ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԿԴ/0029/01/13
նախագահող դատավոր` Գ. Պողոսյան


ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դատախազ` Ս. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ռ. ՍԱՀԱԿՅԱՆԻ
պաշտպան` Լ. ԱՎԱԳՅԱՆԻ

2013 թվականի նոյեմբերի 20-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Ռուստամ Վանիկի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս. Սարգսյանի և ամբաստանյալ Ռ. Սահակյանի պաշտպան Լ. Ավագյանի վերաքննիչ բողոքները.

ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիայի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Օհանյանի 2013 թվականի հունվարի 31-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 16104013 քրեական գործը: / քրեական գործ, հատոր 1, էջ 1/
2. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիայի քննչական բաժնի պետ Ս.Սարդարյանի 2013 թվականի հունվարի 31-ի որոշմամբ թիվ 16104013 քրեական գործով ստեղծվել է քննչական խումբ: /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 18/
3. 2013 թվականի հունվարի 31-ին Ռ.Սահակյանը ձերբակալվել է: /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 19/
4. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիայի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Օհանյանի 2013 թվականի փետրվարի 01-ի որոշմամբ Ռ.Սահակյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 103-104/
5. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 01-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռուստամ Վանիկի Սահակյանի նկատմամբ ` որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
Կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2013 թվականի հունվարի 31-ից: /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 113-116/
6. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Առաքելյանը 2013 թվականի փետրվարի 13-ի որոշմամբ թիվ 16104013 քրեական գործն ընդունել է վարույթ: /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 2/
7. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Առաքելյանի 2013 թվականի մարտի 11-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռ.Սահակյանի կողմից գործով չպարզված անհայտ անձի հետ միասին խուլիգանություն կատարելու և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք տալով, լրագրող Գ.Շամշյանի կողմից իր մասնագիտական օրինական գործունեությանը իրականացնելուն խոչընդոտելու վերաբերյալ անջատվել է մաս և անջատված մասին շնորհվել է թիվ 16104013/1 համարը: /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 80-81/
8. 2013 թվականի մարտի 15-ին թիվ 16104013 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն օրը: /քրեական գործ հատոր 3 էջ 1/
9. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2013 թվականի մարտի 18-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի մարտի 29-ի որոշմամբ նշանակվել` դատաքննության: /քրեական գործ հատոր 3 էջ 2,12/
10. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Ռուստամ Վանիկի Սահակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և դատապարտվել է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 300.000 ՀՀ դրամ տուգանքի, իսկ 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ ազատազրկման մեկ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ սույն և Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 21-ի դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է՝ նշանակվել ազատազրկում մեկ տարի ժամկետով և 800.000 ՀՀ դրամ տուգանք։
Ռ.Սահակյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ և պատժի սկիզբը հաշվվել` 2013 թվականի հունվարի 31-ից։ /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 128-131/
11. Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ռուստամ Վանիկի Սահակյանի պաշտպան Լ.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:

Գործի փաստական հանգամանքները
12 Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Ռուստամ Վանիկի Սահակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ու 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի հունվարի 30-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, Երևանի Թաիրովի 14 հասցեում տեղակայված ՀՀ ոստիկանության ՃՈ օպերատիվ կառավարման կենտրոնի հատուկ պահպանվող տարածքում, ինքնությունը չպարզված ևս մեկ անձի հետ, խոչընդոտել են այդ ժամանակ նշված տարածքում լրագրող Գագիկ Գևորգի Շամշյանի կողմից իր մասնագիտական օրինական գործունեությունն իրականացնելուն, որի ընթացքում Գ.Շամշյանի առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք են տվել։
Բացի այդ, նույն ժամանակ Ռ.Սահակյանը ինքնությունը չպարզված անձի հետ սե-ռական բնույթի հայհոյանքներ և բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ են տվել Գ.Շամ-շյանի հասցեին, որով դիտավորությամբ, կոպիտ կերպով խախտել են հասարակական կար-գը, այդ ընթացքում Ռ.Սահակյանի և ինքնությունը չպարզված անձի գործողությունների հե-տևանքով որոշակի ժամկետով խանգարվել է ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնի աշխատակիցների աշխատանքի բնականոն ընթացքը։
Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանը դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով և զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ու կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանի սպառնալիքն իրական չի եղել ու չէր կարող իրագործվել և գործադրվել, նկատի ունենալով, որ նրա ու տուժողի վիճաբանությունը տեղի է ունեցել ՀՀ ոստիկանության ՃՈ հատուկ պահպանման տարածքում՝ բազմաթիվ ոստիկանների ներկայությամբ, ովքեր վեճի ընթացքում թույլ չեն տվել, որ ամբաստանյալը մոտենա տուժողին, այսինքն՝ ամբաստանյալն օբյեկտիվորեն հնարավորություն չի ունեցել տուժողի նկատմամբ գործադրելու հնչեցրած սպառնալիքը։
Ռ.Սահակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասով արարքը վերավորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
13. Վերաքննիչ բողոքների գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
14. Դիմող` Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Սարգսյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի նախապատմությունը` հայտնել է, որ դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ` նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա և Ռ.Սահակյանին նշանակվել է անարդարացի ու ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալը դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով և զուգորդվել` անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ու կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից: Այսինքն` կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն: Ամբաստանյալի կատարած մյուս արարքին տվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական, առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նախաքննական մարմնի կողմից արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական: Իրական է եղել վտանգավոր բռնության սպառնալիքը, քանի որ ամբաստանյալի կողմից արտահայտված բառերը <<գլուխդ կջարդեմ>> և նրա կողմից տուժողի վրա հարձակվելու փորձերը, որոնք դժվարությամբ կանխվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, հիմնավորում են, որ Ռ.Սահակյանը հնարավորության դեպքում կիրականացներ իր սպառնալիքները: Վերջինիս կողմից հնչեցված սպառնալիքներն իրականություն չեն դարձել միայն այն պատճառով, որ ՃՈ աշխատակիցների ահազանգով օգնության են հասել Երևանի ոստիկանության Մալաթիայի աշխատակիցները:
Ռ.Սահակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժն անարդարացի է ու ակնհայտ մեղմ և չի համապատասխանում նրա կատարած հանցագործության բնույթին ու ծանրությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար դատարանը ակնհայտ մեղմ պատիժ է նշանակել` մեկ տարի ազատազրկում: Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը հանցանքը կատարել է ոստիկանության տուգանային հրապարակում` արհամարհելով ոստիկաններին, որոնք ներկայացնում են պետության շահը: Դատարանը հաշվի չի առել նաև ամբաստանյալի անձը բնութագրող հատկանիշները, դրսևորված վարքագիծը դատարանում:
Դիմողը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճիռը բեկանել ամբողջությամբ, կայացնել նոր դատական ակտ և Ռ.Սահակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասի մեղադրանքով դատապարտել ազատազրկման ձևով պատժի ու 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման երկու տարի ժամկետով:
15. Դիմող` ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանի պաշտպան Լ.Ավագյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի նախապատմությունը` հայտնել է, որ 2013 թվականի հունվարի 30-ին` ժամը 20:30-ի սահմաններում, Ռ.Սահակյանի վարած <<Մերսեդես Բենց G55AMG>> մակնիշի 77AL777 պետհամարանիշի ավտոմեքենան և մյուս երկու` <<Մերսեդես Բենց G500>> 77NT777 ու <<ՎԱԶ 21703-110-01>> մակնիշի 77NQ777 պետհամարանիշով ավտոմեքենաները Ռ.Սահակյանի ուղեկցությամբ տեսուչների կողմից տեղափոխվել են ՀՀ ոստիկանության ՃՈ հատուկ պահպանման տարածք: Սակայն որևէ իրավախախտում ՃՈ աշխատակիցների կողմից չի արձանագրվել:
Ռ.Սահակյանին նախաքննության մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ու 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել:

Հատուկ պահպանվող տարածքում, բացի ոստիկաններից, Գ.Շամշյանից և Ռ.Սահակյանից այլ անձիք չեն գտնվել: Վիճաբանությունը ծագել է Շամշյանի սադրանքով` նրա <<Ելույթ մի ունեցիր այ տղա>> արտահայտությունից հետո:
Բացի Գ.Շամշյանի հայտարարություններից ու ցուցմունքներից, որևէ այլ ականատես վկա չի լսել կամ տեսել Ռ.Սահակյանի կողմից Շամշյանի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքը:
Քրեական գործով առկա չէ դեպքի վայրի զննության արձանագրություն, ինչով կարող էր փաստվել բջջային հեռախոս նետելու հանգամանքը, առգրավված բջջային հեռախոս և բջջային հեռախոսի զննություն, մասնագիտական եզրակացություն:
Ռ.Սահակյանին ենթադրությունների հիման վրա միևնույն արարքի` այն է խմբի կազմում Գ.Շամշյանի առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք տալու համար առաջադրվել է մեղադրանք թե` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և թե` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով, ինչը քրեադատավարական օրենքի կոպիտ խախտում է: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի մասով` դատարանը եզրահանգում է կատարել սպառնալիքի ոչ իրական լինելու վերաբերյալ հետևյալ հետևությամբ` <<տուժողի գլուխը ջարդելու վերաբերյալ սպառնալիքը չի կարող դիտվել և գնահատվել որպես նրա առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք` այն պատճառաբանություններով ու հիմնավորումներով, որ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ապացույցներ ձեռք չբերվեցին այն մասին, որ նշված սպառնալիքը եղել է իրական, ու տուժողը բավարար հիմքեր է ունեցել վախենալու դրա իրականացումից: Այլ կերպ ասած` տուժողը գիտակցել է, որ նկարահանումներ չկատարելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պահանջը չկատարելու դեպքում նրա սպառնալիքն անմիջապես կիրագործվի և իր առոջության համար վտանգավոր բռնություն կգործադրվի>>: Դատարանը պետք է ապացուցված համարեր այն հանգամանքը, թե Սահակյանը Շամշյանի առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք տվել է թե ոչ:
Բացի դատաքննության ընթացքում հետազոտված Գ.Շամշյանի նախաքննական ցուցմունքում շարադրված հետևյալ մտքից, թե իբր Ռ.Սահակյանը Շամշյանին դիմել է ասելով <<դու քո գործն ես անում, գային էլ իրա գործնա անում>>, որևէ վերաբերելի ապացույց առկա չէ այն մասին, որ Գ.Շամշյանը ներկայացել է, որպես լրագրող, լրագրողի մասնագիտական օրինական գործունեություն իրականացնող, Ռ.Սահակյանը չի իրազեկվել թե ինչու և ում կողմից են նկարահանվում ավտոմեքենաները, հետևաբար չէր կարող գիտակցել, որ Շամշյանի կողմից իրականացվում է լրագրողի մասնագիտական օրինական գործունեություն: Գ.Շամշյանը հատուկ պահպանվող տարածքում անընդմեջ կատարել է լուսանկարահանում և տեսաձայնագրում: Ոստիկանության աշխատակիցները Շամշյանի հրահանգներով մինչև վիճաբանությունը ավտոմեքենաները տարբեր դիրքերով հարմարացրել են, որպեսզի Շամշյանը տեսանկարահանի: Ռ.Սահակյանի գործողությունը չի կարող դիտարկվել լրագրողի մասնագիտական օրինական գործունեությանը խոչընդոտել: Ներկայացված ապացույցներում առկա չէ վերաբերելի ապացույց այն մասին, որ լրագրողի մասնագիտական օրինական գործունեություն իրականացնելիս Ռ.Սահակյանը Շամշյանի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք է տվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով առաջադրված մեղադրանքի մասով դատարանը նշել է <<… Միևնույն ժամանակ, անդրադառնալով խուլիգանության ընթացքում բռնության գործադրման սպառնալիքի առկայության և իրական լինելու հանգամանքին, դատարանը գտել է, որ թեև տուժողի ուղղությամբ ամբաստանյալի նետած բջջային հեռախոսը չի դիպել նրան և նրա առոջությանը վնաս չի պատճառվել, սակայն նշված բռնությունը գործադրման պահին ստեղծել է ռեալ վտանգ տուժողի առողջության համար>>: Գործի փաստական հանգամանքների համադրության պայմաններում Ռ.Սահակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ:
Դատաքննությամբ չապացուցվեցին հետևյալ հանգամանքները` ինքնությունը չպարզված անձի հետ Ռ.Սահակյանը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու ուղղակի դիտավորությամբ սեռական բնույթի հայհոյանքներ և բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ տվել է արդյոք Գ.Շամշյանի հասցեին թե ոչ: Սահակյանի կողմից Գ.Շամշյանին ուղղված սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալը կարող է արդյոք դիտվել նրա կողմից խմբի կազմում հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու ուղղակի դիտավորություն թե ոչ, Ռ.Սահակյանը Գ.Շամշյանի ուղղությամբ բջջային հեռախոս նետել է թե ոչ, կամ եթե նույնիսկ նետել է, ապա այդ գործողությունը համարվում է արդյոք հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու ուղղակի դիտավորությամբ Շամշյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիք: Առկա չէ վերաբերելի ապացույց այն մասին, որ Շամշյանի վրա բջջային հեռախոս է նետվել:
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ վիճաբանությունը ծագել է Ռ.Սահակյանի և Գ.Շամշյանի միջև, ու այդ ժամանակ հատուկ պահպանվող տարածքում, բացի ոստիկաններից, Շամշյանից և Սահակյանից, այլ անձիք չեն գտնվել: Շամշյանը իր նախաքննական ցուցմունքում հայտնել է, որ << …Այդ ամենը /նկատի ուներ Ռ.Սահակյանի և իր միջև տեղի ունեցած միջադեպը/ տևեց 30 րոպե և ես դուրս եկա ՃՈ տարածքից, հետո նկատեցի, որ մեկ այլ երիտասարդ էլ եկավ և մտավ ՃՈ տարածք, … տեսնելով այդ ամենը, ես կրկին սկսեցի նկարահանել, … նա տեսնելով որ նկարահանում եմ, սկսեց հայհոյանքներ տալ և փորձեց հարձակվել ինձ վրա, ինչը կանխեց Ա.Արշակյանը …>>, նախաքննության ցուցմունքները, թե ինքնությունը չպարզված անձը հանդիսացել է Ռ.Սահակյանի ընկերը, դատաքննությամբ հերքվեց:
Դատարանը չի անդրադարձել Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշմանը:
Ակնհայտ է, որ չի կարող խոսք գնալ Ռ.Սահակյանի կողմից խմբի կազմում ինքնությունը չպարզված անձի հետ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով խուլիգանություն կատարելու միասնական դիտավորություն ունենալու մասին:
Ռ.Սահակյանի կողմից Գ.Շամշյանի ուղղությամբ բջջային հեռախոս նետելու գործողությունը չի համարվում խմբի կազմում հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու ուղղակի դիտավորությամբ Շամշյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիք: Մեղադրական եզրակացության նկարագրական մասում հիշատակվել է, որ Սահակյանը իր ձեռքում գտնվող բջջային հեռախոսը նետել է Շամշյանի ուղղությամբ: Շամշյանի ցուցմունքները գործի ելքով շահագրգիռ անձի ցուցմունքներ են: <<Սուր անկյուն>> հաղորդաշարի տեսանյութը ամբողջական չէ և հարմարեցված է Շամշյանի ցուցմունքններին: Գործով վկա Վ.Պետրոսյանը դատաքննական ցուցմունքում նշել է, որ իբր տեսել է թե ինչպես է ամբաստանյալը Շամշյանի վրա նետում հեռախոս: Վ.Պետրոսյանը նախաքննության ընթացքում, նման ցուցմունք չի տվել: <<Սուր անկյուն>> հաղորդաշարի տեսանյութով` Ռ.Սահակյանը կրկին փորձում է մոտենալ Գ.Շամշյանին, սակայն երկու ոստիկան չեն թողում, որից հետո Ռ.Սահակյանն իր ձեռքում գտնվող բջջային հեռախոսին նմանվող իրը նետում է Գ.Շամշյանի ուղղությամբ: Վ.Պետրոսյանը պարզապես չէր կարող տեսնել հեռախոսը նետելու հանգամանքը:
Հայհոյանքները բացառապես ուղղված են Շամշյանի անձի և ոչ թե հասարակական կարգի բնականոն գործունեության կամ լրագրողի մասնագիտական օրինական գործողությունների իրականացման դեմ:
Հաստատվել է, որ տուժողն իր հերթին հայհոյել է իրեն հայհոյողներին:
Եթե ընդունեն, որ տեղի ունեցած միջադեպի ժամանակ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտվել է` ապա այն խախտվել է թե` Շամշյանի, թե` Սահակյանի գործողությունների արդյունքում:
Դատարանը չի անդրադարձել պաշտպանական կողմի միջնորդությանը Յութուբ ինտերնետային կայքից <<Սուր անկյուն>> հաղորդաշարի տեսանյութի զննության արձանագրությունը ոչ թույլատրելի ապացույց ճանաչելու միջնորդությանը` խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 331-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջները: Դատարանի կողմից խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ կետի պահանջն առ այն, որ <<դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված:
Սույն գործով կիրառման ենթակա չէր, թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ թե 1-ին մասերը: Խախտվել է անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը/ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ կետեր/, դատարանը պաշտպանյալին մեղավոր է ճանաչել ենթադրությունների հիման վրա:
Դիմողը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճիռն ամբողջությամբ և Ռուստամ Սահակյանի վերաբերյալ կայացնել արդարացման դատավճիռ, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը:
16. Ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանը, պաշտպան Լ.Ավագյանը պնդեցին իրենց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեցին այն բավարարել, դատախազ Ս.Սարգսյանի բողոքի դեմ առարկեցին:
Դատախազը Ս.Սարգսյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը խնդրեց այն բավարարել, առարկեց պաշտպան Լ.Ավագյանի բողոքի դեմ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` դրա հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին դատախազ Ս.Սարգսյանի, ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանի, նրա պաշտպան Լ.Ավագյանի ելույթները, և մեղադրողի ու պաշտպանական կողմի վերաքնիչ բողոքների պատասխանները, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատախազ Ս.Սարգսյանի և մեղադրյալ Ռ.Սահակյանի պաշտպան Լ.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
17. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի համաձայն
<<1. Լրագրողի մասնագիտական օրինական գործունեությանը խոչընդոտելը կամ նրան տեղեկություններ տարածելուն կամ տարածելուց հրաժարվելուն հարկադրելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով:
3. Սույն հոդվածի առաջին և երկրորդ մասերով նախատեսված արարքները, որոնք կատարվել են լրագրողի կամ նրա մերձավորի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով`
պատժվում են ազատազրկմամբ` երեքից յոթ տարի ժամկետով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն
<< 1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով՝
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով՝
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
/…/
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով …:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. <<Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն…
… 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
18. Առաջին ատյանի դատարանը 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճռով, <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում նշել է.
<<… Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով և զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ու կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմինը ճիշտ պարզելով գործի փաստական հանգամանքները, ամբաստանյալի կատարած մյուս արարքին տվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական, որի արդյունքում նրան մեղադրանք է առաջադրվել ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդված 1-ին, այլ նույն հոդվածի 3-րդ մասով։
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակվի նույն հոդվածի 1-ին մասով՝ հետևյալ պատճառաբանություններով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդված 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահ-մանում լրագրողի մասնագիտական օրինական գործունեությանը խոչընդոտելու կամ նրան տեղեկություններ տարածելուն կամ տարածելուց հրաժարվելուն հարկադրելու համար, իսկ նույն հոդվածի 3-րդ մասը՝ նաև նույն արարքի համար, որը կատարվել են լրագրողի կամ նրա մերձավորի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով։
Այսինքն, նշված հոդվածի երրորդ մասի համաձայն՝ արարքի որակյալ հատկանիշ է համարվում լրագրողի կամ նրա մերձավորի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնության գործադրումը կամ դրա գործադրման սպառնալիքը։
Նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցնե-րի և գործի փաստական հանգամանքների համաձայն՝ ՀՀ ոստիկանության ՃՈ հատուկ պահպանման տարածքում՝ ոստիկանների ներկայությամբ, ամբաստանյալը, հայհոյելով տուժողին, սպառնացել է կոտրել նրա տեսախցիկն ու գլուխը, ինչին տուժողը պատասխանել է փոխադարձ հայհոյանքով։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 և 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԵԷԴ /0091/01/11 որոշումներով անդրադառնալով կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքի հարցին, իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ նշված սպառնալիքը հանդիսանում է հոգեբանական բռնության տարատեսակ և կարող է դրսևորվել տարբեր ձևերով` խոսքով, ժեստերով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների ցուցադրմամբ կամ այնպիսի այլ գործողությունների կատարմամբ, որոնք ելնելով կոնկրետ գործի հանգամանքներից, տուժողի կյանքի կամ առողջության համար իրական սպառնալիք են ներկայացնում։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է, որ այն դեպքերում, երբ բռնություն գոր-ծադրելու սպառնալիքն արտահայտվում է այլ գործողություններով կամ խոսքով, ապա ա-րարքը որակելու նպատակով անհրաժեշտ է գնահատել սպառնալիքի բնույթը, մասնավորա-պես այն, թե սպառնալիքն իրական է, թե ոչ, քանի որ բռնություն գործադրելու սպառնալիքն իրական չէ, եթե գործի կոնկրետ հանգամանքներով չի հիմնավորվում, թե այն իրականաց-նելու իրական հնարավորություն հանցավորն ունեցել է, թե ոչ։
Բռնություն գործադրելու սպառնալիքի իրական լինելը ենթադրում է, որ տուժողը բա-վարար հիմքեր պետք է ունենա վախենալու դրա իրականացումից։ Այլ կերպ ասած` տուժողը պետք է գիտակցի, որ հանցավորի պահանջը չկատարելու դեպքում սպառնալիքն անմիջապես կիրագործվի և իր կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն կգործադրվի։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ թեև սպառնալիքի իրական լի-նելը հաստատելու համար տուժողի սուբյեկտիվ ընկալման գնահատումը կարևոր է, այդու-հանդերձ առաջնային նշանակություն ունի օբյեկտիվ իրադրության գնահատումը։ Այլ խոս-քով՝ սպառնալիքն իրական լինելու վերաբերյալ միայն տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումը չի կարող հիմք հանդիսանալ արարքը որակելու համար։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դա-տարանն արձանագրել է, որ սպառնալիքը կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր կամ ոչ վտանգավոր լինելու վերաբերյալ տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումը կարող է պայմա-նավորված լինել նրա հուզական, հոգեֆիզիկական, նյարդային և առողջական վիճակով, տարիքով, զգայունության, մտավոր զարգացման աստիճանով և մի շարք այլ գործոններով։
Ուստի, սպառնալիքի՝ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր կամ ոչ վտանգավոր լինելու հարցի պարզաբանման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործով հաստատված բոլոր հանգամանքների համակցությունը` հանցագործության կատարման ժամանակը, տեղը և եղանակը, հանցագործի անձը, նրանց քանակը, տուժողի կողմից սպառնալիքի բնույթի սուբյեկտիվ ընկալումը, այնպիսի բացահայտ գործողությունների կատարումը, որոնք վկայում են ֆիզիկական բռնություն գործադրելու հանցավորի մտադրության կամ պատրաստակամության մասին և այլն։
Այսպիսով, նկատի ունենալով Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված իրավական դիրքո-րոշումն ու վերլուծությունները և հաշվի առնելով գործով հաստատված բոլոր փաստական հանգամանքների համակցությունը, դատարանը գտնում է, որ տուժողի գլուխը ջարդելու վե-րաբերյալ սպառնալիքը չի կարող դիտվել և գնահատվել որպես նրա առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք՝ այն պատճառաբանություններով ու հիմ-նավորումներով, որ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ապացույցներ ձեռք չբերվեցին այն մասին, որ նշված սպառնալիքը եղել է իրական, ու տուժողը բավարար հիմքեր է ունեցել վախենալու դրա իրականացումից։ Այլ կերպ ասած` տուժողը գիտակցել է, որ նկարահա-նումներ չկատարելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պահանջը չկատարելու դեպքում նրա սպառնալիքն անմիջապես կիրագործվի և իր առողջության համար վտանգավոր բռնություն կգործադրվի։
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ տուժողն իր հերթին գտնվել է ակտիվ վիճակում և հայհոյել է իրեն հայհոյողներին, ինչը վկայում է այն մասին, որ նա իր առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու վերաբերյալ ամբաստանյալի սպառնալիքը լուրջ և իրական չի համարել։
Միաժամանակ, դատարանը հաշվի է առնում, որ գործով հաստատված բոլոր հանգա-մանքների համակցությունը նույնպես վկայում է այն մասին, որ ամբաստանյալի սպառնա-լիքն իրական չի եղել ու չէր կարող իրագործվել և գործադրվել, նկատի ունենալով, որ նրա ու տուժողի վիճաբանությունը տեղի է ունեցել ՀՀ ոստիկանության ՃՈ հատուկ պահպանման տարածքում՝ բազմաթիվ ոստիկանների ներկայությամբ, ովքեր վեճի ընթացքում թույլ չեն տվել, որ ամբաստանյալը մոտենա տուժողին, այսինքն՝ ամբաստանյալն օբյեկտիվորեն հնա-րավորություն չի ունեցել տուժողի նկատմամբ գործադրելու հնչեցրած սպառնալիքը։
Միևնույն ժամանակ, անդրադառնալով խուլիգանության ընթացքում բռնության գոր-ծադրման սպառնալիքի առկայության և իրական լինելու հանգամանքին, դատարանը գտնում է, որ թեև տուժողի ուղղությամբ ամբաստանյալի նետած բջջային հեռախոսը չի դիպել նրան և նրա առողջությանը վնաս չի պատճառվել, սակայն նշված բռնությունը գործադրման պահին ստեղծել է ռեալ վտանգ տուժողի առողջության համար։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալին անմեղ ճանաչելու և նրա նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությանն ու դրա պատճառաբանություններին, գտնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով դրանք անհիմն են և միջնորդությունը չի կարող բավարարվել։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ անհիմն են նաև ամբաստանյալի պատճա-ռաբանությունները, նկատի ունենալով, որ դատաքննությամբ դրանք չհիմնավորվեցին և հերքվում են դատարանի կողմից հետազոտված ու որպես արժանահավատ գնահատված ապացույցներով։ Դատարանը նաև գտնում է, որ նշված պատճառաբանություններով ամ-բաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցանքների համար պատասխանատը-վությունից և պատժից։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգա-մանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նրա խնամքին են գտնվում չաշխատող ծնողները։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական և որ նախկինում նույնպես կատարել է հանցագործություն։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, նկատի ունենալով ամբաստանյալի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որակված, հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հաշվի առնելով նրան անձն ու դրսևորած վարքագիծը և ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարու-թյան, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, գտնում է, որ նշված հանցագործության համար նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, և նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման ու կրի նշանակված պատիժը, քանի որ նրա ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերա-կանգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ …>>: /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 128-131/
19. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կատարել է լրիվ օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատել է իրենց համակցության մեջ և հիմնավոր եզրահանգումներ կատարելով Ռ.Սահակյանի դատաքննությամբ հաստատված արարքները հիմնավորված է համարել:
20. Առաջին ատյանի դատարանը հանգամանորեն վերլուծել ու գնահատել է գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանց հետազոտման արդյունքում մանրամասնորեն հերքել` մեղադրողի և պաշտպանական կողմի վերաքննիչ բողոքների պատճառաբա-նությունները:
Դատավճռով հաստատված` ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանի կողմից կատարված արարքները Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել տուժող Գ.Շամշյանի ցուցմունքով, վկաներ` Գեղամ Ներսիսյանի, Վարդան Պետրոսյանի, Արմեն Արշակյանի, Ստեփան Դերիկյանի, Արտավազդ Հարությունյանի ցուցմունքներով, տուժող Գ.Շամշյանի կողմից ներկայացրած ՀՀ ոսիկանության ՃՈ հատուկ պահպանման տարածքում կատարված և լազերային սկավառակի վրա արտատպված լուսանկարներով ու տեսաձայնագրառումներով, <<Յութուբ>> ինտերնետային կայքից <<Սուր անկյուն>> հաղորդաշարը զննելու մասին արձնագրությամբ:
21. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանությունը, որ տուժող Գ.Շամշյանը որպես լրագրող չի ներկայացել, ուստի չիմանալով այդ մասին ամբաստանյալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի նախատեսված արարքը չի կատարել: Հենց վերաքննիչ բողոքում ընդունվել է, որ դեպքի վայրում տուժողը կատարել է բազմաթիվ նկարահանումներ, նրան օժանդակել են նաև ՃՈ աշխատակիցները: Վերաքննիչ դատարանը քրեական գործի նյութերով հիմնավորված է համարում, որ ամբաստանյալը իմացել է տուժող Գ.Շամշյանի լրագրող լինելու, նրա կողմից լրագրողական գործունեության իրականացնելու մասին և նրա հանցավոր գործողություններն ուղղված են եղել հենց նրա դեմ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 և 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԵԷԴ/0091/01/11 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մեկնաբանությամբ Առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով գործով ձեռք բերված ապացույցները հիմնավոր կերպով հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանը խոչընդոտել է լրագրող տուժող Գ.Շամշյանի մասնագիտական օրինական գործունեությանը` միաժամանակ գտնելով, որ ամբաստանյալի սպառնալիքն իրական չի եղել ու չէր կարող իրագործվել և գործադրվել, նկատի ունենալով, որ նրա ու տուժողի վիճաբանությունը տեղի է ունեցել ՀՀ ոստիկանության ՃՈ հատուկ պահպանման տարածքում՝ բազմաթիվ ոստիկանների ներկայությամբ, ովքեր վեճի ընթացքում թույլ չեն տվել, որ ամբաստանյալը մոտենա տուժողին: Ամբաստանյալն օբյեկտիվորեն հնարավորություն չի ունեցել տուժողի նկատմամբ գործադրելու հնչեցրած սպառնալիքը։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված է` ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղսագրված արարքը հիմնավորված է վերաորակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Ուստի ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանին մեղսագրված վերոհիշյալ մեղադրանքը անհիմն վերաորակելու մասին մեղադրող Ս.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները Վերաքննիչ դատարանը փաստարկված չի համարում:
22. Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով` տեսանյութով, վկաների ցուցմունքներով հաստատված է համարել և որպես խուլիգանություն կատարելու հանգամանք է դիտել ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանի կողմից տուժողի ուղղությամբ բջջային հեռախոս նետելու փաստը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ փաստը հաստատող ապացույցները բավարար են, և դեպքի վայրի զննություն կատարելու արձանագրության հեռախոսի, մասնագիտական եզրակացություն առկայությունը անհրաժեշտ չէր: Ուստի այդ առիթով պաշտպան Լ.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն անհիմն են:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վկա Վ.Պետրոսյանի ցուցմունքի վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի գնահատականները: Վկան դատարանում ցուցմունք է տվել որպես ականատես և հայտնել իրեն հայտնի տեղեկությունները: Նախաքննության ժամանակ տված ցուցմունքներում Ռ.Սահակյանի կողմից հեռախոս նետելու մասին չհայտնելը չի կարող հիմք հանդիսանալ նրա դատաքննական ցուցմունքի անարժանահավատ գնահատելու համար:
23. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանությունը, որ միևնույն արարքի համար Ռ.Սահակյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով: Առաջին ատյանի դատարանը բավարար հիմնավորմամբ գտել է, որ ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանը կատարել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով արարքները: Հաստատված է համարվել խմբի կազմում խուլիգանություն կատարելու մեղադրանքը: Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանի գործողություններում որպես խուլիգանության բաղադրիչ է դիտարկել նրա կողմից բջջային հեռախոսը տուժողի ուղությամբ նետելու հանգամանքը: Վերջին փաստարկը Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի հատկանիշ չի ընդունել, իսկ լրագրող Գ.Շամշյանի գործունեությունը խոչընդոտելը Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր գնահատել է որպես առանձին հանցակազմ: /տես 18-րդ կետի հիմնավորումները/
24. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ ընթացակարգով հետազոտեկով գործով ձեռք բերված ապացույցները հիմնավոր կերպով եզրահանգել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը Ռ.Սահակյանը կատարել է: Նշված մեղադրանքը հաստատված է համարվել ոչ միայն տուժողի, այլև ականատես վկաների ցուցմունքներով, ՃՈ համապատասխան ծառայության աշխատանքը տևական ժամանակ խանգարվելու փաստով: Իսկ այն, որ հայհոհայնքները ուղղված են եղել տուժողի հասցեին, չի կարող հիմք հանդիսալ հետևություն անելու, որ Ռ.Սահակյանի գործողություններում բացակայում է խուլիգանության ուղղակի դիտավորությունը:
Առաջին ատյանի դատարանը ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ գտել է, Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ «Սուր անկյուն» հաղորդաշարի 2013 թվականի փետրվարի 03-ի տեսանյութը և այն զննելու մասին արձանագրությունը հիմնավոր ապացույցներ են ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանի կատարած հանցանքներն հիմնավորելու համար:
Ուստի այդ առիթով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի այդ պատճառաբանությունները ևս Վերաքննիչ դատարանը համարում է չհիմնավորված:
25. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգել է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով և զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ու կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից: Բացի այդ Ռ.Սահակյանը խոչընդոտել է լրագրող` տուժողի օրինական գործունեությանը:
26. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Վերաքննիչ դատարանը անհիմն է համարում մեղադրող Ս.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների համար դատարանը Ռ.Սահակյանի նկատմամբ ակնհայտ մեղմ պատիժ է նշանակել և հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը հանցանքը կատարել է ոստիկանության տուգանային հրապարակում` արհամարհելով ոստիկաններին, որոնք ներկայացնում են պետության շահը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող հատկանիշները, դրսևորված վարքագիծը դատարանում:
Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ պատճառաբանել է, վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնել ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
27. Մեղադրող Ս.Սարգսյանի և պաշտպան Լ.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքներում բերած մյուս պատճառաբանությունները ևս չեն կարող հիմք հանդիսանալ դատավճիռը բեկանելու համար:
28. Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս. Սարգսյանի և ամբաստանյալ Ռ.Սահակյանի պաշտպան Լ.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, դատական ակտը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան ու Ռ.Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ
1. Ռուստամ Վանիկի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս. Սարգսյանի և ամբաստանյալ Ռ. Սահակյանի պաշտպան Լ. Ավագյանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ