Գործ թիվ ԵԿԴ/0048/01/13






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի և
Էլեն Ղուկասյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի կայազորի
զինվորական դատախազության
դատախազ` Արմինե Հարությունյանի,

պաշտպան (հանրային)` Աննա Ջուվանովայի,


2013թ. հուլիսի 9-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արա¬գաց¬ված դատական քննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`

Ս ի մ ո ն Բ ու ր դ ե լ ի Հ ա ր ու թ յ ու ն յ ա ն ի`
(ծնված 1991թ. սեպտեմբերի 27-ին, Նոր Հաճն քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 8-ամյա կրթութ¬յամբ, պայ¬¬մա¬նագրային հիմունքներով ծառայում է ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորա¬մասի 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտում` որպես նռնա¬¬կաձիգ, կոչումով` կրտսեր սերժանտ, նախկինում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 1-ին մա¬սով դատապարտված, դատվածությունը չմար¬ված, հաշ¬վառ¬¬ված և բնակ¬վել է Կոտայքի մար¬զի Նոր Հաճն քաղաքի Աջափնյակ թա¬ղամասի 1-ին շենքի 15-րդ բնա¬կա¬րանում, սույն քրեա¬¬¬կան գործով կալանքի տակ է 2013թ. հու¬նիսի 6-ից)

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 90200313 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. հունվարի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով Երևա¬նի կայազորի զինվորական դատախազությունում` պայմանագրային զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Սիմոն Հարությունյանի կողմից ծառայության չներկայանալու դեպքերի առ¬թիվ։
2013թ. փետրվարի 21-ին Սիմոն Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2013թ. մարտի 12-ին Երևա¬նի կայազորի զինվորական դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատ¬կանիշներով հարուցվել է թիվ 90205113 քրեական գործը` պայմանագրային զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Սիմոն Հարությունյանի կողմից ծառայության չներկայանալու մեկ այլ դեպքի առ¬թիվ։
2013թ. մարտի 14-ին որոշում է կայացվել Սիմոն Հարությունյանի վերաբերյալ վերո¬նշյալ երկու քրեական գործերը մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 90200313 համա¬րով շա¬¬րու¬նակելու մասին։
2013թ. մարտի 27-ին Սիմոն Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու վերաբերյալ ստո¬րագրութ¬յուն։
2013թ. ապրիլի 6-ին Ս.Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրաց¬վել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 3 երեք դրվագ¬ներով։
2013թ. ապրիլի 10-ին քրեական գործը Սիմոն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬¬¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երեք դրվագներով) կազմված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րան, 2013թ. ապրիլի 16-ին ընդունվել վարույթ։
2013թ. ապրիլի 30-ին Դատարանը որոշում է կայացրել տվյալ քրեական գործով դատական քննություն նշանակելու մասին, որով անփոփոխ է թողել ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը։
2013թ. մայիսի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել ամբաստանյալ Սիմոն Հարութ¬յուն¬յանի խափանման միջոցը փոփոխելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու մասին` նկատի ունենալով, որ վերջինս խախտել է իր նկատմամբ ընտրված առավել մեղմ խափանման միջոցի պայմանները։ Նույն որոշմամբ Սիմոն Հարությունյանի նկատմամբ հայտա¬րար¬վել է հետախուզում, իսկ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև Ս.Հարությունյա¬նին հայտնաբերելը։
2013թ. հունիսի 6-ին Սիմոն Հարությունյանը հայտնաբերվել է, որի հիմքով քրեական գործի կասեցված վարույթը 2013թ. հու¬նիսի 7-ին կայացված որոշմամբ վերսկսվել է։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինն սույն գործով ամբաստանյալ Սիմոն Հա¬րութ¬¬յունյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, պայմանագրային հիմունքներով զինվորական ծառայության մեջ գտնվելով ՀՀ ՊՆ 95532 զորա¬մասում, որպես 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի նռնակաձիգ, կոչումով կրտսեր սերժանտ, 2013թ. հունվարի 8-ից մինչև 11-ը, հունվարի 14-ից մինչև 18-ը, հունվարի 21-ից մինչև 25-ը, հունվարի 29-ից մինչև փետրվարի 1-ը, փետվարի 4-ից մինչև 8-ը և փետրվարի 11-ից մինչև 13-ը պարտավոր լինելով ներկայանալ ծառայության` զինվորական ծառայությունից ժամա¬նա¬կավորապես խուսափելու նպատակով 2013թ. հունվարի 8-ից մինչև փետրվարի 13-ը` ընդհանուր առմամբ 26 ծառայողական օր, այսինքն` երեք օրից ավել, բայց մեկ ամսից ոչ ավել տևո¬ղությամբ` առանց հարգելի պատճառների ծառայության չի ներկայացել և միայն 2013թ. փետրվարի 13-ին` ժամը 11.00-ին, կամովին ներկայացել է ՀՀ ՊՆ Աբովյանի ռազմական ոստիկանության բաժին։
Բացի այդ, Ս.Հարությունյանը 2013թ. մարտի 4-ից 7-ը, մարտի 11-ից 15-ը, մարտի 18-ից 22-ը և մարտի 25-ից մինչև 27-ը պարտավոր լինելով ներկայանալ ծառայության` զինվորական ծառա¬յությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով` 2013թ. մարտի 4-ից մինչև 27-ը` ընդհա¬նուր առմամբ 17 ծառայողական օր, այսինքն` երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողութ¬յամբ` առանց հարգելի պատճառների ծառայության չի ներկայացել և 2013թ. մարտի 27-ին` ժամը 10.00-ին, կամովին ներկայացել է ՀՀ ՊՆ Աբովյանի ՌՈ բաժին, որի համար նախաքննական մար¬մինը նրան մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2-րդ դրվագ)։
Այնուհետև, Ս.Հարությունյանը, 2013թ. մարտի 28-ից 29-ը, ապրիլի 2-ից մինչև 6-ը պար¬տա¬վոր լինելով ներկայանալ ծառայության, զինվորական ծառայությունից ժամանակավորա¬պես խու¬սա¬¬փելու նպատակով` 2013թ. մարտի 28-ից մինչև ապրիլի 6-ը` ընդհանուր առմամբ 7 ծառա¬յո¬ղական օր, այսինքն` երեք օրից ավել, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ, առանց հարգելի պատ¬ճառ¬ների ծառայության չի ներկայացել և 2013թ. ապրիլի 6-ին` ժամը` 11.00-ին, բերման է ենթարկ¬վել ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժին, որի համար նախաքննական մարմինը նրան մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով (3-րդ դրվագ)։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանը միջնորդեց գործը քննել դատա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬յու¬նը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամբաս¬տան¬յալն հայ¬տա¬րարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավե¬լին` առա¬ջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը, հաշ¬վի առնելով մեղադրողի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այն, որ ամբաստանյալին երեք դրվագ¬ներով առաջադրված մեղադրանքի իրավաբանական որակումը ճիշտ է, փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայ¬ման¬ները` Դատա¬րա¬նը, համապա¬տաս¬¬խան որոշման կայացմամբ, գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննության կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երեք դրվագներով) ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանին առա¬¬ջադրված մեղադրանքը, բացի վերջինիս նախաքննական խոս¬տովանական ցուց¬մունքից, Դատարանն հաս¬տատված հա¬մա¬րեց գործով վկաներ` ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 3-րդ գումարտակի հրամա¬նա¬տար Խաչատուր Սահակյանի, նույն զորամասի պայմանագրային զին¬ծա¬ռայողներ, շարքայիններ Կառլեն Կարապետյանի և Արթուր Մարգար¬յանի, Գևորգ Հաջաթյանի ու Խաչատուր Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` ՀՀ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի 2012թ. հունիսի 11-ի թիվ 2245 հրամանի, ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորի ռազմական ոստիկանության բաժնի հերթապահ Օհանջանյանի 2013թ. հունվարի 8-ի թիվ 8, նույն բաժնի պետ Հ.Նազարյանի 2013թ. հունվարի 8-ի թիվ 15, ՀՀ ՊՆ Աբովյանի ՌՈ բաժնի պետ Վ.Աղաջանյանի` 2013թ. փետրվարի 13-ի թիվ 13, ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորի ՌՈ բաժնի պետ Հ.Նազարյանի` 2013թ. փետրվարի 13-ի թիվ 267 հեռախոսագրերի, 2013թ. մարտի 4-ի թիվ 843, 2013թ. փետրվարի 28-ի, 2013թ. մարտի 1-ի թիվ 822, 2012թ. դեկտեմբերի 28-ի թիվ 518/6771 զեկուցագրերի, ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 27, 36, 38 հրամանների քաղվածքների, 2013թ. մարտի 27-ին կազմած թիվ 508 և 2013թ. ապրիլի 3-ին կազմած թիվ 557 հեռախոսագրերի, ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասի հրամանատար Ա.Սիմոնյանի կազմած 2013թ. ապրիլի 8-ի թիվ 1085 տեղեկանքի առկայությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանին առաջադրված մեղադ¬րան¬քի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատա¬րա¬նը հաստատված է համարում այն, որ պայմանագրային հիմունքներով զին¬վո¬րա¬կան ծառայություն իրականացնող, կրտսեր սերժանտ Սիմոն Հարությունյանը նրան մեղ¬¬¬սագրվող հանցավոր արարքները` առանց հարգելի պատճառների ժամանակին ծառայության չներկայանալու եղա¬նակով զորամասն ինքնակամ լքելն երեք օրից ավելի« բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևո¬ղությամբ, որն հետապնդել է զինվորական ծառայությունից ժամանակավորա¬պես խու¬սա¬¬փելու նպատակ, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 1-ին մա¬սով (երեք դրվագներով), որակված է ճիշտ, ամբաս¬տանյալը քրեա¬կան պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է վերոնշյալ հոդվածի համապա¬տաս¬խան մասով։
Ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շե¬լիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬խել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬¬ցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ իր 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վութ¬յունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցո¬ղութ¬յամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով Դատարանը որպես ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանի անձը դրա¬կա¬նորեն բնու¬թագրող տվյալներ, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանքներ է գնահատում վերջինիս երիտասարդ լինելը (ըստ AM սերիայի 0552135 համարի անձնագրի լուսապատճենի` ծնվել է 1991թ. դեկտեմբերի 7-ին), իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկողծորեն զղջալը։
Ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ վերջինս ծառայության վայրում բնութագրվում է բացասաբար ( ըստ ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 3-րդ հրաձգային գումարտակի հրամանատար Խ.Սահակյանի կողմից 2012թ. դեկտեմբերի 25-ին տրված ծառայողական բնու¬թագրի)։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգամանք է գնահատում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը` հաշվի առնելով, որ վերջինս, 2013թ. փետրվարի 27-ին ազատվելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանի 2012թ. դեկտեմբերի 14-ի դատավճռով նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից` 15 օր ժամ¬կետով կա¬լանքից, դատվածությունը չմա¬րված` կատարել է ոչ մեծ ծանրության նոր դիտավորյալ հանցա¬գործություններ ( համաձայն` ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. հունվարի 25-ի դրութ¬յամբ կատարված ստուգման արդյունքներով տրված դատվածության տեղեկանքի, Դատարանի 2012թ. դեկտեմբերի 14-ի դատավճռի, ինչպես նաև 2013թ. փետրվարի 13-ին ՀՀ ՊՆ Աբովյանի ռազմական ոստիկանության բաժին ինքնակամ ներկայացած Ս.Հարութ¬յունյանին դա¬տավճռով նրա նշանակված պատիժը կրելուն ուղարկելու վերաբերյալ կազմված հեռախո¬սագրի առկա¬յության)։
Վերոնշյալ հանգա¬մանքներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն համապատասխանաբար նվազեցնում կամ բարձրացնում են ամբաստանյալ Սիմոն Հա¬րութ¬յունյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Ս.Հա¬րութ¬յունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի հարցերին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցա¬կազ¬մի պատժամասն այլ¬ընտրան¬քային է, նախա¬տեսում է պատժատեսակներ կալանքի կամ որո¬շակի ժամկետով կարգա¬պահական գումարտակում պահելու տեսքով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանա¬կելու, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրա¬ռում) հար¬ցերը։
Ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալա¬նավորում, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ին մասի ուժով` նրա նկատմամբ կալանքն որպես պատժատեսակ նշանակելու իրավական խոչընդոտ է, հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված (նվազ խիստ պատ¬ժա¬տեսակ նշանակելու) կանո¬նը տվյալ դեպքում կիրառելի չէ, ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի նկատ¬մամբ կարող է նշանակվել պատիժ բացառապես կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով։
Հաշվի առնելով չափահաս տարիքում կատարած դիտավորյալ հանցա¬գոր¬ծության համար դատ¬վա¬ծության առկայության փաստը և քննարկելով հանցագոր¬ծություն¬ների ռե¬ցի¬դիվը որպես պատիժ նշանակելու հատուկ կարգ սույն գործով ամբաս¬տանյալ Սիմոն Հարությունյանի նկատ¬մամբ կիրառելու հարցը` Դատարանը փաստում է, որ`2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատա¬րելով` օրենսդիրը սահմանել է հան¬ցա¬գործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշա¬նա¬¬կե¬լու հա¬տուկ կարգ, թեև մինչ այդ ռեցի¬դիվը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով սահ¬ման¬ված բացա¬¬ռապես պատասխանատ¬վութ¬յունը և պատիժը խստաց¬նող հանգա¬մանք էր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանմամբ` հանցագործությունների ռեցի¬դիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատ¬վա¬ծություն ունի նախ¬կինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար։ Նույն հոդվածի 1-ին մասի հա¬մա¬ձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն ան¬¬ձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի հա¬մար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է հա¬մար¬¬վում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից կամ պատիժը կրելուց ազատ¬վելու պահից։
Սույն գործով իրեն մեղսագրվող արարքներն ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանը կա¬տա¬րել է 2013թ. ընթացքում, այսինքն` 2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդ¬վա¬ծի լրացում կատա¬րելուց հետո, հետևաբար` նրա նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի 67.1 հոդ¬վա¬ծով սահմանված կանոններով, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի պահանջից։
ՀՀ քրեական օրենսգքրի 67.1 հոդվածի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտան¬¬գավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս անհրա¬ժեշտ է հաշ¬վի առնել կատարված հանցագործությունների բնույթը, քանակը, և ծան¬րության աստի¬ճանը, այն հանգա¬մանք¬ները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության ռեցիդիվի համար նշանակված պա¬տիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապա¬տաս¬խան հոդվածի սանկցիա¬յով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից…..։
Վերոնշյալ վերլուծությունների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում հանցա¬գոր¬ծությանների ռեցիդիվը Դատարանը պետք է հաշվի առնի ոչ միայն որպես ամբաս¬տանյալ Ս.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանք, այլև վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հա¬տուկ կարգի կիրա¬ռումն հիմնավորող փաս¬տարկ։ Ընդ որում, տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ նրան մեղ¬սագրվող դրվագներից յուրաքանաչյուրով կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշա¬նակված պատիժը չի կարող մեկ տարուց պակաս լինել։
Ամբաս¬տան¬յալ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման չափը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի է առնում նաև արագացված կար¬գով դատական քննության կարգով մեղադ¬րական դա¬տավճիռ կայացնելիս պատիժ նշա¬նա¬կելու` ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված սկզբունքը, համաձայն որի` այն Ս.Հարությունյանի դեպքում այն չի կարող գերազանցել 1(մեկ) տարի 4(չորս) ամիսը։
Նկատի ունենալով, որ Սիմոն Հարությունյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք¬ներ` Դատարանը վերջինիս նկատմամբ հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս ղեկավարվում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջով, որը թույ¬լատրելի է համարում նաև պա¬տիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Պատժի նպատակներն ապահո¬վելու տեսանկյու¬նով Դատարանը գտնում է, որ ամբաս¬տան¬յալ Սիմոն Հարությունյանն իր նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշա¬նակվող պա¬տիժը պետք է կրի, այն ար¬դա¬¬րացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատա¬րումը կանխելու հա¬մար, իսկ նրա անձը բնութագրող, պատաս¬խանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մացնող և ծանրացնող հանգամանքներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատ¬մամբ մեղսագրվող արարքներից յուրաքանչյուրով պատժաչափ սահմա¬նելիս և վերջնական պատժի չափը որոշելիս։
Քննարկելով ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կա¬լա¬¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ սույն դատական ակտը կայացնելու պա¬հին այն վերացնելու կամ փո¬փո¬խե¬լու հիմ¬քերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրան իրական պատժի` կարգա¬պա¬հական գումարտակում պահելու դատա¬պար¬տե¬լու և դա¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬դառ¬նալով ամ¬բաս¬¬¬տան¬¬յալ Ս.Հարություն¬յա¬նի պատ¬ժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամ¬կետն հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրա պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջինիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2013թ. հունիսի 6-ից, որի դեպ¬քում նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2013թ. հունիսի 6-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանա¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հարցերին։
Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն` նույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերում թվարկված դա¬տական ծախսերն ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն, Դատարանը դատական ծախ¬սերի հարցն համարում է լուծված։ Դատարանն արձա¬նագրում է նաև, որ ամբաստանյալ Ս.Հարութ¬յուն¬յանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառ¬վել, քրեական գործով քաղա¬քա¬ցիական հայց չի ներկա¬յաց¬վել, իսկ իրեղեն ապա¬ցույցները քրեական գործում բացակայում են։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Սիմոն Բուրդելի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով և 361-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության դրվագ¬նե¬րից յուրա¬քանչյուրով նրա նկատ¬մամբ նշանակել պա¬տիժ` կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով` 1 (մեկ) տարի ժամկե¬տով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժները մասնակիորեն գումարելով` Սիմոն Բուրդելի Հարությունյանի նկատմամբ նշա¬նակել վերջ¬նական պա¬տիժ` կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկե¬տով։
Սիմոն Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2013թ. հունիսի 6-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերա¬բերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ