ԵԿԴ/0043/01/13


Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«26» հունիսի 2013թ. ք. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Լ.ՉԱՐԽԻՖԱԼԱՔՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Լ.ԲԱԼՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Գարրի Մկրտչյանի և նրա շահերի պաշտպան Լիանա Բալյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գարրի Ավետիքի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
24.01.2013 թվականին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13105913 քրեական գործը:
26.01.2013 թվականին Գարրի Մկրտչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Է.Կարապետյանը 26.01.2013 թվականին համապատասխան միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Գարրի Մկրտչյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 26.01.2013 թվականի որոշմամբ բավարարվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Է.Կարապետյանի միջնորդությունը և մեղադրյալ Գարրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Է.Կարապետյանը նկատի ունենալով, որ Գարրի Մկրտչյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 2013 թվականի մարտի 24-ին, սակայն քրեական գործի հանգամանքների լրիվ, բազմակողմանի, օբյեկտիվ հետազոտման համար անհրաժեշտ է ստանալ դատաձգաբանական, դատահետքաբանական և դատաապրանքագիտական համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, ծանոթացնել կողմերին, քննությամբ ձեռք բերված նոր տվյալներով լրացուցիչ հանձնարարություն տալ ոստիկանության բաժնին և անհրաժեշտության դեպքում լրացուցիչ հարցաքննել մեղադրյալին, ավարտել նախաքննությունը, կողմերին ծանոթացնել քրեական գործի նյութերին, լուծել հնարավոր միջնորդությունների քննարկման հարցը, բացի այդ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ՀՅՔՐԴ/0106/01/08 որոշման համաձայն` անհրաժեշտ է քրեական գործը դատարան ուղարկել մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանալուց 15օր առաջ և եթե մեղադրյալը հայտնվի ազատության մեջ կարող է թաքնվել քննությունից, կատարել նոր հանցանք, խոչընդոտել քննությանը` քրեական գործով վկաներին ուղորդելով իր համար բարենպաստ ցուցմունքներ տալուն, 12.03.2013 թվականին համապատասխան միջնորոդություն է հարուցել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղարյալ Գարրի Մկրտչյանին կալանաքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու վերաբերյալ:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 19.03.2013 թվականի որոշմամբ բավարարվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Է.Կարապետյանի միջնորոդությունը և մեղադրյալ Գարրի Մկրտչյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել 2/երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 2013 թվականի մայիսի 24-ը:
Միաժամանակ դատարանի նույն որոշմամբ բավարարվել է մեղադրյալ Գարրի Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Լ.Բալյանի միջնորդությունը` գրավը որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին և գրավի գումարի չափ է սահմանվել 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը:
27.03.2013 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Գարրի Մկրտչյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի հունվար ամսին «Հրազդանի» կիրճից գտնելու միջոցով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել 9 մմ տրամաչափի «ՊՄ» /Մակարով/ տեսակի «ԿԵ 4816» համարի հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող՝ թվով ութ, փամփուշտ, որոնցից 9 մմ տրամաչափի «ՊՄ» /Մակարով/ տեսակի «ԿԵ 4816» համարի հրազեն հանդիսացող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող թվով վեց փամփուշտները հայտնաբերվել են վերջինիս մոտից 2012 թվականի հունվարի 23-ին՝ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ։
Բացի այդ, Գարրի Մկրտչյանը, 2013 թվականի հունվարի 23-ին` ժամը 22։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան 18 հասցեում գործող «7 Կադր» ՍՊԸ-ին պատկանող համանուն սրճարանում ծննդյան տարեդարձը նշելու ժամանակ գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով սրճարանի հաճախորդների ու աշխատակիցների նկատմամբ, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու նպատակով, ապօրինի ձեռք բերած և իր մոտ ապօրինի կրվող՝ հրազեն հանդիսացող, «Մակարով» տեսակի ԿԵ 4816 գործարանային համարի ատրճանակից երկու անգամ կրակել է սրճարանի առաստաղի ուղղությամբ, վնասել այն` «7 Կադր» ՍՊԸ-ին պատճառելով 15.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս։
02.04.2013 թվականին թիվ 13105913 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի մայիսի 08-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Գարրի Ավետիքի Մկրչտյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 1 (մեկ) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` տուգանքի 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցվել է Գարրի Մկրտչյանի նախնական կալանքի տակ գտնված 1 ամիս 24 օրը և թողնվել է կրելու ազատազրկում` 10 (տաս) ամիս 6 (վեց) օր ժամկետ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 10 (տաս) ամիս 6 (վեց) օր ժամկետով և տուգանք` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճռով որոշվել է, իրեղեն ապացույցները՝ «ՊՄ» /Մակարով/ տեսակի «ԿԵ 4816» համարով ատրճանակը և 9մմ (9x18 մմ) տրամաչափի 2 (երկու) հատ մարտական փամփուշտները թողնել ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության տնօրինմանը, իսկ փամփուշտների կրակված պարկուճները՝ ոչնչացնել։
Գարրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Որոշվել է նաև, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Գարրի Մկրտչյանին կալանքից ազատելիս մուծված գրավի գումարը` 600.000 ՀՀ դրամը, վերադարձնել գրավատու Լիանա Բալյանին։
Գործի քննությունն իրականացվել է դատական քննության արագացված կարգով:
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Գարրի Մկրտչյանը և նրա շահերի պաշտպան Լիանա Բայլանը բերել են վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել են այն բեկանել և փոփոխել, նշանակված պատիժը մեղմացնել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանել փորձաշրջան:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի հունիսի 04-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության ՀՀ Վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Գործի փաստական հանգամանքները
Ամբաստանյալ Գարրի Մկրտչյանը 2013 թվականի հունվար ամսին «Հրազդանի» կիրճից գտնելու միջոցով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել 9 մմ տրամաչափի «ՊՄ» /Մակարով/ տեսակի «ԿԵ 4816» համարի հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող՝ թվով ութ, փամփուշտ, որոնցից 9 մմ տրամաչափի «ՊՄ» /Մակարով/ տեսակի «ԿԵ 4816» համարի հրազեն հանդիսացող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող թվով վեց փամփուշտները հայտնաբերվել են վերջինիս մոտից 2012 թվականի հունվարի 23-ին՝ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ։
Բացի այդ, Գարրի Մկրտչյանը, 2013 թվականի հունվարի 23-ին` ժամը 22։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան 18 հասցեում գործող «7 Կադր» ՍՊԸ-ին պատկանող համանուն սրճարանում ծննդյան տարեդարձը նշելու ժամանակ գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով սրճարանի հաճախորդների ու աշխատակիցների նկատմամբ, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու նպատակով, ապօրինի ձեռք բերած և իր մոտ ապօրինի կրվող՝ հրազեն հանդիսացող, «Մակարով» տեսակի ԿԵ 4816 գործարանային համարի ատրճանակից երկու անգամ կրակել է սրճարանի առաստաղի ուղղությամբ, վնասել այն` «7 Կադր» ՍՊԸ-ին պատճառելով 15.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Ամնաստանյալ Գարրի Մկրտչյանը և նրա շահերի պաշտպան Լիանա Բալյանը գտել են, որ դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում Գարրի Մկրտչյանի կողմից կատարած արարքի ծանրությանն ու իր անձին:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները նշել է, որ խախտվել է <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի այն դրույթն ըստ որի` ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերք, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով:
<<Օրենք>> ասելով, Կոնվենցիան նկատի է ունեցել ներպետական օրենսդրությունը: Ներպետական օրենսդրությամբ սահմանված կարգի խախտումը տվյալ դեպքում անմիջականորեն հանգեցնում է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով պաշտպանվող իրավունքի խախտմանը:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական իրենսգրքի 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները գտել են, որ առկա են մի շարք հանգամանքներ, որոնք կարող են դատարանի կողմից դիտվել որպես Գարրի Մկրտչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող:
Որպես այդպիսիք նշել են հետևյալը`
Ըստ <<Դավթաշեն բնակֆոնդ և կոմունալ տնտեսություն>> ՓԲԸ-ի կողմից 25.01.2013 թվականին տրված տեղեկանքի` Գարրի Ավետիքի Մկրտչյանը ծնվել է 1977 թվականի հունվարի 23-ին, դպրոց է հաճախել 1983 թվականին, ավարտել է 1993 թվականին: Ամուսնացած է, ընտանիքի օրինակելի հայր է, խնամքին ունի երկու անճափահաս երեխա, մշտապես գրանցված և բնակվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ փողոցի թիվ 70 տանը, վայելում է շրջապատի սերն ու հարգանքը, բնութագրվում է դրականորեն, նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել: Տան միակ աշխատողը հանդիսանում է Գարրի Մկրտչյանը, որի խնամքին բացի երեխաներից գտնվում է նաև ծանր հիվանդությամբ տառապող հայրը` Ավետիք Մկրտչյանը: Ըստ 22.04.2013 թվականի Նաիրի բժշկական կենտրոնից տրված ընթացիք էպիկրիզի` Գարրի Մկրտչյանի հայրը 06.04.2013 թվականին հոսպիտալացվել է <<Նաիրի>> բժշկական կենտրոն և այնտեղ է գտնվում առ այսօր: Հայրը տառապում է հաստ աղու ռեցիդիվ C-r, մասնակի աղիքային անանցանելիության հիվանդությամբ:
Նշել են, որ եթե Գարրի Մկրտչյանը կալանավորվի ապա ով պետք է հոգա ծանր հիվանդությամբ տառապող հոր բժշկական ծախսերը և նշանակում է, որ սույն դատավճռով վտանգվում է նաև ծանր հիվանդի կյանքը, ինչն անթույլատրելի է:
Բացի այդ, Գարրի Մկրտչյանը 2013 թվականի հունվարի 23-ին ժամը 22:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Աբովյան 18 հասցեում գործով <<7 Կադր>> ՍՊԸ-ին պատկանող համանուն սրճարանում ծննդյան տարեդարձն իր մտերիմ ընկերների հետ նշելու ժամանակ, երբ որ բերել են ծննդյան տորթը` ուրախությունից, պահի ազդեցության տակ, առանց որևէ մեկին վախեցնելու կամ վնասելու դիտավորության, ատրճանակից երկու անգամ կրակել է սրճարանի առաստաղի ուղղությամբ, չգիտակցելով, որ պահի ազդեցության տակ կատարել է քրեորեն պատժելի արարք:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-381-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները խնդրել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.05.2013 թվականի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, նշանակված պատիժը մեղմացնել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանել փորձաշրջան:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբստանայլ Գարրի Մկրտչյանի և նրա շահերի պաշտպան Լիանա Բալյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Համաձայն ՀՀ քրեական օրնեսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել մի շարք որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ (...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (...), (տե՛ս Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումը): Նույնանման մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-01/08 որոշումներում:
Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
(…) Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը» (տե՛ս Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը):Նույնանման մոտեցում է արտահայտվել նաև Ռոբերտ Խատոյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07 որոշմամբ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդրական վերը նշված կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դատարանն ամբաստանյալ Գարրի Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատիժների տեսակն ու չափը որոշելիս, հաշվի է առել ինչպես նրա կատարած արարքների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առել, որ վերջինս համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքների համար, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան 2 երկու երեխա։
Դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հաշվի է առել, որ նա հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներ` դատարանը հաշվի է առել, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Դատարանը, հաշվի առնելով գործի փաստական և վերը նշված հանգամանքները և ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, փաստելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված է նաև պատժի նվազ խիստ տեսակ՝ կալանք, հանգել է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու համար ամբաստանյալը պետք է դատապարտվի ազատազրկման և կրի նշանակված պատիժը, քանի որ նրա ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, ինչը նաև անհրաժեշտ ու բավարար միջոց է՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով մեղադրյալ Գարրի Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման հարցը, գտնում է, որ դատարանը բավարար չափով հաշվի առնելով վերջինիս կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիաների շրջանակներում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Նման եզրահանգման հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն համգամանքը, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում չկան այնպիսի օբյեկտիվ տվյալներ, որոնք կարող էին Վերաքննիչ դատարանի մոտ առաջ բերել համոզվածություն, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու, ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելի չէ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի կողմից սույն քրեական գործով կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գարրի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը,

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի մայիսի 08-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գարրի Ավետիքի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ իսկ ամբաստանյալ Գարրի Մկրտչյանի և նրա շահերի պաշտպան Լիանա Բալյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Գարրի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց գրավը` թողնել անփոփոխ, մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալ Գարրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց մուծված գրավը` վերադարձնել այն մուծած անձին:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ