ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գործ №ԵԿԴ/0056/01/13

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը նախագահող
դատավոր` Ա.Վարդանյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

5 դեկտեմբերի 2013թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Ս. ՂՐՋՅԱՆԻ
Ա. ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Մ. ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ
պաշտպաներ` Գ. ԳԱԼՈՅԱՆԻ
Գ. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
տուժողի իրավահաջորդ` Հ. ՀՈՒՆԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ս.ԵՐԵՄՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում տուժողի իրավահաջորդ Հ. Հունանյանի, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Մ. Ալեքսանյանի, ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի պաշտպաններ Գ. Ալոյանի և Գ. Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերգո Մերուժանի Երեմյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2013 թվականի օգոստոսի 9-ի դատավճռի դեմ,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. Թիվ 16100313 քրեական գործը հարուցվել է 08.01.2013թ. ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Այվազյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և նույն որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
2. ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի պետ Ս.Սարդարյանի 2013թ. հունվարի 9-ի որոշմամբ թիվ 16100313 քրեական գործի նախաքննությունը կատարելու համար ստեղծվել է քննչական խումբ` Մալաթիայի քննչական բաժնի քննիչներ Ա. Այվազյանի և Տ. Մուրադյանի կազմով` Ա. Այվազյանի ղեկավարությամբ:
3. 2013թ. հունվարի 10-ին Ս.Երեմյանը ձերբակալվել է:
4. Նախաքննության մարմնի 2013թ. հունվարի 12-ի որոշմամբ Ս. Երեմյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
5. Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 12.01.2013թ. որոշմամբ Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչակա շրջանի դատախազության դատախազ Վ. Հարությունյանի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ս. Երեմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 10.05.2013թ.:
6. Նախաքննության մարմնի 2013թ. ապրիլի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ս. Երեմյանին 12.01.2013թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է, լրացվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերով:
7. Նույն մարմնի 2013թ. ապրիլի 18-ի որոշմամբ Սերգո Երեմյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերով:
8. 2013թ. ապրիլի 22-ին Սերգո Երեմյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` ըստ էության քննելու համար/:
9. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա. Վարդանյանի 2013թ. ապրիլի 25-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերգո Մերուժանի Երեմյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերով ընդունվել է վարույթ, իսկ 2013թ. մայիսի 8-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
10. Առաջին ատյանի դատարանի` 2013թ. օգոստոսի 9-ի դատավճռով Ս. Երեմյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 14 /տասնչորս/ տարի ժամկետով:
Ս. Երեմյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է ձերբակալման օրվանից` 2013թ. հունվարի 10-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում պահվող` Ս. Երեմյանի սև կաշվետիպ գլխարկը վերադարձվել է վերջինիս` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Տուժողի իրավահաջորդ Հայկ Միհրանի Հունանյանի ներկայացրած 1.886.000 /մեկ միլիոն ութ հարյուր վեց հազար/ ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայցը բավարարվել է մասնակիորեն` 1.500.000 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, այդ գումարը, որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնաս, բռնագանձվելու է Ս. Երեմյանից: Մնացած մասով քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության` տուժողի իրավահաջորդին պարզաբանելով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը:
Որպես դատական ծախս` Ս. Երեմյանից հօգուտ պետական բյուջեի որոշվել է բռնագանձել 306.600 /երեք հարյուր վեց հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար:
11. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 22.08.2013թ.-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել տուժողի իրավահաջորդ Հ. Հունանյանը, 09.09.2013թ.-ին` գործով մեղադրող, Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Մ. Ալեքսանյանը, իսկ 09.09.2013թ.` պաշտպաններ Գ. Գալոյանը և Գ. Խաչատրյանը:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ. Հունանյանի և դատախազ Մ. Ալեքսանյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ գրավոր պատասխան են ներկայացրել ամբաստանյալի պաշտպաններ Գ. Գալոյանը և Գ. Խաչատրյանը:
12. Վերաքննիչ դատարանի` 12.09.2013թ. որոշմամբ տուժողի իրավահաջորդ Հ. Հունանյանի, գործով մեղադրող, Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Մ. Ալեքսանյանի և ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի պաշտպաններ Գ. Գալոյանի և Գ. Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերգո Մերուժանի Երեմյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2013թ. հոկտեմբերի 7-ին:

Գործի փաստական հանգամանքները.

13. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Ս. Երեմյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել հետևյալ արարքը կատարելու համար.
տուժող Ա. Հունանյանը սպանության օրն այցելել է ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի տան` վերջինիս Ամանորը շնորհավորելու նպատակով, որի ընթացքում, գտնվելով արդենիսկ գինովցած վիճակում, վերջիններս վերստին օղի են գործածել: Տուժող Ա. Հունանյանի սպանությանը կատարվել է վերջինիս և ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի փոխադարձ կռվի ժամանակ, այն նախորդել է տուժողի և ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի միջև ծագած վեճին, որն այնուհետև վերաճել է ծեծկռտուքի: Ըստ ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի` առաջին հարվածը` դեմքին ուղղված ապտակը, ստացել է ինքը` ընդհանուր ծանոթ Հրաչիկ Քոչարյանին «սրիկա» անվանելու կապակցությամբ, որից վիրավորվել և տուժող Ա.Հունանյանի պատասխան ապտակ է հասցրել նաև ինքը: Միայն դրանից հետո է իր և տուժողի միջև վեճ, այնուհետև ծեծկռտուք սկսվել, որի ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Երեմյանը բութ առարկաներով` ձեռքերի, ոտքերի, ապակյա շշի և քարի, ինչպես նաև սուր կտրող-ծակող գործիքի` դանակի օգտագործմամբ կյանքի հետ անհամատեղելի մարմնական վնասվածքներ է պատճառել տուժող Ա.Հունանյանին, այդ թվում` հարվածելով նրա կենսականորեն կարևոր օրգանին` գլխին: Ամբաստանյալ Ս. Երեմյանը գիտակցել և նախատեսել է վերոնշյալ գործողություններով տուժողին մահ պատճառելու հնարավորությունը և իր պատճառած վնասվածքներից հոգեվարքի և անօգնական վիճակում հայտնված տուժող Ա. Հունանյանին օգնելու, նրա կյանքը փրկելու հնարավորությունը ունենալով` տան մուտքի դուռը կողպել և խոչընդոտել է թե՛ Ա .Հունանյանի կողմից սեփական ուժերով տնից դուրս գալուն և որևէ կերպ ինքն իրեն օգնություն ցուցաբերելուն, թե անձամբ մոտ երկու ժամ այդ ուղղությամբ որևէ գործնական քայլի չի դիմել` ըստ էության ցանկանալով տուժողի մահը: Վեճի և ծեծկռտուքի այլ հանգամանքների, դրա հնարավոր այլ պատճառների և հատկապես շարժառիթների վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, ինչը ևս տուժող Ա. Հունանյանի սպանությունը որպես խուլիգանական դրդումներով կատարված սպանություն որակելու, առավել ևս նրան այդ հոդվածով մեղավոր ճանաչելու հիմնավոր և լուրջ փաստարկ չէ:

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:

14. Տուժողի իրավահաջորդ Հ. Հունանյանն իր ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր որդուն` 47-ամյա Արա Հունանյանին, կրկնահանցագործ, կրկնակի մարդասպան Ս. Երեմյանն իր <<չբացահայտված>> ընկերների հետ անողոքաբար տանջամահ են արել, մարմինը մասնատել են կացինով, սղոցով, դանակով, քարերով այլանդակել են գլուխը և դեմքը, զրկել են կյանքից, մարմնի մասերն առանձին լցրել են Ս. Երեմյանի տան հետևի մասում փորված փոսում` հետագա օրերում մաս-մաս ոչնչացնելու համար: Նախաքննական մարմինները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է առաջին ատյանի դատարան: Դատական նիստում շատ հապճեպ կատարվել է դատաքննությունը, ամբաստանյալն էլ այն աստիճան էր իրեն ազատ զգում, որ դատավորն ամբաստանյալին դիմում էր ոչ թե իր դատավարական կարգավիճակով մատնանշելով, այլ` <<ա՛յ, ընկեր>> ոչ հարիր և այլ նմանատիպ արտահայտություններով: Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն հանցագործ, կրկնակի մարդասպան Ս. Երեմյանին առաջադրել է մեղադրանք` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասից վերաորակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպեսզի ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակվի` ընդհամենը 14 տարի ազատազրկում:
Ըստ տուժողի իրավահաջորդի` մարդասպանի արարքի վերաորակումն ակնհայտ չի համապատասխանում ո՛չ օրենքին, ո՛չ բարոյականությանը, ո՛չ տրամաբանությանը, ուստի, դիմելով Վերաքննիչ դատարան, խնդրել է ամբողջովին բեկանել առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, ուղարկել նոր քննության և այդ հրեշին դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերով սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` ցմահ ազատազրկման, որովհետև միայն դրանով կվերականգնվի սոցիալական արդարությունը:
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ Ս. Երեմյանի ցուցմունքով կա մի ցնցող հայտարարություն, այն է` <<Արայիկին արնաշաղախ թողեցի տանը, դուրս եկա մաքուր օդ շնչելու, մի 2 ժամ հետո վերադարձա տուն, Արաիկը ժանր շնչում էր դեռ>>: Ուստի, Վերաքննիչ դատարանին միջնորդել է Ս. Երեմյանին դատել այս անօգնական վիճակում օգնություն ցույց չտալու համար:
Տուժողի իրավահաջորդը նաև միջնորդել է հայտնաբերել գործով չհայտնաբերված <<վկաներին>>` մնացած մարդասպաններին, որովհետև իր որդին դյուդոի, կարատեի սպորտով պատրաստված բազմափորձ մարմնամարզիկ էր, նրան 5 հոգի չէին կարող ծնկի բերել, էլ ուր մնաց, թե այդ սողուն Ս. Երեմյանը:
Բացի այդ, միջնորդել է հաշվի առնել նաև գործով կարևոր հանգամանքներ, որ իր որդու արյան մեջ աննշան ալկոհոլ են հայտնաբերել, նա նախկինում էլ խմած չի եղել և չէր կարող տոնական օրն` ամանորին, իր համեստ, բարձրագույն կրթությամբ որդին վեճ ու կռվի մեջ մտնել որևէ մեկի հետ ու ինքն առաջինը հարվածեր դիմացինին:
Տուժողի իրավահաջորդը միջնորդել է նաև կալանք դնել մարդասպան Ս. Երեմյանի գույքի վրա` իր քաղաքացիական հայցն ապահովելու համար:
15. Գործով մեղադրող, Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Մ. Ալեքսանյանն իր ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` մեղադրողը նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոհիշյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի համար պատժաչափի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Առաջին ատյանի դատարանը, Ս. Երեմյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, սխալ հետևության է հանգել, որ ամբաստանյալ Ս. Երեմյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված /հաստատված չէ/ և, որ նրա կատարած գործողություները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, քանի որ տուժող Ա. Հունանյանի սպանությունը կատարվել է փոխադարձ կռվի ժամանակ, սակայն ոչ խուլիգանական դրդումներով: Բացակայում են նաև տուժող Ա. Հունանյանի սպանությունն առանձին դաժանությամբ կատարելու փաստն հաստատող ապացույցները:
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված` առանձին դաժանությամբ սպանություն կատարոլեւ մասով մեղադրողը մասնավորապես նշել է, որ ինչպես հայտնի է` ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված չէ «առանձին դաժանություն» հասկացությունը և այն գնահատողական կատեգորիա է: Առանձին դաժանությունն անգթության, անխղճահարության, տանջահարելով` ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք պատճառելու բարձրագույն աստիճանն է, որը կարող է առաջանալ խոշտանգման և այլ անմարդկային եղանակներով ու միջոցներով:
Խոշտանգումը դիտավորությամբ մարդուն ուժեղ ֆիզիկական ցավ, ինչպես նաև հոգեկան տառապանք պատճառելն է` նրա մարմնի վրա տարբեր առարկաների և գործոնների ներգործությամբ:
Հանցավորն առանձին դաժանությամբ սպանություն կատարելու դեպքում` տուժողին կյանքից զրկելով, միաժամանակ նրան կամ նրա մերձավորին պատճառում է մահվան հետևանքի առաջացման համար ոչ պարտադիր, դրա շրջանակից դուրս, լրացուցիչ, տևական, ծանր ֆիզիկական և հոգեկան տառապանք:
Ամբաստանյալ Ս. Երեմյանը, մեծաքանակ հարվածներ ու բազմաթիվ մարմնական վնասվածքներ պատճառելով տուժող Արա Հունանյանին, ցանկացել է հատուկ տանջանքներ հասցնել նրան:
Առանձին դաժանությամբ սպանություն կատարելու դեպքում հանցավորը ոչ միայն գործում է առանձին դաժան եղանակով, այլև գիտակցում է իր կողմից տուժողին կյանքից զրկելու եղանակի առանձին դաժան բնույթը, ինչպես նաև ցանկանում է կամ գիտակցաբար թույլ է տալիս տուժողի մահը հենց այդ եղանակով:
Տուժող Ա. Հունանյանին կյանքից զրկելուց առաջ նրան «զույգ աչքերի, քթոսկրերի, ձախ այտոսկրի, վերին ծնոտի, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի բաց, բազմաբեկորային կոտրվածքներ և այլ բազմաթիվ մարմնական վնասվածքներ պատճառելն» ու պատճառած վնասվածքներից «հոգեվարքի և անօգնական վիճակում հայտնված տուժողին» տևական ժամանակ կողպված տնակում թողնելու ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի գործողությունները ոչ այլ ինչ են, եթե ոչ առանձին դաժանության դրսևորում:
Անշուշտ, ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի կողմից առանձին դաժանության դրսևում է հանդիսացել նաև տուժող Ա. Հունանյանի դիակի անդամահատումը:
Սպանության կատարման եղանակը` պայմանավորված ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի անգթությամբ, անխղճահարությամբ, տուժող Ա. Հունանյանին առանձնակի տանջանքներ, անասելի ֆիզիկական ցավ և հոգեկան տառապանք պատճառելով, պարունակում է առանձին դաժանության հատկանիշներ: Հետևաբար, Ս. Երեմյանի կատարած արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցակազմին` որպես առանձին դաժանությամբ կատարված սպանություն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով նախատեսված՝ խուլիգանական դրդումներով սպանություն կատարելու մասով մեղադրողը նշել է, որ արարքի ճիշտ քրեաիրավական գնահատման համար կարևոր է հանցագործության շարժառիթի բացահայտումը. արդյո՞ք սպանությունը կատարվել է խուլիգանական դրդումներով, թե՞ այդպիսի դրդումների բացակայության պայմաններում: Խուլիգանական շարժառիթի բացահայտումն առավել դժվար է, որքանով որ գոյություն չունի խուլիգանական շարժառիթների ճանաչում ստացած սահմանում ու նման դեպքերում հանցավորը գերադասում է վկայակոչել, օրինակ, հարբած լինելու և ոչինչ չհիշելու հանգամանքը:
Խուլիգանական դրդումներով կատարված սպանության տուժող կարող է լինել ցանկացած անձ, այդ թվում` ինչպես հանցավորին անծանոթ, այնպես էլ` նրան ծանոթ: Ընդ որում, արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով որակելու համար սպանության կատարման տեղը /վայրը/ նշանակություն չունի: Այդպիսի սպանությունը կարող է կատարվել ոչ միայն հասարակական վայրում՝ պարտադիր չէ նաեւ մարդկանց ներկայությունը:
Խուլիգանական դրդումներով սպանությունը, ինչպես իրավացիորեն նշել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, տարբերվում է վեճի կամ կռվի ժամանակ կատարվող սպանությունից: Այդ դեպքում կարևոր է պարզել, թե ո՞վ է կռիվ կամ վեճ հրահրողը, նախաձեռնողը, արդյոք այն չի՞ հանդիսանում հանցավորի կողմից նախապես ծրագրված սադրանք, ի՞նչն է վեճի ու կռվի առիթ եւ պատճառ հանդիսացել, ո՞վ է եղել դրանց հրահրողը, ի՞նչ է իրենից ներկայացնում հանցավորի եւ տուժողի անձը, ինչպիսի ն են եղել նրանց փոխհարաբերությունները, գործողությունների բնույթը, ո՞վ է նրանցից ակտիվ կողմը, որո՞նք են վեճի ու կռվի ընթացքում կատարված սպանության շարժառիթները:
Որոշ դեպքերում վեճն ու կռիվը սպանության կատարման հանգամանքներ են, մինչդեռ դրանց շարժառիթները կարող են բոլորովին տարբեր լինել: Վեճը կամ կռիվը խուլիգանական վարքագծի փուլերից մեկն է, իսկ սպանությունը՝ դրա ավարտը: Բոլոր դեպքերում շարժառիթը բացահայտելու համար կարեւոր նշանակություն ունի հանցավորի գործողությունների բազմակողմանի վերլուծությունը ինչպես սպանություն կատարելու պահին, այնպես էլ մինչև սպանությունը եւ դրանից հետո:
Վեճն ու կռիվը կարող են կատարվել միայն որոշակի շարժառիթներով, ըստ այդմ էլ` վեճի կամ կռվի ժամանակ կատարված սպանության դեպքում հանցավորի արարքը կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով կամ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով:
Խուլիգանական դրդումներով կատարվող սպանություններում որոշակի դեր ունի նաև վրեժի զգացումը, որը կարող է առաջանալ ինչպես տուժողի օրինական, այնպես էլ անօրինական գործողությունների հետեւանքով: Վրեժ լուծելով` հանցավորը ցանկանում է բավարարում ստանալ տուժողի գործողությունների արդյունքում ձևավորված վիրավորանքի դիմաց: Այն դեպքերում, երբ սպանությունը տեղի է ունենում որպես աննշան առիթին տրված պատասխան գործողություն, դրանով արտահայտվում է և՛ հանցավորի անհարգալից, արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության, և՛ վրեժի զգացումը տուժողի նկատմամբ: Եթե հանցավորի գործողությունները պարունակում են հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են, մասնավորապես, սանձարձակությունը, կատաղի, անպարկեշտ վարքագիծը, ցինիզմը, դաժանությունը, աննշան վիրավորանքի, չնչին առիթով ճիշտ արված դիտողության համար վրեժ լուծելը և այլն, ապա նրա արարքը պետք է որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով` որպես խուլիգանական դրդումներով կատարված սպանություն:
Խուլիգանական դրդումներով սպանությունը հաճախ կատարվում է առանց տեսանելի առիթի կամ աննշան առիթն օգտագործվում է որպես պատրվակ սպանություն կատարելու համար: Որպես հանցագործության արտաքին պատճառ` առիթը սերտորեն կապված է հանցավորի ներքին դրդումների հետ: Ուստի, հանցագործությունների անմիջական առիթների հետազոտումն ու վերլուծությունը հնարավորություն են տալիս լավ հասկանալու կոնկրետ արարքի պատճառները, բացահայտելու դրա բուն շարժառիթները: Յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում աննշան առիթի առկայության հարցն անհրաժեշտ է լուծել` ելնելով գործի կոնկրետ հանգամանքներից /Ա. Մաթևոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 25.07.2008թ. թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 17-21-րդ կետեր/:
Սպանությունը համարվում է խուլիգանական դրդումներով կատարված, եթե այն կատարվել է հասարակության ու բարոյականության նորմերի բացահայտ արհամարհանքի մղումների դրսևորմամբ, մասնավորապես, սանձարձակությամբ, անպարկեշտ վարքագծով, ցինիզմով, դաժանությամբ, հանդգնությամբ, ակնհայտ աննշան վիրավորանքի, չնչին առիթով ճիշտ արված դիտողության համար վրեժ լուծելով: Նշված շարժառիթների ամբողջությունը բնորոշ է յուրաքանչյուր խուլիգանության, սակայն խուլիգանական դրդումներով սպանություն կատարելիս դրանց միանում է նաեւ մարդկային կյանքի նկատմամբ արհամարհական վերաբերմունքն ընդհանրապես՝ անկախ տուժողի անձից:
Խուլիգանական դրդումներով սպանություն կատարելիս հանցավորը գործում է ոչ այնքան տուժողի հետ ունեցած անձնական փոխհարաբերություններից ելնելով, որքան հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու եւ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսեւորելու ձգտումից:
Սպանության այս տեսակին բնորոշ են ոչ թե անձնական, այլ խուլիգանական շարժառիթները, այսինքն՝ դրդումներ, մղումներ, որոնք ցույց են տալիս բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք համակեցության կանոնների և բարոյականության տարրական նորմերի նկատմամբ:
Հանցավորի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով այն դեպքում, երբ սպանության հիմնական շարժառիթը խուլիգանական է, այսինքն` հանցավորի գործողություններում գերակայում է հասարակական կարգի նկատմամբ արհամարհանքը, այլ կերպ՝ երբ սպանությունը տեղի է ունենում որպես աննշան առիթին տրված պատասխան գործողություն եւ դրանով արտահայտվում է հանցավորի անհարգալից, արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության նկատմամբ:
Նշված հարցում ճիշտ եզրահանգման կարելի է գալ սպանության պահին հանցավորի գործողությունների բնույթի, մինչև սպանությունը և դրա կատարումից հետո նրա վարքագծի վերլուծության հիման վրա: Այսպիսի իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կ. Մարկոսյանի գործով /01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-03/08 որոշում/:
Նախաքննությամ և դատաքննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի և տուժող Ա. Հունանյանի միջև կռվի վերածված վիճաբանությունը ծագել է չնչին առիթով՝ խուլիգանական դրդումներով:
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ Ս. Երեմյանը տուժող Ա. Հունանյանի հետ վիճաբանել է իրենց ընդհանուր ծանոթ Հ. Քոչարյանին իր կողմից «սրիկա» անվանելու համար տուժողից դիտողություն ստանալու պատճառով /գ.թ. 78-81/, ինչն էլ իրեն դիտողություն անելու աննշան առիթը սպանության պատրվակ օգտագործելով` ամբաստանյալ Ս. Երեմյանը կատարել է նկարագրված հանցավոր արարքը:
Դատաքննության ընթացքում պատշաճ գնահատման չեն ենթարկվել Ս. Երեմյանի արարքի ճիշտ որակման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Ս. Երեմյանի արարքի որակման մասին դատարանի հետևությունները չեն բխում գործի փաստական տվյալներից, թույլ է տրվել ապացույցների գնահատման կարգը սահմանող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջների խախտում, որն էլ հանգեցրել է արարքի չհիմնավորված վերաորակման:
Առաջին ատյանի դատարանը Ս. Երեմյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտմամբ, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է, և դա հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող, անօրինական և չհիմնավորված դատավճռի կայացմանը:
Արդյունքում Ս. Երեմյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու Ս. Երեմյանի նկատմամբ նշանակվել է պատիժ, որն անարդարացի է ու ակնհայտ մեղմ և չի համապատասխանում նրա կատարած հանցագործության բնույթին ու ծանրությանը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանդրության 103-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 5-րդ կետով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 376.1-րդ հոդվածի 1-ին կետով, 378-րդ հոդվածով, 379 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 3801-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 381-րդ հոդվածով և 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով` մեղադրող Մ. Ալեքսանյանը խնդրել է Ս. Երեմյանի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի` 09.08.2013թ. դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել, արդարադատության արդյունավետության շահերից ելնելով` կայացնել նոր դատական ակտ և Ս. Երեմյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերի մեղադրանքով դատապարտել ազատազրկման ձևով պատժի:
16. Պաշտպաններ Գ. Գալոյանն ու Գ.Խաչատրյանն իրենց ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում գտնում են, որ վերաքննիչ բողոքի համար էական նշանակություն ունի գործով հաստատված հետևյալ փաստերը.
1/ գործով հաստատված հանգամանք է, որ ոչ տուժողի իրավահաջորդն և ոչ էլ վկաներից և ոչ մեկը դեպքի ժամանակ դեպքի վայրում չեն եղել և նրանցից որևէ մեկր ցուցմունք չի տվել, որ տեսել է թե ամբաստանյալ Երեմյանը ինչպես է սպանել Արա Հունանյանին: Չկա որևէ անձ, որ վկայի դեպքին ներկա գտնվելու հանգամանքը, անգամ բացակայում է այն փաստը, որ որևէ մեկը տեսել է, թե տուժողը, որ ժամին և երբ է մուտք գործել ամբաստանյալին պատկանող հողակտորը և առավել ևս ապացուցված չէ որ Ս.Երեմյանի տանը գտնվելու փաստը;
2/ Հաստատաված հանգամանք է, որ ամբաստանյալի տանից դուրս գալուց հետո նրան որևէ մեկը չի տեսել տուն վերադառնալուց, ինչը ապացուցում է, որ Հունանյանը և Երեմյանը 2013 թվականի հունվարի 3-ին չեն հանդիպել:
3/ Անժխտելի ապացույց է, որ Հունանյանի և Երեմյանի միջն երբևէ թշնամություն չի եղել, բոլոր վկաները դատաքնությանը վկայել են, որ նրանց հարաբերությունները ջերմ են եղել և մի անգամ չէ, որ նրանք միասին խմել են և որևէ մեկը չի վկայել, որ նրանք խմելուց հետո միասին վիճել կամ իրար միջև հարցեր են պարզել: Հետևաբար որևէ դրդապատճառ Երեմյանը չուներ Հունանյանին սպանելու անգամ կենցաղային հողի վրա:
4/ Ըստ թիվ 10 փորձագետի եզրակացության հաստատաված է, որ փորձաքննության ներկայացված տուժողի հագուստը, դեպքի վայրի զննությունից առգրավված առարկանների արյան հետքերը, դիակի ձեռքերից վերցված եղունգնների նմուշներ եզրակացության եղունգից վերցված կենսաբանական հետքերը Ս.Երեմյանին չեն պատկանում այլ պատկանում են հանգուցյալ Ա.Հունանյանին կամ 0 խմբի արյուն ունեցող այլ անձի: Նշված փաստերը հավաստում են, որ Երեմյանի և Հունանյանի միջև քաշքշուկ չի եղել և Հունանյանի հետ վեճի է բռնվել այլ անձ, որի արյան խումբը համընկնում է Հունանյանի արյան խմբի հետ:
5/ Ըստ թիվ 282 եզրակացությամբ հաստատված հանգամանք է, որը Երեմյանի վնասվածքները չի առաջացել էլեկտրական սղոցների կամ նման օրինակ գործիքների կացնի կամ այլ գործիքների օգտագործման հետևանքով, չնայած այն հանգամանքին, որ փորձաքննությունը անցկացվել է դեպքից մեկ ամիս հետո` 09.01.2013 թվականին:
6/ Անառարկելի փաստ է, որ փորձաքննության ներկայացրած մյուս առարկանների արյան խումբը նույնպես չի համապատասխանում Երեմյանի արյան խմբին և դեպքի վայից չի հայտնաբերվել Երեմյանին պատկանող հագուստ, կոշիկ /այն դեպքում, որ ամբողջ սենյակը սենյակի պատերը ողողված են եղել տուժողի արյունով/, որտեղ առկա լիներ արյուն, որ համապատասխաներ Հունանյանի արյան խմբին, ինչը նույնպես ապացուցում է, որ Երեմյանը դեպքի վայրում չի եղել:
7/ Հաստատված հանգամանք է, որ նախաքննական մարմինը մեղադրանքը կառուցել է միայն ինքնախոստովանական ցուցմունքի վրա, որը ձեռք են բերել բռնության միջոցով և միայն ինքնախոստովանական ցուցմունքով անձին մեղադրանք են առաջադրել ծանր հանցագործություն կատարելու մեջ: Մեղադրանքը ամբողջությամբ կառուցված է ենթադրությունների հիման վրա, որը ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի և Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի կոպիտ խախտում է:
8/ Կից ներկայացվող լազերային կրիչով ապացուցվում է, որ փորձարարությանը ներկա ընթերակա չի եղել, որը դատավարական նորմի խախտում է:
9/ Հաստատաված հանգամանք է, որ Երեմյանին ձերբակալել են 09.01.2013 թվականին, սակայն ըստ թիվ 282 եզրակացության փորձաքննությունը անցկացվել է դեպքից մեկ ամիս հետո` 04.02.2013 թվականին, Երեմյանի վնասվածքները չի առաջացել էլեկտրական սղոցների կամ նման օրինակ գործիքների, կացնի կամ այլ գործիքների օգտագործման հետևանքով: Նախաքննական մարմնի կողմից Երեմյանին ուշ փորձաքննության ներկայացնելը մեկ նպատակ է հետապնդել, խոշտանգման հետևանքով առաջացած վերքերը թաքցնել, որպեսզի ակնհայտ չերևա, որ վերքերը թարմ են և փորձագետը չնկատեր խոշտանգման հետևանքները: Երեմյանին բերման են ենթակել 09.01.2013 թվականին, սակայն մարմնական վնասվածքների վերաբերյալ արձանագրություն է կազմվել 10.01.2013 թվականին, Երեմյանը կալանավայր է մուտք գործել 13.01.2013 թվականին երեք օրվա րնթացքում ավելացել է Երեմյանի կապտուկները և այտուցներր, ավելացել է ձախ աղդրի վրա 10սմ կապտուկը, ձախ արմունկի վրա մոտ 2 սմ երկարության չորացած վերք և 4 սմ մեծության կապտուկ, այս հանգամանքը ապացուցում է, որ ամբաստանյալի վրայի կապտուկները խոշտանգման հետևանք են, այսինքն ամբաստանյալից ինքնախոստավանական ցուցմունքները կորզվել են խոշտանգման միջոցով: Այն, որ Երեմյանին բերման ենթարկելիս արտաքինից նկատելի կապտուկներ և այտուցներ չեն եղել ապացուցվում է հարևանների /ընթերակաների/ հայտարարությամբ: Նրան ապօրինի մեկ օր պահել են բաժնում և հակաօրինական գործողություններով կորզել են ինքնախոստովանական ցուցմունքներ:
10/ Հաստատված հանգամանք է, որ միակ ապացույց գլխարկը, որը առգրավվել է Երեմյանին ձերբակալելու պահին 09.01.2013թ. փորձաքննության է ուղարկվել 15.01.2013թ. և ըստ ամբաստանյալի ցուցմունքի դեպքի վայրից առգրավված արյունոտ իրերը նույնպես գտնվել են բաժնում, ինչը հիմք է տալս հանգել այն համոզման, որ գլխարկի վրայի արյան կաթիլը արհեստականորեն ստեղծված ապացույց է, ըստ փորձագետի եզրակացության գլխարկի վրայի կաթիլը շատ համաչափ է իր չափերով 0.5*0.5 ինչը նույնպես ապացուցում է, որ այն արհեստածին ապացույց է:
Ըստ բողոքաբերների` սույն դատավճռով Կենտրոն ն Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական նորմերի խախտում,
Ըստ բողոքի հեղինակների` Առաջին ատյանի դատարանը չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ և 18-րդ հոդվածների պահանջները, որը պետք է կիրառեր:
Բողոքաբերները վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածը, նշել են, որ հանցանքը կատարելու մեջ Երեմյանի մեղավորությունը ապացուցված չէ, չկա ականատես վկա, դեպքի վայրից վերցված արյան խումբը չի համապատասխանում Երեմյանի արյան խմբին, անգամ չկա որևէ ապացույց, որ նրանք այդ օրը հանդիպել են առավել ևս միասին խմել:
Նշել են նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները չի գնահատել ըստ վերաբերելիության և թույլատրելիության` դատավճռի հիմքում դնելով և արժանահավատ համարելով նախաքննությանը տրված ինքնախոստովանական ցուցմունքները:
Բողոքաբերները, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարությա օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, նշել են, որ նախաքնության մարմնի կողմից չի ներկայացվել որևէ հիմնավոր ապացույց, որ հանցագործությունը կատարել է իր պաշտպանյալ Ս. Երեմյանը:
<<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր անձ ունի արդար դատաքննության իրավունք:
Միաժամանակ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատվարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածով պաշտպանները միջնորդել են հետազոտել սույն վերաքննիչ բողոքին կցված ՀՀ ոստիկանության տեսանյութը, որով հստակ երևում է քննչական փորձարարության ընթացքում ընթերակաների բացակայությունը, ինչպես նաև նկարահանված է դեպքի վայրը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ, 380.1-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 397-րդ, 398-րդ, 399-րդ հոդվածներով` պաշտպաններ Գ. Գալոյանը և Գ. Խաչատրյանը խնդրել են վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ և նշանակել դատաքննության` վերաքննության կարգով, և բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի` 09.08.2013թ. դատավճիռը և Ս. Երեմյանին արդարացնել, ինչպես նաև` անհնարինության դեպքում բեկանել և ուղարկել նոր քննության:
17. Իրենց գրավոր պատասխանում ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի պաշտպաններ Գ. Գալոյանը և Գ. Խաչատրյանը, նշելով համապատասխան հիմնավորումները, գտել են, որ մեղադրողի և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքներն անհիմն են, ուստի միջնորդել են մերժել դրանք:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Ա/Ապացույցներ, որոնց վրա հիմնված են Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, դրանում նշված փաստարկների կապակցությամբ կողմերի հիմնավորումները, ամբաստանյալի դիրքորոշումը իրեն մեղսագրված հանցանքի կապակցությամբ, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ թիվ ԵԿԴ/0055/01/13 քրեական գործով ամբաստանյալ Սերգո Մերուժանի Երեմյանի պաշտպաններ Գ. Գալոյանի և Գ. Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ գործով մեղադրող Մ. Ալեքսանյանի և տուժողի իրավահաջորդ Հ. Հունանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, ըստ այդմ էլ` Առաջին ատյանի դատարանի` 2013թ. օգոստոսի 9-ի թիվ ԵԿԴ/0055/01/13 դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սերգո Մերուժանի Երեմյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով` բեկանել, ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասից վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և այդ հոդվածի սանկցիայի սահմաններում էլ պատիժ նշանակել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ապացույցների ազատ գնահատման հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
Քրեական գործերով վարույթը կարգավորող օրենսդրության, քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, դատարանի` մեղադրանքի և պաշտպանության կողմում հանդես գալու արգելքի, միայն իրավունքի շահերը արտահայտելու, ապացույցների ազատ գնահատման վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության հիմնարար պահանջների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն փաստում է հետևյալը.
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատաքննությամբ ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 10-րդ կետերով մեղսագրված հանցանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` հրաժարվելով մինչդատական վարույթի ողջ ընթացքում տված խոստովանական ցուցմունքներից` հայտնել է, թե իբր Ա. Հունանյանի սպանության հետ որևէ առնչություն չունի:
Ա. Հունանյանին սպանելու շարժառիթ չի ունեցել, իսկ վերջինիս սպանությունը կատարելու խոստովանական ցուցմունքները տվել է հետաքննության մարմնի` ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի մոտ 10 աշխատակիցների կողմից իր նկատմամբ կիրառված խոշտանգումների հետևանքով` վկայակոչելով քրեակատարողական հիմնարկ ընդունվելիս մարմնին հայտնաբերված, ինչպես նաև դատաբժշկական փորձաքննությամբ հաստատված մարմնական վնասվածքների առկայությունը, թեև նույն վնասվածքների առաջացման հանգամանքների վերաբերյալ նախաքննության ընթացքում հայտնել էր այլ բան, մասնավորապես, որ դրանք քննվող դեպքի օրը տուժող Ա. Հունանյանի հետ տեղի ունեցած վիճաբանության և ծեծկռտուքի ժամանակ վերջինիս պատճառած վնասվածքներն են: Ամբաստանյալը Առաջին ատյանի դատարանում նաև հայտնել է, որ ոստիկանություն բերման ենթարկելու ժամանակ իր մարմնին առկա է եղել միայն կտրած-ծակած վնասվածքը, որն առաջացել էր վարունգի պահածոյի տարան բացելիս` անզգուշորեն ինքն իրեն վնասելու հետևանքով: Նշել է նաև, որ <<Դալմայի այգիներում>> գտնվող իր տան մուտքի դռան բանալին գտնվել է այդ տուն հաճախակի այցելող անձանց հայտնի վայրում, հետևաբար` եթե Ա. Հունանյանը սպանվել է իր տանը, թաղվել տնամերձ հողամասում, ապա այդ սպանությունը կարող էր կատարել իր հողամաս նախկինում այցելած, տարածքին ծանոթ ցանկացած անձ, սակայն ոչ ինքը: Նշեց նաև, որ դեպքի օրը` 2013թ. հունվարի 3-ին, տանն է եղել մինչև ժամը 16-ը, որից հետո գնացել է Արմավիր` հարազատների Ամանորը շնորհավորելու:
Հայտնել է, թե իրեն բերման ենթարկելու վայրից` Երևան քաղաքի Կուրղինյան փողոցի 15-րդ շենքի թիվ 10 բնակարանից խուզարկությամբ հայտնաբերված սև գույնի կաշվետիպ տղամարդու գլխարկն ամենևին էլ իրենը չէ, (թեև նույն բնակարանում մշտապես բնակվել են իր մայրն ու քույրը, իսկ գլխարկը հայտնաբերվել է հյուրասենյակի բազմոցի վրա, որտեղ և Ս. Երեմյանը բերման ենթարկվելուն նախորդող օրերին գիշերել է): Նշել է նաև, որ գլխարկի վրա առկա արյան հետքերից անջատված Արա Հունանյանի ԴՆԹ-ի գենետիկական բնութագիրը գլխարկի վրա կարող էր հայտնվել իրավապահների կողմից արհեստական ապացույց ստեղծելու` տուժողի արյունը քսելու եղանակով:
Առաջին ատյանի դատարանի հարցադրումներին պատասխանելիս ամբաստանյալ Ս. Երեմյանը նշել է, որ մարմնական վնասվածքներ ստանալու իրական հանգամանքների մասին դատաբժշկին հայտնել, քանի որ իր մարմնի ուսումնասիրությանը ներկա են գտնվել իրեն ծեծի ենթարկող ոստիկանները: Քրեակատարողական հիմնարկ ընդունվելիս իր մարմնական վնասվածքները ևս արձանագրվել են, սակայն ոստիկանների գործադրած խոշտանգումների մասին դարձյալ չի հայտարարել` մտավախություն ունենալով, որ արձանագրվելիս իր ասածները կարող են ձևափոխվել: Իրեն կալանավորելու, ինչպես նաև կալանքի ժամկետն երկարացնելու վերաբերյալ միջնորդությունները դատարանում քննարկելիս, իրավապահ մարմիններում ևս խոշտանգման ենթարկվելու վերաբերյալ հայտարարություններ չի արել` մտածելով, որ այդ մասին կհայտարարի իր վերաբերյալ գործը դատարան ուղարկելուց և պաշտպան վարձելուց հետո, այդ կերպ ցանկացել է երաշխավորել այն, որ որևէ փաստաթղթում փոփոխություններ չկատարվեն: Նշել է, որ եղել են դեպքեր, որ նույնիսկ իր բացակայության ժամանակ թաղամասի ընկերները, այդ թվում` Արա Հունանյանը, եկել են իր տուն` պնդելով, թե իբր վերջիններս իմացել են տնակի մուտքի դռան բանալիների գտնվելու տեղը: Հնարավոր է համարել, որ Արայիկը 2013թ. հունվարի 3-ին եկած լինի իր տուն, սակայն պնդել է, որ նրան այդ օրը չի հանդիպել, հնարավոր է` եղել է քնած, իսկ Արան, չցանկանալով իրեն արթնացնել, հեռացել է: Նշել է նաև, թե իբր դեպքի մանրամասների վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքներում նշել է իր նկատմամբ բռնություն գործադրած` ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնի ՔՀԲ օպերների թելադրմամբ, միևնույն ժամանակ ընդունել է, որ նախաքննություն կատարող անձը` իրեն քննող քննիչը, իրեն չի խոշտանգել:
Վերաքննիչ դատարանը իրենց համակցությամբ ստուգելով և իրավական գնահատության ենթարկելով ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի` Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքները, Վերաքննիչ դատարանում բերված պատճառաբանությունները, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով, դրանք բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի Ս. Երեմյանի` Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքները, Վերաքննիչ դատարանում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, մտացածին, անարժանահավատ, նպատակ են հետապնդում ազատվել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Ամբաստանյալ Սերգո Մերուժանի Երեմյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով:
Ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի` նախաքննության ընթացքում տված և Առաջին ատյանի դատարանում հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքներով, այն մասին, որ դեռևս 2013թ. հունվարի 10-ին` ժամը 15.20-ից մինչև 19.10-ն ընկած ժամանակահատվածում կասկածյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս, Սերգո Երեմյանն հայտնել էր, որ հաշվառված է Երևանի Կուրղինյան 15-րդ շենքի 10-րդ բնակարանում, սակայն 2005 թվականից փաստացի բնակվել է <<Դալմայի այգիներում>> գտնվող իր հողամասում` փոքրիկ քարե տանը: Թաղամասի բնակիչ Արա Հունանյանի հետ մտերմացել է 2012թ. հուլիսից, նրա և ընդհանուր այլ ընկերների հետ երբեմն իր հողամասում հաց են կերել և խմիչք գործածել: Արայի հետ երբևէ չի վիճաբանել, իրենց միջև թշնամական կամ այլ հարաբերություններ չեն եղել: Նշել է նաև, որ 2013թ. հունվարի 1-ին` ժամը 20-ի սահմաններում, իր տուն է այցելել այդ թաղամասի բնակիչ, իր մտերիմ Հրաչիկ Քոչարյանը և տեղեկանալով, որ ինքը քրոջը` Աիդա Երեմյանի Ամանորը շնորհավորելու նպատակով ցանկանում է այցելել վերջինիս, ցանկություն է հայտնել միանալ իրեն: Արդեն իսկ գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ` գնացել են Երևանի Արտաշիսյան փողոցի վրա գտնվող Աիդա Երեմյանի բնակարան, որտեղ վերջինս տան խոհանոցում սեղան է գցել, ուր երկուսով հաց են կերել: Այդ ընթացքում խոսքի մեջ Հ.Քոչարյանը ընդհանրական բնույթի հայհոյանք է օգտագործել, որին հետևել է իր դիտողությունը: Մոտ 15-20 րոպե անց Աիդայի տնից դուրս են եկել և հեռացել տարբեր ուղղություններով:
Նույն ցուցմունքում նաև նշել է, որ 2013թ. հունվարի 3-ին` ժամը 19-ի սահմաններում, առանց նախապես տեղեկացնելու, Ամանորը շնորհավորելու նպատակով իր տուն է այցելել Արա Հունանյանը: Չի հիշում, թե վերջինս իր տնակ խմելու կամ ուտելու բան բերել էր, թե`ոչ: Երկուսով տանը հաց են կերել և օգտագործել գործարանային արտադրության, ինչպես նաև թորած օղի, յուրաքանչյուրն օգտագործել է մոտ 6-7 բաժակ օղի, թեև մինչ այդ արդեն գինովցած վիճակում էին: Մոտ մեկ ժամ հաց են կերել և զրուցել կենցաղային տարբեր թեմաներից և գործերից: Այդ ընթացքում Ա.Հունանյանին պատմել է, որ վերջինիս ընկերոջ` Հրաչյա Քոչարյանի հետ երկու օր առաջ այցելել է քրոջ տուն, որտեղ Հրաչյան հայհոյանք է տվել, որի պատճառով վիրավորված է վերջինիցս: Պատմելու ընթացքում կատակի կարգով Հ.Քոչարյանին «սրիկա» է անվանել, որը դուր չի եկել Ա.Հունանյանին ու վերջինս ձեռքի ափի հատվածով թեթևակի և արհամարական ձևով հարվածել է իր ծնոտին ու ետ հրել իրեն: Նույն կերպ պատասխանել է Ա.Հունանյանին՝ ձեռքի ափի հատվածով հարվածելով նրա ուսին: Ա.Հունանյանը բռունցքով հարվածել է իր դեմքի ձախ հատվածին, որի հետևանքով նստած տեղից՝ մարմնի աջ կողմով հայտնվել է խոհանոցի հատակին: Վեր է կացել ու սեղանին դրված ապակե օղու կամ հանքային ջրի կիսադատարկ շիշը վերցնելով` մեկ անգամ հարվածել է Ա.Հունանյանի գլխի աջ գագաթային մասին, հարվածից շիշը կոտրվել է: Ա.Հունանյանը վերցրել է սեղանին գտնվող դանակն ու հարվածել իր կրծքավանդակի ստորին հատվածին, իսկ ինքը սեղանի վրա գտնվող ափսեով ցանկացել է հարվածել Ա.Հունանյանին, սակայն չի հասցրել, քանի որ վերջինս քաշել է իր թևից, որի հետևանքով երկուսով հայտնվել են հատակին: Արդեն հատակին ընկած վիճակում` ոտքերով ու ձեռքերով փոխադարձաբար հարվածել են միմյանց մարմնի տարբեր մասերին: Այդ պահին վերցրել է էլեկտրական վառարանի տակ դնելու համար նախատեսված քարե փոքրիկ սալիկը ու դրանով մի քանի անգամ հարվածել Ա. Հունանյանի գլխի տարբեր մասերին: Այդ հարվածներից Ա.Հունանյանը թուլացել է, այլևս չի դիմադրել ու դադարեցրել է հարվածները: Վեր է կացել, նստել թախտին, իսկ Ա.Հունանյանը մնացել է նույն կիսահենված վիճակում: Նյարդերն հանգստացնելու նպատակով դուրս է եկել տանից` բանալիով փակելով մուտքի դուռը և մոտ մեկ ժամից ավել քայլել է իր հողամասում և շրջակա տարածքում: Այդ ընթացքում մի քանի անգամ մտել է տուն ու զգացել, որ Ա.Հունանյանը, աչքերը փակ, ընկած է նույն տեղում, շնչառությունը ծանրացած է: Ժամը 22-ի սահմաններում նորից մտել է տուն, ստուգել է Ա.Հունանյանի շնչառությունը, զգացել, որ վերջինս մահացել է: Այդպես Ա.Հունանյանի դիակն իր տանը մնացել է մինչև ժամը 24-ը, որից հետո որոշել է դիակը տնից հանել ու դուրսը թաքցնել: Սկզբում փորձել է Ա.Հունանյանի դիակը տնից հանել քաշելով, սակայն չի կարողացել, քանի որ այն եղել է ծանր: Որոշել է տան մեջ Ա.Հունանյանի դիակը մասնատել, տանից դուրս հանել ու թաքցնել: Վերցրել է նույն սենյակում գտնվող դանակը, որի շեղբի՝ բռնակին մոտ եղած հատվածն ունեցել է սղոցատիպ ատամնավոր մաս (ընդգծված լրացումը Ս.Երեմյանը կատարել է հետագա ցուցմունքում), ու հենց դիակի ընկած վայրում, առանց այն տեղաշարժելու, դիակի որովայնի մասի հագուստները բացելուց, վերնազգեստները դեպի վեր բարձրացնելուց և մարմինը մերկացնելուց հետո հենց այդպես գետնին ընկած վիճակում, գոտկատեղի շրջանում հորիզոնական դիրքով, մեկ գծով կտրել է դիակի այդ հատվածի բոլոր փափուկ հյուսվածքները, ինչն իրականացրել է դանակի միջոցով: Դիակի ողնաշարի հատվածը կտրել է տանը եղած կացնի միջոցով, դրանով մի քանի անգամ ողնաշարի հատվածում թեթևակի հարվածելով` մասնատել է նաև ողնաշարը: Դիակը երկու մասերի մասնատելուց հետո մի մասը փաթեթավորել է հաստ ծածկոցով (<<ադյալով>>), իսկ մյուս մասը` պոլիթիլենային տոպրակով, առանձին-առանձին դուրս է բերել տանից, դրել հողամասում գտնվող սայլակի վրա, տեղափոխել տան մուտքի հետին մասն ու տեղավորել փոսի մեջ, որից հետո դրանք ծածկել է շրջակայքում եղած առարկաներով, մետաղյա ցանցով և խոտերով: Այնուհետև, գործադրած կացինն ու դանակը, ինչպես նաև Ա.Հունանյանի կողմից իրեն հարվածելիս օգտագործված դանակը փաթաթել է մեկ այլ տոպրակի մեջ, որոշ չափով կարգի բերել տան թափթփված իրերը, փոխել իր հագին եղած շորերն ու ժամը 01.30-ի սահմաններում տանից դուրս գալով` վերստին կողպել է տան մուտքի դուռը և հեռացել: Ճանապարհին այդ դանակները, կացինն ու իր շորերը նետել է աղբանոց: Այլևս իր այդ տունը չի մտել: Միայն 2013թ. հունվարի 6-ին` ժամը 16-ի սահմաններում, մտել է հողամաս, արագ կերակրել է հավերին և հեռացել: Այդ օրը դիակին չի մոտեցել, հեռվից նայել և համոզվել է, որ ամեն ինչ տեղում է: Քննվող դեպքի օրը գիշերել է հորեղբոր որդու` Վարդան Գևորգյանի տանը՝ վերջինիս համոզելով, որ իրեն վատ է զգում, հիվանդ է: 2013թ. հունվարի 7-ին Վ.Գևորգյանի տնից տեղափոխվել ու միայնակ բնակվել է իր մոր՝ Լիզա Երեմյանի և քրոջ` Հասմիկ Երեմյանի ժամանակավորապես ազատ բնակարանում, որը գտնվում է Երևանի Կուրղինյան փողոցի 15 շենքի թիվ 10 հասցեում, քնել է այդ բնակարանի հյուրասենյակի բազմոցին (որտեղից խուզարկությամբ հայտնաբերվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված գլխարկը): Մայրն այդ օրերին գտնվել է ՌԴ-ում և մասնակցել ազգականի հարսանիքին, իսկ Հասմիկ Երեմյանը ժամանակավորապես բնակվել է մյուս քրոջ` Շուշան Երեմյանի ջեռուցվող բնակարանում: Նույն ցուցմունքում նաև նշել է, որ մշտապես կրում է կաշվետիպ գլխարկ, որի առջևի մասը երկու <<կնոպկաներով>> ամրացվում է գլխարկի հիմնական իրանին: Այն եղել է իր գլխին, այդ թվում` Վարդան Գևորգյանի տնից 2013թ. հունվարի 7-ին մոր բնակարան տեղափոխվելիս, սակայն ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի բաժին բերման ենթարկելիս այն մնացել էր մոր բնակարանում:
Վերոնշյալ ցուցմունքները գործով ամբաստանյալ Ս. Երեմյանն ըստ էության վերահաստատել է նաև մինչդատական վարույթի ողջ ընթացքում, մասնավորապես` 2013թ. հունվարի 12-ին, նույն թվականի փետրվարի 1-ին և մարտի 11-ին հարցաքննվելիս:
Տուժողի իրավահաջորդ Հայկ Հունանյանի` նախաքննության ընթացքում տված և ընդհանուր իրավասության դատարանում հետազոտված ցուցմունքներով այն մասին, որ ինքը Սերգո Երեմյանին ճանաչել է միայն դեմքով: Նախկինում եղել են դեպքեր, որ իր որդին` Արա Հունանյանը, գնացել է իրենց թաղամասում՝ Երևան քաղաքի «Դալմայի այգիներ» կոչվող հողատարածքում գտնվող Ս. Երեմյանի տուն ու վերջինիս հետ հաց կերել, ինչն իրեն դուր չի եկել, քանի որ այդ տան այցելուները՝ ըստ իրեն, եղել են ցածր մակարդակի մարդիկ: 2013թ. հունվարի 3-ին` ժամը 15-ի սահմաններում, Ա. Հունանյանը, տանից դուրս է եկել ու այլևս չի վերադարձել, թեև երբևէ չեն եղել դեպքեր, որ նա տանը չգիշերի: Որդու անհետացման վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում 2013թ. հունվարի 4-ին հաղորդում է տվել` կնոջ խորհրդով որդուն փնտրել նաև Սերգո Երեմյանի հողամաս այցելելով, սակայն այդտեղ մարդ չի եղել, դուռը եղել է կողպված: Նշել է նաև, որ 2013թ. հունվարի 6-ին հարևան Մարատ Հովհաննիսյանից է տեղեկացել է, որ դեռևս 2013թ. հունվարի 3-ին իր որդին, նրան հանդիպելով, առաջարկել էր գնալ Ս. Երեմյանի տուն` ամանորը շնորհավորելու, որից նա հրաժարվել է: Նույն բաժնի աշխատակիցների կողմից իր որդու որոնողական աշխատանքներին մասնակցել է նաև անձամբ, որի ընթացքում՝ 2013թ. հունվարի 8-ին, երկու ոստիկանների հետ Ս. Երեմյանի հողամաս այցելելիս` որդու դին հայտնաբերվել է նշված տան հետնամասում եղած փոսում՝ ծածկված տարբեր առարկաներով: Հաշվի առնելով որդու հաղթանդամ լինելը` կարծիք է հայտնել, որ Ս.Երեմյանը չէր կարող միայնակ նրան սպանել:
Առաջին ատյանի դատարանում տուժողի իրավահաջորդ Հայկ Հունանյանն, ըստ էության, վերահաստատել է նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում ներկայացնելով 2.680.000 ՀՀ դրամի, այնուհետև` 1.886.000 ՀՀ դրամի չափով լրացուցիչ քաղաքացիական հայց` խնդրելով որդու` գործով տուժող Արա Հունանյանի հուղարկավորության համար կատարած ծախսերը բռնագանձել ամբաստանյալ Ս. Երեմյանից: Խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել հնարավորինս խիստ պատիժ:
Տուժողի իրավահաջորդն Առաջին ատյանի դատարանում նշել է, որ դա առաջին դեպքն էր, որ որդին` համատեղությամբ բնակվող Արա Հունանյանը, իրենց բնակարանում չի գիշերել: Մինչև 2013թ. հունվարի 7-ը կնոջ խորհրդով անձամբ այցելել է Սերգո Երեմյանի հողամաս, փնտրել է որդուն, սակայն հողամասում շներ են եղել, չի կարողացել տանը մոտենալ: Դիմել է որդուն փնտրող ոստիկանների օգնությանը, միասին ևս գնացել են Ս. Երեմյանի հողամաս, որտեղ և գտել են Ա. Հունանյանի դիակը: Դեպքից երկու ամիս առաջ տեղեկանալով, որ Ա. Հունանյանը <<Դալմայի այգիներում>> գտնվող այդ հողամասում է` գնացել է այդտեղ, տեսել, որ որդին 4-5 տղաների հետ նստած է սեղանի շուրջ: Որդին եղել է խմած և նրան հանդիմանել է` պահանջելով այլևս այդտեղ չգնալ:
Վկա Աիդա Երեմյանի` նախաքննության ընթացքում տված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմուքններով այն մասին, որ 2013թ. հունվարի 1-ին` ժամը 21.00-ի սահմաններում, ամանորը շնորհավորելու նպատակով իր տուն է այցելել եղբայրը` Սերգո Երեմյանը ընկերոջ՝ մինչ այդ իրեն անծանոթ Հրաչիկ Քոչարյանի հետ: Նրանց համար խոհանոցում սեղան է գցել և նրանց մենակ թողել: Եղբայրն ու Հրաչիկը, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, բարձրաձայն ինչ-որ թեմայով զրուցել են, որին ինքը թեպետ ուշադրություն չի դարձրել, սակայն զգացել է, որ նրանք լարված են խոսում, ինչ-որ հարցի շուրջ համաձայնության չեն գալիս: Մոտ 10-15 րոպե իր տանը մնալուց հետո նրանք իր տնից, միմյանցից դժգոհ, հեռացել են:
Առաջին ատյանի դատարանում վկա Աիդա Երեմյանը ցուցմունք տալով, հայտնել է, որ 2013թ. հունվարի 2-ին (թեև նախաքննության ընթացքում նշել էր 2013թ. հունվարի 1-ի մասին) ամանորը շնորհավորելու նպատակով իր տուն է այցելել եղբայրը` Սերգո Երեմյանը ընկերոջ՝ մինչ այդ իրեն անծանոթ Հրաչիկ Քոչարյանի հետ: Նրանց համար խոհանոցում սեղան է գցել և նրանց մենակ թողել: Եղբայրն ու Հրաչիկը, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, բարձրաձայն ինչ-որ թեմայով զրուցել են, որին ինքը թեպետ ուշադրություն չի դարձրել, սակայն զգացել է, որ նրանք բարձրաձայն, լարված են խոսում, ինչ-որ հարցի շուրջ համաձայնության չեն գալիս: Մոտ 10-15 րոպե իր տանը մնալուց հետո նրանք իր տնից, միմյանցից դժգոհ, հեռացել են, կարծես մի փոքր իրարից վրդովված էին:
Վկա Վարդան Գևորգյանի` նախաքննության ընթացքում տված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ցուցմունքներով առ այն, որ 2013թ. հունվարի 3-ի լույս 4-ի գիշերը, երբ տանը եղել է միայնակ, զարթնել է հորեղբոր որդու` Սերգո Երեմյանի հեռախոսազանգից, ով հետաքրքրվել, թե որտեղ է ինքը գտնվում: Պարզելով, որ տանը քնած է` Երեմյանը տեղեկացրել է, որ ցանկանում է գնալ Հոկտեմբերյան, ապա հակասելով իրեն` նշել, թե վերադառնում է Հոկտեմբերյանից: Այդ հեռախոսազրույցից հասկանալով, որ Ս. Երեմյանն ահավոր խմած է` խուսափել է նրա հետ երկար խոսելուց, սակայն նույն գիշերը մի քանի անգամ նորից զանգահարելով` վերջինս խնդրել է թույլատրել գալ իր բնակարան` պատճառաբանելով, թե լավ չի զգում: Ծանոթ լինելով ոչ սթափ վիճակում Ս. Երեմյանի վարքագծին` փորձել է խուսափել վերջինիս այցից, սակայն ի վերջո տեղի է տվել, և արդեն ժամը 6-ի սահմաններում Ս. Երեմյանն եղել է իր տանը: Հարբածության պատճառով Ս. Երեմյանը չի կարողացել ոտքի վրա կանգնել, պառկել է բազմոցին և մի կերպ քնել: Առավոտյան նույնպես Ս. Երեմյանը հայտնել է, որ իրեն լավ չի զգում, մրսել է, նորից խնդրել է մնալ իր տանը, ինչին ստիպված համաձայնել է: Իր տանը 2 ժամ մնալուց հետո Ս. Երեմյանը մի կերպ ոտքի է կանգնել և տնից հեռացել: Հաջորդող 1-2 օրերի ընթացքում Ս. Երեմյանը վերադարձել է իր տուն, քնել, հաց կերել և դարձյալ հեռացել: Այդ օրերին Ս. Երեմյանի վարքագծին հետևելիս իր մոտ տպավորություն է ստեղծվել, որ վերջինս ինչ-որ դեպքից, միջավայրից է խուսափում և փախչում:
Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքում վկա Վարդան Գևորգյանը հայտնել է, որ 2013թ. հունվարի 4-ին Սերգո Երեմյանը զանգահարել և զարթնացրել է իրեն, կանչել է նրա հողամաս, ապա հայտնել, որ Հոկտեմբերյանից է գալիս: Նշել է նաև, թե իբր չի հիշում, թե իր տուն այցելելու մտադրության վերաբերյալ Ս. Երեմյանը որևէ բան հայտնել է, թե`ոչ: Նույն օրը` հունվարի 4-ի առավոտյան, Սերգոն եկել է իր տուն, շնորհավորել իր ամանորը, վերջինս եղել է խմած, վատառողջ, սակայն իր հետ դարձյալ խմիչք է գործածել: Այդ օրերին Սերգոյի մայրը և քույրը բացակայել են Երևան քաղաքից, ինքը ևս տանը միայնակ է եղել: Սերգոն իր տանը մնացել է մի գիշեր մինչև հաջորդ օրը` հունվարի 5-ի երեկոյան, որից հետո հեռացել և չի վերադարձել: Նշեց, որ Սերգոյի հողամասում Արա Հունանյանին տեսել է մի քանի անգամ, միասին խմիչք են գործածել: Հայտնել է, որ իր ներկայությամբ Սերգոն և Ա. Հունանյանն երբևէ չեն վիճաբանել:
Մինչդեռ նախաքննության ընթացքում` դեռևս 2013թ. փետրվարի 6-ին հարցաքննվելիս (մինչ այդ հարցաննությունը Սերգո Երեմյանն արդեն ընդունել էր սպանությունը կատարելու փաստը), հայտնել էր, որ 2013թ. հունվարի 3-ի լույս 4-ի գիշերը, երբ տանը եղել է միայնակ, զարթնել է հորեղբոր որդու` Սերգո Երեմյանի հեռախոսազանգից, ով հետաքրքրվել է, թե որտեղ է ինքը գտնվում: Տեղեկանալով, որ տանը քնած է` հայտնել է, որ ցանկանում է գնալ Հոկտեմբերյան, ապա հակասելով ինքն իրեն` նշել, թե իբր վերադառնում է Հոկտեմբերյանից: Այդ հեռախոսազրույցից կռահելով, որ Ս. Երեմյանն խիստ խմած է` խուսափել է նրա հետ խոսել, սակայն նույն գիշերը մի քանի անգամ նորից զանգահարելով` վերջինս խնդրել է թույատրել գալ իր բնակարան` պատճառաբանելով, թե լավ չի զգում: Ծանոթ լինելով ոչ սթափ վիճակում Ս. Երեմյանի վարքագծին` փորձել է խուսափել վերջինիս այցից, սակայն ի վերջո տեղի է տվել, և արդեն ժամը 6-ի սահմաններում Ս. Երեմյանը եկել է իր տուն: Հարբածության պատճառով Ս. Երեմյանը չի կարողացել ոտքի վրա կանգնել, պառկել է բազմոցին և մի կերպ քնել: Առավոտյան նույնպես Ս. Երեմյանը հայտնել է, որ իրեն լավ չի զգում, մրսել է ու խնդրել է մնալ իր տանը, ինչին ստիպված համաձայնել է: Իր տանը 2 ժամ մնալուց հետո Ս. Երեմյանը մի կերպ ոտքի է կանգնել և տնից դուրս է եկել: Հաջորդող 1-2 օրերի ընթացքում Ս. Երեմյանը վերադարձել է իր տուն, քնել, հաց կերել և դարձյալ հեռացել: Այդ օրերին Ս. Երեմյանի վարքագծին հետևելիս իր մոտ տպավորություն է ստեղծվել, որ վերջինս ինչ-որ դեպքից, միջավայրից է խուսափում կամ փախել:
Վերաքննիչ դատարանը քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ գնահատելով վկա Վարդան Գևորգյանի` նախաքննության ընթացքում և Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմուքնները, գտնում է, որ առավել հավաստի են վկայի` նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, քանի որ վկա Վ. Գևորգյանը գործով ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի ազգականն է, և Առաջին ատյանի դատարանում, ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի կողմից նախաքննական դիրքորոշումը փոփոխելու և մեղքը չընդունելու պայմաններում, էական փաստական տվյալների մասին <<մոռանալով>> իրականում հետապնդում է նրա վիճակը հնարավորինս մեղմելու նպատակ:
Վկա Հրաչիկ Քոչարյանի` նախաքննության ընթացքում տված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներով այն մասին, որ Արա Հունանյանն ու Սերգո Երեմյանն իրենց թաղամասի բնակիչներ են, որոնց հետ տարբեր առիթներով հաճախակի է մասնակցել կերուխումերի: Երբևէ ականատես չի եղել Ա. Հունանյանի ու Ս. Երեմյանի միջև եղած որևէ կոնֆլիկտի, անգամ լսել այդ մասին: 2013թ. հունվարի 1-ին` երեկոյան, հանդիպել է Ս. Երեմյանին ու տեղեկանալով, որ վերջինս ցանկանում է ամանորը շնորհավորելու նպատակով գնալ քրոջ՝ Աիդայի տուն, միացել է նրան ու արդեն բավականին ալկոհոլ գործածած վիճակում երկուսով գնացել են Աիդայի տուն: Աիդան տան խոհանոցում իր և Ս. Երեմյանի համար սեղան է գցել, հաց են կերել ու օղի օգտագործել: Քանի որ ինքն այդ օրը բավականին շատ էր ալկոհոլ օգտագործել, ուստի չի հիշում, թե Աիդայի տանը Ս. Երեմյանի հետ ինչ խոսակցություն է եղել, արդյոք միմյանց հետ վիճել են, թե` ոչ: Որոշ ժամանակ անց իրենք դուրս են եկել Աիդայի տնից ու հեռացել են: Նշել է նաև, որ 2013թ. հունվարի 1-ից 3-ն ընկած ժամանակահատվածում Ա. Հունանյանին չի հանդիպել կամ նրա հետ հաղորդակցվել:
Վկա Մարատ Հովհաննիսյանի` նախաքննության ընթացքում տված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներով այն մասին, որ Արա Հունանյանն իր հարևանն էր, իսկ Սերգո Երեմյանին ճանաչել է որպես նույն թաղամասի բնակիչ, ով բնակվել է <<Դալմայի այգիների>> հողամասերից մեկում` քարե տնակում: Հայտնել է, որ Ս. Երեմյանն ալկոհոլ օգտագործած վիճակում դառնում է ագրեսիվ և կռվարար: 2013թ. հունվարի 3-ին` ժամը 12.00-ից 14.00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ կանգնած է եղել իրենց թաղամասում, իրեն է մոտեցել Ա. Հունանյանն ու հայտնել, որ ցանկանում է ամանորը շնորհավորելու նպատակով գնալ Ս. Երեմյանի տուն՝ առաջարկելով միանալ նրան: Ա. Հունանյանն այդ ժամանակ արդեն իսկ գտնվել է բավականին ալկոհոլ օգտագործած վիճակում: Ինքը հրաժարվել է գնալ Ս. Երեմյանի տուն, որից հետո, Ա. Հունանյանը մտել է մոտակա մթերային խանութ, իսկ ինքը հեռացել է այդ տարածքից ու այլևս Ա. Հունանյանին չի տեսել: Նշել է նաև, որ 2013թ. հունվարի 6-ին` ժամը 16-ի սահմաններում, թոռան հետ իրենց տուն է եկել Ա. Հունանյանի հայրը` Հայկ Հունանյանը և հետաքրքվել որդու` Ա. Հունանյանի գտնելու հնարավոր վայրով: Հ. Հունանյանին պատմել է 2013թ. հունվարի 3-ին Ա. Հունանյանին հանդիպելու և նրա հետ զրույցի վերոնշյալ հանգամանքների մասին:
Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքում վկա Մարատ Հովհաննիսյանը նշել է, որ Սերգո Երեմյանն իր ընկերոջ մորեղբոր որդին է, թեև նրան ճանաչում է նաև անձամբ: Տուժող Արա Հունանյանն իր մանկական ընկերն է: Նշեց, որ Ա. Հունանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013թ. հունվարի 3-ին` ժամը 14-ից 15-ի սահմաններում, վերջինս եղել է գինովցած, իրեն տեղեկացրել է, որ գնում է Ս. Երեմյանի ամանորը շնորհավորելու: Առաջարկել է միանալ նրան, սակայն չի համաձայնել, իսկ Ա. Հունանյանը մտել է խանութ և օղի գնել: 2013թ. հունվարի 6-ին իր տուն են եկել Ա. Հունանյանի հայրը` Հայկ Հունանյանը և վերջինիս թոռը, նրանց պատմել է 2013թ. հունվարի 3-ին Ա. Հունանյանին տեսնելու և նրա հետ կայացած խոսակցության մանրամաասները: Պնդել է, որ 2013թ. հունվարի 3-ին Ա.Հունանյանը գնում էր Ս. Երեմյանի տուն, անգամ երբ Ա. Հունանյանին խորհուրդ է տվել չգնալ այդտեղ` նշելով, որ ինքը 100 տարի է` Սերգոյին ճանաչում է, սակայն նրա հետ չի խմում, որից Ա.Հունանյանը նեղացել է` ասելով, թե ինչու է ինքը Սերգո Երեմյանի մասին այդպես խոսում: Այդ օրն է հասկացել, որ Սերգո Երեմյանն և Արա Հունանյանը մտերմացել են, թեև մինչ այդ դրա մասին լսել էր:
Տուժողի իրավահաջորդի միջնորդությամբ Առաջին ատյանի դատարան հրավիրված և հարցաքննված վկա Ալիսա Սամվելյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ ամբաստանյալի մայրը` Լիզա Երեմյանը, տարբեր իրավիճակներում, այդ թվում` իր հետ զրույցի ընթացքում, հայտնել է, որ իր որդուն` Արա Հունանյանին սպանողները եղել են 6 անձ: Արայիկի անհայտանալու օրը` 2013թ. հունվարի 3-ին, վերջինս բնակարանից դուրս է եկել ժամը 14-ից 15-ի սահմաններում, ողջ գիշերը զանգել են նրա բջջային հեռախոսահամարին, սակայն զանգերը մնացել են անպատասխան, ապա որդու հեռախոսն առհասարակ դարձել է անհասանելի: Առավոտյան ամուսնուն` Հայկ Հունանյանին տեղեկացնելով, իրենց որդու` տանը չգիշերելու վերաբերյալ` նրան ուղարկել է Սերգո Երեմյանի հողամաս` համոզված լինելով, որ որդու դիակը կարող է լինել միայն այդտեղ: Նշեց նաև, որ որդին երեկոյան ժամերին վերադարձել և միշտ գիշերել է իրենց բնակարանում:
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ Առաջին ատյանի դատարան հրավիրված և հարցաքննված վկա Լիզա Երեմյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ որդին` գործով ամբաաստանյալ Սերգո Երեմյանը և նույն թաղամասի բնակիչ Արա Հունանյանը եղել են մոտ 5-6 ամսվա ծանոթներ, ունեցել են ջերմ փոխհարաբերություններ, նրանց միջև թշնամություն չի եղել: Նշել է, որ քննվող դեպքի ժամանակ գտնվել է ՌԴ-ում, հերքեց Ա. Հունանյանի սպանության հանգամանքների, այդ թվում` մի խումբ անձանց կողմից Ա. Հունանյանին սպանելու վերաբերյալ որևէ տեղեկատվության տիրապետելու, այդ թվում` զրույցի ընթացքում այդ մասին Ալիսա Սամվելյանին հայտնելու վերաբերյալ վերջինիս պնդումները:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում պաշտպանական կողմը միջնորդել է որպես վկա հրավիրել և հարցաքննել Գոհար Սարգսյանին, սակայն վերջինս դատարան չի ներկայացել, որի պայմաններում պաշտպանական կողմն ըստ էության հրաժարվել է այդ միջնորդությունից: Փոխարենը միջնորդել է գործին կցել և որպես ապացույց ճանաչել Գոհար Սարգսյանի` նոտարական կարգով հաստատված հայտարարությունը` այն մասին, թե իբր 2013թ. հունվարի 3-ին` ժամը 16-ին, իր ամուսնու ընկերը` գործով ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանը, գտնվել է իրենց տանը և ժամը 16.30-ին հեռանալիս` հայտնել, որ գնում է <<Հոկտեմբերյան>>` հարազատների Նոր տարին շնորհավորելու:
Առաջին ատյանի դատարանը իրավացիորեն գտել է, որ վերոնշյալ հայտարարությունը չի կարող փոխարինել տվյալ անձի` վկա Գոհար Սարգսյանի ցուցմունքին, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգքրի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ և 5-րդ կետերի համաձայն` չի բովանդակում ապացույցի թույլատրելիության համար նախատեսված չափանիշները (ստացվել է ոչ պատշաճ անձի կողմից և դատավարական ընթացակարգերի անտեսմամբ, մասնավորապես` վկա Գ. Սարգսյանը նման հայտարարություն անելիս չի նախազգուշացվել հնարավոր քրեաիրավական հետևանքների մասին, որի կապակցությամբ այդ հայտարարությունն ինքնին կասկածելի է, վստահություն չի կարող ներշնչել) հետևաբար` որպես ապացույց չի կարող դրվել թե՛ պաշտպանական կողմի հիմնավորումների, թե՛ դատավճռի հիմքում:
Դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2013թ. հունվարի 8-ին` ժամը 12.50-ից մինչև 16.15-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված այդ քննչական գործողության ժամանակ Երևան քաղաքի <<Դալմայի այգիներ>> կոչվող 75 x 25 մետր չափերի հողատարածքի զննմամբ պարզվել է, որ Սերգո Երեմյանին փաստացի պատկանող տան դուռը կողպված է արտաքին փականով, որը կոտրվել է զննմանը ներգրավված փրկարար ծառայության աշխատակիցների միջամտությամբ: Ներսում նախասրահն է` 1 x 1.5 մետր չափերի, որից ձախ զուգարանն է, որի դռան վրա, ինչպես նաև ներսում հայտնաբերվել են արնանման կարմիր հեղուկի հետքեր: Զննումն իրականացնելու նպատակով կոտրվել է նաև նախասրահի մետաղյա դռան ներքին փականը, որից ներս առկա է խոհանոցը` 3 x 3.5 մետր չափերի: Խոհանցում առկա իրերի, պատերի և առաստաղի վրա հայտնաբերվել են բազմաթիվ արնանման հեղուկի հետքեր` կաթիլների տեսքով: Խոհանոցից դեպի ներս առկա է 4 x 4 մետր չափերի ննջասենյակ, ապա` 2 x 4 մետր չափերի սննդի պահեստարան, որտեղ քննությանը հետաքրքրող հետքեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել: Տան խոհանոցից առգրավվել են սեղանի վրա դրված արնանման հետք պարունակող օղու մեկ բաժակը, աջ պատուհանի արնանման հեղուկի հետքեր պարունակող վարագույրը, արնաման հեղուկի հետք կրող խառտոցի կոտրված կտորը, ամեն պատից և առաստաղից վերցվել են մեկական արյան նմուշ: Տան հետին մասում` մուտքի դռան դիմացի պատից 2 մետր հեռավարության վրա, փոսի մեջ, խոտերով քողարկված վիճակում հայտնաբերվել է Արա Հունանյանի դիակը` երկու մասի մասնատված վիճակում: Ստորին վերջույթների և հետույքի մասնատված մասը փաթեթավորված է պոլիէթիլենային տոպրակով, ապա փաթաթված է լվացքի պարանով: Անդրավարտիքի աջ գրպանից հայտնաբերվել է «Նոկիա» տեսակի հեռախոս` առանց մարտկոցի և հեռախոսաքարտի: Դիակի զննման ավարտից հետո լրացուցիչ զննվել է տանը կից հողատարածքը (այգին), որտեղ` հողամասի հեռավոր եզրային հատվածում, անմիջապես առվակի հարևանությամբ, հայտնաբերվել է արնաման հեղուկի հետքեր կրող պոլիէթիլենային փաթեթ, ներսում` հնամաշ գորգ` 1 x 2 մետր չափերի, որի եզրերին հայտնաբերվել են արնանման հեղուկի հետքեր: Նույն փաթեթի մեջ հայտնաբերվել է արնանման հեղուկի հետքեր կրող սպիտակ եզրագծերով կարմիր ծածկոց: Գորգը, ծածկոցը և պոլիէթիլենային կտորն առգրավվել են: Առվակից 15 մետր դեպի տան ուղղությամբ` ծառի տակ, հայտնաբերվել և առգրավվել է «Մեդվեդեվկա» գրառումով օղու շշի կտոր, որի վրա առկա է արնանման հեղուկի հետք: Շրջակա տարածքում զննման պահին եղել են բազմաթիվ թափառող շներ: Զննման ընթացքում կիրառվել է լուսանկարահանում:
Երևան քաղաքի Կուրղինյան փողոցի 15-րդ շենքի 10-րդ բնակարանում կատարված խուզարկության արձանագրությամբ, համաձայն որի` Սերգո Երեմյանի հաշվառման այդ վայրում 2013թ. հունվարի 9-ին` ժամը 20.00-ից մինչև 21.18-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված քննչական այդ գործողության ժամանակ հյուրասենյակի բազմոցի վրա հայտնաբերվել է Ս.Երեմյանին պատկանող սև գույնի կաշվետիպ, արտաքին մակերեսին արնանման հետքերի առկայությամբ գլխարկը: Այն առգրավվել և փաթեթավորվել է ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ծրարների համար կնիքի դրոշմով:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Ս. Երեմյանին պատկանող սև գույնի կաշվետիպ գլխարկի առկայությամբ:
Ս. Երեմյանին պատկանող սև կաշվետիպ գլխարկի վերաբերյալ նշանակված դատագենետիկական փորձաքննության 2013թ. փետրվարի 14-ի թիվ 7/2013 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Ս. Երեմյանի հաշվառման վայրում` Երևանի Կուրղինյան փողոցի 15 շենքի թիվ 10 բնակարանում կատարված խուզարկության ընթացքում հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված արհեստական կաշվից, առջևի մասում երկու մետաղական ամրակներով սև գլխարկ-բերետի երկայնական կարի վրա առկա 0,3 x 0,4 սմ չափերի գորշ փայլով արյան հետքից վերցված նմուշում անջատված ԴՆԹ-ի գենետիկական բնութագիրը 99.99% հավանականությամբ համընկնում է տուժող Արա Հունանյանի դիակի արյան նմուշից անջատված ԴՆԹ-ի գենետիկական բնութագրին:
Գլխարկի փաթեթավորման և կնքման խախտումներ փորձագետը չի հայտնաբերել, այն կնքված է եղել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի Մալաթիայի քննչական բաժնի Ծրարների համար 7/9 կնիքով:
Ա. Հունանյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. փետրվարի 22-ի թիվ 46 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Արա Հունանյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից: Այդ հետևությունը հիմնավորվել է վերջինիս դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերված գլխի, դեմքի, զույգ աչքերի սպիտակուցաթաղանթների շրջանի արյունազեղումների, քերծվածքների, սալջարդ վերքերի, քթոսկրերի, ձախ այտոսկրի, վերին ծնոտի, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի բաց, բազմաբեկորային կոտրվածքների, գլխուղեղի արյունազեղման, տարածուն ենթակարծրենային, ենթաոստայնենինային արյունազեղումների, արյունահավաքների առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր չէ տարանջատել միմյանցից և իրենց համակցությամբ կենդանի անձանց մոտ համարվում են առողջությանը ծանր վնաս պատճառող, կյանքին վտանգ սպառնացող և տվյալ դեպքում գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ:
Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել է նաև զույգ նախաբազուկների, զույգ դաստակների, աջ սրունքի, աջ սրունք-թաթային հոդի շրջանների արյունազեղումներ, ձախ դաստակի սալջարդ վերք, դեմքի աջ և ձախ կեսերի կտրած-ծակած վերքեր, պարանոցի աջ այտային, աջ վերհոնքային, աջ կզակային, ձախ այտային, ձախ թշային, ձախ քունքային, ձախ դաստակի շրջանների կտրած վերքեր, աջ և ձախ ճակատային, դեմքի զույգ կեսերի, քթի մեջքի, կզակային և ձախ դաստակ շրջանների քերծվածքներ, ձախ դաստակի 4-րդ ֆալանգի կոտրվածք, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, արյունազեղումները, քերծվածքները, սալջարդ վերքերն ու կոտրվածքները՝ բութ, կոշտ առարկաներով, կտրած վերքերը` սուր եզր ունեցող կտրող առարկայով կամ գործիքով, իսկ ծակած-կտրած վերքերը` ծակող-կտրող գործիքով: Նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում են առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառող վնասվածքներ և տվյալ դեպքում չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ մահվան հետ: Նույն եզրակացության համաձայն` արյունազեղումները և քերծվածքներն ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ առանձին առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում, կտրած վերքերը և ծակած-կտրած վերքերը պարունակում են առողջությանը թեթև աստիճանի վնաս, իսկ սալջարդ վերքը` ուղեկցված կոտրվածքով (հնարավոր չէ տարանջատել) առաջացրել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս:
Փորձաքննությամբ հայտնաբերվել է նաև աջ նախաբազկի շրջանի կտրած վերք և իրանի մասնահատում, որը զուգորդվել է գոտկային 5-րդ ողի և զստոսկրի թևերի հատումներով, ողնուղեղի ընդհատումներով, ներքին օրգանների վնասմամբ, որոնք պատճառվել են ատամնավոր եզր ունեցող կտրող գործիքով, այդ թվում` սղոցով և առաջացել են հետմահու: Ա.Հունանյանը մարմինը մասնատելու ժամանակ եղել է մահացած: Ելնելով դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում ուսումնասիրված դիակային երևույթների արտահայտվածության աստիճաններից` կարելի է ենթադրել, որ Ա.Հունանյանի մահը վրա է հասել փորձաքննությունը սկսելուց առնվազն 3 և ավելի օր առաջ ( դիակի ներքին ուսումնասիրությունը սկսվել է 2013թ. հունվարի 9-ը` ժամը 10.00-ին և ավարտվել նույն օրը ժամը 12.30-ին): Դիակից վերցված արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ հայտնաբերվել են ալկոհոլի գործածման հետքեր:
Դատակենսաբանական փորձաքննության 2013թ. փետրվարի 4-ի թիվ 10 եզրակացությամբ, համաձայն որի` հանգուցյալ Ա.Հունանյանի արյան նմուշն ըստ արյան <<ABO>> իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է «O» խմբի, իսկ գործով ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանի արյան նմուշը` <<A>> խմբի: Փորձաքննությանը ներկայացված` Ա.Հունանյանի եղունգային կտրվածքներում, տնակի զննության ժամանակ հայտնաբերված թափանցիկ պոլիէթիլենային պարկի, պլասմասե շշի, քարի կտորի, սպիտակ պոլիէթիլենյաին պարկի, սուրճի բաժակի, ապակե կտորների, օղու բաժակի, վարագույրի, Ա.Հունանյանի հագուստների` ներքնավարտիքի, վարտիքի, անդրավարտիքի, մայկայի, ներքնաշապիկի, ջեմպրի, կիսաճտքավոր կոշիկների վրա, ինչպես նաև հողամասի զննմամբ հայտնաբերված «Մեդվեդեվկա» գրառումով սև պիտակով օղու շշի վերին մասում տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվել է մարդկային ծագման արյան առկայություն, որն առաջացել է ըստ արյան <<ABO>> իզոշճաբանական համակարգի <<O>> խմբի արյուն ունեցող որևէ անձից, այդ թվում կարող էր առաջանալ նաև հանգուցյալ Ա.Հունանյանից: Փորձաքննությանը ներկայացված գորգի և ծածկոցի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում դարձյալ հաստատվել է մարդկային ծագման արյան առկայություն, որոնց խմբային պատկանելիությունը հնարավոր չէ որոշել (ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի եղունգների կտրվածները փորձագետին ներկայացվելու վերաբերյալ որևէ տվյալներ չկան):
Ստացիոնար դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության 2013թ. փետրվարի 21-ի թիվ 14 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Սերգո Երեմյանը հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում: Ինչպես իրավախախտումները կատարելիս, այնպես էլ դատաքննչական գործողությունների ընթացքում նա կարող էր և կարող է գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք, հետևաբար` նրան մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ս.Երեմյանը ճանաչվել է մեղսունակ: Մեղսագրվող արարքը կատարելիս Ս. Երեմյանը գտնվել է շփոթվածության, հուզական լարվածության վիճակում, ինչն ալկոհոլային որոշ հարբածության և վատառողջության պարագայում էապես ազդել է նրա գիտակցության և վարքի վրա: Ս.Երեմյանի այնպիսի անհատական-հոգեբանական առանձնահատկություններ, ինչպիսիք են իմպուլսիվությունը, խոցելիությունը, դյուրագրգռությունը, բռնկվողականությունը, էապես ազդել են տվյալ իրավիճակում նրա վարքի վրա:
Դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. հունվարի 11-ի թիվ 65 եզրակացությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ ձախ հոնքի և կրծքավանդակի հետին մակերեսի շրջանների արյունազեղումների, ձախ այտային շրջանի ճանկռվածքի, ձախ արմնկային հոդի շրջանի հետին մակերեսի քերծվածքի, աջ դաստակի ափային մակերեսի կտրված վերքի և կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի կտրված ոչ թափանցող վերքերի ձևով, հասցվել են արյունազեղումներն ու քերծվածքները` բութ առարկայով (առարկաներով), ճանկռվածքները՝ սրածայր առարկայով (առարկաներով), կտրված վերքերը՝ սուր կտրող գործիքով, կարող էին պատճառվել փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ որոշման մեջ նշված ժամկետում` 2013թ. հունվարի 3-ին, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում: Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի` դեպքի օրն իր տանը վիճաբանել է իր ծանոթ Արայի հետ, որի ժամանակ հասցրել են միմյանց փոխադարձ հարվածներ` դանակով, շշով, քարով, որից հետո ինքը սպանել է Արային և մասնատել նրա դիակը: Իրեն այլ ոչ մեկը դեպքից հետո ծեծի չի ենթարկել:
Գործով ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանի վերաբերյալ լրացուցիչ դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննության 2013թ. փետրվարի 8-ի թիվ 282 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Ս. Երեմյանի մարմնի օբյեկտիվ ուսումնասիրության ժամանակ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքներն իրենց բնույթով, անատոմիական տեղակայություններով և համակցությամբ գործնականում բնորոշ չեն իր իսկ կողմից՝ ինքն իրեն պատճառելուն:

Բ/ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի կատարած հանցանքի քրեաիրավական որակման վերաբերյալ.

Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Քրեական պատասխանատվության հիմքի, անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, օրինականության, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատության, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը քրեական գործով ձեռք բերված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորված չի համարում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 09.08.2013թ. թիվ ԵԿԴ/0056/01/13 դատավճռում նշված եզրահանգումն այն մասին, որ <<նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել այն, որ տուժող Ա. Հունանյանին մեծաքանակ հարվածներ հասցնելով` ամբաստանյալ Ս. Երեմյանը ցանկացել է հատուկ տանջանքներ պատճառել նրան>>:
Վերաքննիչ դատարանը իր վերը նշված եզրահանգման հիմքում դնում է հետևյալ հանգամանքները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում առանձին դաժանությամբ ապօրինաբար մեկ ուրիշին դիտավորությամբ կյանքից զրկելու համար:
Կյանքից զրկելու պրոցեսում առանձին դաժանությունը դրսևորվում է հատկապես տուժողի համար առանձնահատուկ տանջալից եղանակով` տանջալից ազդող թույնի օգտագործում, կենդանի ողջակիզելը, տուժողին տևական ժամանակով սննդից, ջրից և ջերմությունից զրկելը, արյունաքամ լինող անձին օգնություն չցուցաբերելը կամ այն արգելելը, պատճառված մարմնական վնասվածքների հետևանքով կյանքի համար վտանգավոր իրավիճակում հայտնված տուժողին զրկելը որևէ կերպ ինքն իրեն օգնելու հնարավորությունից և այլն:
Առանձին դաժանությունը կարող է դրսևորվել ինչպես սպանության կատարումից առաջ, այնպես էլ` սպանության կատարման ընթացքում` խոշտանգումների, տանջանքների, տառապանքների և այլ գործողությունների ձևով, որոնք խորապես ստորացնում են մարդու արժանապատվությունը:
Քրեական օրենքը առանձին դաժանությունը կապում է ոչ միայն սպանության կատարման եղանակի, այլ հանցագործի կողմից առանձին դաժանություն ցուցաբերելու հանգամանքների հետ:
Այսինքն` առանձին դաժանությամբ սպանություն կատարելու դեպքում հանցավորը ոչ միայն պետք է գործի առանձին դաժան եղանակով, այլ պետք է գիտակցի իր կողմից տուժողին կյանքից զրկելու եղանակի առանձնակի դաժանությունը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա տուժողին հենց այդ եղանակով կյանքից զրկելը:
Վերաքննիչ դատարանի` նախորդ պարբերության մեջ արված եզրահանգումը կարևոր է այն առումով, որ եթե առանձին դաժանությամբ կատարված սպանության առկայության կամ բացակայության հարցը քննության առարկա դառնա` միայն հիմք ընդունելով հանցագործության կատարման բուն եղանակը, ապա Դատարանի/վարույթն իրականացնող մարմնի/ տեսադաշտից կարող է դուրս մնալ հանցագործության կարևորագույն տարրերից մեկը` սուբյեկտիվ կողմը/մեղքը/:
Սպանությունը որպես առանձին դաժանությամբ կատարված որակելու համար տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքների բազմակիությունը դեռևս բավարար հանգամանք չէ, սակայն այն կարող է բնութագրել սպանությունը որպես այդպիսին, եթե քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ հանցավորը սպանության հենց այդ եղանակն ընտրել է իր զոհին առանձնակի տանջանքներ պատճառելու համար:
Սուբյեկտիվ կողմից առանձին դաժանությամբ սպանությունը դրսևորվում է նրանով, որ հանցավորը գիտակցում է կյանքից զրկելու` իր կողմից ընտրված եղանակի առանձին դաժանությունը, նախատեսում իր արարքի համապատասխան հետևանքները, ցանկանում կամ գիտակցաբար թույլ տալիս տուժողին կյանքից զրկելու հենց նման բնույթը, հետևաբար, առանձին դաժանությամբ սպանության կատարումը սուբյեկտիվ կողմից կարող է դրսևորվել և ուղղակի և անուղղակի դիտավորությամբ:
Քրեական իրավունքի տեսությունում ճանաչված տեսակետ է համարվում այն, որ առանձին դաժանությամբ սպանություն կատարած անձին բնութագրող հատկանիշներն են` նրա անողոքությունը, անխղճությունը, որոնք դրսևորվել են տուժողին սպանելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հանցակազմի վերը նշված վերլուծությունը համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանը 10.01.2013թ. որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս հայտնել է հետևյալը. <<…: Ես ձեռքով սեղանի վրայից վերցրեցի մի ափսե և դրանով ուզում էի հարվածել Արային /նախքան այդ, ինչպեսինքն է իր ցուցմունքում նշել, ամբաստանյալը օղու կամ հանքային ջրի ապակե շշով հարվածել է տուժողի գլխի աջ գագաթային շրջանին, հարվածից շիշը կոտրվել է/, բայց չհասցրեցի, քանի որ նա քաշեց իմ թևից ու մենք երկուսով ընկանք հատակին, որից հետո այդպես գետնին ընկած վիճակով ես ու Արան ձեռքերով ու ոտքերով հարվածել ենք իրար մարմնի տարբեր մասերի: Այդ պահին ես ձեռքս գցեցի և վերցրեցի հատակին եղած քարե փոքրիկ սալիկը, որը օգտագործում էի տան մեջ պլիտայի տակը դնելու համար, և չեմ հիշում, թե քանի անգամ դրանով հարվածեցի Արայի գլխի տարբեր մասերին: Իմ հարվածներից Արան այլևս չդիմադրեց, թուլացավ ու դադարեց ինձ հարվածել: Ես վեր կացա ընկածս տեղից, մի կերպ հասա ու նստեցի թախտին, իսկ Արան կիսահենված վիճակով ինչ-որ բան էր ասում, բայց չհասկացա, թե ինչ: Նրան այդպես գետնին ընկած թողնելով` դուրս եկա տանից, բանալիով փակեցի մուտքի դուռը և դուրս գալով տանից, մոտ մեկ ժամից ավել նյարդերս հանգստացնելու նպատակով միայնակ գտնվում էի իմ հողամասում և շրջակա տարածքում: Այդ ընթացքում ես մի քանի անգամ մտել եմ տուն ու դուրս եկել, որի ընթացքում Արան աչքերը փակ ընկած էր նույն տեղում ու շատ ծանր էր շնչում: Վերջին անգամ երբ նրան տեսա ու ստուգելով շնչառությունը հասկացա, որ մահացել է: Նա մահացավ այդ երեկո մոտավոր ժամը 22-ին մոտ: …:>>:
Վերոգրյալ ցուցմունքի փաստական հանգամանքները /ինչը ամբաստանյալը մի քանի անգամ վերահաստատել է նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով/ հաստատված են քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանի կողմից կատարված արարքը վերաորակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով` Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից տուժող Ա. Հունանյանին ապօրինաբար դիտավորությամբ կյանքից զրկելու ընթացքում կիրառված գործողությունների առանձնահատուկ բնույթը, որն արտահայտվել է գլխի, դեմքի, զույգ աչքերի սպիտակուցաթաղանթների շրջանի արյունազեղումների, քերծվածքների, սալջարդ վերքերի, քթոսկրերի, ձախ այտոսկրի, վերին ծնոտի, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի բաց, բազմաբեկորային կոտրվածքների, գլխուղեղի արյունազեղման, տարածուն ենթակարծրենային, ենթաոստայնենինային արյունազեղումների, արյունահավաքների առկայություններով, զույգ նախաբազուկների, զույգ դաստակների, աջ սրունքի, աջ սրունք-թաթային հոդի շրջանների արյունազեղումների, ձախ դաստակի սալջարդ վերքի, դեմքի աջ և ձախ կեսերի կտրած-ծակած վերքերի, պարանոցի աջ այտային, աջ վերհոնքային, աջ կզակային, ձախ այտային, ձախ թշային, ձախ քունքային, ձախ դաստակի շրջանների կտրած վերքերի, աջ և ձախ ճակատային, դեմքի զույգ կեսերի, քթի մեջքի, կզակային և ձախ դաստակի շրջանների քերծվածքների, ձախ դաստակի 4-րդ ֆալանգի կոտրվածքի ձևով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, որոնցից արյունազեղումները, քերծվածքները, սալջարդ վերքերն ու կոտրվածքները՝ բութ, կոշտ առարկաներով, կտրած վերքերը` սուր եզր ունեցող կտրող առարկայով կամ գործիքով, իսկ ծակած-կտրած վերքերը` ծակող-կտրող գործիքով:
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ս. Երեմյանը, գիտակցելով իր կողմից տուժող Ա. Հունանյանին կյանքից զրկելու եղանակի առանձնակի դաժանությունը և ցանկանալով նրան հենց այդ եղանակով կյանքից զրկել, առանձնակի տանջանքներ պատճառելու դիտավորությամբ, կենդանության օրոք` ձեռքերով ու ոտքերով, ապա բութ, կոշտ և սուր եզր ունեցող կտրող առարկաների և ծակող-կտրող այնպիսի գործիքների գործադրմամբ, ինչպիսիք են` քարե սալիկը, օղու շիշը, դանակը, դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված արյան հետք կրող խարտոցի կոտրված կտորը, վայրագաբար, բազմակի հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի յուրաքանչյուր մասին: Ամբաստանյալը, ինչպես ինք է նշում, վերջնականապես դադարել է տուժողին հարվածներ հասցնելուց միայն այն ժամանակ, երբ վերջինս թուլացել է և կիսահենված վիճակում փորձել է իրեն ինչ որ բան է ասել, սակայն ինքը չի հասկացել:
Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի կողմից տուժող Ա. Հունանյանին կենդանության օրոք մատնանշված տարբեր առարկաներով ու գործիքներով պատճառած վերոգրյալ մարմնական վնասվածքների բազմակիությունը, անատոմիական տեղակայությունները, ծանրության տարբեր աստիճաններն ու բնույթը, ինչպես նաև ամբաստանյալի գործողությունների հաջորդականությունը, ինքնին, տուժողին առանձնակի տանջանքների ենթարկելու ձևով, առանձին դաժանությամբ սպանելու հիմք է համարում:
Հանցավորի կողմից դրսևորած առանձին դաժանությունը կարող է արտահայտվել ինչպես մեկ գործողությամբ, այնպես էլ հանցավորի միասնական դիտավորությամբ ընդգրկված մի շարք շարունակական գործողություններով:
Սույն գործի նյութերով` մասնավորապես, ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվել է, որ վերջինիս կողմից դրսևորած առանձին դաժանությունը արտահայտվել է նաև հանցավորի միասնական դիտավորությամբ ընդգրկված մի շարք շարունակական գործողություններով, ինչն դրսևորվել է նրանում, որ ամբաստանյալը տուժողին առանձնակի դաժանությամբ կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, նրան բազմակի հարվածներ հասցնելուց հետո, գիտակցելով, որ վերջինս տառապում և տանջվում է ցավերից և արյունահոսում է, նրան միայնակ թողնելով փակ տարածքում, դիտավորությամբ դուռը դրսից բանալիով փակելով հեռացել է` տուժող Ա. Հունանյանին վերջնականապես զրկելով ինքն իրեն օգնելու, բնակարանից դուրս գալու, օգնություն կանչելու կամ մեկ այլ եղանակով այդ վիճակից դուրս գալու հնարավորությունից: Ամբաստանյալի կողմից տուժողին փակ տարածքում միայնակ թողնելով, Ս. Երեմյանը ուղղակի ցանկացել է, որ վերջինս` մինչև մահանալը, իր բազմակի հարվածների հետևանքով առաջացած ցավերից տանջվի, տառապի ու արյունքամ լինի:
Ըստ ամբաստանյալի խոստովանական ցուցմունքների, ինքը, ներվերը հանգստացնելու նպատակով հեռանալուց հետո, շուրջ մեկ ժամ անց վերադառնալով և տեսնելով, որ տուժողը շարունակում է արյունաքամ լինել ու տանջվել ցավերից, դարձյալ նրան տանջելու և տառապանք պատճառելու դիտավորությամբ, դրսից փակելով դուռը, հեռացել է:
Ամբաստանյալ Ս. Երեմյանը տուժողին տանջելուն միտված վերոգրյալ գործողությունը շարունակել է շուրջ երեք ժամ, մինչև տուժողի մահը, ինչի մեջ ինքը վերջնականապես համոզվելուց հետո, կատարել է մեկ այլ մարդկայնորեն դաժան գործողություն, այն է` սառնասրտորեն մասնատել է դիակը, ինչը թեև չի առնչվում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նրան մեղսագրված արարքի քրեաիրավական գնահատականի հետ, սակայն վկայում է վերջինիս դաժան ու անողոք լինելու մասին:
Վերոգրյալից հետևում է, որ ամբաստանյալ Ս. Երեմյանը, լինելով մեղսունակ անձ, գիտակցել է, որ իր կողմից դրսևորած միասնական դիտավորությամբ ընդգրկված վերոգրյալ շարունակական գործողությունները, այն է` տուժողին բազմակի մարմնական վնասվածքներ հասցնելու հետևանքով, վերջինիս անասելի ցավեր ու տառապանքներ պատճառելը, այն, որ տուժողն, ըստ էության, գտնվում է ծանր վիճակում, որ դրա հետևանքը լինելու է անասելի տառապանքներով, ցավերով, արնաքամ լինելով /իր ցուցմունքներում ամբաստանյալն ինքն է հայտնել, որ տուժող Ա. Հունանյանի դիակը մասնատելիս շատ արյուն չի եկել, քանի որ նա նախքան այդ արդեն արյունաքամ էր եղել/, ուղեկցվող մահը, սառնասրտորեն հետևել է դրան, ցանկացել է այդ հետևանքները կամ գիտակցաբար թույլ է տվել դրա վրա հասնելը, ինչը Վերաքննիչ դատարանը դիտում է ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի կողմից տուժող Ա. Հունանյանին առանձին դաժանությամբ ապօրինաբար կյանքից զրկելու ակնհայտ դիտավորություն:
Այսպիսով, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում, որ ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի արարքը համապատասխանում է ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որի համար նա պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված հաջորդ իրավական հարցը վերաբերվում է ամբաստանյալի շահերի պաշտպաններ Գ. Գալոյանի և Գ. Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին ու պահանջին` դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալ Ս. Երեմյանին արդարացնելուն, կամ քրեական գործն նոր քննության ուղարկելուն:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանների կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները` Ս. Երեմյանին արդարացնելու կամ քրեական գործն ստորադաս դատարան նոր քննության ուղարկելու վերաբերյալ` նրա մեղքն իրեն մեղսագրված արարքում ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ, հանգում է այն եզրակացության, որ վերոգրյալ ապացույցների առկայության պայմաններում կատարված հանցագործության մեջ Ս. Երեմյանի մեղավորության մասին առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարանների հետևություններն հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ այդ կապակցությամբ վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներն սույն գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտել, հետևաբար անհիմն է բողոք բերած անձանց այն պնդումը, թե Ա. Հունանյանի սպանությունը Ս. Երեմյանի կողմից չի կատարվել:
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված հաջորդ իրավական հարցը հետևյալն է.
Հիմնավորված է արդյոք մեղադրողի և տուժողի իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն այն մասին, որ Ս. Երեմյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներով նրա արարքում առկա է խուլիգանական դրդումներով հանցակազմի հատկանիշներ:
Քրեական գործի նյութերի, ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը օրինական, հիմնավորված վերլուծության է ենթարկել ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի արարքում խուլիգանական դրդումներով կատարված սպանության առկայության կամ բացակայության հարցը, և հիմնավորված եզրահանգում կատարել խուլիգանական դրդումների բացակայության մասին:
Այս առնչությամբ Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է այն հանգամանքը, որ խուլիգանական դրդումներով սպանություն կատարողը մեկ ուրիշի կյանքի դեմ ոտնձգություն է կատարում ոչ այնքան տուժողի հետ որոշակի անձնական փոխհարաբերություններից ելնելով, որքան խուլիգանական դրդումներով` հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումով: Հանցավորը բացահայտորեն հակադրվում է բոլորին և ամեն ինչի` իր գործողություններն ուղղելով ոչ այնքան առանձին մարդու, որքան ընդհանրապես հասարակության, վարքագծի և մարդկանց միջև փոխհարաբերությունների հանրորեն ընդունված նորմերի դեմ:
Խուլիգանական կարող են կոչվել այն շարժառիթները, որոնց հիմքում ընկած է մարդու եսամոլությունը, որը սերված է հասարակությունը չհարգելուց, հասարակության շահերն անտեսելուց, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջն անթաքույց արհամարհելուց:
Ընդ որում, խուլիգանական դրդումները, առնչվելով հանցագործության և հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմին, պետք է հիմնավորվի և ապացուցվի քրեադատավարական ապացուցման ընդհանուր կանոնների համաձայն, այն է` քրեական գործում առկա ապացույցներով:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, կատարելով իրավունքի զարգացմանը նպաստելու և օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման իր Սահմանադրական գործառույթը, 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-03/08 որոշմամբ հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<Հանցավորի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով այն դեպքում, երբ երբ սպանության հիմնական շարժառիթը խուլիգանական է, այսինքն` հանցավորի գործողություններում գերակայում է հասարակական կարգի նկատմամբ արհամարհանքը, այլ կերպ` երբ սպանությունը տեղի է ունենում որպես աննշան առիթին տրված պատասխան գործողություն և դրանով արտահայտվում է հանցավորի անհարգալից, արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության նկատմամբ:
/.../:
Նշված հարցում ճիշտ եզրահանգման կարելի է գալ սպանության պահին հանցավորի գործողությունների բնույթի, մինչև սպանությունը և դրա կատարումից հետո նրա վարքագծի վերլուծության հիման վրա:
Սույն գործով դատաքննության արդյունքում թե առաջին ատյանի, թե Վերաքննիչ դատարանները հաստատված են համարել այն հանգամանքը, որ երկուստեք ծեծկռտուքի վերածված վիճաբանության առիթը և պատճառը եղել են տուժողի եղբոր` Ալիկ Հարությունյանի և դատապարտյալ Կարեն Մարկոսյանի ընկեր Արայիկ Խաչատրյանի լարված հարաբերություններն ու դրանց պարզաբանումը: Դատավճիռներով հաստատվել է նաև, որ ծեծկռտուքը սկսվել է վիճաբանության մասնակից Ա. Մելտոնյանի անվայելուչ արտահայտությունից, ի պատասխան որի` տուժողի եղբայր Ալիկ Հարությունյանը կտրող-ծակող գործիքով մարմնական վնասվածքներ է հասցրել Կարեն Մարկոսյանի ընկեր Արայիկ Խաչատրյանին: Այնուհետև Կարեն Մարկոսյանը, տեսնելով որ Հովհաննես Հարությունյանը իր հերթին հարվածում է եղբորը, դանակով հարվածել է նրան:
Այսպիսով, թե առաջին ատյանի և թե Վերաքննիչ դատարանները հաստատված են համարել այն, որ կռվի վերածված վիճաբանությունը ծագել է ոչ թե չնչին առիթով` խուլիգանական դրդումներով, այլ Արայիկ Խաչատրյանի և տուժողի եղբայր Ալիկ Հարությունյանի միջև մինչ այդ ձևավորված անձնական լարված փոխհարաբերությունները պարզելու առիթով: Ընդ որում, վեճի նախաձեռնողը Կարեն Մարկոսյանը չի եղել:
Վերաքննիչ դատարանի դատավճռով հաստատված է համարվել այն, որ <<Կարեն Մարկոսյանը իմացել է Հարությունյանների հետ պարզաբանման ենթակա հարցի էությունը>>, իսկ այդ ընթացքում Կարեն Մարկոսյանի կողմից Հովհաննես Հարությունյանին դանակով հարվածելը եղել է ոչ թե <<առանց էական պատճառի>>, խուլիգանական դրդումներով, ինչպես գնահատել է դատարանը, այլ փոխադարձ վիճաբանության և ծեծկռտուքի պայմաններում, ավելին` տուժող Հովհաննես Հարությունյանի կողմից իր եղբորը հարվածելուց հետո:
Առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարանները ճիշտ չեն գնահատել վիճաբանության առիթը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և իրական դրդապատճառները` արարքի իրավական որակման հարցում հանգելով ակնհայտ սխալ եզրակացության: Հետևաբար, ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը, Կարեն Մարկոսյանի արարքը որակելով որպես խուլիգանական դրդումներով կատարված սպանություն, քրեական օրենքը ճիշտ չեն կիրառել: ...:>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` վերը նշված գործի և սույն գործի փաստական հանգամանքները նույնական են այն առումով, որ երկու դեպքում էլ սպանությունը կատարվել է ոչ թե հանցավորի գործողություններում առկա հասարակական կարգի նկատմամբ արհամարհանքի, որպես աննշան առիթին տրված պատասխան գործողության դրդումներով, և դրանով արտահայտվում է հանցավորի անհարգալից, արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության նկատմամբ, այլ սպանության նախորդել է/սույն գործով` անմիջականորեն նախորդել է/ կատարվել է կենցաղայաին, անձնական հողի վրա առաջացած վիճաբանությունը:
Հետևաբար, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-03/08 որոշմամբ տրված իրավական մեկնաբանություններն, ինչը Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով և մյուս հոդվածով` թիվ ՎԲ-04/10 նախադեպային որոշմամբ, Վերաքննիչ դատարանը կիրառելի է գտնում սույն գործով:
Վերաքննիչ դատարանի վերը նշված եզրահանգումները համադրելով սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սպանության կատարման ընթացքում ամբաստանյալի արարքում խուլիգանական դրդումների առկայությունը քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվում. նման որևէ ապացույց քրեական գործում առկա չէ, հետևաբար, վերաքննիչ բողոքները` ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի արարքը նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով վերաորակելու մասով, պետք է մերժել` անհիմն լինելու պատճառով:
Ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորված են քրեական գործով ձեռք բերված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործով չփարատված կասկածներ չկան:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի և տուժողի իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքներում բերված փաստարկներն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ս.Երեմյանին մեղսագրված արարքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասից պետք է վերաորակել նույն հոդվածի 2-րդ մասի 10-րդ կետով, որպես անհիմն, պետք է մերժել:
Վերաքննիչ դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքերը` մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի կողմից կատարված վերոգրյալ հանցանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն, ըստ ծանրության աստիճանի դասակարգվում է առանձնապես ծանր հանցագործությունների շարքին, որի սանկցիան, բացի ազատազրկում պատժատեսակից, նախատեսում է նաև պատիժ` ցմահ ազատազրկման ձևով, ինչը էականորեն բարձրացնում է հանցավորի և հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար էապես բարձր վտանգավորությունն արտահայտված է նաև հանցագործության կատարումից հետո վերջինիս կողմից դրսևորած վարքագծով, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Ս.Երեմյանը, հանցագործություն կատարելուց հետո, սղոցանման դանակի և կացնի գործադրմամբ մասնատել է դիակը, ապա փաթեթավորել և թաքցրել է այն:
Որպես ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի անձը բնութագրող հանգամանք, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս համարվում է դատվածություն չունեցող անձ, ըստ դատվածության մասին 10.01.2013թ. պահանջագրի տվյալների` ամբաստանյալ Ս.Երեմյանը դատապարտվել է նախկին ՀԽՍՀ քրեական օրենսգրքի 99-րդ հոդվածի 2-րդ կետով, այն է` խուլիգանական դրդումներով կատարված դիտավորյալ սպանության համար, վատառողջ է, ինչը հաստատված է ստացիոնար դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության 21.02.2013թ. թիվ 14 եզրակացության տվյալներով:
Որպես ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, ինչն ըստ գործի տվյալների` նպաստել է հանցագործության կատարմանը:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ սույն գործում առկա չեն:
Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առնում նաև գործի կոնկրետ տվյալները, այն, որ տուժողի իրավահաջորդը չի հաշտվել ամբաստանյալի հետ, բացի այդ վերջինիս կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու ուղղությամբ որևէ գործողություն չի կատարվել:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել միայն ազատազրկման ձևով:
Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված հաջորդ իրավական հարցը առնչվում է ամբաստանյալ Ս. Երեմյանի նկատմամբ որպես պատիժ` ցմահ ազատազրկում նշանակելու պահանջի վերաբերյալ տուժողի իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքով բերված փաստարկներին, որի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ./.../>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածում սահմանված են պատժի հասկացությունը և նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված է. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի առաջին մասում նախատեսված են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները:
Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով գործի նման փաստական տվյալների առկայությունը` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Ս. Երեմյանի նկատմամբ ՀՀ քրական օրեսնգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով կատարած հանցավոր արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել միայն ազատազրկում` որոշակի ժամկետով, որը համապատասխանում է հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին և որով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը և որ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները Սերգո Երեմյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու և նրա նկատմամբ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակ նշանակելու հիմք չեն կարող դառնալ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը, առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` Վերաքննիչ դատարանն իրավունք ունի գործի քննության արդյունքներով առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում կիրառել ավելի ծանր հանցագործության համար օրենք կամ նշանակել ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ այդ հիմքերով բողոք է բերել մեղադրողը, ինչպես նաև տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը:
Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Սերգո Երեմյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտելու վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. օգոստոսի 09-ի թիվ ԵԿԴ/0056/01/13 դատավճիռը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ս. Երեմյանին մեղավոր ճանաչելով և դատապարտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում, կիրառել է այն քրեական օրենքը, որը չպետք է կիրառեր, չի կիրառել այն քրեական օրենքը / ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետ/, որը պետք է կիրառեր, ինչն էլ, ըստ էության, դատական սխալ է:
Վերոգրյալ հիմքեր առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. օգոստոսի 9-ի թիվ ԵԿԴ/0056/01/13 դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սերգո Մերուժանի Երեմյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, պետք է բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Սերգո Մերուժանի Երեմյանի արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և վերջինիս նկատմաբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում որոշակի ժամկետով` մատնանշված հոդվածի սանկցիայի սահմաններում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ և 396-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպաններ Գ. Գալոյանի և Գ. Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ. Հունանյանի և մեղադրող Մ. Ալեքսանյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2013թ. օգոստոսի 9-ի դատավճիռն` Սերգո Մերուժանի Երեմյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, բեկանել և փոփոխել:
Սերգո Մերուժանի Երեմյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման` 17 /տասնյոթ/ տարի ժամկետով, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Ամբաստանյալ Սերգո Մերուժանի Երեմյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2013թ. հունվարի 10-ից:
Սերգո Մերուժանի Երեմյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պահպանել` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

06 դեկտեմբերի 2013թ. ք. Երևան


ԹԻՎ ԵԿԴ/0056/01/13 ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
ՀԱՏՈՒԿ ԿԱՐԾԻՔԸ


1. Գտնում եմ, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, Սերգո Մերուժանի Երեմյանի վերաբերյալ քրեական գործով վերլուծելով և գնահատելով քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցներն իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ կայացրել է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ:
2. Ինչպես պաշտպանության, այնպես էլ մեղադրող կողմի բերած վերաքննիչ բողոքներում առկա պատճառաբանությունները հերքվում են առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտի` <<Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատում>> և <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժիններում բերված հիմնավորումներով և կատարված վերլուծությամբ, ուստի դրանց հետ համաձայնվելով հանդերձ` անհարկի կրկնություններից խուսափելու նպատակով սույն հատուկ կարծիքում դրանք չեն շարադրվում:
3. Այնուամենայնիվ, ելնելով սույն Հատուկ կարծիքի ներկայացման տրամաբանությունից, Ս.Երեմյանի կողմից սպանությունը` առանձին դաժանությամբ կատարելու հատկանիշի բացակայության վերաբերյալ անհրաժեշտ եմ համարում ներկայացնել հետևյալ հիմնավորումները և պատճառաբանությունները:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում առանձին դաժանությամբ կատարված սպանության համար:
Սպանությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով որակելիս` պետք է հաշվի առնել, որ առանձին դաժանության հասկացությունը կապված է ինչպես սպանության եղանակի, այնպես էլ մեղավոր անձի կողմից առանձին դաժանության դրսևորման մասին վկայող այլ հանգամանքների հետ: Ընդ որում, սպանությունն առանձին դաժանությամբ կատարված համարելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե արդյո՞ք մեղավոր անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված եղե՞լ է սպանությունն առանձին դաժանությամբ կատարելը:
5. Առանձին դաժանության հատկանիշն առկա է, մասնավորապես այն դեպքում, երբ տուժողին կյանքից զրկելուց առաջ կամ սպանության ընթացքում վերջինիս նկատմամբ կիրառվել են կտտանքներ, խոշտանգում կամ նա ենթարկվել է ծաղրուծանակի, կամ եթե սպանությունը կատարվել է այնպիսի եղանակով, որը հանցավորի համար ակնհայտորեն` կապված է տուժողին հատուկ տանջանքներ պատճառելու հետ /մեծաքանակ մարմնական վնասվածքներ պատճառելը, տանջալիորեն ներգործող թույնի օգտագործումը, կենդանի մարդուն այրելը, սննդից և ջրից երկար ժամանակով զրկելը և այլն/:
6. Դիակը ծաղրուծանակի ենթարկելը, ինչպես նաև հանցանքը թաքցնելու նպատակով դիակը ոչնչացնելը կամ մասնատելն ինքնին չեն կարող գնահատվել որպես այնպիսի հանգամանքներ, որոնք վկայում են սպանությունն առանձին դաժանությամբ կատարելու մասին` նկատի ունենալով, որ մահացած մարդու նկատմամբ տանջանքներ կիրառելու մասին խոսելն իսկ անտրամաբանական է:
7. Սպանությունը կատարելիս վնասվածքների բազմաքանակությունը նույնպես չի կարող համարվել այնպիսի հանգամանք, որն ինքնին բոլոր դեպքերում պետք է դիտել որպես սպանությունն առանձին դաժանությամբ կատարելու վկայություն, նկատի ունենալով, որ օրենքով տվյալ հատկանիշը կապվում է ոչ միայն սպանության եղանակի, այլ նաև ուրիշ հանգամանքների հետ, որոնք հաստատում են, որ հանցավորը գործել է հանցագործությունն առանձին դաժանությամբ կատարելուն ուղղված դիտավորությամբ:
8. Այսպիսով, սպանությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով որակելու համար, նախևառաջ անհրաժեշտ է օբյեկտիվորեն պարզել զոհին առանձին դաժանությամբ կյանքից զրկելու փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև` հանցավորի կողմից սպանությունը հենց այդպիսի եղանակով կատարելու ցանկությունը կամ գիտակցաբար թույլ տալը:
9. Սույն քրեական գործով կազմված մեղադրական եզրակացության նկարագրական-պատճառաբանական մասում նախաքննության մարմինը գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծության և գնահատման հիման վրա շարադրել է Ս.Երեմյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևյալ հանգամանքները.
<<2013թ. հունվարի 03-ին, երեկոյան ժամը 19-ի սահմաններում, երբ Ս.Երեմյանը գտնվել է իր տանը մենակ, ամանորը շնորհավորելու նպատակով նրա տուն է այցելել Ա.Հունանյանը: Նրանք երկուսով տանը հաց են կերել և օգտագործել գործարանային արտադրության, ինչպես նաև Ս.Երեմյանի կողմից թորած ալկոհոլային խմիչքներ: Այդպես, մոտ մեկ ժամ միասին հաց են կերել և զրուցել կենցաղային տարբեր թեմաներից: Ընթացքում Ս.Երեմյանը Ա.Հունանյանին պատմել է, որ նրա ընկեր Հ.Քոչարյանը երկու օր առաջ իր քրոձ տանն իրեն վատ է պահել, հայհոյանք է տվել ու դրանից նա վիրավորված է Հ.Քոչարյանից: Դա պատմելու ընթացքում Ս.Երեմյանը Հ.Քոչարյանին <<սրիկա>> է անվանել, որը դուր չի եկել Ա.Հունանյանին ու վերջինս ձեռքի ափի հատվածով թեթևակի և արհամարական ձևով հարվածել է Ս.Երեմյանի ծնոտին ու ետ հրել նրան: Ս.Երեմյանը նույն կերպ պատասխանել է Ա.Հունանյանին ձեռքի ափի հատվածով հարվածելով նրա ուսին: Ա.Հունանյանը բռունցքով հարվածել է Ս.Երեմյանի դեմքի ձախ հատվածին, որի հետևանքով Ս.Երեմյանը նստած տեղից` մարմնի աջ կողմով ընկել է հատակին: Ս.Երեմյանը վեր է կացել ու սեղանին դրված ապակե կիսադատարկ շիշը վերցնելով, մեկ անգամ դրանով հարվածել է Ա.Հունանյանի գլխի աջ կողմի գագաթային մասին: Դրանից հետո, Ա.Հունանյանը սեղանից վերցրել է դանակն ու հարվածել Ս.Երեմյանի կրծքավանդակի շրջանում: Ս.Երեմյանը սեղանից ափսե վերցնելով, ցանկացել է դրանով հարվածել Ա.Հունանյանին, սակայն չի հասցրել, քանի որ վերջինս քաշել է նրա թևից, որի հետևանքով նրանք երկուսով ընկել են հատակին: Դրանից հետո, այդպես գետնին ընկած վիճակում, նրանք ոտքերով ու ձեռքերով հարվածել են միմյանց մարմնի տարբեր մասերին: Այդ ժամանակ Ս.Երեմյանը վերցրել է տան հատակին եղած և էլեկտրական վառարանի տակ դնելու համար նախատեսված քարե կտորն ու մի քանի անգամ դրանով հարվածել Ա.Հունանյանի գլխի տարբեր մասերին: Այդ հարվածներից Ա.Հունանյանը թուլացել է, այլևս չի դիմադրել ու դադարել է Ս.Երեմյանին հարվածել: Ս.Երեմյանը վեր է կացել և մի կերպ հասել ու նստել է թախտին, իսկ Ա.Հունանյանը մնացել է այդպես գետնին ընկած: Ս.Երեմյանը նյարդերը հանգստացնելու նպատակով դուրս է եկել տանից ու մոտ մեկ ժամից ավել քայլել իր հողամասում և շրջակա տարածքում: Այդ ընթացքում նա մի քանի անգամ մտել է տուն ու զգացել, որ Ա.Հունանյանի շնչառությունը ծանր է, իսկ երբ վերջին անգամ` ժամը 22-ի սահմաններում տուն է մտել ու ստուգել է Ա.Հունանյանի շնչառությունը, զգացել է, որ Ա.Հունանյանը մահացել է: Ժամը 24-ի սահմաններում Ս.Երեմյանը որոշել է Ա.Հունանյանի դիակը տանից դուրս հանել ու թաքցնել: Ս.Երեմյանը փորձել է Ա,Հունանյանի դիակը քաշելով հանել տանից, սակայն չի կարողացել, քանի որ դիակը ծանր է եղել: Որոշելով տան մեջ Ա.Հունանյանի դիակը մասնատել, որպեսզի կարողանա այն տանից դուրս հանել ու թաքցնել…>>:
10. Նախաքննության մարմինը Ս.Երեմյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 10-րդ կետերով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 18.04.2013թ. որոշման մեջ և գործով կազմված մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում վերջինիս մեղադրանքը ձևակերպել է հետևյալ կերպ.
<<Սերգո Երեմյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նախկինում սպանություն կատարելու համար դատապարտված լինելով, 2013թ. հունվարի 3-ին` ժամը 22.00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի <<Դալմայի այգիներ>> կոչվող հողատարածքում փաստացի իրեն պատկանող տանը կենցաղային հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում, մասնավորապես իրեն դիտողություն կատարելու համար, տարբեր առարկաներով հարվածել և բազմաթիվ մարմնական վնասվածքներ է պատճառել Արա Հայկի Հունանյանին՝ դրանով իսկ ապօրինաբար, առանձին դաժանությամբ, այն է՝ զույգ աչքերի, քթոսկրերի, ձախ այտոսկրի, վերին ծնոտի, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի բաց, բազմաբեկորային կոտրվածքներ և այլ բազմաթիվ մարմնական վնասվածքներ պատճառելով, որոնք իրենց համակցությամբ կենդանի անձանց մոտ համարվում են առողջությանը ծանր վնաս պատճառող, կյանքին վտանգ սպառնացող և տվյալ դեպքում գտնվել են ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ, և խուլիգանական դրդումներով, այն է՝ օգտագործելով իրեն դիտողություն անելու աննշան առիթը, դիտավորությամբ զրկել է վերջինիս կյանքից, որից երկու ժամ անց հանցագործության հետքերը թաքցնելու նպատակով, ոտնահարելով բարոյականության համընդհանուր նորմերը և գիտակցելով իր գործողությունների առանձին դաժան բնույթը, դանակով և կացնով որովայնի մասից երկու մասի է բաժանել Ա. Հունանյանի դին և դուրս բերելով տնից` թաքցրել այն իր տան ետնամասում գտնվող փոսի մեջ` ծածկելով այն խոտերով, մետաղյա ցանկապատով ու այլ առարկաներով և փակելով տան դուռը` հեռացել է հողամասից ու այլևս տուն չի վերադարձել>>։
11. Թե՛ մեղադրական եզրակացությունում շարադրված հանցագործության հանգամանքներից, և թե՛ հատկապես Ս.Երեմյանի մեղադրանքի ձևակերպումից հստակ երևում է, որ վերջինս տուժող Ա.Հունանյանին հատկապես տանջանքներ պատճառելու եղանակով սպանելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ սպանությունը տեղի է ունեցել վեճի և դրան հաջորդած փոխադարձ ծեծկռտուքի հետևանքով։ Վեճի և ծեծկռտուքի առկայության մասին են վկայում նաև ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի մարմնի և տուժող Ա.Հունանյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված և կատարման վաղեմությամբ դեպքին համընկնող մարմնական վնասվածքների առկայությունը։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել այն, որ տուժող Ա.Հունանյանին մեծաքանակ հարվածներ հասցնելով` ամբաստանյալ Ս.Երեմյանը ցանկացել է հատուկ տանջանքներ պատճառել նրան: Ընդհակառակը, պարզվել է, որ տուժողի մարմնական վնասվածքները պայմանավորված են եղել փոխադարձ կռվով, ամբաստանյալի օգտագործած առարկաների, մասնավորապես` ապակյա շշի և քարի առանձնահատկություններով:
12. Ինչ վերաբերում է տուժող Ա.Հունանյանի դիակի մասնատմանը, ապա ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի նախաքննական ցուցմունքների, վերջինիս մասնակցությամբ իրականացված քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն` ամբաստանյալ Ս.Երեմյանը նախքան տուժողի դիակը մասնատելը ստուգել և պարզել է, որ նա մահացած է։ Ավելին, ամբաստանյալ Ս.Երեմյանի այդ պնդումը հաստատվել է նաև Ա.Հունանյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. փետրվարի 22-ի թիվ 46 եզրակացության հետևություններով, համաձայն որոնց` <<փորձաքննությամբ հայտնաբերված իրանի մասնահատումը, որը զուգորդվել է գոտկային 5-րդ ողի և զստոկրի թևերի հատումներով, ողնուղեղի ընդհատումներով, ներքին օրգանների վնասմամբ, տուժող Ա.Հունանյանին պատճառվել են հետմահու։ Մարմինը մասնատելու ժամանակ Ա.Հունանյանը եղել է մահացած>>։
Այսպիսով, մասնատելու գործողություններով ամբաստանյալ Ս.Երեմյանն օբյեկտիվորեն չէր կարող ֆիզիկական ցավ կամ տանջանքեր պատճառել տուժող Ա.Հունանյանին, քրեական գործում բացակայում է նաև նրա այդ դիտավորությունը հաստատող որևէ ապացույց, այսինքն` առանձին դաժանության հիմքում դրված այս փաստարկը ևս անհիմն է, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել։
13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու հիմքը նրա կողմից հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցությունն է:
/…/
3. Որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում նշվում են /…/, մեղադրանքի ձևակերպումը՝ նշելով հանցագործության տեղը, ժամանակը, եղանակը և մյուս հանգամանքները, որքանով դրանք պարզված են գործի նյութերով: Եզրափակիչ մասում շարադրվում է անձին գործով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը և քրեական օրենսգրքի հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված է կատարված հանցանքի համար պատասխանատվությունը: /…/ >>:
ՀՀ քրեական դատավարության 270-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Մեղադրական եզրակացությունը բաղկացած է նկարագրական-պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Նկարագրական-պատճառաբանական մասում քննիչը շարադրում է հանցագործության հանգամանքները, մեղադրյալին, ինչպես նաև տուժողին բնութագրող հանգամանքները, մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատող ապացույցները, ի պաշտպանություն նրա բերվող փաստարկները և այդ փաստարկների ստուգման արդյունքում հավաքված ապացույցները /…/:
3. Եզրափակիչ մասում շարադրվում են մեղադրյալի մասին տեղեկությունները և առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումը՝ նշելով տվյալ հանցագործությունը նախատեսող քրեական օրենքի նորմերը>>:
/…/ >>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
/…/>>:
14. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արկադի Պապյանի վերաբերյալ գործով 2010թ. նոյեմբերի 05-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշման մեջ մեղադրանքի ձևակերպման վերաբերյալ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<…18. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ և 270-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ օրենսդիրը երկու դեպքում էլ օգտագործել է <<մեղադրանքի ձևակերպում>> եզրույթը, որի կառուցվածքն իրենից ներկայացնում է.
ա/ գործով հաստատված, հանրության համար վտանգավոր և հակաիրավական փաստերը, որոնք համապատասխանում են կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշներին,
բ/ քրեական օրենքի կոնկրետ նորմը, որի հատկանիշներին համապատասխանում են մեղադրյալի գործողությունները կամ անգործությունը կազմող փաստերը:
Վերոնշյալ դատողության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն:
19. Վճռաբեկ դատարանի կողմից մեղադրանքի ձևակերպման կարևորումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում /անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում, մեղադրական եզրակացություն/ դրա առկայությունը հնարավորություն է տալիս քրեական հետապնդման ենթարկվող անձին արդյունավետ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը: Ավելին, մեղադրական եզրակացության մեջ շարադրվող առանձին հարցեր /արարքի փաստական նկարագրության հիմքում դրված ապացույցների շրջանակը, դրանց տրված գնահատականը, դատակոչի ենթակա անձանց շրջանակը և այլն/ էական նշանակություն ունեն անձի պաշտպանության իրավունքի պատշաճ իրականացման համար>>:
15. Գտնում եմ, որ Ս.Երեմյանի վերաբերյալ գործի դատական քննության ընթացքում կայացվող դատական ակտերում վերջինիս մեղադրանքի վերոնշյալ ձևակերպման մեջ չարտացոլված ցանկացած այլ գործողության կամ անգործության մեղսագրում անթույլատրելի է /բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերի/, որը կհանգեցնի նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից դուրս գալուն:
16. Դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ս.Երեմյանին` իրեն առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից դուրս գտնվող գործողության /անգործության/ մեղսագրումը կհակասի քրեադատավարական օրենքին, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներում /Ա.Սերոբյանի, Ս.Նալբանդյանի, Ա.Պապյանի վերաբերյալ գործերով/ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը և քրեական հետապնդման ենթարկվող անձին կզրկի իր պաշտպանությունն արդյունավետ կերպով և պատշաճորեն իրականացնելու հնարավորությունից:

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ