատասխան ծավալներով իրականացվելու մասին։ Ավելին, Գ.Քամալյանի՝ որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի, պարտականությունները, որոնք սահմանված են պայմանագրերով, հստակ նախանշում են նրա՝ պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականությունները, որոնք գործով հաստատվեցին, որ երբևէ չեն կատարվել, որը և պատճառ է հանդիսացել պետության ֆինանսական միջոցներն այլ անձանց կողմից հափշտակելուն, այսինքն, Քամալյանն ունենալով պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականություն, չի իրականացրել այն, իրականում չկատարված աշխատանքները ներկայացնելով որպես լիովին կատարված և չարաշահելով իր պաշտոնեական լիազորությունները՝ չկատարելով դրանք, նպաստավոր պայմաններ է ստեղծել այլ անձանց կողմից պետական միջոցները հավելագրումների միջոցով հափշտակելու համար։ Վերլուծելով Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցը դատարանը փաստում է, որ վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-12 Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ. Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները։ Գևորգ Սոսյանը պատասխանատու է եղել Արագածոտնի և Շիրակի մարզերում իրականացվող քաղաքաշինական ծրագրերի նկատմամբ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված քաղաքաշինական հսկողության իրականացման համար։ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգի 8-րդ կետի համաձայն՝ բաժինն իրականացնում է հետևյալ գործառույթները՝... Բ) ՀՀ քաղաքաշինական օրենսդրությամբ որպես պատվիրատուի լիազորություն սահմանված շինարարության որակի տեխնիկական հսկողությունը, շինարարական նորմերի պահանջների պահպանման նկատմամբ հսկողության պայմանագրի լրիվ իրականացման մոնիթորինգի վարումը, հաշվետվություններ վարելն ու ներկայացնելը, այդ թվում՝ նաև աշխատանքի որակի, ժամկետների և կատարման նկատմամբ հսկողությունը, շինարարական ծրագրերի իրականացման համակարգումը։ ՀՀ կառավարության թիվ 168-Ն որոշմամբ սահմանված կարգի 15-րդ կետի համաձայն՝ «պատվիրատու հանդիսացող պետական կառավարման մարմնի համակարգում ծրագրեր իրականացնող պետական հիմնարկ գործելու դեպքում ԾԻԳ-ն է իրականացնում՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինական օրենսդրությամբ որպես պատվիրատուի լիազորություն սահմանված՝ շինարարության որակի տեխնիկական հսկողության, շինարարական նորմերի պահանջների պահպանման նկատմամբ հսկողության ծրագրի լրիվ իրականացման մոնիթորինգը, հաշվետվություններ պատրաստելն ու ներկայացնելը, այդ թվում՝ նաև աշխատանքների որակի, ժամկետների և կատարման նկատմամբ հսկողությունը»։ Ասվածից հետևում է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով է եղել սահմանված, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ ՄԵԾ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը։ Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանն իր այդ լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել։ Դատարանում ցուցմունք տալիս Սոսյանը, պատասխանելով դատարանի հարցերին, չկարողացավ տալ հստակ և տրամաբանված պատասխաններ առ այն, որ ինչ կարգով էին շինարարները պատրաստվում հետագայում վերացնել այն թերությունները, որոնք հայտնաբերվել էին այդ՝ կոնկրետ փուլում, կամ ինչ կապ կարող է ունենալ ավարտված աշխատանքներից հետո ի հայտ եկած թերությունների չվերացումը հետագա չկատարված աշխատանքների հետ, այն դեպքում, երբ դրանց ավարտված լինելու պայմաններում նվազում կամ ընդհանրապես վերանում է նախկին թերությունները վերացնելու հավանականությունը, չնայած այն բանին, որ Գևորգ Սոսյանը ցուցմունք տվեց, որ ինքը հույս է ունեցել, որ դրանք կշտկվեն, քանի որ աշխատանքները եղել են շարունակական և չեն ավարտվել։ Այս առումով դատարանը հատկանշական է համարում նաև ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը նախաքննության ընթացքում տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ևս իմացել է առկա թերությունների մասին, բայց վստահ է եղել, որ բաց թողնված աշխատանքները կկատարվեն շինարարի կողմից։ Նշել է նաև, որ եղել է մի դեպք, երբ այսպես ասած «ապառիկ կարգով» կատարողական ակտ է ստորագրել 2011թ. դեկտեմբերին, որում նշված մի քանի աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը ստորագրել է այն Գևորգ Սոսյանի ասելով։ Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, այն, որ Գևորգ Սոսյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ նա, հստակ իմանալով իր կողմից վերահսկվող շինարարության թերությունների մասին, ոչ միայն չի ձեռնարկել պայմանագրով այդ դեպքերի համար նախատեսված միջոցներ, այլև զեկուցագրեր է ներկայացրել այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են նախագծային պայմաններին։ Դատարանը, քննարկման առարկա դարձնելով Գևորգ Սոսյանի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի՝ իր պաշտպանական ճառում ներկայացված այն դատողությունները, թե իր պաշտպանյալի արարքում առկա չէ որևէ հանցակազմ և նրա գործողությունները պետք է գնահատվեն և քննարկվեն զուտ քաղաքացիաիրավական հարթության մեջ, գտնում է, որ ներկայացված դիրքորոշումը չի կարող լինել հիմնավոր և փաստարկված, քանի որ ճիշտ է՝ իրականացված լիազորություններում Գևորգ Սոսյանը հանդիսացել է որոշակի պայմանագրային հարաբերությունների կողմ՝ սուբյեկտ, բայց այստեղ նշված իրավահարաբերությունները պետք է դիտարկվեն այն տեսանկյունից, որ վերջինս այդպիսի սուբյեկտ է հանդիսացել լինելով պետական հիմնարկում առանձնացված պետական ստորաբաժանման պաշտոն զբաղեցնող՝ պաշտոնատար անձ։ Այլ կերպ, Գևորգ Սոսյանը պայմանագրային իրավունքների և պարտավորությունների սուբյեկտ է հանդիսացել, լինելով պաշտոնատար անձ, և չի գործել որպես քաղաքացի կամ այլ իրավաբանական անձի ներկայացուցիչ, որպիսի հանգամանքն ինքին բացառում է սույն գործով ամբաստանյալ Սոսյանի գործողությունները քաղաքացիաիրավական տիրույթում դիտարկելու հնարավորությունը։ Վերոգրյալից բացի, դատարանն ապացուցված է համարում, որ գործով մյուս ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող «Ճաննախագիծ» առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ «Ն. Ա. Օհանյան» ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա «Ն. Մ. Օհանյան» ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները։ Նշվածը դատարանում հիմնավորվեց ինչպես հրապարակված և հետազոտված իրավական ակտերով, ապացույցներով և մյուս՝ գործին վերաբերելի փաստաթղթերով /տես դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժինը/ այնպես էլ վկա Նարինե Օհանյանի և իր՝ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներով։ Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանի վերը շարադրված հիմնավորումներով ապացուցված է համարում ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքները՝ դրանց ձևակերպմամբ և հաստատված է համարում Գոռ Վիկտորի Քամալյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված հանցանքները կատարելը և գտնում է, որ վերջիններս կատարած հանցավոր արարքների համար ենթակա են պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանցից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես Գոռ Վիկտորի Քամալյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։ /տես` հատոր 1, գ.թ. 70, դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները՝ Սյուզաննա և Վահե Գոռի Քամալյանները, ծնված 1998 թ.-ի նոյեմբերի 14-ին։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Միաժամանակ, դատարանը ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ ունի առողջական խնդիրներն` ըստ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կողմից տրված գրության՝ Գոռ Քամալյանի մոտ ախտորոշվել է «հայմորյան խոռոչներում կանգային երևույթներ, զարկերակային հիպերտենզիա, սրտի երկու փորոքների գերաճ» հիվանդություններ։ Բացի այդ, վերջինիս խնամքին է գտնվում վատառողջ մայրը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ /տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Որպես Գևորգ Սարգսի Սոսյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Հ.Սարգսյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Գևորգ Սարգսի Սոսյանը` ծնված 10 ապրիլի 1959 թվականին աշխատում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնում որպես գլխավոր մասնագետ 2011թ. մարտի 09-ից։ Աշխատանքի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես նախաձեռնող, բարեխիղճ, կարգապահ և պատասխանատու աշխատող։ Աշխատասեր է հանձնարարականները կատարում է ժամանակին և որակով։ Պրոֆեսիոնալ է իր գործի մեջ, քաջատեղյակ է շինարարական ոլորտում կատարվող փոփոխություններին, միշտ ձգտում է մասնագիտական որակավորման բարձրացմանը։ Ընկերասեր է, ուշադիր, կոլեկտիվում վայելում է հարգանք»։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Որպես Գևորգ Սարգսի Սոսյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։ /տես` հատոր 12, գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելը։ / տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ /տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Որպես Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում` նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։ /տես` հատոր 12, գ.թ. 2, դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելը։ / տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ /տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժները վերջիններս պետք է կրեն։ Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակների ընտրության, պատժաչափերի և այդպիսիք նրանց կողմից կրելու հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։ Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին»։ Սույն գործով պատիժ նշանակելիս դատարանը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած վերոշարադրյալ դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի է առնում ամբաստանյալների՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և այս՝ կոնկրետ, գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են անձի՝ որպես հանցավորի, հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։ Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։ Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժաչափի նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61-րդ հոդվածների պահանջները։ Քննված քրեական գործով, թեև դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալների անձերը բնութագրվում են միայն դրական հատկանիշներով, բոլոր ամբաստանյալների արարքներում առկա են մի շարք` օրենքով նախատեսված, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ և ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի արարքներում բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, սակայն այդուամենայնիվ գտնում է, որ ներկայումս կոռուպցիայի և պետական միջոցների վատնման ու հափշտակության դեմ վարվող պայքարի համատեքստում առավել քան երբեք կարևորվում են նմանատիպ հանցագործություններ կատարած անձանց հասարակությունից մեկուսացնելու ձևով նմանատիպ հանցագործությունների աճն ու տարածումը կանխարգելելու օրենսդրական նպատակների իրացումը։ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանը և Գևորգ Սոսյանը կատարել են Պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործություններ, որոնք իրենց բնույթով հասարակական մեծ վտանգավորություն են ներկայացնում, խարխլում են պետական համակարգի հիմքերն ու այս դեպքում նաև՝ տնտեսական կառուցվածքը։ Ինչ վերաբերվում է Աշոտ Մամիկոնյանին, ապա նա թեև կատարել է Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն այն տվյալ դեպքում մեծ է իր հանրության համար վտանգավորության աստիճանով, քանի որ փոխկապակցվել է Գոռ Քամալյանի և Գևորգ Սոսյանի կողմից Պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործություններ կատարելու հետ՝ իր կատարման մեխանիզմով նպաստել դրանց, դառնալով այն իրականացնելու համար անհրաժեշտ օղակներից մեկը, ինչ արտահայտվել է պետության դրամական միջոցներն այլ անձանց կողմից ծախսելուն` ոչ ըստ նպատակի։ Տվյալ պայմաններում ևս դատարանը բարձր դասելով Աշոտ Մամիկոնյանի կողմից կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի խիստ պատիժ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «….3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։» Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված բոլոր հիմնավորումների համակցությունն օբյեկտիվ հիմք են ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ իրենց կողմից կատարած արարքներին համաչափ` ազատազրկման, ձևով պատիժներ սահմանելու համար, քանի որ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ դատարանի նշված մոտեցումը լիովին կարող է ապահովել պատժի նշանակման, հանցավորներին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու օրենսդրական նպատակները։ Դատարանը գտնում է, որ Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնվի անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Լուծելով դատական ծախսերի հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 12-4267 փորձաքննության համար ծախսված 123.660 ՀՀ դրամ գումարը, որպես դատական ծախս պետք է բռնագանձվի ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանից, իսկ թիվ 12-4265 և 12-4266 փորձաքննությունների համար ծախսված ընդհանուր՝ 577.080 ՀՀ դրամ գումարը, որպես դատական ծախսեր պետք է բռնագանձվեն ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանից, Գևորգ Սոսյանից և Ալբերտ Մամիկոնյանից՝ համապարտության կարգով։ 4. Եզրափակիչ մաս Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-359, 360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Գոռ Վիկտորի Քամալյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, հանցանքների համակցությամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2012թ. սեպտեմբերի 28-ից։ 2. Գևորգ Սարգսի Սոսյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով։ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ 3. Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին մեղավոր ճանաչել` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Գոռ Վիկտորի Քամալյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 123.660 /մեկ հարյուր քսաներեք հազար վեց հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։ Գոռ Վիկտորի Քամալյանից, Գևորգ Սարգսի Սոսյանից և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանից համապարտության կարգով հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 577.080 /հինգ հարյուր յոթանասունյոթ հազար ութսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։ Քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով՝ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը` պահել քրեական գործի հետ միասին։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-05-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 17-06-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 75 |
| Այլ նշումներ | Հայաստանի Ազգային Գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 17-06-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 75 |
| Գործին կից նյութերը | Հայաստանի Ազգային Գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-22007 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 19-06-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 17-11-2014 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 20-11-2014 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-11-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 312, 211, 237 |
| Գործին կից նյութերը | Հայաստանի Ազգային Գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 21-11-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 312, 211, 237 |
| Գործին կից նյութերը | Հայաստանի Ազգային Գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից |
| ՈՒր(դատարան) | Վճռաբեկ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-45635 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 04-12-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 14-01-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-01-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 312, 211, 237, 37 |
| Գործին կից նյութերը | Ազգային գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից, 2 փակ ծրար |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 20-01-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 312, 211, 237, 37 |
| Այլ նշումներ | Ազգային գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից, 2 փակ ծրար |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0057/01/13
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 02-06-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 02-06-2014 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Սաֆարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Սիրունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ալիկ |
| Ազգանուն | Ստեփանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գևորգ Սոսյան մյուսները` Գոռ Քամալյան , Աշոտ Մամիկոնյան Գոռ Վիկտորի Քամալյան , Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյան Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Գևորգ Սարգսի Սոսյանի /ՀՀ քր. օր-ի 308 հոդ. 2-րդ մասով - ազատազրկում 3 տարի 6 ամիս ժամկետով` պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբղեցնելու իրավունքից զրկելով 2 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 13.05.2014թ. դատավճիռը և կարճել Գ.Սոսյանին ՀՀ քր. օր-ի 308 հոդ. առաջադրված գործի վարույթը կամ վերաորակել Գ.Սոսյանի արարքը և նրան դատապարտել ազատազրկման հետ կապ չունեցեղ պատժի : Գոռ Քամալյան մյուսները` Գևորգ Սոսյան , Աշոտ Մամիկոնյան Գևորգ Սարգսի Սոսյան , Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Գոռ Վիկտորի Քամալյանի /ՀՀ քր. օր-ի 308 հոդ. 1-ին մասով , 308 հոդ. 1-ին մասով և 308 հոդ. 2-րդ մասով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 5 տարի ժամկետով` պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 13.05.2014թ. դատավճիռը և Գոռ Քամալյանին արդարացնել : Աշոտ Մամիկոնյան մյուսները` Գոռ Քամալյան , Գևորգ Սոսյան Գոռ Վիկտորի Քամալյան ,Գևորգ Սարգսի Սոսյան Բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի /ՀՀ քր. օր-ի 214 հոդ. 2-րդ մասով - ազատազրկում 3 տարի 6 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 13.05.2014թ. դատավճիռը և Աշոտ Մամիկոնյանի վերաբերյալ կայացնել արդարացման դատավճիռ , կամ բեկանել և փոփոխել դատավճիռը , նրա նկատմամբ նշանակել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատժաչափից կամ պատժատեսակից ավելի մեղմ պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 06-06-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Եվա |
| Ազգանուն | Դարբինյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 18-06-2014 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Հայաստանի Ազգային Գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից և լազերային սկավառակները: |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-06-2014 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-07-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 23-06-2014 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Մեկ այլ գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-07-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 02-07-2014 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Մեկ այլ գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-07-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 09-07-2014 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Մեկ այլ գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-07-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 21-07-2014 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 24-07-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-07-2014 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Քամալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Սոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Մամիկոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Այլ նշումներ | Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը` Գոռ վիկտորի Քամալյանի վերաբերյալ պատժի մասով փոփոխվել է, իսկ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի մասով թողնվել է օրինական ուժի մեջ: |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԿԴ/0057/01/13 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 24 հուլիսի 2014թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ն. ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ ՒԻ ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ս. ՍԱՖԱՐՅԱՆԻ Ա. ՍԻՐՈՒՆՅԱՆԻ Ա. ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Գ. ՔԱՄԱԼՅԱՆԻ Գ. ՍՈՍՅԱՆԻ Ա. ՄԱՄԻԿՈՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի, նրա շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները` Գոռ Վիկտորի Քամալյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռի դեմ Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պատպանության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 61204712 քրեական գործը: 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Գոռ Վիկտորի Քամալյանը ձերբակալվել է: 2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ին Գոռ Վիկտորի Քամալյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 28-ը: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 01-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրյալ Գոռ Քամալյանի պաշտպան Մ.Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժվել: 2012 թվականի դեկտեմբերի 07-ին Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 2012 թվականի դեկտեմբերի 07-ին Գևորգ Սարգսի Սոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2013 թվականի փետրվարի 07-ին մեղադրյալ Գոռ Վիկտորի Քամալյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2013 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 61204712 քրեական գործից մեղադրյալ Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի վերաբերյալ մաս է անջատվել, որին շնորհվել է թիվ թիվ 58205312 համարը: 2013 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից թիվ 61204712 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գոռ Վիկտորի Քամալյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռով Գոռ Վիկտորի Քամալյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4/չորս/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, հանցանքների համակցությամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժին` 4/չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5/հինգ/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով: Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ից: Գևորգ Սարգսի Սոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով: Գևորգ Սարգսի Սոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով: Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Գոռ Վիկտորի Քամալյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձվել է 123.660 /մեկ հարյուր քսաներեք հազար վեց հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր: Գոռ Վիկտորի Քամալյանից, Գևորգ Սարգսի Սոսյանից և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանից համապարտության կարգով հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձվել է 577.080 /հինգ հարյուր յոթանասունյոթ հազար ութսուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր: Վճռվել է նաև քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով՝ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը` պահել քրեական գործի հետ միասին: Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանը և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանը, նրա շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը: Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2014 թվականի հունիսի 18-ին: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հունիսի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան է ստացվել ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանից: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, Առաջին ատյանի դատարանը եկել է այն եզրահանգման, որ. Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացնելու նպատակով 2008-2011թթ. կնքվել են ընդհանուր գումարով 668579.6 հազ. դրամի թվով 3 պայմանագրեր: 13.06.2008թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների>> թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-7 պայմանագիրը՝ 300492.6 հազ. դրամ գումարով: 29.05.2009թ-ին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության (պատվիրատու) և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման>> թիվ ՔՆ ԱՇՁԲ-1 պայմանագիրը՝ 136464.8 հազ. դրամ գումարով: 19.07.2010թ-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲԸ-ի միջև <<Պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման>> թիվ ՄԲ ԱՇՁԲ-10/8 պայմանագիրը՝ 248883.6 հազ. դրամ ընդհանուր գումարով: Պայմանագրերով նախատեսված աշխատանքների վերջնաժամկետ է սահմանվել 30.05.2011թ.: Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր մասնաշենքում վերականգնման (հիմնանորոգման) աշխատանքներն իրականացվել են <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության կողմից: Տեխնիկական հսկողությունը համաձայն 2008 թվականի հունիսի 4-ին և 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կնքված պետական կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ԾՁԲ 08/55-3 և ԾՁԲ 09/80-5 պայմանագրերի` իրականացվել է <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ և <<Կոտայք ՆՇԲ>> ՍՊ ընկերությունների կողմից՝ ի դեմս տեխնիկական հսկիչներ Մացակ Իսրայելի Մանուչարյանի և Վարդան Սերյոժայի Եղիազարյանի: Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Կիմի Անդրեասյանը հիմնանորոգման աշխատանքների համար հատկացված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, 2008-2011 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 668579.64 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 28.385.280 ՀՀ դրամ գումարները: Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում: Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչներն իրենց լիազորությունները օգտագործել են <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ ընկերության և <<Կոտայք ՆՇԲ>> ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 14 կատարողական ակտերը ստորագրելով` հնարավորություն են ընձեռել <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ: ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանով՝ ՀՀ կառավարության 2007 թվականի դեկտեմբերի 20-ի <<ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը հատկացված միջոցների հաշվին Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը: Միաժամանակ պատվիրատուն՝ ի դեմս Գոռ Քամալյանի, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն, իրավունք է ունեցել ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, և պարտավոր եղել՝ կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը: Նման լիազորություններով և պարտականություններով օժտված լինելու պարագայում Գոռ Վիկտորի Քամալյանը խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 3 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման միջոցով Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և իր ու իր աշխատակիցների միջոցով կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր կողմից ղեկավարած ստորաբաժանման և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, դրական եզրակացություններ է տվել 28.385.280 ՀՀ դրամի ծավալային հավելագրումներով կազմված կատարողական ակտերի՝ կապալառուի և տեխնիկական հսկողություն իրականացրած հսկիչների կողմից իրենց աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարելու վերաբերյալ ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ: 2009 թվականի հուլիսի 23-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊԸ-ի միջև կնքվել է թիվ ԱՇՁԲ-09/154-1 պայմանագիրը՝ <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի մասնաշենքերի (թվով 7) վերանորոգման վերաբերյալ: Պայմանագրի 8.7 կետի համաձայն՝ պատվիրատուի իրավունքները և պարտականությունները փոխանցվել են ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանը: Կապալառու <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊ ընկերությունը 03.05.2010թ. պայմանագրի թիվ 3 փոփոխության համաձայն` վերանվանվել է <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊԸ-ի: <<Փարվանամոնտաժ>> ՍՊ ընկերությունը ստանձնել է մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 10-ն իրականացնել Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքները: Սակայն ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանը, պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչներ Աշոտ Աբգարյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2009-2012 թվականներին կնքել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 22 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետ բյուջեից ստացել է 273.737.400 ՀՀ դրամ գումարներ և յուրացրել կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 22.583.630 ՀՀ դրամ գումարները: Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձանց կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության ԾԻԳ-ի ճարտարագետ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի կողմից իրենց պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում: Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչներն իրենց լիազորություններն օգտագործել են <<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ Հայկազ Էլոյանի և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով՝ հնարավորություն են ընձեռել Հայկազ Գրիգորի Էլոյանին հափշտակելու առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ: ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009 թվականի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն՝ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը նշանակվել է ՀՀ կառավարության 2008 թվականի դեկտեմբերի 25-ի <<ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար: Որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար Գոռ Վիկտորի Քամալյանի կողմից <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների թվով 9 կատարողական ակտերի վերաբերյալ տրվել են դրական եզրակացություններ, այն պարագայում երբ շինարարական կազմակերպության տնօրեն Հայկազ Գրիգորի Էլոյանի կողմից կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակվել են խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումարներ: Այս պարագայում ևս Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2009 թվականի փետրվարի 19-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն` լինելով ՀՀ կառավարության 2008 թվականի դեկտեմբերի 25-ի <<ՀՀ 2009 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1573-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար, կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ, պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարի կողմից <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով խոշոր չափերի՝ շուրջ 2.687.950 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ: ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի ապրիլի 8-ի թիվ 45Ա հրամանով ՀՀ Շիրակի մարզում ՀՀ 2011 թվականի պետական բյուջեով նախատեսված օբյեկտների, շինարարական աշխատանքների իրականացման, շինարարական աշխատանքների որակի տեխնիկական հսկողության և հեղինակային հսկողության ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի /այդ թվում կատարողական ակտերի ծավալների, որակի, ծածկված աշխատանքների/ պատշաճ կատարման նկատմամբ վերահսկման լիազորություններով օժտված պատասխանատու պաշտոնատար անձ է նշանակվել Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, որը խախտելով պետական հիմնարկի տնօրենի 2011 թվականի մարտի 4-ի թիվ 02-Ա հրամանով հաստատված ԾԻԳ-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգը և ՀՀ կառավարության 2011 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 168-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնումների գործընթացի կազմակերպման կարգի 8-րդ գլխի 120-121 կետերի պահանջները, ավելի քան մեկ տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր և իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ՝ շինարարի կողմից Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշ համայնքի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի՝ շուրջ 11.010.020 դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է ՝ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ: ՀՀ Արարատի մարզի Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման համար կնքվել են հետևյալ գնման պայմանագրերը. 2008 թվականի մայիսի 15-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Արտյոմ Մինասյան>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 67.790.500 դրամ արժեքով: 2008 թվականի մայիսի 12-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Կանժիլստրոյ>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 28.844.500 դրամ արժեքով։ 2010 թվականի հուլիսի 27-ին <<Պետական գնումների գործակալություն>> ՊՈԱԿ-ի և <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պետական գնման պայմանագիր՝ Մասիսի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման վերաբերյալ՝ 21.362.900 դրամ արժեքով: Տեխնիկական հսկողությունն իրականացվել է <<Հանարդնախագիծ>> ՓԲ ընկերության կողմից: Հիմնանորոգման աշխատանքների իրականացման ընթացքում <<Ա.Մինասյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտյոմ Ալբերտի Մինասյանը, <<Կանժիլստրոյ>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Շավարշի Եգորյանը, <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արտակ Գավրուշի Աբելյանը պետական բյուջեից շինարարական աշխատանքների կատարման համար տրամադրված միջոցներից խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, չկատարելով և ոչ պատշաճ կատարելով պայմանագրի հավելված ծավալաթերթ-նախահաշվով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքները, շինարարական աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Հանարդնախագիծ>> ՍՊ ընկերության տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանին համոզելով, վերջիններիս հետ 2008-2010 թվականների ընթացքում կնքել են աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա պետբյուջեից ստացված դրամական միջոցներից յուրացրել են կատարողական ակտերով պատշաճ կատարված ցույց տրված, սակայն փաստացի չկատարած կամ ոչ պատշաճ կատարված աշխատանքների համար վճարված խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 527.450 ՀՀ դրամ գումարները: Այդ ամենը կատարվել է տեխնիկական հսկողություն իրականացրած անձի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու և ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետ Գոռ Քամալյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու արդյունքում: Մասնավորապես՝ տեխնիկական հսկիչ Սահակ Սարգսի Արմենակյանն իր լիազորություններն օգտագործել է <<Հանարդնախագիծ>> ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և ի օգուտ վերը նշված կազմակերպությունների տնօրենների և առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին կատարողական ակտերը ստորագրելով հնարավորություն է ընձեռել վերջիններիս հափշտակելու խոշոր չափերի գումարներ: ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի հունվարի 18-ի թիվ 14 հրամանի համաձայն` ՀՀ կառավարության 2007 թվականի դեկտեմբերի 20-ի <<ՀՀ 2008 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ապահովող միջոցառումների մասին>> թիվ 1540-Ն որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար է նշանակվել Գոռ Վիկտորի Քամալյանը, որը կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքը, խախտել է ՀՀ կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ 1267 որոշմամբ հաստատված՝ գնումների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության և ֆինանսավորման կարգի 17-րդ և 18-րդ կետերի, ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 853-Ն որոշմամբ հաստատված՝ գնման առարկաների բնութագրերի հաստատման, նախնական հսկողության, գնումների ֆինանսավորման կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերի պահանջները՝ շուրջ 2 տարի անձնական այլ շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով՝ որն արտահայտվել է նրանում, որ նա առանց Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու, դրանցում առկա հնարավոր թերությունները քողարկելու և իր ու իր կողմից վերահսկվող շինարարական օբյեկտներում կատարված աշխատանքներն անթերի ներկայացնելու շահագրգռվածությունից ելնելով, իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով և իր ծառայողական պարտականությունները չկատարելով, շինարարների կողմից Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքում, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով՝ յուրացման եղանակով ընդհանուր առմամբ խոշոր չափերի՝ շուրջ 527.450 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու պայմաններում, կապալառուի և տեխնիկական հսկիչների կողմից աշխատանքներն ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել է դրական եզրակացություններ, ինչի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառվել պետության օրինական շահերին, այն է՝ <<Մ.Մինասյան>>, <<Կանժիլստրոյ>> և <<Ջին-Շին>> ՍՊ ընկերությունների տնօրենների կողմից յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված խոշոր չափերի գումարներ: 3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանը և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի պահանջը: Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ, 18-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 105-րդ, 107-րդ, 127-րդ, 358-րդ, հոդվածների, Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի պահանջը: Գևորգ Սոսյանը չի հանդիսանում պաշտոնատար անձ, չունի պաշտոնի անձնագիր, հետևապես չունի պաշտոնեական գործառույթ, և չի կարող պատասխանատվության ենթարկվել պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարման համար, մասնավորապես մեղադրվել պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու համար: Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով նախատեսված պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու, հանցակազմը ճիշտ մեկնաբանելու համար անհրաժեշտ քրեաիրավական վերլուծության չի ենթարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով նախատեսված պաշտոնեական հանցագործության հանցակազմը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ պաշտոնեական հանացագործության սուբյեկտ է հանդիսանում իշխանության ներկայացուցչի գործառույթներ իրականցնող անձը կամ պետական մարմիններում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, դրանց կազմակերպություններում կազմակերպական-տնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող անձինք: Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանին 07.12.212թ. և 07.02.2013թ. առաջադրված երկու մեղադրանքների որոշումների ուսումնասիրությունից պարզ չէ, թե նշված երկու որ գործառույթներով է օժտված եղել Գ.Սոսյանը, որն է եղել որպես պաշտոնատար անձի նրա ծառայողական պարտականությունները, որի պայմաններում արձանագրեր, թե գործ ունենք սույն հոդվածով նախատեսված պաշտոնատար անձի հետ: Այսինքն՝ մեղադրանքի ձևակերպումն այս կապակցությամբ հստակ չէ: Դատարանը վերը նշված նյութական իրավունքի նորմի ճիշտ կիրառման կապակցությամբ չի կատարել հիմնավորված փաստարկում, սակայն արձանագրել է թե վերլուծելով Գևորգ Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքը, վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-1Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ.Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները, հանգել է հետևության, որ Գ.Սոսյանը հանդիսանում է պաշտոնատար անձ: Սակայն պատճառաբանված չի ներկայացվել պաշտոնատար անձի լիազորությունների, այդ թվում` իրավական և փաստական հնարավորությունների սահմանները: Դատարանը չի նշել այն փաստական հնարավորությունը, որոնց լուծումը կարող էր որպես պաշտոնատար անձ տալ Գ.Սոսյանը: Իսկ իրավական հնարավորության սահմանումը ենթադրում է կոնկրետ գործառույթների սահմանում, գործառույթների առարկան, լիազորությունների սահմանված սահմանները, լուծման ենթակա հարցերը, իրավունքները և պարտականությունները կատարելիս գործառույթները, որի միջոցով անձը իրականացնում է իր լիազորությունները: Իսկ ծառայության շահերին հակառակ գործողության հատկանիշը բնութագրվում է գործողության կամ անգործության հակաիրավական բնույթով, ծառայության շահերի բովանդակությամբ և այս երկուսի միջև առաջացած պատճառական կապով: Պաշտպանության կողմը բազմիցս փաստարկել է Գ.Սոսյանի գործողություններում վերը նշված հատկանիշների և պատճառահետևանքային կապերի բացակայությունը, արձանագրությունները ստորագրելու լիազորությունների և դատական ակտում վկայակոչված <<Գնումների մասին>> ՀՀ օրենքի 120-121-րդ հոդվածներով սահմանված գործառույթների բացակայությունը: Սակայն պաշտպանության կողմի փաստարկներն անտեսվել են: Դատարանը գտել է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով սահմանված է, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ Մեծ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը: Սակայն բուն հսկողության եղանակները և սահմանները պաշտպանության կողմի կատարված վերլուծության իմաստով, չի մատնանաշվել: Բայց իրավական ակտի ուժով, մասնավորապես` Կանոնադրության ուժով չի կարող առաջանալ պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելուն բնորոշ ոչ իշխանական, ոչ կազմակերպական տնօրինչական լիազորություններ: Հետևապես բացակայում է նաև պատասխանատվությունը: Արարքի սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշը՝ արարքը դիտավորությամբ կատարելը, ապացուցված չէ: Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի սխալ կիրառումը դրևորվել է նաև արարքի սուբյեկտիվ կողմի բացակայության պարագայում դրույթը կիրառելու հանգամանքով: Դատական ակտում Գ.Սոսյանի մեղավորությունը հիմնավորող ընդհանրական ձևակերպման մեջ չի երևում անձի դիտավորությունը, չի մատնանշում անձնական և խմբակային շահից ելնելով գործելու դրդապատճառը և շահագրգռվածություն, դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, հետևապես այս հատկանիշի բացակայության պարագայում ևս բացակայում է հանցագործությունը: Ոչ պատշաճ կատարում արտահայտությունը բնութագրում է թերի, ոչ ժամանակին, ոչ ճիշտ կատարում: Դատարանն այս փաստական հանգամանքի կապակցությամբ վկայակոչել է Գ.Սոսյանի դատաքննությամբ, իսկ Ա.Մամիկոնյանի նախաքննական ցուցմունքներից վերցված փաստական տվյալներ, թե նրանց կողմից ընդունվել է աշխատանքում թերություններ լինելու հանգամանքը, սակայն դրա վերացումը կապվել է աշխատանքների ամբողջական ավարտի հետ: Պայմանականորեն այս հանգամանքն ընդունելու պարագայում գործ ունենք պաշտոնեական անփութության հետ, որի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ծառայողական պարտականությունները չկատարելով կամ ոչ պատշաճ կատարելով: Այդ հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից արտահայտվում է մեղքի անզգույշ ձևով: Արարքը քրեաիրավական գնահատելու դեպքում այն առավել մոտ է պաշտոնեական կեղծիքին, քան պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելուն: Դատարանն արձանագրել է, թե <<Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանը, բողոքի առաջին մասում վկայակոչված լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին, բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել>>: Դատարանում ցուցմունք տալիս Գ.Սոսյանը պատասխանելով դատարանի հարցերին, չկարողացավ տալ հստակ պատասխաններ առ այն, որ ինչ կարգով էին շինարարները պատրաստվում հետագայում վերացնել այն թերությունները, որոնք հայտնաբերվել էին այդ փուլում, կամ ինչ կապ կարող է ունենալ ավարտված աշխատանքներից հետո, այն դեպքում, երբ դրանց ավարտված լինելու պայմաններում նվազում կամ ընդհանրապես վերանում է նախկին թերությունները վերացնելու հավանականությունը, չնայած այն բանին, որ Գևորգ Սոսյանը ցուցմունք է տվել, որ ինքը հույս է ունեցել, որ դրանք կշտկվեն, քանի որ աշխատանքները եղել են շարունակական և չեն ավարտվել: Անգամ այս ձևակերպումն անձի կողմից դիտավորությամբ արարք կատարելու օգտին չի խոսում: Դատարանը Գ.Սոսյանի մեղադրանքի համար մեղադրական ապացույց է գնահատել ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նախաքննության ընթացքում տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ևս իմացել է առկա թերությունների մասին, բայց վստահ է եղել, որ բաց թողնված աշխատանքները կկատարվեն շինարարի կողմից: Նշել է նաև, որ եղել է մի դեպք, երբ կատարողական ակտ է ստորացրել 2011թ. դեկտեմբերին, որում նշված մի քանի աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը ստորացրել է այն` Գևորգ Սոսյանին ասելով: Սակայն դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանը հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց, որի պարագայում դատարանում հրապարակված ցուցմունքների որպես ապացույցների ապացուցողական արժեքն էականորեն նվազեց: Մինչդեռ դատարանն այս հանգամանքնին գնահատական չի տվել և ներառել է նաև այդ ցուցմունքները, այն դեպքում, երբ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալների ցուցմունքներում արձանացրվել են էական հակասություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջը քննիչի կողմից չի պահպանվել, որը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ և 398-րդ հոդվածների պահանջների խախտման: Միաժամանակ իրենց մեջ մեղադրանքի տարր չպարունակող որոշ ցուցմունքներ դատարանը մեկնաբանել է ի օգուտ Գ.Սոսյանի մեղադրանքի գնահատման, մինչդեռ դրանք չունեն մեղադրական թեքում: Այսպես, մեղքի հիմնավորման առումով անհասկանալի է վկա Հ.Կարապետյանի ցուցմունքի վկայակոչումը: Որպես վկա հարցաքննված Ա.Մեսրոպյանի ցուցմունքի վերլուծությունից պարզվում է, որ որևէ իրավական ակտով սահմանված չէ իր աշխատակցի՝ Գ.Սոսյանի կողմից չափագրումներ կատարելու լիազորությունը, որի չկատարման մեջ մեղադրում են վերջինիս: Դպրոցի հիմնավերանորոգման աշխատանքերը, ըստ ԾԻԳ-ի Կանոնադրության բաշխվել է իր մասնագետների միջև՝ վերահսկման նպատակով: Սակայն դատաքննության ընթացքում որևէ պաշտոնեական գործառույթ չմատնանաշեց, որով օժտված լիներ Գ.Սոսյանը: Վկա Ա.Աբգարյանի հայտնած փաստական տվյալները կապված Գ.Սոսյանի կոնկրետ ցործառույթների հետ հավատ չի կարող ներշնչել, քանի որ նրանք միմյանց հետ չեն աշխատել և նա չի կարող վկայել այնպիսի փաստեր, ինչպիսին տեղ են գտել նրա ցուցմունքում: Ուստի Աբգարյանի ցուցմունքը զուրկ է ապացուցողական արժեքից և չպետք է գնահատվի: Սույն գործով ստացված փորձագիտական եզրակացությունը պետք է ճանաչվեր անթույլատրելի ապացույց, քանի որ ձեռք է բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի խախտմամբ: Դատարանին ներկայացվել է մինչդատական վարույթում կայացված դատական ակտ, որով հաստատվել է, որ անթույլատրելի է սույն գործով նյութերի նախապատրաստումը ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից: Իսկ ՀՀ գլխավոր դատախազի ցուցումով նյութերի նախապատրաստման ընթացքում է նշանակվել և իրականացվել 16.10.2012թ. ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից իրականցված ստուգում, մինչդեռ այդ ստուգման ակտը հանդիսացել է թիվ 12/4266 համալիր փորձաքննության առարկան: Հետևապես, ապացույցի ձեռքբերման հիմքն անօրինական է, որը վիճարկելի է դարձնում նաև այդ հիմքով ձեռք բերված մեկ այլ ապացույց: Ուստի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի կարգով պետք է հաստատեր այդ ապացույցի անթույլատրելիությունը և այն չպետք է օգտագործվեր դատական ակտում, մեղադրանքի ծավալը սահմանելով այդ ակտով արձանագրված վնասի չափից ելնելով: Հետևապես առկա է եղել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` ապացույցը ձեռք բերելու ժամանակ թույլ տրված էական խախտում: Բացի այդ, փորձաքննության եզրակացությունն ունի նաև այլ էական խախտումներ: Այսպես, փորձագետն ակնհայտորեն խախտել է <<Գնումների մասին>> ՀՀ օրենքի 124 հոդվածը՝ կանխավճարի պահման ձևի մասով: Կանխավճարի մարումն իրականացվում է արձանագրությունների հիման վրա կատարվող վճարումներից նվազեցումներ կատարելու ձևով, կամ <<Պայմանագրի>> 5.2 կետը, համաձայն որի` աշխատանքի գինը կայուն է: Պատվիրատուն իրավունք չունի նվազեցնելու, իսկ կապալառուն բարձրացնելու գինը, սակայն փորձագետի կողմից կատարված աշխատանքները հաշվարկվել են նվազեցված և պայմանագրի հետ կապ չունեցող գներով: Պաշտպանության կողմը բազմիցս փաստարկել է, որ սույն հարաբերությունները կրում են քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների բնույթ և որպես այդպիսին ներկայացրել հիմքեր և հիմնավորումներ, վկայակոչել հենց ձևակերպված մեղադրանքի որոշումները, պայմանագրային բազմաբնույթ կապերը: Դատարանի պատճառաբանությունը համոզիչ չէ և որևէ կերպ արարքի հանցավորությունը պայմանավորված չէ սուբյեկտների կարգավիճակով: Դատարանը չի պատասխանել այն հարցին, թե որտեղ են ավարտվում կողմերի պայմանագերով սահմանված քաղաքացիաիրավական հարաբերությունները և սկսվում քրեաիրավական ոլորտը, որտեղից է ծագում մեղքը որպես քրեաիրավական կատեգորիա: Բոլոր այն պայմանագրերը, որոնք վկայակոչվել են մեղադրանքի հիմքում և այդ պայմանագրերի ենթադրվող խախտումները սահմանում են քաղաքացիական ռեժիմ, հետևապես դատարանի հետևություններն այս կապակցությամբ ևս անընդունելի են: Բացի այն, որ դատարանն ամբաստանյալի մեղքը գնահատելիս խախտել է արդարացի դատաքննության սկզբունքը և դատավարության մասնակիցների հնչեցված հարցերին արդարացի մոտենալու պահանջը, նաև անտեսել է ամբաստանյալի կողմից հնչեցված հայտարությունները՝ օրինականության սկզբունքը խախտելու փաստի վերաբերյալ, որոնք էական են: Այսպես՝ նախաքննության ընթացքում 2012 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է համալիր փորձաքննություն: Գ.Սոսյանը դատավարական կարգավիճակով հանդիսացել է վկա: Սակայն 03.12.2012թ. ոստիկանության քննչական բաժին հրավիրված անձին, ով ստացվում է, որ փաստացի գտնվել է կասկածյալի կարգավիճակում և ունեցել է շահագրգռվածություն նշանակվող փորձաքննության նկատմամբ, հարկադրել են վճարելու ենթադրվող վնասը՝ 21.000.000 ՀՀ դրամի չափով: Եվ փորձաքննությանը մասնակցելու համար կողմին հարկադրել են վճարելու ենթադրվող վնասները` պայմանով, որ միայն այդ պարագայում կարող է մասնակցել փորձաքննությանը: Միաժամանակ արտահայտել են կալանվորման սպառնալիքը: Այսինքն, դատավարության մասնակցի կողմից օրենքով սահմանված իր իրավունքից օգտվելն անօրինական կերպով կապվել է քննությանը խորթ մեթոդի հետ: Վճարումը կատարելուց մի քանի օր անց՝ 07.12.2012թ. Գ.Սոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: Նշված գործընթացով խախտվել է նաև անմեղության կանխավարկածը` անձին առանց ապացույցների և հիմնավորումների 03.12.2012թ. պարտադրել են վճարել 21.000.000 ՀՀ դրամ գումարը որպես վնասներ և ըստ էության այդ քայլով ընդունել մեղավորության կանխավարկածը: Սույն հանգամանքը դատարանը պետք է արձանագրեր որպես Գ.Սոսյանի խախտված իրավունքների վկայում: Այսպիսով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը հիմնավորված չէ, ուստի այն ենթակա է բեկանման: Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.05.2014թ. դատավճիռը և կարճել Գ.Սոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով առաջադրված գործի վարույթը կամ փաստական հանգամանքներն այլ հանցագործության հատկանիշներ պարունակելու պարագայում վերաորակել Գ.Սոսյանի արարքը և նրան դատապարտել ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատժի: Ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալը հանցագործության սուբյեկտ չէ: Գոռ Քամալյանին մեղսագրվող արարքի հանցակազմը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածին համապատասխան, ունի օբյեկտիվ կողմի երկու դրսևորում. 1) պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելը 2) ծառայողական պարտականությունները չկատարելը: Մեղադրանքից հետևում է, որ Գ.Քամալյանը չի կատարել ծառայողական պարտականությունները, այլ ոչ թե պաշտոնեական դիրքն է օգտագործել ծառայության շահերին հակառակ: Այդ պարտականությունը, ըստ մեղադրանքի, կայացել է նրանում, որ Գ.Քամալյանն իբր պետք է անձամբ հավաստիանար շինարարական աշխատանքների ավարտի մեջ: Նման պարտականություն Գ.Քամալյանի վրա դրված չի եղել ոչ իր պաշտոնի անձնագրով, ոչ վերադաս պաշտոնատար անձանց հրամաններով: Գործում այդ մասին առկա է ընդամենը մեկ ապացույց` Վ.Վարդանյանի ցուցմունքը, ըստ որի Վ.Վարդանյանը Գ.Քամալյանին նման հանձնարարություն տվել է, սակայն չի հիշում, թե որ հրամանով: Գործի դատական քննության ընթացքում դատարանը հետազոտել է պաշտպանական կողմի ներկայացված այն բոլոր հրամանները, որոնցով Գ.Քամալյանի վրա պարտականություններ են դրված եղել ու նման գործառույթ դրանցում չի եղել: Այսինքն, Վ.Վարդանյանը չի հիշում այն պարզ պատճառով, որ նման հրաման չի եղել: Ավելին, նման պարտականություն չէր էլ կարող դրվել ոչ Քամալյանի, ոչ էլ որևէ այլ պաշտոնատար անձի վրա: <<Քաղաքաշինության մասին>> ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի համապատասխան, և Ազգային գրադարանի, և Մասիսի թիվ 5 դպրոցի, և Մեծ Մանթաշի դպրոցների հիմնանորոգման աշխատանքներում Հայաստանի Հանրապետությունը` ի դեմս քաղաքաշինության նախարարության և Գ.Քամալյանի, հանդես է եկել որպես կառուցապատող (պատվիրատու): Ըստ բոլոր պայմանագրերի պատվիրատուի անունից հանդես է եկել նախարար Վ.Վարդանյանը: Պատվիրատուի իրավունքները և պարտականություններն օրենքով հստակ սահմանված են: Սահմանված է նաև շինարարության ընթացքում վերահսկողության կարգը և ձևերը: Շինարարության որակի տեխնիկական հսկողության կարգը նկարագրված է Քաղաքաշինության նախարարի 1998 թվականի ապրիլի 28-ի թիվ 44 հրամանում: Սակայն դատավճռով այդ պարտականությունների չկատարումը դրվել է Գոռ Քամալյանի վրա: Ավելին, քաղաքաշինության նախարարությունն ունի նաև պետական վերահսկողական լծակներ, որոնցում Գ.Քամալյանը նույնպես չկա: Գ.Քամալյանի վրա նման պարտականությունների առկայությունը մեղադրող կողմը <<բացատրել է>> Քաղաքաշինության նախարարի 2008 թվականի թիվ 14 հրամանով։ Սակայն հրամանում էլ նման պարտականություն չկա, այն վերաբերում է գնումների գործընթացի կազմակերպմանը: Գործով հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել Գ.Քամալյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքում վերջինիս դիտավորությունը և անձնական շահագրգռվածությունը: Չի հիմնավորվել Գ.Քամալյանի գործողություններով հետևանքների անզգույշ առաջացումը: Գործով չի հիմնավորվել Ազգային գրադարանի դրվագով ծանր հետևանքների առկայությունը: 28 կամ 30 միլիոն դրամը, անկախ նրանից առկա է, թե ոչ, ծանր հետևանք չէ և արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակվել չէր կարող: Հետևանքի ծանրությունը պետք է գնահատվի ըստ այն սուբյեկտի, որին այն պատճառվել է, այլ ոչ թե ելնելով գումարի չափից: Ազգային գրադարանի հիմնանորոգման ընթացքում իբր հափշտակված գումարի չափը` 28-30 մլն. ՀՀ դրամ, կարող է դիտարկվել հետևանք, բայց ոչ ծանր: Ըստ մեղադրանքի, նշված հետևանքն առաջացել է, քանի որ կապալառու <<Հիդրոշինարար-5>> ԲԲ ընկերության տնօրեն Հարություն Անդրեասյանը դրանք հափշտակել է: Միակ <<ապացույցը>>, որ տեղի է ունեցել հափշտակություն, դա քննիչ Կ.Սահակյանի որոշումն է հանգուցյալ Հ.Անդրեասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին, քանի որ վերջինս մահացել է: Առաջին ատյանի դատարանը, քննելով կապալի պայմանագիրը խախտելու մասին քաղաքացիական գործը, պատվիրատուին, տուժող որակելու փոխարեն, դատապարտել է ազատազրկման: Պատճառված վնասը հաշվարկվել է բյուջե վճարված հարկերի հետ միասին: Խնդիրն այն է, որ ստացված գումարից <<Հիդրոշինարար-5>> ընկերությունը պետական բյուջե վճարել է ԱԱՀ, որը հաշվարկվել է վնասի չափի մեջ: Գործով սկզբնական ապացույցները ձեռք են բերվել դատախազ Ա.Ղազարյանի կողմից հետաքննություն կատարելու արդյունքում` ֆինանսների նախարարության կողմից կատարված ստուգման արդյունքում: Ապրանքագիտական փորձաքննություններն իրականացրել են ոչ փորձագետները: Գործում առկա թվով 3 փորձաքննությունների ապրանքագիտական մասն իրականացրել են ոչ պատշաճ սուբյեկտներ: Մասնավորապես, որպես ապրանքագետ են հանդես եկել Ռ.Համբարձումյանը, Զ.Խլղաթյանը և Կ.Ադամյանը, որոնցից Ռ.Համբարձումյանը ճարտարագետ է (ինժեներ), Զ.Խլղաթյանը շինարար է, իսկ Կ.Ադամյանը` հիդրոտեխնիկ: Մեծ Մանթաշի և Մասիսի թիվ 5 դպրոցների փորձաքննությանը որպես փորձագետներ են մասնակցել Ա.Մուրադյանը և Գ.Խրիմյանը, որոնք <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի հետ առնչություն չունեն, իսկ քննիչի կողմից որպես փորձագետ ներգրավված չեն եղել: Այսինքն, փորձաքննություններում ապրանքագիտական մասը պարզապես բացակայում է: Դատարանը վճռել է Գ.Քամալյանից բռնագանձել փորձաքննությունների արժեքը` որպես դատական ծախս: Նման իրավունք դատարանը չուներ, քանի որ փորձաքննությունը նշանակվել էր դատավարության հակառակ կողմի նախաձեռնությամբ և դատական ծախսի առաջացման մեջ մեղադրյալի մեղքը բացակայում է: Դրանով դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ և <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված հավասարության պայմաններում դատական քննության իրավունքը: Ավելին, դատարանը Գ.Քամալյանի վրա է դրել նաև <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի աշխատակիցներ չհանդիսացող, քննիչի կողմից փորձագետ չճանաչված Ա.Մուրադյանի և Գ.Խրիմյանի վարձատրության գումարը: Դատարանը սխալ է որոշել պատժաչափը: Պատժի մասով դատավճիռը պատճառաբանված չէ: Պատիժ նշանակելիս դատարանն իրավացիորեն գնահատել է որպես Գոռ Քամալյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել: Դատարանը Գ.Քամալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է իրավացիորեն դիտել այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, վատառողջ մայրը, ունի առողջական խնդիրներ՝ ըստ <<Նուբարաշեն>> ՔԿՀ-ի կողմից տրված գրության` Գոռ Քամալյանի մոտ ախտորոշվել է <<հայմորյան խոռոչներում կանգային երևույթներ, զարկերակային հիպերտենզիա, սրտի երկու փորոքների գերաճ>> հիվանդություններ: Դատարանը միաժամանակ գտել է, որ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Այս պայմաններում, դատարանը, չգիտես ինչպես հաշվարկելով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գ.Քամալյանին դատապարտել է ազատազրկման 1 տարի ժամկետով, երկրորդ դրվագով` նույնպես 1 տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` 4 տարի ժամկետով: Պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանը խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2014 թվականի մայիսի 13-ին կայացված դատավճիռը` Գոռ Քամալյանի մասով, բեկանել, այն փոփոխել և վերջինիս արդարացնել: Ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ միանալով պաշտպան Ա.Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքին և դրանում բերված փաստարկներին այն մասին, որ ինքը մեղսագրվող հանցագործության սուբյեկտ չէ, շինարարության որակի նկատմամբ հսկողությունն իր ծառայողական պարտականությունների մեջ չի մտել, տեղի ունեցածում իր դիտավորությունն ու անձնական շահագրգռվածությունը բացակայել է, որ առաջացած հետևանքները որպես ծանր դիտարկելը հիմնավոր չէ, որ դատախազն ապօրինաբար ձեռք է բերել ապացույցներ, որ գործում առկա փորձագիտական եզրկացություններն անթույլատրելի ապացույցներ են, որ դատական ծախսերն իր վրա չէին կարող դրվել, ինչպես նաև, որ իր նկատմամբ կիրառվել է անհամաչափ պատիժ, խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2014 թվականի մայիսի 13-ին կայացված դատավճիռը` իր մասով, բեկանել, այն փոփոխել և իրեն արդարացնել, իսկ իր կողմից կատարվածում հանցագործության հատկանիշների առկայության դեպքում` նշանակել նվազագույն պատիժ: Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: Դատաքննության ժամանակ պաշտպանության կողմն առարկել է, որպեսզի դատարանում հրապարակվեն և որպես ապացույց օգտագործվեն ՀՀ ֆինանսների նախարարի 28.09.2012 թվականի թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտը և բովանդակությամբ ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը: Դատարանի կողմից առարկություններն ընդունվեցին որպես միջնորդություններ` այդ փաստաթղթերի որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու մասին, և դրանց քննարկումները հետաձգվեցին, իսկ փաստաթղթերը դատարանի կողմից թույլատրվեցին հրապարակել: ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կայացված ստուգում նշանակելու մասին որոշման հիման վրա, դատախազությունը քրեադատավարական ընթացակարգով նախապատրաստել է նյութեր, ինչով խախտվել են ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ և 22-րդ հոդվածների 2-րդ մասերի դրույթները: Հիշյալ փաստաթղթերը որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիության հարցին դատարանն անդրադարձել է դատավճռով և հաստատված է համարել, որ դատախազությունը գործել է օրենքի սահմաններում, այդ կապակցությամբ օրենքի խախտում թույլ չի տրվել: Դատարանն անտեսել է, որ ի սկզբանե հարցը եղել է քրեադատավարական և քրեաիրավական հարթությունում: Սույն քրեական գործը հարուցելու առիթ է հանդիսացել ՀՀ գլխավոր դատախազին հասցեագրված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 19.09.2012թ. թիվ 01/14.1/4643-12 գրությունը: Նախարարի հաղորդումն անառարկելիորեն հանցագործության մասին է, և դատախազությունը պարտավոր էր այն ուղարկել հետաքննության կամ նախաքննության մարմիններին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածի կարգով քննարկելու: ՀՀ գլխավոր դատախազության վարչության դատախազը նույնպես նախարարի գրությունն ընդունել է որպես հանցագործության մասին հաղորդում, քանի որ ստուգում կատարելու մասին 20.09.2012թ. որոշումը կայացնելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածով, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ նյութեր նախապատրաստելու դատախազի լիազորություն: Հիշյալ փաստերից կարելի է հետևության հանգել, որ դատախազությունն ի սկզբանե նպատակ չի ունեցել պետության գույքային շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու նյութեր նախապատրաստելու, դատախազությունում նյութերը նախապատրաստվել են քրեադատավարական ընթացակարգով, ինչով դատախազությունը դուրս է նկել ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքով իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակից: Վերոգրյալ հիմնավորումներով կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվականի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտը և բովանդակությամբ ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի: Աշոտ Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման ձևակերպում¬ները նույնությամբ ապացուցված է համարել դատարանը, ինչի մասին ուղղակիորեն նշել է դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում: Սակայն որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը կազմված է ընդհանրական ձևակերպումներից, որոշումը պատճառաբանված չէ, որոշման մեջ նշված չեն հանցագործության տեղը, ժամանակը, եղանակը և տնտեսական հանցագործություններին բնորոշ մյուս էական հանգամանքները: Այսպես, չի հստակեցվել ինչում է արտահայտվել մեղադրանքի որոշման հետևյալ ձևակերպումը` <<իր լիազորությունները կազմակերպության շահերին հակառակ և ի օգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանի օգտին օգտագործելով>>, այսինքն նշված չէ, թե Ա.Մամիկոնյանն իր որ լիազորությունը կազմակերպության հատկապես որ շահին հակառակ է օգտագործել, ինչում են արտահայտվել կազմակերպության շահերին հակառակ գործողությունները: Անհայտ է Ա.Մամիկոնյանին մեղսագրված հանցագործության կատարման ժամանակը, այն է մեղադրանքի որոշման ընդհանրական և անորոշ հետևյալ <<2011-2012 թվականների ընթացքում>> ձևակերպումը նշում չի պարունակում հանցագործության կատարման ժամանակի մասին, այսինքն հայտնի չէ, երբ է Ա.Մամիկոնյանն սկսել իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարումը և երբ է այն ավարտել: Մեղադրանքի որոշման մեջ նշված է <<ստորագրել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր>>: Դարձյալ անորոշ ձևակերպում. չի նշվել, թե որ կատարողական ակտերի մասին է խոսքը, կամ որ կատարողական ակտով ինչ աշխատանքներ չեն կատարվել, ինչ ծավալով, ինչ գումարով: Մեղադրանքի որոշման հետևյալ ձևակերպումը. <<...որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է` յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները>>: Քրեական հետապնդման մարմինը չի պատճառաբանել, թե ինչպես է ստացել 11.010.020 ՀՀ դրամը: Մեղադրանքի կողմն ու դատարանն օգտագործել են <<պետբյուջեից հատկացված միջոցների յուրացում>> եզրույթը, սակայն յուրացման (հափշտակության) համար որևէ մեկին մեղադրանք չի առաջադրվել, իսկ յուրացումը մեղսագրելով Հայկազ Էլոյանին և այն որպես հետևանք վերագրելով Ա.Մամիկոնյանին` դատարանը թույլ է տվել անմեղության կանխավարկածի հիմնարար սկզբունքի խախտում: Դատարանն իրավունք չուներ որպես Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանք նշել այլ անձի կողմից հափշտակություն կատարելու հանգամանքն այն պայմաններում, երբ այլ անձի` Հայկազ Էլոյանի նկատմամբ, առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ: Մեղադրանքի որոշման ձևակերպումների անորոշության պատճառով Ա.Մամիկոնյանը զրկվել է արդյունավետ պաշտպանվելու հնարավորությունից: Այսինքն, խախտվել է Ա.Մամիկոնյանի պաշտպանության իրավունքը: Ա.Մամիկոնյանը որպես տեխնիկական հսկիչ Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքներին մասնակցել է 2011 թվականի մարտից մինչև 2012 թվականի մայիսը, երբ շինարարի կողմից դադարեցվել է ծրագիրը: Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով իբր կատարված հավելագրումների և դրանց գումարային ու ծավալային չափերը որոշելիս մեղադրանքի կողմի և դատարանի համար հիմք է հանդիսացել դատահաշվապահական, ապրանքագիտական և շինարարատեխնիկական համալիր փորձաքննության Հմ 12-4266 եզրակացությունը, որը բովանդակությամբ ամբողջապես հիմնված է ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012 թվակաևի թիվ 70/Ա միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա: Թե փորձաքննության եզրակացությունը, և թե ստուգման ակտը կազմվել են գործող կանոնների անտեսմամբ, եզրակացության մեջ և ստուգման ակտում արված եզրահանգումներն օբյեկտիվ չեն: Անգամ այդ պայմաններում վերլուծելով համալիր փորձաքննության եզրակացության <<հետազոտական>> և <<հետևությունների>> մասերում զետեղված եզրահանգումները, պետք է փաստել, որ դատարանը դրանց տվել է ոչ ճիշտ իրավական գնահատական: Այսպես, ըստ փորձաքննության եզրակացության` Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով արտացոլվել է 11.010.020 ՀՀ դրամի փաստացի չկատարված աշխատանք: Առկա է նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով նախատեսված, փաստացի կատարված, սակայն չվճարված 7.669.630 ՀՀ դրամի աշխատանք: Փորձագետներն իրավացիորեն նշված գումարը չեն դիտել որպես պատճառված վնաս: Փորձաքննության կատարման պահին շինհրապարակում առկա են 4.526.100 ՀՀ դրամի շինարարական նյութեր և պատրաստվածքներ, որոնք նախատեսված են նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով և պիտանի են ըստ նշանակության օգտագործելու համար: Ըստ Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների նախկին տեխ. հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի ցուցմունքի` իր կողմից տեխնիկական հսկողութունը թողնելուց հետո շինհրապարակում նյութեր և պատրաստվածքներչեն եղել, այսինքն դրանք ձեռք են բերվել Ա.Մամիկոնյանի տեխնիկական հսկողության ժամանակահատվածում: Շինարարությունը դադարեցնելուց հետո մինչև փորձաքննության կատարումն ընկած ժամանակահատվածում կատարվել են 8.020.290 ՀՀ դրամի շինարարական աշխատանքներ: Աշխատանքները կատարվել են առկա շինանյութով, նոր շինանյութ ձեռք չի բերվել: 4.526.100 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության շինարարական նյութերը և պատրաստվածքները, ինչպես նաև 8.020.290 ՀՀ դրամի շինարարական աշխատանքները փորձաքննությամբ հաստատվել են: Պարզ թվաբանական հաշվարկը հանգեցնում է հետևյալին` 4.526.100 դրամ (առկա շինանյութի արժեքը) + 8.020.290 դրամ (փաստացի կատարված աշխատանքը` շինարարությունը դադարեցնելուց հետո) = 12.546.390 դրամ (դատարանի կողմից չընդունված գումարը) 11.010.020 դրամ (իբր Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանքով Էլոյանի հափշտակած գումարը) - 12.546.390 դրամ (դատարանի կողմից չընդունված գումարը) = -1.536.370 (տարբերություն գումարը): Այսպիսով, հաստատում է, որ Ա.Մամիկոնյանի ստորագրած կատարողական ակտերով վնաս չի պատճառվել, Էլոյանը գումար չի հափշտակել, ընդհակառակը Ա.Մամիկոնյանի տեխնիկական հսկողության ժամանակահատվածում խնայվել է 1.536.370 ՀՀ դրամ: Այս հաշվարկը, ինչը հետևում է համալիր փորձաքննության եզրակացության հետևություններից, ակնհայտորեն անտեսվել է ինչպես մեղադրանքի կողմի, այնպես էլ դատարանի կողմից: Կատարված փորձաքննությամբ և ստուգմամբ, ըստ էության, արձանագրվել է, որ Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգումը 578.319,7 հազ. դրամ նախահաշվային արժեքի պայմաններում 479.356,2 հազ. դրամ պայմանագրային արժեքով կատարելն իրատեսական չի եղել: Բազմաթիվ աշխատանքներ նախատեսվել են նորմատիվային հաշվարկներից էապես ցածր գներով: Հիմնավորվել է, որ նախագծանախահաշվային փաստաթղթերը կազմվել են թերություններով ու բացթողումներով, դրանցում չեն ընդգրկվել մի շարք անհրաժեշտ աշխատանքներ, որոնք ծավալուն են, թանկ, սակայն շինարարության ընթացքում չէին կարող չկատարվել և փաստացի իրականացվել են: Շինարարությունը փաստացի ղեկավարած Գրիշա Էլոյանը գիտակցել է, որ հիմնանորոցումը պետք է կատարի պայմանագրային գնով, իսկ նախագծից ավել կատարած աշխատանքների համար շինարարը չի դիմել պատվիրատուին նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով չնախատեսված, սակայն անհրաժեշտ աշխատանքների համար լրացուցիչ միջոցներ հատկացնելու համար: Մասնավորապես` <<Ա>> մասնաշենքում տեղադրվել է 54 հատ ավել պատուհան, <<Գ>> մասնաշենքի 1-ին հարկի հատակի ուղղման համար կատարվել է 1 մետրից ավելի լիցք, որոնք նախատեսված չեն եղել նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով, սակայն ընդգրկվել են կատարողական ակտերում և վճարվել են: Մինչդեռ նախագծանախահաշվային փաստաթղթերով չնախատեսված բացմաթիվ աշխատանքներ եղել են պարտադիր կատարման ենթակա, դրանք իրականացվել են, սակայն որևէ տեղ չեն արձանագրվել և չեն վճարվել: Այսպես, տեղադրված բոլոր լուսամուտների շեպերն իրականացված են: Այդ մասին հետևյալ նշումն է կատարվել նաև ստուգման միջանկյալ ակտում և ակտի նախագծի վերաբերյալ կացմված տեղեկանքում. <<Նախատեսվել և իրականացվել է հին փայտյա պատուհանների և դռների փոխարինում մետաղապլաստով, առանց արտաքին թեքությունների և շեպերի սվաղման, որը բավականին մեծ ծավալ է կազմում>> : <<Գ>> մասնաշենքում բոլոր պատուհանագոգերը բարձրացվել են ջեռուցման մարտկոցների բարձրության չափով, որպեսզի հնարավոր լինի տեղադրել մարտկոցները: Նշված ծախսերը հաշվի չեն առնվել մասնագետների, փորձագետների, ինչպես նաև դատարանի կողմից: Եթե նշված ծախսերը հաշվի առնվեին հափշտակության մասին բոլոր ենթադրությունները կփարատվեին, քանի որ իրականում հափշտակություն տեղի չի ունեցել: Վնասի չափի մեջ ընդգրկվել է 1.088,9 հազ. դրամ որպես թիթեղով տանիքի ծածկույթի պակաս կատարված աշխատանք: Ա.Մամիկոնյանը նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով և դատական վիճաբանությունների փուլում իր ճառում հայտնել է, որ այդ աշխատանքի պակասը հետևանք է հաշվարկի մեթոդիկայի տարւբերության: Այն է` Ա.Մամիկոնյանն օգտվել է հաշվարկի այն նույն մեթոդիկայից, որով ղեկավարվել է նախագծողը, ինչը նախատեսված է նաև շինարարական նորմերով ու կանոններով, նախագիծը և նախահաշիվը ժամանակին ենթարկվել են փորձաքննության և հաստատվել: Քանի որ տանիքի ծածկի կմախքը չի փոխվել, հետևաբար մակերեսի մեջ փոփոխություն առաջանալու կասկած, ինչպես նաև չափագրելու անհրաժեշ¬տություն, չի առաջացել: Իսկ փորձագետները հաշվարկը կատարել են նույն կանոններով նախատեսված մեկ այլ մեթոդով: Ցույց է տրվել 6,9քմ մետաղապլաստ դռների պակաս, սակայն շինհրապարակում փաստացի առկա է 20,8 քմ մետաղապլաստ դուռ, ցույց է տրվել պատերի 120,15քմ կերամիկական սալիկների պակաս, սակայն դրանից 31քմ փաստացի առկա է, ցույց է տրվել հատակի 65,8քմ կերամիկական սալիկների պակաս, սակայն դրանից 41,17քմ փաստացի առկա է, ցույց է տրվել 15,25քմ մետաղապլաստ բացվող պատուհանների պակաս, սակայն 15,26քմ ավել կատարված է, 9,36քմ պատուհան փաստացի առկա է, իսկ ևս 27,3քմ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը, ցույց է տրվել 15,39քմ մետաղապլաստ չբացվող պատուհանների պակաս, սակայն 2,26քմ ավել կատարված է, իսկ ևս 53,2քմ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը: Տտանիքի մակերեսը հաշվարկված է հարթ մակերեսի և լայնության ու բարձրության հարաբերության գործակցի արտադրյալով: Այսինքն, առկա են եղել մասնաշենքերի երկարությունները և լայնությունները, որոնցով կարող էր հաշվարկվել հարթ մակերեսը, իսկ քանի որ տանիքի կմախքը չի փոխվել, այլ նորոգվել է, հետևաբար բարձրությունն ու լայնությունը մնացել են նույնը: Այս եղանակով է ստացվում նախագծում նշված մակերեսը: Իսկ փորձագետներն այլ մեթոդով են հաշվարկել և ստացել նախագծից տարբերվող թիվ: Մասնավորապես շինարարական նորմերի 1-ին կետով չափելով լանջերի երկարությունը, պակասեցրել են 0,7մ և բազմապատկել երկարություններով: Այս հաշվարկների տարբեր մեթոդների կիրառման արդյունքում ստացվում է տարբերության էական թիվ` ցույց է տրվել 204,8գծ.մ պլաստմասե պատուհանագոգերի պակաս, սակայն 56,4գծ.մ պատուհանագոգ փաստացի առկա է, իսկ ևս 76,8 գծ.մ տեղադրվել է մինչև ստուգում կատարելը: Դատավճռում ոչ մի անդրադարձ չկա այս հարցին: Եթե դատարանն անդրադարձ կատարեր այս հարցին, ապա ենթադրյալ վնասի էապես ցածր չափ կստանար: Համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ սուբյեկտիվ մոտեցում է ցուցաբերվել նաև առանձին աշխատանքների արժեքը որոշելիս: Հաշվարկների մեթոդիկայի վերաբերյալ ընդհանրապես քննություն չի կատարվել, դատարանն ամբողջությամբ անտեսել է այդ հարցի հետազոտումը և որպես պարզաբանման ենթակա հանգամանք չի ընդգրկել դատաքննության սահմաններում: Հաշվարկը ճիշտ կատարելու պարագայում ենթադրյալ վնասի չափն էապես կնվազեր: Շինանարությունը դադարեցնելու պահին ոչ ոք չի հաշվառել շինհրապարակում մնացած նյութերը, մինչև 2012 թվականի հոկտեմբեր ամիսը որևէ հսկողություն չի իրականացվել: Ներկայումս հնարավոր չէ պարզել, թե ինչ տեսակի և քանակի շինանյութ է առկա եղել շինարարությունը դադարեցնելու պահին և ուր է անհետացել շինանյութը: Քրեական գործով հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում ստանալու պահից մինչև դատավճիռ կայացնելն անտեսվել է, որ ենթադրյալ չարաշահումները վերաբերում են չավարտված շինարարության ընթացքին: Իսկ չավարտված շինարարության պայմաններում շատ աշխատանքների վերաբերյալ հնարավոր չէ հստակ չափագրումներ կատարել: Այդ է պատճառը, որ գրեթե ավարտման շեմին գտնվող տարբեր աշխատանքներ փորձագետների կողմից չեն դիտվում որպես իրականացված, մինչդեռ ավարտված համարելու համար մնացել է չնչին ծախս չպահանջող աշխատանք: Ստուգման ակտի և համալիր փորձաքննության եզրահանգումների, հաշվարկված ենթադրյալ վնասի չափի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի վկայակոչած փաստարկները հերքելու մասով մեղադրանքի կողմը ցուցաբերել է անգործություն, իսկ դատարանը, խախտելով անմեղության կանխավարկածի հիմնարար սկզբունքը, ընդհանրապես չի անդրադարձել ի պաշտպանություն ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի բերված փաստարկներին: Դատական ակտում որպես Ա.Մամիկոնյանի մեղավորությունը հիմնավորող փաստարկ նշվել է նախաքննության ընթացքում նրա տված ցուցմունքի հետևյալ հատվածն այն մասին, որ <<Մասնավորապես, եղել է մեկ դեպք, որ կատարողականի որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած <<ապառիկ կարգով>> կատարողական ակտ է ստորագրել, դա վերաբերվել է 2011 թվականի դեկտեմբերին կազմված ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով>>: Դատարանը ցուցմունքի այս մասը մեխանիկորեն վերարտադրել է մեղադրական եզրակացությունից: Մինչդեռ, ոչ նախաքննության մարմինը, և ոչ էլ դատարանը հարկ չեն համարել զննել 2011 թվականի դեկտեմբերին ստորագրված կատարողական ակտը: Իրականում 2011 թվականի դեկտեմբերին Մեծ Մանթաշի դպրոցի հիմնանորոգման աշխատանքների հետ կապված կատարողական ակտ չի կազմվել, և Ա.Մամիկոնյանի կողմից այդպիսին չի ստորագրվել: Այսպիսով, դատարանի վկայակոչած միակ փաստարկը նույնպես հիմնազուրկ է: Քրեական գործի նյութերից հետևում է, որ տեխնիկական հսկողություն իրականացնելիս Ա.Մամիկոնյանը զեկուցագրեր է ներկայացրել շինարարի կողմից աշխատանքների ձգձգումներ թույլ տալու մասին, ինչը վկայում է տեխ.հսկիչի և շինարարի փոխհարաբերությունների մասին, կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալային և գումարային տարբերությունները զգալի չափերի չեն: Իսկ նվազ տարբերություններ միշտ էլ առաջանում են, առավել ևս որ շինարարությունը գտնվել է ընթացքի մեջ: Բացի դա, տարբերությունները պարտադիր առաջանալու էին կապված նախագծանահաշվային փաստաթղթերի թերությունների հետ, Ա.Մամիկոնյանի մեղադրանքի ձևակերպումներում նշված փաստարկները քրեաիրավական բնույթի չեն, դրանք պայմանավորված են շինարարության պատվիրատուի, նախագծողի, հսկողի, շինարարի աշխատանքներում տեղ գտած աշխատանքային և կազմակերպական բնույթի թերություններով: Աշոտ Մամիկոնյանին մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը հանդիսանում է որպես տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն: Ա.Մամիկոնյանի կողմից դիտավորյալ գործողություն կատարելու վերաբերյալ գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել, դատավճռում այդ կապակցությամբ որևէ ապացույց նշված չէ: Ավելին, Ա.Մամիկոնյաևնի մեղադրանքի ձևակերպման և դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծռւթյունները>> մասում դատարանի արտահայտած դիրքորոշման մեջ նշված է հետևյալը. << (...) առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքների լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր (...)>>: Այսինքն մեղադրանքի կողմն ու դատարանը Ա.Մամիկոնյանի կողմից ուղղակի դիտավորության դրսևորումը ձևակերպել են <<առանց կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու>> արտահայտության մեջ: Որևէ այլ ձևակերպում, որևէ այլ վկայակոչում դատական ակտում չկա: Միևչդեռ նշված արտահայտությունը կարող է մատնանշել սոսկ մեղքի անզգույշ ձևի առկայության մասին: Գործի ողջ քննության ընթացքում մեղադրանքի կողմը չի պարզել, իսկ դատարանը չի հստակեցրել, թե որ կազմակերպության շահերին հակառակ է գործել Ա.Մամիկոնյանը, կամ թե ինչում են արտահայտվել քրեական օրենքում նշված հատուկ նպատակների հասնելու Ա.Մամիկոնյանի գործողությունները: Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը` ուղղակի դիտավորությունը, հետևաբար նաև հանցակազմը: ՀՀ քրեական օրենսգրքում որոշակիացված չէ 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված <<ծանր հետևանքներ>> հասկացությունը, սահմանված չեն այդ եզրույթի կոնկրետ տափորոշիչեերը, ինչն իրավակիրառ պրակտիկայում իրավական ակտի դրույթների ոչ հստակ և տարաբնույթ ընկալման և մեկնաբանման տեղիք է տալիս: Ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի գործողությունների հետևանքով ընդհանրապես որևէ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի, կամ պետությանն ընդհանրապես վնաս չի պատճառվել, այսինքն բացակայում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը: Հետևաբար Ա.Մամիկոնյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րղ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է նաև իրավական որոշակիության սկզբունքը: <<Ճաննախագիծ ինստիտուտ>> ՍՊ ընկերությունում տեխնիկական հսկիչ աշխատող Աշոտ Մամիկոնյանն իր ֆունկցիոնալ պարտականությունների բերումով կարգադրիչ կամ այլ կառավարչական գործառույթներ չի իրականացրել, այդպիսիք չէր էլ կարող իրականացնել: Հետևաբար Աշոտ Մամիկոնյանը քննարկվող հանցագործության սուբյեկտ չի հանդիսացել: <<ՀՀ քրեակաև օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2012 թվակաևի փետրվարի 9-ին ընդունված ՀՕ-18-Ն օրենքի 2-րդ հոդվածի 4-րդ կետի ա) ենթակետի համաձայն` օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 5-րդ մասի առաջին պարբերությունը <<գործառույթներ>> բառից հետո լրացվել է <<կամ զբաղեցնում է ցանկացած այլ պաշտոն>> բառերով: Օրենքն ուժի մեջ է մտել 24.03.2012 թվականին: Եթե օրենքի փոփոխությունից առաջ <<առևտրային կամ այլ կազմակերպություններում <<ցանկացած այլ պաշտոն զբաղեցնող անձը>> հանդիսանար նշված հանցազործությունների սուբյեկտ, օրենսդիրը չէր մասնավորեցնի հանցագործության սուբյեկտի վերաբերյալ նախկինում տրված ձևակերպումը: Ավելին, Ա.Մամիկոնյանի մեղադրանքի ձևակերպմաև մեջ նույնպես նշված չէ, որ նա ՍՊԸ-ում իրականացրել է կարգադրիչ կամ այլ կառավարչական գործառույթ: Ա.Մամիկոնյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ և դատավճռում նշված չէ, թե նա երբ է սկսել ենթադրյալ հանցագործության կատարումը և երբ է այն ավարտել: Ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանին դիտելով 2011-2012թթ. կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտ և նրա նկատմամբ կայացնելով մեղադրական դատավճիռ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածով նախատեսված օրինականության սկզբունքը, ինչպես նաև 12-13-րդ հոդվածների հիշյալ պահանջները: Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ ու անարդարացի պատիժ: Այսպես. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի սանկցիան նախատեսում է երեք տարբեր պատժատեսակներ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք երկուսից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը չորս տարի ժամկետով: Եզրակացնելով, որ Ա.Մամիկոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք չկա, այնուհանդերձ, դատարանը նրա նկատմամբ նշանակել է հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժի առավել խիստ չափը, ինչը չի համապատասխանում մեղսագրվող հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին: Դրանով իսկ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Դատարանը դեկլարատիվ նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի խիստ պատիժ, սակայն չի պատճառաբանել պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրությունը: Մասնավորապես եթե Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակեր տուգանքի կամ կալանքի ձևով պատիժ, ապա այն ինչով չէր կարող ապահովել պատժի նպատակները: Ավելին, դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչ հիմնավորումներով է նշանակում հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի առավել խիստ չափը: Դատարանը Ա.Մամիկոնյանին չվերաբերելի պատճառաբանությամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ, որպեսզի նրա նկատմամբ համաներման ակտը չկիրառվի: Կոնկրետ դեպքում դատարանը ոչ թե հայեցողական, այլ կամայական մոտեցում է դրսևորել Ա.Մամիկոնյանի անձի նկատմամբ և նշանակելով անարդարացի խիստ պատիժ միտումնավոր զրկել է նրան համաներման ակտի բարենպաստ հետևանքներից օգտվելու հնարավորությունից: Աշոտ Մամիկոնյանի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը դատարանը բարձր է դասել հետևյալ միակ անհասկանալի նախադասությամբ. <<ինչն արտահայտվել է պետության դրամական միջոցներև այլ անձանց կողմից ծախսելուն՝ ոչ ըստ նպատակի>>: Նշված ձևակերպումը փաստելիս դատարանը խորամուխ չի եղել առնվազն հետևյալ հարցերում` պետության դրամական միջոցներն ըստ նպատակի չծախսելն ինքնին քրեաիրավական կատեգորիա չէ, այն քրեաիրավական պատասխանատվություն չի առաջացնում, եթե այդ հանգամանքը դատարանը դիտարկել է որպես Ա.Մամիկոնյանի արարքի հետևանք, ապա այն ընդամենը կարող էր գնահատվել որպես հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ և ոչ մի դեպքում չէր կարող նշվել որպես խիստ պատիժ նշանակելու հիմնավորում, դատարանը <<պետության դրամական միջոցներն ըստ նպատակի չծախսելը>>, ըստ էության, դիտել է որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի սպառիչ ցանկում նախատեսված չէ: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Մեղսագրված հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորել է, արդյոք, Ա.Մամիկոնյանը բացասական վարքագիծ և ինչում է արտահայտվել այդ դրսևորումը: Այդ մասին, դատարանը որևէ փաստարկ չէր կարող վկայակոչե: Իրականում տեղի է ունեցել ճիշտ հակառակը ընդունելով քրեական հետապնդման մարմնի պահանջը Ա.Մամիկոնյանն ամբողջությամբ վերականգնել է պետությանը պատճառված ենթադրյալ վնասը, մինչև դատարանի կողմից վերջնական որոշում կայացնելը: Որպես ամբաստանյալ Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հանցագործությամբ պատճառված վնասի կամովին հատուցումը դատարանի կողմից նշվել է ձևականորեն, դրան պատշաճ իրավական գնահատական չի տրվել: Պատիժ նշանակելիս դատարանն անտեսել է հետևյալ վերաբերելի կարևոր հանգամանքները` Ա.Մամիկոնյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն մեղսագրված արարքի հետևանքով պատճառված վնասը, Մեծ Մանթաշի դպրոցի շինարարության հետ կապված իրականացնելով տեխնիկական հսկողություն պարբերաբար զեկուցագրեր է ներկայացրել շինարարության ընթացքի ձգձգումների վերաբերյալ, Ա.Մամիկոնյանը 58 տարեկան է, ունի տեխնիկական հսկողության իրականացման կայուն դրական փորձ, իր պարտականությունները կատարել է բարեխիղճ, բնութագրվում է դրական, Ա.Մամիկոնյանն առաջին անգամ է կատարել հանցանք, որը հանդիսանում է միջին ծանրության: Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանը խնդրել է Աշոտ Մամիկոնյանի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 13.05.2014 թվականի դատավճիռը և Աշոտ Մամիկոնյանի վերաբերյալ կայացնել արդարացման դատավճիռ, կամ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել դատավճիռը, նրա նկատմամբ նշանակել դատավճռով նշանակված պատժաչափից կամ պատժատեսակից ավելի մեղմ պատիժ: 4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը. Ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանում ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանը նշել է, որ պաշտպանը դատավարական իրավունքի նորմերի խախտման կապակցությամբ վկայակոչել է ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ստուգում նշանակելու իրավաչափության հարցը, հիմնավորել, որ նյութերի նախապատրաստման գործընթացով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածի դրույթը: Մասնավորապես` քրեական գործը հարուցվել է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 19.09.2012թ դիմումի հիման վրա, որի բովանդակության մեջ ուղղակիորեն հնչեցվել է հանցագործության մասին տեղեկություն, ուստի այն պետք է ուղարկվեր ըստ ենթակայության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ նյութեր նախապատրաստելու դատախազի լիազորությունը, հետևապես նա չէր կարող նշանակել ստուգում: Սույն գործով հաստատված համարելով վերը նշված երկու հիմքերի առկայությունը` պաշտպանը գտել է, որ նախաքննության իրականացման գործընթացն ուղեկցվել է ապացույցների ստացման հակասահմանադրական և հակաօրինական ճանապարհով՝ այս կապակցությամբ վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածների դրույթները: Այնուհետև փոխադարձ կապ տեսնելով օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված երկու ապացույցների միջև՝ ակտի և դրա հիմքով տրված փորձագիտական եզրակացության, պաշտպանն իրավացիորեն գտել է, որ եզրակցությունը` որպես նյութ, անօգտագործելի է, հետևապես այն չէր կարող դրվել կայացված ակտի հիմքում: Փորձագետի եզրակացության անօգտագործելի լինելու վերաբերյալ իր տեսակետը բողոքում հիմնավորել է վնասների հաշվարկման կարգով` ներկայացնելով հիմնավոր փաստարկներ և գտել է, որ այն նաև հիմնավորված չէ, էապես թերի է և այդ տեսանկյունից ևս խոցելի: Պաշտպանը վկայակոչել է նաև կատարողական ակտի վերաբերյալ Ա.Մամիկոնյանի հայտնած այն փաստական տվյալը, թե՝ <<եղել է մի դեպք, երբ կատարողական որոշ տողերի հետ կապված այսպես ասած <<ապառիկ կարգով>> կատարողական ակտ է ստորագրվել, դա վերաբերվել է 2011թ. դեկտեմբերին կազմած ակտին, որում նշված մի շարք աշխատանքներ կատարված չեն եղել, սակայն ինքը կատարողականը ստորագրել է ԾԻԳ-ի ճարտարագետ և նշված շինարարության պատասխանատու Գևորգ Սոսյանի ցուցումով>>: Գ.Սոսյանը երբեք չի ընդունել նման փաստական հանգամանքը, այդ կապակցությամբ դատարանում հարցաքննվել է և ներկայացված պատճառաբանության կապակցությամբ հակափաստարկել, որ եթե պայմանականորեն ընդունենք, որ իբր ակտը ստորագրվել է որոշակի <<տողերում>> չկատարված աշխատանքի պայմաններում, ապա 2012թ. փետրվար-մայիս ամիսներին Ա.Մամիկոնյանի կողմից ստորագրվել են ևս երեք կատարողական ակտեր, շուրջ 36.000. 000 ՀՀ դրամի չափով, որոնցով նա կարող էր ուղղում կատարել նախկինում՝ դեկտեմբեր ամսին, կատարողական ակտում թույլ տրված ենթադրյալ սխալների վերաբերյալ: Քննության ընթացքում այս հանգամանքը ոչ միայն չպարզվեց, այլ նաև ելնելով ներկայացված մեղադրանքից, չպարզվեց, թե որքան է տվյալ կատարողական ակտում ենթադրյալ հավելագրումը, արդյոք այն գոյություն ունի, թե ոչ: Հետևապես այս մեղադրանքն անհիմն է Գ.Սոսյանին ուղղակի դիտավորությամբ արարքի կատարման մեջ մեղադրելու համար: Միաժամանակ Ա.Մամիկոնյանն իր ցուցմունքներում մշտապես իր կողմից կատարողական ակտերի ընդունումը և հաստատումը կապել է աշխատանքների շարունակականության և շինարարի կողմից աշխատանքների թերությունները վերացնելուն ուղղված հավատալու հանգամանքների հետ, հետևապես անիմաստ է նման մեկուսի պատճառաբանությամբ Գ.Սոսյանի անձը կապելը դեկտեմբերի ակտի՝ իր միջամտությամբ Ա.Մամիկոնյանի կողմից ստորագրված լինելու հանգամանքի հետ: Այնուհետև Ա.Մամիկոնյանի պաշտպանը հիմնավոր փաստարկել է մեղսագրված արարքի հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը և գտել, որ անգամ նախաքննական մարմնի կողմից մեղադրանքի ձևակերպումները բացառում են Ա.Մամիկոնյանի կողմից դիտավորությամբ հանցանք կատարելու մեղադրանքը: Հետևապես հանցակազմի մեկ տարրի բացակայությունն անգամ բացառում է արարքի հանցավորությունը: Պաշտպանի փաստարկումները պատճառաբանված են նաև Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատժի խստության առումով: Այս տեսանկյունից արդարացված չեն սոցիալական արդարությունը վերականգնելու եղանակի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները: Պայմանականորեն արարքը քրեաիրավական ոլորտում գնահատելու պարագայում էլ անհասկանալի է դատարանի տեսակետը` կապված պատիժը խիստ սահմանելու հիմնավորումների հետ: Հետևապես դատական ակտը ենթակա է բեկանման նաև այս հիմքով: 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի, պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակի հետևյալ պատճառաբանությամբ: Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ: Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման: Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք… …3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: 4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն …. ….6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը …: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին նախադասության համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: Առաջին ատյանի դատարանում ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանը, Գևորգ Սոսյանը և Աշոտ Մամիկոնյանն առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր չեն ճանաչել: Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի, Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, գտել է, որ ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքները հիմնավորված են քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով. Վկաներ Աշոտ Աբգարյանի, Հրանտ Կարապետյանի, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության շինարարության քաղաքականության վարչություն ծրագրերի իրականացման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վարազդատ Առաքելյանի, Կարապետ Գրիգորյանի, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության քաղաքաշինական ԾԻԳ-ում որպես ծրագրերի իրականացման բաժնի պետ հանդիսացող Անդրանիկ Մեսրոպյանի, Արարատ Վարդանյանի, Անուշավան Այվազյանի ցուցմունքներով, ՀՀ քաղաքաշինության նախկին նախարար Վարդան Վարդանյանի, <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ռիմա Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4267, Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4266 եզրակացությունններով, փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության կողմից կատարված ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ կազմված միջանկյալ արձանագրությամբ, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով՝ հանձնման-ընդունման արձանագրություններով, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 08.08.2006թ-ի թիվ 63-Ա հրամանով՝ Գոռ Քամալյանին քաղաքաշինության նախարարության քաղաքականության վարչության պետ նշանակելու մասին, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագրով, 05.09.2009թ-ին կնքված Պետության կարիքների համար շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման N ԾՁԲ-09/80-3 պայմանագրով` դրանում կատարված փոփոխություններով, <<Ճաննախագիծ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Ս.Բադալյանի և տեխ.հսկիչ Աշոտ Աբգարյանի միջև կնքված աշխատանքային պայմանագրերով, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ>> պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 04.03.2011թ-ի թիվ 02-Ա հրամանով՝ պետական հիմնարկի կառուցվածքային ստորաբաժանումների կանոնակարգը հաստատելու մասին, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ>> պետական հիմնարկի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի կանոնակարգով, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն Ս.Բաղինյանի 08.04.2011թ-ի թիվ 45-Ա հրամանով՝ ՀՀ ՔՆ քաղաքաշինական ԾԻԳ ՊՀ պատվիրատվությամբ իրականացվող օբյեկտների նկատմամբ վերահսկման լիազորությունների ապահովման մասին, Շիրակի մարզի <<Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով՝ հանձնման-ընդունման արձանագրություններով, ՀՀ ֆինանսների նախարարի 28.09.2012թ. թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. կազմված թիվ 70Ա/1 միջանկյալ ակտով, 15.05.2008թ-ին կնքված պետության կարիքների համար կապալային աշխատանքների կատարման պետական գնման N ԱՁԾԲ-08/579 պայմանագրով և 10.03.2009թ. փոփոխության վերաբերյալ համաձայնագրով, Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով և հանձնման-ընդունման արձանագրություններով, ավարտված շինարարական օբյեկտը շահագործման ընդունող հանձնաժողովի 10.12.2010թ ակտով: Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է հետևյալը. <<(…) դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը և Գևորգ Սարգսի Սոսյանը, հանդիսանալով ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ իրականացվող իրենց հանձնարարված կոնկրետ օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքները համակարգող պատասխանատու պաշտոնատար անձինք, գործընթացը կանոնակարգող կառավարության որոշումների, ինչպես նաև կապալային աշխատանքների կատարման և շինարարական աշխատանքների տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման պայմանագրերի համաձայն իրավունք ունենալով ցանկացած ժամանակ ստուգել կապալային աշխատանքների ընթացքն ու որակը, միաժամանակ պարտավոր լինելով կապալառուի մասնակցությամբ զննել և ընդունել կատարված աշխատանքները, իրենց պաշտոնական դիրքն օգտագործել են ծառայության շահերին հակառակ և չեն կատարել իրենց ծառայողական պարտականությունները, որն արտահայտվել է նրանում, որ առանց կատարված հիմնանորոգման աշխատանքների նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու և կատարված աշխատանքների արդյունքների մեջ հավաստիանալու դրանք ամբողջությամբ և պատշաճ կատարված լինելու մասին տվել են դրական եզրակացություններ այն դեպքում, երբ կատարողական ակտերում նշված աշխատանքների ծավալները հավելագրելու միջոցով յուրացման եղանակով հափշտակված են եղել տարբերի, իսկ ընդհանուր առմամբ 28.385.280 ՀՀ դրամի չափով գումարներ(…): (…) դատարանն ապացուցված է համարում, որ գործով մյուս ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ>> առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները (…)>>: Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա քննության առնելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ Գոռ Վիկտորի Քամալյանը կատարել է արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Սարգսի Սոսյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավորված են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ: Պահպանված են ապացույցների հավաքման, ստուգման և իրավական գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ընթացակարգերը: Վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունները` ամբաստանյալների կողմից մեղսագրված արարքները չկատարելու, ամբաստանյալների արարքներին սխալ քրեաիրավական գնահատականներ տրված լինելու, ամբաստանյալների հանցագործության սուբյեկտ չլինելու վերաբերյալ, անհիմն են, չեն բխում քրեական գործի տվյալներից: Վերաքննիչ դատարանը հիմնազուրկ է գտնում վերաքննիչ բողոքների փաստարկներն առ այն, որ դատարանն ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանին, Գևորգ Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին մեղավոր է ճանաչել առանց պատճառաբանություններ և ապացույցներ ներկայացնելու, և նրանց վերագրվող արարքներում բացակայում է հանցակազմը: Այս կապակցությամբ վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալներ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, Գևորգ Սոսյանի շահերի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի կողմից ներկայցված իրավական դիրքորոշումները` իրենց պաշտպանյալներին առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության և նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության վերաբերյալ, հանգել է հիմնավորված հետևությունների` արձանագրելով հետևյալը. <<(…) Գոռ Քամալյանը հանդիսացել է համապատասխան օբյեկտների հիմնանորոգման աշխատանքների գնման գործընթացի պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավար և կատարված կոնկրետ աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաստաթղթերի հիման վրա տվել է դրական եզրակացություններ այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են պայմանագրի պայմաններին: Դատարանն արձանագրում է, որ Գոռ Քամալյանը դրական եզրակացությունները տվել է՝ առանց հավաստիանալու այդ աշխատանքների որակի և ծավալի մեջ՝ ունենալով կատարված աշխատանքներն ստուգելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու պարտականություն: Գոռ Քամալյանը սույն գործով մեղադրանքին առնչվող օբյեկտներում կատարված աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական փաթեթում առկա տվյալների՝ իրականությանը համապատասխանությունը ստուգելու համար համապատասխան աշխատակցին չի հանձնարարել ստուգումներ կատարել տեղում՝ ի տարբերություն մի շարք այլ օբյեկտների: (…) (…) Այսպիսով, Գոռ Քամալյանի կողմից պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ վերջինս, լիազորված լինելով իր ղեկավարած վարչության աշխատակիցներին տալու հանձնարարություններ և ցուցումներ, այդ թվում՝ կատարողական փաստաթղթերում նշված և իրականում կատարված աշխատանքների համապատասխանությունը տեղում ստուգելու վերաբերյալ, չնայած, որ առկա է եղել դրա իրացման ծառայողական անհրաժեշտություն, այսինքն՝ այդ լիազորության իրականացումը բխել է ծառայության շահերից, չի իրականացրել դրանք: Գոռ Քամալյանը պատվիրատուի ղեկավարին շարունակ զեկուցել է իր ղեկավարած ստորաբաժանման կողմից համակարգվող շինարարական աշխատանքները որակյալ և համապատասխան ծավալներով իրականացվելու մասին: Ավելին, Գ.Քամալյանի՝ որպես պատասխանատու ստորաբաժանման ղեկավարի, պարտականությունները, որոնք սահմանված են պայմանագրերով, հստակ նախանշում են նրա՝ պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականությունները, որոնք գործով հաստատվեցին, որ երբևէ չեն կատարվել, որը և պատճառ է հանդիսացել պետության ֆինանսական միջոցներն այլ անձանց կողմից հափշտակելուն, այսինքն, Քամալյանն ունենալով պայմանագրով նախատեսված ժամկետում և կարգով Կատարողի մասնակցությամբ կատարված Ծառայությունը զննելու և ընդունելու պարտականություն, չի իրականացրել այն, իրականում չկատարված աշխատանքները ներկայացնելով որպես լիովին կատարված և չարաշահելով իր պաշտոնեական լիազորությունները՝ չկատարելով դրանք, նպաստավոր պայմաններ է ստեղծել այլ անձանց կողմից պետական միջոցները հավելագրումների միջոցով հափշտակելու համար: Վերլուծելով Գևորգ Սարգսի Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցը դատարանը փաստում է, որ վերջինիս պաշտոնում նշանակելու մասին ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 09.03.2011թ. Ն-12 Ա հրամանով սահմանված է, որ Գ.Սոսյանն իրականացնում է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի տնօրենի 04.03.2011թ. թիվ 03-Ա հրամանով սահմանված ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության <<Քաղաքաշինական ԾԻԳ>>-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները: Գևորգ Սոսյանը պատասխանատու է եղել Արագածոտնի և Շիրակի մարզերում իրականացվող քաղաքաշինական ծրագրերի նկատմամբ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված քաղաքաշինական հսկողության իրականացման համար: (…) (…) Ասվածից հետևում է, որ կոնկրետ իրավական ակտերով է եղել սահմանված, որ Գևորգ Սոսյանը կրել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի իրականացման, այդ թվում՝ Մեծ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության պարտականությունը: Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ Գևորգ Սոսյանն իր այդ լիազորությամբ պայմանավորված՝ մի քանի անգամ եղել է Մեծ Մանթաշի դպրոցում, հետևել շինարարությանը, կատարել առանձին չափումներ, ինչի արդյունքում ինչպես ակնադիտական զննությամբ, այնպես էլ դպրոցի տնօրենի կողմից իրազեկվելով, իմացել է կատարվող շինարարության թերությունների մասին, բայց դրանից բխող միջոցներ չի ձեռնարկել: (…) (…) Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, այն, որ Գևորգ Սոսյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ նա, հստակ իմանալով իր կողմից վերահսկվող շինարարության թերությունների մասին, ոչ միայն չի ձեռնարկել պայմանագրով այդ դեպքերի համար նախատեսված միջոցներ, այլև զեկուցագրեր է ներկայացրել այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են նախագծային պայմաններին: (…) (…) Աշոտ Մամիկոնյանը, հանդիսանալով տեխնիկական հսկողություն իրականացնող <<Ճաննախագիծ>> առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության՝ նախագծերին համապատասխանող պատշաճ շինարարություն ապահովելու շահերին հակառակ, և հօգուտ <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության, որն արտահայտվել է նրանում, որ Աշոտ Մամիկոնյանը, առանց այդ կազմակերպության կողմից իրականացված շինարարության վերաբերյալ կատարողական ակտերի ծավալները կատարված լինելը ստուգելու, 2011-2012 թվականների ընթացքում ստորագրել է աշխատանքները լրիվ կատարված լինելու մասին թվով 13 կատարողական ակտեր, որոնց հիման վրա <<Ն.Մ. Օհանյան>> ՍՊ ընկերության փաստացի տնօրեն Հայկազ Էլոյանին հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ պետական բյուջեից ստանալ փաստացի չկատարված 11.010.020 ՀՀ դրամ ծավալով աշխատանքների համար վարձատրություն, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն է՝ յուրացվել են պետբյուջեից հատկացված առանձնապես խոշոր չափերի գումարները>>: Ինչ վերաբերում է պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի վերաքննի բողոքի փաստարկին առ այն, որ սույն գործով հարաբերությունները կրում են քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների բնույթ, ապա վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ Գևորգ Սոսյանը պայմանագրային հարաբերությունների սուբյեկտ է հանդիսացել` լինելով պետական հիմնարկում առանձնացված պետական ստորաբաժանման պաշտոն զբաղեցնող՝ պաշտոնատար անձ, ինչը բացառում է Գևորգ Սոսյանի գործողությունները քաղաքացիաիրավական տիրույթում դիտարկելու հնարավորությունը: Անդրադառնալով պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին այն մասին, որ գործով հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել Գոռ Քամալյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքում վերջինիս դիտավորությունը և անձնական շահագրգռվածությունը, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Գոռ Քամալյանի կողմից մեղսագրված արարքները կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորվում է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Քննության առնելով պաշտպաններ Սեդա Սաֆարյանի, Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունն այն մասին, որ <<ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության>> կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 16.10.2012թ. թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը և ամբողջապես միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության Հմ 12/4266 եզրակացությունը պետք է ճանաչել անթույլատրելի ապացույց, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել օրենքի խախտմամբ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատախազությունն օրենքով սահմանված կարգով է նշանակել ստուգում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության ներքին աուդիտի գնահատման և ֆինանսական վերահսկողության վարչությանը, այսինքն, նշված միջանկյալ ակտը պահանջվել և ստացվել է օրինական գործառույթների սահմաններում, ուտի և համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացությունը ձեռք է բերվել քրեադատավարական օրենքի պահպանմամբ, թույլատրելի է և իրավացիորեն դրվել է դատավճռի հիմքում: Ինչ վերաբերում է պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին առ այն, որ դատարանն իրավունք չուներ Գոռ Քամալյանից բռնագանձել փորձաքննությունների արժեքը` որպես դատական ծախս, քանի որ փորձաքննությունը նշանակվել էր դատավարության հակառակ կողմի նախաձեռնությամբ և դատական ծախսի առաջացման մեջ մեղադրյալի մեղքը բացակայում է, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, դատական ծախսերը դրել է ամբաստանյալի վրա: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են Գոռ Քամալյանին, Գևորգ Սոսյանին և Աշոտ Մամիկոնյանին առաջադրված մեղադրանքները գնահատելու և հիմնավորված համարելու համար: Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում Գոռ Քամալյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու, ինչպես նաև Գևորգ Սոսյանի վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու կամ արարքը վերաորակելու համար: Քննության առնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի և ամբաստանյալ պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների պահանջը` Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նվազագույն պատիժ նշանակելու և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատժաչափից կամ պատժատեսակից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու մասին, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մեղմացումը նպատակահարմար չէ, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել, հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարած հանցանքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով` գտնելով, որ այն կապահովի պատժի նպատակները: ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Գոռ Քամալյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու հիմքեր չկան: Միևնույն ժամանակ վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նախկինում դատապարտված չլինելը, խնամքին երկու անչափահաս երեխաների, վատառողջ մոր առկայությունը, վատառողջ լինելը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը խիստ է և այն մեղմացնելով` հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով: Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը կայացվել է ՀՀ գործող քրեադատավարական օրենսդրության նորմերի պահպանմամբ, հետևաբար, այն` Գևորգ Սոսյանի և Աշոտ Մամիկոնյանի մասով, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Գոռ Քամալյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` փոփոխել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Գևորգ Սոսյանի և նրա շահերի պաշտպան Սեդա Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի շահերի պաշտպան Ալեքսանդր Սիրունյանի և ամբաստանյալ Աշոտ Մամիկոնյանի շահերի պաշտպան Ալիկ Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ ամբաստանյալ Գոռ Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Սարգսի Սոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի վերաբերյալ դատավճիռը` պատժի մասով, փոփոխել: Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ազատազրկում 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով, Գոռ Վիկտորի Քամալյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 3/երեք/ տարի ժամկետով՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով 2/երկու/ տարի ժամկետով: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-07-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 26-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 312 |
| Գործին կից նյութեր | 10-րդ հատորին կից փակ ծրար, 15-րդ հատորին կից փակ ծրար և Հայաստանի Ազգային Գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները 1 հատոր բաղկացած 31, 9, 34 թերթերից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 26-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 312 |
| Գործին կից նյութերը | 10-րդ հատորին կից փակ ծրար, 15-րդ հատորին կից փակ ծրար և Հայաստանի Ազգային Գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները 1 հատոր բաղկացած 31, 9, 34 թերթերից |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-15465/14 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 01-09-2014 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0057/01/13
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 23-08-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Սաֆարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Գևորգ Սարգսի Սոսյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Ստացվել է կրկնակի բողոք
| Ամսաթիվ | 26-08-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Թամազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալներ` Գոռ Վիկտորի Քամալյան, Գևորգ Սարգսի Սոսյան, Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Բողոքը վերադարձվել է թերությունները վերացնելու համար | 29-09-2014 |
| Կրկին ներկայացվել է բողոք | 06-10-2014 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0057/01/13 մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 29 սեպտեմբերի 2014 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Գևորգ Սարգսի Սոսյանի և մյուսների վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռով ամբաստանյալ Գ.Սոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Նույն դատավճռով դատապարտվել են նաև ամբաստանյալներ Գ.Քամալյանը և Ա.Մամիկոնյանը: Ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի, նրա պաշտպան Ա.Սիրունյանի և ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի և ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի բողոքները մերժել է, իսկ ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակիորեն, Գ.Քամալյանի վերաբերյալ դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքների համակցության կանոններով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի ժամկետով: Մնացած մասով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանը` խնդրելով բեկանել այն և գործն ուղարկել նույն դատարան նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում` Գ.Ճաղարյանի գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ին ընդունված թիվ ԵՇԴ/0002/01/11, Ա.Ավետիսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12, Ա.Բադալյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ընդունված թիվ ԼԴ/0227/01/12, Հ.Սահակյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ընդունված թիվ ԼԴ/0207/01/12 որոշումներին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը սույն օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով ներկայացնելու դեպքում բողոք բերած անձը պետք է հիմնավորի, որ դրա վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կնպաստի օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովմանը, մասնավորապես վճռաբեկ բողոքում հիմնավորելով, որ` (…) 4) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությունը` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը, կատարելով համաեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և նույնանման փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանիդատական ակտի միջև առկա հակասության վերաբերյալ. (…)»: Մինչդեռ վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բողոք բերած անձը փաստարկելով, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում ընդունված վերը հիշատակված որոշումներին, բողոքին չի կցել, մասնավորապես` Գ.Ճաղարյանի գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ին ընդունված թիվ ԵՇԴ/0002/01/11, Ա.Ավետիսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12 որոշումները: Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի պահանջը պահպանված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար»: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար պետք է սահմանել 5-օրյա ժամկետ: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Գևորգ Սարգսի Սոսյանի և մյուսների վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 5-օրյա ժամկետ` սույն որոշումն ստանալու պահից: Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
Ստացվել է կրկնակի բողոք
| Ամսաթիվ | 26-08-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Սիրունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Գոռ Վիկտորի Քամալյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Բողոքը վերադարձվել է թերությունները վերացնելու համար | 29-09-2014 |
| Կրկին ներկայացվել է բողոք | 03-10-2014 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0057/01/13 մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 29 սեպտեմբերի 2014 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Գոռ Վիկտորի Քամալյանի և մյուսների վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռով ամբաստանյալ Գ.Քամալյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքների համակցության կանոններով, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով: Նույն դատավճռով դատապարտվել են նաև ամբաստանյալներ Գ.Սոսյանը և Ա.Մամիկոնյանը: Ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի, նրա պաշտպան Ա.Սիրունյանի, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի և ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի բողոքները մերժել է, իսկ ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակիորեն, Գ.Քամալյանի վերաբերյալ դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքների համակցության կանոններով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի ժամկետով: Մնացած մասով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանը` խնդրելով բեկանել այն և օրինական ուժ տալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռին: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում` Գ.Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ին ընդունված թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Գ.Ղազարյանի գործով 2012 թվականի մարտի 30-ին ընդունված թիվ ԱՐԴ/0121/01/11, Գ.Խնուսյանի և Տ.Կոստանդյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ընդունված թիվ ԵԷԴ/0030/01/12, Ն.Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ընդունված թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Է.Հայրապետյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ին ընդունված թիվ ՍԴ/0293/01/09, Ֆ.Գալստյանի գործով 2010 թվականի մարտի 26-ին ընդունված թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գ.Ավետիսյանի և Ա.Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, Կ.Հարությունյանի գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին ընդունված թիվ ՎԲ-201/07 որոշումներին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը սույն օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով ներկայացնելու դեպքում բողոք բերած անձը պետք է հիմնավորի, որ դրա վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կնպաստի օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովմանը, մասնավորապես վճռաբեկ բողոքում հիմնավորելով, որ` (…) 4) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությունը` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը, կատարելով համաեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և նույնանման փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանիդատական ակտի միջև առկա հակասության վերաբերյալ. (…)»: Մինչդեռ վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բողոք բերած անձը փաստարկելով, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում ընդունված վերը հիշատակված որոշումներին, բողոքին չի կցել, մասնավորապես` Գ.Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ին ընդունված թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Է.Հայրապետյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ին ընդունված թիվ ՍԴ/0293/01/09, Ֆ.Գալստյանի գործով 2010 թվականի մարտի 26-ին ընդունված թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գ.Ավետիսյանի և Ա.Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, Կ.Հարությունյանի գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին ընդունված թիվ ՎԲ-201/07 որոշումները: Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի պահանջը պահպանված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար»: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար պետք է սահմանել 5-օրյա ժամկետ: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Գոռ Վիկտորի Քամալյանի և մյուսների վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 5-օրյա ժամկետ` սույն որոշումն ստանալու պահից: Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
Ստացվել է կրկնակի բողոք
| Ամսաթիվ | 26-08-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ալիկ |
| Ազգանուն | Ստեփանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Բողոքը վերադարձվել է թերությունները վերացնելու համար | 29-09-2014 |
| Կրկին ներկայացվել է բողոք | 08-10-2014 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0057/01/13 մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 29 սեպտեմբերի 2014 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Գոռ Վիկտորի Քամալյանի և մյուսների վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռով ամբաստանյալ Գ.Քամալյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքների համակցության կանոններով, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով: Նույն դատավճռով դատապարտվել են նաև ամբաստանյալներ Գ.Սոսյանը և Ա.Մամիկոնյանը: Ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի, նրա պաշտպան Ա.Սիրունյանի, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի և ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի բողոքները մերժել է, իսկ ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակիորեն, Գ.Քամալյանի վերաբերյալ դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքների համակցության կանոններով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի ժամկետով: Մնացած մասով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ: ՀՀ վերաքննիչ քրական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանը` խնդրելով Գ.Քամալյանի մասով բեկանել և փոփոխել այն, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանին արդարացնել կամ նշանակել նվազագույն պատիժ կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են մինչև 2014 թվականի հուլիսի 3-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերը` նշելով, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, վերանայվող դատական ակտն առերևույթ հակասում է վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունված որոշումներին և որ վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում` Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ին ընդունված թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Մ.Առաքելյանի գործով 2010 թվականի մայիսի 4-ին ընդունված թիվ ՎԲ-02/10, Ս.Գաբրիելյանի գործով 2010 թվականի հուլիսի 23-ին ընդունված թիվ ԵՇԴ/0115/01/09, Հ.Հակոբյանի գործով 2010 թվականի հուլիսի 23-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0128/01/09, Մ.Մարգարյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված թիվ ԵԿԴ/0081/01/11, Ա.Սարգսյանի գործով 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ընդունված թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշումներին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը սույն օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով ներկայացնելու դեպքում բողոք բերած անձը պետք է հիմնավորի, որ դրա վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կնպաստի օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովմանը, մասնավորապես վճռաբեկ բողոքում հիմնավորելով, որ` (…) 4) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությունը` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը, կատարելով համաեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և նույնանման փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանիդատական ակտի միջև առկա հակասության վերաբերյալ. (…)»: Մինչդեռ վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բողոք բերած անձը փաստարկելով, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում ընդունված վերը հիշատակված որոշումներին, բողոքին չի կցել այդ դատական ակտերը և չի մեջբերել հակասող մասերը, չի կատարել համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և նույնանման փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Վճռաբեկ դատարանի դատական ակտերի միջև առկա հակասության վերաբերյալ: Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի պահանջները պահպանված չեն: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար»: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար պետք է սահմանել 5-օրյա ժամկետ: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Գոռ Վիկտորի Քամալյանի և մյուսների վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 5-օրյա ժամկետ` սույն որոշումն ստանալու պահից: Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 26-08-2014 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-15465 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 01-09-2014 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 18 հատոր, կից` Հայաստանի Ազգային Գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները 1 հատորից, 2 փակ ծրար |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0057/01/13 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 3 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 01-09-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է
| Ամսաթիվ | 06-11-2014 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0057/01/13 մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆԵՐԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 6 նոյեմբերի 2014 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալներ Գոռ Վիկտորի Քամալյանի, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռով ամբաստանյալ Գ.Քամալյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքների համակցության կանոններով, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով: Ամբաստանյալ Գ.Սոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Ամբաստանյալ Աշոտ Սարգսի Սոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի, նրա պաշտպան Ա.Սիրունյանի, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի և ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի բողոքները մերժել է, իսկ ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակիորեն, Գ.Քամալյանի վերաբերյալ դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել է: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքների համակցության կանոններով, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի ժամկետով: Մնացած մասով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանը, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանը, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանը, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանը: 1. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանը խնդրել է բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռին: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ վերանայվող դատական ակտը` պատժի մեղմացման մասով, հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում` Գ.Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ին ընդունված թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Ն.Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ընդունված թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Է.Հայրապետյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ին ընդունված թիվ ՍԴ/0293/01/09, Գ.Ավետիսյանի և Ա.Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, Կ.Հարությունյանի գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին ընդունված թիվ ՎԲ-201/07 որոշումներին, իսկ դատական ակտի պատճառաբանվածության մասով` Վճռաբեկ դատարանի` Գ.Ղազարյանի գործով 2012 թվականի մարտի 30-ին ընդունված թիվ ԱՐԴ/0121/01/11 և Ֆ.Գալստյանի գործով 2010 թվականի մարտի 26-ին ընդունված թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գ.Խնուսյանի և Տ.Կոստանդյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ընդունված թիվ ԵԷԴ/0030/01/12 որոշումներին: Բողոքաբերի պնդմամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանն ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացման առումով փոփոխելով չի ապահովել պատժի արդարացիության սկզբունքը՝ այդպիսով թույլ տալով դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Մասնավորապես, բողոքաբերի պնդմամբ վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա հետևանքները, կոռուպցիոն հանցագործությունների դեմ պայքարի քաղաքականության առանձնահատկությունները, չի պահպանել պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները և չի ապահովել նշանակված պատժի արդարացիությունը: Բացի այդ, բողոք բերած անձը նշել է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, չպատճառաբանելով առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշման հետ իր անհամաձայնությունը և համապատասխանաբար նաև նշանակված պատիժը մեղմացնելու անհրաժեշտությունը, կայացրել է չպատճառաբանված դատական ակտ, որը քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է: Բողոքաբերի վերոնշյալ փաստարկների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-63-րդ հոդվածների պահանջներով, որոշում է կայացրել Գ.Քամալյանի նկատմամբ պատիժը մեղմացնելու մասին` հաշվի առնելով վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նախկինում դատապարտված չլինելը, խնամքին երկու անչափահաս երեխաների, վատառողջ մոր առկայությունը, վատառողջ լինելը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ այդ նորմի մեկանաբանությանը, և որ թույլ է տրվել առերևույթ դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքը՝ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի իմաստով, ինչպես նաև նույն հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չեն: 2. Ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանը խնդրել է Գ.Քամալյանի մասով բեկանել և փոփոխել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշումը, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանին արդարացնել կամ նշանակել նվազագույն պատիժ կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում` Մ.Առաքելյանի գործով 2010 թվականի մայիսի 4-ին ընդունված թիվ ՎԲ-02/10 որոշմանը, քանի որ Գ.Քամալյանի արարքում հանցակազմի` մասնավորապես սուբյեկտի, սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ կողմի առկայության մասին հետևությունները հիմնված ենենթադրությունների վրա: Բողոքաբերը նշել է նաև, որ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հակոբյանի գործով 2010 թվականի հուլիսի 23-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0128/01/09 և Ա.Սարգսյանի գործով 2009 թվականի սեպեմբերի 16-ին ընդունված թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշումներին, քանի որ դատական ակտի հիմքում դրվել են աթույլատրելի ապացույցներ, այն է` դատախազի կողմից հետաքննություն կատարելու արդյունքում ստացված ստուգման ակտը, դրա հիման վրա տրված ապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացությունները, որոնք կատարվել են որպես փորձագետ չներգրավված անձանց կողմից: Բացի այդ, բողոքաբերի պնդմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իմաստով ծանր հետևանքների գնահատման կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերի վերոհիշյալ փաստարկների առնչությամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գտել է, որ ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի մեղավորության մասին առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավորված են ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ընթացակարգերի պահպանմամբ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ, այն է` վկաների ցուցմունքներով, շինարարատեխնիկական, ապրանքագիտական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական փորձաքննության թիվ 12-4267 և թիվ 12-4266 եզրակացությունններով, Հայաստանի ազգային գրադարանում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության կողմից կատարված ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ կազմված միջանկյալ արձանագրությամբ, Հայաստանի ազգային գրադարանում, Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի թիվ 5 ավագ դպրոցում և Շիրակի մարզի «Մեծ Մանթաշի միջնակարգ դպրոց» ՊՈԱԿ-ում իրականացված հիմնանորոգման աշխատանքների վերաբերյալ կատարողական ակտերով, կատարողական ակտերի վերաբերյալ Գ.Քամալյանի կողմից կազմված եզրակացություններով՝ հանձնման-ընդունման արձանագրություններով, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի 2006 թվականի օգոստոսի 8-ի թիվ 63-Ա հրամանով՝ Գոռ Քամալյանին քաղաքաշինության նախարարության քաղաքականության վարչության պետ նշանակելու մասին, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության աշխատակազմի շինարարության քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնի անձնագրով, ՀՀ ֆինանսների նախարարի 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ի թիվ 70-Ա հանձնարարագրի հիման վրա աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ կազմված թիվ 70Ա/1 միջանկյալ ակտով և այլն: Անդրադառնալով «ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսական վերահսկողության տեսչության» կողմից կատարված ստուգման վերաբերյալ 2012 թվականի հոկտեմբերի 16-ի թիվ 70-Ա միջանկյալ ակտը և միջանկյալ ակտի բովանդակության վրա հիմնված համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացությունը անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությանը` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը գտել է, որ. «(…) դատախազությունն օրենքով սահմանված կարգով է նշանակել ստուգում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության ներքին աուդիտի գնահատման և ֆինանսական վերահսկողության վարչությանը, այսինքն, նշված միջանկյալ ակտը պահանջվել և ստացվել է օրինական գործառույթների սահմաններում, ուստի և համալիր փորձաքննության թիվ 12/4266 եզրակացությունը ձեռք է բերվել քրեադատավարական օրենքի պահպանմամբ, թույլատրելի է և իրավացիորեն դրվել է դատավճռի հիմքում»: Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ այդ նորմի մեկանաբանությանը, և որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքը՝ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ և 5-րդ կետերի իմաստով, հիմնավորված չէ: 3. Ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանը խնդրել է բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշումը և գործն ուղարկել նույն դատարան նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոքաբերի պնդմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի նախկինում` Հ.Սահակյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ընդունված թիվ ԼԴ/0207/01/12 որոշմանը, և որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածում նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտի բնորոշման կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Վերլուծելով բողոքաբերի փաստարկները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքարկվող դատական ակտում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի մեկնաբանությունը հակասում է վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ այդ նորմի մեկնաբանությանը, և որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքը՝ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ և 5-րդ կետերի իմաստով: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: Մասնավորապես, բողոքաբերի պնդմամբ խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 105-րդ, 127-րդ և 358-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի կարծիքով Գ.Սոսյանի արարքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատուկ սուբյեկտի և սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշները: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ Գ.Սոսյանին առաջադրված մեղադրանքը ստորադաս դատարանի դատական ակտում վերլուծվել է Գ.Քամալյանին առաջադրված մեղադրանքի հետ ընդհանրական և նույնանման ձևով, ինչը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` Գ.Ճաղարյանի գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ին ընդունված թիվ ԵՇԴ/0002/01/11 և Ա.Բադալյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ընդունված թիվ ԼԴ/0227/01/12 որոշումներին: Բողոքաբերի վերոհիշյալ փաստարկների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործում առկա նյութերը, հիմնավորված է համարել, որ «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի տնօրենի 2011 թվականի մարտի 9-ի թիվ Ն-12 Ա հրամանի և 2011 թվականի մարտի 4-ի թիվ 03-Ա հրամանի համաձայն` Գ.Սոսյանն իրականացրել է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության «Քաղաքաշինական ԾԻԳ»-ի քաղաքաշինական ծրագրերի իրականացման բաժնի համար սահմանված գործառույթները և ըստ այդմ պատասխանատաու է եղել Շիրակի և Արագածոտնի մարզերում իրականացվող շինարարական ծրագրերի, այդ թվում՝ Մեծ Մանթաշ համայնքի դպրոցում կատարվող շինարարության նկատմամբ հսկողության իրականացման համար: Իսկ Գ.Սոսյանի կողմից իր պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումն արտահայտվել է նրանում, որ նա, հստակ իմանալով իր կողմից վերահսկվող շինարարության թերությունների մասին, ոչ միայն չի ձեռնարկել պայմանագրով այդ դեպքերի համար նախատեսված միջոցներ, այլև զեկուցագրեր է ներկայացրել այն մասին, որ կատարված աշխատանքները համապատասխանում են նախագծային պայմաններին: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ սույն գործով առկա են քաղաքացիաիրավական հարաբերություններ, մինչդեռ վերոհիշյալ փաստարկների առնչությամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը նշել է, որ. «(…) հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ Գևորգ Սոսյանը պայմանագրային հարաբերությունների սուբյեկտ է հանդիսացել` լինելով պետական հիմնարկում առանձնացված պետական ստորաբաժանման պաշտոն զբաղեցնող՝ պաշտոնատար անձ, ինչը բացառում է Գևորգ Սոսյանի գործողությունները քաղաքացիաիրավական տիրույթում դիտարկելու հնարավորությունը»: Բողոք բերած անձը նաև նշել է, որ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` Ա.Ավետիսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12 որոշմանը, քանի որ դրա հիմքում դրվել են անթույլատրելի ապացույցներ: Բողոքաբերի վերոհիշյալ փաստարկների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, փաստել է, որ առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավորված են ապացույցների բավարար համակցությամբ, որոնց հավաքման, ստուգման և իրավական գնահատման ժամանակ պահպանվել են ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ընթացակարգերը: Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ թույլ է տրվել առերևույթ դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: 4. Ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանը խնդրել է բեկանել և փոփոխել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշումը և Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ կամ նշանակված պատժաչափից ավելի մեղմ պատիժ նշանակել: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: Մասնավորապես, բողոքաբերի պնդմամբ խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 214-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ, 106-րդ, 124-րդ, 127-րդ, 202-րդ և 358-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ Ա.Մամիկոնյանի արարքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածում սահմանված հանցակազմի սուբյեկտի, սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ կողմերի հատկանիշները: Բողոք բերած անձը նշել է, որ ստորադաս դատարանների դատական ակտերն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չեն, քանի որ դրանք կայացվել են առանց Ա.Մամիկոնյանի մեղավորությունը հաստատող վերաբերելի բավարար ապացույցների, և այդ դատական ակտերի հիմքում դրվել են անթույլատրելի ապացույցներ: Բողոքաբերի վերոհիշյալ փաստարկների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գտել է, որ ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի մեղավորության մասին առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավորված են, իսկ վերջինիս արարքին սխալ քրեաիրավական գնահատական տալու, հանցագործության սուբյեկտ չլինելու, առանց բավարար ապացույցների մեղավոր ճանաչելու մասին փաստարկներն անհիմն են և չեն բխում քրեական գործի նյութերից: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատիժ` ստորադաս դատարանը խախտել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, մարդասիրության սկզբունքները: Բողոքաբերի վերոհիշյալ փաստարկների առնչությամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը պատժի կանոնակարգումը նախատեսող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-63-րդ հոդվածների իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, գտել է, որ ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու հիմքեր չկան: Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ թույլ է տրվել առերևույթ դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1 հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքները վարույթ ընդունելը ենթակա են մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Գոռ Վիկտորի Քամալյանի, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի և Աշոտ Ալբերտի Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 07-11-2014 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 14-11-2014 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 20 հատոր` 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 312, 211 /կազմված ՀՀ վճռաբեկ դատարանում/, 234 /կազմված ՀՀ վճռաբեկ դատարանում/ թերթ, կից` Հայաստանի ազգային գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից, 2 փակ ծրար: |
Բողոքը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 14-11-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձ | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Սաֆարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | դատապարտյալ` Գևորգ Սարգսի Սոսյան |
| Բողոքարկվող դատական ակտը | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 24.07.2014թ. որոշման դեմ |
| Գործի համար | ԵԿԴ/0057/01/13 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Դատապարտյալի պաշտպան |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 18-11-2014 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-45635 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 25-11-2014 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 20 հատոր, կից` Հայաստանի ազգային գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից, 2 փակ ծրար: |
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 25-11-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
Ստացվել է կրկնակի բողոք
| Ամսաթիվ | 27-11-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Դատապարտյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Սաֆարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | դատապարտյալ` Գևորգ Սարգսի Սոսյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Բողոքը թողնվել է առանց քննության | 25-12-2014 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0057/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆ ԱՌԱՆՑ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԹՈՂՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 25 դեկտեմբերի 2014 թվական ք. Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ դատապարտյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը` պարզեց, որ այն պետք է թողնել առանց քննության հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 412-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը կարող է բերվել վերաքննիչ դատարանի` (…) գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում, եթե օրենքով այլ բան նախատեսված չէ»: Մինչդեռ, սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 6-ի որոշմամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ, Գևորգ Սարգսի Սոսյանի, Գ.Քամալյանի և Ա.Մամիկոնյանի վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, մերժվել է: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ դատապարտյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանը օրենքով սահմանված մեկամսյա ժամկետի խախտմամբ 2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին կրկին նույն հիմքով վճռաբեկ բողոք է բերել` խնդրելով բեկանել և փոփոխել այն, քրեական գործի վարույթը կարճել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 5-րդ կետերի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը թողնվում է առանց քննության, եթե՝ 1) վճռաբեկ բողոքը բերվել է սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո, և բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդությունը բացակայում է կամ մերժվել է. (…) 5) բողոքում նշված հիմքով նույն գործով վճռաբեկ դատարանն արդեն իսկ որոշում է կայացրել (…):» Հետևաբար, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի վճռաբեկ բողոքը պետք է թողնել առանց քննության: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ դատապարտյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի վճռաբեկ բողոքը թողնել առանց քննության: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 03-12-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է
| Ամսաթիվ | 15-12-2014 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0057/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆՈՐ ԵՐԵՎԱՆ ԵԿԱԾ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՈՎ ԴԱՏԱԿԱՆ ԱԿՏԻ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹԻ ՀԱՐՈՒՑՈՒՄԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15 դեկտեմբերի 2014 թվական ք. Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ դատապարտյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի վճռաբեկ բողոքի հիման վրա քննարկելով նոր երևան եկած հանգամանքով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման վերանայման վարույթ հարուցելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մայիսի 13-ի դատավճռով Գ.Սոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Նույն դատավճռով դատապարտվել են նաև Գ.Քամալյանը և Ա.Մամիկոնյանը: Ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի, նրա պաշտպան Ա.Սիրունյանի, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի և նրա պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի և ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի բողոքները մերժել է, իսկ ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն՝ վերջինիս մասով փոփոխելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը: Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 6-ի որոշմամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի, ամբաստանյալ Գ.Քամալյանի պաշտպան Ա.Սիրունյանի, ամբաստանյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի, ամբաստանյալ Ա.Մամիկոնյանի պաշտպան Ա.Ստեփանյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, մերժվել է: Դատապարտյալ Գ.Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանը 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ին նոր երևան եկած հանգամանքով վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման դեմ` խնդրելով բեկանել այն և կարճել քրեական գործով վարույթը: Բողոք բերած անձը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը, փաստարկել է, որ իրեն հայտնի է դարձել, որ 2013 թվականի փետրվարի 15-ին «Քաղաքաշինության ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկը «Նաիրի Ինշուրանս» ապահովագրական ՍՊ ընկերության դեմ ներկայացրել է երկու նույնաբովանդակ հայց` Լեռնապարի և Մեծ Մանթաշի դպրոցներին տրված կանխավճարի բռնագանձման մասով: Լեռնապարի դպրոցի կանխավճարի հետաձգման վերաբերյալ քաղաքացիական գործով ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը 2014 թվականի հուլիսի 31-ի վճռով քաղաքացիական հայցը բավարարվել է: Արդյունքում բողոքաբերը եզրահանգել է, որ կայացվել է վճիռ, և որը որպես նույնանման իրավական փաստարկ պետք է կիրառվի նաև Մեծ Մանթաշի դպրոցի գործով, որով որպես մեղադրյալ է ներգրավված Գ.Սոսյանը: Բողոքի փաստարկների վերլուծությունից հետևում է, որ բողոքաբերը չի հիմնավորել, որ դատավճիռ կայացնելուց հետո ի հայտ են եկել դատարանին անհայտ մնացած այնպիսի հանգամանքներ, որոնք ինքնին կամ մինչև այդ պարզված հանգամանքների հետ ապացուցում են Գ.Սոսյանի անմեղությունը կամ նրա կատարած հանցանքի նվազ ծանր լինելը, քան այն, որի համար նա դատապարտվել է: Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ սույն գործով առկա է նոր երևան եկած հանգամանք: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.8-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն` դատարանը վերանայման վարույթի հարուցումը մերժում է, եթե առերևույթ բացակայում է նոր երևան եկած հանգամանքը: Հետևաբար, վերանայման վարույթի հարուցումը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.8-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց դատապարտյալ Գևորգ Սարգսի Սոսյանի պաշտպան Ս.Սաֆարյանի վճռաբեկ բողոքի հիման վրա նոր երևան եկած հանգամանքով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 24-ի որոշման վերանայման վարույթի հարուցումը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 29-12-2014 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 14-01-2015 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 20 հատոր` 269, 304, 151, 394, 350, 322, 453, 240, 199, 269, 208, 246, 254, 376, 171, 128, 123, 312, 211 /կազմված ՀՀ վճռաբեկ դատարանում/, 304 /կազմված ՀՀ վճռաբեկ դատարանում/ թերթ, կից` Հայաստանի ազգային գրադարանի արձանագրությունների և եզրակացությունների բնօրինակները` 1 հատորից, 2 փակ ծրար: |