Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0018/01/13
Վիճակագրական տողի համար :
16.4
Պատասխանող
Ալեքսանդր Ուսոև
Ալեքսանդր Ուսոև Քարումի
Ալեքսանդր Ուսոև
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Արմեն Դանիելյան
Լիլիթ Թադևոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Ելիզավետա Դանիելյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Արմեն Դանիելյան
Լիլիթ Թադևոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Ելիզավետա Դանիելյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2013-06-04 | 15:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-04-08 | 15:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2013-03-26 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-03-20 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-03-15 | 12:00 | 4 | Կայացել է |
Գործ հ. ԵԿԴ/0018/01/13
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«04» հունիսի 2013թ. ք. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ԹԱՐԳՄԱՆ` Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի շահերի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից ազգությամբ ադրբեջանցի և այլ անձանց հետ Հայաստանի Հանրապետությունը թուլացնելու նպատակով դիվերսիա` մարդկանց զանգվածային ոչնչացմանը, նրանց առողջությանը վնաս պատճառելուն, կազմակերպությունների, կառույցների, հաղորդակցության ճանապարհների, այլ գույքի ավերմանը կամ վնասմանը ուղղված պայթյուններ կատարելու նախապատրաստության փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Թևանյանի 06.12.2012 թվականի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 58211812 քրեական գործը:
06.12.2012 թվականին Ալեքսանդր Ուսոևը ձերբակալվել է:
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Թևանյանի 08.12.2012 թվականի որոշմամբ Ալեքսանդր Ուսոևը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303 հոդվածով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.12.2012 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.02.2013 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամիս ժամկետով, մինչև 2013 թվականի ապրիլի 06-ը:
06.02.2013 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և վերջինիս նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
20.02.2013 թվականին թիվ 58211812 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան ՔԿ հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ից։
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը` թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Որոշվել է, դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված` ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Որոշվել է նաև, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի շահերի պաշտպան Վ. Մելքոնյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` վերջինիս արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության ՀՀ Վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Ամբաստանյալ, ՎՀ քաղաքացի Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևը, 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին երթևեկելով «Թբիլիսի-Երևան» գնացքով, հայ-վրացական սահմանը հատելիս, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, սկզբում այդ գնացքի պետին, այնուհետև` նրա միջոցով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցներին սուտ տեղեկատվություն է հայտնել, իսկ 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին նույնաբովանդակ սուտ տեղեկատվություն պարունակող հաղորդմամբ դիմել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությանը` հայտնելով, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Վրաստանից ժամանել է Հայաստան, որպեսզի հաջորդ օրը, ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի ՎՀ քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին և վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող, ՎՀ քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար։
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ.Մելքոնյանը բերելով վերաքննիչ բողոք դատարանին հայտնել է, որ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ Ալեքսանդր Ոսոևի մեղքը հիմնավորելու հարցում, ընդհակառակը՝ հետազոտված ապացույցներով ամբողջությամբ հիմնավորվում է Ալեքսանդր Ուսոևի անմեղությունը, և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու հնարավորությունները, հետևաբար Վերաքննիչ քրեական դատարանը, ապահովելով դատաքննության լրիվությունը, բազմակողմանիությունը և օբյեկտիվությունը, ղեկավարվելով գործի արդար քննությանը վերաբերող սահմանադրական և դատավարական նորմերի դրույթներով, հիմնվելով պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքի վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով պետք է քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի հիմքով կայացնի արդարացման դատավճիռ՝ ճանաչել և հռչակել Ալեքսանդր Ուսոևի անմեղությունը կատարված հանցանքի մեջ։
Նշել է, որ վերոնշված հետևությանը հանգելու համար պաշտպանական կողմի համար հիմք են հանդիսանում հետևյալ ապացույցները։
Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք դրսևորվել են հետևյալում.
«Գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներին, ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ ՀՀ միջազգային պայմանագիրը, ինչպես նաև առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որոնք հիմնավորվում են ներքոհիշյալներով.
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված ապացույցների՝ մասնավորապես Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների վերարտադրությունը դատավճռում չի համապատասխանում վերջինս կողմից դատարանում տրված ցուցմունքներին։ Նշել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևն օգտվելով իր իրավունքներից իրեն մեղավոր ճանաչելու կամ չճանաչելու վերաբերյալ դիրքորոշում չի հայտնել, բայց միաժամանակ դատարանում հայտնել է, որ ինքը 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին գնացքով գալիս էր Հայասատան, որպեսզի նոր տարին դիմավորեր երեխայի և կնոջ հետ Հայաստանում։ Քանի որ Հայասատան գալու նպատակը դա էր և իր մոտ նախատոնական տրամադրություն էր, ինքն արդեն գնացքում բավականին շատ ալկոհոլ էր օգտագործել։ Միաժամանակ հեռախոսով լսում էր երաժշտություն, որի թեման վերաբերում էր ահաբեկչությանը։ Այդ ժամանակ, հարբած վիճակում գնացքի համապատասխան աշխատակցին կատակել է՝ ասելով, որ Հայաստանում պայթյուն է լինելու։ Դրանից հետ Հայաստանում իրեն մոտեցել են ԱԱԾ աշխատակիցները, իջեցրել են գնացքից ե տեղափոխել Երևան, որտեղ պահանջել են ասվածի վերաբերյալ տալ հաղորդում։ Դատարանում Ալեքսանդր Ուսոևը հայտնել է, որ վկա Գագիկ Գրիգորյանին ինքը չի մոտեցել և չի խնդրել, որ ցանկանում է տեսակցել ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Եթե ինքը ցանկանար նմանատիպ հաղորդում տալ, ապա որևէ բան իրեն չէր խանգարում, որ ինքն անձամբ այցելեր իրավապահ մարմինների աշխատակիցներին։ Դրանից բացի Ալեքսանդր Ուսոևը նշել է, որ էդուարդ Աիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքը չի համապատասխանում իրականությանը, մասնավորապես ինքն ավազակային հարձակում չի կատարել նրա բարեկամի տան վրա, ինքը Վրաստանում դատապարտվել է գողության համար, իսկ տուժողը որևէ ազգակցական կապի մեջ չի գտնվել Սիմոնյանի հետ։
Փաստել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը վերոնշյալ ցուցմունքը իմաստազրկել է և դատավճռում, Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքը ձևակերպել է հետևյալ ձևով, իբր նա հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։
Վերոնշյալ ցուցմունքներից բացի, դատարանում հետազոտվել են նաև քրեական գործում առկա մի շարք փաստաթղթեր, մասնավորապես՝ Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ դատահոգեբուժական փորձագետի եզրակացությունը, համաձայն որի` Ոսոևի մոտ հայտնաբերվել է անձի օրգանական խանգարում /ԳՈԻՏ, ալկոհոլ/։ Վերոնշյալ փորձագետի եզրակացության պարզաբանման կապակցությամբ դատարանում որպես փորձագետ հարցաքննվել է Ա. Զ. Թադևոսյանն, ով դատարանում համապատասխան բացատրություններ է տվել կապված եզրակացության հետ, մասնավորապես նշել է, որ Ուսոևի մոտ հայտնաբերվել է անձի օրգանական խանգարում, որի պատճառը և հետևանքը ստացած գանգուղեղային տրավման է, ինչպես նաև ալկոհոլի չարաշահումը։ Պաշտպանության կողմի հարցին այն մասին, որ արդյոք անձի օրգանական խանգարում ախտորոշումը Ուսոևի մոտ չի առաջացրել սահմանափակ մեղսունակության վիճակ, փորձագետը պատասխանել է, ոչ՝ պարզաբանելով, որ տվյալ պարագայում ամբաստանյալն օգտագործած է եղել շատ քանակությամբ ալկոհոլ, իսկ նման պայմաններում, այսինքն՝ ալկոհոլի ազդեցության վիճակը օրգանական խանգարում ունեցող անձի մոտ բացառում է, որ առաջացնի սահմանափակ մեղսունակություն։ Միաժամանակ նշեց, որ, եթե՝ Ոսոևն օգտագործած չլիներ շատ ալկոհոլ, ապա հանձնաժողովը կուսումնասիրեր և կպատասխաներ նրա մոտ հայտնաբերված վերոնշյալ հիվանդությունը առաջացրել է սահմանափակ մեղսունակություն, թե ոչ։
Փաստել է, որ դատարանում հետազոտվել են նաև քրեական գործում առկա հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու արձանագրությունը, որի ուսումնասիրությունից ուղղակի պարզ է դարձել, որ Ալեքսանդր Ուսոևը համապատասխան հաղորդումը տալուց չի նախազգուշացվել սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, այլ նա նախազգուշացվել է սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, իսկ հաղորդման բովանդակությունը հետևյալն է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքում նախապատրաստվում է ահաբեկչություն, պատրաստ եմ տալ մանրամասն բացատրություն։ Դատարանում հետազոտվել է նաև նշված բացատրության բովանդակությունը։
Բողոքաբերի համոզմամբ` վերոնշյալ ցուցմունքը, ինչպես նաև դատավճռում ներառված ցուցմունքները անհրաժեշտ է ուղղակի համեմատել և համադրել սույն գործով առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումների, նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, ինչի արդյունքում ուղղակի ականատես կլինենք այն արժանահավատ փաստական հանգամանքներին, որ Ալեքսանդր Ուսոևը որևէ արարք չի կատարել, որը կգնահատվի որպես սուտ մատնություն, որը զուգորդվել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով։
Նախ ընդգծել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներից պարզ է դարձել, որ ԱԱԾ համապատասխան աշխատակիցները՝ ստեղծելով արհեստական ապացույցներ, Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ հարուցել են քրեական հետապնդում։
Վերոնշյալը հիմնավորվում է հատկապես Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում տալու արձանագրությունով, համաձայն որի, վերջինս նախազգուշացվել է սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, ինչպես նաև քրեական գործով էական նշանակություն ունեցող այլ ապացույցները հետազոտելով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական գործ հարուցելու առիթներից են, մասնավորապես՝ ֆիզիկական անձանց հաղորդումները՝ ուղղված հետաքննության մարմնին, քննիչին, դատախազին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաձայն` հանցագործության մասին ֆիզիկական անձանց հաղորդումները կարող են լինել գրավոր և բանավոր։ Քննչական գործողություն կատարելիս կամ դատական քննության ընթացքում հանցագործության մասին արված բանավոր հաղորդումը մտցվում է համապատասխանաբար՝ քննչական գործողության կամ դատական նիստի արձանագրության մեջ։ Այլ դեպքերում կազմվում է առանձին արձանագրություն։ Արձանագրության մեջ պետք է նշվեն դիմողի ազգանունը, անունը, ծննդյան թիվը, բնակարանի և ծառայողական հասցեն, նրա առնչությունը հանցագործությանը և իրազեկության աղբյուրը, ինչպես նաև տեղեկություններ նրա կողմից ներկայացված անձը հաստատող փաստաթղթերի մասին։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` եթե լրացել է դիմողի 16 տարին, նա նախազգուշացվում է սուտ մատնության համար պատասխանատվության մասին, ինչը հաստատում Է իր ստորագրությամբ։
Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն` չստորագրված կամ կեղծ ստորագրությամբ կամ մտածածին անձի անունից գրված նամակը, հայտարարությունը կամ հանցագործության մասին այլ անանուն հաղորդումը քրեական գործ հարուցելու առիթ չէ։
Բացի նրանից, որ ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի ուղղակի պահանջ է, որ 16 տարին լրացած անձը հանցագործության մասին հաղորդում տալուց նախազգուշացվում է սուտ մատնության համար պատասխանատվության մասին, ինչը հաստատում է իր ստորագրությամբ, դա հիմնավորվում է նաև քրեական օրենսգրքի և քրեական իրավունքի բազմաթիվ մեկնաբանություններով, մասնավորապես 2002 թվականին լույս տեսած Վ. Վ. Մոզյակովի կողմից տարբեր հեղինակներից խմբագրած քրեական օրենսգրքի և իրավունքի մեկնաբանություններով։ Նշված հեղինակն ուղղակի նշել է, որ հանցագործության մասին հաղորդում տվող անձին պետք է բացատրվի սուտ մատնության համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, որի նպատակը հաղորդում տվող անձին տալ հնարավորություն մտածել և հրաժարվել հանցագործություն կատարելուց։ Մինչդեռ, Ալեքսանդր Ուսոևին համապատասխան արձանագրության մեջ ոչ թե պարզաբանվել է սուտ մատնության համար, այլ սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին։
Վերոնշյալով հանդերձ, ընդհանուր իրավասության դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները՝ գտել Է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել Է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով՝ ապացուցված Է, նրա արարքը ճիշտ Է որակված և համապատասխանում Է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Նշել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևին վերագրված արարքը նախաքննական մարմինն իբր հիմնավորել Է, իսկ ընդհանուր իրավասության դատարանը որպես արժանահավատ ապացույց ճանաչել և գնահատել Է նախաքննական մարմնի կողմից որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից գրված 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունը, դրանք զննելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի զննությամբ պարզվել Է հետևյալը.
1. Ալեքսանդր Ուսոևի ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ տրված հաղորդումը մեկ թերթի վրա Է, այն իրենից ներկայացնում Է ձեռագիր, կապույտ գույնի թանաքով, ռուսերեն լեզվով լրացված ձևաթուղթ, թվագրված Է 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ով, սկզբի մասում լրացված են Ալեքսանդր Ուսոևի կենսագրական տվյալները, կա գրառում, որ նա նախազգուշացված Է սուտ մատնության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և Ալեքսանդր Ուսոևն իր ստորագրությամբ հաստատել Է դա։ Հաղորդման մեջ Ուսոևը ձեռագիր նշում Է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքում նախապատրաստվում Է տեռորիստական ակտ և պատրաստ Է այդ մասին մանրամասն բացատրություն տալ։
2. Ալեքսանդր Ուսոևի բացատրությունը երկու թերթի վրա Է, այն իրենից ներկայացնում Է ձեռագիր, կապույտ գույնի թանաքով, ռուսերեն լեզվով, ձեռագիր լրացված ձևաթուղթ, թվագրված Է 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ով, սկզբի մասում լրացված են Ալեքսանդր Ուսոևի կենսագրական տվյալները, Էջերի տակ նրա ստորագրությունն Է։ Բացատրության մեջ Ուսոևը ձեռագիր նշում Է հաղորդման մասին դրա իմաստը համառոտ հետևյալն Է. նոյեմբեր ամսին Վրաստանի անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել Է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Աիմոնյան Էդիկը նույնպես դատապարտված Է եղել, իրենք միասին նույն խցում են նստած եղել։ Պորչխիձե Դաթոն Սիմոնյան Էդիկին տվել Է փայտե տուփ և ցուցում Է տվել այն տեղափոխել Հայաստան՝ Տաշիր քաղաք, և փոխանցել Գսաև Ֆեդիային։ Վերջինս ՎՀ քաղաքացի Է, որը սպանություն կատարելու համար Վրաստանում գտնվում Է Դաշնային հետախուզման մեջ, թաքնվել Է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի տուփից Էդիկը պետք Է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդիային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց՝ Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով՝ եզդի ազգությամբ։
Հետագայում Սիմոնյան Էդիկն իրեն ասել Է, որ տուփում գտնվել Է գեկսոգեն։ Այն նախատեսված Է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք Է կատարեին 4 ադրբեջանցի անձիք, մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը պետք Է տեղափոխեր Հայաստան 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Հետագա գործողությունների մանրամասները պետք է ստանար Սիմոնյան Էդիկից և Գսաև Ֆեդիայից՝ Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-րդ հոդվածի համաձայն հանցագործության հետքերը, այլ նյութական հետքերը հայտնաբերելու, հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև գործի համար նշանակություն ունեցող մյուս հանգամանքները պարզելու նպատակով քննիչը կատարում է տեղանքի, շինությունների, առարկաների, փաստաթղթերի, կենդանիների, մարդու կամ կենդանու դիակի զննում։
Վերոնշյալ նորմի իրավական նշանակությունից անհասկանալի է դառնում, թե ինչու է քննիչը կատարել վերոնշյալ փաստատթղթերի զննում և կազմել համապատասխան արձանագրություն, որի մեջ իրականությունն աղավաղելով նշել է, որ կա գրառում, որ նա նախազգուշացված է սուտ մատնության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և Ալեքսանդր Ուսոևն իր ստորագրությամբ հաստատել է դա, զարմանալի է նաև, թե այդ արձանագրության մեջ իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակությամբ տեղեկությունները իբրև իրականություն ինչպես են հաստատել ընթերակաները իրենց ստորագրություններով։
Վերոնշյալի հետ կապված բողոքաբերը դատարանի ուշադրությունն է հրավիրում նաև Գագիկ Գրիգորյանի ցուցմունքում զետեղված տեղեկությունների բովանդակության վրա, որը համեմատելով նաև երկու ընթերակաների գործողությունների հետ, ովքեր օրինականացրել են զննության արձանագրությունը, որի մեջ զետեղված տեղեկությունը չեն համապատասխանում օբյեկտիվ ճշմարտությանը, ապա նույն գնահատականը պետք է տալ նաև վերոնշյալ վկայի ցուցմունքի արժանահավատությանը, իբր Ալեքսանդր Ուսոևն է մոտեցել իրեն և խնդրել է նրա միջոցով կապ հաստատի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ։
Դրանից բացի, վերոնշյալ զննության արձանագրության մեջ զննված հաղորդումը և բացատրությունը 2012 թվականի փետրվարի 12-ին փաստաթղթերն իրեղեն ապացույց ճանաչելու և դրանք գործին կցելու մասին որոշումով ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, իսկ ընդհանուր իրավասության դատարանը վերլուծելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի և 122-րդ հոդվածի իրավական և ընթացակարգային նշանակությունը հանգել է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերվում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Հետևաբար, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունն անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիքեր առկա չեն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։
Վերոնշյալ նորմի իրավական նշանակությունից պարզ չի դառնում, թե ինչ տարամաբանությամբ է նախաքննական մարմինը հաղորդումը և բացատրությունը ճանաչել որպես իրեղեն ապացույց։ Սրա վերաբերյալ պաշտպանության կողմը դատաքննության ժամանակ հայտնել է իր կարծիքը և ներկայացրել է միջնորդություններ, որին ի պատասխան մեղադրանքի կողմը պարզաբանել է, որ հաղորդումը և բացատրությունն իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, որոնց դատարանը անրադադարձել է դատավճիռ կազմելիս և գտել է, որ միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։
Բողոքաբերի համոզմամբ` վերոնշյալ վկայակոչված հոդվածները և դրանց հետ համադրած փաստաթղթերը որպես ապացույցներ ճանաչելով ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել կոպիտ խախտում, քանի որ նշված պարզաբանման վերաբերյալ արդեն իսկ պաշտպանության կողմը հղում տալով կրիմինալիստիկա գիտության վրա թվարկել է, թե հետքերը քանի խմբի են բաժանվում, յուրաքանչյուր խմբում ինչ հետքեր են ներառված։ Դրանից բացի, կրիմինալիստիկա գիտությունը հստակ տալիս է հետքերի դասակարգումը, ինչպես նաև հետքերի հայտնաբերման, ամրապնդման, վերցման ընդհանուր կանոնները և դատավարական ձևակերպումները, որոնց իրավական նշանակությունից նույնպես անհասկանալի է դառնում նախաքննական մարմնի 2012 թվականի փետրվարի 12-ին հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման իրավական արժեքը։ Դրանից բացի նշել է նաև, որ քննչական պրակտիկայում և տեսական գրականության մեջ <այլ փաստաթղթերի> տակ ընդունված է հասկանալ ամենատարբեր բնույթի փաստաթղթեր, որոնք պատրաստվել, կազմվել, լրացվել են ոչ դատավարական գործողության ժամանակ, բայց քրեական գործեր քննելիս օգտագործվում են որպես ապացույցի աղբյուրներ։ Դրանցից են օրինակ, տեղեկանքները, գերատեսչական ակտերը, փաստաթղթային ստուգումների ակտերը, գույքագրման ակտերը, տեղեկագրերը, այս կամ այն իրը, արժեքը ստանալու մասին տեղեկանքները և այլն։ Նշել է նաև, որ ի տարբերություն քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունների, այլ փաստաղթերն ապացույց են դառնում, երբ տվյալ գործի նյութերից երևում է, թե դրանք ինչպես են հայտնվել գործում։
Փաստել է, որ հարց է առաջանում, թե այդ ինչպես է, որ նախկինում դատապարտված Էդվարդ Սիմոնյանը 2012 թվականի դեկտեմբերի 7-ին բերման է ենթարկվել ԱԱԾ և նույն օրը Ուսոևի կողմից տրված հաղորդման կապակցությամբ հարցաքննվել է որպես վկա, իսկ Ուսոևը և Ֆյոդր Գսոյանը ձերբակալվել են և հարցաքննվել են որպես կասկածյալներ, այն պարագայում, երբ Ուսոևի հաղորդման հիմնական դերակատարությունը /ըստ բացատրության արձանագրության/ վերաբերվել է Էդվարդ Սիմոնյանի կողմից ապագայում կատարվող գործողություններին։ Դրանից բացի, նույն օրը Սիմոնյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ 1-ին դեպքը չէ, որ Ալեքսանդրը տվել է իր անունը՝ նշելով նմանատիպ միջադեպ Վրաստանում՝ կատարված 2012 թվականի սեպտեմբեր ամսին, իբր Ալեքսանդրը ոստիկաններին հաղորդում է տվել, որ ինքն է սպանել երկու սիրիացի քաղաքացիների, որը իբրև արժանահավատ ցուցմունք նկարագրվել է նախ մեղադրական եգրակացությունում, այնուհետև դատավճռում, առանց իրավական հիմնավորումների, քանի որ, եթե Ուսոևը նման տեղեկություններ հայտնած լիներ, ապա նույն խնդիրը պետք է ունենար ՎՀ-ում, ինչ արհեստականորեն ունի նաև ՀՀ-ում՝ այն է սուտ մատնության համար պատասխանատվություն։ Դրանից բացի, եթե նախաքննական մարմինը դեռ 2012 թվականի դեկտեմբերի 7-ին հավատացել և որպես արժանահավատ ցուցմունք դիտել է էդվարդ Սիմոնյանի ցուցմունքը և նրան չի ձերբակալել, ապա հարց է առաջանում դրանից հետո ինչու է Ուսոևին մեղադրանք առաջադրվել 35-303-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել կալանավորումը, հաշվի առնելով վկայակոչված հոդվածով նախատեսված արարքի վտանգավորության աստիճանը։
Ըստ բողոքաբերի` վերոնշյալն ամբողջությամբ հիմք է տալիս, որ պաշտպանության կողմն արձանագրի, որ Ալեքսանդր Ուսոևն իր կամքով նման տեղեկություններ չի հայտնել ԱԱԾ աշխատակիցներին, այլ վերջիններս են նրան ստիպել տալ համապատասխան բովանդակությամբ հաղորդում, հակառակ պարագայում էդվարդ Աիմոնյանը նույնպես կձերբակալվեր, կամ նվազագույնը առերես կհարցաքննվեր իր պաշտպանյալի հետ։
Բողոքաբերի համոզմամբ` նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներից պարզ է դարձել, որ պետք է արժանահավատ համարել Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ԱԱԾ նման հաղորդում տալու ցանկություն չի ունեցել, ուղղակի հարբած վիճակում գնացքի համապատասխան աշխատակցի հետ կատակել է՝ ասելով, որ Հայաստանում պայթյուն է լինելու։ Դրանից հետո, Հայսատանում իրեն մոտեցել են ԱԱԾ աշխատակիցները, իջեցրել են գնացքից և տեղափոխել Երևան որտեղ պահանջել են ասվածի վերաբերյալ տալ հաղորդում։ Իսկ հաղորդում տալուց և համապատասխան բացատրությունը գրելուց հարբած է եղել, որը հիմնավորվել է ոչ միայն Ուսոևի ցուցմունքով, այլ նաև վկա Գագիկ Գրիգորյանի, առավել ևս փորձագետ Ա. Թադևոսյանի ցուցմունքներով։
Վերը նշվածի հետ կապված՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Գագիկ Միքայելյանի վերաբերյալ գործով արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ՝ անձի ֆիզիոլոգիական վիճակը՝ ալկոհոլի, թմրամիջոցների կամ այլ թմրեցնող նյութերի ազդեցության տակ լինելը կամ այլ համարժեք վիճակը, քրեական հետապնդման մարմնին օբյեկտիվորեն զրկում է անձի հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելուց։
Հետևաբար անհասկանալի և օրենքից դուրս պետք է գնահատել սույն գործով հարբած վիճակում Ուսոևից հաղորդում, այնուհետև բացատրություն վերցնելու գործողությունները, թեև քրեական դատավարությունում սպառիչ թվարկված են ապացույցների ցանկը և բովանդակությունը, որի մեջ չի մտնում անձի գրավոր բացատրությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարութի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 4-րդ կետում ամրագրված է, որ գործով վարույթ նշանակում է՝ քրեական դատավարական ընթացակարգ, որն սկսվում է քրեական գործի հարուցման հարցը լուծելիս և իր մեջ ներառում է գործով իրականացվող և ընդունվող դատավարական որոշումները և գործողությունները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածում ամրագրված է օրինականության սկզբունքը, համաձայն որի հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել ՀՀ Սահմանադրությունը, քրեական դատավարության օրենսգիրքը և մյուս օրենքները։ Մինչդեռ՝ մեղադրանքի կողմը, հետագայում նաև դատարանը անտեսելով վերոնշյալ իմպերատիվ պահանջները, այդ թվում նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, Ուսոևին անհասկանալի ձևով մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, այն պայմաններում, որ հաղորդման արձանագրության մեջ նրա կողմից հայտնած տեղեկությունները չեն վերաբերվել որևէ մեկին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները՝ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։
Քրեական գործի նյութերի ոաումնասիրությունը թույլ է տալիս ասել, որ քրեական գործով հետաքննության և նախաքննության ընթացքում, ինչպես հետաքննության մարմնի, այնպես էլ նախաքննական մարմնի կողմից խախտվել է քրեական գործի արդարացի քննության սկզբունքն ամրագրող վերը նշված նորմի պահանջները, դեռ ավելին քննիչը և հետաքննության մարմնի աշխատակիցներն ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են եղել գործի ելքով, ինչը հիմնավորվում է վերը նկարագրված փաստական հանգամանքներով։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի` քրեական գործով վարույթում մեդադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել՝ մասնավորապես`
• բռնությամբ, սպառնալիքով, խաբեությամբ, անձին ծաղրի ենթարկելով, ինչպես նաև այլ անօրինական գործողություններով,
• կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ,
• քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի խախտմամբ։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին՝ օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Բողոքաբերը փաստել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևից հաղորդում վերցնելուց հետո, նախաքննական մարմինը Ալեքսանդր Ուսոևից բացատրություն է վերցրել, որի բովանդակության ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ Ուսոևը նաև իր վերաբերյալ ինքնամերկացնող տեղեկություններ է հայտնել, որից անմիջապես հետո նրան ձերբակալել են։ Հետևաբար բացատրություն տալու ժամանակ Ուսոևը փաստացի ունեցել է կասկածյալի կարգավիճակ և նախաքննական մարմինը նրանից բացատրություն վերցնելով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ և 69-րդ հոդվածների պահանջները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` քրեական գործով վարույթին պաշտպանի մասնակցությունը պարտադիր է, երբ՝ կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի տիրապետում կամ ոչ բավարար չափով է տիրապետում քրեական դատավարության լեզվին։ Իսկ նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը։
Մինչդեռ Ալեքսանդր Ուսոևից բացատրություն վերցնելով համապատասխան պաշտոնատար անձը նրան չի պարզաբանել ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենսգրքով երաշխավորված նրա իրավունքը, համաձայն որի նա պարտավոր չէ ցուցմունք տալ իր, ամուսնու կամ մերձավոր ազգականների վերաբերյալ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները; Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար։
Նշել է, որ բացի վերոնշվածից, ընդհանուր իրավասության դատարանը դատավճիռ կազմելիս գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ռւսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա թարգմանչի վարձատրության գումար հանդիսացող 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարը որպես դատական ծախսեր, որով խախտել է մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի պահանջները։ Նշված կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ե) կետի համաձայն քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքն՝ օգտվելու թարգմանչի անվճար օգնությունից, եթե չի հասկանում դատարանում գործածվող լեզուն կամ չի խոսում այդ լեզվով։
Վերոնշյալ խախտումներն իրենց համակցության մեջ ամբողջությամբ հիմք են տալիս, որ պաշտպանության կողմն արձանագրի, որ Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ քննված քրեական գործով սկզբում նախաքննական մարմինը, հետագայում նաև դատարանը խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով ամրագրված օրենքի և դատարանի առջև բոլորի հավասարության սկզբունքը։ Նույն օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` բոլորը հավասար են օրենքի և դատարանի առջև։ Իրավունքների, ազատությունների և պարտականությունների խտրականությունը՝ կախված սեռից, ռասայից, մաշկի գույնից, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումից, գենետիկական հատկանիշներից, լեզվից, կրոնից, աշխարհայացքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, ազգային փոքրամասնությանը պատկանելիությունից, գույքային վիճակից, ծնունդից, հաշմանդամությունից, տարիքից կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներից, արգելվում է։
Պաշտպանության կողմը հստակ արձանագրել է, որ սույն քրեական գործով ազգությամբ եզդի, ՎՀ քաղաքացի Ալեքսանդր Ռւսոևի փոխարեն, եթե քրեական պատասխանատվության ենթարկվեր ասենք ազգությամբ հայ և ՀՀ քաղաքացի, ապա չէր ենթարկվի քրեական պատասխանատվության կամ պատժի, եթե նախազգուշացված չլիներ սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին։ Քանի որ, անտրամաբանական և օրենքից դուրս պետք է համարել այն հանգամանքը, որ անձը ենթարկվում է քրեական պատասխանատվության ոչ թե իր կատարած հանցանքի համար, այլ նրա համար, որ նա այլազգի ու այլերկրի քաղաքացի է։
Փաստորեն սույն քրեական գործով նախաքննական մարմնի տրամաբանությունից ելնելով, որքան էլ զարմանալի է նաև դատարանի կարծիքով, անձը կարող է օրինակ նախազգուշացվել սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, բայց նա մեղավոր ճանաչվի սուտ մատնության համար, կամ հակառակը, օրինակ անձը նախազգուշացվի սուտ մատնության համար, բայց դատապարտվի սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, ինչը հարիր չէ ՀՀ-ում արդարադատություն իրականացնող դատարաններին։
Դրանից բացի, պաշտպանության կողմն արձանագրել է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածով և 358-րդ հոդվածով ամրագրված իմպերատիվ պահանջների խախտում։ Մասնավորապես քրական դատավարության համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, իսկ 358-րդ հոդվածի համաձայն` դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված։ Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է ՀՀ Սահմանադրության, քրեական դատավարության օրենսգքրի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս։ Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, մասնավորապես, եթե (...) այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար, դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին։ Տվյալ դեպքում, ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք, այսինքն ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով մեղադրական դատավճիռ կայացնելով հանգել է ոչ ճիշտ եզրակացության, ինչը հանգեցրել է քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառման և քրեադատավարական օրենքի խախտումների։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Բողոքաբերը փաստել է, որ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ կետերի համաձայն` դրանք դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքեր են։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-379-րդ, 3801-րդ, 381-րդ հոդվածները խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԿԴ /0018/01/13 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Ուսոևի, 08.04.2013 թվականին կայացրած դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։ Ազգությամբ ադրբեջանցի որևէ անձի հետ չի պատրաստվել Վրաստանից Հայաստան տեղափոխել «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ` ՀՀ տարածքում դիվերսիա կատարելու համար։ «Գեկսոգեն» անվանումը լսել է հեռուստատեսային ինչ-որ հաղորդման ժամանակ։ Ֆյոդր Գսոյանն ու Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես ադրբեջանցիների հետ առնչություն չեն ունեցել։ Ֆյոդր Գսոյանին ճանաչում է 2007 թվականից, երբ աշխատել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Նրանից տեղեկացել է, որ սպանություն կատարելու համար, Տաշիր քաղաքում թաքնվում է Վրաստանի իրավապահ մարմիններից։ Էդիկ Սիմոնյանի հետ միասին պատիժ է կրել Վրաստանի քրեակատարողական հիմնարկներից մեկում։ Պատժից ազատվելուց հետո, հիվանդության հերթական սրացման ժամանակ, Վրաստանում հաղորդում է տվել` հայտնելով, իբրև թե վերջինս սպանություն է կատարել Հայաստանում։ Իր բացատրության մեջ նշված, Վրաստանի անվտանգության ծառայության աշխատակից Դաթո Պորչխիձեյին ճանաչում է, քանի որ վերջինս Վրաստանում իր վերաբերյալ քննվող քրեական գործով քննիչի աշխատասենյակում իրեն հարցեր է տվել։
2012 թվականին դեկտեմբերի 5-ին Երևան գալով` գնացքում ալկոհոլ է գործածել։ Այնուհետև գնացքի ղեկավարի հետ կատակել է։ Դա եղել է չար կատակ։ Ինքը գտնվել է ալկոհոլի ազգեցության տակ։ Հաջորդ օրը, սթափ վիճակում ինքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատակել է, իրականում նման բան չի եղել։ Ինքը գնացքի ղեկավարին և ուղեկցորդին չի դիմել։
Վկա Ֆյոդր Գսոյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2007 թվականի հունիսից հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստան է եկել, քանի որ Վրաստանում սպանություն է կատարել և իրավապահ մարմինների կողմից գտնվել է հետախուզման մեջ։ Սկզբում գնացել է Կախեթ քաղաք` իր ընկեր Մամուկա Լիպարտաշվիլիի մոտ։ Երկու ամիս այնտեղ մնալուց հետո, առանց որևէ սահմանակետ անցնելու, Գուգարքի սարերով մտել է Հայաստանի Տաշիր քաղաք, որտեղ բնակվում է իր մորեղբայր Ռաշիդ Ջալիլի Ախմեդովը։ Ինքը նրան չի պատմել կատարվածի մասին։ Որոշ ժամանակ անց Տաշիր է եկել նաև իր ընտանիքը։ Տաշիրում աշխատել է որպես անասնապահ։ Պարբերաբար հեռախոսազանգեր է ունեցել հարազատների և երկու քույրերի հետ։ Նրանք ասել են, որ դանակահարության դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել և ինքը հետախուզվում է։
Մեկ կամ երկու տարի անց Տաշիր է եկել Ալեքսանդր Ուսոևը։ Վերջինիս կնոջ ծնողները և իր մորեղբայրը հարևաններ են եղել։ Ալեքսանդրին մի քանի անգամ է տեսել, իսկ մեկ անգամ էլ նա իր տուն է եկել։ Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, հեռախոսազանգեր նույնպես չի ունեցել։ Ինքը չգիտի, թե ինչու է նա իր մասին նման տեղեկություններ հայտնել։ Ինքը պայթյուն կամ դիվերսիա չէր կարող իրականացնել։
Վկա Գագիկ Գրիգորյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հանդիսացել է «Հարավ-կովկասյան երկաթուղի» ՓԲ ընկերության ուղևորափոխադրումների սպասարկման «Երևան-Թբիլիսի» գնացքի պետը։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի երեկոյան, ժամը 21։00-ի սահմաններում, Թբիլիսիից Երևան գալու ճանապարհին, Մառնեուլիի տարածքում իրեն է մոտեցել ուղեկցորդ Անդրանիկ Շահնազարյանը և հայտնել, որ ազգությամբ վրացի ուղևորներից մեկը ցանկանում է զրուցել իր հետ։ Դրանից հետո անմիջապես մոտեցել է այդ ուղևորը և հայտնել, որ ցանկանում է առանձին խոսել անվտանգության աշխատակցի հետ։ Ինքը զանգահարել է ուղևորափոխադրումների բաժնի պետին, որն էլ ասել է, որ միջոցներ կձեռնարկի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ կապնվելու համար։ Որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել երկաթգծի ԱԱԾ աշխատակիցը և հետաքրքրվել, թե ինչ է ուզում ասել նշված ուղևորը։ Ինքը բացատրել է իրավիճակը, որից հետո ասել են, որ սահմանի վրա իրենց կդիմավորեն սահմանապահները։ Ուղևորը նշել է, որ խոսքը գնում է տեռորի մասին, սակայն այն իրականացնելու որևէ վայր չի նշել։ Նա միայն ասել է, որ Հայաստանի տարածքում տեռոր է լինելու և մանրամասն կարող է ասել միայն ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Շուրջ 20 րոպե անց հասել են հայ-վրացական սահմանին, որտեղ իջեցրել են այդ ուղևորին։ Վրացի սահմանապահները զննել են նրա անձնագիրը։ Պարզվել է, որ նրա անուն-ազգանունը Ալեքսանդր Ուսոև է։ Այնուհետև մոտեցել են հայ սահմանապահներն ու ԱԱԾ աշխատակիցները և Ալեքսանդր Ուսոևին տարել են իրենց հետ։
Իր և այդ ուղևորի խոսակցությունն ինքը ձայնագրել է հեռախոսով և ձայնագրությունը ներկայացրել է քննությանը։
Վկա Էդուարդ Սիմոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ բնակվում է Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում` ծնողների, եղբոր, կնոջ և երեխայի հետ միասին։ Վարում է «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի, «RXR-899» պետհամարանիշի սև ավտոմեքենա։ Իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ` Երևանից դեպի Թբիլիսի և հակառակ ուղղությամբ։ Ալեքսանդր Ուսոևին ճանաչում է Թբիլիսի քաղաքից, սակայն նրա հետ չի շփվել։ Իր և Ալեքսանդրի ընտանիքների միջև թշնամանք է եղել, քանի որ 2002 թվականին Ալեքսանդրի ընկերները հափշտակել էին իր հորեղբոր ավտոմեքենան։ Վերջինս դիմել էր ոստիկանություն և Ալեքսանդրի ընկերներին դատապարտել էին։ Դրանից հետո Ալեքսանդրը 2007 թվականին ավազակային հարձակում է կատարել իր հորեղբայր Գելայի կնոջ տան վրա, ինչի համար նա դատապարտվել է ազատազրկման։ 2008 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում վարելով ավտոմեքենան` վթարի է ենթարկվել, ինչի հետևանքով իր ընկեր, ազգությամբ վրացի Մամուկա Խարատիշվիլին մահացել է։ Այդ արարքի համար դատապարտվել է յոթ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատարզրկման։ Երեք տարի յոթ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել, որից հետո համաներման ակտի կիրառմամբ ազատվել է պատժից։ Ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, Թբիլիսի քաղաքի «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկում հանդիպել է Ալեքսանդրին և սկսել է շփվել նրա հետ։ Որոշ ժամանակ անց, 2009 թվականին Ալեքսանդրին տեղափոխել են «Քսանի» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղ նա ինքնասպանության փորձ է կատարել` երկաթե սուր մահակով հարվածել է իր որովայնին, որից հետո նրան տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց։ Այնտեղ շուրջ երկու շաբաթ բուժում ստանալուց հետո Ալեքսանդրին տեղափոխել են Թբիլիսի քաղաքի «Օրթաճալա» խիստ ռեժիմով քրեակատարողական հիմնարկ։ Դրանից մի քանի ամիս անց Ալեքսանդրը նույն եղանակով կրկին ինքնասպանության փորձ է կատարել և նրան կրկին տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց, որտեղ իրենց շփումը վերականգնվել է, քանի որ այդ ժամանակ որպես սպասարկող դատապարտյալ ինքը նույնպես գտնվել է այդ հիվանդանոցում։ Այնտեղ ինքն ունեցել է ազգությամբ եզդի, Բադրի Դաուվրիշեվ անունով ընկեր, որի հետ հաճախ է շփվել։ Վերջինս իրեն պատմել է, որ տեսել է, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոցի կին աշխատակիցներից մեկի հետ։ Դրանից հետո իրեն տարել են նույն քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցների մոտ, որոնք պահանջել են, որ ցուցմունք տա, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել այդ կնոջ հետ։ Ինքը հրաժարվել է, սակայն Ալեքսանդրն իրեն մեղադրել է` ասելով, իբրև թե ինքն է նրա և հիվանդանոցի կին աշխատակցի միջև առկա հարաբերությունների մասին պատմել քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցներին։
2011 թվականին իրեն տեղափոխել են «Օրթաճալա» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղից ել հետագայում տեղափոխել են «Ռուսթավի-6» քրեակատարողական հիմնարկ։
2012 թվականի մայիսի 1-ին ազատվել է պատժի կրումից, որից հետո սկսել է տաքսի ավտոմեքենա վարել և ուղևորափոխադրումներ է իրականացրել Թբիլիսիից դեպի Երևան և հակառակ ուղղությամբ։ Ազատ արձակելուց մեկ շաբաթ անց զանգահարել է իր հայրը և ասել, որ իրենց տուն է եկել Ալեքսանդրը և ցանկանում է հանդիպել, սակայն ինքը չի հանդիպել Ալեքսանդր Ուսոևի հետ։
2012 թվականի սեպտեմբերի սկզբին, հերթական անգամ Երևանից ուղևորներ է տեղափոխել Թբիլիսի և անցնելով հայ-վրացական սահմանը` վրացական կողմում, սահմանի վրա ոստիկանները իրեն բռնել և տեղափոխել են Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ կասկածվում է ազգությամբ սիրիացի երկու անձանց սպանության մեջ և այդ մասին ոստիկաններին հաղորդում է տվել Ալեքսանդրը։ Թբիլիսիում ոստիկանները որոշ ժամանակ իրեն պահելուց հետո ազատ են արձակել, քանի որ ինքն այդ սպանության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իրականում սպանությունը տեղի է ունեցել Թբիլիսի քաղաքի Փոնիճալա թաղամասում և այն ժամանակ, երբ ինքը գտնվել է Երևանում։
2012 թվականի նոյեմբերին, իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ալեքսանդրը և հայտնել, որ ցանկանում է, որպեսզի իրեն և ընկերներին ավտոմեքենայով տեղափոխի Երևան, սակայն ինքը հրաժարվել է։
Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության 2013 թվականի հունվարի 31-ի թիվ 2 եզրակացության համաձայն. «Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի մոտ հայտնաբերվում է «Անձի օրգանական խանգարում /ԳՈՒՏ, ալկոհոլ/»։ Այդ մասին են վկայում ինչպես անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ ներկա հետազոտման արդյունքները։
Ինչպես իրավախախտումը կատարելիս` 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, 6-ին, այնպես էլ ներկայումս նա կարող էր գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։
Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը չի գտնվել նաև հոգեկան գործունեության որևէ ժամանակավոր խանգարված վիճակում, որը կարող էր զրկել նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, այլ գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում /ըստ փորձաքննվողի/։
Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ալեքսանդրի Քարումի Ուսոևին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։
Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին։
Հաշվի առնելով նրա մոտ առկա «Անձի օրգանական խանգարումը» խորհուրդ է տրվում նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողություն։»։
Փորձագետ Սեդրակ Թադևոսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ եզրակացության մեջ նշված «ԳՈՒՏ» տերմինը նշանակում է գանգուղեղային տրավմա։ Ինչ վերաբերվում է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության ՁՊՎ բժշկի տեղեկանքին այն մասին, որ Ալեքսանդր Ուսոևը հնարավոր է, որ տառապում է «Շիզոֆրենիա» հիվանդությամբ, ապա փորձաքննության ընթացքում այդ տեղեկանքը հաշվի է առնվել, սակայն հանձնաժողովային կարգով կատարված փորձաքննության արդյունքում տրվել է դատահոգեբուժակական վերջնական գնահատականը։ Եթե հանձնաժողովը գտներ, որ փորձաքննվողը սահմանափակ մեղսունակ է, ապա անպայման այդ մասին կնշվեր եզրակացության մեջ։ Ալեքսանդր Ուսոևի մոտ ախտորոշվել է «Անձի օրգանական խանգարում», սակայն դա իր մոտ այն աստիճանի արտահայտված չէ, որ բերի սահմանափակ մեղսունակության կամ անմեղսունակության։ «Անձի օրգանական խանգարումը», ալկոհոլի սիստեմատիկ չարաշահումը և աուտոագրեսիայի դրսևորումներն Ալեքսանդր Ուսոևի մոտ կարող են հանգեցնել տրամադրության անկման կամ ինքնավնասումներ կատարելուն։ Մինչդեռ վերոհիշյալ դրսևորումները չեն զրկում նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ալեքսանդր Ուսոևը 24 օր շարունակ, սթափ վիճակում ենթարկվել է հետազոտության, ուսումնասիրվել է նրա հոգեվիճակը, բանականությունը, էմոցիոնալ համակարգը և հանձնաժողովը հանգել է հետևության, որ միանշանակ նա մեղսունակ է։ «Անձի օրգանական խանգարումը» անձի զարգացման և դաստիարակության շեղումներ են։ Ալեքսանդր Ուսոևը «փսիխոպատ» անձնավորություն է, սակայն միանշանակ` սահմանափակ մեղսունակ կամ անմեղսունակ չէ։
Համաձայն իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի` 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդման և բացատրության, դրանք զննելու մասին 2012 թվականի դեկտեմբերի 24-ի արձանագրության` Ալեքսանդր Ուսոևը հայտնել է, որ 2012 թվականի նոյեմբերին, Վրաստանի Հանրապետության անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես դատապարտված է եղել և իր հետ միասին պատիժ է կրել նույն բանտախցում։ Պորչխիձե Դաթոն Էդիկ Սիմոնյանին տվել է փայտյա տուփ և ցուցում է տվել այն տեղափոխել Հայաստանի Հանրապետության Տաշիր քաղաք և փոխանցել Գսաև Ֆեդյային։ Վերջինս Վրաստանի քաղաքացի է, որը սպանություն կատարելու համար գտնվում է դաշնային հետախուզման մեջ և թաքնվել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի այդ տուփից Էդիկը պետք է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդյային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց` Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով։ Հետագայում Էդիկ Սիմոնյանն իրեն հայտնել է, որ տուփի մեջ գտնվել է «գեկսոգեն», որը նախատեսված է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք է կատարեին ադրբեջանցի չորս անձինք, իսկ մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին պետք է տեղափոխեր Հայաստան։ Հետագա գործողությունների մանրամասները ինքը պետք է ստանար Էդիկ Սիմոնյանից և Գսաև Ֆեդյայից` Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։
Դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի միջնորդությունը` վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և դրանք ապացույցներից շարքից հանելու մասին գտել է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ.
(…)»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։»։
Համաձայն նույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջների`
1. Քննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան։ Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում։
(…)»։
Դատարանն արձանագրել է, որ վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Նրա ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք բերելը չի դրսևորվել ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կամ մեկ այլ անձի սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ, որևէ այլ կերպ չի ազդել և չէր կարող ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Դատարանը փաստել է նաև, որ վկա Էդուարդ Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների միջև էական հակասությունների առկայության մասին պաշտպանի կողմից բավարար հիմնավորումներ չեն ներկայացվել։ Հետևաբար, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի մեկ այլ միջնորդությունը` որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և ապացույցների շարքից հանելու` իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը, դատարանը գտել է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։
2. Առարկան իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ։
3. Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, կամ եթե դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ այն ճանաչել են կասկածյալը, մեղադրյալը, տուժողը կամ վկան։
Նույն օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։
2. Սույն օրենսգրքի 115 հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։
(…)»։
Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։
Հետևաբար, դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի վերը նշված եզրահանգումները հիմնավոր են, քանի որ բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` հանգում է այն հետևության, որ դատարանն ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի հանցավոր արարքի որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար ահնրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները համապատասխանում են գործի փաստական հանգամանքներին ու տվյալներին:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է նաև, որ գործը քննելիս և լուծելիս դատարանի կողմից քրեադատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը,
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը, կալանավորումը` թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«04» հունիսի 2013թ. ք. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ԹԱՐԳՄԱՆ` Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի շահերի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից ազգությամբ ադրբեջանցի և այլ անձանց հետ Հայաստանի Հանրապետությունը թուլացնելու նպատակով դիվերսիա` մարդկանց զանգվածային ոչնչացմանը, նրանց առողջությանը վնաս պատճառելուն, կազմակերպությունների, կառույցների, հաղորդակցության ճանապարհների, այլ գույքի ավերմանը կամ վնասմանը ուղղված պայթյուններ կատարելու նախապատրաստության փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Թևանյանի 06.12.2012 թվականի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 58211812 քրեական գործը:
06.12.2012 թվականին Ալեքսանդր Ուսոևը ձերբակալվել է:
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Թևանյանի 08.12.2012 թվականի որոշմամբ Ալեքսանդր Ուսոևը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303 հոդվածով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.12.2012 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.02.2013 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամիս ժամկետով, մինչև 2013 թվականի ապրիլի 06-ը:
06.02.2013 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և վերջինիս նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
20.02.2013 թվականին թիվ 58211812 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան ՔԿ հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ից։
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը` թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Որոշվել է, դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված` ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Որոշվել է նաև, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի շահերի պաշտպան Վ. Մելքոնյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` վերջինիս արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության ՀՀ Վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Ամբաստանյալ, ՎՀ քաղաքացի Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևը, 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին երթևեկելով «Թբիլիսի-Երևան» գնացքով, հայ-վրացական սահմանը հատելիս, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, սկզբում այդ գնացքի պետին, այնուհետև` նրա միջոցով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցներին սուտ տեղեկատվություն է հայտնել, իսկ 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին նույնաբովանդակ սուտ տեղեկատվություն պարունակող հաղորդմամբ դիմել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությանը` հայտնելով, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Վրաստանից ժամանել է Հայաստան, որպեսզի հաջորդ օրը, ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի ՎՀ քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին և վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող, ՎՀ քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար։
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ.Մելքոնյանը բերելով վերաքննիչ բողոք դատարանին հայտնել է, որ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ Ալեքսանդր Ոսոևի մեղքը հիմնավորելու հարցում, ընդհակառակը՝ հետազոտված ապացույցներով ամբողջությամբ հիմնավորվում է Ալեքսանդր Ուսոևի անմեղությունը, և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու հնարավորությունները, հետևաբար Վերաքննիչ քրեական դատարանը, ապահովելով դատաքննության լրիվությունը, բազմակողմանիությունը և օբյեկտիվությունը, ղեկավարվելով գործի արդար քննությանը վերաբերող սահմանադրական և դատավարական նորմերի դրույթներով, հիմնվելով պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքի վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով պետք է քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի հիմքով կայացնի արդարացման դատավճիռ՝ ճանաչել և հռչակել Ալեքսանդր Ուսոևի անմեղությունը կատարված հանցանքի մեջ։
Նշել է, որ վերոնշված հետևությանը հանգելու համար պաշտպանական կողմի համար հիմք են հանդիսանում հետևյալ ապացույցները։
Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք դրսևորվել են հետևյալում.
«Գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներին, ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ ՀՀ միջազգային պայմանագիրը, ինչպես նաև առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որոնք հիմնավորվում են ներքոհիշյալներով.
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված ապացույցների՝ մասնավորապես Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների վերարտադրությունը դատավճռում չի համապատասխանում վերջինս կողմից դատարանում տրված ցուցմունքներին։ Նշել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևն օգտվելով իր իրավունքներից իրեն մեղավոր ճանաչելու կամ չճանաչելու վերաբերյալ դիրքորոշում չի հայտնել, բայց միաժամանակ դատարանում հայտնել է, որ ինքը 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին գնացքով գալիս էր Հայասատան, որպեսզի նոր տարին դիմավորեր երեխայի և կնոջ հետ Հայաստանում։ Քանի որ Հայասատան գալու նպատակը դա էր և իր մոտ նախատոնական տրամադրություն էր, ինքն արդեն գնացքում բավականին շատ ալկոհոլ էր օգտագործել։ Միաժամանակ հեռախոսով լսում էր երաժշտություն, որի թեման վերաբերում էր ահաբեկչությանը։ Այդ ժամանակ, հարբած վիճակում գնացքի համապատասխան աշխատակցին կատակել է՝ ասելով, որ Հայաստանում պայթյուն է լինելու։ Դրանից հետ Հայաստանում իրեն մոտեցել են ԱԱԾ աշխատակիցները, իջեցրել են գնացքից ե տեղափոխել Երևան, որտեղ պահանջել են ասվածի վերաբերյալ տալ հաղորդում։ Դատարանում Ալեքսանդր Ուսոևը հայտնել է, որ վկա Գագիկ Գրիգորյանին ինքը չի մոտեցել և չի խնդրել, որ ցանկանում է տեսակցել ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Եթե ինքը ցանկանար նմանատիպ հաղորդում տալ, ապա որևէ բան իրեն չէր խանգարում, որ ինքն անձամբ այցելեր իրավապահ մարմինների աշխատակիցներին։ Դրանից բացի Ալեքսանդր Ուսոևը նշել է, որ էդուարդ Աիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքը չի համապատասխանում իրականությանը, մասնավորապես ինքն ավազակային հարձակում չի կատարել նրա բարեկամի տան վրա, ինքը Վրաստանում դատապարտվել է գողության համար, իսկ տուժողը որևէ ազգակցական կապի մեջ չի գտնվել Սիմոնյանի հետ։
Փաստել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը վերոնշյալ ցուցմունքը իմաստազրկել է և դատավճռում, Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքը ձևակերպել է հետևյալ ձևով, իբր նա հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։
Վերոնշյալ ցուցմունքներից բացի, դատարանում հետազոտվել են նաև քրեական գործում առկա մի շարք փաստաթղթեր, մասնավորապես՝ Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ դատահոգեբուժական փորձագետի եզրակացությունը, համաձայն որի` Ոսոևի մոտ հայտնաբերվել է անձի օրգանական խանգարում /ԳՈԻՏ, ալկոհոլ/։ Վերոնշյալ փորձագետի եզրակացության պարզաբանման կապակցությամբ դատարանում որպես փորձագետ հարցաքննվել է Ա. Զ. Թադևոսյանն, ով դատարանում համապատասխան բացատրություններ է տվել կապված եզրակացության հետ, մասնավորապես նշել է, որ Ուսոևի մոտ հայտնաբերվել է անձի օրգանական խանգարում, որի պատճառը և հետևանքը ստացած գանգուղեղային տրավման է, ինչպես նաև ալկոհոլի չարաշահումը։ Պաշտպանության կողմի հարցին այն մասին, որ արդյոք անձի օրգանական խանգարում ախտորոշումը Ուսոևի մոտ չի առաջացրել սահմանափակ մեղսունակության վիճակ, փորձագետը պատասխանել է, ոչ՝ պարզաբանելով, որ տվյալ պարագայում ամբաստանյալն օգտագործած է եղել շատ քանակությամբ ալկոհոլ, իսկ նման պայմաններում, այսինքն՝ ալկոհոլի ազդեցության վիճակը օրգանական խանգարում ունեցող անձի մոտ բացառում է, որ առաջացնի սահմանափակ մեղսունակություն։ Միաժամանակ նշեց, որ, եթե՝ Ոսոևն օգտագործած չլիներ շատ ալկոհոլ, ապա հանձնաժողովը կուսումնասիրեր և կպատասխաներ նրա մոտ հայտնաբերված վերոնշյալ հիվանդությունը առաջացրել է սահմանափակ մեղսունակություն, թե ոչ։
Փաստել է, որ դատարանում հետազոտվել են նաև քրեական գործում առկա հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու արձանագրությունը, որի ուսումնասիրությունից ուղղակի պարզ է դարձել, որ Ալեքսանդր Ուսոևը համապատասխան հաղորդումը տալուց չի նախազգուշացվել սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, այլ նա նախազգուշացվել է սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, իսկ հաղորդման բովանդակությունը հետևյալն է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքում նախապատրաստվում է ահաբեկչություն, պատրաստ եմ տալ մանրամասն բացատրություն։ Դատարանում հետազոտվել է նաև նշված բացատրության բովանդակությունը։
Բողոքաբերի համոզմամբ` վերոնշյալ ցուցմունքը, ինչպես նաև դատավճռում ներառված ցուցմունքները անհրաժեշտ է ուղղակի համեմատել և համադրել սույն գործով առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումների, նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, ինչի արդյունքում ուղղակի ականատես կլինենք այն արժանահավատ փաստական հանգամանքներին, որ Ալեքսանդր Ուսոևը որևէ արարք չի կատարել, որը կգնահատվի որպես սուտ մատնություն, որը զուգորդվել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով։
Նախ ընդգծել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներից պարզ է դարձել, որ ԱԱԾ համապատասխան աշխատակիցները՝ ստեղծելով արհեստական ապացույցներ, Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ հարուցել են քրեական հետապնդում։
Վերոնշյալը հիմնավորվում է հատկապես Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում տալու արձանագրությունով, համաձայն որի, վերջինս նախազգուշացվել է սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, ինչպես նաև քրեական գործով էական նշանակություն ունեցող այլ ապացույցները հետազոտելով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական գործ հարուցելու առիթներից են, մասնավորապես՝ ֆիզիկական անձանց հաղորդումները՝ ուղղված հետաքննության մարմնին, քննիչին, դատախազին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաձայն` հանցագործության մասին ֆիզիկական անձանց հաղորդումները կարող են լինել գրավոր և բանավոր։ Քննչական գործողություն կատարելիս կամ դատական քննության ընթացքում հանցագործության մասին արված բանավոր հաղորդումը մտցվում է համապատասխանաբար՝ քննչական գործողության կամ դատական նիստի արձանագրության մեջ։ Այլ դեպքերում կազմվում է առանձին արձանագրություն։ Արձանագրության մեջ պետք է նշվեն դիմողի ազգանունը, անունը, ծննդյան թիվը, բնակարանի և ծառայողական հասցեն, նրա առնչությունը հանցագործությանը և իրազեկության աղբյուրը, ինչպես նաև տեղեկություններ նրա կողմից ներկայացված անձը հաստատող փաստաթղթերի մասին։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` եթե լրացել է դիմողի 16 տարին, նա նախազգուշացվում է սուտ մատնության համար պատասխանատվության մասին, ինչը հաստատում Է իր ստորագրությամբ։
Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն` չստորագրված կամ կեղծ ստորագրությամբ կամ մտածածին անձի անունից գրված նամակը, հայտարարությունը կամ հանցագործության մասին այլ անանուն հաղորդումը քրեական գործ հարուցելու առիթ չէ։
Բացի նրանից, որ ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի ուղղակի պահանջ է, որ 16 տարին լրացած անձը հանցագործության մասին հաղորդում տալուց նախազգուշացվում է սուտ մատնության համար պատասխանատվության մասին, ինչը հաստատում է իր ստորագրությամբ, դա հիմնավորվում է նաև քրեական օրենսգրքի և քրեական իրավունքի բազմաթիվ մեկնաբանություններով, մասնավորապես 2002 թվականին լույս տեսած Վ. Վ. Մոզյակովի կողմից տարբեր հեղինակներից խմբագրած քրեական օրենսգրքի և իրավունքի մեկնաբանություններով։ Նշված հեղինակն ուղղակի նշել է, որ հանցագործության մասին հաղորդում տվող անձին պետք է բացատրվի սուտ մատնության համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, որի նպատակը հաղորդում տվող անձին տալ հնարավորություն մտածել և հրաժարվել հանցագործություն կատարելուց։ Մինչդեռ, Ալեքսանդր Ուսոևին համապատասխան արձանագրության մեջ ոչ թե պարզաբանվել է սուտ մատնության համար, այլ սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին։
Վերոնշյալով հանդերձ, ընդհանուր իրավասության դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները՝ գտել Է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել Է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով՝ ապացուցված Է, նրա արարքը ճիշտ Է որակված և համապատասխանում Է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Նշել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևին վերագրված արարքը նախաքննական մարմինն իբր հիմնավորել Է, իսկ ընդհանուր իրավասության դատարանը որպես արժանահավատ ապացույց ճանաչել և գնահատել Է նախաքննական մարմնի կողմից որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից գրված 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունը, դրանք զննելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի զննությամբ պարզվել Է հետևյալը.
1. Ալեքսանդր Ուսոևի ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ տրված հաղորդումը մեկ թերթի վրա Է, այն իրենից ներկայացնում Է ձեռագիր, կապույտ գույնի թանաքով, ռուսերեն լեզվով լրացված ձևաթուղթ, թվագրված Է 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ով, սկզբի մասում լրացված են Ալեքսանդր Ուսոևի կենսագրական տվյալները, կա գրառում, որ նա նախազգուշացված Է սուտ մատնության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և Ալեքսանդր Ուսոևն իր ստորագրությամբ հաստատել Է դա։ Հաղորդման մեջ Ուսոևը ձեռագիր նշում Է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքում նախապատրաստվում Է տեռորիստական ակտ և պատրաստ Է այդ մասին մանրամասն բացատրություն տալ։
2. Ալեքսանդր Ուսոևի բացատրությունը երկու թերթի վրա Է, այն իրենից ներկայացնում Է ձեռագիր, կապույտ գույնի թանաքով, ռուսերեն լեզվով, ձեռագիր լրացված ձևաթուղթ, թվագրված Է 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ով, սկզբի մասում լրացված են Ալեքսանդր Ուսոևի կենսագրական տվյալները, Էջերի տակ նրա ստորագրությունն Է։ Բացատրության մեջ Ուսոևը ձեռագիր նշում Է հաղորդման մասին դրա իմաստը համառոտ հետևյալն Է. նոյեմբեր ամսին Վրաստանի անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել Է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Աիմոնյան Էդիկը նույնպես դատապարտված Է եղել, իրենք միասին նույն խցում են նստած եղել։ Պորչխիձե Դաթոն Սիմոնյան Էդիկին տվել Է փայտե տուփ և ցուցում Է տվել այն տեղափոխել Հայաստան՝ Տաշիր քաղաք, և փոխանցել Գսաև Ֆեդիային։ Վերջինս ՎՀ քաղաքացի Է, որը սպանություն կատարելու համար Վրաստանում գտնվում Է Դաշնային հետախուզման մեջ, թաքնվել Է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի տուփից Էդիկը պետք Է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդիային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց՝ Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով՝ եզդի ազգությամբ։
Հետագայում Սիմոնյան Էդիկն իրեն ասել Է, որ տուփում գտնվել Է գեկսոգեն։ Այն նախատեսված Է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք Է կատարեին 4 ադրբեջանցի անձիք, մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը պետք Է տեղափոխեր Հայաստան 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Հետագա գործողությունների մանրամասները պետք է ստանար Սիմոնյան Էդիկից և Գսաև Ֆեդիայից՝ Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-րդ հոդվածի համաձայն հանցագործության հետքերը, այլ նյութական հետքերը հայտնաբերելու, հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև գործի համար նշանակություն ունեցող մյուս հանգամանքները պարզելու նպատակով քննիչը կատարում է տեղանքի, շինությունների, առարկաների, փաստաթղթերի, կենդանիների, մարդու կամ կենդանու դիակի զննում։
Վերոնշյալ նորմի իրավական նշանակությունից անհասկանալի է դառնում, թե ինչու է քննիչը կատարել վերոնշյալ փաստատթղթերի զննում և կազմել համապատասխան արձանագրություն, որի մեջ իրականությունն աղավաղելով նշել է, որ կա գրառում, որ նա նախազգուշացված է սուտ մատնության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և Ալեքսանդր Ուսոևն իր ստորագրությամբ հաստատել է դա, զարմանալի է նաև, թե այդ արձանագրության մեջ իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակությամբ տեղեկությունները իբրև իրականություն ինչպես են հաստատել ընթերակաները իրենց ստորագրություններով։
Վերոնշյալի հետ կապված բողոքաբերը դատարանի ուշադրությունն է հրավիրում նաև Գագիկ Գրիգորյանի ցուցմունքում զետեղված տեղեկությունների բովանդակության վրա, որը համեմատելով նաև երկու ընթերակաների գործողությունների հետ, ովքեր օրինականացրել են զննության արձանագրությունը, որի մեջ զետեղված տեղեկությունը չեն համապատասխանում օբյեկտիվ ճշմարտությանը, ապա նույն գնահատականը պետք է տալ նաև վերոնշյալ վկայի ցուցմունքի արժանահավատությանը, իբր Ալեքսանդր Ուսոևն է մոտեցել իրեն և խնդրել է նրա միջոցով կապ հաստատի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ։
Դրանից բացի, վերոնշյալ զննության արձանագրության մեջ զննված հաղորդումը և բացատրությունը 2012 թվականի փետրվարի 12-ին փաստաթղթերն իրեղեն ապացույց ճանաչելու և դրանք գործին կցելու մասին որոշումով ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, իսկ ընդհանուր իրավասության դատարանը վերլուծելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի և 122-րդ հոդվածի իրավական և ընթացակարգային նշանակությունը հանգել է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերվում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Հետևաբար, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունն անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիքեր առկա չեն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։
Վերոնշյալ նորմի իրավական նշանակությունից պարզ չի դառնում, թե ինչ տարամաբանությամբ է նախաքննական մարմինը հաղորդումը և բացատրությունը ճանաչել որպես իրեղեն ապացույց։ Սրա վերաբերյալ պաշտպանության կողմը դատաքննության ժամանակ հայտնել է իր կարծիքը և ներկայացրել է միջնորդություններ, որին ի պատասխան մեղադրանքի կողմը պարզաբանել է, որ հաղորդումը և բացատրությունն իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, որոնց դատարանը անրադադարձել է դատավճիռ կազմելիս և գտել է, որ միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։
Բողոքաբերի համոզմամբ` վերոնշյալ վկայակոչված հոդվածները և դրանց հետ համադրած փաստաթղթերը որպես ապացույցներ ճանաչելով ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել կոպիտ խախտում, քանի որ նշված պարզաբանման վերաբերյալ արդեն իսկ պաշտպանության կողմը հղում տալով կրիմինալիստիկա գիտության վրա թվարկել է, թե հետքերը քանի խմբի են բաժանվում, յուրաքանչյուր խմբում ինչ հետքեր են ներառված։ Դրանից բացի, կրիմինալիստիկա գիտությունը հստակ տալիս է հետքերի դասակարգումը, ինչպես նաև հետքերի հայտնաբերման, ամրապնդման, վերցման ընդհանուր կանոնները և դատավարական ձևակերպումները, որոնց իրավական նշանակությունից նույնպես անհասկանալի է դառնում նախաքննական մարմնի 2012 թվականի փետրվարի 12-ին հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման իրավական արժեքը։ Դրանից բացի նշել է նաև, որ քննչական պրակտիկայում և տեսական գրականության մեջ <այլ փաստաթղթերի> տակ ընդունված է հասկանալ ամենատարբեր բնույթի փաստաթղթեր, որոնք պատրաստվել, կազմվել, լրացվել են ոչ դատավարական գործողության ժամանակ, բայց քրեական գործեր քննելիս օգտագործվում են որպես ապացույցի աղբյուրներ։ Դրանցից են օրինակ, տեղեկանքները, գերատեսչական ակտերը, փաստաթղթային ստուգումների ակտերը, գույքագրման ակտերը, տեղեկագրերը, այս կամ այն իրը, արժեքը ստանալու մասին տեղեկանքները և այլն։ Նշել է նաև, որ ի տարբերություն քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունների, այլ փաստաղթերն ապացույց են դառնում, երբ տվյալ գործի նյութերից երևում է, թե դրանք ինչպես են հայտնվել գործում։
Փաստել է, որ հարց է առաջանում, թե այդ ինչպես է, որ նախկինում դատապարտված Էդվարդ Սիմոնյանը 2012 թվականի դեկտեմբերի 7-ին բերման է ենթարկվել ԱԱԾ և նույն օրը Ուսոևի կողմից տրված հաղորդման կապակցությամբ հարցաքննվել է որպես վկա, իսկ Ուսոևը և Ֆյոդր Գսոյանը ձերբակալվել են և հարցաքննվել են որպես կասկածյալներ, այն պարագայում, երբ Ուսոևի հաղորդման հիմնական դերակատարությունը /ըստ բացատրության արձանագրության/ վերաբերվել է Էդվարդ Սիմոնյանի կողմից ապագայում կատարվող գործողություններին։ Դրանից բացի, նույն օրը Սիմոնյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ 1-ին դեպքը չէ, որ Ալեքսանդրը տվել է իր անունը՝ նշելով նմանատիպ միջադեպ Վրաստանում՝ կատարված 2012 թվականի սեպտեմբեր ամսին, իբր Ալեքսանդրը ոստիկաններին հաղորդում է տվել, որ ինքն է սպանել երկու սիրիացի քաղաքացիների, որը իբրև արժանահավատ ցուցմունք նկարագրվել է նախ մեղադրական եգրակացությունում, այնուհետև դատավճռում, առանց իրավական հիմնավորումների, քանի որ, եթե Ուսոևը նման տեղեկություններ հայտնած լիներ, ապա նույն խնդիրը պետք է ունենար ՎՀ-ում, ինչ արհեստականորեն ունի նաև ՀՀ-ում՝ այն է սուտ մատնության համար պատասխանատվություն։ Դրանից բացի, եթե նախաքննական մարմինը դեռ 2012 թվականի դեկտեմբերի 7-ին հավատացել և որպես արժանահավատ ցուցմունք դիտել է էդվարդ Սիմոնյանի ցուցմունքը և նրան չի ձերբակալել, ապա հարց է առաջանում դրանից հետո ինչու է Ուսոևին մեղադրանք առաջադրվել 35-303-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել կալանավորումը, հաշվի առնելով վկայակոչված հոդվածով նախատեսված արարքի վտանգավորության աստիճանը։
Ըստ բողոքաբերի` վերոնշյալն ամբողջությամբ հիմք է տալիս, որ պաշտպանության կողմն արձանագրի, որ Ալեքսանդր Ուսոևն իր կամքով նման տեղեկություններ չի հայտնել ԱԱԾ աշխատակիցներին, այլ վերջիններս են նրան ստիպել տալ համապատասխան բովանդակությամբ հաղորդում, հակառակ պարագայում էդվարդ Աիմոնյանը նույնպես կձերբակալվեր, կամ նվազագույնը առերես կհարցաքննվեր իր պաշտպանյալի հետ։
Բողոքաբերի համոզմամբ` նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներից պարզ է դարձել, որ պետք է արժանահավատ համարել Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ԱԱԾ նման հաղորդում տալու ցանկություն չի ունեցել, ուղղակի հարբած վիճակում գնացքի համապատասխան աշխատակցի հետ կատակել է՝ ասելով, որ Հայաստանում պայթյուն է լինելու։ Դրանից հետո, Հայսատանում իրեն մոտեցել են ԱԱԾ աշխատակիցները, իջեցրել են գնացքից և տեղափոխել Երևան որտեղ պահանջել են ասվածի վերաբերյալ տալ հաղորդում։ Իսկ հաղորդում տալուց և համապատասխան բացատրությունը գրելուց հարբած է եղել, որը հիմնավորվել է ոչ միայն Ուսոևի ցուցմունքով, այլ նաև վկա Գագիկ Գրիգորյանի, առավել ևս փորձագետ Ա. Թադևոսյանի ցուցմունքներով։
Վերը նշվածի հետ կապված՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Գագիկ Միքայելյանի վերաբերյալ գործով արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ՝ անձի ֆիզիոլոգիական վիճակը՝ ալկոհոլի, թմրամիջոցների կամ այլ թմրեցնող նյութերի ազդեցության տակ լինելը կամ այլ համարժեք վիճակը, քրեական հետապնդման մարմնին օբյեկտիվորեն զրկում է անձի հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելուց։
Հետևաբար անհասկանալի և օրենքից դուրս պետք է գնահատել սույն գործով հարբած վիճակում Ուսոևից հաղորդում, այնուհետև բացատրություն վերցնելու գործողությունները, թեև քրեական դատավարությունում սպառիչ թվարկված են ապացույցների ցանկը և բովանդակությունը, որի մեջ չի մտնում անձի գրավոր բացատրությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարութի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 4-րդ կետում ամրագրված է, որ գործով վարույթ նշանակում է՝ քրեական դատավարական ընթացակարգ, որն սկսվում է քրեական գործի հարուցման հարցը լուծելիս և իր մեջ ներառում է գործով իրականացվող և ընդունվող դատավարական որոշումները և գործողությունները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածում ամրագրված է օրինականության սկզբունքը, համաձայն որի հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել ՀՀ Սահմանադրությունը, քրեական դատավարության օրենսգիրքը և մյուս օրենքները։ Մինչդեռ՝ մեղադրանքի կողմը, հետագայում նաև դատարանը անտեսելով վերոնշյալ իմպերատիվ պահանջները, այդ թվում նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, Ուսոևին անհասկանալի ձևով մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, այն պայմաններում, որ հաղորդման արձանագրության մեջ նրա կողմից հայտնած տեղեկությունները չեն վերաբերվել որևէ մեկին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները՝ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։
Քրեական գործի նյութերի ոաումնասիրությունը թույլ է տալիս ասել, որ քրեական գործով հետաքննության և նախաքննության ընթացքում, ինչպես հետաքննության մարմնի, այնպես էլ նախաքննական մարմնի կողմից խախտվել է քրեական գործի արդարացի քննության սկզբունքն ամրագրող վերը նշված նորմի պահանջները, դեռ ավելին քննիչը և հետաքննության մարմնի աշխատակիցներն ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են եղել գործի ելքով, ինչը հիմնավորվում է վերը նկարագրված փաստական հանգամանքներով։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի` քրեական գործով վարույթում մեդադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել՝ մասնավորապես`
• բռնությամբ, սպառնալիքով, խաբեությամբ, անձին ծաղրի ենթարկելով, ինչպես նաև այլ անօրինական գործողություններով,
• կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ,
• քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի խախտմամբ։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին՝ օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Բողոքաբերը փաստել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևից հաղորդում վերցնելուց հետո, նախաքննական մարմինը Ալեքսանդր Ուսոևից բացատրություն է վերցրել, որի բովանդակության ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ Ուսոևը նաև իր վերաբերյալ ինքնամերկացնող տեղեկություններ է հայտնել, որից անմիջապես հետո նրան ձերբակալել են։ Հետևաբար բացատրություն տալու ժամանակ Ուսոևը փաստացի ունեցել է կասկածյալի կարգավիճակ և նախաքննական մարմինը նրանից բացատրություն վերցնելով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ և 69-րդ հոդվածների պահանջները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` քրեական գործով վարույթին պաշտպանի մասնակցությունը պարտադիր է, երբ՝ կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի տիրապետում կամ ոչ բավարար չափով է տիրապետում քրեական դատավարության լեզվին։ Իսկ նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը։
Մինչդեռ Ալեքսանդր Ուսոևից բացատրություն վերցնելով համապատասխան պաշտոնատար անձը նրան չի պարզաբանել ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենսգրքով երաշխավորված նրա իրավունքը, համաձայն որի նա պարտավոր չէ ցուցմունք տալ իր, ամուսնու կամ մերձավոր ազգականների վերաբերյալ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները; Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար։
Նշել է, որ բացի վերոնշվածից, ընդհանուր իրավասության դատարանը դատավճիռ կազմելիս գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ռւսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա թարգմանչի վարձատրության գումար հանդիսացող 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարը որպես դատական ծախսեր, որով խախտել է մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի պահանջները։ Նշված կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ե) կետի համաձայն քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքն՝ օգտվելու թարգմանչի անվճար օգնությունից, եթե չի հասկանում դատարանում գործածվող լեզուն կամ չի խոսում այդ լեզվով։
Վերոնշյալ խախտումներն իրենց համակցության մեջ ամբողջությամբ հիմք են տալիս, որ պաշտպանության կողմն արձանագրի, որ Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ քննված քրեական գործով սկզբում նախաքննական մարմինը, հետագայում նաև դատարանը խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով ամրագրված օրենքի և դատարանի առջև բոլորի հավասարության սկզբունքը։ Նույն օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` բոլորը հավասար են օրենքի և դատարանի առջև։ Իրավունքների, ազատությունների և պարտականությունների խտրականությունը՝ կախված սեռից, ռասայից, մաշկի գույնից, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումից, գենետիկական հատկանիշներից, լեզվից, կրոնից, աշխարհայացքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, ազգային փոքրամասնությանը պատկանելիությունից, գույքային վիճակից, ծնունդից, հաշմանդամությունից, տարիքից կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներից, արգելվում է։
Պաշտպանության կողմը հստակ արձանագրել է, որ սույն քրեական գործով ազգությամբ եզդի, ՎՀ քաղաքացի Ալեքսանդր Ռւսոևի փոխարեն, եթե քրեական պատասխանատվության ենթարկվեր ասենք ազգությամբ հայ և ՀՀ քաղաքացի, ապա չէր ենթարկվի քրեական պատասխանատվության կամ պատժի, եթե նախազգուշացված չլիներ սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին։ Քանի որ, անտրամաբանական և օրենքից դուրս պետք է համարել այն հանգամանքը, որ անձը ենթարկվում է քրեական պատասխանատվության ոչ թե իր կատարած հանցանքի համար, այլ նրա համար, որ նա այլազգի ու այլերկրի քաղաքացի է։
Փաստորեն սույն քրեական գործով նախաքննական մարմնի տրամաբանությունից ելնելով, որքան էլ զարմանալի է նաև դատարանի կարծիքով, անձը կարող է օրինակ նախազգուշացվել սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, բայց նա մեղավոր ճանաչվի սուտ մատնության համար, կամ հակառակը, օրինակ անձը նախազգուշացվի սուտ մատնության համար, բայց դատապարտվի սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, ինչը հարիր չէ ՀՀ-ում արդարադատություն իրականացնող դատարաններին։
Դրանից բացի, պաշտպանության կողմն արձանագրել է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածով և 358-րդ հոդվածով ամրագրված իմպերատիվ պահանջների խախտում։ Մասնավորապես քրական դատավարության համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, իսկ 358-րդ հոդվածի համաձայն` դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված։ Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է ՀՀ Սահմանադրության, քրեական դատավարության օրենսգքրի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս։ Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, մասնավորապես, եթե (...) այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար, դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին։ Տվյալ դեպքում, ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք, այսինքն ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով մեղադրական դատավճիռ կայացնելով հանգել է ոչ ճիշտ եզրակացության, ինչը հանգեցրել է քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառման և քրեադատավարական օրենքի խախտումների։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Բողոքաբերը փաստել է, որ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ կետերի համաձայն` դրանք դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքեր են։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-379-րդ, 3801-րդ, 381-րդ հոդվածները խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԿԴ /0018/01/13 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Ուսոևի, 08.04.2013 թվականին կայացրած դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։ Ազգությամբ ադրբեջանցի որևէ անձի հետ չի պատրաստվել Վրաստանից Հայաստան տեղափոխել «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ` ՀՀ տարածքում դիվերսիա կատարելու համար։ «Գեկսոգեն» անվանումը լսել է հեռուստատեսային ինչ-որ հաղորդման ժամանակ։ Ֆյոդր Գսոյանն ու Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես ադրբեջանցիների հետ առնչություն չեն ունեցել։ Ֆյոդր Գսոյանին ճանաչում է 2007 թվականից, երբ աշխատել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Նրանից տեղեկացել է, որ սպանություն կատարելու համար, Տաշիր քաղաքում թաքնվում է Վրաստանի իրավապահ մարմիններից։ Էդիկ Սիմոնյանի հետ միասին պատիժ է կրել Վրաստանի քրեակատարողական հիմնարկներից մեկում։ Պատժից ազատվելուց հետո, հիվանդության հերթական սրացման ժամանակ, Վրաստանում հաղորդում է տվել` հայտնելով, իբրև թե վերջինս սպանություն է կատարել Հայաստանում։ Իր բացատրության մեջ նշված, Վրաստանի անվտանգության ծառայության աշխատակից Դաթո Պորչխիձեյին ճանաչում է, քանի որ վերջինս Վրաստանում իր վերաբերյալ քննվող քրեական գործով քննիչի աշխատասենյակում իրեն հարցեր է տվել։
2012 թվականին դեկտեմբերի 5-ին Երևան գալով` գնացքում ալկոհոլ է գործածել։ Այնուհետև գնացքի ղեկավարի հետ կատակել է։ Դա եղել է չար կատակ։ Ինքը գտնվել է ալկոհոլի ազգեցության տակ։ Հաջորդ օրը, սթափ վիճակում ինքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատակել է, իրականում նման բան չի եղել։ Ինքը գնացքի ղեկավարին և ուղեկցորդին չի դիմել։
Վկա Ֆյոդր Գսոյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2007 թվականի հունիսից հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստան է եկել, քանի որ Վրաստանում սպանություն է կատարել և իրավապահ մարմինների կողմից գտնվել է հետախուզման մեջ։ Սկզբում գնացել է Կախեթ քաղաք` իր ընկեր Մամուկա Լիպարտաշվիլիի մոտ։ Երկու ամիս այնտեղ մնալուց հետո, առանց որևէ սահմանակետ անցնելու, Գուգարքի սարերով մտել է Հայաստանի Տաշիր քաղաք, որտեղ բնակվում է իր մորեղբայր Ռաշիդ Ջալիլի Ախմեդովը։ Ինքը նրան չի պատմել կատարվածի մասին։ Որոշ ժամանակ անց Տաշիր է եկել նաև իր ընտանիքը։ Տաշիրում աշխատել է որպես անասնապահ։ Պարբերաբար հեռախոսազանգեր է ունեցել հարազատների և երկու քույրերի հետ։ Նրանք ասել են, որ դանակահարության դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել և ինքը հետախուզվում է։
Մեկ կամ երկու տարի անց Տաշիր է եկել Ալեքսանդր Ուսոևը։ Վերջինիս կնոջ ծնողները և իր մորեղբայրը հարևաններ են եղել։ Ալեքսանդրին մի քանի անգամ է տեսել, իսկ մեկ անգամ էլ նա իր տուն է եկել։ Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, հեռախոսազանգեր նույնպես չի ունեցել։ Ինքը չգիտի, թե ինչու է նա իր մասին նման տեղեկություններ հայտնել։ Ինքը պայթյուն կամ դիվերսիա չէր կարող իրականացնել։
Վկա Գագիկ Գրիգորյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հանդիսացել է «Հարավ-կովկասյան երկաթուղի» ՓԲ ընկերության ուղևորափոխադրումների սպասարկման «Երևան-Թբիլիսի» գնացքի պետը։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի երեկոյան, ժամը 21։00-ի սահմաններում, Թբիլիսիից Երևան գալու ճանապարհին, Մառնեուլիի տարածքում իրեն է մոտեցել ուղեկցորդ Անդրանիկ Շահնազարյանը և հայտնել, որ ազգությամբ վրացի ուղևորներից մեկը ցանկանում է զրուցել իր հետ։ Դրանից հետո անմիջապես մոտեցել է այդ ուղևորը և հայտնել, որ ցանկանում է առանձին խոսել անվտանգության աշխատակցի հետ։ Ինքը զանգահարել է ուղևորափոխադրումների բաժնի պետին, որն էլ ասել է, որ միջոցներ կձեռնարկի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ կապնվելու համար։ Որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել երկաթգծի ԱԱԾ աշխատակիցը և հետաքրքրվել, թե ինչ է ուզում ասել նշված ուղևորը։ Ինքը բացատրել է իրավիճակը, որից հետո ասել են, որ սահմանի վրա իրենց կդիմավորեն սահմանապահները։ Ուղևորը նշել է, որ խոսքը գնում է տեռորի մասին, սակայն այն իրականացնելու որևէ վայր չի նշել։ Նա միայն ասել է, որ Հայաստանի տարածքում տեռոր է լինելու և մանրամասն կարող է ասել միայն ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Շուրջ 20 րոպե անց հասել են հայ-վրացական սահմանին, որտեղ իջեցրել են այդ ուղևորին։ Վրացի սահմանապահները զննել են նրա անձնագիրը։ Պարզվել է, որ նրա անուն-ազգանունը Ալեքսանդր Ուսոև է։ Այնուհետև մոտեցել են հայ սահմանապահներն ու ԱԱԾ աշխատակիցները և Ալեքսանդր Ուսոևին տարել են իրենց հետ։
Իր և այդ ուղևորի խոսակցությունն ինքը ձայնագրել է հեռախոսով և ձայնագրությունը ներկայացրել է քննությանը։
Վկա Էդուարդ Սիմոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ բնակվում է Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում` ծնողների, եղբոր, կնոջ և երեխայի հետ միասին։ Վարում է «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի, «RXR-899» պետհամարանիշի սև ավտոմեքենա։ Իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ` Երևանից դեպի Թբիլիսի և հակառակ ուղղությամբ։ Ալեքսանդր Ուսոևին ճանաչում է Թբիլիսի քաղաքից, սակայն նրա հետ չի շփվել։ Իր և Ալեքսանդրի ընտանիքների միջև թշնամանք է եղել, քանի որ 2002 թվականին Ալեքսանդրի ընկերները հափշտակել էին իր հորեղբոր ավտոմեքենան։ Վերջինս դիմել էր ոստիկանություն և Ալեքսանդրի ընկերներին դատապարտել էին։ Դրանից հետո Ալեքսանդրը 2007 թվականին ավազակային հարձակում է կատարել իր հորեղբայր Գելայի կնոջ տան վրա, ինչի համար նա դատապարտվել է ազատազրկման։ 2008 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում վարելով ավտոմեքենան` վթարի է ենթարկվել, ինչի հետևանքով իր ընկեր, ազգությամբ վրացի Մամուկա Խարատիշվիլին մահացել է։ Այդ արարքի համար դատապարտվել է յոթ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատարզրկման։ Երեք տարի յոթ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել, որից հետո համաներման ակտի կիրառմամբ ազատվել է պատժից։ Ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, Թբիլիսի քաղաքի «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկում հանդիպել է Ալեքսանդրին և սկսել է շփվել նրա հետ։ Որոշ ժամանակ անց, 2009 թվականին Ալեքսանդրին տեղափոխել են «Քսանի» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղ նա ինքնասպանության փորձ է կատարել` երկաթե սուր մահակով հարվածել է իր որովայնին, որից հետո նրան տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց։ Այնտեղ շուրջ երկու շաբաթ բուժում ստանալուց հետո Ալեքսանդրին տեղափոխել են Թբիլիսի քաղաքի «Օրթաճալա» խիստ ռեժիմով քրեակատարողական հիմնարկ։ Դրանից մի քանի ամիս անց Ալեքսանդրը նույն եղանակով կրկին ինքնասպանության փորձ է կատարել և նրան կրկին տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց, որտեղ իրենց շփումը վերականգնվել է, քանի որ այդ ժամանակ որպես սպասարկող դատապարտյալ ինքը նույնպես գտնվել է այդ հիվանդանոցում։ Այնտեղ ինքն ունեցել է ազգությամբ եզդի, Բադրի Դաուվրիշեվ անունով ընկեր, որի հետ հաճախ է շփվել։ Վերջինս իրեն պատմել է, որ տեսել է, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոցի կին աշխատակիցներից մեկի հետ։ Դրանից հետո իրեն տարել են նույն քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցների մոտ, որոնք պահանջել են, որ ցուցմունք տա, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել այդ կնոջ հետ։ Ինքը հրաժարվել է, սակայն Ալեքսանդրն իրեն մեղադրել է` ասելով, իբրև թե ինքն է նրա և հիվանդանոցի կին աշխատակցի միջև առկա հարաբերությունների մասին պատմել քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցներին։
2011 թվականին իրեն տեղափոխել են «Օրթաճալա» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղից ել հետագայում տեղափոխել են «Ռուսթավի-6» քրեակատարողական հիմնարկ։
2012 թվականի մայիսի 1-ին ազատվել է պատժի կրումից, որից հետո սկսել է տաքսի ավտոմեքենա վարել և ուղևորափոխադրումներ է իրականացրել Թբիլիսիից դեպի Երևան և հակառակ ուղղությամբ։ Ազատ արձակելուց մեկ շաբաթ անց զանգահարել է իր հայրը և ասել, որ իրենց տուն է եկել Ալեքսանդրը և ցանկանում է հանդիպել, սակայն ինքը չի հանդիպել Ալեքսանդր Ուսոևի հետ։
2012 թվականի սեպտեմբերի սկզբին, հերթական անգամ Երևանից ուղևորներ է տեղափոխել Թբիլիսի և անցնելով հայ-վրացական սահմանը` վրացական կողմում, սահմանի վրա ոստիկանները իրեն բռնել և տեղափոխել են Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ կասկածվում է ազգությամբ սիրիացի երկու անձանց սպանության մեջ և այդ մասին ոստիկաններին հաղորդում է տվել Ալեքսանդրը։ Թբիլիսիում ոստիկանները որոշ ժամանակ իրեն պահելուց հետո ազատ են արձակել, քանի որ ինքն այդ սպանության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իրականում սպանությունը տեղի է ունեցել Թբիլիսի քաղաքի Փոնիճալա թաղամասում և այն ժամանակ, երբ ինքը գտնվել է Երևանում։
2012 թվականի նոյեմբերին, իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ալեքսանդրը և հայտնել, որ ցանկանում է, որպեսզի իրեն և ընկերներին ավտոմեքենայով տեղափոխի Երևան, սակայն ինքը հրաժարվել է։
Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության 2013 թվականի հունվարի 31-ի թիվ 2 եզրակացության համաձայն. «Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի մոտ հայտնաբերվում է «Անձի օրգանական խանգարում /ԳՈՒՏ, ալկոհոլ/»։ Այդ մասին են վկայում ինչպես անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ ներկա հետազոտման արդյունքները։
Ինչպես իրավախախտումը կատարելիս` 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, 6-ին, այնպես էլ ներկայումս նա կարող էր գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։
Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը չի գտնվել նաև հոգեկան գործունեության որևէ ժամանակավոր խանգարված վիճակում, որը կարող էր զրկել նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, այլ գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում /ըստ փորձաքննվողի/։
Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ալեքսանդրի Քարումի Ուսոևին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։
Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին։
Հաշվի առնելով նրա մոտ առկա «Անձի օրգանական խանգարումը» խորհուրդ է տրվում նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողություն։»։
Փորձագետ Սեդրակ Թադևոսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ եզրակացության մեջ նշված «ԳՈՒՏ» տերմինը նշանակում է գանգուղեղային տրավմա։ Ինչ վերաբերվում է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության ՁՊՎ բժշկի տեղեկանքին այն մասին, որ Ալեքսանդր Ուսոևը հնարավոր է, որ տառապում է «Շիզոֆրենիա» հիվանդությամբ, ապա փորձաքննության ընթացքում այդ տեղեկանքը հաշվի է առնվել, սակայն հանձնաժողովային կարգով կատարված փորձաքննության արդյունքում տրվել է դատահոգեբուժակական վերջնական գնահատականը։ Եթե հանձնաժողովը գտներ, որ փորձաքննվողը սահմանափակ մեղսունակ է, ապա անպայման այդ մասին կնշվեր եզրակացության մեջ։ Ալեքսանդր Ուսոևի մոտ ախտորոշվել է «Անձի օրգանական խանգարում», սակայն դա իր մոտ այն աստիճանի արտահայտված չէ, որ բերի սահմանափակ մեղսունակության կամ անմեղսունակության։ «Անձի օրգանական խանգարումը», ալկոհոլի սիստեմատիկ չարաշահումը և աուտոագրեսիայի դրսևորումներն Ալեքսանդր Ուսոևի մոտ կարող են հանգեցնել տրամադրության անկման կամ ինքնավնասումներ կատարելուն։ Մինչդեռ վերոհիշյալ դրսևորումները չեն զրկում նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ալեքսանդր Ուսոևը 24 օր շարունակ, սթափ վիճակում ենթարկվել է հետազոտության, ուսումնասիրվել է նրա հոգեվիճակը, բանականությունը, էմոցիոնալ համակարգը և հանձնաժողովը հանգել է հետևության, որ միանշանակ նա մեղսունակ է։ «Անձի օրգանական խանգարումը» անձի զարգացման և դաստիարակության շեղումներ են։ Ալեքսանդր Ուսոևը «փսիխոպատ» անձնավորություն է, սակայն միանշանակ` սահմանափակ մեղսունակ կամ անմեղսունակ չէ։
Համաձայն իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի` 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդման և բացատրության, դրանք զննելու մասին 2012 թվականի դեկտեմբերի 24-ի արձանագրության` Ալեքսանդր Ուսոևը հայտնել է, որ 2012 թվականի նոյեմբերին, Վրաստանի Հանրապետության անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես դատապարտված է եղել և իր հետ միասին պատիժ է կրել նույն բանտախցում։ Պորչխիձե Դաթոն Էդիկ Սիմոնյանին տվել է փայտյա տուփ և ցուցում է տվել այն տեղափոխել Հայաստանի Հանրապետության Տաշիր քաղաք և փոխանցել Գսաև Ֆեդյային։ Վերջինս Վրաստանի քաղաքացի է, որը սպանություն կատարելու համար գտնվում է դաշնային հետախուզման մեջ և թաքնվել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի այդ տուփից Էդիկը պետք է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդյային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց` Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով։ Հետագայում Էդիկ Սիմոնյանն իրեն հայտնել է, որ տուփի մեջ գտնվել է «գեկսոգեն», որը նախատեսված է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք է կատարեին ադրբեջանցի չորս անձինք, իսկ մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին պետք է տեղափոխեր Հայաստան։ Հետագա գործողությունների մանրամասները ինքը պետք է ստանար Էդիկ Սիմոնյանից և Գսաև Ֆեդյայից` Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։
Դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի միջնորդությունը` վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և դրանք ապացույցներից շարքից հանելու մասին գտել է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ.
(…)»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։»։
Համաձայն նույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջների`
1. Քննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան։ Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում։
(…)»։
Դատարանն արձանագրել է, որ վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Նրա ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք բերելը չի դրսևորվել ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կամ մեկ այլ անձի սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ, որևէ այլ կերպ չի ազդել և չէր կարող ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Դատարանը փաստել է նաև, որ վկա Էդուարդ Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների միջև էական հակասությունների առկայության մասին պաշտպանի կողմից բավարար հիմնավորումներ չեն ներկայացվել։ Հետևաբար, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի մեկ այլ միջնորդությունը` որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և ապացույցների շարքից հանելու` իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը, դատարանը գտել է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։
2. Առարկան իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ։
3. Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, կամ եթե դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ այն ճանաչել են կասկածյալը, մեղադրյալը, տուժողը կամ վկան։
Նույն օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։
2. Սույն օրենսգրքի 115 հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։
(…)»։
Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։
Հետևաբար, դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի վերը նշված եզրահանգումները հիմնավոր են, քանի որ բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` հանգում է այն հետևության, որ դատարանն ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի հանցավոր արարքի որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար ահնրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները համապատասխանում են գործի փաստական հանգամանքներին ու տվյալներին:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է նաև, որ գործը քննելիս և լուծելիս դատարանի կողմից քրեադատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը,
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը, կալանավորումը` թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
08 ապրիլի 2013թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0018/01/13
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/
գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտանգության
մարմիններում քննվող և
կիբերհանցագործությունների գործերով
վարչության դատախազ Գ. Տիգրանյանի,
պաշտպան Վ. Մելքոնյանի,
թարգմանիչ Ն. Մելքումյանի,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի`
ծնված 1981թ. հունիսի 30-ին Վրաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՎՀ/ Թբիլիսի քաղաքում, ազգությամբ եզդի, ՎՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվել է ՎՀ, ք. Թբիլիսի, Սանավարդո փողոցի թիվ 49 տանը, կալանքի տակ է 06.12.2012թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 58211812 քրեական գործը ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության /այսուհետ ԱԱԾ/ քննչական վարչությունում հարուցվել է 2012թ. դեկտեմբերի 06-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303-րդ հոդվածով, Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից, ազգությամբ ադրբեջանցի և այլ անձանց հետ Հայաստանի Հանրապետությանը թուլացնելու նպատակով դիվերսիա` մարդկանց զանգվածային ոչնչացմանը, նրանց առողջությանը վնաս պատճառելուն, կազմակերպությունների, կառույցների, հաղորդակցության ճանապարհների, այլ գույքի ավերմանը կամ վնասմանն ուղղված պայթյուններ կատարելու նախապատրաստության դեպքի առթիվ։
Քննիչի 2013թ. փետրվարի 06-ի որոշմամբ, թիվ 58211812 քրեական գործի վարույթի մասը` Թեոդորե Իսայի Գսոյանի կողմից ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի` առանց սահմանված փաստաթղթի և առանց պատշաճ իշխանությունների թույլտվության հատելու մասով կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Նույն որոշմամբ, թիվ 58211812 քրեական գործի վարույթի մասը` Թեոդորե Իսայի Գսոյանի կողմից դիվերսիայի փորձ կատարելու մասով կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա գիտակցելով, որ իր կողմից տրամադրված տեղեկատվությունը կեղծ է, 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին դիմել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ հաղորդմամբ և հայտնել, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ժամանել է Վրաստանից Հայաստան, որպեսզի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին/ցուցմունքով Ֆեդյա Դսոև/ ու վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող ՎՀ քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար, այսինքն առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելու զուգորդմամբ հանցագործության մասին սուտ մատնություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։»։
2013թ. փետրվարի 20-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ, Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Ալեքսանդր Քարումի ՈՒսոևը, 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին երթևեկելով «Թբիլիսի-Երևան» գնացքով, հայ-վրացական սահմանը հատելիս, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, սկզբում այդ գնացքի պետին, այնուհետև` նրա միջոցով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցներին սուտ տեղեկատվություն է հայտնել, իսկ 2012թ. դեկտեմբերի 6-ին նույնաբովանդակ սուտ տեղեկատվություն պարունակող հաղորդմամբ դիմել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությանը` հայտնելով, որ 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին Վրաստանից ժամանել է Հայաստան, որպեսզի հաջորդ օրը, ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին և վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող, Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ա. Ուսոևն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում թարգմանչի վարձատրության գումարը կազմել է 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի ցուցմունքներով այն մասին, որ հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։ Ազգությամբ ադրբեջանցի որևէ անձի հետ չի պատրաստվել Վրաստանից Հայաստան տեղափոխել «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ` ՀՀ տարածքում դիվերսիա կատարելու համար։ «Գեկսոգեն» անվանումը լսել է հեռուստատեսային ինչ-որ հաղորդման ժամանակ։ Ֆյոդր Գսոյանն ու Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես ադրբեջանցիների հետ առնչություն չեն ունեցել։ Ֆ. Գսոյանին ճանաչում է 2007 թվականից, երբ աշխատել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Նրանից տեղեկացել է, որ սպանություն կատարելու համար, Տաշիր քաղաքում թաքնվում է Վրաստանի իրավապահ մարմիններից։ Էդիկ Սիմոնյանի հետ միասին պատիժ է կրել Վրաստանի քրեակատարողական հիմնարկներից մեկում։ Պատժից ազատվելուց հետո, հիվանդության հերթական սրացման ժամանակ, Վրաստանում հաղորդում է տվել` հայտնելով, իբրև թե վերջինս սպանություն է կատարել Հայաստանում։ Իր բացատրության մեջ նշված, Վրաստանի անվտանգության ծառայության աշխատակից Դաթո Պորչխիձեյին ճանաչում է, քանի որ վերջինս Վրաստանում իր վերաբերյալ քննվող քրեական գործով քննիչի աշխատասենյակում իրեն հարցեր է տվել։
2012թ. դեկտեմբերի 5-ին Երևան գալով` գնացքում ալկոհոլ է գործածել։ Այնուհետև գնացքի ղեկավարի հետ կատակել է։ Դա եղել է չար կատակ։ Ինքը գտնվել է ալկոհոլի ազգեցության տակ։ Հաջորդ օրը, սթափ վիճակում ինքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատակել է, իրականում նման բան չի եղել։ Ինքը գնացքի ղեկավարին և ուղեկցորդին չի դիմել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 77-78, 94, 122-123, հատոր 2, գ.թ. 51-52/
Վկա Ֆյոդր Իսայի Գսոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2007թ. հունիսից հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստան է եկել, քանի որ Վրաստանում սպանություն է կատարել և իրավապահ մարմինների կողմից գտնվել է հետախուզման մեջ։ Սկզբում գնացել է Կախեթ քաղաք` իր ընկեր Մամուկա Լիպարտաշվիլիի մոտ։ Երկու ամիս այնտեղ մնալուց հետո, առանց որևէ սահմանակետ անցնելու, Գուգարքի սարերով մտել է Հայաստանի Տաշիր քաղաք, որտեղ բնակվում է իր մորեղբայր Ռաշիդ Ջալիլի Ախմեդովը։ Ինքը նրան չի պատմել կատարվածի մասին։ Որոշ ժամանակ անց Տաշիր է եկել նաև իր ընտանիքը։ Տաշիրում աշխատել է որպես անասնապահ։ Պարբերաբար հեռախոսազանգեր է ունեցել հարազատների և երկու քույրերի հետ։ Նրանք ասել են, որ դանակահարության դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել և ինքը հետախուզվում է։
Մեկ կամ երկու տարի անց Տաշիր է եկել Ալեքսանդր Ուսոևը։ Վերջինիս կնոջ ծնողները և իր մորեղբայրը հարևաններ են եղել։ Ալեքսանդրին մի քանի անգամ է տեսել, իսկ մեկ անգամ էլ նա իր տուն է եկել։ Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, հեռախոսազանգեր նույնպես չի ունեցել։ Ինքը չգիտի, թե ինչու է նա իր մասին նման տեղեկություններ հայտնել։ Ինքը պայթյուն կամ դիվերսիա չէր կարող իրականացնել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 96-97, 109-110, 140-141, 191-192/
Վկա Գագիկ Հարությունի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսացել է «Հարավ-կովկասյան երկաթուղի» ՓԲ ընկերության ուղևորափոխադրումների սպասարկման «Երևան-Թբիլիսի» գնացքի պետը։ 2012թ. դեկտեմբերի 5-ի երեկոյան, ժամը 21։00-ի սահմաններում, Թբիլիսիից Երևան գալու ճանապարհին, Մառնեուլիի տարածքում իրեն է մոտեցել ուղեկցորդ Անդրանիկ Շահնազարյանը և հայտնել, որ ազգությամբ վրացի ուղևորներից մեկը ցանկանում է զրուցել իր հետ։ Դրանից հետո անմիջապես մոտեցել է այդ ուղևորը և հայտնել, որ ցանկանում է առանձին խոսել անվտանգության աշխատակցի հետ։ Ինքը զանգահարել է ուղևորափոխադրումների բաժնի պետին, որն էլ ասել է, որ միջոցներ կձեռնարկի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ կապնվելու համար։ Որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել երկաթգծի ԱԱԾ աշխատակիցը և հետաքրքրվել, թե ինչ է ուզում ասել նշված ուղևորը։ Ինքը բացատրել է իրավիճակը, որից հետո ասել են, որ սահմանի վրա իրենց կդիմավորեն սահմանապահները։ Ուղևորը նշել է, որ խոսքը գնում է տեռորի մասին, սակայն այն իրականացնելու որևէ վայր չի նշել։ Նա միայն ասել է, որ Հայաստանի տարածքում տեռոր է լինելու և մանրամասն կարող է ասել միայն ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Շուրջ 20 րոպե անց հասել են հայ-վրացական սահմանին, որտեղ իջեցրել են այդ ուղևորին։ Վրացի սահմանապահները զննել են նրա անձնագիրը։ Պարզվել է, որ նրա անուն-ազգանունը Ալեքսանդր Ուսոև է։ Այնուհետև մոտեցել են հայ սահմանապահներն ու ԱԱԾ աշխատակիցները և Ա. Ուսոևին տարել են իրենց հետ։
Իր և այդ ուղևորի խոսակցությունն ինքը ձայնագրել է հեռախոսով և ձայնագրությունը ներկայացրել է քննությանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 164-165/
Վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ բնակվում է Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում` ծնողների, եղբոր, կնոջ և երեխայի հետ միասին։ Վարում է «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի, «RXR-899» պետհամարանիշի սև ավտոմեքենա։ Իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ` Երևանից դեպի Թբիլիսի և հակառակ ուղղությամբ։ Ալեքսանդր Ուսոևին ճանաչում է Թբիլիսի քաղաքից, սակայն նրա հետ չի շփվել։ Իր և Ալեքսանդրի ընտանիքների միջև թշնամանք է եղել, քանի որ 2002 թվականին Ալեքսանդրի ընկերները հափշտակել էին իր հորեղբոր ավտոմեքենան։ Վերջինս դիմել էր ոստիկանություն և Ալեքսանդրի ընկերներին դատապարտել էին։ Դրանից հետո Ալեքսանդրը 2007 թվականին ավազակային հարձակում է կատարել իր հորեղբայր Գելայի կնոջ տան վրա, ինչի համար նա դատապարտվել է ազատազրկման։ 2008 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում վարելով ավտոմեքենան` վթարի է ենթարկվել, ինչի հետևանքով իր ընկեր, ազգությամբ վրացի Մամուկա Խարատիշվիլին մահացել է։ Այդ արարքի համար դատապարտվել է յոթ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատարզրկման։ Երեք տարի յոթ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել, որից հետո համաներման ակտի կիրառմամբ ազատվել է պատժից։ Ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, Թբիլիսի քաղաքի «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկում հանդիպել է Ալեքսանդրին և սկսել է շփվել նրա հետ։ Որոշ ժամանակ անց, 2009 թվականին Ալեքսանդրին տեղափոխել են «Քսանի» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղ նա ինքնասպանության փորձ է կատարել` երկաթե սուր մահակով հարվածել է իր որովայնին, որից հետո նրան տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց։ Այնտեղ շուրջ երկու շաբաթ բուժում ստանալուց հետո Ալեքսանդրին տեղափոխել են Թբիլիսի քաղաքի «Օրթաճալա» խիստ ռեժիմով քրեակատարողական հիմնարկ։ Դրանից մի քանի ամիս անց Ալեքսանդրը նույն եղանակով կրկին ինքնասպանության փորձ է կատարել և նրան կրկին տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց, որտեղ իրենց շփումը վերականգնվել է, քանի որ այդ ժամանակ որպես սպասարկող դատապարտյալ ինքը նույնպես գտնվել է այդ հիվանդանոցում։ Այնտեղ ինքն ունեցել է ազգությամբ եզդի, Բադրի Դաուվրիշեվ անունով ընկեր, որի հետ հաճախ է շփվել։ Վերջինս իրեն պատմել է, որ տեսել է, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոցի կին աշխատակիցներից մեկի հետ։ Դրանից հետո իրեն տարել են նույն քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցների մոտ, որոնք պահանջել են, որ ցուցմունք տա, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել այդ կնոջ հետ։ Ինքը հրաժարվել է, սակայն Ալեքսանդրն իրեն մեղադրել է` ասելով, իբրև թե ինքն է նրա և հիվանդանոցի կին աշխատակցի միջև առկա հարաբերությունների մասին պատմել քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցներին։
2011 թվականին իրեն տեղափոխել են «Օրթաճալա» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղից ել հետագայում տեղափոխել են «Ռուսթավի-6» քրեակատարողական հիմնարկ։
2012թ. մայիսի 1-ին ազատվել է պատժի կրումից, որից հետո սկսել է տաքսի ավտոմեքենա վարել և ուղևորափոխադրումներ է իրականացրել Թբիլիսիից դեպի Երևան և հակառակ ուղղությամբ։ Ազատ արձակելուց մեկ շաբաթ անց զանգահարել է իր հայրը և ասել, որ իրենց տուն է եկել Ալեքսանդրը և ցանկանում է հանդիպել, սակայն ինքը չի հանդիպել Ա. Ուսոևի հետ։
2012թ. սեպտեմբերի սկզբին, հերթական անգամ Երևանից ուղևորներ է տեղափոխել Թբիլիսի և անցնելով հայ-վրացական սահմանը` վրացական կողմում, սահմանի վրա ոստիկանները իրեն բռնել և տեղափոխել են Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ կասկածվում է ազգությամբ սիրիացի երկու անձանց սպանության մեջ և այդ մասին ոստիկաններին հաղորդում է տվել Ալեքսանդրը։ Թբիլիսիում ոստիկանները որոշ ժամանակ իրեն պահելուց հետո ազատ են արձակել, քանի որ ինքն այդ սպանության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իրականում սպանությունը տեղի է ունեցել Թբիլիսի քաղաքի Փոնիճալա թաղամասում և այն ժամանակ, երբ ինքը գտնվել է Երևանում։
2012թ. նոյեմբերին, իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ալեքսանդրը և հայտնել, որ ցանկանում է, որպեսզի իրեն և ընկերներին ավտոմեքենայով տեղափոխի Երևան, սակայն ինքը հրաժարվել է։
/հատոր 1, գ.թ 92-93/
Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության 2013թ. հունվարի 31-ի թիվ 2 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Ոսոև Ալեքսանդր Քարումի մոտ հայտնաբերվում է «Անձի օրգանական խանգարում /ԳՈՒՏ, ալկոհոլ/»։ Այդ մասին են վկայում ինչպես անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ ներկա հետազոտման արդյունքները։
Ինչպես իրավախախտումը կատարելիս` 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին, 6-ին, այնպես էլ ներկայումս նա կարող էր գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։
Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը չի գտնվել նաև հոգեկան գործունեության որևէ ժամանակավոր խանգարված վիճակում, որը կարող էր զրկել նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, այլ գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում /ըստ փորձաքննվողի/։
Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ուսոև Ալեքսանդրի Քարումին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։
Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին։
Հաշվի առնելով նրա մոտ առկա «Անձի օրգանական խանգարումը» խորհուրդ է տրվում նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողություն։»։
Պաշտպան Վ. Մելքոնյանի միջնորդությամբ դատարանում հարցաքննված փորձագետ Սեդրակ Թադևոսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ եզրակացության մեջ նշված «ԳՈՒՏ» տերմինը նշանակում է գանգուղեղային տրավմա։ Ինչ վերաբերվում է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության ՁՊՎ բժշկի տեղեկանքին այն մասին, որ Ա. Ուսոևը հնարավոր է, որ տառապում է «Շիզոֆրենիա» հիվանդությամբ, ապա փորձաքննության ընթացքում այդ տեղեկանքը հաշվի է առնվել, սակայն հանձնաժողովային կարգով կատարված փորձաքննության արդյունքում տրվել է դատահոգեբուժակական վերջնական գնահատականը։ Եթե հանձնաժողովը գտներ, որ փորձաքննվողը սահմանափակ մեղսունակ է, ապա անպայման այդ մասին կնշվեր եզրակացության մեջ։ Ա. Ուսոևի մոտ ախտորոշվել է «Անձի օրգանական խանգարում», սակայն դա իր մոտ այն աստիճանի արտահայտված չէ, որ բերի սահմանափակ մեղսունակության կամ անմեղսունակության։ «Անձի օրգանական խանգարումը», ալկոհոլի սիստեմատիկ չարաշահումը և աուտոագրեսիայի դրսևորումներն Ա. Ուսոևի մոտ կարող են հանգեցնել տրամադրության անկման կամ ինքնավնասումներ կատարելուն։ Մինչդեռ վերոհիշյալ դրսևորումները չեն զրկում նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ա. Ուսոևը 24 օր շարունակ, սթափ վիճակում ենթարկվել է հետազոտության, ուսումնասիրվել է նրա հոգեվիճակը, բանականությունը, էմոցիոնալ համակարգը և հանձնաժողովը հանգել է հետևության, որ միանշանակ նա մեղսունակ է։ «Անձի օրգանական խանգարումը» անձի զարգացման և դաստիարակության շեղումներ են։ Ա. Ուսոևը «փսիխոպատ» անձնավորություն է, սակայն միանշանակ` սահմանափակ մեղսունակ կամ անմեղսունակ չէ։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 34-37/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդմամբ և բացատրությամբ, դրանք զննելու մասին 2012թ. դեկտեմբերի 24-ի արձանագրությամբ, որոնց համաձայն` Ա. Ուսոևը հայտնել է, որ 2012թ. նոյեմբերին, Վրաստանի Հանրապետության անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես դատապարտված է եղել և իր հետ միասին պատիժ է կրել նույն բանտախցում։ Պորչխիձե Դաթոն Էդիկ Սիմոնյանին տվել է փայտյա տուփ և ցուցում է տվել այն տեղափոխել Հայաստանի Հանրապետության Տաշիր քաղաք և փոխանցել Գսաև Ֆեդյային։ Վերջինս Վրաստանի քաղաքացի է, որը սպանություն կատարելու համար գտնվում է դաշնային հետախուզման մեջ և թաքնվել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի այդ տուփից Էդիկը պետք է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդյային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց` Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով։ Հետագայում Էդիկ Սիմոնյանն իրեն հայտնել է, որ տուփի մեջ գտնվել է «գեկսոգեն», որը նախատեսված է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012թ. դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք է կատարեին ադրբեջանցի չորս անձինք, իսկ մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը 2012թ. դեկտեմբերի 25-ին պետք է տեղափոխեր Հայաստան։ Հետագա գործողությունների մանրամասները ինքը պետք է ստանար Էդիկ Սիմոնյանից և Գսաև Ֆեդյայից` Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։
/հատոր 1, գ.թ. 3-8, հատոր 2, գ.թ. 55-56, 57/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և դրանք ապացույցներից շարքից հանելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ վկա Է. Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, որի պարագայում նախաքննության մարմինը պարտավոր էր կատարել առերեսում, ինչը չի կատարել` դրանով իսկ խախտելով իր պաշտպանյալի` Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական Կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածով երաշխավորված իրավունքները։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ.
(…)»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։»։
Նույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Քննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան։ Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում։
(…)»։
Վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Նրա ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք բերելը չի դրսևորվել ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կամ մեկ այլ անձի սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ, որևէ այլ կերպ չի ազդել և չէր կարող ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Բացի այդ, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների միջև էական հակասությունների առկայության մասին պաշտպանի կողմից բավարար հիմնավորումներ չեն ներկայացվել։ Հետևաբար, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանն իր մեկ այլ միջնորդությամբ խնդրել է որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչել և ապացույցների շարքից հանել իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունն այն պատճառաբանությամբ, որ դրանք որպես ապացույց ներառված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ և 121-րդ հոդվածներում նշված ապացույցների շարքում։ Բացի այդ, նշված իրեղեն ապացույցներում առկա հետքերը չեն համապատասխանում կրիմինալիստիկայի գիտության հետքերի տեսակներին և դրանք կրիմինալիստիկայի գիտության մեթոդներով չեն հայտնաբերվել և չեն ամրապնդվել։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։
2. Առարկան իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ։
3. Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, կամ եթե դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ այն ճանաչել են կասկածյալը, մեղադրյալը, տուժողը կամ վկան։
Նույն օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։
2. Սույն օրենսգրքի 115 հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։
(…)»։
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Հետևաբար, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևը պետք է կրի, քանի որ դրանց խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձան է ենթակա թարգմանչի վարձատրության գումար հանդիսացող 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարը` որպես դատական ծախսեր։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 06-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
08 ապրիլի 2013թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0018/01/13
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/
գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտանգության
մարմիններում քննվող և
կիբերհանցագործությունների գործերով
վարչության դատախազ Գ. Տիգրանյանի,
պաշտպան Վ. Մելքոնյանի,
թարգմանիչ Ն. Մելքումյանի,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի`
ծնված 1981թ. հունիսի 30-ին Վրաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՎՀ/ Թբիլիսի քաղաքում, ազգությամբ եզդի, ՎՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվել է ՎՀ, ք. Թբիլիսի, Սանավարդո փողոցի թիվ 49 տանը, կալանքի տակ է 06.12.2012թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 58211812 քրեական գործը ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության /այսուհետ ԱԱԾ/ քննչական վարչությունում հարուցվել է 2012թ. դեկտեմբերի 06-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303-րդ հոդվածով, Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից, ազգությամբ ադրբեջանցի և այլ անձանց հետ Հայաստանի Հանրապետությանը թուլացնելու նպատակով դիվերսիա` մարդկանց զանգվածային ոչնչացմանը, նրանց առողջությանը վնաս պատճառելուն, կազմակերպությունների, կառույցների, հաղորդակցության ճանապարհների, այլ գույքի ավերմանը կամ վնասմանն ուղղված պայթյուններ կատարելու նախապատրաստության դեպքի առթիվ։
Քննիչի 2013թ. փետրվարի 06-ի որոշմամբ, թիվ 58211812 քրեական գործի վարույթի մասը` Թեոդորե Իսայի Գսոյանի կողմից ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի` առանց սահմանված փաստաթղթի և առանց պատշաճ իշխանությունների թույլտվության հատելու մասով կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Նույն որոշմամբ, թիվ 58211812 քրեական գործի վարույթի մասը` Թեոդորե Իսայի Գսոյանի կողմից դիվերսիայի փորձ կատարելու մասով կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա գիտակցելով, որ իր կողմից տրամադրված տեղեկատվությունը կեղծ է, 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին դիմել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ հաղորդմամբ և հայտնել, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ժամանել է Վրաստանից Հայաստան, որպեսզի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին/ցուցմունքով Ֆեդյա Դսոև/ ու վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող ՎՀ քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար, այսինքն առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելու զուգորդմամբ հանցագործության մասին սուտ մատնություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։»։
2013թ. փետրվարի 20-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ, Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Ալեքսանդր Քարումի ՈՒսոևը, 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին երթևեկելով «Թբիլիսի-Երևան» գնացքով, հայ-վրացական սահմանը հատելիս, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, սկզբում այդ գնացքի պետին, այնուհետև` նրա միջոցով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցներին սուտ տեղեկատվություն է հայտնել, իսկ 2012թ. դեկտեմբերի 6-ին նույնաբովանդակ սուտ տեղեկատվություն պարունակող հաղորդմամբ դիմել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությանը` հայտնելով, որ 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին Վրաստանից ժամանել է Հայաստան, որպեսզի հաջորդ օրը, ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին և վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող, Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ա. Ուսոևն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում թարգմանչի վարձատրության գումարը կազմել է 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի ցուցմունքներով այն մասին, որ հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։ Ազգությամբ ադրբեջանցի որևէ անձի հետ չի պատրաստվել Վրաստանից Հայաստան տեղափոխել «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ` ՀՀ տարածքում դիվերսիա կատարելու համար։ «Գեկսոգեն» անվանումը լսել է հեռուստատեսային ինչ-որ հաղորդման ժամանակ։ Ֆյոդր Գսոյանն ու Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես ադրբեջանցիների հետ առնչություն չեն ունեցել։ Ֆ. Գսոյանին ճանաչում է 2007 թվականից, երբ աշխատել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Նրանից տեղեկացել է, որ սպանություն կատարելու համար, Տաշիր քաղաքում թաքնվում է Վրաստանի իրավապահ մարմիններից։ Էդիկ Սիմոնյանի հետ միասին պատիժ է կրել Վրաստանի քրեակատարողական հիմնարկներից մեկում։ Պատժից ազատվելուց հետո, հիվանդության հերթական սրացման ժամանակ, Վրաստանում հաղորդում է տվել` հայտնելով, իբրև թե վերջինս սպանություն է կատարել Հայաստանում։ Իր բացատրության մեջ նշված, Վրաստանի անվտանգության ծառայության աշխատակից Դաթո Պորչխիձեյին ճանաչում է, քանի որ վերջինս Վրաստանում իր վերաբերյալ քննվող քրեական գործով քննիչի աշխատասենյակում իրեն հարցեր է տվել։
2012թ. դեկտեմբերի 5-ին Երևան գալով` գնացքում ալկոհոլ է գործածել։ Այնուհետև գնացքի ղեկավարի հետ կատակել է։ Դա եղել է չար կատակ։ Ինքը գտնվել է ալկոհոլի ազգեցության տակ։ Հաջորդ օրը, սթափ վիճակում ինքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատակել է, իրականում նման բան չի եղել։ Ինքը գնացքի ղեկավարին և ուղեկցորդին չի դիմել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 77-78, 94, 122-123, հատոր 2, գ.թ. 51-52/
Վկա Ֆյոդր Իսայի Գսոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2007թ. հունիսից հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստան է եկել, քանի որ Վրաստանում սպանություն է կատարել և իրավապահ մարմինների կողմից գտնվել է հետախուզման մեջ։ Սկզբում գնացել է Կախեթ քաղաք` իր ընկեր Մամուկա Լիպարտաշվիլիի մոտ։ Երկու ամիս այնտեղ մնալուց հետո, առանց որևէ սահմանակետ անցնելու, Գուգարքի սարերով մտել է Հայաստանի Տաշիր քաղաք, որտեղ բնակվում է իր մորեղբայր Ռաշիդ Ջալիլի Ախմեդովը։ Ինքը նրան չի պատմել կատարվածի մասին։ Որոշ ժամանակ անց Տաշիր է եկել նաև իր ընտանիքը։ Տաշիրում աշխատել է որպես անասնապահ։ Պարբերաբար հեռախոսազանգեր է ունեցել հարազատների և երկու քույրերի հետ։ Նրանք ասել են, որ դանակահարության դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել և ինքը հետախուզվում է։
Մեկ կամ երկու տարի անց Տաշիր է եկել Ալեքսանդր Ուսոևը։ Վերջինիս կնոջ ծնողները և իր մորեղբայրը հարևաններ են եղել։ Ալեքսանդրին մի քանի անգամ է տեսել, իսկ մեկ անգամ էլ նա իր տուն է եկել։ Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, հեռախոսազանգեր նույնպես չի ունեցել։ Ինքը չգիտի, թե ինչու է նա իր մասին նման տեղեկություններ հայտնել։ Ինքը պայթյուն կամ դիվերսիա չէր կարող իրականացնել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 96-97, 109-110, 140-141, 191-192/
Վկա Գագիկ Հարությունի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսացել է «Հարավ-կովկասյան երկաթուղի» ՓԲ ընկերության ուղևորափոխադրումների սպասարկման «Երևան-Թբիլիսի» գնացքի պետը։ 2012թ. դեկտեմբերի 5-ի երեկոյան, ժամը 21։00-ի սահմաններում, Թբիլիսիից Երևան գալու ճանապարհին, Մառնեուլիի տարածքում իրեն է մոտեցել ուղեկցորդ Անդրանիկ Շահնազարյանը և հայտնել, որ ազգությամբ վրացի ուղևորներից մեկը ցանկանում է զրուցել իր հետ։ Դրանից հետո անմիջապես մոտեցել է այդ ուղևորը և հայտնել, որ ցանկանում է առանձին խոսել անվտանգության աշխատակցի հետ։ Ինքը զանգահարել է ուղևորափոխադրումների բաժնի պետին, որն էլ ասել է, որ միջոցներ կձեռնարկի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ կապնվելու համար։ Որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել երկաթգծի ԱԱԾ աշխատակիցը և հետաքրքրվել, թե ինչ է ուզում ասել նշված ուղևորը։ Ինքը բացատրել է իրավիճակը, որից հետո ասել են, որ սահմանի վրա իրենց կդիմավորեն սահմանապահները։ Ուղևորը նշել է, որ խոսքը գնում է տեռորի մասին, սակայն այն իրականացնելու որևէ վայր չի նշել։ Նա միայն ասել է, որ Հայաստանի տարածքում տեռոր է լինելու և մանրամասն կարող է ասել միայն ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Շուրջ 20 րոպե անց հասել են հայ-վրացական սահմանին, որտեղ իջեցրել են այդ ուղևորին։ Վրացի սահմանապահները զննել են նրա անձնագիրը։ Պարզվել է, որ նրա անուն-ազգանունը Ալեքսանդր Ուսոև է։ Այնուհետև մոտեցել են հայ սահմանապահներն ու ԱԱԾ աշխատակիցները և Ա. Ուսոևին տարել են իրենց հետ։
Իր և այդ ուղևորի խոսակցությունն ինքը ձայնագրել է հեռախոսով և ձայնագրությունը ներկայացրել է քննությանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 164-165/
Վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ բնակվում է Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում` ծնողների, եղբոր, կնոջ և երեխայի հետ միասին։ Վարում է «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի, «RXR-899» պետհամարանիշի սև ավտոմեքենա։ Իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ` Երևանից դեպի Թբիլիսի և հակառակ ուղղությամբ։ Ալեքսանդր Ուսոևին ճանաչում է Թբիլիսի քաղաքից, սակայն նրա հետ չի շփվել։ Իր և Ալեքսանդրի ընտանիքների միջև թշնամանք է եղել, քանի որ 2002 թվականին Ալեքսանդրի ընկերները հափշտակել էին իր հորեղբոր ավտոմեքենան։ Վերջինս դիմել էր ոստիկանություն և Ալեքսանդրի ընկերներին դատապարտել էին։ Դրանից հետո Ալեքսանդրը 2007 թվականին ավազակային հարձակում է կատարել իր հորեղբայր Գելայի կնոջ տան վրա, ինչի համար նա դատապարտվել է ազատազրկման։ 2008 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում վարելով ավտոմեքենան` վթարի է ենթարկվել, ինչի հետևանքով իր ընկեր, ազգությամբ վրացի Մամուկա Խարատիշվիլին մահացել է։ Այդ արարքի համար դատապարտվել է յոթ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատարզրկման։ Երեք տարի յոթ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել, որից հետո համաներման ակտի կիրառմամբ ազատվել է պատժից։ Ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, Թբիլիսի քաղաքի «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկում հանդիպել է Ալեքսանդրին և սկսել է շփվել նրա հետ։ Որոշ ժամանակ անց, 2009 թվականին Ալեքսանդրին տեղափոխել են «Քսանի» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղ նա ինքնասպանության փորձ է կատարել` երկաթե սուր մահակով հարվածել է իր որովայնին, որից հետո նրան տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց։ Այնտեղ շուրջ երկու շաբաթ բուժում ստանալուց հետո Ալեքսանդրին տեղափոխել են Թբիլիսի քաղաքի «Օրթաճալա» խիստ ռեժիմով քրեակատարողական հիմնարկ։ Դրանից մի քանի ամիս անց Ալեքսանդրը նույն եղանակով կրկին ինքնասպանության փորձ է կատարել և նրան կրկին տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց, որտեղ իրենց շփումը վերականգնվել է, քանի որ այդ ժամանակ որպես սպասարկող դատապարտյալ ինքը նույնպես գտնվել է այդ հիվանդանոցում։ Այնտեղ ինքն ունեցել է ազգությամբ եզդի, Բադրի Դաուվրիշեվ անունով ընկեր, որի հետ հաճախ է շփվել։ Վերջինս իրեն պատմել է, որ տեսել է, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոցի կին աշխատակիցներից մեկի հետ։ Դրանից հետո իրեն տարել են նույն քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցների մոտ, որոնք պահանջել են, որ ցուցմունք տա, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել այդ կնոջ հետ։ Ինքը հրաժարվել է, սակայն Ալեքսանդրն իրեն մեղադրել է` ասելով, իբրև թե ինքն է նրա և հիվանդանոցի կին աշխատակցի միջև առկա հարաբերությունների մասին պատմել քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցներին։
2011 թվականին իրեն տեղափոխել են «Օրթաճալա» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղից ել հետագայում տեղափոխել են «Ռուսթավի-6» քրեակատարողական հիմնարկ։
2012թ. մայիսի 1-ին ազատվել է պատժի կրումից, որից հետո սկսել է տաքսի ավտոմեքենա վարել և ուղևորափոխադրումներ է իրականացրել Թբիլիսիից դեպի Երևան և հակառակ ուղղությամբ։ Ազատ արձակելուց մեկ շաբաթ անց զանգահարել է իր հայրը և ասել, որ իրենց տուն է եկել Ալեքսանդրը և ցանկանում է հանդիպել, սակայն ինքը չի հանդիպել Ա. Ուսոևի հետ։
2012թ. սեպտեմբերի սկզբին, հերթական անգամ Երևանից ուղևորներ է տեղափոխել Թբիլիսի և անցնելով հայ-վրացական սահմանը` վրացական կողմում, սահմանի վրա ոստիկանները իրեն բռնել և տեղափոխել են Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ կասկածվում է ազգությամբ սիրիացի երկու անձանց սպանության մեջ և այդ մասին ոստիկաններին հաղորդում է տվել Ալեքսանդրը։ Թբիլիսիում ոստիկանները որոշ ժամանակ իրեն պահելուց հետո ազատ են արձակել, քանի որ ինքն այդ սպանության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իրականում սպանությունը տեղի է ունեցել Թբիլիսի քաղաքի Փոնիճալա թաղամասում և այն ժամանակ, երբ ինքը գտնվել է Երևանում։
2012թ. նոյեմբերին, իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ալեքսանդրը և հայտնել, որ ցանկանում է, որպեսզի իրեն և ընկերներին ավտոմեքենայով տեղափոխի Երևան, սակայն ինքը հրաժարվել է։
/հատոր 1, գ.թ 92-93/
Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության 2013թ. հունվարի 31-ի թիվ 2 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Ոսոև Ալեքսանդր Քարումի մոտ հայտնաբերվում է «Անձի օրգանական խանգարում /ԳՈՒՏ, ալկոհոլ/»։ Այդ մասին են վկայում ինչպես անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ ներկա հետազոտման արդյունքները։
Ինչպես իրավախախտումը կատարելիս` 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին, 6-ին, այնպես էլ ներկայումս նա կարող էր գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։
Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը չի գտնվել նաև հոգեկան գործունեության որևէ ժամանակավոր խանգարված վիճակում, որը կարող էր զրկել նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, այլ գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում /ըստ փորձաքննվողի/։
Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ուսոև Ալեքսանդրի Քարումին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։
Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին։
Հաշվի առնելով նրա մոտ առկա «Անձի օրգանական խանգարումը» խորհուրդ է տրվում նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողություն։»։
Պաշտպան Վ. Մելքոնյանի միջնորդությամբ դատարանում հարցաքննված փորձագետ Սեդրակ Թադևոսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ եզրակացության մեջ նշված «ԳՈՒՏ» տերմինը նշանակում է գանգուղեղային տրավմա։ Ինչ վերաբերվում է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության ՁՊՎ բժշկի տեղեկանքին այն մասին, որ Ա. Ուսոևը հնարավոր է, որ տառապում է «Շիզոֆրենիա» հիվանդությամբ, ապա փորձաքննության ընթացքում այդ տեղեկանքը հաշվի է առնվել, սակայն հանձնաժողովային կարգով կատարված փորձաքննության արդյունքում տրվել է դատահոգեբուժակական վերջնական գնահատականը։ Եթե հանձնաժողովը գտներ, որ փորձաքննվողը սահմանափակ մեղսունակ է, ապա անպայման այդ մասին կնշվեր եզրակացության մեջ։ Ա. Ուսոևի մոտ ախտորոշվել է «Անձի օրգանական խանգարում», սակայն դա իր մոտ այն աստիճանի արտահայտված չէ, որ բերի սահմանափակ մեղսունակության կամ անմեղսունակության։ «Անձի օրգանական խանգարումը», ալկոհոլի սիստեմատիկ չարաշահումը և աուտոագրեսիայի դրսևորումներն Ա. Ուսոևի մոտ կարող են հանգեցնել տրամադրության անկման կամ ինքնավնասումներ կատարելուն։ Մինչդեռ վերոհիշյալ դրսևորումները չեն զրկում նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ա. Ուսոևը 24 օր շարունակ, սթափ վիճակում ենթարկվել է հետազոտության, ուսումնասիրվել է նրա հոգեվիճակը, բանականությունը, էմոցիոնալ համակարգը և հանձնաժողովը հանգել է հետևության, որ միանշանակ նա մեղսունակ է։ «Անձի օրգանական խանգարումը» անձի զարգացման և դաստիարակության շեղումներ են։ Ա. Ուսոևը «փսիխոպատ» անձնավորություն է, սակայն միանշանակ` սահմանափակ մեղսունակ կամ անմեղսունակ չէ։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 34-37/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդմամբ և բացատրությամբ, դրանք զննելու մասին 2012թ. դեկտեմբերի 24-ի արձանագրությամբ, որոնց համաձայն` Ա. Ուսոևը հայտնել է, որ 2012թ. նոյեմբերին, Վրաստանի Հանրապետության անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես դատապարտված է եղել և իր հետ միասին պատիժ է կրել նույն բանտախցում։ Պորչխիձե Դաթոն Էդիկ Սիմոնյանին տվել է փայտյա տուփ և ցուցում է տվել այն տեղափոխել Հայաստանի Հանրապետության Տաշիր քաղաք և փոխանցել Գսաև Ֆեդյային։ Վերջինս Վրաստանի քաղաքացի է, որը սպանություն կատարելու համար գտնվում է դաշնային հետախուզման մեջ և թաքնվել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի այդ տուփից Էդիկը պետք է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդյային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց` Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով։ Հետագայում Էդիկ Սիմոնյանն իրեն հայտնել է, որ տուփի մեջ գտնվել է «գեկսոգեն», որը նախատեսված է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012թ. դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք է կատարեին ադրբեջանցի չորս անձինք, իսկ մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը 2012թ. դեկտեմբերի 25-ին պետք է տեղափոխեր Հայաստան։ Հետագա գործողությունների մանրամասները ինքը պետք է ստանար Էդիկ Սիմոնյանից և Գսաև Ֆեդյայից` Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։
/հատոր 1, գ.թ. 3-8, հատոր 2, գ.թ. 55-56, 57/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և դրանք ապացույցներից շարքից հանելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ վկա Է. Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, որի պարագայում նախաքննության մարմինը պարտավոր էր կատարել առերեսում, ինչը չի կատարել` դրանով իսկ խախտելով իր պաշտպանյալի` Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական Կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածով երաշխավորված իրավունքները։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ.
(…)»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։»։
Նույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Քննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան։ Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում։
(…)»։
Վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Նրա ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք բերելը չի դրսևորվել ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կամ մեկ այլ անձի սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ, որևէ այլ կերպ չի ազդել և չէր կարող ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Բացի այդ, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների միջև էական հակասությունների առկայության մասին պաշտպանի կողմից բավարար հիմնավորումներ չեն ներկայացվել։ Հետևաբար, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանն իր մեկ այլ միջնորդությամբ խնդրել է որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչել և ապացույցների շարքից հանել իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունն այն պատճառաբանությամբ, որ դրանք որպես ապացույց ներառված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ և 121-րդ հոդվածներում նշված ապացույցների շարքում։ Բացի այդ, նշված իրեղեն ապացույցներում առկա հետքերը չեն համապատասխանում կրիմինալիստիկայի գիտության հետքերի տեսակներին և դրանք կրիմինալիստիկայի գիտության մեթոդներով չեն հայտնաբերվել և չեն ամրապնդվել։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։
2. Առարկան իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ։
3. Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, կամ եթե դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ այն ճանաչել են կասկածյալը, մեղադրյալը, տուժողը կամ վկան։
Նույն օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։
2. Սույն օրենսգրքի 115 հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։
(…)»։
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Հետևաբար, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևը պետք է կրի, քանի որ դրանց խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձան է ենթակա թարգմանչի վարձատրության գումար հանդիսացող 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարը` որպես դատական ծախսեր։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 06-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին
Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0018/01/13
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 22-02-2013 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0018/01/13 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58211812 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ալեքսանդր Ուսոևին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իր կողմից տրամադրված տեղեկատվությունը կեղծ է, 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին դիմել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ հաղորդմամբ և հայտնել, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ժամանել է Վրաստանից Հայաստան, որպեսզի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին/ցուցմունքով Ֆեդյա Դսոև/ ու վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող ՎՀ քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար, այսինքն առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելու զուգորդմամբ հանցագործության մասին սուտ մատնություն կատարելու մեջ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ուսոև |
| Հայրանուն | Քարումի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 333 Մաս 2 Կետ 1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 16.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 22-02-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 22-02-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 22-02-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 22-02-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ուսոև |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հովսեփ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-03-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-03-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-04-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 08-04-2013 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ուսոև |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 08-04-2013 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 08 ապրիլի 2013թ. ք. Երևան ԵԿԴ-0018/01/13 Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան, քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ` մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող և կիբերհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Գ. Տիգրանյանի, պաշտպան Վ. Մելքոնյանի, թարգմանիչ Ն. Մելքումյանի, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի` ծնված 1981թ. հունիսի 30-ին Վրաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՎՀ/ Թբիլիսի քաղաքում, ազգությամբ եզդի, ՎՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվել է ՎՀ, ք. Թբիլիսի, Սանավարդո փողոցի թիվ 49 տանը, կալանքի տակ է 06.12.2012թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը Թիվ 58211812 քրեական գործը ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության /այսուհետ ԱԱԾ/ քննչական վարչությունում հարուցվել է 2012թ. դեկտեմբերի 06-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303-րդ հոդվածով, Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից, ազգությամբ ադրբեջանցի և այլ անձանց հետ Հայաստանի Հանրապետությանը թուլացնելու նպատակով դիվերսիա` մարդկանց զանգվածային ոչնչացմանը, նրանց առողջությանը վնաս պատճառելուն, կազմակերպությունների, կառույցների, հաղորդակցության ճանապարհների, այլ գույքի ավերմանը կամ վնասմանն ուղղված պայթյուններ կատարելու նախապատրաստության դեպքի առթիվ։ Քննիչի 2013թ. փետրվարի 06-ի որոշմամբ, թիվ 58211812 քրեական գործի վարույթի մասը` Թեոդորե Իսայի Գսոյանի կողմից ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի` առանց սահմանված փաստաթղթի և առանց պատշաճ իշխանությունների թույլտվության հատելու մասով կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։ Նույն որոշմամբ, թիվ 58211812 քրեական գործի վարույթի մասը` Թեոդորե Իսայի Գսոյանի կողմից դիվերսիայի փորձ կատարելու մասով կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա գիտակցելով, որ իր կողմից տրամադրված տեղեկատվությունը կեղծ է, 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին դիմել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ հաղորդմամբ և հայտնել, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ժամանել է Վրաստանից Հայաստան, որպեսզի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին/ցուցմունքով Ֆեդյա Դսոև/ ու վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող ՎՀ քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար, այսինքն առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելու զուգորդմամբ հանցագործության մասին սուտ մատնություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։»։ 2013թ. փետրվարի 20-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. Ամբաստանյալ, Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Ալեքսանդր Քարումի ՈՒսոևը, 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին երթևեկելով «Թբիլիսի-Երևան» գնացքով, հայ-վրացական սահմանը հատելիս, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, սկզբում այդ գնացքի պետին, այնուհետև` նրա միջոցով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցներին սուտ տեղեկատվություն է հայտնել, իսկ 2012թ. դեկտեմբերի 6-ին նույնաբովանդակ սուտ տեղեկատվություն պարունակող հաղորդմամբ դիմել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությանը` հայտնելով, որ 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին Վրաստանից ժամանել է Հայաստան, որպեսզի հաջորդ օրը, ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին և վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող, Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար։ Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ա. Ուսոևն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։ Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում թարգմանչի վարձատրության գումարը կազմել է 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի ցուցմունքներով այն մասին, որ հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։ Ազգությամբ ադրբեջանցի որևէ անձի հետ չի պատրաստվել Վրաստանից Հայաստան տեղափոխել «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ` ՀՀ տարածքում դիվերսիա կատարելու համար։ «Գեկսոգեն» անվանումը լսել է հեռուստատեսային ինչ-որ հաղորդման ժամանակ։ Ֆյոդր Գսոյանն ու Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես ադրբեջանցիների հետ առնչություն չեն ունեցել։ Ֆ. Գսոյանին ճանաչում է 2007 թվականից, երբ աշխատել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Նրանից տեղեկացել է, որ սպանություն կատարելու համար, Տաշիր քաղաքում թաքնվում է Վրաստանի իրավապահ մարմիններից։ Էդիկ Սիմոնյանի հետ միասին պատիժ է կրել Վրաստանի քրեակատարողական հիմնարկներից մեկում։ Պատժից ազատվելուց հետո, հիվանդության հերթական սրացման ժամանակ, Վրաստանում հաղորդում է տվել` հայտնելով, իբրև թե վերջինս սպանություն է կատարել Հայաստանում։ Իր բացատրության մեջ նշված, Վրաստանի անվտանգության ծառայության աշխատակից Դաթո Պորչխիձեյին ճանաչում է, քանի որ վերջինս Վրաստանում իր վերաբերյալ քննվող քրեական գործով քննիչի աշխատասենյակում իրեն հարցեր է տվել։ 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին Երևան գալով` գնացքում ալկոհոլ է գործածել։ Այնուհետև գնացքի ղեկավարի հետ կատակել է։ Դա եղել է չար կատակ։ Ինքը գտնվել է ալկոհոլի ազգեցության տակ։ Հաջորդ օրը, սթափ վիճակում ինքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատակել է, իրականում նման բան չի եղել։ Ինքը գնացքի ղեկավարին և ուղեկցորդին չի դիմել։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 77-78, 94, 122-123, հատոր 2, գ.թ. 51-52/ Վկա Ֆյոդր Իսայի Գսոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2007թ. հունիսից հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստան է եկել, քանի որ Վրաստանում սպանություն է կատարել և իրավապահ մարմինների կողմից գտնվել է հետախուզման մեջ։ Սկզբում գնացել է Կախեթ քաղաք` իր ընկեր Մամուկա Լիպարտաշվիլիի մոտ։ Երկու ամիս այնտեղ մնալուց հետո, առանց որևէ սահմանակետ անցնելու, Գուգարքի սարերով մտել է Հայաստանի Տաշիր քաղաք, որտեղ բնակվում է իր մորեղբայր Ռաշիդ Ջալիլի Ախմեդովը։ Ինքը նրան չի պատմել կատարվածի մասին։ Որոշ ժամանակ անց Տաշիր է եկել նաև իր ընտանիքը։ Տաշիրում աշխատել է որպես անասնապահ։ Պարբերաբար հեռախոսազանգեր է ունեցել հարազատների և երկու քույրերի հետ։ Նրանք ասել են, որ դանակահարության դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել և ինքը հետախուզվում է։ Մեկ կամ երկու տարի անց Տաշիր է եկել Ալեքսանդր Ուսոևը։ Վերջինիս կնոջ ծնողները և իր մորեղբայրը հարևաններ են եղել։ Ալեքսանդրին մի քանի անգամ է տեսել, իսկ մեկ անգամ էլ նա իր տուն է եկել։ Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, հեռախոսազանգեր նույնպես չի ունեցել։ Ինքը չգիտի, թե ինչու է նա իր մասին նման տեղեկություններ հայտնել։ Ինքը պայթյուն կամ դիվերսիա չէր կարող իրականացնել։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 96-97, 109-110, 140-141, 191-192/ Վկա Գագիկ Հարությունի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսացել է «Հարավ-կովկասյան երկաթուղի» ՓԲ ընկերության ուղևորափոխադրումների սպասարկման «Երևան-Թբիլիսի» գնացքի պետը։ 2012թ. դեկտեմբերի 5-ի երեկոյան, ժամը 21։00-ի սահմաններում, Թբիլիսիից Երևան գալու ճանապարհին, Մառնեուլիի տարածքում իրեն է մոտեցել ուղեկցորդ Անդրանիկ Շահնազարյանը և հայտնել, որ ազգությամբ վրացի ուղևորներից մեկը ցանկանում է զրուցել իր հետ։ Դրանից հետո անմիջապես մոտեցել է այդ ուղևորը և հայտնել, որ ցանկանում է առանձին խոսել անվտանգության աշխատակցի հետ։ Ինքը զանգահարել է ուղևորափոխադրումների բաժնի պետին, որն էլ ասել է, որ միջոցներ կձեռնարկի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ կապնվելու համար։ Որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել երկաթգծի ԱԱԾ աշխատակիցը և հետաքրքրվել, թե ինչ է ուզում ասել նշված ուղևորը։ Ինքը բացատրել է իրավիճակը, որից հետո ասել են, որ սահմանի վրա իրենց կդիմավորեն սահմանապահները։ Ուղևորը նշել է, որ խոսքը գնում է տեռորի մասին, սակայն այն իրականացնելու որևէ վայր չի նշել։ Նա միայն ասել է, որ Հայաստանի տարածքում տեռոր է լինելու և մանրամասն կարող է ասել միայն ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Շուրջ 20 րոպե անց հասել են հայ-վրացական սահմանին, որտեղ իջեցրել են այդ ուղևորին։ Վրացի սահմանապահները զննել են նրա անձնագիրը։ Պարզվել է, որ նրա անուն-ազգանունը Ալեքսանդր Ուսոև է։ Այնուհետև մոտեցել են հայ սահմանապահներն ու ԱԱԾ աշխատակիցները և Ա. Ուսոևին տարել են իրենց հետ։ Իր և այդ ուղևորի խոսակցությունն ինքը ձայնագրել է հեռախոսով և ձայնագրությունը ներկայացրել է քննությանը։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 164-165/ Վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ բնակվում է Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում` ծնողների, եղբոր, կնոջ և երեխայի հետ միասին։ Վարում է «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի, «RXR-899» պետհամարանիշի սև ավտոմեքենա։ Իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ` Երևանից դեպի Թբիլիսի և հակառակ ուղղությամբ։ Ալեքսանդր Ուսոևին ճանաչում է Թբիլիսի քաղաքից, սակայն նրա հետ չի շփվել։ Իր և Ալեքսանդրի ընտանիքների միջև թշնամանք է եղել, քանի որ 2002 թվականին Ալեքսանդրի ընկերները հափշտակել էին իր հորեղբոր ավտոմեքենան։ Վերջինս դիմել էր ոստիկանություն և Ալեքսանդրի ընկերներին դատապարտել էին։ Դրանից հետո Ալեքսանդրը 2007 թվականին ավազակային հարձակում է կատարել իր հորեղբայր Գելայի կնոջ տան վրա, ինչի համար նա դատապարտվել է ազատազրկման։ 2008 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում վարելով ավտոմեքենան` վթարի է ենթարկվել, ինչի հետևանքով իր ընկեր, ազգությամբ վրացի Մամուկա Խարատիշվիլին մահացել է։ Այդ արարքի համար դատապարտվել է յոթ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատարզրկման։ Երեք տարի յոթ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել, որից հետո համաներման ակտի կիրառմամբ ազատվել է պատժից։ Ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, Թբիլիսի քաղաքի «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկում հանդիպել է Ալեքսանդրին և սկսել է շփվել նրա հետ։ Որոշ ժամանակ անց, 2009 թվականին Ալեքսանդրին տեղափոխել են «Քսանի» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղ նա ինքնասպանության փորձ է կատարել` երկաթե սուր մահակով հարվածել է իր որովայնին, որից հետո նրան տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց։ Այնտեղ շուրջ երկու շաբաթ բուժում ստանալուց հետո Ալեքսանդրին տեղափոխել են Թբիլիսի քաղաքի «Օրթաճալա» խիստ ռեժիմով քրեակատարողական հիմնարկ։ Դրանից մի քանի ամիս անց Ալեքսանդրը նույն եղանակով կրկին ինքնասպանության փորձ է կատարել և նրան կրկին տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց, որտեղ իրենց շփումը վերականգնվել է, քանի որ այդ ժամանակ որպես սպասարկող դատապարտյալ ինքը նույնպես գտնվել է այդ հիվանդանոցում։ Այնտեղ ինքն ունեցել է ազգությամբ եզդի, Բադրի Դաուվրիշեվ անունով ընկեր, որի հետ հաճախ է շփվել։ Վերջինս իրեն պատմել է, որ տեսել է, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոցի կին աշխատակիցներից մեկի հետ։ Դրանից հետո իրեն տարել են նույն քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցների մոտ, որոնք պահանջել են, որ ցուցմունք տա, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել այդ կնոջ հետ։ Ինքը հրաժարվել է, սակայն Ալեքսանդրն իրեն մեղադրել է` ասելով, իբրև թե ինքն է նրա և հիվանդանոցի կին աշխատակցի միջև առկա հարաբերությունների մասին պատմել քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցներին։ 2011 թվականին իրեն տեղափոխել են «Օրթաճալա» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղից ել հետագայում տեղափոխել են «Ռուսթավի-6» քրեակատարողական հիմնարկ։ 2012թ. մայիսի 1-ին ազատվել է պատժի կրումից, որից հետո սկսել է տաքսի ավտոմեքենա վարել և ուղևորափոխադրումներ է իրականացրել Թբիլիսիից դեպի Երևան և հակառակ ուղղությամբ։ Ազատ արձակելուց մեկ շաբաթ անց զանգահարել է իր հայրը և ասել, որ իրենց տուն է եկել Ալեքսանդրը և ցանկանում է հանդիպել, սակայն ինքը չի հանդիպել Ա. Ուսոևի հետ։ 2012թ. սեպտեմբերի սկզբին, հերթական անգամ Երևանից ուղևորներ է տեղափոխել Թբիլիսի և անցնելով հայ-վրացական սահմանը` վրացական կողմում, սահմանի վրա ոստիկանները իրեն բռնել և տեղափոխել են Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ կասկածվում է ազգությամբ սիրիացի երկու անձանց սպանության մեջ և այդ մասին ոստիկաններին հաղորդում է տվել Ալեքսանդրը։ Թբիլիսիում ոստիկանները որոշ ժամանակ իրեն պահելուց հետո ազատ են արձակել, քանի որ ինքն այդ սպանության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իրականում սպանությունը տեղի է ունեցել Թբիլիսի քաղաքի Փոնիճալա թաղամասում և այն ժամանակ, երբ ինքը գտնվել է Երևանում։ 2012թ. նոյեմբերին, իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ալեքսանդրը և հայտնել, որ ցանկանում է, որպեսզի իրեն և ընկերներին ավտոմեքենայով տեղափոխի Երևան, սակայն ինքը հրաժարվել է։ /հատոր 1, գ.թ 92-93/ Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության 2013թ. հունվարի 31-ի թիվ 2 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Ոսոև Ալեքսանդր Քարումի մոտ հայտնաբերվում է «Անձի օրգանական խանգարում /ԳՈՒՏ, ալկոհոլ/»։ Այդ մասին են վկայում ինչպես անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ ներկա հետազոտման արդյունքները։ Ինչպես իրավախախտումը կատարելիս` 2012թ. դեկտեմբերի 5-ին, 6-ին, այնպես էլ ներկայումս նա կարող էր գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։ Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը չի գտնվել նաև հոգեկան գործունեության որևէ ժամանակավոր խանգարված վիճակում, որը կարող էր զրկել նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, այլ գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում /ըստ փորձաքննվողի/։ Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ուսոև Ալեքսանդրի Քարումին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։ Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին։ Հաշվի առնելով նրա մոտ առկա «Անձի օրգանական խանգարումը» խորհուրդ է տրվում նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողություն։»։ Պաշտպան Վ. Մելքոնյանի միջնորդությամբ դատարանում հարցաքննված փորձագետ Սեդրակ Թադևոսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ եզրակացության մեջ նշված «ԳՈՒՏ» տերմինը նշանակում է գանգուղեղային տրավմա։ Ինչ վերաբերվում է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության ՁՊՎ բժշկի տեղեկանքին այն մասին, որ Ա. Ուսոևը հնարավոր է, որ տառապում է «Շիզոֆրենիա» հիվանդությամբ, ապա փորձաքննության ընթացքում այդ տեղեկանքը հաշվի է առնվել, սակայն հանձնաժողովային կարգով կատարված փորձաքննության արդյունքում տրվել է դատահոգեբուժակական վերջնական գնահատականը։ Եթե հանձնաժողովը գտներ, որ փորձաքննվողը սահմանափակ մեղսունակ է, ապա անպայման այդ մասին կնշվեր եզրակացության մեջ։ Ա. Ուսոևի մոտ ախտորոշվել է «Անձի օրգանական խանգարում», սակայն դա իր մոտ այն աստիճանի արտահայտված չէ, որ բերի սահմանափակ մեղսունակության կամ անմեղսունակության։ «Անձի օրգանական խանգարումը», ալկոհոլի սիստեմատիկ չարաշահումը և աուտոագրեսիայի դրսևորումներն Ա. Ուսոևի մոտ կարող են հանգեցնել տրամադրության անկման կամ ինքնավնասումներ կատարելուն։ Մինչդեռ վերոհիշյալ դրսևորումները չեն զրկում նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ա. Ուսոևը 24 օր շարունակ, սթափ վիճակում ենթարկվել է հետազոտության, ուսումնասիրվել է նրա հոգեվիճակը, բանականությունը, էմոցիոնալ համակարգը և հանձնաժողովը հանգել է հետևության, որ միանշանակ նա մեղսունակ է։ «Անձի օրգանական խանգարումը» անձի զարգացման և դաստիարակության շեղումներ են։ Ա. Ուսոևը «փսիխոպատ» անձնավորություն է, սակայն միանշանակ` սահմանափակ մեղսունակ կամ անմեղսունակ չէ։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 34-37/ Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդմամբ և բացատրությամբ, դրանք զննելու մասին 2012թ. դեկտեմբերի 24-ի արձանագրությամբ, որոնց համաձայն` Ա. Ուսոևը հայտնել է, որ 2012թ. նոյեմբերին, Վրաստանի Հանրապետության անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես դատապարտված է եղել և իր հետ միասին պատիժ է կրել նույն բանտախցում։ Պորչխիձե Դաթոն Էդիկ Սիմոնյանին տվել է փայտյա տուփ և ցուցում է տվել այն տեղափոխել Հայաստանի Հանրապետության Տաշիր քաղաք և փոխանցել Գսաև Ֆեդյային։ Վերջինս Վրաստանի քաղաքացի է, որը սպանություն կատարելու համար գտնվում է դաշնային հետախուզման մեջ և թաքնվել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի այդ տուփից Էդիկը պետք է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդյային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց` Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով։ Հետագայում Էդիկ Սիմոնյանն իրեն հայտնել է, որ տուփի մեջ գտնվել է «գեկսոգեն», որը նախատեսված է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012թ. դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք է կատարեին ադրբեջանցի չորս անձինք, իսկ մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը 2012թ. դեկտեմբերի 25-ին պետք է տեղափոխեր Հայաստան։ Հետագա գործողությունների մանրամասները ինքը պետք է ստանար Էդիկ Սիմոնյանից և Գսաև Ֆեդյայից` Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։ /հատոր 1, գ.թ. 3-8, հատոր 2, գ.թ. 55-56, 57/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և դրանք ապացույցներից շարքից հանելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ վկա Է. Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, որի պարագայում նախաքննության մարմինը պարտավոր էր կատարել առերեսում, ինչը չի կատարել` դրանով իսկ խախտելով իր պաշտպանյալի` Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական Կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածով երաշխավորված իրավունքները։ Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` (…) 2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ. (…)»։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։»։ Նույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Քննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան։ Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում։ (…)»։ Վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Նրա ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք բերելը չի դրսևորվել ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կամ մեկ այլ անձի սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ, որևէ այլ կերպ չի ազդել և չէր կարող ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։ Բացի այդ, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների միջև էական հակասությունների առկայության մասին պաշտպանի կողմից բավարար հիմնավորումներ չեն ներկայացվել։ Հետևաբար, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։ Ամբաստանյալ Ա. Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանն իր մեկ այլ միջնորդությամբ խնդրել է որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչել և ապացույցների շարքից հանել իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունն այն պատճառաբանությամբ, որ դրանք որպես ապացույց ներառված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ և 121-րդ հոդվածներում նշված ապացույցների շարքում։ Բացի այդ, նշված իրեղեն ապացույցներում առկա հետքերը չեն համապատասխանում կրիմինալիստիկայի գիտության հետքերի տեսակներին և դրանք կրիմինալիստիկայի գիտության մեթոդներով չեն հայտնաբերվել և չեն ամրապնդվել։ Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։ 2. Առարկան իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ։ 3. Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, կամ եթե դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ այն ճանաչել են կասկածյալը, մեղադրյալը, տուժողը կամ վկան։ Նույն օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։ 2. Սույն օրենսգրքի 115 հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։ (…)»։ Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Հետևաբար, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։ Վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։ Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։ Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևը պետք է կրի, քանի որ դրանց խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։ Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձան է ենթակա թարգմանչի վարձատրության գումար հանդիսացող 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարը` որպես դատական ծախսեր։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 06-ից։ Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012թ. դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։ Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-04-2013 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-05-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 217, 73, 100 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 18-05-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 217, 73, 100 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-12947 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 20-05-2013 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 24-08-2013 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 27-08-2013 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 15-10-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 217,73,100,156 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 15-10-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 217,73,100,156 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0018/01/13
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 08-05-2013 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-05-2013 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ալեքսանդր Ուսոև Բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի /ՀՀ քր. օր-ի 333 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 08.04.2013թ. դատավճիռը , Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 08-05-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 20-05-2013 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 21-05-2013 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-06-2013 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 21-05-2013 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-06-2013 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ուսոև |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ հ. ԵԿԴ/0018/01/13 Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ «04» հունիսի 2013թ. ք. Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ ԹԱՐԳՄԱՆ` Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի շահերի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի կողմից ազգությամբ ադրբեջանցի և այլ անձանց հետ Հայաստանի Հանրապետությունը թուլացնելու նպատակով դիվերսիա` մարդկանց զանգվածային ոչնչացմանը, նրանց առողջությանը վնաս պատճառելուն, կազմակերպությունների, կառույցների, հաղորդակցության ճանապարհների, այլ գույքի ավերմանը կամ վնասմանը ուղղված պայթյուններ կատարելու նախապատրաստության փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Թևանյանի 06.12.2012 թվականի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 58211812 քրեական գործը: 06.12.2012 թվականին Ալեքսանդր Ուսոևը ձերբակալվել է: ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Թևանյանի 08.12.2012 թվականի որոշմամբ Ալեքսանդր Ուսոևը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-303 հոդվածով: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.12.2012 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.02.2013 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամիս ժամկետով, մինչև 2013 թվականի ապրիլի 06-ը: 06.02.2013 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Ուսոևին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և վերջինիս նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով: 20.02.2013 թվականին թիվ 58211812 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 2 /երկու/ տարի ժամկետով: Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան ՔԿ հիմնարկում: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ից։ Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը` թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Որոշվել է, դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 12.02.2013 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված` ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին: Որոշվել է նաև, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։ Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի շահերի պաշտպան Վ. Մելքոնյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` վերջինիս արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել: Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության ՀՀ Վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Ամբաստանյալ, ՎՀ քաղաքացի Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևը, 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին երթևեկելով «Թբիլիսի-Երևան» գնացքով, հայ-վրացական սահմանը հատելիս, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, սկզբում այդ գնացքի պետին, այնուհետև` նրա միջոցով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցներին սուտ տեղեկատվություն է հայտնել, իսկ 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին նույնաբովանդակ սուտ տեղեկատվություն պարունակող հաղորդմամբ դիմել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությանը` հայտնելով, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Վրաստանից ժամանել է Հայաստան, որպեսզի հաջորդ օրը, ՀՀ Տաշիր քաղաքում հանդիպի ՎՀ քաղաքացի Թեոդորե Գսոյանին և վերջինիս հետ միասին դիմավորեն Վրաստանից նույն օրը ժամանող, ՎՀ քաղաքացի Էդիկ Սիմոնյանին և կեղծ անձնագրերով, ազգությամբ ադրբեջանցի երկու անձանց, որոնք պետք է Հայաստան տեղափոխեն «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ նյութ` 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի երկաթգծի կայարանում պայթյուն կազմակերպելու համար։ 3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով: Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ.Մելքոնյանը բերելով վերաքննիչ բողոք դատարանին հայտնել է, որ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ Ալեքսանդր Ոսոևի մեղքը հիմնավորելու հարցում, ընդհակառակը՝ հետազոտված ապացույցներով ամբողջությամբ հիմնավորվում է Ալեքսանդր Ուսոևի անմեղությունը, և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու հնարավորությունները, հետևաբար Վերաքննիչ քրեական դատարանը, ապահովելով դատաքննության լրիվությունը, բազմակողմանիությունը և օբյեկտիվությունը, ղեկավարվելով գործի արդար քննությանը վերաբերող սահմանադրական և դատավարական նորմերի դրույթներով, հիմնվելով պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքի վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով պետք է քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի հիմքով կայացնի արդարացման դատավճիռ՝ ճանաչել և հռչակել Ալեքսանդր Ուսոևի անմեղությունը կատարված հանցանքի մեջ։ Նշել է, որ վերոնշված հետևությանը հանգելու համար պաշտպանական կողմի համար հիմք են հանդիսանում հետևյալ ապացույցները։ Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք դրսևորվել են հետևյալում. «Գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներին, ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ ՀՀ միջազգային պայմանագիրը, ինչպես նաև առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որոնք հիմնավորվում են ներքոհիշյալներով. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված ապացույցների՝ մասնավորապես Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների վերարտադրությունը դատավճռում չի համապատասխանում վերջինս կողմից դատարանում տրված ցուցմունքներին։ Նշել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևն օգտվելով իր իրավունքներից իրեն մեղավոր ճանաչելու կամ չճանաչելու վերաբերյալ դիրքորոշում չի հայտնել, բայց միաժամանակ դատարանում հայտնել է, որ ինքը 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին գնացքով գալիս էր Հայասատան, որպեսզի նոր տարին դիմավորեր երեխայի և կնոջ հետ Հայաստանում։ Քանի որ Հայասատան գալու նպատակը դա էր և իր մոտ նախատոնական տրամադրություն էր, ինքն արդեն գնացքում բավականին շատ ալկոհոլ էր օգտագործել։ Միաժամանակ հեռախոսով լսում էր երաժշտություն, որի թեման վերաբերում էր ահաբեկչությանը։ Այդ ժամանակ, հարբած վիճակում գնացքի համապատասխան աշխատակցին կատակել է՝ ասելով, որ Հայաստանում պայթյուն է լինելու։ Դրանից հետ Հայաստանում իրեն մոտեցել են ԱԱԾ աշխատակիցները, իջեցրել են գնացքից ե տեղափոխել Երևան, որտեղ պահանջել են ասվածի վերաբերյալ տալ հաղորդում։ Դատարանում Ալեքսանդր Ուսոևը հայտնել է, որ վկա Գագիկ Գրիգորյանին ինքը չի մոտեցել և չի խնդրել, որ ցանկանում է տեսակցել ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Եթե ինքը ցանկանար նմանատիպ հաղորդում տալ, ապա որևէ բան իրեն չէր խանգարում, որ ինքն անձամբ այցելեր իրավապահ մարմինների աշխատակիցներին։ Դրանից բացի Ալեքսանդր Ուսոևը նշել է, որ էդուարդ Աիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքը չի համապատասխանում իրականությանը, մասնավորապես ինքն ավազակային հարձակում չի կատարել նրա բարեկամի տան վրա, ինքը Վրաստանում դատապարտվել է գողության համար, իսկ տուժողը որևէ ազգակցական կապի մեջ չի գտնվել Սիմոնյանի հետ։ Փաստել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը վերոնշյալ ցուցմունքը իմաստազրկել է և դատավճռում, Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքը ձևակերպել է հետևյալ ձևով, իբր նա հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։ Վերոնշյալ ցուցմունքներից բացի, դատարանում հետազոտվել են նաև քրեական գործում առկա մի շարք փաստաթղթեր, մասնավորապես՝ Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ դատահոգեբուժական փորձագետի եզրակացությունը, համաձայն որի` Ոսոևի մոտ հայտնաբերվել է անձի օրգանական խանգարում /ԳՈԻՏ, ալկոհոլ/։ Վերոնշյալ փորձագետի եզրակացության պարզաբանման կապակցությամբ դատարանում որպես փորձագետ հարցաքննվել է Ա. Զ. Թադևոսյանն, ով դատարանում համապատասխան բացատրություններ է տվել կապված եզրակացության հետ, մասնավորապես նշել է, որ Ուսոևի մոտ հայտնաբերվել է անձի օրգանական խանգարում, որի պատճառը և հետևանքը ստացած գանգուղեղային տրավման է, ինչպես նաև ալկոհոլի չարաշահումը։ Պաշտպանության կողմի հարցին այն մասին, որ արդյոք անձի օրգանական խանգարում ախտորոշումը Ուսոևի մոտ չի առաջացրել սահմանափակ մեղսունակության վիճակ, փորձագետը պատասխանել է, ոչ՝ պարզաբանելով, որ տվյալ պարագայում ամբաստանյալն օգտագործած է եղել շատ քանակությամբ ալկոհոլ, իսկ նման պայմաններում, այսինքն՝ ալկոհոլի ազդեցության վիճակը օրգանական խանգարում ունեցող անձի մոտ բացառում է, որ առաջացնի սահմանափակ մեղսունակություն։ Միաժամանակ նշեց, որ, եթե՝ Ոսոևն օգտագործած չլիներ շատ ալկոհոլ, ապա հանձնաժողովը կուսումնասիրեր և կպատասխաներ նրա մոտ հայտնաբերված վերոնշյալ հիվանդությունը առաջացրել է սահմանափակ մեղսունակություն, թե ոչ։ Փաստել է, որ դատարանում հետազոտվել են նաև քրեական գործում առկա հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու արձանագրությունը, որի ուսումնասիրությունից ուղղակի պարզ է դարձել, որ Ալեքսանդր Ուսոևը համապատասխան հաղորդումը տալուց չի նախազգուշացվել սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, այլ նա նախազգուշացվել է սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, իսկ հաղորդման բովանդակությունը հետևյալն է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքում նախապատրաստվում է ահաբեկչություն, պատրաստ եմ տալ մանրամասն բացատրություն։ Դատարանում հետազոտվել է նաև նշված բացատրության բովանդակությունը։ Բողոքաբերի համոզմամբ` վերոնշյալ ցուցմունքը, ինչպես նաև դատավճռում ներառված ցուցմունքները անհրաժեշտ է ուղղակի համեմատել և համադրել սույն գործով առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումների, նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված այլ ապացույցների հետ, ինչի արդյունքում ուղղակի ականատես կլինենք այն արժանահավատ փաստական հանգամանքներին, որ Ալեքսանդր Ուսոևը որևէ արարք չի կատարել, որը կգնահատվի որպես սուտ մատնություն, որը զուգորդվել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով։ Նախ ընդգծել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներից պարզ է դարձել, որ ԱԱԾ համապատասխան աշխատակիցները՝ ստեղծելով արհեստական ապացույցներ, Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ հարուցել են քրեական հետապնդում։ Վերոնշյալը հիմնավորվում է հատկապես Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում տալու արձանագրությունով, համաձայն որի, վերջինս նախազգուշացվել է սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, ինչպես նաև քրեական գործով էական նշանակություն ունեցող այլ ապացույցները հետազոտելով։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական գործ հարուցելու առիթներից են, մասնավորապես՝ ֆիզիկական անձանց հաղորդումները՝ ուղղված հետաքննության մարմնին, քննիչին, դատախազին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաձայն` հանցագործության մասին ֆիզիկական անձանց հաղորդումները կարող են լինել գրավոր և բանավոր։ Քննչական գործողություն կատարելիս կամ դատական քննության ընթացքում հանցագործության մասին արված բանավոր հաղորդումը մտցվում է համապատասխանաբար՝ քննչական գործողության կամ դատական նիստի արձանագրության մեջ։ Այլ դեպքերում կազմվում է առանձին արձանագրություն։ Արձանագրության մեջ պետք է նշվեն դիմողի ազգանունը, անունը, ծննդյան թիվը, բնակարանի և ծառայողական հասցեն, նրա առնչությունը հանցագործությանը և իրազեկության աղբյուրը, ինչպես նաև տեղեկություններ նրա կողմից ներկայացված անձը հաստատող փաստաթղթերի մասին։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` եթե լրացել է դիմողի 16 տարին, նա նախազգուշացվում է սուտ մատնության համար պատասխանատվության մասին, ինչը հաստատում Է իր ստորագրությամբ։ Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն` չստորագրված կամ կեղծ ստորագրությամբ կամ մտածածին անձի անունից գրված նամակը, հայտարարությունը կամ հանցագործության մասին այլ անանուն հաղորդումը քրեական գործ հարուցելու առիթ չէ։ Բացի նրանից, որ ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի ուղղակի պահանջ է, որ 16 տարին լրացած անձը հանցագործության մասին հաղորդում տալուց նախազգուշացվում է սուտ մատնության համար պատասխանատվության մասին, ինչը հաստատում է իր ստորագրությամբ, դա հիմնավորվում է նաև քրեական օրենսգրքի և քրեական իրավունքի բազմաթիվ մեկնաբանություններով, մասնավորապես 2002 թվականին լույս տեսած Վ. Վ. Մոզյակովի կողմից տարբեր հեղինակներից խմբագրած քրեական օրենսգրքի և իրավունքի մեկնաբանություններով։ Նշված հեղինակն ուղղակի նշել է, որ հանցագործության մասին հաղորդում տվող անձին պետք է բացատրվի սուտ մատնության համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, որի նպատակը հաղորդում տվող անձին տալ հնարավորություն մտածել և հրաժարվել հանցագործություն կատարելուց։ Մինչդեռ, Ալեքսանդր Ուսոևին համապատասխան արձանագրության մեջ ոչ թե պարզաբանվել է սուտ մատնության համար, այլ սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին։ Վերոնշյալով հանդերձ, ընդհանուր իրավասության դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները՝ գտել Է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել Է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով՝ ապացուցված Է, նրա արարքը ճիշտ Է որակված և համապատասխանում Է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Նշել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևին վերագրված արարքը նախաքննական մարմինն իբր հիմնավորել Է, իսկ ընդհանուր իրավասության դատարանը որպես արժանահավատ ապացույց ճանաչել և գնահատել Է նախաքննական մարմնի կողմից որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից գրված 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունը, դրանք զննելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի զննությամբ պարզվել Է հետևյալը. 1. Ալեքսանդր Ուսոևի ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ տրված հաղորդումը մեկ թերթի վրա Է, այն իրենից ներկայացնում Է ձեռագիր, կապույտ գույնի թանաքով, ռուսերեն լեզվով լրացված ձևաթուղթ, թվագրված Է 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ով, սկզբի մասում լրացված են Ալեքսանդր Ուսոևի կենսագրական տվյալները, կա գրառում, որ նա նախազգուշացված Է սուտ մատնության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և Ալեքսանդր Ուսոևն իր ստորագրությամբ հաստատել Է դա։ Հաղորդման մեջ Ուսոևը ձեռագիր նշում Է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքում նախապատրաստվում Է տեռորիստական ակտ և պատրաստ Է այդ մասին մանրամասն բացատրություն տալ։ 2. Ալեքսանդր Ուսոևի բացատրությունը երկու թերթի վրա Է, այն իրենից ներկայացնում Է ձեռագիր, կապույտ գույնի թանաքով, ռուսերեն լեզվով, ձեռագիր լրացված ձևաթուղթ, թվագրված Է 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ով, սկզբի մասում լրացված են Ալեքսանդր Ուսոևի կենսագրական տվյալները, Էջերի տակ նրա ստորագրությունն Է։ Բացատրության մեջ Ուսոևը ձեռագիր նշում Է հաղորդման մասին դրա իմաստը համառոտ հետևյալն Է. նոյեմբեր ամսին Վրաստանի անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել Է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Աիմոնյան Էդիկը նույնպես դատապարտված Է եղել, իրենք միասին նույն խցում են նստած եղել։ Պորչխիձե Դաթոն Սիմոնյան Էդիկին տվել Է փայտե տուփ և ցուցում Է տվել այն տեղափոխել Հայաստան՝ Տաշիր քաղաք, և փոխանցել Գսաև Ֆեդիային։ Վերջինս ՎՀ քաղաքացի Է, որը սպանություն կատարելու համար Վրաստանում գտնվում Է Դաշնային հետախուզման մեջ, թաքնվել Է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի տուփից Էդիկը պետք Է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդիային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց՝ Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով՝ եզդի ազգությամբ։ Հետագայում Սիմոնյան Էդիկն իրեն ասել Է, որ տուփում գտնվել Է գեկսոգեն։ Այն նախատեսված Է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք Է կատարեին 4 ադրբեջանցի անձիք, մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը պետք Է տեղափոխեր Հայաստան 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Հետագա գործողությունների մանրամասները պետք է ստանար Սիմոնյան Էդիկից և Գսաև Ֆեդիայից՝ Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-րդ հոդվածի համաձայն հանցագործության հետքերը, այլ նյութական հետքերը հայտնաբերելու, հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև գործի համար նշանակություն ունեցող մյուս հանգամանքները պարզելու նպատակով քննիչը կատարում է տեղանքի, շինությունների, առարկաների, փաստաթղթերի, կենդանիների, մարդու կամ կենդանու դիակի զննում։ Վերոնշյալ նորմի իրավական նշանակությունից անհասկանալի է դառնում, թե ինչու է քննիչը կատարել վերոնշյալ փաստատթղթերի զննում և կազմել համապատասխան արձանագրություն, որի մեջ իրականությունն աղավաղելով նշել է, որ կա գրառում, որ նա նախազգուշացված է սուտ մատնության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և Ալեքսանդր Ուսոևն իր ստորագրությամբ հաստատել է դա, զարմանալի է նաև, թե այդ արձանագրության մեջ իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակությամբ տեղեկությունները իբրև իրականություն ինչպես են հաստատել ընթերակաները իրենց ստորագրություններով։ Վերոնշյալի հետ կապված բողոքաբերը դատարանի ուշադրությունն է հրավիրում նաև Գագիկ Գրիգորյանի ցուցմունքում զետեղված տեղեկությունների բովանդակության վրա, որը համեմատելով նաև երկու ընթերակաների գործողությունների հետ, ովքեր օրինականացրել են զննության արձանագրությունը, որի մեջ զետեղված տեղեկությունը չեն համապատասխանում օբյեկտիվ ճշմարտությանը, ապա նույն գնահատականը պետք է տալ նաև վերոնշյալ վկայի ցուցմունքի արժանահավատությանը, իբր Ալեքսանդր Ուսոևն է մոտեցել իրեն և խնդրել է նրա միջոցով կապ հաստատի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ։ Դրանից բացի, վերոնշյալ զննության արձանագրության մեջ զննված հաղորդումը և բացատրությունը 2012 թվականի փետրվարի 12-ին փաստաթղթերն իրեղեն ապացույց ճանաչելու և դրանք գործին կցելու մասին որոշումով ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, իսկ ընդհանուր իրավասության դատարանը վերլուծելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի և 122-րդ հոդվածի իրավական և ընթացակարգային նշանակությունը հանգել է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերվում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Հետևաբար, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հաղորդումը և բացատրությունն անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիքեր առկա չեն։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։ Վերոնշյալ նորմի իրավական նշանակությունից պարզ չի դառնում, թե ինչ տարամաբանությամբ է նախաքննական մարմինը հաղորդումը և բացատրությունը ճանաչել որպես իրեղեն ապացույց։ Սրա վերաբերյալ պաշտպանության կողմը դատաքննության ժամանակ հայտնել է իր կարծիքը և ներկայացրել է միջնորդություններ, որին ի պատասխան մեղադրանքի կողմը պարզաբանել է, որ հաղորդումը և բացատրությունն իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, որոնց դատարանը անրադադարձել է դատավճիռ կազմելիս և գտել է, որ միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։ Բողոքաբերի համոզմամբ` վերոնշյալ վկայակոչված հոդվածները և դրանց հետ համադրած փաստաթղթերը որպես ապացույցներ ճանաչելով ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել կոպիտ խախտում, քանի որ նշված պարզաբանման վերաբերյալ արդեն իսկ պաշտպանության կողմը հղում տալով կրիմինալիստիկա գիտության վրա թվարկել է, թե հետքերը քանի խմբի են բաժանվում, յուրաքանչյուր խմբում ինչ հետքեր են ներառված։ Դրանից բացի, կրիմինալիստիկա գիտությունը հստակ տալիս է հետքերի դասակարգումը, ինչպես նաև հետքերի հայտնաբերման, ամրապնդման, վերցման ընդհանուր կանոնները և դատավարական ձևակերպումները, որոնց իրավական նշանակությունից նույնպես անհասկանալի է դառնում նախաքննական մարմնի 2012 թվականի փետրվարի 12-ին հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման իրավական արժեքը։ Դրանից բացի նշել է նաև, որ քննչական պրակտիկայում և տեսական գրականության մեջ <այլ փաստաթղթերի> տակ ընդունված է հասկանալ ամենատարբեր բնույթի փաստաթղթեր, որոնք պատրաստվել, կազմվել, լրացվել են ոչ դատավարական գործողության ժամանակ, բայց քրեական գործեր քննելիս օգտագործվում են որպես ապացույցի աղբյուրներ։ Դրանցից են օրինակ, տեղեկանքները, գերատեսչական ակտերը, փաստաթղթային ստուգումների ակտերը, գույքագրման ակտերը, տեղեկագրերը, այս կամ այն իրը, արժեքը ստանալու մասին տեղեկանքները և այլն։ Նշել է նաև, որ ի տարբերություն քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունների, այլ փաստաղթերն ապացույց են դառնում, երբ տվյալ գործի նյութերից երևում է, թե դրանք ինչպես են հայտնվել գործում։ Փաստել է, որ հարց է առաջանում, թե այդ ինչպես է, որ նախկինում դատապարտված Էդվարդ Սիմոնյանը 2012 թվականի դեկտեմբերի 7-ին բերման է ենթարկվել ԱԱԾ և նույն օրը Ուսոևի կողմից տրված հաղորդման կապակցությամբ հարցաքննվել է որպես վկա, իսկ Ուսոևը և Ֆյոդր Գսոյանը ձերբակալվել են և հարցաքննվել են որպես կասկածյալներ, այն պարագայում, երբ Ուսոևի հաղորդման հիմնական դերակատարությունը /ըստ բացատրության արձանագրության/ վերաբերվել է Էդվարդ Սիմոնյանի կողմից ապագայում կատարվող գործողություններին։ Դրանից բացի, նույն օրը Սիմոնյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ 1-ին դեպքը չէ, որ Ալեքսանդրը տվել է իր անունը՝ նշելով նմանատիպ միջադեպ Վրաստանում՝ կատարված 2012 թվականի սեպտեմբեր ամսին, իբր Ալեքսանդրը ոստիկաններին հաղորդում է տվել, որ ինքն է սպանել երկու սիրիացի քաղաքացիների, որը իբրև արժանահավատ ցուցմունք նկարագրվել է նախ մեղադրական եգրակացությունում, այնուհետև դատավճռում, առանց իրավական հիմնավորումների, քանի որ, եթե Ուսոևը նման տեղեկություններ հայտնած լիներ, ապա նույն խնդիրը պետք է ունենար ՎՀ-ում, ինչ արհեստականորեն ունի նաև ՀՀ-ում՝ այն է սուտ մատնության համար պատասխանատվություն։ Դրանից բացի, եթե նախաքննական մարմինը դեռ 2012 թվականի դեկտեմբերի 7-ին հավատացել և որպես արժանահավատ ցուցմունք դիտել է էդվարդ Սիմոնյանի ցուցմունքը և նրան չի ձերբակալել, ապա հարց է առաջանում դրանից հետո ինչու է Ուսոևին մեղադրանք առաջադրվել 35-303-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել կալանավորումը, հաշվի առնելով վկայակոչված հոդվածով նախատեսված արարքի վտանգավորության աստիճանը։ Ըստ բողոքաբերի` վերոնշյալն ամբողջությամբ հիմք է տալիս, որ պաշտպանության կողմն արձանագրի, որ Ալեքսանդր Ուսոևն իր կամքով նման տեղեկություններ չի հայտնել ԱԱԾ աշխատակիցներին, այլ վերջիններս են նրան ստիպել տալ համապատասխան բովանդակությամբ հաղորդում, հակառակ պարագայում էդվարդ Աիմոնյանը նույնպես կձերբակալվեր, կամ նվազագույնը առերես կհարցաքննվեր իր պաշտպանյալի հետ։ Բողոքաբերի համոզմամբ` նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներից պարզ է դարձել, որ պետք է արժանահավատ համարել Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը ԱԱԾ նման հաղորդում տալու ցանկություն չի ունեցել, ուղղակի հարբած վիճակում գնացքի համապատասխան աշխատակցի հետ կատակել է՝ ասելով, որ Հայաստանում պայթյուն է լինելու։ Դրանից հետո, Հայսատանում իրեն մոտեցել են ԱԱԾ աշխատակիցները, իջեցրել են գնացքից և տեղափոխել Երևան որտեղ պահանջել են ասվածի վերաբերյալ տալ հաղորդում։ Իսկ հաղորդում տալուց և համապատասխան բացատրությունը գրելուց հարբած է եղել, որը հիմնավորվել է ոչ միայն Ուսոևի ցուցմունքով, այլ նաև վկա Գագիկ Գրիգորյանի, առավել ևս փորձագետ Ա. Թադևոսյանի ցուցմունքներով։ Վերը նշվածի հետ կապված՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Գագիկ Միքայելյանի վերաբերյալ գործով արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ՝ անձի ֆիզիոլոգիական վիճակը՝ ալկոհոլի, թմրամիջոցների կամ այլ թմրեցնող նյութերի ազդեցության տակ լինելը կամ այլ համարժեք վիճակը, քրեական հետապնդման մարմնին օբյեկտիվորեն զրկում է անձի հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելուց։ Հետևաբար անհասկանալի և օրենքից դուրս պետք է գնահատել սույն գործով հարբած վիճակում Ուսոևից հաղորդում, այնուհետև բացատրություն վերցնելու գործողությունները, թեև քրեական դատավարությունում սպառիչ թվարկված են ապացույցների ցանկը և բովանդակությունը, որի մեջ չի մտնում անձի գրավոր բացատրությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարութի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 4-րդ կետում ամրագրված է, որ գործով վարույթ նշանակում է՝ քրեական դատավարական ընթացակարգ, որն սկսվում է քրեական գործի հարուցման հարցը լուծելիս և իր մեջ ներառում է գործով իրականացվող և ընդունվող դատավարական որոշումները և գործողությունները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածում ամրագրված է օրինականության սկզբունքը, համաձայն որի հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել ՀՀ Սահմանադրությունը, քրեական դատավարության օրենսգիրքը և մյուս օրենքները։ Մինչդեռ՝ մեղադրանքի կողմը, հետագայում նաև դատարանը անտեսելով վերոնշյալ իմպերատիվ պահանջները, այդ թվում նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, Ուսոևին անհասկանալի ձևով մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, այն պայմաններում, որ հաղորդման արձանագրության մեջ նրա կողմից հայտնած տեղեկությունները չեն վերաբերվել որևէ մեկին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները՝ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։ Քրեական գործի նյութերի ոաումնասիրությունը թույլ է տալիս ասել, որ քրեական գործով հետաքննության և նախաքննության ընթացքում, ինչպես հետաքննության մարմնի, այնպես էլ նախաքննական մարմնի կողմից խախտվել է քրեական գործի արդարացի քննության սկզբունքն ամրագրող վերը նշված նորմի պահանջները, դեռ ավելին քննիչը և հետաքննության մարմնի աշխատակիցներն ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են եղել գործի ելքով, ինչը հիմնավորվում է վերը նկարագրված փաստական հանգամանքներով։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի` քրեական գործով վարույթում մեդադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել՝ մասնավորապես` • բռնությամբ, սպառնալիքով, խաբեությամբ, անձին ծաղրի ենթարկելով, ինչպես նաև այլ անօրինական գործողություններով, • կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ, • քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի խախտմամբ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին՝ օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։ Բողոքաբերը փաստել է, որ Ալեքսանդր Ուսոևից հաղորդում վերցնելուց հետո, նախաքննական մարմինը Ալեքսանդր Ուսոևից բացատրություն է վերցրել, որի բովանդակության ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ Ուսոևը նաև իր վերաբերյալ ինքնամերկացնող տեղեկություններ է հայտնել, որից անմիջապես հետո նրան ձերբակալել են։ Հետևաբար բացատրություն տալու ժամանակ Ուսոևը փաստացի ունեցել է կասկածյալի կարգավիճակ և նախաքննական մարմինը նրանից բացատրություն վերցնելով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ և 69-րդ հոդվածների պահանջները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` քրեական գործով վարույթին պաշտպանի մասնակցությունը պարտադիր է, երբ՝ կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի տիրապետում կամ ոչ բավարար չափով է տիրապետում քրեական դատավարության լեզվին։ Իսկ նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը։ Մինչդեռ Ալեքսանդր Ուսոևից բացատրություն վերցնելով համապատասխան պաշտոնատար անձը նրան չի պարզաբանել ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենսգրքով երաշխավորված նրա իրավունքը, համաձայն որի նա պարտավոր չէ ցուցմունք տալ իր, ամուսնու կամ մերձավոր ազգականների վերաբերյալ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները; Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար։ Նշել է, որ բացի վերոնշվածից, ընդհանուր իրավասության դատարանը դատավճիռ կազմելիս գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ռւսոևից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա թարգմանչի վարձատրության գումար հանդիսացող 166.000 /հարյուր վաթսունվեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարը որպես դատական ծախսեր, որով խախտել է մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի պահանջները։ Նշված կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ե) կետի համաձայն քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքն՝ օգտվելու թարգմանչի անվճար օգնությունից, եթե չի հասկանում դատարանում գործածվող լեզուն կամ չի խոսում այդ լեզվով։ Վերոնշյալ խախտումներն իրենց համակցության մեջ ամբողջությամբ հիմք են տալիս, որ պաշտպանության կողմն արձանագրի, որ Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ քննված քրեական գործով սկզբում նախաքննական մարմինը, հետագայում նաև դատարանը խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով ամրագրված օրենքի և դատարանի առջև բոլորի հավասարության սկզբունքը։ Նույն օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` բոլորը հավասար են օրենքի և դատարանի առջև։ Իրավունքների, ազատությունների և պարտականությունների խտրականությունը՝ կախված սեռից, ռասայից, մաշկի գույնից, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումից, գենետիկական հատկանիշներից, լեզվից, կրոնից, աշխարհայացքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, ազգային փոքրամասնությանը պատկանելիությունից, գույքային վիճակից, ծնունդից, հաշմանդամությունից, տարիքից կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներից, արգելվում է։ Պաշտպանության կողմը հստակ արձանագրել է, որ սույն քրեական գործով ազգությամբ եզդի, ՎՀ քաղաքացի Ալեքսանդր Ռւսոևի փոխարեն, եթե քրեական պատասխանատվության ենթարկվեր ասենք ազգությամբ հայ և ՀՀ քաղաքացի, ապա չէր ենթարկվի քրեական պատասխանատվության կամ պատժի, եթե նախազգուշացված չլիներ սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին։ Քանի որ, անտրամաբանական և օրենքից դուրս պետք է համարել այն հանգամանքը, որ անձը ենթարկվում է քրեական պատասխանատվության ոչ թե իր կատարած հանցանքի համար, այլ նրա համար, որ նա այլազգի ու այլերկրի քաղաքացի է։ Փաստորեն սույն քրեական գործով նախաքննական մարմնի տրամաբանությունից ելնելով, որքան էլ զարմանալի է նաև դատարանի կարծիքով, անձը կարող է օրինակ նախազգուշացվել սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, բայց նա մեղավոր ճանաչվի սուտ մատնության համար, կամ հակառակը, օրինակ անձը նախազգուշացվի սուտ մատնության համար, բայց դատապարտվի սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, ինչը հարիր չէ ՀՀ-ում արդարադատություն իրականացնող դատարաններին։ Դրանից բացի, պաշտպանության կողմն արձանագրել է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը Ալեքսանդր Ուսոևի վերաբերյալ մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածով և 358-րդ հոդվածով ամրագրված իմպերատիվ պահանջների խախտում։ Մասնավորապես քրական դատավարության համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, իսկ 358-րդ հոդվածի համաձայն` դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված։ Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է ՀՀ Սահմանադրության, քրեական դատավարության օրենսգքրի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս։ Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, մասնավորապես, եթե (...) այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար, դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին։ Տվյալ դեպքում, ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք, այսինքն ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով մեղադրական դատավճիռ կայացնելով հանգել է ոչ ճիշտ եզրակացության, ինչը հանգեցրել է քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառման և քրեադատավարական օրենքի խախտումների։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։ Բողոքաբերը փաստել է, որ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ կետերի համաձայն` դրանք դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքեր են։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-379-րդ, 3801-րդ, 381-րդ հոդվածները խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԿԴ /0018/01/13 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Ուսոևի, 08.04.2013 թվականին կայացրած դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հրաժարվում է իր կողմից տրված հաղորդումից։ Ինքն ունի հոգեկան հիվանդություն, որի սրացման ժամանակ չի հասկանում, թե ինչ է անում։ Այդ հաղորդումը տվել է նման հոգեվիճակում։ Ազգությամբ ադրբեջանցի որևէ անձի հետ չի պատրաստվել Վրաստանից Հայաստան տեղափոխել «գեկսոգեն» տեսակի պայթուցիկ` ՀՀ տարածքում դիվերսիա կատարելու համար։ «Գեկսոգեն» անվանումը լսել է հեռուստատեսային ինչ-որ հաղորդման ժամանակ։ Ֆյոդր Գսոյանն ու Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես ադրբեջանցիների հետ առնչություն չեն ունեցել։ Ֆյոդր Գսոյանին ճանաչում է 2007 թվականից, երբ աշխատել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Նրանից տեղեկացել է, որ սպանություն կատարելու համար, Տաշիր քաղաքում թաքնվում է Վրաստանի իրավապահ մարմիններից։ Էդիկ Սիմոնյանի հետ միասին պատիժ է կրել Վրաստանի քրեակատարողական հիմնարկներից մեկում։ Պատժից ազատվելուց հետո, հիվանդության հերթական սրացման ժամանակ, Վրաստանում հաղորդում է տվել` հայտնելով, իբրև թե վերջինս սպանություն է կատարել Հայաստանում։ Իր բացատրության մեջ նշված, Վրաստանի անվտանգության ծառայության աշխատակից Դաթո Պորչխիձեյին ճանաչում է, քանի որ վերջինս Վրաստանում իր վերաբերյալ քննվող քրեական գործով քննիչի աշխատասենյակում իրեն հարցեր է տվել։ 2012 թվականին դեկտեմբերի 5-ին Երևան գալով` գնացքում ալկոհոլ է գործածել։ Այնուհետև գնացքի ղեկավարի հետ կատակել է։ Դա եղել է չար կատակ։ Ինքը գտնվել է ալկոհոլի ազգեցության տակ։ Հաջորդ օրը, սթափ վիճակում ինքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատակել է, իրականում նման բան չի եղել։ Ինքը գնացքի ղեկավարին և ուղեկցորդին չի դիմել։ Վկա Ֆյոդր Գսոյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2007 թվականի հունիսից հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստան է եկել, քանի որ Վրաստանում սպանություն է կատարել և իրավապահ մարմինների կողմից գտնվել է հետախուզման մեջ։ Սկզբում գնացել է Կախեթ քաղաք` իր ընկեր Մամուկա Լիպարտաշվիլիի մոտ։ Երկու ամիս այնտեղ մնալուց հետո, առանց որևէ սահմանակետ անցնելու, Գուգարքի սարերով մտել է Հայաստանի Տաշիր քաղաք, որտեղ բնակվում է իր մորեղբայր Ռաշիդ Ջալիլի Ախմեդովը։ Ինքը նրան չի պատմել կատարվածի մասին։ Որոշ ժամանակ անց Տաշիր է եկել նաև իր ընտանիքը։ Տաշիրում աշխատել է որպես անասնապահ։ Պարբերաբար հեռախոսազանգեր է ունեցել հարազատների և երկու քույրերի հետ։ Նրանք ասել են, որ դանակահարության դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել և ինքը հետախուզվում է։ Մեկ կամ երկու տարի անց Տաշիր է եկել Ալեքսանդր Ուսոևը։ Վերջինիս կնոջ ծնողները և իր մորեղբայրը հարևաններ են եղել։ Ալեքսանդրին մի քանի անգամ է տեսել, իսկ մեկ անգամ էլ նա իր տուն է եկել։ Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, հեռախոսազանգեր նույնպես չի ունեցել։ Ինքը չգիտի, թե ինչու է նա իր մասին նման տեղեկություններ հայտնել։ Ինքը պայթյուն կամ դիվերսիա չէր կարող իրականացնել։ Վկա Գագիկ Գրիգորյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հանդիսացել է «Հարավ-կովկասյան երկաթուղի» ՓԲ ընկերության ուղևորափոխադրումների սպասարկման «Երևան-Թբիլիսի» գնացքի պետը։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի երեկոյան, ժամը 21։00-ի սահմաններում, Թբիլիսիից Երևան գալու ճանապարհին, Մառնեուլիի տարածքում իրեն է մոտեցել ուղեկցորդ Անդրանիկ Շահնազարյանը և հայտնել, որ ազգությամբ վրացի ուղևորներից մեկը ցանկանում է զրուցել իր հետ։ Դրանից հետո անմիջապես մոտեցել է այդ ուղևորը և հայտնել, որ ցանկանում է առանձին խոսել անվտանգության աշխատակցի հետ։ Ինքը զանգահարել է ուղևորափոխադրումների բաժնի պետին, որն էլ ասել է, որ միջոցներ կձեռնարկի ԱԱԾ աշխատակիցների հետ կապնվելու համար։ Որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել երկաթգծի ԱԱԾ աշխատակիցը և հետաքրքրվել, թե ինչ է ուզում ասել նշված ուղևորը։ Ինքը բացատրել է իրավիճակը, որից հետո ասել են, որ սահմանի վրա իրենց կդիմավորեն սահմանապահները։ Ուղևորը նշել է, որ խոսքը գնում է տեռորի մասին, սակայն այն իրականացնելու որևէ վայր չի նշել։ Նա միայն ասել է, որ Հայաստանի տարածքում տեռոր է լինելու և մանրամասն կարող է ասել միայն ԱԱԾ աշխատակիցներին։ Շուրջ 20 րոպե անց հասել են հայ-վրացական սահմանին, որտեղ իջեցրել են այդ ուղևորին։ Վրացի սահմանապահները զննել են նրա անձնագիրը։ Պարզվել է, որ նրա անուն-ազգանունը Ալեքսանդր Ուսոև է։ Այնուհետև մոտեցել են հայ սահմանապահներն ու ԱԱԾ աշխատակիցները և Ալեքսանդր Ուսոևին տարել են իրենց հետ։ Իր և այդ ուղևորի խոսակցությունն ինքը ձայնագրել է հեռախոսով և ձայնագրությունը ներկայացրել է քննությանը։ Վկա Էդուարդ Սիմոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ բնակվում է Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում` ծնողների, եղբոր, կնոջ և երեխայի հետ միասին։ Վարում է «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի, «RXR-899» պետհամարանիշի սև ավտոմեքենա։ Իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ` Երևանից դեպի Թբիլիսի և հակառակ ուղղությամբ։ Ալեքսանդր Ուսոևին ճանաչում է Թբիլիսի քաղաքից, սակայն նրա հետ չի շփվել։ Իր և Ալեքսանդրի ընտանիքների միջև թշնամանք է եղել, քանի որ 2002 թվականին Ալեքսանդրի ընկերները հափշտակել էին իր հորեղբոր ավտոմեքենան։ Վերջինս դիմել էր ոստիկանություն և Ալեքսանդրի ընկերներին դատապարտել էին։ Դրանից հետո Ալեքսանդրը 2007 թվականին ավազակային հարձակում է կատարել իր հորեղբայր Գելայի կնոջ տան վրա, ինչի համար նա դատապարտվել է ազատազրկման։ 2008 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում վարելով ավտոմեքենան` վթարի է ենթարկվել, ինչի հետևանքով իր ընկեր, ազգությամբ վրացի Մամուկա Խարատիշվիլին մահացել է։ Այդ արարքի համար դատապարտվել է յոթ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատարզրկման։ Երեք տարի յոթ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել, որից հետո համաներման ակտի կիրառմամբ ազատվել է պատժից։ Ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, Թբիլիսի քաղաքի «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկում հանդիպել է Ալեքսանդրին և սկսել է շփվել նրա հետ։ Որոշ ժամանակ անց, 2009 թվականին Ալեքսանդրին տեղափոխել են «Քսանի» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղ նա ինքնասպանության փորձ է կատարել` երկաթե սուր մահակով հարվածել է իր որովայնին, որից հետո նրան տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց։ Այնտեղ շուրջ երկու շաբաթ բուժում ստանալուց հետո Ալեքսանդրին տեղափոխել են Թբիլիսի քաղաքի «Օրթաճալա» խիստ ռեժիմով քրեակատարողական հիմնարկ։ Դրանից մի քանի ամիս անց Ալեքսանդրը նույն եղանակով կրկին ինքնասպանության փորձ է կատարել և նրան կրկին տեղափոխել են «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոց, որտեղ իրենց շփումը վերականգնվել է, քանի որ այդ ժամանակ որպես սպասարկող դատապարտյալ ինքը նույնպես գտնվել է այդ հիվանդանոցում։ Այնտեղ ինքն ունեցել է ազգությամբ եզդի, Բադրի Դաուվրիշեվ անունով ընկեր, որի հետ հաճախ է շփվել։ Վերջինս իրեն պատմել է, որ տեսել է, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել «Գլդանի» քրեակատարողական հիմնարկի հիվանդանոցի կին աշխատակիցներից մեկի հետ։ Դրանից հետո իրեն տարել են նույն քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցների մոտ, որոնք պահանջել են, որ ցուցմունք տա, թե ինչպես է Ալեքսանդրը սեռական հարաբերություն ունեցել այդ կնոջ հետ։ Ինքը հրաժարվել է, սակայն Ալեքսանդրն իրեն մեղադրել է` ասելով, իբրև թե ինքն է նրա և հիվանդանոցի կին աշխատակցի միջև առկա հարաբերությունների մասին պատմել քրեակատարողական հիմնարկի օպերատիվ աշխատակիցներին։ 2011 թվականին իրեն տեղափոխել են «Օրթաճալա» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղից ել հետագայում տեղափոխել են «Ռուսթավի-6» քրեակատարողական հիմնարկ։ 2012 թվականի մայիսի 1-ին ազատվել է պատժի կրումից, որից հետո սկսել է տաքսի ավտոմեքենա վարել և ուղևորափոխադրումներ է իրականացրել Թբիլիսիից դեպի Երևան և հակառակ ուղղությամբ։ Ազատ արձակելուց մեկ շաբաթ անց զանգահարել է իր հայրը և ասել, որ իրենց տուն է եկել Ալեքսանդրը և ցանկանում է հանդիպել, սակայն ինքը չի հանդիպել Ալեքսանդր Ուսոևի հետ։ 2012 թվականի սեպտեմբերի սկզբին, հերթական անգամ Երևանից ուղևորներ է տեղափոխել Թբիլիսի և անցնելով հայ-վրացական սահմանը` վրացական կողմում, սահմանի վրա ոստիկանները իրեն բռնել և տեղափոխել են Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ կասկածվում է ազգությամբ սիրիացի երկու անձանց սպանության մեջ և այդ մասին ոստիկաններին հաղորդում է տվել Ալեքսանդրը։ Թբիլիսիում ոստիկանները որոշ ժամանակ իրեն պահելուց հետո ազատ են արձակել, քանի որ ինքն այդ սպանության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իրականում սպանությունը տեղի է ունեցել Թբիլիսի քաղաքի Փոնիճալա թաղամասում և այն ժամանակ, երբ ինքը գտնվել է Երևանում։ 2012 թվականի նոյեմբերին, իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ալեքսանդրը և հայտնել, որ ցանկանում է, որպեսզի իրեն և ընկերներին ավտոմեքենայով տեղափոխի Երևան, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության 2013 թվականի հունվարի 31-ի թիվ 2 եզրակացության համաձայն. «Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի մոտ հայտնաբերվում է «Անձի օրգանական խանգարում /ԳՈՒՏ, ալկոհոլ/»։ Այդ մասին են վկայում ինչպես անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ ներկա հետազոտման արդյունքները։ Ինչպես իրավախախտումը կատարելիս` 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, 6-ին, այնպես էլ ներկայումս նա կարող էր գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։ Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը չի գտնվել նաև հոգեկան գործունեության որևէ ժամանակավոր խանգարված վիճակում, որը կարող էր զրկել նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, այլ գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում /ըստ փորձաքննվողի/։ Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ալեքսանդրի Քարումի Ուսոևին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։ Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին։ Հաշվի առնելով նրա մոտ առկա «Անձի օրգանական խանգարումը» խորհուրդ է տրվում նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողություն։»։ Փորձագետ Սեդրակ Թադևոսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ եզրակացության մեջ նշված «ԳՈՒՏ» տերմինը նշանակում է գանգուղեղային տրավմա։ Ինչ վերաբերվում է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության ՁՊՎ բժշկի տեղեկանքին այն մասին, որ Ալեքսանդր Ուսոևը հնարավոր է, որ տառապում է «Շիզոֆրենիա» հիվանդությամբ, ապա փորձաքննության ընթացքում այդ տեղեկանքը հաշվի է առնվել, սակայն հանձնաժողովային կարգով կատարված փորձաքննության արդյունքում տրվել է դատահոգեբուժակական վերջնական գնահատականը։ Եթե հանձնաժողովը գտներ, որ փորձաքննվողը սահմանափակ մեղսունակ է, ապա անպայման այդ մասին կնշվեր եզրակացության մեջ։ Ալեքսանդր Ուսոևի մոտ ախտորոշվել է «Անձի օրգանական խանգարում», սակայն դա իր մոտ այն աստիճանի արտահայտված չէ, որ բերի սահմանափակ մեղսունակության կամ անմեղսունակության։ «Անձի օրգանական խանգարումը», ալկոհոլի սիստեմատիկ չարաշահումը և աուտոագրեսիայի դրսևորումներն Ալեքսանդր Ուսոևի մոտ կարող են հանգեցնել տրամադրության անկման կամ ինքնավնասումներ կատարելուն։ Մինչդեռ վերոհիշյալ դրսևորումները չեն զրկում նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ալեքսանդր Ուսոևը 24 օր շարունակ, սթափ վիճակում ենթարկվել է հետազոտության, ուսումնասիրվել է նրա հոգեվիճակը, բանականությունը, էմոցիոնալ համակարգը և հանձնաժողովը հանգել է հետևության, որ միանշանակ նա մեղսունակ է։ «Անձի օրգանական խանգարումը» անձի զարգացման և դաստիարակության շեղումներ են։ Ալեքսանդր Ուսոևը «փսիխոպատ» անձնավորություն է, սակայն միանշանակ` սահմանափակ մեղսունակ կամ անմեղսունակ չէ։ Համաձայն իրեղեն ապացույց ճանաչված, Ալեքսանդր Ուսոևի` 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդման և բացատրության, դրանք զննելու մասին 2012 թվականի դեկտեմբերի 24-ի արձանագրության` Ալեքսանդր Ուսոևը հայտնել է, որ 2012 թվականի նոյեմբերին, Վրաստանի Հանրապետության անվտանգության ծառայության Քութաիսի քաղաքի բաժնի պետ Պորչխիձե Դաթոն իրեն և Էդիկ Սիմոնյանին կանչել է Վրաստանի պետական անվտանգության շենք և տվել հանձնարարություն։ Էդիկ Սիմոնյանը նույնպես դատապարտված է եղել և իր հետ միասին պատիժ է կրել նույն բանտախցում։ Պորչխիձե Դաթոն Էդիկ Սիմոնյանին տվել է փայտյա տուփ և ցուցում է տվել այն տեղափոխել Հայաստանի Հանրապետության Տաշիր քաղաք և փոխանցել Գսաև Ֆեդյային։ Վերջինս Վրաստանի քաղաքացի է, որը սպանություն կատարելու համար գտնվում է դաշնային հետախուզման մեջ և թաքնվել է ՀՀ Տաշիր քաղաքում։ Բացի այդ տուփից Էդիկը պետք է Հայաստան տեղափոխեր և Գսաև Ֆեդյային հանձներ նաև ադրբեջանցի երկու անձանց` Վրաստանի քաղաքացու կեղծ անձնագրերով։ Հետագայում Էդիկ Սիմոնյանն իրեն հայտնել է, որ տուփի մեջ գտնվել է «գեկսոգեն», որը նախատեսված է եղել Երևան քաղաքի երկաթուղային կայարանում ահաբեկչության ակտ իրականացնելու համար։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին այդ ահաբեկչության ակտը պետք է կատարեին ադրբեջանցի չորս անձինք, իսկ մյուս երկուսին Պորչխիձե Դաթոյի ցուցումով Էդիկը 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին պետք է տեղափոխեր Հայաստան։ Հետագա գործողությունների մանրամասները ինքը պետք է ստանար Էդիկ Սիմոնյանից և Գսաև Ֆեդյայից` Հայաստանի Տաշիր քաղաքում։ Դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի միջնորդությունը` վկա Էդուարդ Շոթայի Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և դրանք ապացույցներից շարքից հանելու մասին գտել է, որ այն անհիմն է և ենթակա մերժման բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` (…) 2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ. (…)»։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։»։ Համաձայն նույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջների` 1. Քննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան։ Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում։ (…)»։ Դատարանն արձանագրել է, որ վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Նրա ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք բերելը չի դրսևորվել ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կամ մեկ այլ անձի սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ, որևէ այլ կերպ չի ազդել և չէր կարող ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։ Դատարանը փաստել է նաև, որ վկա Էդուարդ Սիմոնյանի և ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի ցուցմունքների միջև էական հակասությունների առկայության մասին պաշտպանի կողմից բավարար հիմնավորումներ չեն ներկայացվել։ Հետևաբար, վկա Էդուարդ Սիմոնյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույց չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։ Քննության առնելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի պաշտպան Վ. Մելքոնյանի մեկ այլ միջնորդությունը` որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու և ապացույցների շարքից հանելու` իրեղեն ապացույց ճանաչված, ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը, դատարանը գտել է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։ 2. Առարկան իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ։ 3. Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, կամ եթե դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ այն ճանաչել են կասկածյալը, մեղադրյալը, տուժողը կամ վկան։ Նույն օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Փաստաթուղթ է թղթային, մագնիսական, էլեկտրոնային կամ այլ կրիչի վրա բառային, թվային, գծագրական կամ այլ նշանային ձևով արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները։ 2. Սույն օրենսգրքի 115 հոդվածի առաջին մասում նշված հատկանիշներ պարունակող փաստաթղթերը կարող են ծառայել նաև որպես իրեղեն ապացույցներ։ (…)»։ Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը որպես իրեղեն ապացույցներ են ճանաչվել վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ, դրանց բովանդակությունը վերաբերում է քրեական գործով ապացուցման ենթակա առարկային, դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի։ Այդ ապացույցները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Հետևաբար, դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 06-ի հաղորդումը և բացատրությունը անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանք ապացույցների շարքից հանելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։ Վերլուծելով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի կողմից, նրա մեղավորությամբ, սուտ մատնություն կատարելը, որը զուգորդվել է առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի վերը նշված եզրահանգումները հիմնավոր են, քանի որ բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից: Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` հանգում է այն հետևության, որ դատարանն ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի հանցավոր արարքի որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար ահնրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները համապատասխանում են գործի փաստական հանգամանքներին ու տվյալներին: Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է նաև, որ գործը քննելիս և լուծելիս դատարանի կողմից քրեադատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել: Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Քարումի Ուսոևի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ամբաստանյալ Ալեքսանդր Ուսոևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը, կալանավորումը` թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-06-2013 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 09-07-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 217, 73, 100, 117 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 09-07-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 217, 73, 100, 117 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-11522/13 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 16-07-2013 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0018/01/13
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 04-07-2013 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Ալեքսանդր Քարումի Ուսոև |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 08-07-2013 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-11522 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 09-07-2013 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 4 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0018/01/13 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 17-07-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 07-08-2013 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԿԴ/0018/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 7 օգոստոսի 2013 թվական ք.Եր¨ան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի հունիսի 4-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսո¨ի պաշտպան Վ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 8-ի դատավճռով Ալեքսանդր Քարումի Ուսո¨ը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ¨ դատապարտվել է ազատազրկման` 2 տարի ժամկետով: Ամբաստանյալ Ա.Ուսո¨ի պաշտպան Վ.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2013 թվականի հունիսի 4-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է` օրինական ուժի մեջ թողնելով Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 8-ի դատավճիռը: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Ուսո¨ի պաշտպան Վ.Մելքոնյանը` խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, բեկանել Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 8-ի, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի հունիսի 4-ի դատական ակտերը ¨ քրեական գործի վարույթը կարճել կամ կայացնել արդարացման դատավճիռ` ճանաչելով ¨ հռչակելով Ա.Ուսո¨ի անմեղությունը: Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին ¨ 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, ¨ վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առեր¨ույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետ¨անքներ: Վերլուծելով բողոքի փաստարկները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար: Հետ¨աբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի հիմնավորումները բավարար չեն նա¨ եզրահանգելու, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 406-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված` գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետ¨անքներ: Հետ¨աբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը նույնպես հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի ¨ 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները ¨ ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին ¨ 2-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի հունիսի 4-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ալեքսանդր Քարումի Ուսո¨ի պաշտպան Վ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ¨ ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 14-08-2013 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 16-08-2013 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 4 հատոր` 217, 73, 100, 138 թերթ: |