Գործ թիվ ԵԿԴ/0017/01/13




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն
և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
դատախազ` Արտաշես Գևորգյանի,


2013թ. մարտի 29-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`

Ռ ի մ ա Ա ր ա յ ի կ ի Հ ո վ հ ա ն ն ի ս յ ա ն ի `
(ծնված 1990թ. օգոստոսի 16-ին, Էջմիածին քաղաքում, ազ¬գութ¬¬¬յամբ հայուհի, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ մասնագի¬տա¬կան կրթու¬թյամբ, ըստ իր հայտարարության` փաստա¬ցի ամուս¬նա¬ցած, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, չի աշխա¬տում, հաշ¬վառ¬¬ված և բնակ¬վում է Արմավիրի մարզի Ոսկե¬հատ գյուղի Երիտասարդական 20 տանը)

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15117612 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2012թ. դեկտեմբերի 6-ին Ռիմա Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2012թ. դեկտեմբերի 7-ին նախաքննական մարմինը Ռիմա Հովհաննիսյանի նկատմամբ հայտարարել է հետախուզում։
2012թ. դեկտեմբերի 11-ին մեղադրյալ Ռիմա Հովհաննիսյանն հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք։
2013թ. փետրվարի 15-ին սույն քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 13115813 քրեական գործը՝ անհայտ անձի կողմից իրաց¬նելու նպատակով ապօրինաբար զգալի չափի` 0.1 գրամ «տրամադոլ» և 0.005 գրամ «լևոմեպրոմազին» տեսակների հոգեմետ նյութեր ձեռք բերելու, պահելու և Ռիմա Հովհան¬նիսյա¬նին իրացնելու դեպքի առթիվ, որն առանձնացվել է առանձին վարույթ։
2013թ. փետրվարի 21-ին քրեական գործը Ռիմա Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան և 2013թ. փետրվարի 22-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Նախաքննական մարմինը Ռիմա Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա առանց իրացնելու նպատակի քննությամբ չպարզված աղբյուրից ապօրի¬նաբար ձեռք է բերել և պահել երեք դեղահաբեր, որոնցից երկուսը պարունակել են զգալի չա¬փերի` 0,1 գրամ «տրա¬մադոլ», իսկ մեկը` 0,05 գրամ «լևոմեպրոմազին» տե¬սակ¬ների հոգե¬մետ նյութեր, որոնք հայտնաբերվել են 2012թ. օգոստոսի 5-ին, ժամը 0100-ին ոստի¬կա¬նության Կենտ¬¬րո¬նական բաժնի Մարաշի բաժանմունքում՝ ոստիկանության այդ բաժանմունքի աշխա¬տակիցների կողմից իրականացված նրա անձնական խուզարկության արդյունքներով։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար նա¬խաքննա¬կան մարմինը Ռիմա Հով¬հան¬նիսյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատա¬րանն հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Ռ.Հովհաննիսյանն առանց իրացման նպա¬տակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել զգալի չափերի` 0,1 գրամ քաշով «տրա¬մադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող երկու դեղապարկուճներ։ Ինչ վերաբերում է ամբաս¬տանյալ Ռ.Հովհաննիսյանին մեղսագրված «լևոմեպրոմազինի» ձեռքբերմանը, ապա վերջինս ոչ թե հոգեմետ, այլ խիստ ներգործող նյութ է, հետևաբար՝ դրա ձեռքբերման և պահման համար ամբաս¬տանյալ Ռ.Հովհաննիսյանը քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ։ Վերոնշյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց հետևյալ ապացույցների գնահատ¬ման արդյունքներով.
Ամբաստանալ Ռիմա Հովհաննիսյանի դատաքննական ցուցմունքներով.
Վերջինս առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց՝ ընդունելով դեղա¬հաբերն ապօրինաբար ձեռք բերելու և մինչև խուզարկությամբ դրանց առգրավվելն իր պայուսակում պահելու փաստը, սակայն, փորձելով թաքցնել հոգեմետ դեղահաբերի ձեռքբեր¬ման իրական աղբյուրը, Դատարանում ևս նշեց, թե դրանք իր հետ փաստական ամուս¬նական հարաբերությունների մեջ գտնվող, նույն կլինիկայում բուժվող Սարգիս Ավետիս¬յանին իբր հատ¬կացված դեղահաբերն են, վերցրել է Երևանի նարկոլոգիական կլինիկայի` նրա հիվան¬դասենյակի պատուհանագոգից։
Ամբաստանյալ Ռ.Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքն հիմնավոր է, հոգեմետ և խիստ ներգործող դեղահաբերն բժշկական կլինիկայից ձեռք բերելու վերաբերյալ նրա պատճա¬ռաբանությունն` անհիմն, հետապնդում է դրանց ձեռքբերման իրական աղբյուրը թաքց¬նե¬լու նպատակ։ Ռիմա Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա խոստո¬վանա¬կան ցուց¬մունք¬ներից բացի, Դատարանն հաս¬տատված համարեց պատ¬շաճ իրա¬վա¬կան ըն¬թա¬¬ցակարգերի շրջա¬նակ¬նե¬րում հետա¬զոտ¬ված և գնահատ¬ած ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬նե¬րով.
Գործով վկա, ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկո¬լոգիական կլինիկայի անհետաձգելի նարկոլոգիայի բաժանմունքի բժիշկ-նարկոլոգ Սուրեն Նազինյանի ցուցմունքով.
Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. օգոստոսի 2-ից մինչև 5-ը, այնուհետև օգոս¬տոսի 5-ից մինչև 8-ն ընկած ժամանակահատվածում իրենց մոտ բուժվել է թմրամոլ Սարգիս Ավետիսյանը, հանդիսացել է նրա բուժող բժիշկը։ Հիվանդին նշանակել է դեղորայքային բուժում, ինչի մասին համապա¬տասխան նշումներ են կատարվել նրա հիվանդության պատմության դեղերի նշանակման թերթիկում։ Նշեց, որ «տրամադոլ» և «լևոմեպրոմազին» տեսակների դեղորայք հիվանդ Ս.Ավետիսյանին չի նշանակել, վերջինս նման դեղեր չի ստա¬ցել, իսկ նշանակված դեղերը, սահմանված կարգի համաձայն, հիվանդն ընդունել է բուժքույրե¬րի ներկայությամբ։ Բացառել է ամբաստանյալ Ռ.Հովհաննիսյանի մատնանշած վայրում՝ հիվան¬դասենյակի պատուհանագոգին դեղերի հնարավոր գտնվելու վարկածը։
Գործով որպես վկա հարցաքննված, ՀՀ ԱՆ «ՀԲԿ» ՓԲԸ նարկոլոգիական կլինիկայի անհետաձգելի նարկոլոգիայի բաժանմունքի հերթապահ բուժքույրեր Հասմիկ Կարա¬պետ¬յանի, Վարյա Ալավերդյանի, Աննա Բաղդասարյանի և ավագ բուժքույր Նատալյա Վարդան¬յանի՝ ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ 2012թ. օգոս¬տոսի 2-ից մինչև մինչև 5-ը, այնուհետև օգոստոսի 5-ից մինչև 8-ն ընկած ժամանակահատ¬վածում Սարգիս Ավետիսյանը բուժվել է իրենց կլինիկայում, ում հիվանդասենյակում խնամել է վեր¬ջինիս կինը՝ Ռիմա Հովհաննիսյանը։ Իրենց պարտականությունների մեջ է մտել բժշկի կողմից հիվանդին նշանակված դեղերը տրա¬մադրելն ու հետևելը, որ վերջինս դրանք ընդունի։ Հիվանդն ստացել է միայն բժիշկ Սուրեն Նազինյանի նշանակած դեղորայքը, որոնց կազմում «տրա¬մադոլ» և «լևոմեպրոմազին» տեսակի դեղահաբեր չեն եղել։ Դեղերն հիվանդ Ս.Ավետիսյանն ընդունել է իրենց ներկայությամբ, հակառակ դեպքում դրանք ետ են վերցրել` դրանով իսկ բացառելով հիվանդասենյակում դեղեր հայտնաբեր¬ելու վերաբերյալ ամբաս¬տանյալ Ռ.Հովհաննիս¬յանի առաջ քաշած վարկածը։
Ռիմա Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2012թ. օգոստոսի 5-ին կատարված քննչական այդ գործոողության ընթացքում վերջինիս պայուսակի մեջ հայտնաբերվել են թվով երկու, ընդհանուր 0,1 գրամ «տրա¬մադոլ» տեսակի հոգեմետ և թվով մեկ` 0,05 գրամ «լևոմեպրոմազին» տեսակի խիստ ներգործող նյութեր պարու¬նակող դեղահաբեր։
Նյութագիտական փորձաքննության 2012թ. սեպտեմբերի 20-ի թիվ 12-2925 եզրա¬կա¬ցությամբ, համաձայն որի` ամբաստանյալ Ռ.Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված երկու դեղահաբերում պարու¬նակ¬վում է 0,1 գրամ «տրամադոլ», իսկ մեկ դեղահաբում` 0,05 գրամ «լևոմեպրոմազին» հոգե¬մետ բա¬ղադրատարրեր։ Թեև փորձագետը «լևոմեպրոմազինը» ևս «ընդգրկել է ՀՀ-ում հսկման ենթա¬կա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների կազմում», սակայն թմրա¬միջոց¬ները և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյու¬թերը սպառիչ կարգով թվարկված են ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի Հավելված 1-ով ներկայացված ցան¬կով, իսկ «լևո¬մեպրոմազինը»՝ խիստ ներ¬գործող նյութերի խոշոր չափերի վերաբերյալ նույն օրենսգրքի Հավել¬ված 3-ով ներկա¬յաց¬ված ցանկով (հսկման ենթակա խիստ ներգործող նյութ է)։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված` «տրամադոլ» տեսակների հոգեմետ նյութեր պարունակող երկու դեղահաբերի առկայությամբ։ Թեև նախաքննական մարմինը որ¬պես իրեղեն ապացույց էր ճանաչել և գործին կցել նաև «լևոմեպրոմազին» տեսակի խիստ ներ¬գործող նյութ պարունակող մեկ դեղա¬հաբը, սակայն այն զուրկ է սույն գործով այդպիսին ճա¬նաչ¬վելու` ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րական օրենսգրքի 112-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով թվարկված հիմքերից։
Թեև մեղադրանքի կողմն ամբաստանյալ Ռ.Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի և մեղադրական եզրակացության հիմքում դրել է նաև Ռիմա Հովհաննիսյանի անձնա¬կան խուզարկությանը որպես ընթերակա մասնակցած Սուսաննա և Զոյա Քոչարյանների նա¬խաքննական ( որոնք Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են) ցուցմունք¬ները, և քրեա¬դատավարական օրենքը չի արգելում ընթերակային որպես վկա հար¬¬ցաքննելու հնա¬րա¬վո¬րությունը, սակայն Դատարանի համոզմամբ սկզբնական ապացույ¬ցի՝ Ռ.Հով¬հան¬նիսյանի անձնական խուզարկության արձանագրության ընթացքն ու հատ¬կապես արդյունք¬ները չվի¬ճար¬կե¬լու պարագայում ընթերակաների ցուցմունքներն ապա¬ցու¬ցողական որևէ արժեք չեն ներկա¬յացնում, հետևաբար՝ Դատարանն այն սույն դատավճռի հիմքում չի դնում։
Որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի, մասնա¬վորապես՝ ՀՀ ԱՆ «ՀԲԿ» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի ղեկավարի 2012թ. օգոս¬տոսի 27-ի գրության, ինչ¬պես նաև նույն կլինիկայում 2012թ. օգոստոսի 2-ից մինչև 2012թ. օգոս¬տոսի 5-ը բուժվող Ս.Ավետիս¬յանի վերաբերյալ թիվ 655 հիվանդության պատմագրի պատ¬ճենի առկա¬յութ¬յամբ, որոնց գրա¬ռում¬ների համաձայն՝ հիվանդ Սարգիս Ավետիսյանը նարկոլո¬գիական կլինիկայում բուժ¬վելու ընթաց¬քում «տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունա¬կող դեղա¬հաբեր չի ստացել, իսկ նշանակված դեղերն ընդունել է բուժանձնակազմի հսկողութ¬յամբ։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տարանն հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Ռիմա Հով¬հաննիսյանն առանց իրաց¬նելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի՝ 0,1 գրամ քաշով «տրա¬¬մա¬դոլ» տեսակի հոգե¬մետ նյութ պարունակող դեղահաբեր, այսինքն` մեղավորությամբ կա¬¬տա¬րել է հան¬ցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդվածի համա¬պատաս¬խան մասով։
Դատարանը փաստում է, որ «լևոմեպրոմազին» տեսակի խիստ ներգործող նյութի ձեռքբերումը և պահելը պետք է հանվի ամբաստանյալ Ռ.Հովհաննիսյանին մինչդատական վարույթի ընթացքում առա¬ջադրված մեղադրանքի ծավալից, որպիսի փոփոխությունը կա¬տարելիս Դատարանն հաշվի է առնում ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջն առ այն, որ դրանով ամբաստանյալ Ռ.Հովհաննիսյանի վի¬ճակը չի վատթարանում, վերջինիս պաշտպանության իրավունքը չի խախտվում։
Ամբաստանյալ Ռիմա Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրավանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Ռիմա Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալներ է գնահատում` իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նախ¬կինում դատապարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. օգոստոսի 30-ի դրությամբ կատարված ստուգ¬ման արդյունքներով), սեռը, երիտասարդ լինելը (ըստ անձնագրի պատճենի` ծնվել է 1990թ. օգոստոսի 16-ին), դրական բնութագրվելը (համաձայն` Արմավիրի մարզի Ոսկեհատ համայնքի ղեկավարի կողմից 2013թ. փետրվարի 6-ին տրված բնութագրի), մոր՝ Հռիփսիմե Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 3-րդ խմբի հաշման¬դամությունը (ըստ 919165 տեղեկանքի)։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ռիմա Հովհաննիսյանի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Ամբաստանյալ Ռիմա Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Ռ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին և այն կրելու անհրաժեշտութ¬յան հարցին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմը նախա¬տեսում է հասարակութ¬յունից մեկու¬սաց¬մամբ ուղեկց¬վող պատժատեսակներ` կալանք և որոշակի ժամկետով ազատազրկում, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է ամբաստանյալ Ռ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակ¬վող պատժա¬տեսակի ընտ¬րության և պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու հարցերը, ինչը տվյալ դեպքում նպա¬տա¬կահարմար է կատարել միաժամանակ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռիմա Հովհաննիսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նախկինում դա¬տա¬պարտված և արատավորված չլինելու հանգամանքը, Դատա¬րա¬նում անկեղծորեն զղջալն ու առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, սեռը, երիտասարդ տա¬րի¬քը, դրական բնութագիրը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստի¬ճանը, դեղահաբերի քանակը և տեսակը, ինչպես նաև հոգեմետ դեղահաբերի ձեռք¬բերման իրական աղբյուրը չբացահայտելու փաստը` Դա¬տարանը գտնում է, որ պատժի նպա¬տակ¬ներն ապահովելու տե¬սանկյու¬նով Ռիմա Հովհաննիսյանի նկատ¬մամբ նվազ խիստ պատ¬ժի` կալանքի նշանակումը չի ա¬պա¬¬հովի պատժի նպատակ¬ները։ Սակայն դրանով հանդերձ՝ Դատարանը հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ առաջին անգամ հանցագործություն կատարած Ռ.Հովհաննիսյանի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործությունների կանխելն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պա¬տիժ նշա¬նակելու, սակայն այդ պատիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմանելու պայմաններում։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ ամբաս¬տան¬յալ Ռ.Հովհաննիսյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կան¬խելու հա¬մար։
Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Ռիմա Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փոփոխելու կամ վերաց¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է վերաց¬նել սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Տվյալ խնդրին անդրադառնալով` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաս¬տան¬յալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել։
Ինչ վերաբերվում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, ապա Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող 0,1 գրամ «տրա¬մադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող թվով երկու դեղապարկուճները (նաև խիստ ներ¬¬գոր¬ծող 0,05 գրամ «լևոմեպրո¬մազին» բաղադրատար պարունակող դեղահաբը) անհրա¬ժեշտ է վերադարձնել նախաքննական մարմնին` սույն քրեա¬կան գործի նյութերով հարուցված և անջատված թիվ 13115813 քրեա¬կան գործին կցելու նպա¬տակով` սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով դատա¬կան ծախսերի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ որպես դա¬տական ծախս` Ռիմա Արայիկի Հովհաննիսյանից հoգուտ պետական բյուջեի անհրաժեշտ է բռնա¬¬գանձել սույն գործով նշանակված փորձաքննության (նյութագիտական 2012թ. սեպտեմ¬բե¬րի 20-ի թիվ 12-2925 եզրակացություն) կատարման համար կատարված ծախսը` 27.480 (քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ գումար։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ամբաս¬տանյալի անձը բնու¬¬թագրող տվյալները, այդ թվում` պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղ¬մաց¬նող հան¬գա¬մանք¬¬ները, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հան¬գամանքների բացա¬կա¬յութ¬¬յունը, հաշ¬վի առ¬նե¬լով նրան մեղսագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու հանրութ¬յան հա¬մար վտան¬գա¬¬¬վո¬րութ¬յան աստի¬ճանը, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Ռիմա Արայիկի Հովհաննիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով , նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 6 (վեց) ամիս ժամ¬կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Ռիմա Արայիկի Հովհաննիսյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փոր¬ձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Ռիմա Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրությունը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող 0,1 գրամ «տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող թվով երկու դեղապարկուճները և խիստ ներգործող 0,05 գրամ «լևոմեպրո¬մազին» բաղադրատարր պարունակող դեղահաբը վերադարձնել նա¬խաքննա¬¬կան մարմնին` սույն քրեա¬կան գործի նյութերով հարուցված և անջատված թիվ 13115813 քրեա¬կան գործին կցելու նպա¬տակով` սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Որպես դատական ծախս` Ռիմա Արայիկի Հովհաննիսյանից հoգուտ պետական բյուջեի բռնա¬գանձել 27.480 (քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ գումար։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ