Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0015/01/13
Վիճակագրական տողի համար :
17.6
Պատասխանող
Արթուր Հարությունյան
Արթուր Հարությունյան Աշոտի
Արթուր Հարությունյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Մասիս Ռեհանյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Հենրիկ Տեր-Ադամյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Մասիս Ռեհանյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Հենրիկ Տեր-Ադամյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2013-08-08 | 12:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-04-08 | 12:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-03-26 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-03-22 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-03-15 | 17:30 | 5 | Չի կայացել |
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
08 օգոստոսի 2013թ. ք.Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԵԿԴ/0015/01/13
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ռ.ԷԼԻԶԲԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Աշոտի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռի դեմ,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
1.Արթուր Աշոտի Հարությունյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 54574 զորամասի ժամկետային զինծառայող և <<Լակունար անգինա` ստրեպտոկոկկային էթիոլոգիայի>> ախտորոշմամբ 2012թ-ի օգոստոսի 25-ից ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելով Երևանի <<Նորք>> ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցում, 2012թ-ի սեպտեմբերի 3-ին ժամը 12։20-ի սահմաններում դուրս գրվելով հիվանդանոցից՝ ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և միայն 2012թ-ի հոկտեմբերի 15-ին ժամը 15։35-ին կամովին ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանություն` առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ժամանակավորապես խուսափելով զինվորական ծառայությունից։
2. Վերոգրյալ հանցանքի համար Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի կայացված դատավճռով Արթուր Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կարգապահական գումարտակում պահելով` 1 տարի 6 ամիս ժամկետով։
3. Արթուր Հարությունյան նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը` պատժի կրման սկիզբն հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը
4. Ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.04.2013թ-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով մասնակիորեն բեկանել դատավճիռը պատժի մասով և իր նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Իր վերաքննիչ բողոքը ամբաստանյալ Հարությունյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով.
5. <<…Դատարանն իմ նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ` խախտելով ՀՀ քր. օր.-ի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քր. օր.ի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջը, չի կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի պահանջը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասն ազդարարում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
2. Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որր որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
…Ինչպես երևում է գործի տվյալներից՝ պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքներից է այն, որ ես նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չեմ եղել, երիտասարդ եմ, միակողմանի ծնողազուրկ, կարոտ եմ մնացել հոր դաստիարակության, ինքնակամ ներկայացել եմ ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության վարչություն, վատառողջ եմ` համապատասխան եզրակացությամբ իմ մոտ հայտնաբերվել է, Անձի շեշտվածություն թեթև տիկային խանգարումներով, սակայն դրանից զատ՝ ունեմ ողնաշարի և գլխի հաճախակի սուր ցավեր, ջերմություն, որի պատճառների մասին որևէ պատշաճ հետազոտություն չի կատարվել և չի բացահայտվել։
Այս բոլոր հանգամանքների պարագայում, գտնում եմ, որ դատարանը կարող էր նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառեր և սահմաներ փորձաշրջան>>:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
6. Վերաքննիչ դատարանում, դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ու հիմնավորումները և խնդրեց իր նկատմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը՝ կարգապահական գումարտակում պահելը 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենդգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
7. Պաշտպան Մ.Թովմասյանը միացավ իր պաշտպանյալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքին և հայտնելով, որ սույն գործի քննությունից հետո ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը նշանակված ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ զինծառայության համար խաղաղ ժամանակ ճանաչվել է ոչ պիտանի, խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել և առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
8. Մեղադրող Ռ.Էլիզբարյանն ըստ էության չառարկեց ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, ավելին՝ միացավ ամբաստանյալի փաստարկներին ու հիմնավորումներին և հավեվելով, որ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը սույն գործի քննությունից հետո ճանաչվել է ոչ պիտանի զինծառայության խաղաղ ժամանակ, խնդրեց ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել և առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով կարգապահական գումարտակում պահելը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
9. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանության կողմի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած հակառակ կողմի` մեղադրող Ռ.Էլիզբարյանի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման
թույլատրելիությունն ու իրավաչափությունը
10. Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
11. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
12. Սույն գործով վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը, ով վերաքննիչ բողոքում խնդրել է իր կատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: (...)>>:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ հաշվի առնվող հանգամանքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում հայտնել այն մասին, որ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> (տես` Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
15. Անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-124/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 և այլ որոշումներում:
Մասնավորապես, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:>>: /տես` Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 12-րդ կետը/:
Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
(…) նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:>>: (տես` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը):
16. ՀՀ վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև հանցանքը կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագծի գնահատումը, հանցավորի անձի փոփոխությունները:
17. Այս առումով վերաքննիչ դատարանը կարևորում է այն հանգամանքը, որ քրեական գործի՝ ըստ մեղադրանքի Արթուր Աշոտի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, քննությունից հետո մեկ այլ քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալի հոգեկան հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքը պարզելու համար նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական փորձաքննություն, համաձայն որի՝ Արթուր Աշոտի Հարությունյանը տառապում է <<Պոլիմորֆ կրկնվող իրավիճակային հակազդումներ հիստերիկ տիպի շեշտված անձի մոտ>> հիվանդությամբ և համաձայն ՀՀ ՊՆ 410-13թ. Հրամանի 8 <<բ>> հոդվածի 1-ին սյունակի՝ պիտանի չէ ծառայության խաղաղ ժամանակ:
18. Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել ոչ միայն կատարված հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է` երիտասարդ լինելը (ըստ 2012թ. հուլիսի 17-ին տրված OL սերիայի 00004822 համարի զինվորական գրքույկի լուսապատճենի` ծնվել է 1994թ. մայիսի 30-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. սեպտեմբերի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքներով), վատառողջ լինելը ( ըստ ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական համալիր փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ), միակողմանի ծնողազուրկ լինելը և փոքրահասակ տարիքում հայրական դաստիարակությունից զրկվելը ( վերջինիս հայրը` Աշոտ Հարությունյանը, ըստ 1998թ. մարտի 10-ի թիվ 071330 մահվան վկայականի, մահացել է 1998թ. փետրվարի 20-ին)։
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
19. Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով սույն որոշման 17-18-րդ կետերում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Ա.Հարությունյանը սույն գործի քննությունից հետո նշանակված ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռամաբժշկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն` ճանաչվել է ոչ պիտանի խաղաղ ժամանակ զինծառայության համար, իրենց համակցությամբ, հանգում է հետևության, որ սույն գործով օբյեկտիվ գոյություն ունեցող վերոնշյալ տվյալները վկայում են ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
20. Հետևաբար, ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, այն է` ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը պատժի մասով պետք է փոփոխել և դատավճռով նշանակված պատիժը` կարգապահական գումարտակում պահելը 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 397-րդ և 402-րդ հոդվածներով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
à ð à Þ º ò
1. Ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
2. Արթուր Աշոտի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը` 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով կարգապահական գումարտակում պահելը, պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամանակով:
3. Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, մինչև զորացրվելը թողնել անփոփոխ:
4. Արթուր Հարությունյանի հետագա վարքագծի հսկողությունը մինչև զորացրվելը դնել զորամասի հրամանատարության վրա, իսկ զորացրվելուց հետո՝ ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների իրականացման բաժնի` նրա բնակության վայրի համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
08 օգոստոսի 2013թ. ք.Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԵԿԴ/0015/01/13
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ռ.ԷԼԻԶԲԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Աշոտի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռի դեմ,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
1.Արթուր Աշոտի Հարությունյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 54574 զորամասի ժամկետային զինծառայող և <<Լակունար անգինա` ստրեպտոկոկկային էթիոլոգիայի>> ախտորոշմամբ 2012թ-ի օգոստոսի 25-ից ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելով Երևանի <<Նորք>> ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցում, 2012թ-ի սեպտեմբերի 3-ին ժամը 12։20-ի սահմաններում դուրս գրվելով հիվանդանոցից՝ ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և միայն 2012թ-ի հոկտեմբերի 15-ին ժամը 15։35-ին կամովին ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանություն` առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ժամանակավորապես խուսափելով զինվորական ծառայությունից։
2. Վերոգրյալ հանցանքի համար Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի կայացված դատավճռով Արթուր Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կարգապահական գումարտակում պահելով` 1 տարի 6 ամիս ժամկետով։
3. Արթուր Հարությունյան նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը` պատժի կրման սկիզբն հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը
4. Ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.04.2013թ-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով մասնակիորեն բեկանել դատավճիռը պատժի մասով և իր նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Իր վերաքննիչ բողոքը ամբաստանյալ Հարությունյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով.
5. <<…Դատարանն իմ նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ` խախտելով ՀՀ քր. օր.-ի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քր. օր.ի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջը, չի կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի պահանջը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասն ազդարարում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
2. Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որր որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
…Ինչպես երևում է գործի տվյալներից՝ պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքներից է այն, որ ես նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չեմ եղել, երիտասարդ եմ, միակողմանի ծնողազուրկ, կարոտ եմ մնացել հոր դաստիարակության, ինքնակամ ներկայացել եմ ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության վարչություն, վատառողջ եմ` համապատասխան եզրակացությամբ իմ մոտ հայտնաբերվել է, Անձի շեշտվածություն թեթև տիկային խանգարումներով, սակայն դրանից զատ՝ ունեմ ողնաշարի և գլխի հաճախակի սուր ցավեր, ջերմություն, որի պատճառների մասին որևէ պատշաճ հետազոտություն չի կատարվել և չի բացահայտվել։
Այս բոլոր հանգամանքների պարագայում, գտնում եմ, որ դատարանը կարող էր նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառեր և սահմաներ փորձաշրջան>>:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
6. Վերաքննիչ դատարանում, դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ու հիմնավորումները և խնդրեց իր նկատմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը՝ կարգապահական գումարտակում պահելը 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենդգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
7. Պաշտպան Մ.Թովմասյանը միացավ իր պաշտպանյալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքին և հայտնելով, որ սույն գործի քննությունից հետո ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը նշանակված ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ զինծառայության համար խաղաղ ժամանակ ճանաչվել է ոչ պիտանի, խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել և առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
8. Մեղադրող Ռ.Էլիզբարյանն ըստ էության չառարկեց ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, ավելին՝ միացավ ամբաստանյալի փաստարկներին ու հիմնավորումներին և հավեվելով, որ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը սույն գործի քննությունից հետո ճանաչվել է ոչ պիտանի զինծառայության խաղաղ ժամանակ, խնդրեց ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել և առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով կարգապահական գումարտակում պահելը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
9. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանության կողմի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած հակառակ կողմի` մեղադրող Ռ.Էլիզբարյանի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման
թույլատրելիությունն ու իրավաչափությունը
10. Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
11. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
12. Սույն գործով վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը, ով վերաքննիչ բողոքում խնդրել է իր կատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: (...)>>:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ հաշվի առնվող հանգամանքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում հայտնել այն մասին, որ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> (տես` Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
15. Անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-124/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 և այլ որոշումներում:
Մասնավորապես, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:>>: /տես` Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 12-րդ կետը/:
Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
(…) նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:>>: (տես` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը):
16. ՀՀ վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև հանցանքը կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագծի գնահատումը, հանցավորի անձի փոփոխությունները:
17. Այս առումով վերաքննիչ դատարանը կարևորում է այն հանգամանքը, որ քրեական գործի՝ ըստ մեղադրանքի Արթուր Աշոտի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, քննությունից հետո մեկ այլ քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալի հոգեկան հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքը պարզելու համար նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական փորձաքննություն, համաձայն որի՝ Արթուր Աշոտի Հարությունյանը տառապում է <<Պոլիմորֆ կրկնվող իրավիճակային հակազդումներ հիստերիկ տիպի շեշտված անձի մոտ>> հիվանդությամբ և համաձայն ՀՀ ՊՆ 410-13թ. Հրամանի 8 <<բ>> հոդվածի 1-ին սյունակի՝ պիտանի չէ ծառայության խաղաղ ժամանակ:
18. Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել ոչ միայն կատարված հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է` երիտասարդ լինելը (ըստ 2012թ. հուլիսի 17-ին տրված OL սերիայի 00004822 համարի զինվորական գրքույկի լուսապատճենի` ծնվել է 1994թ. մայիսի 30-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. սեպտեմբերի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքներով), վատառողջ լինելը ( ըստ ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական համալիր փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ), միակողմանի ծնողազուրկ լինելը և փոքրահասակ տարիքում հայրական դաստիարակությունից զրկվելը ( վերջինիս հայրը` Աշոտ Հարությունյանը, ըստ 1998թ. մարտի 10-ի թիվ 071330 մահվան վկայականի, մահացել է 1998թ. փետրվարի 20-ին)։
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
19. Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով սույն որոշման 17-18-րդ կետերում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Ա.Հարությունյանը սույն գործի քննությունից հետո նշանակված ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռամաբժշկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն` ճանաչվել է ոչ պիտանի խաղաղ ժամանակ զինծառայության համար, իրենց համակցությամբ, հանգում է հետևության, որ սույն գործով օբյեկտիվ գոյություն ունեցող վերոնշյալ տվյալները վկայում են ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
20. Հետևաբար, ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, այն է` ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը պատժի մասով պետք է փոփոխել և դատավճռով նշանակված պատիժը` կարգապահական գումարտակում պահելը 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 397-րդ և 402-րդ հոդվածներով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
à ð à Þ º ò
1. Ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
2. Արթուր Աշոտի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը` 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով կարգապահական գումարտակում պահելը, պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամանակով:
3. Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, մինչև զորացրվելը թողնել անփոփոխ:
4. Արթուր Հարությունյանի հետագա վարքագծի հսկողությունը մինչև զորացրվելը դնել զորամասի հրամանատարության վրա, իսկ զորացրվելուց հետո՝ ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների իրականացման բաժնի` նրա բնակության վայրի համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
Գործ թիվ ԵԿԴ/0015/01/13
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևանի կայազորի
զինվորական դատախազության
դատախազ` Ռազմիկ Էլիզբարյանի,
2013թ. ապրիլի 8-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Ա ր թ ու ր Ա շ ո տ ի Հ ա ր ու թ յու ն յ ա ն ի `
(ծնված 1994թ. մայիսի 30-ին, Գյումրի քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ ՊՆ թիվ 54754 զորամասի ժամկետային զինծա¬ռայող, 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրաձիգ, կոչու¬մով շարքային, նախկինում չդատապարտված, վատառողջ է, հաշվառված է Շիրակի մար¬զի Գյումրի քաղաքի Կամոյի փողոցի 71ա շենքի 3-րդ բնակարանում, հանձնված է ՀՀ ՊՆ թիվ 88865 զորա¬մասի հրամանատարության հսկողությանը)
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 90204512 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով Երևա¬նի կայազորի զինվորական դատախազությունում` ժամկետային զինծառայող Արթուր Հարությունյանի կողմից ծառայության չներկայանալու փաստի առ¬թիվ։
2012թ. սեպտեմբերի 19-ից սույն քրեական գործի նախաքննությունը կատարվել է ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում։
2012թ. հոկտեմբերի 15-ին Արթուր Հարությունյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազ¬մական ոստիկանության վարչություն։
2012թ. նոյեմբերի 2-ին Արթուր Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, և նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը։
2013թ. փետրվարի 14-ին քրեական գործն Արթուր Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬¬¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կազմված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րան և 2013թ. փետրվարի 21-ին ընդունվել վարույթ։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատա¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ սույն գործով ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանը, զին¬վորական ծառա¬յութ¬յունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով մեկ ամսից ավել ժամա¬նա¬կով ինքնա¬կամ թողել է ծառայության վայրը, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյա¬լում.
ՀՀ ՊՆ 54574 զորամասի ժամկետային զինծառայող« շարքային Արթուր Հարություն¬յանը, 2012թ. օգոստոսի 25-ից ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելով Երևանի Արմենակյան 153 հասցեում գործող «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոց ՓԲ ընկերությունում «Լակունար անգինա` ստրեպտոկոկկային էթիոլոգիայի» ախտորոշմամբ« 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին` ժամը 12։20-ի սահ¬ման¬ներում, դուրս գրվելով հիվանդանոցից՝ ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և միայն 2012թ. հոկտեմբերի 15-ին` ժամը 15։35-ին, ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկա¬նություն` առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ժամանակավորապես խուսափելով զինվորական ծառայութ¬յունից։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Արթուր Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանն իրեն մե¬ղավոր չճա¬նա¬չեց և Դատարանում հայտնեց, որ ունի բազմաթիվ առողջական խնդիրներ« ինչի պատճառով չի կա¬րո¬ղացել նորմալ ծառայել և ծառայության ընթացքում թիվ 54574 զորամասից տեղափոխվել ու բուժվել է «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցում։ 2012թ. սեպտեմբերի սկզբներին, երբ իր բուժումն իբր ավարտվել է, իրեն հրամայել են հագնել համազգեստն ու նախապատրաստվել` նշելով, որ տեղա¬փոխվելու է ծառայության հիմնական վայր` թիվ 54574 զորամաս, սակայն առանց որևէ մեկի իրա¬զեկելու լքել է հիվանդանոցի տարածքը` իր բուժումն ինքնաբուժությամբ շարունակելու մտադրութ¬յամբ և միայն նույն թվականի հոկտեմբերի 15-ին է ինքնակամ ներկայացել ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանություն։ Նշեց, որ իր հիվանդությունների մի մասի (սեռական խանգարման) վերաբերյալ թե՛ նախքան ծառայության զորակոչվելը բժշկական հանձնաժողովին, թե՛ զորակոչվելուց հետո որևէ բժշկի, այդ թվում` փոր¬ձագիտական հանձնաժողովի անդամներին չի հայտնել` ամաչելու հետևան¬քով, թեև իրականում նման խնդիր ունի։ Դա այն դեպքում, երբ երազախաբության և ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի այլ գանգատները քննարկվել են ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազ¬մաբժշկա¬կան համալիր փորձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությունը տված բժշկական հանձնաժողովի կողմից։
Առողջական ծանր վիճակի բերումով ծառայության վայրը լքելու վերաբերյալ ամբաս¬տան¬յալ Արթուր Հարությունյանի պատճառաբանությունն անհիմն է, իսկ վատառողջության և այլ հիվան¬դությունով տառապելու վերաբերյալ պնդումները` համապատասխանաբար` ուռճացված կամ մտա¬ցածին, որոնք հե¬տապնդում են քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վությունից խուսափելու նպատակ, որ¬պիսի հետևության Դատա¬րանն հանգեց դա¬տաքննության ընթաց¬քում պատ¬շաճ իրա¬վա¬կան ըն¬¬թա¬ցա¬կարգերի շրջա¬նակ¬նե¬րում հետա¬¬զոտ¬ված և գնահատ¬ված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով.
Գործով որպես վկա հարցաքննված` ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատար, կապիտան Պատվական Սարգսյանի ցուցմունքով.
Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ իր ղեկավարած վաշտի ժամկետային զինծա¬ռայող« շար¬քային Արթուր Հարությունյանն 2012թ. օգոստոսի 25-ին «Անգինա» հիվան¬դության կապակ¬ցութ¬յամբ տեղափոխվել է ստացիոնար բուժման «Նորք» ինֆեկցիոն հիվան¬դանոց։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին տեղեկացել է« որ նույն օրը Ա.Հարությունյանը դուրս է գրվել այդ հիվանդանոցից, սակայն ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և զորամաս այլևս չի վերադարձել։ Նշեց, որ Արթուր Հարութ¬յուն¬յանը զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« նրա նկատմամբ բռնություն չեն գործադրել« իսկ համա¬ծա¬ռայողների և սպայական անձնակազմի հետ վերջինս գտնվել է նորմալ փոխհարաբերութ¬յունների մեջ։
Գործով որպես վկա հարցաքննված` նույն զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի 2-րդ դասակի 3-րդ ջոկի հրամանատար, սերժանտ Սարմեն Մալխասյանի ցուց¬մունքով. վեր¬ջինս Դա¬տա¬րանում հայտնեց, որ 2012թ. օգոստոսի վերջին Արթուր Հարութ¬յուն¬յանը հիվանդության պատ¬ճառով տեղափոխվել է «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին տեղեկացել է« որ Ա.Հարությունյանը հիվանդանոցից դիմել է փախուստի և զորամաս չի ներկայացել։ Արթուր Հարութ¬յունյանը զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« վեր¬ջինս համածառայողների և սպայական անձնա¬կազմի հետ գտնվել է նորմալ փոխհարա¬բե¬րութ¬յունների մեջ։
Գործով որպես վկա հարցաքննված` ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի բժիշկ Հակոբ Բարսեղյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին ավտոմեքենայով մեկ¬նել են «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց՝ բուժումն ավարտելու կապակցությամբ հիվանդանոցից դուրս գրվող 54574 զորա¬մա¬սի ժամ¬կե¬տա¬յին զինծառայողներին« այդ թվում` շարքային Արթուր Հա¬րութ¬յուն¬յանին, զորամաս տե¬ղափո¬խելու նպատակով։ Զինծառայողներին «Նորք» ինֆեկցիոն հի¬վան¬դանոցից զորամաս տե¬ղա¬փոխելու կապակցությամբ համապատասխան գրա¬նցումներ կատա¬րելու ժամանակ տեղեկացել է« որ զինծառայող Ա.Հարությունյանը նույն օրն ինքնա¬կամ թո¬ղել է հիվան¬դանոցի տարածքը, որի մասին զեկուցել է զորամասի հրամանա¬տա¬րութ¬յանը։
Վկա Թամարա Ակուլյանի ցուցմունքով. Նա Դատարանում նշեց, որ որդու` Արթուր Հարութ¬յուն¬¬յանի բնավորության մեջ նկատել է որոշակի տարօրինակություններ` ծայրահեղ մաքրա¬սի¬րութ¬յուն և այլն, որոնք սկզբնական շրջա¬նում ինքը պայմանավորել է նրա տարի¬քային (հասունացման) առանձնահատկություններով։ Ա.Հա¬րութ¬յունյանը պարբերաբար ունեցել է ուժեղ գլխացավեր, սրտի առիթմիա, սա¬կայն ցանկացել է անպայման ըն¬դուն¬վել Վ.Սարգսյանի անվան ռազ¬մա¬կան ուսում¬նա¬րան։ Առողջա¬կան խնդիրների կա¬պակ¬ցությամբ ընդունող բժշկական հանձնաժողովը նրան մերժել է, որից որդին հիասթափվել է, սակայն, այնուամենայնիվ, պատրաստակամություն է հայտնել մեկ¬նել պարտադիր զինվորական ծառայության։ Նշեց, որ 2012թ. օգոստոսի 25-ին «անգինա» հիվան¬դութ¬յան կապակ¬ցությամբ որդին բուժում է ստացել «Նորք» ինֆեկցիոն հի¬վան¬դանոցում։ 2012թ. սեպ¬տեմ¬բերի 3-ին վերջինս դուրս է գրվել հիվանդանոցից, սակայն նույն օրն ինք¬նակամ թողել է հիվան¬դա¬նոցի տարածքը և գնացել տատիկի՝ Ռիմա Հարությունյանի տուն` որտեղ բնակվում էր սկսած 2007թվականից։ Նշեց, որ որդին զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« նրան ծեծի չեն ենթար¬կել, նրա նկատմամբ բռնություն չեն գործադրել։ Պնդեց, որ որդու կողմից մոտ մեկ ամիս ժամա¬նակով ծառա¬յության վայրն ինք¬նակամ լքելը պայմանավորված է եղել բացառապես նրա մոտ հիվան¬դությունների (այդ թվում` սեռական խանգարման) առկայությամբ։
«Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցի հերթապահ բուժքույր, գործով վկա Վարդա¬նուշ Մկրտչյանի` Դատարանում հրապարակված և հետազոտված ցուցմուն¬քով, հա¬մա¬¬ձայն որի` զին¬¬ծառայող Արթուր Հարությունյանը 2012թ. օգոստոսի 25-ից մինչև 2012թ. սեպտեմբերի 3-ը «Լա¬կունար անգինա` ստրեպտո¬կոկկային էթիոլոգիայի» ախտորոշումով ստացիոնար բուժում է ստա¬ցել «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցում։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին Արթուր Հա¬րութ¬յուն¬յանի բուժումն ավարտվել է, որի կապակցությամբ վերջինս դուրս է գրվել հիվանդանոցից։ Արթուր Հարությունյանին զորամաս տեղափոխելու օրը` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին« վերջինս ինքնա¬կամ թո¬ղել է հիվանդանոցի տարածքը, թեև բուժման ընթացքում ինֆեկցիոն կլինիկական հիվան¬դա¬նո¬ցում որևէ մեկի հետ խնդիրներ չի ունեցել։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական համալիր փորձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Արթուր Հարությունյանը խրո¬նի¬կա¬կան հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տա¬ռապում« նրա մոտ հայտնաբերվել է «Անձի շեշտվածություն« թեթև տիկային խանգա¬րում¬ներով»։ Համաձայն ՀՀ պաշտպանության նախարարի 175-10 հրամանի 7Գ հոդվածի 1-ին սյունյակի` Ա.Հարութ¬յուն¬յանը պիտանի է ոչ շարային ծառա¬յութ¬յան համար։ Նշված փորձաքննության եզրակացության համաձայն` դրա ընթացքում փորձա¬գի¬տական հանձնաժողովը քննարկել և ուսումնասիրել է նաև ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հարութ¬յունյանի գան¬գատները` գիշերային անքնության, 3-4 օրը մեկ հաճախականությամբ տեղի ունեցող երազա¬խա¬բության, գլխացավերի և կրծքա¬վան¬դակի շրջանի ցավերի առնչությամբ։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ի թիվ 503 (2) և 1157 հեռախոսագրերի, 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի թիվ 199 և 2012թ. սեպ¬տեմբերի 7-ի (առանց ելքային համար) կազմված տեղեկանքների առկայությամբ, որոնք հաստա¬տում են ամբաստանյալ Ա.Հա¬րութ¬յունյանի կողմից ծառա¬յութ¬յան վայրն ինքնակամ լքելու փաստը և մեկ ամսից ավել ժամա¬նա¬կով լքելու տևողությունը, մասնավորապես` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին ծառայության վայրն ինք¬նա¬կամ թողելը և միայն 2012թ. հոկտեմբերի 15-ին ՌՈ ԶԻլ բա¬ժին ինքնա¬կամ ներկայանալը (ըստ 2012թ. հոկտեմբերի 16-ի թիվ 1337 հեռախոսագրի)։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համարեց այն, որ ժամկետային զինծառայող Արթուր Հարությունյանը զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ինքնակամ թողել է ծառայության վայրը, այսինքն` կատարել է հանցա¬վոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախա¬տես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վերջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդվածի համա¬պա¬տասխան մասով։
Դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների, հատկապես` ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացության գնա¬հատման արդյունքներով փաստում է, որ բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 7-րդ մասով նախատեսված հանգամանքի ուժով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանին քրեա¬¬կան պա¬տաս¬¬խանատվությունից ազատելու հիմքը` մեղսագրվող հանցանքը ծանր հանգամանքների զու¬գորդ¬¬մամբ կատարելը, քանի որ առողջական վիճակի հետ պայմանավորված ամբաս¬տան¬յալի պատ¬ճառաբանությունը ստուգվել և հերքվել է մասնագիտական գիտելիքներ ունեցող փոր¬ձագիտական հանձնաժողովի եզրակացությամբ, իսկ նրա մոտ հայտնաբերված հիվանդութ¬յունը նույնիսկ ոչ շարային զինվորական ծառայությանը չի խոչընդոտում։ Բացի այդ, ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի մոտ նույնիսկ որոշակի հիվանդության առկայությունը ծառայության վայրը տևական ժամանակ ինքնակամ թողնելու հարգելի պատճառ չէ, նման հիվանդության առկայության (սեռական խանգարման) պայմաններում անգամ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հարությունյանը պարտավոր էր այդ մասին բարձրաձայնել հրամանատարության կամ բժշկական անձնակազմի մոտ, որպիսի գոր¬ծո¬ղությունների անձամբ կամ միջնորդավորված չի դիմել` կատարելով նրան վերագրվող արարքը։
Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շե¬լիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬խել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬¬ցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Սույն գործով Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներ է գնահատում վերջինիս երիտասարդ լինելը (ըստ 2012թ. հուլիսի 17-ին տրված OL սե¬րիայի 00004822 համարի զինվորական գրքույկի լուսապատճենի` ծնվել է 1994թ. մայիսի 30-ին), նախկինում դա¬տա¬պարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. սեպ¬տեմբերի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքներով), վատառողջ լինելը ( ըստ ամբո¬ւլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկա¬կան համալիր փոր¬ձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ), միա¬կող¬մանի ծնողա¬զուրկ լինելը և փոքրահասակ տարիքում հայրական դաստիարակությունից զրկվելը ( վերջինիս հայրը` Աշոտ Հարությունյանը, ըստ 1998թ. մարտի 10-ի թիվ 071330 մահ¬վան վկայականի, մահացել է 1998թ. փետրվարի 20-ին)։
Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ վերջինս ծառայության վայրում բնութագրվում է բացասաբար ( ըստ ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատար, Պատվական Սարգսյա¬նի կողմից 2012թ. սեպտեմբերի 7-ին տրված բնու¬թագրի), թեև նախկինում դատապարտված չէ, սակայն նրա նկատմամբ Շիրակի մարզի քննչական բաժնի կողմից դեռևս 2012թ. մարտի 31-ին կայացված որոշ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում չի իրակա¬նաց¬վել ոչ արդարացնող հիմքով (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։
Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան¬գա¬մանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Ա.Հա¬րությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի նշանակման հարցերին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված հանցա¬կազ¬մի պատժա¬մասն այլընտրանքային է, նախա¬տեսում է պատժատեսակներ կարգապա¬հական գումար¬տակում պահելու կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման տեսքով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ները, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահան¬ջով` Դատա¬րանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 4-րդ մասի պատժամասով նախա¬տես¬ված պատժա¬տե¬սակ¬ներից առա¬վել մեղմը` կարգա¬պահական գումարտակում պահելը։ Դատարանի համոզմամբ այդ պա¬տժի նշա¬նակումն ինքնին արդա¬րացի ու բավարար է ամբաս¬տանյալ Ա.Հարությունյանին ուղղելու և նոր հան¬ցա¬գոր¬ծությունները կանխելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելու հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնե¬լը։ Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատական ծախսերն հիմնավորող ապացույցները, ինչպես նաև իրեղեն ապա¬ցույցները քրեական գործում բացակայում են, Ա.Հարությունյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործով քաղա¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Արթուր Աշոտի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պա¬տիժ` կարգապահական գումարտակում պահելը` 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Արթուր Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրա¬մանատարության հսկո¬ղութ¬յան հանձնելը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևանի կայազորի
զինվորական դատախազության
դատախազ` Ռազմիկ Էլիզբարյանի,
2013թ. ապրիլի 8-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Ա ր թ ու ր Ա շ ո տ ի Հ ա ր ու թ յու ն յ ա ն ի `
(ծնված 1994թ. մայիսի 30-ին, Գյումրի քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ ՊՆ թիվ 54754 զորամասի ժամկետային զինծա¬ռայող, 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրաձիգ, կոչու¬մով շարքային, նախկինում չդատապարտված, վատառողջ է, հաշվառված է Շիրակի մար¬զի Գյումրի քաղաքի Կամոյի փողոցի 71ա շենքի 3-րդ բնակարանում, հանձնված է ՀՀ ՊՆ թիվ 88865 զորա¬մասի հրամանատարության հսկողությանը)
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 90204512 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով Երևա¬նի կայազորի զինվորական դատախազությունում` ժամկետային զինծառայող Արթուր Հարությունյանի կողմից ծառայության չներկայանալու փաստի առ¬թիվ։
2012թ. սեպտեմբերի 19-ից սույն քրեական գործի նախաքննությունը կատարվել է ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում։
2012թ. հոկտեմբերի 15-ին Արթուր Հարությունյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազ¬մական ոստիկանության վարչություն։
2012թ. նոյեմբերի 2-ին Արթուր Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, և նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը։
2013թ. փետրվարի 14-ին քրեական գործն Արթուր Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬¬¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կազմված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րան և 2013թ. փետրվարի 21-ին ընդունվել վարույթ։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատա¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ սույն գործով ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանը, զին¬վորական ծառա¬յութ¬յունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով մեկ ամսից ավել ժամա¬նա¬կով ինքնա¬կամ թողել է ծառայության վայրը, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյա¬լում.
ՀՀ ՊՆ 54574 զորամասի ժամկետային զինծառայող« շարքային Արթուր Հարություն¬յանը, 2012թ. օգոստոսի 25-ից ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելով Երևանի Արմենակյան 153 հասցեում գործող «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոց ՓԲ ընկերությունում «Լակունար անգինա` ստրեպտոկոկկային էթիոլոգիայի» ախտորոշմամբ« 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին` ժամը 12։20-ի սահ¬ման¬ներում, դուրս գրվելով հիվանդանոցից՝ ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և միայն 2012թ. հոկտեմբերի 15-ին` ժամը 15։35-ին, ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկա¬նություն` առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ժամանակավորապես խուսափելով զինվորական ծառայութ¬յունից։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Արթուր Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանն իրեն մե¬ղավոր չճա¬նա¬չեց և Դատարանում հայտնեց, որ ունի բազմաթիվ առողջական խնդիրներ« ինչի պատճառով չի կա¬րո¬ղացել նորմալ ծառայել և ծառայության ընթացքում թիվ 54574 զորամասից տեղափոխվել ու բուժվել է «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցում։ 2012թ. սեպտեմբերի սկզբներին, երբ իր բուժումն իբր ավարտվել է, իրեն հրամայել են հագնել համազգեստն ու նախապատրաստվել` նշելով, որ տեղա¬փոխվելու է ծառայության հիմնական վայր` թիվ 54574 զորամաս, սակայն առանց որևէ մեկի իրա¬զեկելու լքել է հիվանդանոցի տարածքը` իր բուժումն ինքնաբուժությամբ շարունակելու մտադրութ¬յամբ և միայն նույն թվականի հոկտեմբերի 15-ին է ինքնակամ ներկայացել ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանություն։ Նշեց, որ իր հիվանդությունների մի մասի (սեռական խանգարման) վերաբերյալ թե՛ նախքան ծառայության զորակոչվելը բժշկական հանձնաժողովին, թե՛ զորակոչվելուց հետո որևէ բժշկի, այդ թվում` փոր¬ձագիտական հանձնաժողովի անդամներին չի հայտնել` ամաչելու հետևան¬քով, թեև իրականում նման խնդիր ունի։ Դա այն դեպքում, երբ երազախաբության և ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի այլ գանգատները քննարկվել են ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազ¬մաբժշկա¬կան համալիր փորձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությունը տված բժշկական հանձնաժողովի կողմից։
Առողջական ծանր վիճակի բերումով ծառայության վայրը լքելու վերաբերյալ ամբաս¬տան¬յալ Արթուր Հարությունյանի պատճառաբանությունն անհիմն է, իսկ վատառողջության և այլ հիվան¬դությունով տառապելու վերաբերյալ պնդումները` համապատասխանաբար` ուռճացված կամ մտա¬ցածին, որոնք հե¬տապնդում են քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վությունից խուսափելու նպատակ, որ¬պիսի հետևության Դատա¬րանն հանգեց դա¬տաքննության ընթաց¬քում պատ¬շաճ իրա¬վա¬կան ըն¬¬թա¬ցա¬կարգերի շրջա¬նակ¬նե¬րում հետա¬¬զոտ¬ված և գնահատ¬ված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով.
Գործով որպես վկա հարցաքննված` ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատար, կապիտան Պատվական Սարգսյանի ցուցմունքով.
Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ իր ղեկավարած վաշտի ժամկետային զինծա¬ռայող« շար¬քային Արթուր Հարությունյանն 2012թ. օգոստոսի 25-ին «Անգինա» հիվան¬դության կապակ¬ցութ¬յամբ տեղափոխվել է ստացիոնար բուժման «Նորք» ինֆեկցիոն հիվան¬դանոց։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին տեղեկացել է« որ նույն օրը Ա.Հարությունյանը դուրս է գրվել այդ հիվանդանոցից, սակայն ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և զորամաս այլևս չի վերադարձել։ Նշեց, որ Արթուր Հարութ¬յուն¬յանը զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« նրա նկատմամբ բռնություն չեն գործադրել« իսկ համա¬ծա¬ռայողների և սպայական անձնակազմի հետ վերջինս գտնվել է նորմալ փոխհարաբերութ¬յունների մեջ։
Գործով որպես վկա հարցաքննված` նույն զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի 2-րդ դասակի 3-րդ ջոկի հրամանատար, սերժանտ Սարմեն Մալխասյանի ցուց¬մունքով. վեր¬ջինս Դա¬տա¬րանում հայտնեց, որ 2012թ. օգոստոսի վերջին Արթուր Հարութ¬յուն¬յանը հիվանդության պատ¬ճառով տեղափոխվել է «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին տեղեկացել է« որ Ա.Հարությունյանը հիվանդանոցից դիմել է փախուստի և զորամաս չի ներկայացել։ Արթուր Հարութ¬յունյանը զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« վեր¬ջինս համածառայողների և սպայական անձնա¬կազմի հետ գտնվել է նորմալ փոխհարա¬բե¬րութ¬յունների մեջ։
Գործով որպես վկա հարցաքննված` ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի բժիշկ Հակոբ Բարսեղյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին ավտոմեքենայով մեկ¬նել են «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց՝ բուժումն ավարտելու կապակցությամբ հիվանդանոցից դուրս գրվող 54574 զորա¬մա¬սի ժամ¬կե¬տա¬յին զինծառայողներին« այդ թվում` շարքային Արթուր Հա¬րութ¬յուն¬յանին, զորամաս տե¬ղափո¬խելու նպատակով։ Զինծառայողներին «Նորք» ինֆեկցիոն հի¬վան¬դանոցից զորամաս տե¬ղա¬փոխելու կապակցությամբ համապատասխան գրա¬նցումներ կատա¬րելու ժամանակ տեղեկացել է« որ զինծառայող Ա.Հարությունյանը նույն օրն ինքնա¬կամ թո¬ղել է հիվան¬դանոցի տարածքը, որի մասին զեկուցել է զորամասի հրամանա¬տա¬րութ¬յանը։
Վկա Թամարա Ակուլյանի ցուցմունքով. Նա Դատարանում նշեց, որ որդու` Արթուր Հարութ¬յուն¬¬յանի բնավորության մեջ նկատել է որոշակի տարօրինակություններ` ծայրահեղ մաքրա¬սի¬րութ¬յուն և այլն, որոնք սկզբնական շրջա¬նում ինքը պայմանավորել է նրա տարի¬քային (հասունացման) առանձնահատկություններով։ Ա.Հա¬րութ¬յունյանը պարբերաբար ունեցել է ուժեղ գլխացավեր, սրտի առիթմիա, սա¬կայն ցանկացել է անպայման ըն¬դուն¬վել Վ.Սարգսյանի անվան ռազ¬մա¬կան ուսում¬նա¬րան։ Առողջա¬կան խնդիրների կա¬պակ¬ցությամբ ընդունող բժշկական հանձնաժողովը նրան մերժել է, որից որդին հիասթափվել է, սակայն, այնուամենայնիվ, պատրաստակամություն է հայտնել մեկ¬նել պարտադիր զինվորական ծառայության։ Նշեց, որ 2012թ. օգոստոսի 25-ին «անգինա» հիվան¬դութ¬յան կապակ¬ցությամբ որդին բուժում է ստացել «Նորք» ինֆեկցիոն հի¬վան¬դանոցում։ 2012թ. սեպ¬տեմ¬բերի 3-ին վերջինս դուրս է գրվել հիվանդանոցից, սակայն նույն օրն ինք¬նակամ թողել է հիվան¬դա¬նոցի տարածքը և գնացել տատիկի՝ Ռիմա Հարությունյանի տուն` որտեղ բնակվում էր սկսած 2007թվականից։ Նշեց, որ որդին զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« նրան ծեծի չեն ենթար¬կել, նրա նկատմամբ բռնություն չեն գործադրել։ Պնդեց, որ որդու կողմից մոտ մեկ ամիս ժամա¬նակով ծառա¬յության վայրն ինք¬նակամ լքելը պայմանավորված է եղել բացառապես նրա մոտ հիվան¬դությունների (այդ թվում` սեռական խանգարման) առկայությամբ։
«Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցի հերթապահ բուժքույր, գործով վկա Վարդա¬նուշ Մկրտչյանի` Դատարանում հրապարակված և հետազոտված ցուցմուն¬քով, հա¬մա¬¬ձայն որի` զին¬¬ծառայող Արթուր Հարությունյանը 2012թ. օգոստոսի 25-ից մինչև 2012թ. սեպտեմբերի 3-ը «Լա¬կունար անգինա` ստրեպտո¬կոկկային էթիոլոգիայի» ախտորոշումով ստացիոնար բուժում է ստա¬ցել «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցում։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին Արթուր Հա¬րութ¬յուն¬յանի բուժումն ավարտվել է, որի կապակցությամբ վերջինս դուրս է գրվել հիվանդանոցից։ Արթուր Հարությունյանին զորամաս տեղափոխելու օրը` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին« վերջինս ինքնա¬կամ թո¬ղել է հիվանդանոցի տարածքը, թեև բուժման ընթացքում ինֆեկցիոն կլինիկական հիվան¬դա¬նո¬ցում որևէ մեկի հետ խնդիրներ չի ունեցել։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական համալիր փորձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Արթուր Հարությունյանը խրո¬նի¬կա¬կան հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տա¬ռապում« նրա մոտ հայտնաբերվել է «Անձի շեշտվածություն« թեթև տիկային խանգա¬րում¬ներով»։ Համաձայն ՀՀ պաշտպանության նախարարի 175-10 հրամանի 7Գ հոդվածի 1-ին սյունյակի` Ա.Հարութ¬յուն¬յանը պիտանի է ոչ շարային ծառա¬յութ¬յան համար։ Նշված փորձաքննության եզրակացության համաձայն` դրա ընթացքում փորձա¬գի¬տական հանձնաժողովը քննարկել և ուսումնասիրել է նաև ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հարութ¬յունյանի գան¬գատները` գիշերային անքնության, 3-4 օրը մեկ հաճախականությամբ տեղի ունեցող երազա¬խա¬բության, գլխացավերի և կրծքա¬վան¬դակի շրջանի ցավերի առնչությամբ։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ի թիվ 503 (2) և 1157 հեռախոսագրերի, 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի թիվ 199 և 2012թ. սեպ¬տեմբերի 7-ի (առանց ելքային համար) կազմված տեղեկանքների առկայությամբ, որոնք հաստա¬տում են ամբաստանյալ Ա.Հա¬րութ¬յունյանի կողմից ծառա¬յութ¬յան վայրն ինքնակամ լքելու փաստը և մեկ ամսից ավել ժամա¬նա¬կով լքելու տևողությունը, մասնավորապես` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին ծառայության վայրն ինք¬նա¬կամ թողելը և միայն 2012թ. հոկտեմբերի 15-ին ՌՈ ԶԻլ բա¬ժին ինքնա¬կամ ներկայանալը (ըստ 2012թ. հոկտեմբերի 16-ի թիվ 1337 հեռախոսագրի)։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համարեց այն, որ ժամկետային զինծառայող Արթուր Հարությունյանը զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ինքնակամ թողել է ծառայության վայրը, այսինքն` կատարել է հանցա¬վոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախա¬տես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վերջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդվածի համա¬պա¬տասխան մասով։
Դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների, հատկապես` ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացության գնա¬հատման արդյունքներով փաստում է, որ բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 7-րդ մասով նախատեսված հանգամանքի ուժով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանին քրեա¬¬կան պա¬տաս¬¬խանատվությունից ազատելու հիմքը` մեղսագրվող հանցանքը ծանր հանգամանքների զու¬գորդ¬¬մամբ կատարելը, քանի որ առողջական վիճակի հետ պայմանավորված ամբաս¬տան¬յալի պատ¬ճառաբանությունը ստուգվել և հերքվել է մասնագիտական գիտելիքներ ունեցող փոր¬ձագիտական հանձնաժողովի եզրակացությամբ, իսկ նրա մոտ հայտնաբերված հիվանդութ¬յունը նույնիսկ ոչ շարային զինվորական ծառայությանը չի խոչընդոտում։ Բացի այդ, ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի մոտ նույնիսկ որոշակի հիվանդության առկայությունը ծառայության վայրը տևական ժամանակ ինքնակամ թողնելու հարգելի պատճառ չէ, նման հիվանդության առկայության (սեռական խանգարման) պայմաններում անգամ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հարությունյանը պարտավոր էր այդ մասին բարձրաձայնել հրամանատարության կամ բժշկական անձնակազմի մոտ, որպիսի գոր¬ծո¬ղությունների անձամբ կամ միջնորդավորված չի դիմել` կատարելով նրան վերագրվող արարքը։
Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շե¬լիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬խել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬¬ցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Սույն գործով Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներ է գնահատում վերջինիս երիտասարդ լինելը (ըստ 2012թ. հուլիսի 17-ին տրված OL սե¬րիայի 00004822 համարի զինվորական գրքույկի լուսապատճենի` ծնվել է 1994թ. մայիսի 30-ին), նախկինում դա¬տա¬պարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. սեպ¬տեմբերի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքներով), վատառողջ լինելը ( ըստ ամբո¬ւլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկա¬կան համալիր փոր¬ձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ), միա¬կող¬մանի ծնողա¬զուրկ լինելը և փոքրահասակ տարիքում հայրական դաստիարակությունից զրկվելը ( վերջինիս հայրը` Աշոտ Հարությունյանը, ըստ 1998թ. մարտի 10-ի թիվ 071330 մահ¬վան վկայականի, մահացել է 1998թ. փետրվարի 20-ին)։
Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ վերջինս ծառայության վայրում բնութագրվում է բացասաբար ( ըստ ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատար, Պատվական Սարգսյա¬նի կողմից 2012թ. սեպտեմբերի 7-ին տրված բնու¬թագրի), թեև նախկինում դատապարտված չէ, սակայն նրա նկատմամբ Շիրակի մարզի քննչական բաժնի կողմից դեռևս 2012թ. մարտի 31-ին կայացված որոշ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում չի իրակա¬նաց¬վել ոչ արդարացնող հիմքով (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։
Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան¬գա¬մանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Ա.Հա¬րությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի նշանակման հարցերին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված հանցա¬կազ¬մի պատժա¬մասն այլընտրանքային է, նախա¬տեսում է պատժատեսակներ կարգապա¬հական գումար¬տակում պահելու կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման տեսքով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ները, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահան¬ջով` Դատա¬րանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 4-րդ մասի պատժամասով նախա¬տես¬ված պատժա¬տե¬սակ¬ներից առա¬վել մեղմը` կարգա¬պահական գումարտակում պահելը։ Դատարանի համոզմամբ այդ պա¬տժի նշա¬նակումն ինքնին արդա¬րացի ու բավարար է ամբաս¬տանյալ Ա.Հարությունյանին ուղղելու և նոր հան¬ցա¬գոր¬ծությունները կանխելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելու հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնե¬լը։ Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատական ծախսերն հիմնավորող ապացույցները, ինչպես նաև իրեղեն ապա¬ցույցները քրեական գործում բացակայում են, Ա.Հարությունյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործով քաղա¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Արթուր Աշոտի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պա¬տիժ` կարգապահական գումարտակում պահելը` 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Արթուր Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրա¬մանատարության հսկո¬ղութ¬յան հանձնելը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0015/01/13
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 20-02-2013 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0015/01/13 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 90204512 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արթուր Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 54574 զորամասի ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 25.08.2012թ. գտնվելով ստացիոնար բուժման մեջ <<Նորք>> ինֆեկցիոն հիվանդանոցում <<Լակունար անգինա` ստրեպտոկկային էթիոլոգիայի>> ախտորոշմամբ, 03.09.2012թ. ժամը 12:20-ի սահմաններում դուրս գրվելով հիվանդանոցից` ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և միայն 15.10.2012թ. ժամը 15:35-ին ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ՌՈ, առանց հարգելի պատճառների զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելով, մեկ ամսից ավելի ժամկետով: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հայրանուն | Աշոտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 17.6 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 20-02-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 21-02-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 22-02-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 22-02-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռ. |
| Ազգանուն | Էլիզբարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Ամբաստանյալին հոգեբուժական կլինաիկա տեղափոխելու պատճառով դատական նիստին ներկայացնելու անհնարինության հիմքով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-03-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-03-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-04-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 08-04-2013 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 08-04-2013 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Կարգապահական գումարտակում պահել |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ թիվ ԵԿԴ/0015/01/13 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի, քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ` Ռազմիկ Էլիզբարյանի, 2013թ. ապրիլի 8-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի` Ա ր թ ու ր Ա շ ո տ ի Հ ա ր ու թ յու ն յ ա ն ի ` (ծնված 1994թ. մայիսի 30-ին, Գյումրի քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ ՊՆ թիվ 54754 զորամասի ժամկետային զինծա¬ռայող, 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրաձիգ, կոչու¬մով շարքային, նախկինում չդատապարտված, վատառողջ է, հաշվառված է Շիրակի մար¬զի Գյումրի քաղաքի Կամոյի փողոցի 71ա շենքի 3-րդ բնակարանում, հանձնված է ՀՀ ՊՆ թիվ 88865 զորա¬մասի հրամանատարության հսկողությանը) 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 90204512 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով Երևա¬նի կայազորի զինվորական դատախազությունում` ժամկետային զինծառայող Արթուր Հարությունյանի կողմից ծառայության չներկայանալու փաստի առ¬թիվ։ 2012թ. սեպտեմբերի 19-ից սույն քրեական գործի նախաքննությունը կատարվել է ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում։ 2012թ. հոկտեմբերի 15-ին Արթուր Հարությունյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազ¬մական ոստիկանության վարչություն։ 2012թ. նոյեմբերի 2-ին Արթուր Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, և նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը։ 2013թ. փետրվարի 14-ին քրեական գործն Արթուր Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬¬¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կազմված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րան և 2013թ. փետրվարի 21-ին ընդունվել վարույթ։ 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատա¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ սույն գործով ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանը, զին¬վորական ծառա¬յութ¬յունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով մեկ ամսից ավել ժամա¬նա¬կով ինքնա¬կամ թողել է ծառայության վայրը, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյա¬լում. ՀՀ ՊՆ 54574 զորամասի ժամկետային զինծառայող« շարքային Արթուր Հարություն¬յանը, 2012թ. օգոստոսի 25-ից ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելով Երևանի Արմենակյան 153 հասցեում գործող «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոց ՓԲ ընկերությունում «Լակունար անգինա` ստրեպտոկոկկային էթիոլոգիայի» ախտորոշմամբ« 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին` ժամը 12։20-ի սահ¬ման¬ներում, դուրս գրվելով հիվանդանոցից՝ ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և միայն 2012թ. հոկտեմբերի 15-ին` ժամը 15։35-ին, ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկա¬նություն` առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ժամանակավորապես խուսափելով զինվորական ծառայութ¬յունից։ Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Արթուր Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։ Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանն իրեն մե¬ղավոր չճա¬նա¬չեց և Դատարանում հայտնեց, որ ունի բազմաթիվ առողջական խնդիրներ« ինչի պատճառով չի կա¬րո¬ղացել նորմալ ծառայել և ծառայության ընթացքում թիվ 54574 զորամասից տեղափոխվել ու բուժվել է «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցում։ 2012թ. սեպտեմբերի սկզբներին, երբ իր բուժումն իբր ավարտվել է, իրեն հրամայել են հագնել համազգեստն ու նախապատրաստվել` նշելով, որ տեղա¬փոխվելու է ծառայության հիմնական վայր` թիվ 54574 զորամաս, սակայն առանց որևէ մեկի իրա¬զեկելու լքել է հիվանդանոցի տարածքը` իր բուժումն ինքնաբուժությամբ շարունակելու մտադրութ¬յամբ և միայն նույն թվականի հոկտեմբերի 15-ին է ինքնակամ ներկայացել ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանություն։ Նշեց, որ իր հիվանդությունների մի մասի (սեռական խանգարման) վերաբերյալ թե՛ նախքան ծառայության զորակոչվելը բժշկական հանձնաժողովին, թե՛ զորակոչվելուց հետո որևէ բժշկի, այդ թվում` փոր¬ձագիտական հանձնաժողովի անդամներին չի հայտնել` ամաչելու հետևան¬քով, թեև իրականում նման խնդիր ունի։ Դա այն դեպքում, երբ երազախաբության և ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի այլ գանգատները քննարկվել են ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազ¬մաբժշկա¬կան համալիր փորձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությունը տված բժշկական հանձնաժողովի կողմից։ Առողջական ծանր վիճակի բերումով ծառայության վայրը լքելու վերաբերյալ ամբաս¬տան¬յալ Արթուր Հարությունյանի պատճառաբանությունն անհիմն է, իսկ վատառողջության և այլ հիվան¬դությունով տառապելու վերաբերյալ պնդումները` համապատասխանաբար` ուռճացված կամ մտա¬ցածին, որոնք հե¬տապնդում են քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վությունից խուսափելու նպատակ, որ¬պիսի հետևության Դատա¬րանն հանգեց դա¬տաքննության ընթաց¬քում պատ¬շաճ իրա¬վա¬կան ըն¬¬թա¬ցա¬կարգերի շրջա¬նակ¬նե¬րում հետա¬¬զոտ¬ված և գնահատ¬ված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով. Գործով որպես վկա հարցաքննված` ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատար, կապիտան Պատվական Սարգսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ իր ղեկավարած վաշտի ժամկետային զինծա¬ռայող« շար¬քային Արթուր Հարությունյանն 2012թ. օգոստոսի 25-ին «Անգինա» հիվան¬դության կապակ¬ցութ¬յամբ տեղափոխվել է ստացիոնար բուժման «Նորք» ինֆեկցիոն հիվան¬դանոց։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին տեղեկացել է« որ նույն օրը Ա.Հարությունյանը դուրս է գրվել այդ հիվանդանոցից, սակայն ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և զորամաս այլևս չի վերադարձել։ Նշեց, որ Արթուր Հարութ¬յուն¬յանը զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« նրա նկատմամբ բռնություն չեն գործադրել« իսկ համա¬ծա¬ռայողների և սպայական անձնակազմի հետ վերջինս գտնվել է նորմալ փոխհարաբերութ¬յունների մեջ։ Գործով որպես վկա հարցաքննված` նույն զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի 2-րդ դասակի 3-րդ ջոկի հրամանատար, սերժանտ Սարմեն Մալխասյանի ցուց¬մունքով. վեր¬ջինս Դա¬տա¬րանում հայտնեց, որ 2012թ. օգոստոսի վերջին Արթուր Հարութ¬յուն¬յանը հիվանդության պատ¬ճառով տեղափոխվել է «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին տեղեկացել է« որ Ա.Հարությունյանը հիվանդանոցից դիմել է փախուստի և զորամաս չի ներկայացել։ Արթուր Հարութ¬յունյանը զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« վեր¬ջինս համածառայողների և սպայական անձնա¬կազմի հետ գտնվել է նորմալ փոխհարա¬բե¬րութ¬յունների մեջ։ Գործով որպես վկա հարցաքննված` ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի բժիշկ Հակոբ Բարսեղյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին ավտոմեքենայով մեկ¬նել են «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց՝ բուժումն ավարտելու կապակցությամբ հիվանդանոցից դուրս գրվող 54574 զորա¬մա¬սի ժամ¬կե¬տա¬յին զինծառայողներին« այդ թվում` շարքային Արթուր Հա¬րութ¬յուն¬յանին, զորամաս տե¬ղափո¬խելու նպատակով։ Զինծառայողներին «Նորք» ինֆեկցիոն հի¬վան¬դանոցից զորամաս տե¬ղա¬փոխելու կապակցությամբ համապատասխան գրա¬նցումներ կատա¬րելու ժամանակ տեղեկացել է« որ զինծառայող Ա.Հարությունյանը նույն օրն ինքնա¬կամ թո¬ղել է հիվան¬դանոցի տարածքը, որի մասին զեկուցել է զորամասի հրամանա¬տա¬րութ¬յանը։ Վկա Թամարա Ակուլյանի ցուցմունքով. Նա Դատարանում նշեց, որ որդու` Արթուր Հարութ¬յուն¬¬յանի բնավորության մեջ նկատել է որոշակի տարօրինակություններ` ծայրահեղ մաքրա¬սի¬րութ¬յուն և այլն, որոնք սկզբնական շրջա¬նում ինքը պայմանավորել է նրա տարի¬քային (հասունացման) առանձնահատկություններով։ Ա.Հա¬րութ¬յունյանը պարբերաբար ունեցել է ուժեղ գլխացավեր, սրտի առիթմիա, սա¬կայն ցանկացել է անպայման ըն¬դուն¬վել Վ.Սարգսյանի անվան ռազ¬մա¬կան ուսում¬նա¬րան։ Առողջա¬կան խնդիրների կա¬պակ¬ցությամբ ընդունող բժշկական հանձնաժողովը նրան մերժել է, որից որդին հիասթափվել է, սակայն, այնուամենայնիվ, պատրաստակամություն է հայտնել մեկ¬նել պարտադիր զինվորական ծառայության։ Նշեց, որ 2012թ. օգոստոսի 25-ին «անգինա» հիվան¬դութ¬յան կապակ¬ցությամբ որդին բուժում է ստացել «Նորք» ինֆեկցիոն հի¬վան¬դանոցում։ 2012թ. սեպ¬տեմ¬բերի 3-ին վերջինս դուրս է գրվել հիվանդանոցից, սակայն նույն օրն ինք¬նակամ թողել է հիվան¬դա¬նոցի տարածքը և գնացել տատիկի՝ Ռիմա Հարությունյանի տուն` որտեղ բնակվում էր սկսած 2007թվականից։ Նշեց, որ որդին զորամասում խնդիրներ չի ունեցել« նրան ծեծի չեն ենթար¬կել, նրա նկատմամբ բռնություն չեն գործադրել։ Պնդեց, որ որդու կողմից մոտ մեկ ամիս ժամա¬նակով ծառա¬յության վայրն ինք¬նակամ լքելը պայմանավորված է եղել բացառապես նրա մոտ հիվան¬դությունների (այդ թվում` սեռական խանգարման) առկայությամբ։ «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցի հերթապահ բուժքույր, գործով վկա Վարդա¬նուշ Մկրտչյանի` Դատարանում հրապարակված և հետազոտված ցուցմուն¬քով, հա¬մա¬¬ձայն որի` զին¬¬ծառայող Արթուր Հարությունյանը 2012թ. օգոստոսի 25-ից մինչև 2012թ. սեպտեմբերի 3-ը «Լա¬կունար անգինա` ստրեպտո¬կոկկային էթիոլոգիայի» ախտորոշումով ստացիոնար բուժում է ստա¬ցել «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցում։ 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին Արթուր Հա¬րութ¬յուն¬յանի բուժումն ավարտվել է, որի կապակցությամբ վերջինս դուրս է գրվել հիվանդանոցից։ Արթուր Հարությունյանին զորամաս տեղափոխելու օրը` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին« վերջինս ինքնա¬կամ թո¬ղել է հիվանդանոցի տարածքը, թեև բուժման ընթացքում ինֆեկցիոն կլինիկական հիվան¬դա¬նո¬ցում որևէ մեկի հետ խնդիրներ չի ունեցել։ Ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական համալիր փորձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Արթուր Հարությունյանը խրո¬նի¬կա¬կան հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տա¬ռապում« նրա մոտ հայտնաբերվել է «Անձի շեշտվածություն« թեթև տիկային խանգա¬րում¬ներով»։ Համաձայն ՀՀ պաշտպանության նախարարի 175-10 հրամանի 7Գ հոդվածի 1-ին սյունյակի` Ա.Հարութ¬յուն¬յանը պիտանի է ոչ շարային ծառա¬յութ¬յան համար։ Նշված փորձաքննության եզրակացության համաձայն` դրա ընթացքում փորձա¬գի¬տական հանձնաժողովը քննարկել և ուսումնասիրել է նաև ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հարութ¬յունյանի գան¬գատները` գիշերային անքնության, 3-4 օրը մեկ հաճախականությամբ տեղի ունեցող երազա¬խա¬բության, գլխացավերի և կրծքա¬վան¬դակի շրջանի ցավերի առնչությամբ։ Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ի թիվ 503 (2) և 1157 հեռախոսագրերի, 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի թիվ 199 և 2012թ. սեպ¬տեմբերի 7-ի (առանց ելքային համար) կազմված տեղեկանքների առկայությամբ, որոնք հաստա¬տում են ամբաստանյալ Ա.Հա¬րութ¬յունյանի կողմից ծառա¬յութ¬յան վայրն ինքնակամ լքելու փաստը և մեկ ամսից ավել ժամա¬նա¬կով լքելու տևողությունը, մասնավորապես` 2012թ. սեպտեմբերի 3-ին ծառայության վայրն ինք¬նա¬կամ թողելը և միայն 2012թ. հոկտեմբերի 15-ին ՌՈ ԶԻլ բա¬ժին ինքնա¬կամ ներկայանալը (ըստ 2012թ. հոկտեմբերի 16-ի թիվ 1337 հեռախոսագրի)։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համարեց այն, որ ժամկետային զինծառայող Արթուր Հարությունյանը զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ինքնակամ թողել է ծառայության վայրը, այսինքն` կատարել է հանցա¬վոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախա¬տես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վերջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդվածի համա¬պա¬տասխան մասով։ Դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների, հատկապես` ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացության գնա¬հատման արդյունքներով փաստում է, որ բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 7-րդ մասով նախատեսված հանգամանքի ուժով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանին քրեա¬¬կան պա¬տաս¬¬խանատվությունից ազատելու հիմքը` մեղսագրվող հանցանքը ծանր հանգամանքների զու¬գորդ¬¬մամբ կատարելը, քանի որ առողջական վիճակի հետ պայմանավորված ամբաս¬տան¬յալի պատ¬ճառաբանությունը ստուգվել և հերքվել է մասնագիտական գիտելիքներ ունեցող փոր¬ձագիտական հանձնաժողովի եզրակացությամբ, իսկ նրա մոտ հայտնաբերված հիվանդութ¬յունը նույնիսկ ոչ շարային զինվորական ծառայությանը չի խոչընդոտում։ Բացի այդ, ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի մոտ նույնիսկ որոշակի հիվանդության առկայությունը ծառայության վայրը տևական ժամանակ ինքնակամ թողնելու հարգելի պատճառ չէ, նման հիվանդության առկայության (սեռական խանգարման) պայմաններում անգամ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հարությունյանը պարտավոր էր այդ մասին բարձրաձայնել հրամանատարության կամ բժշկական անձնակազմի մոտ, որպիսի գոր¬ծո¬ղությունների անձամբ կամ միջնորդավորված չի դիմել` կատարելով նրան վերագրվող արարքը։ Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շե¬լիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬խել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬¬ցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։ Սույն գործով Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներ է գնահատում վերջինիս երիտասարդ լինելը (ըստ 2012թ. հուլիսի 17-ին տրված OL սե¬րիայի 00004822 համարի զինվորական գրքույկի լուսապատճենի` ծնվել է 1994թ. մայիսի 30-ին), նախկինում դա¬տա¬պարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. սեպ¬տեմբերի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքներով), վատառողջ լինելը ( ըստ ամբո¬ւլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկա¬կան համալիր փոր¬ձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ), միա¬կող¬մանի ծնողա¬զուրկ լինելը և փոքրահասակ տարիքում հայրական դաստիարակությունից զրկվելը ( վերջինիս հայրը` Աշոտ Հարությունյանը, ըստ 1998թ. մարտի 10-ի թիվ 071330 մահ¬վան վկայականի, մահացել է 1998թ. փետրվարի 20-ին)։ Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ վերջինս ծառայության վայրում բնութագրվում է բացասաբար ( ըստ ՀՀ ՊՆ 54575 զորամասի 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատար, Պատվական Սարգսյա¬նի կողմից 2012թ. սեպտեմբերի 7-ին տրված բնու¬թագրի), թեև նախկինում դատապարտված չէ, սակայն նրա նկատմամբ Շիրակի մարզի քննչական բաժնի կողմից դեռևս 2012թ. մարտի 31-ին կայացված որոշ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում չի իրակա¬նաց¬վել ոչ արդարացնող հիմքով (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան¬գա¬մանքներ Դատարանը չարձանագրեց։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Ա.Հա¬րությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի նշանակման հարցերին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված հանցա¬կազ¬մի պատժա¬մասն այլընտրանքային է, նախա¬տեսում է պատժատեսակներ կարգապա¬հական գումար¬տակում պահելու կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման տեսքով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցերը։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ները, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահան¬ջով` Դատա¬րանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդ¬վածի 4-րդ մասի պատժամասով նախա¬տես¬ված պատժա¬տե¬սակ¬ներից առա¬վել մեղմը` կարգա¬պահական գումարտակում պահելը։ Դատարանի համոզմամբ այդ պա¬տժի նշա¬նակումն ինքնին արդա¬րացի ու բավարար է ամբաս¬տանյալ Ա.Հարությունյանին ուղղելու և նոր հան¬ցա¬գոր¬ծությունները կանխելու հա¬մար։ Ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելու հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնե¬լը։ Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատական ծախսերն հիմնավորող ապացույցները, ինչպես նաև իրեղեն ապա¬ցույցները քրեական գործում բացակայում են, Ա.Հարությունյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործով քաղա¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել։ Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Արթուր Աշոտի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պա¬տիժ` կարգապահական գումարտակում պահելը` 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ Արթուր Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրա¬մանատարության հսկո¬ղութ¬յան հանձնելը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-04-2013 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-05-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 113, |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 13-05-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-12214 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 14-05-2013 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 25-09-2013 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-10-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 112, 97, 63 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 02-10-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | : 112, 97, 63 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0015/01/13
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 03-05-2013 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 30-04-2013 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արթուր Հարությունյան Մասնակիորեն` պատժի մասով , բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արթուր Աշոտի Հարությունյանի /ՀՀ քր. օր-ի 361 հոդ. 4-րդ մասով - կարգապահական գումարտակում պահելը 1 տարի 6 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 08.04.2013թ. դատավճիռը և իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 08-05-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մասիս |
| Ազգանուն | Ռեհանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 14-05-2012 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 21-05-2013 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանին դատարան չներկայացնելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 26-06-2013 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Այլ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Տեր-Ադամյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 27-06-2013 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-07-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 30-07-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-08-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 08-08-2013 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-08-2013 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն 08 օգոստոսի 2013թ. ք.Երևան ԳՈՐԾ.N-ԵԿԴ/0015/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ռ.ԷԼԻԶԲԱՐՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Աշոտի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռի դեմ, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը 1.Արթուր Աշոտի Հարությունյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 54574 զորամասի ժամկետային զինծառայող և <<Լակունար անգինա` ստրեպտոկոկկային էթիոլոգիայի>> ախտորոշմամբ 2012թ-ի օգոստոսի 25-ից ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելով Երևանի <<Նորք>> ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցում, 2012թ-ի սեպտեմբերի 3-ին ժամը 12։20-ի սահմաններում դուրս գրվելով հիվանդանոցից՝ ինքնակամ թողել է հիվանդանոցի տարածքը և միայն 2012թ-ի հոկտեմբերի 15-ին ժամը 15։35-ին կամովին ներկայացել է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանություն` առանց հարգելի պատճառների մեկ ամսից ավելի ժամանակով ժամանակավորապես խուսափելով զինվորական ծառայությունից։ 2. Վերոգրյալ հանցանքի համար Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի կայացված դատավճռով Արթուր Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կարգապահական գումարտակում պահելով` 1 տարի 6 ամիս ժամկետով։ 3. Արթուր Հարությունյան նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը` պատժի կրման սկիզբն հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը 4. Ամբաստանյալ Արթուր Հարությունյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.04.2013թ-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով մասնակիորեն բեկանել դատավճիռը պատժի մասով և իր նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան: Իր վերաքննիչ բողոքը ամբաստանյալ Հարությունյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով. 5. <<…Դատարանն իմ նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ` խախտելով ՀՀ քր. օր.-ի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քր. օր.ի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջը, չի կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի պահանջը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ 1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասն ազդարարում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ 2. Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որր որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ …Ինչպես երևում է գործի տվյալներից՝ պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքներից է այն, որ ես նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չեմ եղել, երիտասարդ եմ, միակողմանի ծնողազուրկ, կարոտ եմ մնացել հոր դաստիարակության, ինքնակամ ներկայացել եմ ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության վարչություն, վատառողջ եմ` համապատասխան եզրակացությամբ իմ մոտ հայտնաբերվել է, Անձի շեշտվածություն թեթև տիկային խանգարումներով, սակայն դրանից զատ՝ ունեմ ողնաշարի և գլխի հաճախակի սուր ցավեր, ջերմություն, որի պատճառների մասին որևէ պատշաճ հետազոտություն չի կատարվել և չի բացահայտվել։ Այս բոլոր հանգամանքների պարագայում, գտնում եմ, որ դատարանը կարող էր նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառեր և սահմաներ փորձաշրջան>>: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները 6. Վերաքննիչ դատարանում, դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ու հիմնավորումները և խնդրեց իր նկատմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը՝ կարգապահական գումարտակում պահելը 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենդգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել: 7. Պաշտպան Մ.Թովմասյանը միացավ իր պաշտպանյալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքին և հայտնելով, որ սույն գործի քննությունից հետո ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը նշանակված ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ զինծառայության համար խաղաղ ժամանակ ճանաչվել է ոչ պիտանի, խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել և առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: 8. Մեղադրող Ռ.Էլիզբարյանն ըստ էության չառարկեց ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, ավելին՝ միացավ ամբաստանյալի փաստարկներին ու հիմնավորումներին և հավեվելով, որ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը սույն գործի քննությունից հետո ճանաչվել է ոչ պիտանի զինծառայության խաղաղ ժամանակ, խնդրեց ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել և առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով կարգապահական գումարտակում պահելը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել: 9. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանության կողմի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած հակառակ կողմի` մեղադրող Ռ.Էլիզբարյանի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման թույլատրելիությունն ու իրավաչափությունը 10. Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը: 11. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով: 12. Սույն գործով վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը, ով վերաքննիչ բողոքում խնդրել է իր կատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան: 13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: (...)>>: 14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ հաշվի առնվող հանգամանքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում հայտնել այն մասին, որ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> (տես` Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը): 15. Անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-124/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 և այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:>>: /տես` Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 12-րդ կետը/: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: (…) նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:>>: (տես` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը): 16. ՀՀ վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև հանցանքը կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագծի գնահատումը, հանցավորի անձի փոփոխությունները: 17. Այս առումով վերաքննիչ դատարանը կարևորում է այն հանգամանքը, որ քրեական գործի՝ ըստ մեղադրանքի Արթուր Աշոտի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, քննությունից հետո մեկ այլ քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալի հոգեկան հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքը պարզելու համար նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական փորձաքննություն, համաձայն որի՝ Արթուր Աշոտի Հարությունյանը տառապում է <<Պոլիմորֆ կրկնվող իրավիճակային հակազդումներ հիստերիկ տիպի շեշտված անձի մոտ>> հիվանդությամբ և համաձայն ՀՀ ՊՆ 410-13թ. Հրամանի 8 <<բ>> հոդվածի 1-ին սյունակի՝ պիտանի չէ ծառայության խաղաղ ժամանակ: 18. Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել ոչ միայն կատարված հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է` երիտասարդ լինելը (ըստ 2012թ. հուլիսի 17-ին տրված OL սերիայի 00004822 համարի զինվորական գրքույկի լուսապատճենի` ծնվել է 1994թ. մայիսի 30-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. սեպտեմբերի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքներով), վատառողջ լինելը ( ըստ ամբուլատոր դատահոգեբուժական և ռազմաբժշկական համալիր փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի թիվ 449/12 եզրակացությամբ), միակողմանի ծնողազուրկ լինելը և փոքրահասակ տարիքում հայրական դաստիարակությունից զրկվելը ( վերջինիս հայրը` Աշոտ Հարությունյանը, ըստ 1998թ. մարտի 10-ի թիվ 071330 մահվան վկայականի, մահացել է 1998թ. փետրվարի 20-ին)։ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: 19. Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով սույն որոշման 17-18-րդ կետերում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Ա.Հարությունյանը սույն գործի քննությունից հետո նշանակված ստացիոնար դատահոգեբուժական և ռամաբժշկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն` ճանաչվել է ոչ պիտանի խաղաղ ժամանակ զինծառայության համար, իրենց համակցությամբ, հանգում է հետևության, որ սույն գործով օբյեկտիվ գոյություն ունեցող վերոնշյալ տվյալները վկայում են ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: 20. Հետևաբար, ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, այն է` ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը պատժի մասով պետք է փոփոխել և դատավճռով նշանակված պատիժը` կարգապահական գումարտակում պահելը 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 397-րդ և 402-րդ հոդվածներով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը à ð à Þ º ò 1. Ամբաստանյալ Արթուր Աշոտի Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել: 2. Արթուր Աշոտի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը` 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով կարգապահական գումարտակում պահելը, պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամանակով: 3. Արթուր Աշոտի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` զորամասի հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, մինչև զորացրվելը թողնել անփոփոխ: 4. Արթուր Հարությունյանի հետագա վարքագծի հսկողությունը մինչև զորացրվելը դնել զորամասի հրամանատարության վրա, իսկ զորացրվելուց հետո՝ ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների իրականացման բաժնի` նրա բնակության վայրի համապատասխան ստորաբաժանման վրա: 5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-08-2013 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 17-09-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 113, 97, 56 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 17-09-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 113, 97, 56 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-16082/13 |