Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

04 մարտի 2013թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0004/01/13

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրողներ,
Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/
գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտանգության
մարմիններում քննվող և
կիբերհանցագործությունների գործերով
վարչության ավագ դատախազ Ա. Ամիրզադյանի,

նույն վարչության դատախազ Գ. Տիգրանյանի,

պաշտպան Ա. Թամրազյանի,

թարգմանիչ Մ. Բաղդասարյանի,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Համիդ Ջալալի Շահլայեի`
ծնված 1955թ. մայիսի 08-ին Իրանի Իսլամական Հանրապետության /այսուհետ ԻԻՀ/ Թեհրան քաղաքում, ազգությամբ պարսիկ, ԻԻՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում դատված` ՀՀ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի դատարանի 25.05.2007թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-215-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան մեկ տարի ժամկետով, հաշվառված է և բնակվել է ԻԻՀ, ք. Թեհրան, Սադթարախան պողոտայի Նադերի փողոցի թիվ 10 տանը, կալանքի տակ է 11.10.2012թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։



Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 58209412 քրեական գործը ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության /այսուհետ ԱԱԾ/ քննչական վարչությունում հարուցվել է 11.10.2012թ., ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետության տարածք 4016,527 գրամ «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց տեղափոխելու դեպքի առթիվ։
Քննիչի 2012թ. դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ, թիվ 58209412 քրեական գործից անջատվել է Համիդ Ջալալի Շահլայեի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերի` 4016,527 գրամ թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով նույն թմրամիջոցը ՀՀ մաքսային սահմանով տեղափոխելու վերաբերյալ մասը և անջատված մասին շնորհվել է թիվ 58213512 համարը։
Ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հետևյալ արարքների համար. «որ նա Իրանի Իսլամական Հանրապետության Թեհրան քաղաքում« քննությամբ չպարզված ոմն Ռուբիկ անունով անձնավորությունից« Հայաստանի Հանրապետությունում իրացնելու նպատակով, 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով 4016.527 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց, այնուհետև« 2012 թվականի հոկտեմբերի 11-ին« Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից երթուղային ավտոբուսով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետության Մեղրիի հսկիչ անցագրային կետ, իրեն պատկանող ճամպրուկի ներսի կողմում« ներքևի հատվածում նախապես հարմարեցված գաղտնարանում թաքցրած վիճակում, մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով նույն թմրամիջոցը տեղափոխել է ՀՀ տարածք« որը նույն օրը, Երևան քաղաքում, ավտոբուսի ավտոկայան ժամանելուց անմիջապես հետո, զննությամբ հայտնաբերվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից« այսինքն հանցագործությունում նախատեսված ՀՀ քր. օր-ի 266 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 215 հոդվածի 2-րդ մասով։»։
2013թ. հունվարի 08-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։



Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեն, գործով չպարզված հանգամանքներում, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում, Հայաստանի Հանրապետությունում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերի` 4016.527 գրամ քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ 2012 թվականի հոկտեմբերի 11-ին« երթուղային ավտոբուսով Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից ժամանելով Հայաստանի Հանրապետության Մեղրիի հսկիչ անցագրային կետ, իրեն պատկանող ճամպրուկի ներսի կողմում« ներքևի հատվածում նախապես հարմարեցված գաղտնարանում թաքցրած վիճակում, մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, ամբաստանյալ Հ. Շահլայեն նույն թմրամիջոցը տեղափոխել է ՀՀ տարածք։ Նույն օրը, Երևան քաղաքում, նշված ավտոբուսի` ավտոկայան ժամանելուց անմիջապես հետո, վերոհիշյալ թմրամիջոցը զննությամբ հայտնաբերվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել են նյութագիտական և տոքսիկոքիմիական փորձաքննություններ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որոնց ընդհանուր արժեքը կազմել է 46.716 /քառասունվեց հազար յոթ հարյուր տասնվեց/ ՀՀ դրամ գումար։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Ստելլա Ժորայի Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ զբաղվում է վարձակալությամբ բնակարաններ տրամադրելով։ Օրավարձով բնակարաններ է տրամադրում նաև ԻԻՀ քաղաքացիներին« որոնք հիմնականում Հայաստան են գալիս ավտոբուսով։ 2012թ. հոկտեմբերի 11-ին, իր ընկերուհի Լիլիթ Ղուկասյանի խնդրանքով, Երևանի ավտոկայանում դիմավորել է ազգությամբ պարսիկ Համիդին« որին պետք է ցույց տար օրավարձով տրամադրվող բնակարանը։ Համիդին ճանաչել է որպես Երևան-Թեհրան երթուղու ավտոբուսի վարորդ։ Երբ ՀՀ ԱԱԾ աշխատիկիցները Համիդին բռնել են և ճամպրուկից հայտնաբերել են թմրանյութ, այդ ժամանակ է իմացել Համիդի կողմից թմրանյութ տեղափոխելու մասին։
/գ.թ. 139-140/
Վկա Լիլիթ Կոտիկի Ղուկասյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ յոթ տարի վարձակալությամբ բնակարաններ է տրամադրում։ Դրանք հիմնականում տրամադրվում են պարսիկներին։ Համիդին ճանաչում է շուրջ 5 տարի« որպես Թեհրան-Երևան երթուղու ավտոբուսի վարորդ։ 2012 թվականի հոկտեմբերի սկզբին իրեն զանգահարել է Համիդը և ասել« որ գտնվում է Սիսիան քաղաքում և իրեն Երևանում վարձով բնակարան է հարկավոր։ Ինքը Համիդին 12 հազար ՀՀ դրամ օրավարձով բնակարան է առաջարկել։ Նույն օրը Համիդը կրկին զանգահարել է իրեն և հայտնել« որ 20 րոպե հետո ժամանելու է Երևան։ Ինքն այդ ժամանակ զբաղված է եղել իր ընտանեկան հարցերով« որի պատճառով խնդրել է իր ընկերուհի Ստելլա Գևորգյանին« որը զբաղվում է նույն գործունեությամբ« ավտոկայանում դիմավորել Համիդին և տանել Երևանի Թումանյան թիվ 2 հասցեում գտնվող բնակարանը ցույց տալու։ Ստելլան Համիդին դեմքով ճանաչել է և համաձայնվել է նրան դիմավորել։ Մի քանի ժամ հետո ինքը զանգահարել է Ստելլային« սակայն նա չի պատասխանել իր հեռախոսազանգին, որից հետո զանգահարել է Համիդին, որը նույնպես չի պատասխանել իր հեռախոսազանգին։ Երեկոյան Ստելլան զանգահարել է իրեն և ասել« որ ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցները Համիդին պատկանող ճամպրուկից հայտնաբերել են խոշոր չափով թմրանյութ« ինչի համար իրեն և Համիդին տեղափոխել են ՀՀ ԱԱԾ վարչական շենք, որտեղ բացատրություն է տվել։ Նույն օրը հեռուստացույցով տեսել է« որ Համիդը ձերբակալվել է թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության համար։
/գ.թ. 141-142/
Նյութագիտական փորձաքննության 11.10.2012թ. թիվ 12-4047 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը ներկայացված 5132,16 մաքուր քաշով« մուգ շագանակագույն« ափիոնին բնորոշ տեսքով և հոտով, պլաստիկ զանգվածը« որի հաստատուն հաշվարկային չոր քաշը կազմեց 4016,527 գրամ« հանդիսանում է ափիոն տեսակի թմրամիջոց, որը իր բաղադրության մեջ պարունակում է ափիոնային շարքի, մասնավորապես` մորֆին և կոդեին տեսակի թմրակտիվ բաղադրատարրերը։
Ափիոնը, մորֆինը, կոդեինը ներառված են «Հայաստանի Հանրապետության հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների» կազմում (Երևան 2003)։»։
/գ.թ. 17-22/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 29.10.2012թ. թիվ 12-4159 եզրակացությամբ, որի համաձայն` Համիդ Շահլայեի Ջալալից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշների մեջ թմրամիջոցներ չեն հայտնաբերվել։»։
/գ.թ. 132-135/
Թեհրան-Երևան երթուղու ուղևոր Հ. Շահլայեի զննման արդյունքների վերաբերյալ 11.10.2012թ. արձանագրությամբ, որի համաձայն` 2012թ. հոկտեմբերի 11-ին, ժամը 13։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի ավտոկայանից, թմրամիջոցների մաքսանենգության կասկածանքով ՀՀ ԱԱԾ վարչական շենք բերման է ենթարկվել Թեհրան-Երևան երթուղով Երևան ժամանած, ԻԻՀ քաղաքացի Համիդ Շահլայեին, որն իր ուղեբեռով ենթարկվել է զննության։ Վերջինիս ճամպրուկի տակից, պաստառի տակ հարմարեցված թաքստոցից հայտնաբերվել է ճամպրուկի հատակի տրամագծով 70սմx48սմ չափով բարակ պլաստմասի վրա զմռսված, սև, խմորանման զանգված, որը փաթեթավորված է եղել երկշերտ թաղանթով։ Հայտնաբերված զանգվածի քաշը պլաստմասե շերտի հետ միասին կազմել է 5 կգ 600 գրամ։
/գ.թ. 8-9/
Զննության մասին 18.10.2012թ. արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` Համիդ Շահլայեի սև ճամպրուկի լայնությունը 48սմ է, բարձրությունը` 70սմ, իսկ խորությունը` շուրջ 25սմ։ Ճամպրուկն ունի երկու անիվներ, երկու բռնակ, առաջնամասում ունի երեք պահոցներ։ Ճամպրուկի տակի պաստառը պատռված է, որտեղից էլ հայտնաբերվել են Համիդ Շահլայեի կողմից 2012թ. հոկտեմբերի 11-ին, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված 4016,527 գրամ քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը։
/գ.թ. 76-80/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Համիդ Շահլայեի Ջալալի կողմից 2012 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխած` 4016,527 գրամ քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցով և սև ճամպրուկով։
/գ.թ. 81/
Ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեին առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ բնակվում է ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում։ Առաջին անգամ Հայաստան եկել է 2007 կամ 2008 թվականին` ավտոբուսի վարորդ աշխատելու ժամանակ։ 2010 թվականից չի աշխատում« քանի որ վատառողջ է։ Հայաստան հաճախ է եկել` բարենպաստ կլիմայի համար։ 2012թ. հոկտեմբերի սկզբին, Իրանում իրեն զանգահարել է իր ծանոթ« ազգությամբ հայ Ռուբիկ Վարդանյանը և իմանալով« որ ինքը շրջագայելու նպատակով մոտ օրերս Հայաստան է գնալու` խնդրել է իրեն« որ իր հետ Հայաստան բերի մի ճամպրուկ։ Ռուբիկը շուրջ 40 տարեկան« 175սմ հասակով« միջին կազմվածքով« սև մազերով« բեղերով« թեք սանրվածքով տղամարդ է։ Ինքը չի մերժել նրա խնդրանքը։ Ճամպրուկը Ռուբիկից վերցնելիս` բացել է այն և տեսել« որ ճամպրուկում կան քաղցրավենիքներ« բրինձ և այլն։ Ճամպրուկը եղել է սև, շուրջ 50սմ լայնությամբ և 70սմ երկարությամբ։ Ռուբիկն ասել« որ Հայաստանում իրեն կզանգահարեն և կվերցնեն ճամպրուկը։ Ինքը նախօրոք Ռուբիկին է տվել իր 093-00-58-89 հեռախոսահամարը« որին պետք է զանգահարեին և վերցնեին ճամպրուկը։ Ռուբիկն ասել է նաև« որ ապրանքը Հայաստան հասցնելուց և ապրանքատիրոջը բարեհաջող հանձնելուց հետո ինքը վարձահատույց կլինի« քանի որ վերջինս զբաղվում է ավտոպահեստամասերի պատրաստմամբ և վաճառքով։ Ճամպրուկը ծանր է եղել և ինքը երեք անգամ Ռուբիկին հարցրել է« թե արդյոք այլ բան չկա ճամպրուկում« ինչին Ռուբիկը պատասխանել է« որ բացի նշված ապրանքներից` որևէ այլ բան ճամպրուկում չկա։ Երկրորդ ճամպրուկ չվերցնելու համար ինքն իր անձնական իրերը տեղավորել է Ռուբիկի կողմից տրված ճամպրուկի մեջ և 2012 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, ժամը 14։00-ից հետո, Թեհրանից ավտոբուսով շարժվել է դեպի Երևան։ Ճամպրուկը տեղավորել է ավտոբուսի ուղեբեռների համար նախատեսված տեղում։
2012թ. հոկտեմբերի 11-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում, Մեղրիի անցակետով մուտք է գործել Հայաստան։ Ճամպրուկը ստուգվել է և անօրինական որևէ բան չի չհայտնաբերվել։ Նույն օրը, ժամը 14։00-ից 15։00-ի սահմաններում ավտոբուսը ժամանել է Երևան։ Մինչև Երևան հասնելը` Հայաստանի տարածքում իրեն միայն զանգահարել է իր կինը։ Հայաստանում ինքը 2 անգամ զանգահարել է իր վաղեմի ծանոթ մի կնոջ« որը զբաղվում է բնակարանների վարձակալության հարցերով և նրան ասել է« որ իրեն բնակարան է անհրաժեշտ` Երևանում 2-ից 3 օր մնալու համար։ Այդ կինն իրեն բնակարան է առաջարկել` 30-ից 40 ԱՄՆ դոլար օրավարձով։ Ինքը համաձայնվել է նրա առաջարկի հետ և պայմանավորվել« որ իրեն դիմավորի ավտոկայանում։ Ավտոկայան հասնելուց հետո ինքը տեսել է այդ կնոջը, որից 2 րոպե անց իրենց են մոտեցել անծանոթ անձինք« ներկայացել են որպես անվտանգության աշխատակիցներ և իրեն` իր իրերի հետ միասին տեղափոխել են անվտանգության շենք։ Սկզբում իրեն հարցրել են« թե ինչ կա իր ճամպրուկում։ Ինքը պատասխանել է« որ ճամպրուկում իր անձնական իրերն են և սննդամթերք։ Դրանից հետո իր ներկայությամբ աշխատակիցները բացել են սև ճամպրուկը, որի ներսի կողմում« ներքևի հատվածում առկա գաղտնարանից հայտնաբերվել է փաթեթավորված սև փաթեթ։ Ինքը հասկացել է« որ դա կարող է թմրանյութ լինել, ինչպես նաև հասկացել է, որ դա է եղել պատճառը« որ Ռուբիկը բացի ապրանքներից` իրեն է տվել նաև այդ սև ճամպրուկը։ Ինքն անվտանգության աշխատակիցներին հայտնել է, որ դրանից որևէ տեղեկություն չունի։ Փորձաքննությամբ պարզվել է« որ իրականում հայտնաբերվածը թմրանյութ է, որը կշռում է 4 կգ։ Հայաստանում ճամպրուկը փոխանցելու համար Ռուբիկն իրեն հեռախոսահամար չի տվել« քանի որ ասել է« որ իր հեռախոսահամարը փոխանցել է այն անձին« որին պետք է հանձնվեր ճամպրուկը։ Ինքը չի իմացել« որ ճամպրուկում թմրանյութ է եղել։ Հայաստան է եկել մի քանի օրով, բուժման նպատակով, սակայն որևէ բժշկական հիմնարկում հաշվառված չէ։ Պարզապես Հայաստանում իրեն լավ է զգում։ Որպես ավտոբուսի վարորդ աշխատած ժամանակահատվածից տեղյակ է եղել, որ Իրանից Հայաստան երբեմն թմրամիջոցներ են փոխադրվում։ Այդ պատճառով Ռուբիկին մի քանի անգամ հարցրել է, թե արդյոք արգելված իրեր չկան ճամպրուկում։ Ճամպրուկը սովորականից ծանր լինելու հանգամանքին ուշադրություն չի դարձրել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 52« 151-153« 199-200/
Մեղադրողի միջնորդությամբ դատարանում հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք դատարանում ցուցմունքներ տվեցին հետևյալի մասին`
Վկա Նորայր Ֆրոնտիկի Դավթյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իրեն հրավիրել են որպես ընթերակա մասնակցելու Հ. Շահլայեի ճամպրուկի զննությանը։ Իր ներկայությամբ բացվել է ճապրուկը, որը դատարանում իրեն ներկայացվող նույն ճամպրուկն է։ Դրա մեջ հայտնաբերվել է սուր հոտով փափուկ նյութ, հագուստ և սննդամթերք։ Այնուհետև հայտնաբերված նյութը փաթեթավորվել է` այն փորձաքննության ուղարկելու համար։ Չի նկատել, թե փաթեթավորումը կնիքվել է, թե ոչ։ Զննության վերաբերյալ կազմված արձանագրությունն ինքը ստորագրել է։ Մինչ այդ բացատրվել են իր իրավունքները։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Փորձագետ Կարեն Սուրենի Ղարաջյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դատարանում գտնվող իրեղեն ապացույցը միանշանակ իրենց կողմից հետազոտված և փաթեթավորված իրեղեն ապացույցն է։ Եզրակացության մեջ նշվել է, որ փորձաքննությանը տրամադրվել է պոլիէթիլենային տոպրակով փաթեթավորված մեկ փաթեթ։ Որպես կանոն` եթե փաթեթավորումը կնիքված է լինում, ապա այդ մասին նշվում է եզրակացության մեջ, իսկ եթե կնիքը բացակայում է` այդ մասին նշում չի կատարվում։ Ներկայացված նյութն իրենք են առանձնացրել երկու փաթեթների մեջ։ Չի հիշում, թե կոնկրետ քանի ժամ է տևել փորձաքննությունը, սակայն եզրակացությունը տրվել է նույն օրը։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Փորձագետ Վահե Սիմոնի Զոհրաբյանը տալով նույնաբովանդակ ցուցմունք` հայտնեց նաև, որ դատարանում գտնվող իրեղեն ապացույցի փաթեթավորումը կատարվել է իրենց կողմից։ Այն փորձաքննությանը ներկայացվել է նույնպես փաթեթավորված վիճակում։
/դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեի ցուցմունքները` ճամպրուկում առկա թմրանյութի մասին տեղյակ չլինելու, ճամպրուկը ոմն Ռուբիկի խնդրանքով այլ անձի փոխանցնելու նպատակով փոխադրելու մասին իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։
Ամբաստանյալ Հ. Շահլայեի պաշտպան Ա. Թամրազյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` Թեհրան-Երևան երթուղու ուղևոր Հ. Շահլայեի զննման արդյունքների վերաբերյալ 11.10.2012թ. արձանագրության, դատանյութագիտական փորձաքննության եզրակացության և իրեղեն ապացույցի` որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը հաստատելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ Հ. Շահլայեի զննության ընթացքում ճամպրուկի մեջ եղած նյութը առգրավվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, չփաթեթավորված և չկնիքված վիճակում, որից հետո ուղարկվել է փորձաքննության, ստացվել է փորձագետի եզրակացությունը` հայտնաբերված նյութի առանձնապես խոշոր չափերի «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց հանդիսանալու մասին և այդ թմրամիջոցը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։ Առգրավվումից հետո առգրավված առարկան պատշաճ կարգով չփաթեթավորելու և չկնիքելու պարագայում, կասկածելի է այն հանգամանքը, որ հայտնաբերված և փորձաքննության ուղարկված առարկաները կամ նյութը նույնն են և չեն փոփոխվել քանակական կամ որակական առումներով։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն`
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Իրեղեն ապացույցներ են այն առարկաները, որոնք հանցագործության գործիք են ծառայել կամ իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել, կամ հանցավոր գործողությունների օբյեկտներ են եղել, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս բոլոր առարկաները, որոնք կարող են հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայել։
2. Առարկան իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ։
3. Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, կամ եթե դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ այն ճանաչել են կասկածյալը, մեղադրյալը, տուժողը կամ վկան։»։
Թեհրան-Երևան երթուղու ուղևոր Հ. Շահլայեի զննման արդյունքների վերաբերյալ 11.10.2012թ. արձանագրության համաձայն, Հ. Ջալալի ճամպրուկի տակից, պաստառի տակ հարմարեցված թաքստոցից հայտնաբերվել է ճամպրուկի հատակի տրամագծով 70սմx48սմ չափով բարակ պլաստմասի վրա զմռսված, սև, խմորանման զանգված, որը փաթեթավորված է եղել երկշերտ թաղանթով։ Վերոհիշյալ զննությանը որպես ընթերակա մասնակցել են Նորայր Ֆրոնտիկի Դավթյանը և Ասատուր Աբրահամի Ինդիկուշյանը։
ՀՀ ԱԱԾ ՀՀԳ վարչության բաժնի ավագ օպեր-լիազոր Զ. Ավետիսյանի 11.10.2012թ. որոշմամբ նշանակվել է փորձաքննություն` պարզելու համար, թե հայտնաբերված զանգվածը հանդիսանում է արդյոք թմրամիջոց, թե ոչ։
ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի փորձագետներ Կարեն Սուրենի Ղարաջյանի և Վահե Սիմոնի Զոհրաբյանի կողմից նույն օրը տրված, նյութագիտական փորձաքննության 11.10.2012թ. թիվ 12-4047 եզրակացության համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը ներկայացված 5132,16 մաքուր քաշով« մուգ շագանակագույն« ափիոնին բնորոշ տեսքով և հոտով, պլաստիկ զանգվածը« որի հաստատուն հաշվարկային չոր քաշը կազմեց 4016,527 գրամ« հանդիսանում է ափիոն տեսակի թմրամիջոց, որը իր բաղադրության մեջ պարունակում է ափիոնային շարքի, մասնավորապես` մորֆին և կոդեին տեսակի թմրակտիվ բաղադրատարրերը։
Ափիոնը, մորֆինը, կոդեինը ներառված են «Հայաստանի Հանրապետության հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների» կազմում (Երևան 2003)։»։
Եզրակացության հետ միասին վարույթն իրականացնող մարմնին վերադարձվել է նաև ներկայացված թմրամիջոցը` փաթեթավորված և կնիքված վիճակում։
Քննիչի 2012թ. հոկտեմբերի 18-ի որոշմամբ, 4016,527 գրամ քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և սև ճամպրուկը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։
Դատարանում որպես վկա հարցաքննված Նորայր Ֆրոնտիկի Դավթյանը, ինչպես նաև փորձագետներ Կարեն Սուրենի Ղարաջյանը և Վահե Սիմոնի Զոհրաբյանը վերոհիշյալ իրեղեն ապացույցները դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ ճանաչեցին դրանք։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Հ. Շահլայեի ճամպրուկը և դրա 11.10.2012թ. զննությամբ հայտնաբերված զանգվածը մանրամասն նկարագրվել է զննության արձանագրության մեջ։ Դատարանում հետազոտվելուց անմիջապես առաջ իրեղեն ապացույցները ճանաչել են ինչպես վերոհիշյալ զննությանը որպես ընթերակա մասնակցած Նորայր Դավթյանը, այնպես էլ նյութագիտական փորձաքննություն կատարած փորձագետներ Կարեն Ղարաջյանը և Վահե Զոհրաբյանը։ Այդ առարկաները կարող են գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու միջոց ծառայել։ Այդ առարկաների մանրամասն նկարագրությամբ և դրանք ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված գործողություններով` փաթեթավորմամբ, նույն օրը փորձաքննություն նշանակելով, կատարելով, եզրակացությունը նույն օրը ստանալով և թմրամիջոցները փաթեթավորված և կնիքված վիճակում փորձագետներից ստանալով բացառվել են դրանք փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը։
Հետևաբար, Թեհրան-Երևան երթուղու ուղևոր Հ. Շահլայեի զննման արդյունքների վերաբերյալ 11.10.2012թ. արձանագրությունը, նյութագիտական փորձաքննության 11.10.2012թ. թիվ 12-4047 եզրակացությունը և իրեղեն ապացույց ճանաչված 4016,527 գրամ քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն անթույլատրելի ապացույցներ չեն հանդիսանում և դրանց օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու համար բավարար հիմքեր առկա չեն։
Ամբաստանյալ Հ. Շահլայեի պաշտպան Ա. Թամրազյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումները գործով մյուս ապացույցների հետ համադրելու և վերլուծելու մասին 24.12.2012թ. արձանագրության` որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը հաստատելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ արձանագրությունը նախատեսված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված ապացույցների շարքում և պարունակում է քննիչի ենթադրությունները, որոնք ոչ մի իրավական հիմք չունեն։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալները, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ։
2. Քրեական դատավարությունում որպես ապացույցներ թույլատրվում են`
(...)
8) քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունները.
(...)
3. Քրեական դատավարության ընթացքում թույլատրվում է օգտագործել միայն այն փաստական տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել սույն օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ։»։
Նույն օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Փաստական տվյալների` որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև վարույթում դրանց սահմանափակ օգտագործման հնարավորությունը հաստատում է վարույթն իրականացնող մարմինը` սեփական նախաձեռնությամբ կամ կողմի միջնորդությամբ։
2. Ապացույցի թույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունն ընկած է այն ձեռք բերող կողմի վրա։ Եթե ապացույցը ձեռք բերելիս պահպանվել են սույն օրենսգրքի բոլոր պահանջները, ապացույցի անթույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունը կրում է դրա թույլատրելիությունը վիճարկող կողմը։»։
Նույն օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունները սույն օրենսգրքով նախատեսված գրավոր կազմված փաստաթղթեր են, որոնք հաստատում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից անմիջականորեն ընկալված, քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները։
2. Որպես ապացույց կարող են օգտագործվել սույն օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ կատարված հետևյալ քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունները.
1) զննության.
2) քննման.
3) ճանաչման ներկայացնելու.
4) արտաշիրիմման.
5) առգրավման.
6) խուզարկության.
7) գույքի վրա կալանք դնելու.
8) նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումները վերահսկելու.
9) հեռախոսային խոսակցությունները լսելու.
10) նմուշներ ստանալու.
11) քննչական փորձարարության։
3. Որպես ապացույց կարող են օգտագործվել նաև կատարված կամ նախապատրաստվող հանցագործությունների վերաբերյալ ընդունված բանավոր հայտարարությունների, մեղայականով ներկայանալու, ձերբակալման, անձանց իրավունքների և պարտականությունների պարզաբանման առիթով կազմված արձանագրությունները։
(...)»։
Մեղադրանքի կողմը որպես ապացույց դատարանին ներկայացրել է և Հ. Շահլայեի մեղքը հիմնավորված է համարել նաև հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումները գործով մյուս ապացույցների հետ համադրելու և վերլուծելու մասին 24.12.2012թ. արձանագրությամբ« որի համաձայն` Համիդ Շահլայեին ՀՀ-ում օգտագործել է 093-00-58-89 և 094-38-12-13 հեռախոսահամարները, սակայն 094-38-12-13 հեռախոսահամարը 2012թ. հոկտեմբերի 11-ին չի օգտագործվել։ Հ. Շահլայեն ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր կողմից Հայաստան տեղափոխված սև ճամպրուկն ԻԻՀ-ում իրեն տվել է իր ծանոթ, ազգությամբ հայ Ռուբիկը, որը պետք է հանձներ անծանոթ մի անձի, որին ինքը չի ճանաչում և նա պետք է զանգահարեր իր 093-00-58-89 հեռախոսահամարին, հանդիպեր և վերցներ ճամպրուկը Երևանում, սակայն ըստ Հ. Շահլայեի վերոհիշյալ հեռախոսահամարի վերծանումների` Հ. Շահլայեին ոչ ոք չի զանգահարել և ճամպրուկը ստանալու վերաբերյալ պայմանավորվածություն ձեռք չի բերել։
/գ.թ. 201/
Դատարանը գտնում է, որ հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումները գործով մյուս ապացույցների հետ համադրելու և վերլուծելու մասին 24.12.2012թ. արձանագրությունը որպես ապացույց նախատեսված չէ ՀՀ քրեական դատավարության 104-րդ և 121-րդ հոդվածներով, այն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ կատարված քննչական և դատական գործողության արձանագրություն չի հանդիսանում, մեղադրանքի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել չի կարող, ուստի պետք է հանվի ապացույցների շարքից։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրացնելու նպատակով, առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը, պահելը և փոխադրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեի կողմից, նրա մեղավորությամբ, թմրամիջոցների մաքսանենգություն կատարելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեին իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով` առանց գույքի բռնագրավման, իսկ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, գույքի` ՀՀ սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկա թմրամիջոցի բռնագրավմամբ։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժներն ամբաստանյալ Համիդ Շահլայեին պետք է կրի, քանի որ դրանց խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ 18.10.2012թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4016,527 գրամ քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և սև ճամպրուկը պետք է թողնել քրեական գործից անջատված մասով վարույթն իրականացնող մարմնի տիրապետմանը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Համիդ Շահլայեի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախսեր բռնագանձման են ենթակա նյութագիտական և տոքսիկոքիմիական փորձաքննությունների կատարման արժեք հանդիսացող 46.716 /քառասունվեց հազար յոթ հարյուր տասնվեց/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց


Ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկման 9 /ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի ժամկետով, գույքի` ՀՀ սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկա թմրամիջոցի բռնագրավմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 11 /տասնմեկ/ տարի ժամկետով, գույքի` ՀՀ սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկա թմրամիջոցի բռնագրավմամբ։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2012թ. հոկտեմբերի 11-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
18.10.2012թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4016,527 գրամ քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և սև ճամպրուկը թողնել քրեական գործից անջատված մասով վարույթն իրականացնող մարմնի տիրապետմանը։
Ամբաստանյալ Համիդ Ջալալի Շահլայեից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 46.716 /քառասունվեց հազար յոթ հարյուր տասնվեց/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ