ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գործ № ԵԿԴ/0013/01/13

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Գ. Պողոսյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

18 ապրիլի 2014 թվականի ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
մեղադրող` Մ. ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան` Տ. ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Մինաս Հովհաննեսի Ասատրյանի պաշտպան Տիգրան Աբրահամյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Մինաս Հովհաննեսի Ասատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս. Առաքելյանի 2012թ. սեպտեմբերի 26-ի որոշմամբ Մինաս Հովհաննեսի Ասատրյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերի հասնող կանեփի թուփ ապօրինի աճեցնելու փաստի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 16127012 քրեական գործը, այն ընդունվել է վարույթ և կատարվել է նախաքննություն: /տե՛ս քրեական գործի նյութեր հ.1 գ-թ 1/

2. Քննիչ Ս. Առաքելյանի 2012թ. հոկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 16127012 քրեական գործը կարճվել է և Մ. Ասատրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: /հ.1 գ-թ 54/

3. ՀՀ գլխավոր դատախազի պաշտոնակատար Ա. Թամազյանի 2012թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս. Առաքելյանի 19.10.2012թ. որոշումը վերացվել է: /հ.1 գ-թ 59-60/

4. Քննիչ Ս. Առաքելյանի 2012թ. դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 16127012 քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է: /հ.1 գ-թ 61/

5. Քննիչ Ս. Առաքելյանի 2013թ. հունվարի 16-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել հսկողություն իրականացնող դատախազին` թիվ 16127012 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացնելու 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով` մինչև 19.02.2013թ.: /հ.1 գ-թ 66-67/

6. Քննիչ Ս. Առաքելյանի 2013թ. հունվարի 23-ի որոշմամբ թիվ 16127012 քրեական գործով Մինաս Հովհաննեսի Ասատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: /հ.1 գ-թ 74-76/

7. Քննիչ Ս. Առաքելյանի 2013թ. հունվարի 23-ի որոշմամբ թիվ 16127012 քրեական գործով մեղադրյալ Մ. Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին: /հ.1 գ-թ 78-79/

8. 2013թ. փետրվարի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև Առաջին ատյանի դատարան/` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2013թ. փետրվարի 14-ին: /հ.1 գ-թ 90-95, հ.2 գ-թ 1/

10. Առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0013/01/13 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2013թ. փետրվարի 20-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: /հ.2 գ-թ 2, 11/

11. Առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. մարտի 18-ի դատավճռով ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան ՔԿ հիմնարկում` պատժի սկիզբը հաշվելով 2013թ. մարտի 18-ից:
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխվել է, խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և Մ. Ասատրյանը կալանավորվել է դատական նիստերի դահլիճում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` 05.02.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 10.5կգ ընդհանուր քաշով 260 հատ կանեփի թփերը որոշվել է ոչնչացնել:
Ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի որոշվել է բռնագանձել 64.578 /վաթսունչորս հազար հինգ հարյուր յոթանասունութ/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր: /հ.2 գ-թ 54-58/

12. Ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի պաշտպան Տ. Աբրահամյանը վերաքննիչ բողոքը է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարանի 18.03.2013թ. դատավճռի դեմ: /հ.2 գ-թ 68-85/

13. Վերաքննիչ դատարանի 2013թ. հուլիսի 3-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի պաշտպան Տ. Աբրահամյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 18.03.2013թ. դատավճիռը բեկանվել է և գործն ուղարկվել ստորադաս դատարան` նոր քննության: /հ.2 գ-թ 124-130/

14. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Մ. Ալեքսանյանի կողմից 2013թ. օգոստոսի 5-ին և սեպտեմբերի 18-ին վճռաբեկ բողոքներ է ներկայացվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատ /այսուհետ նաև Վճռաբեկ դատարան/: /հ.2 գ-թ 148-151/

15. Վճռաբեկ դատարանի 28.08.2013թ. և 04.10.2013թ. որոշումներով մեղադրող Մ. Ալեքսանյանի վճռաբեկ բողոքները վերադարձվել են: /հ.2 գ-թ 152-153, 169-170/

16. Առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0013/01/13 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2013թ. հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: /հ.3 գ-թ 4, 9/

17. Առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. հունվարի 17-ի դատավճռով Մինաս Հովհաննեսի Ասատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` նշանակված պատժին հաշվակցվել է Մ. Ասատրյանին կալանքի տակ պահած ժամկետը` 6 /վեց/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օրը, և նրա նկատմամբ` որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 5 /հինգ/ ամիս 3 /երեք/ օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Մ. Ասատրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կա-պակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ Մ. Ասատրյանն ազատվել է պատժից:
Իրեղեն ապացույցը` 10,5 կգ ընդհանուր քաշով 260 հատ կանեփի թփերը, որոշվել է ոչնչացնել, իսկ Մ. Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է: /հ.3 գ-թ 42-44/

18. Ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի պաշտպան Տ. Աբրահամյանը 2014թ. փետրվարի 12-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանում գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:

19. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2014թ. փետրվարի 19-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2014թ. փետրվարի 20-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները.

20. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Մինաս Հովհաննեսի Ասատրյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա իր` ք. Երևանի Բուդապեշտի փողոցի թիվ 73 տանը հարակից հողակտորում 2012թ. ընթացքում աճեցրել է 10.5 կգ ընդհանուր քաշով կանեփի թփեր, որոնք 10.08.2012թ. ոստիկանների կողմից ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում հայտնաբերվել և առգրավվել են:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

21. Ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի պաշտպան Տ. Աբրահամյանը ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրական դատավճիռ կայացնելով, չի պահպանել ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածի, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ագատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի /այսուհետ նաև` Կոնվենցիա/ 5-րդ և 7-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի, 5-րդ հոդվածի, 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 18-րդ հոդվածի, 84-րդ հոդվածի 8-րդ մասի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի, 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 18-րդ հոդվածի, 358-րդ հոդվածի 2-րդ և 4-րդ մասերի, 360-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ կետերի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, այսինքն` Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է քրեական և քրեադատավարական հիմնական հիմնարար սկզբունքները, թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածը, Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածը, 9-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 5-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածը, 7-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 18-րդ հոդվածը` պաշտպան Տ. Աբրահամյանը նշել է, որ քրեական պատասխանատվության հիմքի, օրինականության, ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքների, քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, օրինականության, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքների վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում նշված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձին հանցագործություն կատարելու մեջ մեղավոր ճանաչելու միակ հիմքը կատարման պահին նրա արարքի` օրենքով սահմանված կարգով հանցագործություն համարվելն է: Այսինքն` արարքը կարող է որպես հանցագործություն նախատեսվել միայն քրեական օրենքով, և ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության և պատժի այլ կերպ, քան քրեական օրենքով ուղղակիորեն նախատեսված հանցանք կատարելու համար: Իսկ որպեսզի արարքը համարվի հանցագործություն, այն պետք է պարունակի այդ պահին գործող քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները և միայն հանցակզամի որոշ հատկանիշների պարունակումը բավարար չէ արարքը հանցագործություն որակելու համար:
Այսպիսով, չկա հանցագործություն, չկա պատիժ, եթե արարքն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող եղանակով նախատեսված չէ գործող օրենքով /nullum crimen, nulla poena sine lege/:
Վերոնշյալ սկզբունքն իր արտացոլումն է գտել նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի /այսուհետ նաև` ՄԻԵԴ/ նախադեպային իրավունքում, որի համաձայն` բացառապես օրենքի հիման վրա կարող է որոշվել հանցագործության առկայությունը, և դրա համար պատիժ սահմանվել /nullum crimen, nulla poena sine lege/: Մասնավորապես, արգելելով նախատեսված հանցագործությունների սահմանների ընդլայնումն ի հաշիվ այն գործողությունների, որոնք նախկինում հանցագործություն չեն համարվել, Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածը նաև սահմանում է, որ քրեական օրենքը չպետք ի վնաս մեղադրյալի տարածական մեկնաբանվի, օրինակ` մեկնաբանվի անալոգիայի կիրառմամբ /Կաֆկարիսն ընդդեմ Կիպրոսի գործով 12.02.2008թ. վճիռ, գանգատ թիվ 21906/04, կետ 138/:
Մեջբերված սահմանադրական, կոնվենցիոն և օրենսդրական դրույթների, ինչպես նաև ՄԻԵԴ իրավական դիրքորոշումների վերլուծությունից հետևում է, որ այդ դրույթներով սահմանված երաշխիքը /nullum crimen, nulla poena sine lege/, հանդիսանալով օրենքի գերակայության անքակտելի տարր, առաջնային տեղ է զբաղեցնում ՀՀ Սահմանադրությամբ և Կոնվենցիայով երաշխավորված պաշտպանության համակարգում, որից որևէ շեղում չի թույլատրվում: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքից հետևում է, որ ցանկացած հանցագործություն և պատիժ պետք է հստակ ամրագրված լինի օրենքով: Այդ օրենքը չի կարող տարածական մեկնաբանվել, և այն չի կարող կիրառվել անալոգիայով:
Դատավճռով Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է այն հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածը և «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածը` պաշտպան Տ. Աբրահամյանը նշել է, որ եթե «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի կանոններով մեկնաբանենք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածը, ապա ստացվի, որ այն բլանկետային հանցակազմ է և քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում խոշոր չափերով «Մշակումն արգելված» թմրանյութեր, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսեր ապօրինի ցանելու կամ աճեցնելու համար: Այսինքն, հոդվածի դիսպոզիցիան բլանկետային է, այն հդում է անում մեկ այլ նորմատիվ իրավական ակտի, որով պետք է սահմանվի այն բույսերի ցանկը, որոնց մշակումս ՀՀ-ում արգելված է:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 1-ին մասում առկա այս ձևակերպման տառացի մեկնաբանությունից կարելի է եզրակացնել, որ օրենքը հնարավորություն չի ընձեռում անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկել մշակումը չարգելված /թմրանյութեր, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող ցանկացած բույսեր/ բույսեր ցանելու և աճեցնելու համար: Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է օրենսդրորեն ամրագրված բացառության` բառերի տառացի նշանակությունը և օրենքը մեկնաբանել է դրանում պարունակվող բառերի տառացի նշանակությունից ավելի լայն, անձին` Մ. Ասատրյանին, քրեական պատասխանատվության է ենթարկել քրեական օրենքով չնախատեսված հանցանքի համար: Նման մեկնաբանությունն անթույլատրելի է, քանի որ դատարանը դրանով խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, Կոնվենցիայի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերը շարադրված դրույթները:
Առաջին ատյանի դատարանը պետք է դատավճոում հստակ նշեր, թե կոնկրետ, որ նորմատիվ իրավական ակտով է ՀՀ-ում սահմանված թմրանյութեր, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, որոնց մշակումը ՀՀ-ում արգելված է:
Արկադի Պապյանի վերաբերյալ 05.11.2010թ. թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը մեկնաբանել է նաև «մեղադրանքի ձևակերպում» եզրույթը:
Քանի որ Մ. Ասատրյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման մեջ նշված չէր թե կոնկրետ որ նորմատիվ իրավական ակտով է արգելվում ՀՀ-ում կանեփի թուփ բույսի մշակումը, ապա կարելի է հստակ նշել, որ ՀՀ-ում չկա նման նորմատիվ իրավական ակտ, հակառակ դեպքում այդ մասին կնշվեր, իսկ եթե կա, սակայն չի նշվել, ապա դրանով խախտվել է պաշտպանական կողմի իրավունքը և քրեական հետապնդման ենթարկվող անձ հանդիսացող Մ. Ասատրյանը զրկված է եղել արդյունավետ կերպով իր պաշտպանությունն իրականացնելու իրավունքից: Բացի այդ, եթե Մ. Ասատրյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման մեջ և մեղադրական եզրակացությունում նշված չէր, որ Մ. Ասատրյանն աճեցրել է մշակումն արգելված հնդկական, հարավային մանջուրական, հարավային չուական, հարավային արխոնյան և հարավային կրասնոդարյան կանեփից որևէ մեկը, այլ նշված է ուղղակի կանեփի թուփ, նշանակում է, որ Մ. Ասատրյանը մեղադրվում է ուղղակի կանեփ աճեցնելու համար, որի համար ՀՀ վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի /այսուհետ նաև` ՀՀ ՎԻՎ օրենսգիրք/ 1102-րդ հոդվածը նախատեսում է նաև վարչական պատասխանատվություն:
Ավելին, ինչպես արդեն վերր նշվեց, կա սույն գործով օրինական ուժի մեջ մտած ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում: Իսկ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է սույն գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած որոշմամբ հայտնած իրավական դիրքորոշումները:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված և՛ նյութագիտական, և՛ կենսաբանական համալիր փորձաքննության 11.09.2012թ. թիվ 12-3002 եզրակացությամբ, և՛ բուսաբան փորձագետի ցուցմունքով հիմնավորվել է, որ փորձաքննության ներկայացվածը ոչ թե թմրամիջոց է, այլ բույս է, որը պարունակում է թմրանյութ և այդ բույսի /արմատներով, կենտրոնական ցողուններով և տերևներով/ կշիռն է հետազոտության պահին կազմել 10.5 կգ, այլ ոչ թե ինչ-որ թմրամիջոցի:
Առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածը, քրեական օրենքը կիրառել է անալոգիայով և բույսը դիտարկելով որպես թմրամիջոց, դատավճռում իր եզրահանգումն այն մասին, որ «կանեփի թուփ» բույսի մշակումն ՀՀ-ում արգելված է, հիմնավորել է նրանով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հավելված 1-ի 25-րդ կետի համաձայն` կանեփի թուփը որպես թմրամիջոց ընդգրկված է թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի ցանկում:
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը դիտարկել է, որ Մ. Ասատրյանի մոտ հայտնաբերվածը ոչ թե բույս է, այլ թմրամիջոց, քանի որ նշել է, որ կանեփի թուփն ընդգրկված է թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի ցանկում:
Հետևաբար, ինչու՞ Մ. Ասատրյանի արարքն Առաջին ատյանի դատարանը չի որակել որպես առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար առանձնապես խոշոր չափերի հասնող «կանեփի թուփ» տեսակի թմրամիջոց պատրաստել:
Ըստ պաշտպանի` չի որակել, քանի որ հայտնաբերվածը ոչ թե թմրամիջոց է եղել, այլ հողի մեջ աճած բույս և հետևաբար այն չէր կարող դիտարկվեր որպես թմրամիջոց և քանի որ առկա է օրենսդրական բաց և չկա մշակումն արգելված բույսերի ցանկը, Առաջին ատյանի դատարանը, Մ. Ասատրյանին ամեն գնով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու մոլուցքից ելնելով, քրեական օրենքը կիրառել է անալոգիայով և բույսը դիտարկել է որպես թմրամիջոց և թմրամիջոցների ցանկով է դիտարկել այն:
Վերը նշված փաստարկներն առավել հիմսավոր և հասկանալի դարձնելու համար պաշտպան Տ. Աբրահամյանը նշել է, որ ՀՀ կառավարությունն էլ է ընդունել, որ չի եղել այդ ցանկը, բացի դա էլ, եթե օրենքը լրացվում է ցանկով, նշանակում է այդ ցանկը չի եղել, եթե լիներ, ինչու՞ պետք է կրկնակի ցանկ դրվեր, իսկ եթե չի եղել, նշանակում է Մ. Ասատրյանի արարքը` կանեփի թուփ աճեցնելը, հստակ ամրագրված չի եղել քրեական օրենքով, նրա արարքում բացակայել է հանցակազմը և քրեական պատասխանատվության ենթարկելով Մ. Ասատրյանին` խախտվում է «չկա հանցագործություն, չկա պատիժ, եթե արարքն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող եղանակով նախատեսված չէ գործող օրենքով <<nullum crimen, nulla poena sine lege>> սկզբունքը:
Այսինքն, ՀՀ կառավարությունը 23.08.2012թ. օրենսդրական նախաձեռնությամբ է հանդես եկել ՀՀ քրեական օրենսգրքում տեղ գտած օրենսդրական բացը լրացնելու համար, սակայն այդ օրենքը չի կարող հետադարձ ուժ ունենալ, քանի որ այն սահմանում է արարքի հանցավորություն, իսկ եթե այդ օրենքը չի կիրառել, նշանակում է` դատարանը քրեական օրենքը կիրառել է անալոգիայով և այն պայմաններում, երբ արարքի կատարման պահին գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, Մ. Ասատրյանին մեղավոր է ճանաչել հանցագործության համար:
Ըստ Առաջին ատյանի դատարանի` Մ. Ասատրյանի արարքը կատարելու պահին հենց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածով է անձանց արգելվել թմրանյութեր, հոգեմետ, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի մշակումը և քանի որ կանեփի թուփ բույսը պարունակում է թմրանյութ, հետևաբար, այն մշակելը, ցանելը, աճեցնելն արգելված է հենց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածով, այսինքն, ըստ դատարանի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի հանցակազմը բլանկետային է և հղումը կատարաված է ոչ թե այլ նորմատիվ իրավական ակտի, այլ հենց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածին, ինչն անհեթեթություն է, քրեական իրավունքի տեսության մեջ նոր և ամենակարևորն անընդունելի տեսակետ:
Ներկայումս ՀՀ քրեական օրենսգրքում հստակ նշված են թմրանյութեր, հոգեմետ, հոգեներգործուն, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը` թիվ 5 հավելվածով: Այդ բույսերի մեջ նշված է նաև «Հավայան վարդ» և «կոկա» բույսերը, որոնք մինչև ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերը նշված փոփոխությունը, նույնիսկ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ցանկում չեն եղել, որպես թմրամիջոց, սակայն, ըստ դատարանի տրամաբանության, եթե նույնիսկ այն ժամանակ էլ ինչ-որ մեկը ցաներ կամ աճեցներ հավայան վարդ, կամ կոկա բույսերը, նա կենթարկվեր քրեական պատասխանատվության, անկախ նրանից, որ որևէ իրավական ակտով արգելված չէր լինի դրանց մշակումը, ինչը սխալ տրամաբանություն և օրենքի ու քրեաիրավական նորմի սխալ մեկնաբանություն է, այդ մեկնաբանությունը հակասում է քրեական իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին:
Ավելին, կա սույն գործով օրինական ուժի մեջ մտած ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում, որում դատարանը հստակ նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը «թմրանյութ» բառը նույնացրել է «մշակումն արգելված բույսի» հետ, Մ. Ասատրյանի կողմից օգտագործվող հողամասում հայտնաբերված և առգրավված կանեփն ամբողջությամբ` արմատներով, կենտրոնական ցողուններով և տերևներով փաստորեն դիտելով որպես թմրանյութ:
Ըստ դատավճռի` Մ. Ասատրյանի հողամասից հայտնաբերված և առգրավված շուրջ 10.5կգ կանեփը` արմատներով, ցողուններով, տերևներով Առաջին ատյանի դատարանն ամբողջովին որպես թմրանյութ է դիտել` կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածը: Սակայն, դա չի կարող որպես այդպիսին դիտարկվել, որովհետև հայտնաբերվածը ոչ թե ամբողջովին թմրանյութ է, այլ հողի մեջ աճած բույս:
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է նաև ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի իրավական դիրքորոշումները:
Դեռ կարելի է հասկանալ, երբ Առաջին ատյանի դատարանը կարող է հիմք չընդունել նմանատիպ, նույնական փաստական հանգամանքներով գործերով պաշտպանական կողմի վկայակոչած վերադաս դատարանների օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերով հայտնած իրավական դիրքորոշումները, բայց երբ անտեսում է նույն գործով օրինական ուժի մեջ մտած ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի իրավական դիրքորոշումները, սա արդեն դիտավորություն է և հանցավոր արարք, որն ենթակա է պատժի, դա խոսում է այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի կատարում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը, ինչը պարտադիր է կատարման`անխտիր բոլորի կողմից:
Իր հետևությունները հիմնավորելու համար պաշտպան Տ. Աբրահամյանը վկայակոչել է ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի իրավադրույթները:
Այնուհետև, պաշտպանը, հղում կատարելով նյութագիտական և կենսաբանական համալիր փորձաքննության 11.09.2012թ թիվ 12-3002 եզրակացությանը, նշել է, որ երբ նշված եզրակացությունը պարզաբանելու համար դատաքննության ընթացքում հարցաքննվող փորձագետ Ս. Հարությունյանին իր կողմից հարց ուղղվեց, թե եզրակացության մեջ նշած գրականության ցանկից կոնկրետ որի՞ մեջ է նշված, որ «Կանեփի թուփ» բույսի մշակումը ՀՀ-ում արգելված է և ինչի՞ց է նա եզրակացրել, որ «Կանեփի թուփը» մշակումն արգելված բույս է, նա նշեց, որ դա նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 5 հավելվածում, այսինքն` հղում է կատարել այն հավելվածին, որը նրա կողմից եզրակացություն տալու ժամանակ չի եղել, և սկսել է գործել միայն 30.07.2013թ.-ից: Երբ պաշտպանը փորձագետին հայտնեց այդ մասին ու կրկին պարզաբանում խնդրեց, նա արդեն ոչ մի կերպ չկարողացավ դա պարզաբանել, նա ընդունեց, որ այդ հարցի պատասխանը դուրս է բուսաբան փորձագետի իրավասությունների սահմաններից: Այսինքն, փորձագետն ընդունել է, որ նա, որպես բուսաբան փորձագետ, դուրս է եկել իր իրավասությունների սահմաններից` իր եզրակացությունում նշելով, որ «Կանեփի թուփը» մշակումն արգեչված բույս է: Բայց, այնուամենայնիվ, դատավճռում Առաջին ատյանի դատարանը հիմնվել է փորձագետի այդ եզրահանգման վրա և այդ եզրակացությամբ է հիմնավորել, որ «կանեփի թուփը» մշակումն արգելված բույս է:
Բուսաբան փորձագետի եզրակացության հետևություններում նշած <<հավանաբար>> բառը, այսինքն, փորձագետի կասկածը, ենթադրությունը, որն որևէ այլ ապացույցով փարատված չէ, փոխանակ մեկնաբանելու ի օգուտ ամբաստանյալի և դիտարկելու, որ Մ. Ասատրյանի աճեցրած և փորձագետին ներկայացված կանեփի թուփ բույսը ոչ թե հարավային կրասնոդարյան, հարավային չուական, հարավային արխոնյան, հնդկական, հարավային մանջուրական սորտերից որևէ մեկին է պատկանում, այլ մեկ այլ սորտի, ինչն արել է նախաքննության փուլում վարույթն իրականացնող մարմինը, Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ Սահամանդրության 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի խախտումով, մեկնաբանել է ի վնաս ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի և հաստատված է համարել, որ Մ. Ասատրայանի աճեցրածը հենց հարավային կրասնոդարյան, հարավային չուական, հարավային արխոնյան, հնդկական, հարավային մանջուրական սորտերից որևէ մեկին է պատկանում, այլ ոչ թե` մեկ այլ: Անհասկանալի պատճառով հանգել է հետևության, որ եթե այդ սորտերի է, ուրեմն դրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածում նշված կանեփի թուփ է, այսինքն` կարելի է կարծիք կազմել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքում նշված են եղել հատուկ ինչ-որ կանեփի թփեր, և Մ. Ասատրյանի աճեցրածն էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածում նշված կանեփի թուփ է, այնպիսի տպավորություն է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Մ. Ասատրյանի արարքր որակելիս ձեռքի տակ է ունեցել 1961թ. քրեական օրենսգրքը և որակումը կատարել է այդ օրենսգրքի 230-րդ հոդվածով, որը պատասխանատվություն էր սահմանում մշակումն արգելված ափիոնի խաշխաշ, ինչպես նաև հնդկական, հարավային մանջուրական, հարավային չուական, հարավային արխոնյակ և հարավային կրասնոդարյան կանեփ ցանելու կամ աճեցնելու համար:
ՀՀ ՎԻՎ օրենսգիրքի 1102-րդ հոդվածը վարչական պատասխանատվություն է նախատեսում ապօրինաբար ձիթախաշխաշ, ինչպես նաև կանեփ ցանելու կամ աճեցնելու համար:
ՀՀ ՎԻՎ օրենսգիրքի 1102-րդ հոդվածով նախատեսված դիսպոգիցիայի համար ցանված և աճեցված կանեփի չափը որևէ նշանակություն չունի, այսինքն` Օրենսդիրը ցանկացած չափի և քանակի կանեփ ցանելը կամ աճեցնելը դիտել է որպես զանցանք: Եթե չափը տվյալ դեպքում կապ ունենար, ապա «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի տեսանկյունից այն պետք է նշվեր, ինչպես նշված է, օրինակ, ՀՀ ՎԻՎ օրենսգրքի 441-րդ հոդվածով: Այսինքն, այն արարքը, որը նկարագրված է իր պաշտպանյալին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման մեջ, ամբողջությամբ նույնանում է ՀՀ ՎԻՎ օրենսգրքի 1102 հոդվածի զանցակազմի հետ:
Եթե նույնիսկ վարույթն իրականացնող մարմինը գտել է, որ այդ նույն արարքը նույնանում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հետ /իսկ պաշտպանական կողմը դրա հետ համձայն չէ/, ապա Մ. Ասատրյանը պետք է ենթարկվեր ոչ թե քրեական պատասխանատվության, այլ վարչական:
<<Իրավական ակտերի մասին>> ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ կետի համաձայն հավասար իրավաբանական ուժ ունեցող նորմատիվ իրավական ակտերի կամ նույն իրավական ակտի տարբեր մասերի միջև հակասության դեպքում պետական և տեղական, ինքնակառավարման մարմինները ֆիզիկական ու իրավաբանական անձանց հետ հարաբերություններում պետք է կիրառեն ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց համար նախընտրելի նորմատիվ իրավական ակտը կամ դրա մասը:
Համաձայն իրավական ակտերի մասին ՀՀ օրենքի` ՀՀ ՎԻՎ օրենսգիրքը և ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, օժտված են հավասար իրավաբանական ուժով:
Եթե հավասար իրավաբանական ուժ ունեցող երկու տարբեր նորմատիվ իրավական ակտեր պատասխանատվություն են սահմանում միևնույն արարքի համար, սա նշանակում է, որ այդ երկու նորմատիվ իրավական ակտերի միջև առկա է հակասություն, քանի որ ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ ոք չի կարող կրկին անգամ դատվել նույն արարքի համար: Այս դեպքում ֆիզիկական անձանց հետ հարաբերություններում, համաձայն <<Իրավական ակտերի մասին>> ՀՀ օրենքից մեջբերված իրավանորմի, պետական մարմիններր պարտավոր են կիրառել այն նորմատիվ իրավական ակտը, որն առավել մեղմ պատասխանատվություն է նախատեսում ֆիզիկական անձի համար, քանի որ ակնհայտ է, որ այն նախընտրելի է անձի համար:
Այս դեպքում, եթե նույնիսկ վարույթն իրականացնող մարմինը գտել էր, որ իր պաշտպանյալի արարքում առկա է նաև հանցակազմ, ապա միևնույնն է, նրանք պարտավոր էին կիրառել <<Իրավական ակտերի մասին>> ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված իրավական ակտերի ստորադասության կանոնը և կիրառեին այն նորմատիվ իրավական ակտը, որը նախընտրելի է իր պաշտպանյալի համար, այսինքն` ՀՀ ՎԻՎ օրենսգիրքը:
Առաջին ատյանի դատարանը նոր քննության ընթացքում ընդհանրապես քննության առարկա չի դարձրել վերաքննիչ բողոքի` ՀՀ ՎԻՎ օրենսգրքի 1102-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի մեկնաբանությունները և դրանց կիրառման հարցերը, չի ստուգել ու չի գնահատել այդ կապակցությամբ վերաքննիչ բողոքում, պաշտպանական ճառերում պաշտպանական կողմի բերած այդ պատճառաբանությունները` կրկին արհամարհելով վերադաս դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած որոշման պահանջները:
Վերոշարադրյալով հիմնավորվում է, որ Մ. Ասատրյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել մի քանի կոպիտ դատական սխալներ` ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը և ՀՀ միջազգային պայմանագիրը, առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում:
Այսպիսով, պաշտպան Տ. Աբրահամյանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի` 17.01.2014թ. մեղադրական դատավճիռն ենթակա է ամբողջությամբ բեկանման:

22. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի, 1761-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի, 178-179-րդ հոդվածների, 380-381-րդ, 394-րդ և 395-րդ հոդվածներով` ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի պաշտպան Տ. Աբրահամյանը խնդրել է ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքն` ամբողջությամբ բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի 17.01.2014թ. հունվարի 17-ին կայացրած թիվ ԵԿԴ/0013/01/13 դատական ակտը /դատավճիռը/, և կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` արդարացման դատավճիռ` ճանաչելով և հռչակելով հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի անմեղությունն այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` Մ. Ասատրյանի արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով վերաքննիչ բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանի ելույթը, լսելով դատախազի պատասխան ելույթը, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.

23. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
1/ ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2/ այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն /…/>>:

24. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է.
<<1. Մշակումն արգելված թմրանյութեր, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսեր ապօրինի ցանելը կամ աճեցնելը խոշոր չափերով>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն.
<<2. Նույն արարքները, որոնք կատարվել են`/…/
3/ առանձնապես խոշոր չափերով/…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:

25. Առաջին ատյանի դատարանը, ձեռք բերված ապացույցները դատաքննությամբ գնահատելով, գտել է, որ ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է, այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներին:

26. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա, մասնավորապես` վկա Ռ. Հովհաննիսյանի ցուցմունքներով, դատանյութագիտական-կենսաբանական համալիր փորձաքննության 11.09.2012թ. Հմ` 12-3002 եզրակացության և որպես վկա հարցաքննված փորձագետ Սուրեն Հարությունյանի պարզաբանումներով /ցուցմունքով/, «Դեպքի վայրի զննության մասին» 10.08.2012թ. արձանագրությամբ, դատաքիմիական փորձաքննության 29.08.2012թ. Հմ` 12-2978 եզրակացությամբ, «Իրեղեն ապացուց ճանաչելու մասին» 05.02.2013թ. որոշմամբ:

27. Անդրադառնալով ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով նրան անմեղ ճանաչելու և նրա նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությանն ու դրա պատճառաբանություններին` Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ այդ պատճառաբանություններն անհիմն են` նշելով հետևյալ հիմնավորումները.
<<…պաշտպանը, մասնավորապես վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան, գտել է, որ կատարման պահին գործող օրենքով ամբաստանյալին մեղսագրված արարքը հանցագործություն չի համարվել, այն Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 1102-րդ հոդվածով նախատեսված զանցանք է, քանի որ արարքի կատարման պահին կանեփի թփի մշակումն արգելված բույս չի համարվել և որևէ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված չի եղել ՀՀ-ում մշակումն արգելված բույսերի ցանկը, ու միայն 30.07.2013թ. ուժի մեջ մտած օրենքով է ՀՀ քրեական օրենսգիրքը լրացվել «Մշակումն արգելված թմրանյութեր, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող թիվ 5 հավելվածով, որտեղ մի շարք այլ բույսերի թվում նշված է «Կանեփի թուփ» բույսը։
ՀՀ քրեական օրենսգքրի 273-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում մշակումն արգելված թմրանյութեր, հոգեմետ, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսեր ապօրինի ցանելու կամ աճեցնելու համար։ Ընդ որում քրեորեն պատժելի արարք է համարվում նման բույսերի խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերով ապօրինի ցանելը կամ աճեցնելը։
Նույն օրենսգրքի «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» վերնագրմամբ հ. 1 հավելվածում նշված է՝ կանեփի թուփ։
Դատարանը, իրավական վերլուծության ենթարկելով վերը նշված հոդվածն ու ցանկը, հանգել է այն եզրակացության, որ Օրենսդրի կողմից քրեորեն պատժելի արարք է համարվում խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերով թմրանյութեր, հոգեմետ, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսեր ապօրինի ցանելը կամ աճեցնելը, այսինքն՝ մշակելը, ինչն արգելված է։ Իսկ կանեփի թուփը պարունակում է թմրանյութ /տես փորձագետի եզրակացությունը/, հետևաբար` դրա մշակումն արգելված է։
Դատարանը նման եզրահանգման է եկել` գտնելով, որ մշակումն արգելված բառակապակցությունը /ինչը նշանակում է ցանել, ջրել, աճեցնել, քաղհանել և այլն/ չի կարող վերաբերվել թմրանյութերին, հոգեմետ, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերին, որոնց ստացումը, ստեղծումն ու արտադրությունը կապված է այլ գործողությունների հետ, այլ այն վերաբերվում է թմրանյութեր, հոգեմետ, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի մշակմանը, ինչն օրենքով արգելված է։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը ցանել և աճեցրել է մշակումն արգելված կանեփի թուփ, որը պարունակում է թմրանյութ…>>։

28. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ Մ. Ասատրյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության, որ վերջինիս մեղավորությունը հիմնավորված է Առաջին ատյանի դատարանում` դատաքննության ժամանակ հետազոտված և դատավճռում շարադրված` ամբաստանյալի հանցանքը հիմնավորող ապացույցներով, որոնցով և հերքվում են վերաքննիչ բողոքում նշված, ինչպես նաև Վերաքննիչ դատարանում` դատաքննության ժամանակ, պաշտպանի կողմից բերված` ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ պատճառաբանությունները:

29. Վերաքննիչ դատարանը, քննության ենթարկելով ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի պաշտպան Տ. Աբրահամյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, դրանք համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, նույնպես հանգում է այն հետևության, որ Մ. Ասատրյանի մեղքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղսագրված արարքում հաստատված է:

30. Այսպիսով, ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի կողմից կատարված հանցանքն ապացուցված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, իսկ ամբաստանյալ Մ. Ասատրյանի պաշտպան Տ. Աբրահամյանի վերաքննիչ բողոքում առկա փաստարկները հիմք չեն կարող հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու և ամբաստանյալի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար:

31. Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. հունվարի 17-ի վերոհիշյալ դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում և դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանությունները, եզրահանգումներն` անհիմն, և թույլ չի տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:

2. Երևան քաղաքի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. հունվարի 17-ի դատավճիռը` Մինաս Հովհաննեսի Ասատրյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 273-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:

3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ