Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0002/01/13
Վիճակագրական տողի համար :
14.4
Պատասխանող
Վաղինակ Վարդանյան
Էդուրադ Զաքարյան Աշոտի
Գևորգ Գևորգյան Ավետիքի
Վաղինակ Վարդանյան Վահագնի
Գևորգ Մարտիրոսյան Էդիկի
Վաղինակ Վարդանյան
Վաղինակ Վարդանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Տիգրան Սահակյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Սամվել Օհանյան
Դավիթ Ավետիսյան
Սերժիկ Ավետիսյան
Հոդվածներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 313 Մաս 1
Վճռաբեկ
Հոդված 403-406, 419, 422-424
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Տիգրան Սահակյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Սամվել Օհանյան
Դավիթ Ավետիսյան
Սերժիկ Ավետիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-05-31 | 13:00 | 5 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-03-15 | 12:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-03-14 | 13:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-02-15 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-01-18 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-12-21 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-12-14 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-26 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-10-23 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-09-28 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-08-11 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-07-22 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-07-08 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-06-11 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-06-04 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-05-20 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-04-22 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-04-08 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-03-20 | 13:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-02-24 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-02-03 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-12-29 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-12-16 | 13:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-12-01 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-11-18 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-10-24 | 12:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2014-08-15 | 11:00 | 2 | |||
| Վճռաբեկ | 2013-11-29 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-08-20 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-07-11 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-06-27 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-06-19 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-06-07 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-05-15 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-04-23 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-04-16 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-04-02 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-03-19 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2013-03-05 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ |
ԵԿԴ/0002/01/13
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով`
Նախագահող դատավոր` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ռ.Երիցյանի
պաշտպան` Կ.Հակոբյանի
ամբաստանյալ` Վ.Վարդանյանի
2016 թվականի մայիսի 31-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ Գլխավոր դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող` Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և մյուսների,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ս.Տոնոյանի 13.12.2012թ.-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցել է թիվ 62210612 քրեական գործ:
2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Վաղինակ Վարդանյանը ձերբակալվել է:
Նախաքննական մարմնի կողմից 15.12.2012թ-ի որոշմամբ Վաղինակ Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա, մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, ինչն արտահայտվել է հետևյալում.
Վաղինակ Վարդանյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ.-ի դեկտեմբերի 12-ին թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչություն բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանից շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել հիշյալ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանի և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ: Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ-ի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.12.2012թ-ի որոշմամբ Վաղինակ Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը` 2 ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով 2012թ-ի դեկտեմբերի 13-ից:
2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 62210612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճռով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Նշված դատավճիռը բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան և 25.03.2014թ-ին կայացվել է որոշում, որով մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի և Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքները մերժվել են ու օրինական ուժի մեջ է թողնվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճիռը:
Մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի և Վ.Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքների հիման վրա ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործը 17.04.2014թ-ին ուղարկվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի 15.08.2014թ-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 25.03.2014թ-ի որոշումը բեկանվել են ու գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով Վաղինակ Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և դատապարտվել է ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Նույն դատավճռով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով, Գևորգ Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ, Վաղինակ Վարդանյանի մասով, վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյան:
Ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի և Գևորգ Գևորգյանի վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքներ չեն ներկայացվել:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Կ.Հակոբյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 17.05.2016թ. որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016 թվականի մայիսի 31-ին, ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքում, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի շենքում (թիվ 5-րդ դատական նիստերի դահլիճում):
2.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոք բերած անձ` ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող` Ռ.Երիցյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված դատավճիռն անհիմն է, անօրինական և ենթակա է բեկանման:
Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործով դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով Վաղինակ Վարդանյանը, Գևորգ Գևորգյանը և էդուարդ Զաքարյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և դատապարտվել են ազատազրկման 4 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Նշված դատավճռի դեմ մեղադրողի կողմից վերաքննիչ բողոք է բերվել՝ դատավճիռը բեկանելու և Էդուարդ Զաքարյանին, Վաղինակ Վարդանյանին, Գևորգ Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտելու խնդրանքով, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ մերժվել է:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշմամբ մեղադրողի վճռաբեկ բողոքը բավարարել է մասնակիորեն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը բեկանվել է ու գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության: Կայացված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի հետ, Դավիթ Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 12:00-ի սահմաններում կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գևորգ Մարտիրոսյանին, այնուհետև՝ Խաչատուր Մանուկյանին: Էդուարդ Զաքարյանը նրանց աոաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դավիթ Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք և Դավիթ Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա: Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ: Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել՝ պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հիմնավորված չեն ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել:
Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ:
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշմամբ նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով՝ 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը: Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերավորակելու մասին որոշում կայացնելիս ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները:
Արդյունքում չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, այսինքն՝ տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում:
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները հաշվի առնելով` Վճռաբեկ դատարանը բեկանել է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:
2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության աոաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, ավագ օպերլիազոր Վահան Հակոբյանը և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանը թմրամիջոց գործածելու կասկածանքով «Նարեդենդ» ատամնաբուժական կլինիկայից ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն:
Մինչև նրան բերման ենթարկելը՝ նույն կլինիկայի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ճանաչելով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանին, նրանից հետաքրքրվելով ու տեղեկանալով իր գործընկերոջը՝ Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու պատճառի մասին, Էդուարդ Զաքարյանին է տվել իր հեռախոսահամարը և խնդրել Դավիթ Եդիգարյանին օգնելու հնարավորության դեպքում դիմել իրեն:
Դավիթ Եդիգարյանին ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելուց հետո Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի և նույն բաժանմունքի պետ` ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի հետ, որոշել է Դավիթ Եդիգարյանից պահանջել կաշառք՝ նրան պատասխանատվության չենթարկելու, տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու, մասնավորապես՝ բժշկական արտոնագրից չզրկելու համար: Դրանից հետո Էդուարդ Զաքարյանը զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ եթե նա ցանկանում է օգնել ընկերոջը, ապա պետք է ներկայանա ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն:
Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքի մոտ Գևորգ Մարտիրոսյանը հանդիպել է Էդուարդ Զաքարյանին, ով Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու դիմաց նրանից, այնուհետև նրա միջոցով ծանոթացած ընկերոջից՝ Խաչատուր Մանուկյանից, պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք:
Խաչատուր Մանուկյանը փորձել է սակարկել կաշառքի գումարի չափը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, և պահանջված գումարը հայթայթելու նպատակով Դավիթ Եդիգարյանի գիտությամբ զանգահարել է Արմեն Դարբինյանին, ով նրան և Գևորգ Մարտիրոսյանին ուղարկել է Աշտարակ քաղաքում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատուն՝ ընկերոջ՝ Գուրգեն Սարգսյանի մոտ, ումից նրանք վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ, ապա մեկնել են քաղաք Արտաշատ ու «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի բուժքույր Լիլիթ Գրիգորյանից պարտքով վերցրել 50.000 ՀՀ դրամ:
Խմբի կազմում շորթմամբ կաշառք ստանալու նախնական հանցավոր դիտավորությամբ գործող ամբաստանյալները փաստացի ժամը 12:00-ից բերման ենթարկած տուժող Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստի արձանագրումը հերթապահ մասի թիվ 2 մատյանում և բերման ենթարկված անձանց հաշվառման գրքում տևական ժամանակ ձգձգել են, այդ կապակցությամբ նյութեր չեն նախապատրաստել:
Նույն օրը` ժամը 17:00-ի սահմաններում, Խաչատուր Մանուկյանն Էդուարդ Զաքարյանին Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով տեղեկացրել է, որ հավաքվել է ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ և խնդրել է բավարարվել այդ գումարով, որին Էդուարդ Զաքարյանը չի համաձայնել, միայն դրանից հետո ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում կազմվել են Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ նյութեր, ինչը Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարարությամբ իրականացրել է ավագ օպերլիազոր՝ Արման Մացակյանը, ով կազմել է Դավիթ Եդիգարյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությունները, նրանից վերցրել է բացատրություն, որով Դավիթ Եդիգարյանի թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը չի ընդունել: Նաև նշանակվել է տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն և ժամը 17:30-ի սահմաններում, ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանն ու Գևորգ Գևորգյանը Դավիթ Եդիգարյանին ուղեկցել են ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, որտեղ վերջինիս մազի և մեզի փորձանմուշներ տալուց հետո նրան ազատ են արձակել: Ազատ արձակվելուց առաջ Էդուարդ Զաքարյանը Դավիթ Եդիգարյանին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով:
Գևորգ Գևորգյանը, լսելով դա, ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը «զիջել են»: Մինչև հաջորդ օրը՝ տուժող Դավիթ Եդիգարյանը և Խաչատուր Մանուկյանը Գևորգ Մարտիրոսյանի միջնորդությամբ և միջոցով կաշառքի գումարի չափը վերստին սակարկել ու հասցրել են 400.000 ՀՀ դրամի, ինչին ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը համաձայնվել է: Նույն օրը, ժամը 16:07-ին, Էդուարդ Զաքարյանը զանգահարել է Վաղինակ Վարդանյանին և տեղեկացրել վերը նշված գումարի մասին:
Նույն օրը, երեկոյան, Դավիթ Եդիգարյանն իրենից կաշառք շորթելու վերաբերյալ կամավոր հայտնել և հաղորդում է տվել ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, ու ձեռնարկած օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 17:45-ին, 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքի փոխանցումն Էդուարդ Զաքարյանին խափանվել է:
Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վաղինակ Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնվելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար:
Ըստ Առաջին ատյանի դատարանի, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի և Վաղինակ Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը բացատրել է, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար:
Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգել է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերավորակվի և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար:
Առաջին ատյանի դատարանը, բավարար կերպով չգնահատելով գործի փաստական հանգամանքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, անհիմն կերպով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից վերավորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից՝ հակասելով անգամ նույն գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2015 թվականի օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշմանը:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ Էդուրադ Զաքարյանի «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնություն, այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր չի համարել Վաղինակ Վարդանյանի պատճառաբանությունն այն մասին, որ «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունը նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար: Այս պայմաններում անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանիդիրքորոշումը, քանի որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 16:07-ին, կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Վաղինակ Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գևորգ Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն՝ գումարի սակարկության վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին, ինչը վկայում է, որ Վաղինակ Վարդանյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դավիթ Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին:
Վերը նշված իրավական վերլուծությունը հաշվի առնելով, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է վորակել Վաղինակ Վարդանյանի արարքը, չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397- րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում:
Վերոգրյալի հիման վրա, մեղադրող Ռ.Երիցյանը բառացիորեն խնդրել է հետևյալը.
«1.Վերաքննիչ բողոք բաց թողնելու ժամկետը համարել հարգելի և այն վերականգնել,
2.Սույն բողոքն ընդունել վարույթ,
3.Բեկանել թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 րեական գործով Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը ու Վաղինակ Վարդանյանին դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նշանակելով համաչափ պատիժ»:
3.Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանի փաստարկները.
ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը, միջնորդելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժել, Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Նշել է, որ 15.03.2016թ. Առաջին ատյանի դատարանի ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով կայացված դատավճռով ամբաստանյալներ Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանը և Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրեն ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից:
Նույն դատավճռով Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանին մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Վ.Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ, նրա պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից:
22.04.2016թ. նշված դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով նյութական իրավունքների խախտման հիմքով՝ արարքի որակման մասով, վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրող Ռ.Երիցյանը, խնդրել է բեկանել ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով կայացված դատավճիռն ու Վ.Վարդանյանին դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով՝ նշանակելով համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար կերպով չի գնահատել գործի փաստական հանգամանքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, անհիմն կերպով ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից վերավորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով: Նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից՝ հակասելով անգամ նույն գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2015թ. օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշմանը:
Նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ Էդուարդ Զաքարյանի «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնություն, այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր չի համարել Վաղինակ Վարդանյանի պատճառաբանությունն այն մասին, որ «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունը նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար: Այս պայմաններում անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, քանի որ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 16:07-ին կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Վաղինակ Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գևորգ Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն՝ գումարի սակարկության վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին, ինչը վկայում է, որ Վաղինակ Վարդանյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դավիթ Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին:
Ի վերջո, մեղադրողը վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը, նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է որակել Վաղինակ Վարդանյանի արարքը, չի կիրառել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման:
Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ մեղադրող Ռ.Երիցյանի բողոքն անհիմն է, այն չի բխում ինչպես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2015թ. օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից, այնպես էլ գործով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից:
Նախ, անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռին, նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերլուծությունների հիմքում դրել է նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշման դիրքորոշումներն ու հետևությունները և նշել. «(...) Վերլուծելով ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ Գ.Մարտիրոսյանի և տուժողի նախաքննական ցուցմունքները, վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հիշյալ հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը՝ որպես պաշտոնատար անձինք, նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, միջնորդի միջոցով և անձամբ տուժողից պահանջել են առանձնապես խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ կատարել են հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն:
(...)Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով նաև հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առաջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, սակայն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառքի պահանջը ներկայացվել է նրա գիտությամբ և համաձայնությամբ՝ այսինքն կաշառքի պահանջը ներկայացվել է նաև նրա հետ նախնական համաձայնության պայմաններում:
Ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունից՝ դրա գաղտնալսման արձանագրությունից, հետևում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրազեկված է եղել պահանջվող կաշառքի մասին:
Նախնական համաձայնությամբ և շորթմամբ կաշառք պահանջելու մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը դատարանը հաստատված է համարում նաև իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի զեկուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մակագրությունը, որպես բաժանմունքի ղեկավար` նրա ցուցաբերած անգործությամբ և անհրաժեշտ հետևողականության չցուցաբերմամբ` բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավախախտման դեպքը տևական ժամանակ համապատասխան մատյանում ու գրքում չարձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու հարցում, նկատի ունենալով, որ նա նախապես տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու մասին և նրան բերման ենթարկելու ընթացքում անմիջական հեռախոսակապ է պահպանել ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ:
Միաժամանակ, դատարանը հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված վերոգրյալ ապացույցների վերլուծությամբ եզրահանգում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը, ով տուժողից շորթմամբ կաշառք ստանալու համար գործել է ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, տուժողից պահանջել է առանձնապես խոշոր չափով կաշառք կամ նախապես տեղյակ է եղել առանձնապես խոշոր չափով պահանջվող կաշառքի (գումարի չափի) մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար:
Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը:
Սույն գործով՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնվա՞ծ է արդյոք գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության վրա:
Պաշտպան Կ.Հակոբյանը, հղում կատարելով ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածին, ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածին, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասին, նշել է, որ շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (ամբաստանյալի):
Դատարանը, հիմնվելով դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, հանգում է հետևության, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար:
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննությամբ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը բացատրեց, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար:
Տվյալ դեպքում դատարանը գտնում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ դատաքննությամբ ձեռք չբերվեցին և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները:
Դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանում և գնահատում է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար:
Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա դատարանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարում նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդրադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը:
Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր, ուստի անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար:
Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել:
Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերավորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանքներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վերլուծություն:
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալների և Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ու տուժող Դ.Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներին, գտնում է, որ կաշառքի գումարի չափի մասով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Մարտիրոսյանի ու տուժող Դ.Եդիգարյանի, իրենց վերագրվող արարքները կատարած չլինելու մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հիշյալ ցուցմունքները արժանահավատ չեն ու հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ ընդունված և գնահատված մյուս ապացույցներով ու գործի փաստական հանգամանքներով: (…)»:
Պաշտպանը գտել է, որ Վճռաբեկ դատարանը նշված որոշմամբ չի լուծել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ամբաստանյալների մեղավորության հարցը, քանի որ հակառակ դեպքում դատարանն իր որոշմամբ իրավասու էր և կարող էր մեղավոր ճանաչել և պատիժ նշանակել: Նման որոշման բացակայությունը հաստատում է դատարանի գնահատականները:
Ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ դատաքննությամբ հաստատվել է, որ տուժող Դ.Եդիգարյանին ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժին բերման ենթարկելու ժամանակ 12.12.2012թ. ժամը 12-ի սահմաններում Վ.Վարդանյանը բացակայել է, գտնվել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14:30-ի սահմաններում, իսկ մինչ այդ ժամը 12:00-ի սահմաններում արդեն իսկ ամբաստանյալ Է.Զաքարյանը բանակցություններ էր սկսել տուժողի, վերջինիս մտերիմ, գործով վկա Խ.Մանուկյանի և միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի հետ: Մինչ խորհրդակցությունից բաժին վերադառնալը ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը հեռախոսային խոսակցություններ չի ունեցել նաև մյուս ամբաստանյալների հետ (հիմք՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերծանումները):
Բացի այդ, մեղադրողի փաստարկներն այն մասին, որ դատարանը ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքն անարժանահավատ գնահատելու պայմաններում կարող էր նաև հիմնավորված համարել մյուս ամբաստանյալների հետ նախնական համաձայնությամբ 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելը, հակասում է ինչպես վերը վկայակոչված անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ հանրահայտ սկզբունքի բովանդակությանը, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով ապացույցների գնահատմանը ներկայացվող պահանջներին:
Դեռ ավելին, դատական վիճաբանությունների փուլում Դատարանը մեղադրող Ա.Երիցյանից պահանջել է ամբաստանյալների ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղավորության վերաբերյալ ընդհանրական վերլուծությունները եզրափակել յուրաքանչյուր ամբաստանյալի վերաբերյալ կոնկրետ ապացույցների համակցության ներկայացմամբ, սակայն մեղադրողը չի կարողացել ներկայացնել հիմնավորումներ իր պաշտպանյալի վերաբերյալ, միայն վկայակոչել է ամբաստանյալներ Է.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի միջև դատավճռում վերը նշված հեռախոսային խոսակցությունը և իր ներքին համոզմունքը:
Ըստ պաշտպանի, ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բացակայում են կոնկրետ փաստական հանգամանքների վկայակոչումները, որոնցով հաստատվում են ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով արգելված արարք կատարելու հանգամանքը: Հաշվի առնելով նշված հանգամանքները, պաշտպան Կ.Հակոբյանը խնդրել է` որոշում կայացնել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով 15.03.2016թ. մեղադրական դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժելու, ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին:
Վերաքննիչ դատարանում մեղադրող Ռ.Երիցյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը միացավ պաշտպան Հ.Հակոբյանի դիրքորոշմանը:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը, գործով մեղադրող Ռ. Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով բողոքարկվող դատական ակտը (վերաքննիչ բողոքը բերվել է միայն ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով վերավորակելու պահանջով), լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի հեղինակի հիմնավորումները, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի գրավոր պատասխանը, ամբաստանյալի բացատրությունները, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.03.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և մյուսների` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած արարքի համար:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Քրեական պատասխանատվության հիմքի, անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, մրցակցության, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատությյան, ապացուցման ենթական հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.03.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճռի օրինականությունը, հիմնավորվածությունը, պատճառաբանվածությունը, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
Առաջին ատյանի դատարանի դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, պատճառաբանելով, որ որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ. Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել:
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր աշխատասենյակում Էդ. Զաքարյանն իրեն ասել է, որ տեղեկություն ունի Աջափնյակում գտնվող ատամնաբուժարանում աշխատող Արտաշատի բնակչի կողմից «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց գործածելու և իրացնելու մասին։ Նրան ասել է, որ զեկուցագիր գրի ու ներկայացնի վարչության պետին։ Համապատասխան ցուցում ստանալուց հետո՝ աշխատողներին ուղարկել է նշված հասցե` տվյալ անձին բերման ենթարկելու համար, իսկ ինքը գնացել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14-15-ի սահմաններում ու մտել է Գ.Գևորգյանի կամ Ա.Մացակյանի սենյակ, որտեղ նստած է եղել նաև Դ.Եդիգարյանը։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ իրեն թմրամիջոց պահելու համար են բերման ենթարկել, սակայն մոտը չունի ու չի գործածում թմրամիջոց։ Դրանից հետո հանձնարարել է նրան տանել փորձաքննության և ստորագրել է համապատասխան փաստաթուղթն ու տվել նրան ուղեկցողներին։
Մինչև Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելը Էդ.Զաքարյանի հետ ոչ մի խոսակցութ-յուն չի ունեցել, խորհրդակցության մասնակցելուց առաջ իր հեռախոսն անջատել է, Դ.Եդիգարյանից գումար չի ուզել և նման խոսակցությունների չի մասնակցել։
Դեկտեմբերի 11-ի երեկոյան իրեն զանգած է եղել իր ծանոթ Վահագնը, ով ասել է, որ Էդ.Զաքարյանն իրեն 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք և խնդրել է նրան փոխանցել, որ զանգահարի իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նա չի պատասխանում իր զանգերին։ Նրա խնդրանքը կատարել է և Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ Վահագի հետ լուծի իր փողային հարցերը։
Իր տեղեկությամբ Գ.Գևորգյանը խոստացած է եղել որոշակի գումար տալ Էդ.Զաքարյանին՝ պարտքը վերադարձնելու համար։
Կարծում է, որ իր և Էդ.Զաքարյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցում վերջինիս կողմից նշված «4 հատը» և «4-րդ մասիվ»-ը նշանակում է 400 դոլար։
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ քննության առնելով ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի` Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքները, ներկայացրած պատճառաբանությունները, Վերաքննիչ դատարանում բերված պատճառաբանությունները, այն համադրելով քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, ստուգելով ապացույցների ձեռք բերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքները, պատճառաբանությունները մտացածին են, չեն բխում քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, արժանահավատ չեն, նպատակ ունեն խուսափել կատարած հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Առաջին ատյանի դատարանում առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել՝ պատճառաբանելով, որ տուժողից պահանջել է ոչ թե 3.000 այլ 2.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը տեղյակ չեն եղել։
Էդ.Զաքարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին աշխատանքի վայրում ինքը մտել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մոտ և ասել, որ տեղեկություն ունի Դ.Եդիգարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու, պահելու և իրացնելու վերաբերյալ։ Վ.Վարդանյանի հանձնարարությամբ զեկուցագիր է գրել վարչության նախկին պետ Ն.Նազարյանի անվամբ, որից հետո խորհրդակցություն է տեղի ունեցել Վ.Վարդանյանի մոտ, ով իրենց տեղեկացնելով, որ ինքը խորհրդակցության է գնում 6-րդ վարչություն՝ հանձնարարել է բերման ենթարկել Դ.Եդիգարյանին։
Դրանից հետո՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ միասին գնացել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, որտեղ իրեն է մոտեցել իր հետ նույն թաղամասում բնակվող Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով ասելով, որ ինքն էլ է նշված ատամնաբուժարանում աշխատում, հետաքրքրվել է, թե ինչու են իրենք փնտրում իր ընկերոջը՝ Դ. Եդիգարյանին։ Ավելորդ հարցերից խուսափելու համար նրան ասել է, որ հարցը կապված է «լիցենզիայի» հետ։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին, երբ քիչ անց տեսել են նրան։ Ատամնաբուժարանից դուրս գալիս նորից իրեն է մոտեցել Գ.Մարտիրոսյանը և, տալով իր հեռախոսահամարը, խնդրել է հնարավորության դեպքում օգտակար լինել Դ.Եդիգարյանին։ Ինքն էլ նրան է տվել իր հեռախոսահամարը՝ անհրաժեշտության դեպքում իրեն զանգահարելու համար։
Երբ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության 6-րդ վարչություն, նա, մինչ այդ տեսնելով, որ Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթներ են, մոտեցել է իրեն և առաջարկել է խոսել։ Նա իրեն հարցրել է, թե ինչ պետք է անեն, որ ամեն ինչ լավ լինի, ինչին պատասխանել է, որ նրան օգնել հնարավոր կլինի, եթե նրա անալիզները փորձաքննությամբ մաքուր լինեն։ Որոշ ժամանակ անց իրեն զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը, ում խնդրանքով նրա հետ հանդիպել է դրսում և նրան նույնպես ասել է, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու միակ տարբերակն այն է, որ «ՊՈԱԿ»-ից նրա անալիզները մաքուր գան։ Նաև ասել է, որ նման հար-ցերը լուծվում են 10.000 ԱՄՆ դոլարով, կարող են լուծվել նաև 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն նրանց համար այն կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին՝ որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։
Որոշ ժամանակ անց վերադարձել է Վ.Վարդանյանը, ով բարկացել է՝ տեղեկանալով, որ դեռևս թղթերը չեն պատրաստել և Դ.Եդիգարյանին չեն տարել փորձաքննության։
Դրանից հետո, Ա.Մացակյանը կազմել է նյութերը, սակայն որոշ ժամանակ սպասել են, որպեսզի Դ.Եդիգարյանին պետական ավտոմեքենայով տանեն փորձաքննության, բայց ի վերջո նրան իր ավտոմեքենայով են տարել ՊՈԱԿ։
Ճանապարհին ինքը հաճախ խոսել է հեռախոսով, այդ թվում նաև Վահագն անունով անձի հետ, ում իր հանգուցյալ հոր շիրմաքարի դիմաց դեռ պարտք է եղել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վերջինս եղել է Վ.Վարդանյանի ընկերը կամ մտերիմը, Վ.Վարդանյանը նույնպես իրեն ասել է, որ արագ լուծի պարտքի հարցը, որպեսզի ղեկավարությունն այդ մասին չիմանա։ Այդ կապակցությամբ Գ.Գևորգյանն ասել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան և կարող է 500 ԱՄՆ դոլար տալ իրեն։ Իսկ Վահագն էլ հեռախոսով ասել է, որ պարտքից 1.500 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում իրեն կզիջվի պարտքի մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչին ինքը համաձայնվել է։
«ՊՈԱԿ»-ում Դ.Եդիգարյանից վերցրել են մեզի և մազի նմուշներ, իսկ այնտեղից ժամը 16:30-ից 17-ի սահմաններում դուրս գալուց հետո՝ Դ.Եդիգարյանին ավտոմեքենայից իջեցնելիս, պտտվել է դեպի նա և կամաց ասել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում ամեն ինչ լավ կլինի։
Երբ գտնվել է աշխատավայրում, նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը և խնդրել է ցած իջնել։ Դրսում հանդիպել է նրան և նրա կողմից՝ որպես Դ.Եդիգարյանի աներորդի կամ խնամի ներկայացված Խաչիկին, ով ցանկացել է պարզել, թե ինչքան փող է պետք Դ.Եդիգարյանին օգնելու համար, սակայն նրան չոր պատասխանել է, որ ինչ-որ պետք է արդեն ասվել է Գևորգին։
Դրանից հետո նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանն ու, ասելով, որ չեն կարողանում փողը բերել, հարցրել է, թե կլինի, որ 400.000 դրամ բերեն, ինչին պատասխանել է, որ պետք է գոնե 600.000 դրամ բերեն։ Երբ նա կրկին զանգահարել է և ասել, որ չի կարողանում պահանջված գումարը ճարել, համաձայնվել է, որ 400.000 դրամը բերեն։
Հաջորդ օրը Գ.Մարտիրոսյանին հեռախոսով ասել է, որ 400.000 դրամը տանեն «Պեգաս» բենզալցակայան ու տան Էդոին կամ Աբոին՝ ասելով, որ այն իր համար է։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Աշոտ Հարությունյանն ու ասել, որ գումարն ինքը պետք է տանի։
Դրանից հետո նրանց բռնել են։
Իր կողմից պահանջված գումարն իրեն պետք է եղել, որպեսզի պարտքի դիմաց տա Վահագնին և պրծնի նրանից, քանի որ մինչ այդ հանգուցյալ հոր շիրմաքարի համար արդեն իսկ տված է եղել 7.500 ԱՄՆ դոլար և երկար ժամանակ ձգձգել ու չի կարողացել տալ մնացած 2.500 ԱՄՆ դոլարը։ Հետո, երբ վերջինս ասել է, որ կարող է զիջվել 1.000 ԱՄՆ դոլարը, մտածել է, որ Գ.Գևորգյանի խոստացած 500 ԱՄՆ դոլարին ավելացնելով Դ.Եդիգարյանից պահանջած 400.000 դրամը՝ կարող է պրծնել պարտքից։
Եթե Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր չգար, ապա ինքը ժամանակ կշահեր և հետո կվերադարձներ վերցրած գումարը։
Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ պահանջվող 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է, որպեսզի նրա մազի և մեզի անալիզները մաքուր գան, որի դեպքում միայն հնարավոր կլինի օգնել նրան։ Նրան նաև ասել է, որ այդ մասին հանկարծ որևէ մեկը չպիտի իմանա՝ անգամ իր հետ աշխատողը։
Ինչ վերաբերվում է 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելուն, ապա դա ճիշտ չէ, տուժողն էլ է շեշտել, որ քննիչն իրեն ասել է, թե որևէ տարբերություն չկա՝ 2.000 ԱՄՆ դոլար է, թե 3.000, որի համար էլ նա ասել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։
Գ.Մարտիրոսյանն ու Խ.Մանուկյանը սուտ ցուցմունք են տվել։ Վերջինիս նույնպես 2.000 ԱՄՆ դոլար է ասել, ու չի բացառվում, որ նա ցանկացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար աշխատել՝ ասելով, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ինքը պահանջել։
Առաջին ատյանի դատարանում առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել՝ պատճառաբանելով, որ թեև մասնակցել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարության կատարմանը, և նրան բերման են ենթարկել ոստիկանություն, սակայն որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել։
Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ատամնաբուժարանում, որտեղից բերման են ենթարկել Դ.Եդիգարյանին, տեսել է Գ.Մարտիրոսյանին, ով մոտեցել է Էդ. Զաքարյանին և նրանք զրուցել են իրեն անհայտ ինչ-որ թեմայով։
Էդ.Զաքարյանի հետ միասին Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության տանելիս՝ ավտոմեքենայում Էդ.Զաքարյանի հետ խոսել են իր և նրա ունեցած պարտքերի մասին, ինքն իմացել է, որ նա հոր շիրմաքարի համար 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք Վ.Վարդանյանի ծանոթին, ով այդ գումարից 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել է, բայց պահանջել է վճարել մնացած 1.500-ը, ինչի համար Էդ. Զաքարյանին խոստացել է 500 ԱՄՆ դոլար տալ, քանի որ մինչ այդ վաճառած է եղել իր ավտոմեքենան, որի համար իրեն ամսեկան 400 ԱՄՆ դոլար են վճարելիս եղել։
Էդ. Զաքարյանի հետ տարբեր գումարների մասին զրուցել են նաև հեռախոսով, սակայն դրանք Դ.Եդիգարյանի հետ կապ չեն ունեցել։
Ինչ վերաբերվում է Վ.Վարդանյանին, ապա Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարությունը նա է տվել, որից հետո նա գտնվել է խորհրդակցությունում, ու նրան տեսել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց բավականին ժամանակ անց, նա եղել է հա-մազգեստով և, տեղեկանալով, որ դեռևս Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութեր չեն նախապատրաստվել, պահանջել է արագ կատարել դա։
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ քննության առնելով ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի ցուցմունքները, մասնավորապես` ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանին նախաքննության փուլում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի վերաբերելիության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նշված ամբաստանյալների ցուցմունքները չեն հիմնավորում, որ ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանը, լինելով նախնական համաձայնության խմբի կազմում, տեղյակ է եղել խմբի անդամների կողմից շորթման եղանակով պահանջվող կաշառքի առանձնապես խոշոր չափերի` 3.000/երեք հազար/ ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ:
Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված Գևորգ Մարտիրոսյանի՝ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան է այցելել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը` ոստիկանության երկու այլ աշխատակցի հետ, որտեղից նույն վարչություն են բերման ենթարկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Դ.Եդիգարյանին` ինչ-որ պարզաբանումների համար։ Էդ.Զաքարյանին ինքը խնդրել է Դավիթին օգտակար լինել ու նրան է փոխանցել իր այցեքարտը` հեռախոսահամարներով։ Ժամը 12-ի սահմաններում Էդ.Զաքարյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել է հանդիպել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ նա հայտնել է, որ Դավիթը կասկածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա Դավիթը կզրկվի բժշկական գործունեություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չունենալու համար նա իրենց նույն օրվա ընթացքում պետք է 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տա։ Միաժամանակ, Էդուարդը հետաքրքրվել է Դավիթի վճարունակության մասին։ Ինքը կասկած է հայտնել, թե Դավիթը նման գումար կարող է տալ, բայց խոստացել է հանդիպել Դավիթի ընկերներին ու ծանոթներին` անհրաժեշտ գումարը ճարելու համար։ Դավիթի քրոջ նշանածի` Խ.Մանուկյանի հետ պայմանավորվել ու հանդիպել է ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտակայքում, նրան պատմել է կատարվածի և կաշառքի պահանջի մասին։ Խաչատուրը ցանկություն է հայտնել անձամբ հանդիպել և զրուցել օպերլիազոր Էդուարդի հետ, որի համար զանգահարել է վերջինիս, պայ-մանավորվել և Խաչատուրի հետ հանդիպել են նրան՝ ոստիկանության վարչության շենքի մոտ։ Էդ.Զաքարյանը Խաչատուրին հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով, ու եթե այդ հանգամանքը հաստատվի, ապա վերջինս մեծ խնդիրներ կունենա։ Նրան ասել է, որ նրան պատասխանատվությունից և խնդիրներից ազատելու համար անհրաժեշտ է 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ։ Խաչատուրը խնդրել է գումարի չափն իջեցնել, սակայն Էդուարդը չի համաձայնել։
Գումար ճարելու նպատակով Խաչատուրը զանգահարել է ծանոթներին, նրանցից մեկին պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի մասին, ում ցուցումով Խաչատուրի հետ ուղևորվել են Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող կազինո, ինչ-որ տղայից վերցրել 200.000 դրամ, հետո մեկնել են Արտաշատ, նույն «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանից վերցրել են ևս 50.000 դրամ և վերադարձել են Երևան, որտեղ` «Հինգ Աստղ» կոչվող սրճարանում հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին։ Խաչատուրն ու Դավիթը սրճարանից հեռացել են ինչ-որ տեղից ևս 50.000 դրամ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ սրճարանում հանդիպել է իր ծանոթներից Կարեն Ղազանչյանին, ում պատմել է Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու, նրանից կաշառք պահանջելու մանրամասները։ Ժամը 23:00-ի սահմաններում զանգահարել է Էդ.Զաքարյանը և հետաքրքրվել, արդյո՞ք, Դավիթն ու Խաչատուրը գումարը ճարել են, ինչին պատասխանել է, որ մի մասը ճարել են, գնացել են մյուս մասի հետևից։ Էդուարդն առաջարկել է գումարը լինելուն պես զանգահարել իրեն։ Որոշ ժամանակ անց Խաչատուրն ու Դավիթը վերադարձել են սրճարան, հայտնել, որ ընդամենը 300.000 դրամ ունեն։ Զանգահարել, այդ մասին տեղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով պատաս-խանել է, որ դա քիչ է և առաջարկել է ավելացնել այն։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 12:00-սահմաններում, Էդ.Զաքարյանը կրկին զանգահարել է իրեն, հետաքրքրվել, թե գումարն ինչ եղավ։ Փորձել է հեռախոսով ճշտել Խաչատու-րից և Դավիթից, սակայն նրանք հեռախոսազանգերին չեն պա-տասխանել։ Ժամը 16:00-ի սահմաններում Դավիթն ու Խաչատուրն այցելել են ատամնաբուժարան, հայտնել, որ 400.000 դրամ կա իրենց մոտ։ Զանգահարել և այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդին, ով առաջարկել է գումարը վերցնել իր մոտ՝ ասելով, որ երեկոյան կասի, թե ինչ անի այն, սակայն Էդուարդին տեղեկացրել է, որ Դավիթն ու Խաչատուրը ցանկանում են անձամբ գումարը տալ նրան և համոզվել, որ Դավիթը հետագայում պրոբլեմներ չի ունենա։ Էդուարդի առաջարկով՝ հեռախոսը փոխանցել է Դավիթին, ում Էդուարդը տվել է հավաստիացումներ, որ գումարը տալուց հետո նա խնդիրներ չի ունենա։ Այդ ընթացքում ատամնաբուժարան են այցելել իր ծանոթներ Կարեն Ղազանչյանը և Աշոտ Հարությունյանը, որոնց տեղեկացրել է Դավիթի գործով Էդ. Զաքարյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության մասին։ Քիչ անց Էդուարդը զանգահա-րել է իրեն և խնդրել, որ գումարն ինքը տանի և թողնի «Պեգաս» բենզալցակայանում, սակայն ինքը մերժել է նրան և հեռախոսը փոխանցել Աշոտ Հարությունյանին, որպեսզի Էդուարդը նրան բացատրի, թե գումարն ուր պետք է տանել և ում մոտ թողնել։ Աշոտնն իր հեռախոսով պայմանավորվել է Էդուարդի հետ, սակայն հեռախոսազանգն ընդհատելուց հետո հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան անսարք է։ Նա առաջարկել է գումարն Էդ. Զաքարյանի մատնանշած վայր տեղափոխել Կ.Ղազանչյանի ավտոմեքենայով, սակայն Կարենը հրաժարվել է։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տիկանություն։
Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր նախաքննական ցուցմունքները՝ բացառությամբ գումարի չափի մասին իր հայտնած տեղեկությունների, ճիշտ են։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պահանջած գումարի չափին, ապա նա իրեն ասել է, որ Դ.Եդիգարյանի հարցը կլուծի 2.000 ԱՄՆ դոլարով՝ հաշվի առնելով իր գործոնը, քանի որ հակառակ դեպքում այդ գումարի չափը 3.000 ԱՄՆ դոլար կլիներ։
Նշված 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է եղել, որպեսզի Դ.Եդիգարյանի անալիզնե-րի պատասխանը մաքուր տրվեր։
Ինչ վերաբերվում է իր նախաքննական ցուցմունքներում նշված 3.000 ԱՄՆ դոլարին, ապա նշված չափը նշել է, քանի որ սրճարանում Խաչատուրն ու Դավիթն իրեն ասած են եղել, որ ոստիկանությունում իրենք արդեն գրել են, որ իրենցից 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով են կաշառք ուզել։ Այդ պատճառով, ինչպես նաև պրոբլեմներ չունենալու համար, ինքն էլ է նույն չափը նշել։
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված տուժող Դավիթ Եդիգարյանի` նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների համաձայն՝ 2012թ. նոյեմբերի վերջերին ինքը հայտնաբերել է պոլիէթիլենային պարկ` չոր, կանաչ զանգվածով, ու մտածելով, որ այն «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց է, օգտագործել է այն` ծխելու եղանակով։
2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայրից` ք.Երևանի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» անվամբ ատամնաբուժարանից, ՀՀ ոստիկանության Երևանի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը, ով նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գ.Մարտիրոսյանի մտերիմն է, օպերլիազորներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Հակոբյանի հետ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևանի վարչություն, որտեղ տեղեկացել է, որ բերման է ենթարկվել թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով, սակայն թմրանյութ օգտագործելու վերաբերյալ ոստիկանների կասկածները չի ընդունել։ Իրենից վերցրել են բացատրություն և մատնահետքեր, հայտնել են, որ ստուգման նպատակով տանելու են նարկոլոգիական դիսպանսեր։ Այդ ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ. Զաքարյանի հեռախոսահամարին, խոսել են իր գործի մասին, որից հետո Էդ. Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներկայությամբ հայտնել է իրեն, որ գործը որոշակի բարդություն է ներկայացնում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդյունքում պարզվի, որ ինքը թմրանյութ է օգտագործել, ապա իրեն կզրկեն բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրա-վունքից, իսկ ատամնաբուժարանը մեծ տուգանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդ. Զաքարյանի հետ զրուցել են առանձին աշխատասենյակում, որտեղ նա իրեն հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում են» 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթության հանգամանքը՝ իր հարցը կլուծեն 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Առաջարկել է թույլ տալ զանգահարել ընկերներին` անհրաժեշտ գումար ճարելու համար, սակայն նա առարկել է՝ հայտնելով, որ նման հարցեր հեռախոսով չեն լուծում։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ այդ հարցով հանդիպելու է իրենց ընդհանուր ծանոթ Գևորգին։ Որոշ ժամանակ անց Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, նրանք ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ հանդիպել են, և Էդուարդը գումարի պահանջը ներկայացրել է նրան։ Այդ մասին իրեն տեղեկացրել են ինչպես Էդ.Զաքարյանը, այնպես էլ Գ.Մարտիրոսյանը, ով Էդուարդի թույլտվությամբ ոստիկանության Երևանի վարչության շենքում հանդիպել է իրեն։ Գևորգը հայտնել է նաև, որ իր քրոջ նշանածի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմանավորվել է հանդիպել վարչության դիմաց` գումարը ճարելու և հարցին լուծում տալու համար։ Դրանից հետո, կրկին Էդ.Զաքարյանի թույլտվությամբ, անհրաժեշտ գումար ճարելու նպատակով իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է ընկերներին, պարբերաբար կապ է պաշտպանել Խ.Մանուկյանի հետ, ով այդ ընթացքում զբաղվել է գումարի հայթայթմամբ։ Նա անգամ առաջարկել է հարցի լուծման համար դիմել ոստիկանության ծանոթ աշխատակցի, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, ասելով, որ կարող է գործն օրինական ընթացք ստանալ և առաջացնել ծանր հետևանքներ։ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար անհնար է ճարել, ինչի կապակցությամբ ինքը դիմել է Էդ.Զաքարյանին և խնդրել կաշառքի գումարի չափը պակասեցնել, սակայն վերջինս առարկել է՝ նշելով, որ դա իրենից կախված հարց չէ։ Զրույցներից մեկի ժամանակ Էդուարդին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են ճարել, խնդրել է բավարարվել դրանով, սակայն նա կրկին առարկել է։
Ժամը 18:00-ի սահմաններում Էդ. Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազգային բյուրո, որտեղ համապատասխան աշխատակիցներն իրենից վերցրել են մազի և մեզի փորձանմուշներ։ Դրանից հետո Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը նույն ավտոմեքենայով իրեն տեղափոխել են մինչև «Արարատյան մասիվ» կոչվող թաղամաս, որտեղ էլ իրեն բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ «ազատ արձակելու» դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է, որ պահանջված գումարի չափը նվազեցվել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պահին Գ.Գևորգյանն Էդուարդին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը զիջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պահանջելու, ինչպես նաև՝ դրա չափի մասին։
Դրանից հետո «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանի և Խ.Մանուկյանի հետ, որտեղ նրանցից տեղեկացել է, որ պահանջվող գումարից նրանք կարողացել են հայթայթել ընդամենը 300.000 դրամ և որոշել են դրանից ավելի գումար չտալ ոստիկաններին։
Ավելի ուշ Խ.Մանուկյանի հետ որոշել են կատարվածի` կաշառք պահանջելու մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և դիմել են ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ հանցագործության մասին հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել կաշառքի միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանին։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին ձեռնարկված օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին, նրան հայտնել են, որ Էդ.Զաքարյանին կարող են տալ ընդամենը 400.000 դրամ։ Գ. Մարտիրոսյանն ի վերջո համաձայնության է եկել Էդ.Զաքարյանի հետ, և վերջինս առաջարկել է 400.000 դրամը թողնել Գ.Մարտիրոսյանի մոտ։ Պատրաստակամություն է հայտնել անձամբ հանդիպել Էդուարդին` գումարն առձեռն տալ նրան, սակայն Էդուարդը չի համաձայնել իրենից անձամբ վերցնել այն, այլ Գ.Մարտիրոսյանին առաջարկել է գումարը թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում, սակայն գումարը չեն հասցրել տանել Էդ.Զաքարյանի մատնանշած վայր, քանի որ տվյալ վայրից բերման են ենթարկվել ոստիկանություն։
Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10:00-ից 11:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ատամնաբուժարան են գնացել երեք ոստիկան և առանձնազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել, որ անօրինական աշխատելու համար պետք է իրեն բերման ենթարկեն ոստիկանություն։ Պարզվել է, որ նշված ոստիկաններից մեկը` Էդ. Զաքարյանը, ծանոթ է մյուս ատամնաբույժ Գ.Մարտիրոսյանին։ Այդ հանգամանքի ուժով կարողացել է պարզել, որ ինչ-որ մեկն իր դեմ ցուցմունք է տվել, և իրեն կաս¬կածում են թմրանյութ գործածելու մեջ։ Հետաքրքրվել են, թե արդյոք մեկ շաբաթ առաջ տաքսու վարորդն իրեն թմրանյութ չի տվել, ինչը հերքել է, սակայն ոստիկանները տեղեկացրել են, որ համապատասխան ստուգողական գործողությունների, այդ թվում` դատաքիմիական փորձաքննության, արդյունքում իր մեղքը կհաստատվի։ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Էդ.Զաքարյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն լուրջ բաներ են սպասվում, իրեն աշխատավայրում տուգանելու են և լիցենզիայից զրկելու են։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդիրը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ մոտ 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով էլ կարող է այդ հարցը լուծել։ Նշել է, որ վարչությունում գտնվելու պայմաններում չի կարող անգամ 2.000 կամ 3.000 ԱՄՆ դոլարը տալ, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է, որ չի կարող իրեն շենքից դուրս թողնել։ Խնդրել է թույլատրել վերև բարձրանալ Գ.Մարտիրոսյանին, ում հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթացքում տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի սահմաններում լուծել իր խնդիրը, ինչին համաձայնվել է` խնդրելով տալ ինչ հնարավոր է։ Դրանից հետո` ժամը 18:00-ի սահմաններում, իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցրել, որտեղից ազատ են արձակել, սակայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքարյանն ասել է` դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը, որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զաքարյանը նրան պատասխանել է, որ սակարկությունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։
Ազատ արձակվելուց հետո գնացել է Գ.Մարտիրոսյանի ու Խ.Մանուկյանի մոտ, ովքեր արդեն 300.000 ՀՀ դրամի չափով գումար են հավաքած եղել։ Ի վերջո, հավաքել են 400.000 ՀՀ դրամ, որին Էդ. Զաքարյանը համաձայնվել է, սակայն հրաժարվել է անձամբ վերցնել` առա-ջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակայանում, քանի որ մինչ այդ Գ.Մարտիրոսյանը ևս հրաժարվել է այդ գումարը փոխանցել Էդ.Զաքարյանին։
Իր նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն գումարային նախնական խոսակցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2000-ից 3000 ԱՄՆ դոլարից։ Գումարային պահանջ Էդ. Զաքարյանը ներկայացրել է թե՛ իրեն, թե՛ Խ.Մանուկյանին և թե՛ Գ.Մարտիրոսյանին։ Աշխատասենյակում Գ.Մարտիրոսյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ նրան ևս հայտնել է իր խնդրով 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար հայթայթելու անհրաժեշտության մասին։ Հանցագործության մասին հաղորդման մեջ պետք է նշեր իրենից 2-ից 3 հազար ԱՄՆ դոլար պահանջելու մասին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին նշվել է թյուրիմա¬ցաբար։
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում իրենից բացատրություն վերցնելու ընթացքում ներկա են գտնվել երկու ոստիկան, իսկ խոսակցություններն իր հետ վարել է Էդ. Զաքարյանը։
Վարչությունում գտնվելու ժամանակ իր բջջային 077-339914 հեռախոսահամարին կատարված զանգերին չի կարողացել պատասխանել, Էդ.Զաքարյանի համաձայնությամբ խոսել է միայն Խ.Մանուկյանի հետ, ում հայտնել է իր գտնվելու վայրի և Գ.Մարտիրոսյանին հանդիպելու անհրաժեշտության մասին։
Իրեն դատաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու խնդրանքով որևէ ոստիկանի չի դիմել, իմացել է, որ անկախ ամեն ինչից` իրեն փորձաքննության են տանելու, քանի որ ոստիկանների միջև տեղի ունեցած զրույցներից լսել է, որ «վերևից» նման հրաման կար։
Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին տեսել է վարչությունից իրեն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության տանելիս։
Թեև համոզված է եղել, որ թմրանյութ չի գործածել, սակայն մտավախություն է ունեցել, որ եթե ոստիկաններին անհրաժեշտ լինի դա ապացուցել, վերջիններս ամեն ինչ կանեին փորձաքննության եզրակացությամբ այն հաստատելու համար։
Վկա Խաչատուր Մանուկյանի՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ ինքն իր նշանածի եղբոր` Դ.Եդիգարյանի աշխատանքի վայր՝ «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, այցելելու նպատակով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, զանգահարել է նրան։ Վերջինս հայտնել է, որ դեպք է պատահել և առաջարկել է զանգահարել նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով կբացատրի, թե ինչ է պատահել։ Զանգահարել և Գևորգից տեղեկացել է, որ «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով նույն օրը Դավիթը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Պայմանավորվել ու Գևորգի հետ հանդիպել են նույն վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Գևորգը հայտնել է, որ Դավիթին բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկն իր մտերիմներից է, ով գործը փակելու համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրանքով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել Էդ.Զաքարյանը, ով հայտնել է, թե Դավիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել։ Էդուարդը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում իրեն տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող ճարել, և Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպատակով առաջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդուարդը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել՝ ասելով որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրինական ընթացք, և Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զանգահարել է Դավիթի բջջային հեռախոսահամարին, ում նույնպես առաջարկել է դիմել ծանոթ ոստիկանի օգնությանը, սակայն Դավիթն առարկել է` հիմնվելով Էդ.Զաքարյանի՝ գործի բարդանալու վերաբերյալ նախազգուշացման վրա։ Անհրաժեշտ գումարը փնտրելու նպատակով զանգահարել ու Գևորգի հետ 3-րդ մասում հանդիպել է իր ու Դավիթի ընդհանուր ծանոթ Արմեն Դարբինյանին և պատմել եղելությունը։ Արմենը, զարմանալով պահանջվող կաշառքի չափից, խորհուրդ է տվել դիմել ծա-նոթների` հարցը լուծելու համար։ Կրկին զանգահարել է Դավիթին` ծանոթ ոստիկանին դիմելու համար նրա համաձայնությունն ստանալու համար, սակայն Դավիթը պնդել է, որ նման քայլի չդիմեն` վախենալով Էդ.Զաքարյանի խոսքերից։ Քանի որ Արմենը գումար չի ունեցել, հեռախոսով գումար է խնդրել ընկերոջից, որից հետո ինքն ու Գևորգը Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» կազինոյի մոտ հանդիպել են Արմենի ընկերոջը` Գուրգեն Սարգսյանին, ով իրենց տվել է 200.000 դրամ, սակայն նրան չեն հայտնել, թե ինչ նպատակով են վերցնում գումարը։ Այդ ընթացքում Էդ.Զաքարյանը պարբերաբար զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հետաքրքրվել, թե պահանջված գումարն ինչ եղավ, ինչու են ուշացնում։ Ժամը 17:00 ահմաններում Էդուարդը կրկին զանգահարել է Գևորգին և հայտնել, որ Դավիթին պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, որից հետո բաց կթողնեն։ Դրանից հետո մեկնել է Արտաշատ, հանդիպել Դավիթի գործընկեր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից, Լիլիթ Գրիգորյանին, ում պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի և ոստիկանների կողմից պահանջված կաշառքի մասին, ու Լիլիթից վերցրել է 50.000 դրամ։ Վերադառնալով ք.Երևան՝ «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանի և Դ.Եդիգարյանի հետ։ Վերջինս պատմել է, որ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյան իրեն ազատ են արձակել՝ պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկանալով, որ շորթման զոհ են դառնում, Դավիթի հետ ներկայացել են ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ Դավիթը հանցա-գործության մասին համապատասխան հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել Գ. Մարտիրոսյանին։
Նույն օրը ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակում վերադարձել են «Հինգ Աստղ» սրճարան, որտեղ Գևորգին խնդրել են զանգահարել Էդուարդին ու հայտնել, որ 400.000 դրամից ավել գումար չեն կարող տալ։ Գևորգը կատարել է իրենց խնդրանքը, ինչին Էդ.Զաքարյանը համաձայնել է։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 15:00-ի սահմաններում, «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում Դավիթի հետ հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ խոստացված 400.000 դրամն իրենց մոտ է։ Գևորգը զանգահարել և այդ մասին հայտնել է Էդ.Զաքարյանին, ով առաջարկել է գումարը թողնել Գևորգի մոտ։ Գևորգը չի համաձայնել գումարը վերցնել, իսկ իրենք առաջարկել են այն անձամբ տալ Էդ.Զաքարյանին։ Գևորգը կրկին զանգահարել է Էդուարդին, սակայն վերջինս հրաժարվել է իրենցից անձամբ գումարը վերցնել և առաջարկել է այն թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Դրանից հետո դուրս են եկել ատամնաբուժարանից, որտեղ Գ.Մարտիրոսյանը ծանոթների` Կ.Ղազանչյանի և Ա.Հովհաննիսյանի հետ քննարկել է, թե գումարն ով պետք է տանի Էդուարդի մատնանշած բենզալցակայան, սակայն դա չի կատարվել, քանի որ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Գևորգին, Աշոտին և Կարենին բերման են ենթարկել ոստիկանություն։
Վկա Աշոտ Հարությունյանի՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ անձնական ֆինանսական հարցերը լուծելու կապակցությամբ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին պայմանավորվածոււթյուն է ձեռք բերել անձանց հետ հանդիպել մանկու-թյան ընկերոջ` Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատանքի վայրի` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմաց։ Գևորգի հետ հանդիպման գնալու ակնկալիքով այցելել է ատամնաբուժարան, սակայն վերջինս հրաժարվել է միանալ իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմբերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհանուր ծանոթ Էդ.Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամնաբուժարանից ոստիկանություն են բերման ենթարկել գործընկերոջը` Դ.Եդիգարյանին։ Գևորգը հայտնել է, որ իր միջնորդությամբ Էդուարդը խոստացել է «փակել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետագայում հանուն իրեն համաձայնվել է այդ հարցը «լուծել» 2.000 ԱՄՆ դոլարով, այնինչ՝ ինքը սակարկել ու պայմանավորվել են Էդուարդին տալ 400.000 դրամ։ Իր հետ հանդիպման չգնալու հանգամանքը Գևորգը պատճառաբանել է նրանով, որ սպասում է Դ.Եդիգարյանին, ով պահանջված գումարը պետք է բերի ատամնաբուժարան, որպեսզի փոխանցեն Էդ.Զաքարյանին։
Պայմանավորվել ու հանդիպման է գնացել իր մյուս ընկերոջ` Կարեն Ղազանչյանի հետ, այնուհետև միասին վերադարձել են ատամնաբուժարան, որտեղ հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր Գ.Մարտիրոսյանի հետ դուրս են եկել։ Կարենի հարցին պատասխանել է, որ Գևորգի միջոցով Էդուարդի հետ համաձայնության են եկել Դավիթին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար Էդուարդին տալ 400.000 դրամ կաշառք։ Քիչ անց Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են ատամնաբուժարան, իսկ ինքն ու Կարենը Գևորգի հրավերով դուրս են եկել այնտեղից։
Ատամնաբուժարանի դիմաց Գևորգն իրեն խնդրել է հեռախոսով պայմանավորվել Էդուարդի հետ ու Դավիթի հետ կաշառքի գումարը տանել նրան։ Գևորգի բջջային հեռախոսով խոսել է Էդուարդի հետ, վերջինիս առաջարկով պայմանավորվել են գումարը տանել և թողնել քիչ հեռու գտնվող «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Քանի որ իր ավտոմեքենան սարքին չի եղել, առաջարկել է գումարը բենզալցակայան տանել Կարենի ավտոմեքենայով, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Քննարկել են, թե ինչպես գումարը տանեն Էդ.Զաքարյանի մատնանշած վայր, սակայն այն այդպես էլ չեն տարել, քանի որ խոսակցության ընթացքում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոստիկանություն։
Առաջին ատյանի դատարանում վկա Կարեն Ղազանչյանի տված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել է «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարան` համակուրսեցիների հետ հանդիպման։ Սրճարանում հանդիպել է վաղեմի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով պատմել է, որ նույն օրը ատամնաբուժարանից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհանուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդ.Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության նույն վարչություն են բերման ենթարկել իր գործընկեր, ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին, ում քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդուարդը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այն սակարկել և պայմանավորվել է Էդուարդին տալ 600.000 դրամ։ Որոշ ժամանակ անց սրճարան են եկել Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը, իսկ ինքն ընկերոջ հետ հեռացել է։
Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15:00-ի սահմաններում, իրեն զանգահարել է ընկերը` Աշոտ Հարությունյանը, ում հետ հանդիպել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմաց։ Աշոտի խնդրանքով՝ նրա անձնական ֆինանսական հարցերի կապակցությամբ, միասին հանդիպել են ինչ-որ անձանց, այնուհետև վերադարձել նույն ատամնաբուժարան։ Մտնելով ներս՝ նկատել է Գ.Մարտիրոսյանին, Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր այդ պահին դուրս են եկել սենյակից։ Աշոտից հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ կատարված «պատմությունը», և նա հայտնել է, որ Գևորգի միջնորդությամբ Էդ. Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են վերջինիս տալ 400.000 դրամ կաշառք` Դավիթին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար։ Քիչ անց Գևորգը, Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են սենյակ, իսկ ինքն ու Աշոտը Գևորգի առաջարկով դուրս են եկել ատամնաբուժարանից։ Դրսում Գևորգը բջջային հեռախոսով զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, հեռախոսը փոխանցել է Աշոտին՝ խնդրելով պայմանավորվել Էդուարդի հետ և պահանջված գումարը տանել նրա մատնանշած վայր։ Աշոտը Գևորգի հեռախոսով խոսել է Էդուարդի հետ, պայմանավորվել են, որ Աշոտն այդ գումարը տանի և թողնի «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Աշոտը հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան սարքին չէ, Գևորգն իրեն առաջարկել է գումարն իր ավտոմեքենայով տանել, սակայն, տեղյակ լինելով արարքի հակաօրինականության մասին, հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց։ Ցանկացել է հեռանալ, սակայն ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել իրենց։
Առաջին ատյանի դատարանում վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Արման Մացակյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 15:00-ի սահմաններում, բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանն իրեն հանձնարարել է Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նախապատրաստել նյութեր։ Տեղյակ չի եղել, թե Դ.Եդիգարյանին երբ են բերման ենթարկած եղել, ուստի գործընկերներից ճշտած ժամով կազմել է բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, այնուհետև՝ անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որից հետո նրանից վերցրել է բացատրություն, որոշումներ է գրել դատաքիմիական փորձաքննություն նշանակելու և նմուշներ ստանալու մասին, ինչպես նաև կազմել է արձանագրություն՝ փորձանմուշ ստանալու մասին, և այդ ամբողջ փաթեթը հանձնել է Գ.Գևորգյանին և Էդ.Զաքարյանին, ովքեր իրենց ավտոմեքենայով Դ.Եդիգարյանին տեղափոխել են փորձաքննությունների ազգային բյուրո։
Առաջին ատայնի դատարնում վկա, նախկինում ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր, Վահան Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 10:00-ից 11:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, օպերլիազորներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հետ ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբուժարանից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով։
Առաջին ատյանի դատարնում վկա Արմեն Դարբինյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին ինքը հեռախոսազրույց է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ ու վերջինիս խնդրանքով հանդիպել է Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին, ովքեր հայտնել են, որ Դ.Եդիգարյանին թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, ու նրան պատասխանատվության չենթարկելու համար ոստիկանության աշխատակիցները՝ որպես կաշառք, բավականին մեծ գումար են պահանջում։ Զանգահարել է ընկերոջը՝ Գուրգեն Սարգսյանին, ով աշխատում է Աշտարակի ձորում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատանը, որից հետո Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին ուղարկել է նշված խաղատուն, որտեղ նրանք Գ.Սարգսյանից վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ։
Առաջին ատյանի դատարնում վկա Գուրգեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր ընկեր Արմեն Դարբինյանի խնդրանքով ինքը 200.000 ՀՀ դրամ է տվել նրա ուղարկած մարդուն։
Առաջին ատյանի դատարնում վկա Լիլիթ Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, ատամնաբուժարան են եկել ոստիկանության երեք աշխատակից, որոնց բակում դիմավորել է բժիշկ Գ.Մարտիրոսյանը։ Ներս մտնելով՝ նրանք հարցրել են մյուս բժիշկ Դ.Եդիգարյանին, ով մոտեցել է նրանց, և առանձին զրուցելուց հետո ոստիկանները նրան տարել են։ Գևորգից տեղեկացել է, որ Դավիթին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Դրանից մոտ կես ժամ անց Գևորգը դուրս է եկել ատամնաբուժարանից` հայտնելով, որ իր ծանոթ ոստիկանը Դավիթի հարցով իրեն կանչում է ոստիկանություն։ Ժամը 17:00-ի սահմաններում իր բջջային հեռախոսին է զանգահարել Դավիթի ընկերներից Խաչիկը, ով իր տեղը ճշտելով՝ շտապ հանդիպում է խնդրել։ Ժամը 20:00-ի սահմաններում Խաչիկը Արտաշատ քաղաքում հանդիպել է իրեն և խնդրել պարտքով գումար տալ՝ ոստիկանությունում Դավիթի գործերի համար։ Խաչիկին տվել է 50.000 դրամ։
«Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 18.12.2012թ. արձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված համապատասխան գործողությունների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին Խաչատուր Մանուկյանի, Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի միջև «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում և բակում տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում վերջիններս քննարկել են, թե ինչ եղանակով պետք է գումարը փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Սկզբում առաջարկել են Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով փոխանցել, սակայն նա հրաժարվել է։ Զրույցի ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը մի քանի անգամ հեռախոսազանգեր է կատարել Էդ.Զաքարյանին, իսկ մեկ անգամ հեռախոսը փոխանցել է Դ.Եդիգարյանին։ Հերթական հեռախոսզրույցներից մեկի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանը վստահեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է և անհանգստանալու ոչինչ չկա, որից հետո Դ.Եդիգարյանին ու Խ.Մանուկյանին հայտնել է, որ զրուցակիցն ասել է, թե գումարն անձամբ չի վերցնի, ու առաջարկել է այն թողնել բենազալցակայանում։ Դուրս են եկել կլինիկալից, քիչ անց նրանց են մոտեցել նաև Ա.Հարությունյանն ու Կ.Ղազանչյանը։ Գ.Մարտիրոսյանը շարունակել է զրուցել հեռախոսով, հետո հեռախոսը փոխանցել է Ա.Հարությունյանին։
«Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 19.12.2012թ. արձանագրության համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված գաղտնալսումների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։08-ին, Դ.Եդիգարյանն իր շահագործած 093-020178 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանի շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Դ.Եդիգարյան. «Ախպե՛ր, խոսացի՞ր»։
Գ.Մարտիրոսյան. « Չէ՛, ախպե՛ր, ասում ա, վեկալեք, էկեք տեսեք իրար, հաստատ փողը կա, զանգեք ինձի»։
Դ.Եդիգարյան. «Այսի՞նքն, գամ քեզի տենա՞մ։ Հա՛, լա՛վ, ախպե՛րս։ Հեսա մի հատ տենամ՝ ինչ ենք անում, զանգեմ քեզ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, արեք, ախպե՛ր, իրար հետ կտանենք, դուք ձեր ձեռով կտաք, կպրծնեք, էլի, էդ փողից։ Հորս արև, ես չեմ ուզում ոչ մի բանի մեջ խառնվեմ»։
Դ.Եդիգարյան. «Լավ։»։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։58-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել են հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, հլը մի վայրկյան, ախպե՛ր, եկել ա էդ մարդը փողով, էդ չորս մանեթը ձեռն ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, հա՛, վոբշմ, պահի մոտդ ես քեզ կասեմ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ, լսի, ինչ ա ասում, ասում ա, ես ուզում եմ մի հատ իրան տենամ, իրան երկու հատ հարց ունեմ ես տալու, կարող ա՞ էդքանից հետո ինձ էլի անհանգստացնող լինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ինքն ասել ա հարույր տոկոսով չէ։ Դու էդի վեկալ պահի քո մոտ, ես իրիկունը կզանգեմ քեզ, կտենամ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Եղա՛վ, ասա ինքը քեզ ասում ա հարյուր տոկոսով չէ, արխային եղի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Տամ հեռախոսով իրան ասա, թող խիղճը հանգիստ լինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Տու՛ր»։
Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Դ.Եդիգարյանին.
Էդ.Զաքարյան. «Դավի՛թ, ապե՛, ես շատ բան չանեմ, դու լրիվ արխային եղի, եթե հանկարծ մի բան կլինի, ես, իմացի, կամ, դու արխային, հաստատ չի լինի ոչ մի բան»։
Դ.Եդիգարյան. «Ի՞նչ ա արվում, ի՞նչ չի արվում»։
Էդ.Զաքարյան. «Դե, ես Գևորին ասեցի, ախպե՛րս, դուք ըտենց արեք, մենք կտենանք իրար էս քանի օրը, կխոսանք»։
Դ.Եդիգարյան. «Ե՞րբ կարաս դու մոտավոր էսօր ինձ տենաս»։
Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, էսօր կարող ա չգիտեմ, ախպեր ջան, չեմ կարա ասեմ, էդ բան արա, Գևորը քեզ կասի, բայց լրիվ նորմալ ա, դու էդի թող Գևորի մոտ, բան կանեմ հետո»։
Դ.Եդիգարյան- Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Դրանից անմիջապես հետո` ժամը 16։03-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Գևորգյանի շահագործած 077-704070 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը..
Էդ.Զաքարյան. «Գև՛, բա ի՞նչ կա, ի՞նչ եք անում»։
Գ.Գևորգյան. «Նստած ենք, հլը, ախպե՛ր, սպասում ենք»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն տղեքին թողի՞ն»։
Գ.Գևորգյան. «Չէ՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Արա՛, լավ, ասա, հո դուք աննորմալ չե՞ք»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն մոմենտն եղավ, դե, Վաղոն ըտեղ չի՞»։
Գ.Գևորգյան. «Ո՞րն եղավ»։
Էդ.Զաքարյան. «Է՛ն»։
Գ.Գևորգյան. «Ըլա՞վ»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, թողել եմ Գևորիկի մոտ»։
Գ.Գևորգյան. «Ինչքա՞ն»։
Էդ.Զաքարյան. «Էտի, Չորս, որ ասում էի»։
Գ.Գևորգյան. «Բա՛, չասիր, այ, ք.... տունդ»։
Էդ.Զաքարյան. «Չորս հատ, էլի, ախպե՛րս, կանֆետից»։
Գ.Գևորգյան. «Հա, բա, չասի՞ր, որ չորս հատ չէր, այ..»։
Էդ.Զաքարյան. «Դե էլ ի՞նչ ասեմ, պրծնեմ էսքանից հետո, ախպե՛ր, իրանց մերն էլ.....»։
Գ.Գևորգյան. «Դե էդ էլ վեկալ։ Հա՛, պիտի զանգես, ասե՛ս, ճի՛շտ ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, լավ»։
Գ.Գևորգյան. «Լավ, հեսա էկավ Վարդանյանը։ Դո՞ւ ես զանգում իրան»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։
Այնուհետև` ժամը 16։07-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Վ.Վարդանյանի շահագործած 094-939399 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Վ.Վարդանյան. «Հա՛, Էդո՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Վարդանյան, վերցրեցի էդ թուղթը, ասեց 5-6-ին կգաս, կվերցնես»։
Վ.Վարդանյան. «Դե՛ վսյո, մի հատ տես՝ ինչ ես անում, հինգն անց կեսի կողմերը գնա, վերցու»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, էն մոմենտն էլ էղավ, Վարդանյա՛ն, էդ էր, որ ասում էի»։
Վ.Վարդանյան. «Ո՞րը»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն չորս հատինը, չորրորդ մասիվ»։
Վ.Վարդանյան. «Էդքա՞ն էղավ»։
Էդ.Զաքարյան. «Էտ էլ որ էղավ, Վարդանյա՛ն, իմ արև, պատկերացրու, թե իրոք ես բան չեմ»։
Վ.Վարդանյան. «Լա՛վ, վեկալե՞լ ես»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, մոտն ա հլը էն Գևորիկի։
Վ.Վարդանյան. «Հլը սպասի, կասեմ, մի րոպե, կասեմ»։
Նշված օրը` ժամը 16:34-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, տար թող կալոնկեն»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ու՞մ մոտ»։
Էդ.Զաքարյան. «Աշխատողի` Աբոյի կամ Էդոյի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Նորմալ ա, չէ՞, Գևոր»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Բան չկա, սաղ նորմալ ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Արխային լինե՞մ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Պրինցիպի, ես արխային եմ»։
Էդ.Զաքարյան. «Էթե դու արխային ես, տա՛ր, թո՛ղ կալոնկեն»։
Դրանից հետո` ժամը 16։42-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛ր, ասում ա, ես ոչ մեկի փող չեմ տալիս։ Ես կտենամ իրան կտամ, ես էլ իրա հետ մի հատ կխոսամ, որ սիրտս հանգիստ էթամ տուն»։
Էդ.Զաքարյան. «Հաաա, է՞դ պիտի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ուրեմն, ապե՛, կ...... կերաք, չկա, վոբշեմ, չի լինում էդ բանը»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Տենց էլ ասե՞մ»։
Էդ.Զաքարյան. «Եթե քեզ չի ուզում տա, ասա՛, ինքը, մոռացի, քեզնից տենց դվիժենի անի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ապե ՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Էղավ, ես, ասա ինքը քեզ ասել ա՝ որը ոնց»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Էդ.Զաքարյան. «Ջոգի՞ր։ Ասա՛, ինքը քեզ ասել ա, ասա, եթե տենց չես անում, ուրեմն գնա, վաբշե, քո հերն էլ անիծած։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Քիչ անց` ժամը 16:47-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից կրկին զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, մի վայրկյան»։
Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Աշոտ Հարությունյանին.
Ա.Հարությունյան. «Է՞դ»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։
Ա.Հարությունյան. «Բար լուս, ախպե՛րս»։
Էդ.Զաքարյան. «Բար լո՞ւս...»
Ա.Հարությունյան. «Ո՞նց ես։ Փու՛չն ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հաա՜ա, ապե՛ր»։
Ա.Հարությունյան. «Ախպե՛ր, ստեղ Գևը գործ ա անում, ինչ, ասում ա, էս տղու հետ, ասումա, տանեմ, թողեմ ըտեղ։ Ո՞ւմ պտի տանք»։
Էդ.Զաքարյան. «Բանին, ապե՛ր, տար տուր»։
Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես տանեմ ձեր տուն կամ խանութ»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, չէ՛, չէ՛... Տար տուր կալոնկեն, ապե՛ր»։
Ա.Հարությունյան. «Ով ուզում լինի՞ աշխատողներից»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛։ Էդոն կամ Աբոն պտի ըլնի, է՛լի»։
Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես ընդուց զանգեմ, տամ, դու ասա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ախպե՛ր, էլ զանգել պետք չի կամ զանգի, ախպե՛ր, թող ընդեղ, զանգի ինձ, Փու՛չ ջան։ Ի՞նչ կա, նորմա՞լ ա սաղ»։
Ա.Հարությունյան. «Խառը, է՛լի, ցավդ տանեմ, ձեռի հետ»։
Էդ.Զաքարյան. «Ո՞ւր ես, արա, չկաս, դամբու՛լ, կո՞րել ես»։
Ա.Հարությունյան. «Արա՛, ախպե՛րս, բեսամթ խառը, եսիմ, տենանք, ինչ կլինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ցա՛վդ տանեմ, դե՛, բռա՛տ, էտի շուտ հիմա կթողես, չէ՞, ապեր»։
Ա.Հարությունյան. «Ապե՛, մի 2-3 րոպեից դու կարաս զանգես։ Մի քանի րոպեից կզանգեմ»։
Էդ.Զաքարյան. «Է՞դ համարին»։
Ա.Հարությունյան. «Հա՛, հեսա Գևի համարով կիջնեմ, հետ կգամ»։
Էդ.Զա¬քարյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Ա.Հարությունյան. «Հա՛, ախպե՛րս»։
Այնուհետև, ժամը 16:49-ին Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, Է՛դ, դո՞ւ ես»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Գևն ա»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, Գև ջան»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել»։
Էդ.Զաքարյան. «Ինչա՞»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել։ Վրեն էլ բան կա, ոնց որ ժուչոկ-մուչոկի վարյանտ։ Որովհետև մի բան խոսալուց աչք-մաչքով ա անում։ Ասի տանում ենք սենց, էս ինչ տեղը թողվի էդ փողը»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, մի՛ տար, ապե՛ր, հետ տուր իրան»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, ախպե՛ր»։
«Լազերային սկավառակների զննում կատարելու վերաբերյալ» 20.12.2012թ. արձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա ստացված հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալները պարունակող լազերային սկավառակների զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
Խ.Մանուկյանին պատկանող 093-02-01-78 և 055-08-05-87 հեռախոսահամարներից 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Ա.Դարբինյանին պատկանող 098-26-46-46 և Լ.Գրիգորյանին պատկանող 055-79-95-00 հեռախոսահամարներին ընդհանուր առմամբ կատարվել է 27 հեռախոսազանգ և կարճ հաղորդագրություն, որոնք բաժանորդի գտնվելու վայրով և ժամանակագրությամբ հաստատում են Խ.Մանուկյանի ցուցմունքում նշած այն հանգամանքը, որ Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար պահանջված կաշառքի գումարը հայթայթելու նպատակով վերջինս զանգահարել, հանդիպել և պարտքով գումար է խնդրել Լ.Գրիգորյանից ու Ա.Դարբինյանից։
Գ.Մարտիրոսյանի 098-88-07-84 հեռախոսահամարից` Երևանի Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տարածքից, 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։59։05-ին, 1։44 րոպե տևողությամբ հեռախոսազանգ է կատարվել Էդ.Զաքարյանի շահա-գործած 094 00-06-07 հեռախոսահամարին։
Նշված հեռախոսազանգն իր ժամանակագրությամբ, տևողությամբ և կատարման վայրի տեղակայմամբ հաստատում է Գ.Մարտիրոսյանի, Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի, Ա.Հարությունյանի և Կ.Ղազանչյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմացից Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ որպես կաշառք պահանջած 400.000 դրամը Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը բերել են ատամնաբուժարան ու փորձել են ճշտել, թե գումարն ինչպես փոխանցեն նրան։
Գ.Մարտիրոսյանի հետ ունեցած հիշյալ հեռախոսազանգից անմիջապես հետո Էդ. Զաքարյանն իր 094 00-06-07 հեռախոսահամարից կատարել է երկու միմյանց հաջորդող հեռախոսազանգեր՝ ժամը 16։03։24-ին զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի 077-70-40-70 հեռախոսահամարին, ում հետ ունեցել է 0։57 րոպե տևողությամբ խոսակցություն, այնուհետև` ժամը 16։07։55-ին, զանգահարել ու 0։32 րոպե տևողությամբ հեռախոսազրույց է ունեցել նույն բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, ինչը հաստատում է շորթմամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախնական համաձայնության հանգամանքը։
ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փորձաքննությունների բաժնի կլինիկատոքսիկոլոգիական փորձաքննությունների բաժանմունք ներկայացված անձանց գրանցամատյանի զննության 13.12.2012թ. արձանագրության համաձայն՝ Դ.Եդիգարյանին Էդ.Զաքարյանի հետ փորձաքննության է ներկայացրել Գ.Գևորգյա-նը։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Երևան քա-ղաքի վարչությունից առգրավված՝ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերի համաձայն՝ Դ. Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 15:00-ին։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը սույն քրեական գործով 15.08.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ բեկանելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ. նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու վերաբերյալ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014թ. մարտի 25-ի որոշումը, հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«20. Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու համար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն
ա) ստանալով կամ,
բ) պահանջելով կամ,
գ) ստանալու խոստմամբ կամ,
դ) առաջարկն ընդունելով։
21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով« որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի, կարգադրության, համոզելու, շահագրգռելու, անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով, որը, սակայն, կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։
Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռք-բերման, կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու, պաշտոնատար ան-ձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով,գրավոր կամ բանավոր,հեռախոսով,էլեկտրոնային փոստով, այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով, որոնք, սակայն, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունեն։
Վերը նշված որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է, որ պաշտոնատար անձի կողմից ներ-կայացված ցանկացած պահանջ չէ, որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի ներկայացվող պահանջը լինի կոնկրետ, առկա և իրական, իսկ այս չափանիշներին չհամապատասխանող, զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։
Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպքում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր, հակաիրավական, գիտակցված և կամային այն-պիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին, որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ, այդ հարաբերություններում առաջացնում է բացասական փոփոխություններ, հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը, վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։
Այսպիսով, պահանջն առկա է, եթե այն ներկայացված, ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում, կարևոր է պարզել` ում կողմից, երբ, որտեղ, ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանքներում է այն ներկայացվել։
Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես« հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի, գույքի, գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ, կաշառք տվողի համար ակնհայտ, մասնավորապես, վկայի, թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պահանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով, որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։
Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը, ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը), իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն։ Մասնավորապես, պահանջի արտահայտման եղանակից, ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վերաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին, ապա վերջինս ներկայացված պահանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկատարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի, որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։
23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ եթե կաշառք տալու վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել, այլ կրել է ձևական բնույթ, այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում, քննարկվող հանցագործության համար որևէ նշանակություն չունի, որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկությունների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։
Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից, այլ այն պահից, երբ հանցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։
Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից, որոնց համաձայն`
«1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտա-հայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։
2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի, ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։
Մասնավորապես, 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների, ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայքարի պետությունների խմբի («GRECՕ»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների, որոնց բովանդակությունից բխում է, որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից, վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։
24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տարբերակման անհրաժեշտությանը։
Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքերում, երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով, մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու վերաբերյալ կամ անձին այնպիսի պայմանների մեջ դնելով, որ վերջինս հարկադրված լինի կաշառք տալ` իր իրավունքներին և օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառնացող հնարավոր վտանգը կանխելու համար, արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առկայության հանգամանքը։
Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու, այլև կաշառք տվողին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, և այդ անձը, մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը, բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ քան եռօրյա ժամկետում, այդ մասին կամովին հայտնել է քրեական հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է, եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել, հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասերով։
Վերոհիշյալ որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի նյութերին, դրանց ուսումնասիրությամբ հանգել է հետևության, որ. «կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարանները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդ. Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ, Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին, այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պահանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ. Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։
բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով, դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է, որ նույն օրը, ժամը 18։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։
Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին, այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին, կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար, հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ, որոնք ակնհայտ են եղել ինչպես հանցավորների, այնպես էլ տուժողի համար, այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել, քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել, կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։
Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի, Խ.Մանուկյանի, Դ. Եդիգարյանի, Ա.Հարությունյանի, Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ, 10-11-րդ կետերը)։
Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական, մասնավորապես, արտահայտվել է այնպիսի եղանակով, որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում, ներկայացված պահանջը մի քանի անգամ վերահաստատվել է, ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթներին, այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից, սպառնացել, որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա, անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ, չի համաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պահանջը։
28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով առ այն, որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահմաններում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ. Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել, հիմնավորված չեն։ Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի, Գ. Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։
30. Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերավորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը, իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը, պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման և կիրառվել է այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում»։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, հաշվի առնելով Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումներն ու հետևությունները, համակցության մեջ գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի արարքի որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, օրինական, հիմնավորված, պատճառաբանված է, բխում է քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից:
Սույն քրեական գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առաջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, տեղյակ չի եղել իր մասնակցությամբ, նախնական համաձայնությամբ խմբի կողմից սկզբնապես պահանջված գումարի առանձնապես խոշոր չափերի` 3000ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ, սակայն տեղյակ է եղել ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի կողմից որպես կաշառք պահանջված 400.000ՀՀ դրամի վերաբերյալ, պահանջվող կաշառքի գումարի առանձնապես խոշոր չափերի վերաբերյալ, Էդ. Զաքարյանի կողմից 400.000ՀՀ դրամի պահանջը ներկայացվել է Վ. Վարդանյանի գիտությամբ և համաձայնությամբ` վերջինիս հետ նախնական համաձայնության պայմաններում։
Այն, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում իրազեկված է եղել պահանջվող 400.000ՀՀ դրամ կաշառքի վերաբերյալ, հիմնավորված է քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով, մասնավորապես, ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի` 13.12.2012թ. ժամը 16.03.24 սկսված և 0.57րոպե տևողությամբ, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի` 13.12.2012թ. ժամը 16.07.55 սկսված և 0.32րոպե տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություններով, դրանց գաղտնալսման արձանագրությամբ, ինչը հաստատում է շորթմամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախնական համաձայնության հանգամանքը։
Վերը նշված եզրահանգման կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ գույք գույքի նկատմամբ իրավունք արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը։
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը մեղսագրելու համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով պետք է հիմնավորվի կաշառքի` առանձնապես խոշոր չափը:
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածն ամրագրում է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը սահմանում է, որ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասն ամրագրում է, որ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (ամբաստանյալի)։
ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը, հիմնվելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, գտնում է, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրու-թյան 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար։
Ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցը ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Վ. Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանը Վ. Վարդանյանին տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին` այն ներկայացնելով որպես <<չորս հատ, չորրորդ մասիվ>>:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ ապացույցում առկա տվյալները` <<չորս հատ, չորրորդ մասիվ>> բառակապակցությունները, համակցելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված այլ օբյեկտիվ տվյալներով, այն է` Գ.Մարտիրոսյանի, Կ.Ղազանչյանի, Ա.Հարությունյանի պայմանավորվա-ծության արդյունքում վերջինիս կողմից նշված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի հրահանգով պետք է թողնվեր <<Նարեդենտ>> ատամնաբուժարանից ոչ հեռու գտնվող <<Պեգաս>> անվանումով բենզալցակայանում, սակայն չեն հասցրել գումարը տեղափոխել նշված բենզալցակայան, քանի որ ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել նրանց, իսկ տուժող Դ. Եդիգարյանի մոտից հայտնաբերվել են 20/քսան/ հատ 20.000/քսան հազար/ անվանական արժեքով ՀՀ թղթադրամներ, գալիս է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը տեղյակ է եղել իր մասնակցությամբ նախնական համաձայնությամբ խմբի կողմից պահանջված միայն 400.000 ՀՀ դրամ գումարի վերաբերյալ:
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին նախաքննությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմի` կաշառքի առանձնապես խոշոր չափերի վերաբերյալ, ոչ նախաքննությամբ, ոչ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։
Նկատի առնելով վերոգրյալը, Առաջին ատյանի դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ հա-մաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգել այն հետևության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերավորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատրաման համար։
Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա Առաջին ատյանի դատարանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարել նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդրադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը։
Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր, ուստի, անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։
Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերաորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանքներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վեր-լուծություն։
Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել:
Պահպանված են ապացույցների ստուգման և իրավական գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ իրավական գնահատական է տվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներին:
Վերը նշված հիմնավորումներով դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Նկատի առնելով, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը բերվել է միայն ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու խնդրանքով, Վերաքննիչ դատարանը դատավճռով լուծված մյուս հարցերը քննության առարկա չի դարձնում:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1-րդ, 385-րդ, 386-րդ, 390-րդ, 391-րդ, 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ դատախազի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Տ. ՍԱՀԱԿՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով`
Նախագահող դատավոր` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ռ.Երիցյանի
պաշտպան` Կ.Հակոբյանի
ամբաստանյալ` Վ.Վարդանյանի
2016 թվականի մայիսի 31-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ Գլխավոր դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող` Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և մյուսների,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ս.Տոնոյանի 13.12.2012թ.-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցել է թիվ 62210612 քրեական գործ:
2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Վաղինակ Վարդանյանը ձերբակալվել է:
Նախաքննական մարմնի կողմից 15.12.2012թ-ի որոշմամբ Վաղինակ Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա, մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, ինչն արտահայտվել է հետևյալում.
Վաղինակ Վարդանյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ.-ի դեկտեմբերի 12-ին թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչություն բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանից շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել հիշյալ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանի և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ: Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ-ի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.12.2012թ-ի որոշմամբ Վաղինակ Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը` 2 ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով 2012թ-ի դեկտեմբերի 13-ից:
2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 62210612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճռով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Նշված դատավճիռը բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան և 25.03.2014թ-ին կայացվել է որոշում, որով մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի և Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքները մերժվել են ու օրինական ուժի մեջ է թողնվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճիռը:
Մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի և Վ.Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքների հիման վրա ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործը 17.04.2014թ-ին ուղարկվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի 15.08.2014թ-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 25.03.2014թ-ի որոշումը բեկանվել են ու գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով Վաղինակ Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և դատապարտվել է ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Նույն դատավճռով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով, Գևորգ Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ, Վաղինակ Վարդանյանի մասով, վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյան:
Ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի և Գևորգ Գևորգյանի վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքներ չեն ներկայացվել:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Կ.Հակոբյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 17.05.2016թ. որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016 թվականի մայիսի 31-ին, ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքում, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի շենքում (թիվ 5-րդ դատական նիստերի դահլիճում):
2.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոք բերած անձ` ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող` Ռ.Երիցյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված դատավճիռն անհիմն է, անօրինական և ենթակա է բեկանման:
Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործով դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով Վաղինակ Վարդանյանը, Գևորգ Գևորգյանը և էդուարդ Զաքարյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և դատապարտվել են ազատազրկման 4 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Նշված դատավճռի դեմ մեղադրողի կողմից վերաքննիչ բողոք է բերվել՝ դատավճիռը բեկանելու և Էդուարդ Զաքարյանին, Վաղինակ Վարդանյանին, Գևորգ Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտելու խնդրանքով, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ մերժվել է:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշմամբ մեղադրողի վճռաբեկ բողոքը բավարարել է մասնակիորեն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը բեկանվել է ու գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության: Կայացված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի հետ, Դավիթ Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 12:00-ի սահմաններում կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գևորգ Մարտիրոսյանին, այնուհետև՝ Խաչատուր Մանուկյանին: Էդուարդ Զաքարյանը նրանց աոաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դավիթ Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք և Դավիթ Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա: Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ: Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել՝ պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հիմնավորված չեն ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել:
Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ:
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշմամբ նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով՝ 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը: Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերավորակելու մասին որոշում կայացնելիս ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները:
Արդյունքում չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, այսինքն՝ տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում:
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները հաշվի առնելով` Վճռաբեկ դատարանը բեկանել է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:
2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության աոաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, ավագ օպերլիազոր Վահան Հակոբյանը և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանը թմրամիջոց գործածելու կասկածանքով «Նարեդենդ» ատամնաբուժական կլինիկայից ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն:
Մինչև նրան բերման ենթարկելը՝ նույն կլինիկայի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ճանաչելով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանին, նրանից հետաքրքրվելով ու տեղեկանալով իր գործընկերոջը՝ Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու պատճառի մասին, Էդուարդ Զաքարյանին է տվել իր հեռախոսահամարը և խնդրել Դավիթ Եդիգարյանին օգնելու հնարավորության դեպքում դիմել իրեն:
Դավիթ Եդիգարյանին ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելուց հետո Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի և նույն բաժանմունքի պետ` ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի հետ, որոշել է Դավիթ Եդիգարյանից պահանջել կաշառք՝ նրան պատասխանատվության չենթարկելու, տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու, մասնավորապես՝ բժշկական արտոնագրից չզրկելու համար: Դրանից հետո Էդուարդ Զաքարյանը զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ եթե նա ցանկանում է օգնել ընկերոջը, ապա պետք է ներկայանա ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն:
Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքի մոտ Գևորգ Մարտիրոսյանը հանդիպել է Էդուարդ Զաքարյանին, ով Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու դիմաց նրանից, այնուհետև նրա միջոցով ծանոթացած ընկերոջից՝ Խաչատուր Մանուկյանից, պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք:
Խաչատուր Մանուկյանը փորձել է սակարկել կաշառքի գումարի չափը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, և պահանջված գումարը հայթայթելու նպատակով Դավիթ Եդիգարյանի գիտությամբ զանգահարել է Արմեն Դարբինյանին, ով նրան և Գևորգ Մարտիրոսյանին ուղարկել է Աշտարակ քաղաքում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատուն՝ ընկերոջ՝ Գուրգեն Սարգսյանի մոտ, ումից նրանք վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ, ապա մեկնել են քաղաք Արտաշատ ու «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի բուժքույր Լիլիթ Գրիգորյանից պարտքով վերցրել 50.000 ՀՀ դրամ:
Խմբի կազմում շորթմամբ կաշառք ստանալու նախնական հանցավոր դիտավորությամբ գործող ամբաստանյալները փաստացի ժամը 12:00-ից բերման ենթարկած տուժող Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստի արձանագրումը հերթապահ մասի թիվ 2 մատյանում և բերման ենթարկված անձանց հաշվառման գրքում տևական ժամանակ ձգձգել են, այդ կապակցությամբ նյութեր չեն նախապատրաստել:
Նույն օրը` ժամը 17:00-ի սահմաններում, Խաչատուր Մանուկյանն Էդուարդ Զաքարյանին Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով տեղեկացրել է, որ հավաքվել է ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ և խնդրել է բավարարվել այդ գումարով, որին Էդուարդ Զաքարյանը չի համաձայնել, միայն դրանից հետո ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում կազմվել են Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ նյութեր, ինչը Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարարությամբ իրականացրել է ավագ օպերլիազոր՝ Արման Մացակյանը, ով կազմել է Դավիթ Եդիգարյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությունները, նրանից վերցրել է բացատրություն, որով Դավիթ Եդիգարյանի թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը չի ընդունել: Նաև նշանակվել է տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն և ժամը 17:30-ի սահմաններում, ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանն ու Գևորգ Գևորգյանը Դավիթ Եդիգարյանին ուղեկցել են ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, որտեղ վերջինիս մազի և մեզի փորձանմուշներ տալուց հետո նրան ազատ են արձակել: Ազատ արձակվելուց առաջ Էդուարդ Զաքարյանը Դավիթ Եդիգարյանին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով:
Գևորգ Գևորգյանը, լսելով դա, ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը «զիջել են»: Մինչև հաջորդ օրը՝ տուժող Դավիթ Եդիգարյանը և Խաչատուր Մանուկյանը Գևորգ Մարտիրոսյանի միջնորդությամբ և միջոցով կաշառքի գումարի չափը վերստին սակարկել ու հասցրել են 400.000 ՀՀ դրամի, ինչին ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը համաձայնվել է: Նույն օրը, ժամը 16:07-ին, Էդուարդ Զաքարյանը զանգահարել է Վաղինակ Վարդանյանին և տեղեկացրել վերը նշված գումարի մասին:
Նույն օրը, երեկոյան, Դավիթ Եդիգարյանն իրենից կաշառք շորթելու վերաբերյալ կամավոր հայտնել և հաղորդում է տվել ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, ու ձեռնարկած օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 17:45-ին, 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքի փոխանցումն Էդուարդ Զաքարյանին խափանվել է:
Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վաղինակ Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնվելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար:
Ըստ Առաջին ատյանի դատարանի, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի և Վաղինակ Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը բացատրել է, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար:
Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգել է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերավորակվի և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար:
Առաջին ատյանի դատարանը, բավարար կերպով չգնահատելով գործի փաստական հանգամանքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, անհիմն կերպով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից վերավորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից՝ հակասելով անգամ նույն գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2015 թվականի օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշմանը:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ Էդուրադ Զաքարյանի «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնություն, այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր չի համարել Վաղինակ Վարդանյանի պատճառաբանությունն այն մասին, որ «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունը նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար: Այս պայմաններում անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանիդիրքորոշումը, քանի որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 16:07-ին, կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Վաղինակ Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գևորգ Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն՝ գումարի սակարկության վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին, ինչը վկայում է, որ Վաղինակ Վարդանյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դավիթ Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին:
Վերը նշված իրավական վերլուծությունը հաշվի առնելով, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է վորակել Վաղինակ Վարդանյանի արարքը, չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397- րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում:
Վերոգրյալի հիման վրա, մեղադրող Ռ.Երիցյանը բառացիորեն խնդրել է հետևյալը.
«1.Վերաքննիչ բողոք բաց թողնելու ժամկետը համարել հարգելի և այն վերականգնել,
2.Սույն բողոքն ընդունել վարույթ,
3.Բեկանել թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 րեական գործով Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը ու Վաղինակ Վարդանյանին դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նշանակելով համաչափ պատիժ»:
3.Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանի փաստարկները.
ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը, միջնորդելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժել, Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Նշել է, որ 15.03.2016թ. Առաջին ատյանի դատարանի ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով կայացված դատավճռով ամբաստանյալներ Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանը և Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրեն ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից:
Նույն դատավճռով Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանին մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Վ.Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ, նրա պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից:
22.04.2016թ. նշված դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով նյութական իրավունքների խախտման հիմքով՝ արարքի որակման մասով, վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրող Ռ.Երիցյանը, խնդրել է բեկանել ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով կայացված դատավճիռն ու Վ.Վարդանյանին դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով՝ նշանակելով համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար կերպով չի գնահատել գործի փաստական հանգամանքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, անհիմն կերպով ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից վերավորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով: Նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից՝ հակասելով անգամ նույն գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2015թ. օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշմանը:
Նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ Էդուարդ Զաքարյանի «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնություն, այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր չի համարել Վաղինակ Վարդանյանի պատճառաբանությունն այն մասին, որ «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունը նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար: Այս պայմաններում անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, քանի որ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 16:07-ին կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Վաղինակ Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գևորգ Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն՝ գումարի սակարկության վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին, ինչը վկայում է, որ Վաղինակ Վարդանյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դավիթ Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին:
Ի վերջո, մեղադրողը վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը, նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է որակել Վաղինակ Վարդանյանի արարքը, չի կիրառել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման:
Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ մեղադրող Ռ.Երիցյանի բողոքն անհիմն է, այն չի բխում ինչպես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2015թ. օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից, այնպես էլ գործով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից:
Նախ, անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռին, նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերլուծությունների հիմքում դրել է նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշման դիրքորոշումներն ու հետևությունները և նշել. «(...) Վերլուծելով ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ Գ.Մարտիրոսյանի և տուժողի նախաքննական ցուցմունքները, վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հիշյալ հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը՝ որպես պաշտոնատար անձինք, նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, միջնորդի միջոցով և անձամբ տուժողից պահանջել են առանձնապես խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ կատարել են հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն:
(...)Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով նաև հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առաջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, սակայն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառքի պահանջը ներկայացվել է նրա գիտությամբ և համաձայնությամբ՝ այսինքն կաշառքի պահանջը ներկայացվել է նաև նրա հետ նախնական համաձայնության պայմաններում:
Ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունից՝ դրա գաղտնալսման արձանագրությունից, հետևում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրազեկված է եղել պահանջվող կաշառքի մասին:
Նախնական համաձայնությամբ և շորթմամբ կաշառք պահանջելու մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը դատարանը հաստատված է համարում նաև իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի զեկուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մակագրությունը, որպես բաժանմունքի ղեկավար` նրա ցուցաբերած անգործությամբ և անհրաժեշտ հետևողականության չցուցաբերմամբ` բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավախախտման դեպքը տևական ժամանակ համապատասխան մատյանում ու գրքում չարձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու հարցում, նկատի ունենալով, որ նա նախապես տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու մասին և նրան բերման ենթարկելու ընթացքում անմիջական հեռախոսակապ է պահպանել ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ:
Միաժամանակ, դատարանը հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված վերոգրյալ ապացույցների վերլուծությամբ եզրահանգում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը, ով տուժողից շորթմամբ կաշառք ստանալու համար գործել է ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, տուժողից պահանջել է առանձնապես խոշոր չափով կաշառք կամ նախապես տեղյակ է եղել առանձնապես խոշոր չափով պահանջվող կաշառքի (գումարի չափի) մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար:
Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը:
Սույն գործով՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնվա՞ծ է արդյոք գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության վրա:
Պաշտպան Կ.Հակոբյանը, հղում կատարելով ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածին, ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածին, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասին, նշել է, որ շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (ամբաստանյալի):
Դատարանը, հիմնվելով դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, հանգում է հետևության, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար:
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննությամբ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը բացատրեց, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար:
Տվյալ դեպքում դատարանը գտնում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ դատաքննությամբ ձեռք չբերվեցին և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները:
Դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանում և գնահատում է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար:
Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա դատարանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարում նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդրադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը:
Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր, ուստի անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար:
Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել:
Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերավորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանքներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վերլուծություն:
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալների և Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ու տուժող Դ.Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներին, գտնում է, որ կաշառքի գումարի չափի մասով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Մարտիրոսյանի ու տուժող Դ.Եդիգարյանի, իրենց վերագրվող արարքները կատարած չլինելու մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հիշյալ ցուցմունքները արժանահավատ չեն ու հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ ընդունված և գնահատված մյուս ապացույցներով ու գործի փաստական հանգամանքներով: (…)»:
Պաշտպանը գտել է, որ Վճռաբեկ դատարանը նշված որոշմամբ չի լուծել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ամբաստանյալների մեղավորության հարցը, քանի որ հակառակ դեպքում դատարանն իր որոշմամբ իրավասու էր և կարող էր մեղավոր ճանաչել և պատիժ նշանակել: Նման որոշման բացակայությունը հաստատում է դատարանի գնահատականները:
Ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ դատաքննությամբ հաստատվել է, որ տուժող Դ.Եդիգարյանին ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժին բերման ենթարկելու ժամանակ 12.12.2012թ. ժամը 12-ի սահմաններում Վ.Վարդանյանը բացակայել է, գտնվել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14:30-ի սահմաններում, իսկ մինչ այդ ժամը 12:00-ի սահմաններում արդեն իսկ ամբաստանյալ Է.Զաքարյանը բանակցություններ էր սկսել տուժողի, վերջինիս մտերիմ, գործով վկա Խ.Մանուկյանի և միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի հետ: Մինչ խորհրդակցությունից բաժին վերադառնալը ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը հեռախոսային խոսակցություններ չի ունեցել նաև մյուս ամբաստանյալների հետ (հիմք՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերծանումները):
Բացի այդ, մեղադրողի փաստարկներն այն մասին, որ դատարանը ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքն անարժանահավատ գնահատելու պայմաններում կարող էր նաև հիմնավորված համարել մյուս ամբաստանյալների հետ նախնական համաձայնությամբ 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելը, հակասում է ինչպես վերը վկայակոչված անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ հանրահայտ սկզբունքի բովանդակությանը, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով ապացույցների գնահատմանը ներկայացվող պահանջներին:
Դեռ ավելին, դատական վիճաբանությունների փուլում Դատարանը մեղադրող Ա.Երիցյանից պահանջել է ամբաստանյալների ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղավորության վերաբերյալ ընդհանրական վերլուծությունները եզրափակել յուրաքանչյուր ամբաստանյալի վերաբերյալ կոնկրետ ապացույցների համակցության ներկայացմամբ, սակայն մեղադրողը չի կարողացել ներկայացնել հիմնավորումներ իր պաշտպանյալի վերաբերյալ, միայն վկայակոչել է ամբաստանյալներ Է.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի միջև դատավճռում վերը նշված հեռախոսային խոսակցությունը և իր ներքին համոզմունքը:
Ըստ պաշտպանի, ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բացակայում են կոնկրետ փաստական հանգամանքների վկայակոչումները, որոնցով հաստատվում են ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով արգելված արարք կատարելու հանգամանքը: Հաշվի առնելով նշված հանգամանքները, պաշտպան Կ.Հակոբյանը խնդրել է` որոշում կայացնել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով 15.03.2016թ. մեղադրական դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժելու, ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին:
Վերաքննիչ դատարանում մեղադրող Ռ.Երիցյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը միացավ պաշտպան Հ.Հակոբյանի դիրքորոշմանը:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը, գործով մեղադրող Ռ. Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով բողոքարկվող դատական ակտը (վերաքննիչ բողոքը բերվել է միայն ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով վերավորակելու պահանջով), լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի հեղինակի հիմնավորումները, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի գրավոր պատասխանը, ամբաստանյալի բացատրությունները, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.03.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և մյուսների` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած արարքի համար:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Քրեական պատասխանատվության հիմքի, անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, մրցակցության, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատությյան, ապացուցման ենթական հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.03.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճռի օրինականությունը, հիմնավորվածությունը, պատճառաբանվածությունը, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
Առաջին ատյանի դատարանի դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, պատճառաբանելով, որ որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ. Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել:
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր աշխատասենյակում Էդ. Զաքարյանն իրեն ասել է, որ տեղեկություն ունի Աջափնյակում գտնվող ատամնաբուժարանում աշխատող Արտաշատի բնակչի կողմից «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց գործածելու և իրացնելու մասին։ Նրան ասել է, որ զեկուցագիր գրի ու ներկայացնի վարչության պետին։ Համապատասխան ցուցում ստանալուց հետո՝ աշխատողներին ուղարկել է նշված հասցե` տվյալ անձին բերման ենթարկելու համար, իսկ ինքը գնացել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14-15-ի սահմաններում ու մտել է Գ.Գևորգյանի կամ Ա.Մացակյանի սենյակ, որտեղ նստած է եղել նաև Դ.Եդիգարյանը։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ իրեն թմրամիջոց պահելու համար են բերման ենթարկել, սակայն մոտը չունի ու չի գործածում թմրամիջոց։ Դրանից հետո հանձնարարել է նրան տանել փորձաքննության և ստորագրել է համապատասխան փաստաթուղթն ու տվել նրան ուղեկցողներին։
Մինչև Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելը Էդ.Զաքարյանի հետ ոչ մի խոսակցութ-յուն չի ունեցել, խորհրդակցության մասնակցելուց առաջ իր հեռախոսն անջատել է, Դ.Եդիգարյանից գումար չի ուզել և նման խոսակցությունների չի մասնակցել։
Դեկտեմբերի 11-ի երեկոյան իրեն զանգած է եղել իր ծանոթ Վահագնը, ով ասել է, որ Էդ.Զաքարյանն իրեն 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք և խնդրել է նրան փոխանցել, որ զանգահարի իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նա չի պատասխանում իր զանգերին։ Նրա խնդրանքը կատարել է և Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ Վահագի հետ լուծի իր փողային հարցերը։
Իր տեղեկությամբ Գ.Գևորգյանը խոստացած է եղել որոշակի գումար տալ Էդ.Զաքարյանին՝ պարտքը վերադարձնելու համար։
Կարծում է, որ իր և Էդ.Զաքարյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցում վերջինիս կողմից նշված «4 հատը» և «4-րդ մասիվ»-ը նշանակում է 400 դոլար։
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ քննության առնելով ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի` Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքները, ներկայացրած պատճառաբանությունները, Վերաքննիչ դատարանում բերված պատճառաբանությունները, այն համադրելով քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, ստուգելով ապացույցների ձեռք բերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքները, պատճառաբանությունները մտացածին են, չեն բխում քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, արժանահավատ չեն, նպատակ ունեն խուսափել կատարած հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Առաջին ատյանի դատարանում առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել՝ պատճառաբանելով, որ տուժողից պահանջել է ոչ թե 3.000 այլ 2.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը տեղյակ չեն եղել։
Էդ.Զաքարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին աշխատանքի վայրում ինքը մտել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մոտ և ասել, որ տեղեկություն ունի Դ.Եդիգարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու, պահելու և իրացնելու վերաբերյալ։ Վ.Վարդանյանի հանձնարարությամբ զեկուցագիր է գրել վարչության նախկին պետ Ն.Նազարյանի անվամբ, որից հետո խորհրդակցություն է տեղի ունեցել Վ.Վարդանյանի մոտ, ով իրենց տեղեկացնելով, որ ինքը խորհրդակցության է գնում 6-րդ վարչություն՝ հանձնարարել է բերման ենթարկել Դ.Եդիգարյանին։
Դրանից հետո՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ միասին գնացել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, որտեղ իրեն է մոտեցել իր հետ նույն թաղամասում բնակվող Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով ասելով, որ ինքն էլ է նշված ատամնաբուժարանում աշխատում, հետաքրքրվել է, թե ինչու են իրենք փնտրում իր ընկերոջը՝ Դ. Եդիգարյանին։ Ավելորդ հարցերից խուսափելու համար նրան ասել է, որ հարցը կապված է «լիցենզիայի» հետ։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին, երբ քիչ անց տեսել են նրան։ Ատամնաբուժարանից դուրս գալիս նորից իրեն է մոտեցել Գ.Մարտիրոսյանը և, տալով իր հեռախոսահամարը, խնդրել է հնարավորության դեպքում օգտակար լինել Դ.Եդիգարյանին։ Ինքն էլ նրան է տվել իր հեռախոսահամարը՝ անհրաժեշտության դեպքում իրեն զանգահարելու համար։
Երբ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության 6-րդ վարչություն, նա, մինչ այդ տեսնելով, որ Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթներ են, մոտեցել է իրեն և առաջարկել է խոսել։ Նա իրեն հարցրել է, թե ինչ պետք է անեն, որ ամեն ինչ լավ լինի, ինչին պատասխանել է, որ նրան օգնել հնարավոր կլինի, եթե նրա անալիզները փորձաքննությամբ մաքուր լինեն։ Որոշ ժամանակ անց իրեն զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը, ում խնդրանքով նրա հետ հանդիպել է դրսում և նրան նույնպես ասել է, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու միակ տարբերակն այն է, որ «ՊՈԱԿ»-ից նրա անալիզները մաքուր գան։ Նաև ասել է, որ նման հար-ցերը լուծվում են 10.000 ԱՄՆ դոլարով, կարող են լուծվել նաև 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն նրանց համար այն կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին՝ որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։
Որոշ ժամանակ անց վերադարձել է Վ.Վարդանյանը, ով բարկացել է՝ տեղեկանալով, որ դեռևս թղթերը չեն պատրաստել և Դ.Եդիգարյանին չեն տարել փորձաքննության։
Դրանից հետո, Ա.Մացակյանը կազմել է նյութերը, սակայն որոշ ժամանակ սպասել են, որպեսզի Դ.Եդիգարյանին պետական ավտոմեքենայով տանեն փորձաքննության, բայց ի վերջո նրան իր ավտոմեքենայով են տարել ՊՈԱԿ։
Ճանապարհին ինքը հաճախ խոսել է հեռախոսով, այդ թվում նաև Վահագն անունով անձի հետ, ում իր հանգուցյալ հոր շիրմաքարի դիմաց դեռ պարտք է եղել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վերջինս եղել է Վ.Վարդանյանի ընկերը կամ մտերիմը, Վ.Վարդանյանը նույնպես իրեն ասել է, որ արագ լուծի պարտքի հարցը, որպեսզի ղեկավարությունն այդ մասին չիմանա։ Այդ կապակցությամբ Գ.Գևորգյանն ասել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան և կարող է 500 ԱՄՆ դոլար տալ իրեն։ Իսկ Վահագն էլ հեռախոսով ասել է, որ պարտքից 1.500 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում իրեն կզիջվի պարտքի մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչին ինքը համաձայնվել է։
«ՊՈԱԿ»-ում Դ.Եդիգարյանից վերցրել են մեզի և մազի նմուշներ, իսկ այնտեղից ժամը 16:30-ից 17-ի սահմաններում դուրս գալուց հետո՝ Դ.Եդիգարյանին ավտոմեքենայից իջեցնելիս, պտտվել է դեպի նա և կամաց ասել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում ամեն ինչ լավ կլինի։
Երբ գտնվել է աշխատավայրում, նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը և խնդրել է ցած իջնել։ Դրսում հանդիպել է նրան և նրա կողմից՝ որպես Դ.Եդիգարյանի աներորդի կամ խնամի ներկայացված Խաչիկին, ով ցանկացել է պարզել, թե ինչքան փող է պետք Դ.Եդիգարյանին օգնելու համար, սակայն նրան չոր պատասխանել է, որ ինչ-որ պետք է արդեն ասվել է Գևորգին։
Դրանից հետո նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանն ու, ասելով, որ չեն կարողանում փողը բերել, հարցրել է, թե կլինի, որ 400.000 դրամ բերեն, ինչին պատասխանել է, որ պետք է գոնե 600.000 դրամ բերեն։ Երբ նա կրկին զանգահարել է և ասել, որ չի կարողանում պահանջված գումարը ճարել, համաձայնվել է, որ 400.000 դրամը բերեն։
Հաջորդ օրը Գ.Մարտիրոսյանին հեռախոսով ասել է, որ 400.000 դրամը տանեն «Պեգաս» բենզալցակայան ու տան Էդոին կամ Աբոին՝ ասելով, որ այն իր համար է։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Աշոտ Հարությունյանն ու ասել, որ գումարն ինքը պետք է տանի։
Դրանից հետո նրանց բռնել են։
Իր կողմից պահանջված գումարն իրեն պետք է եղել, որպեսզի պարտքի դիմաց տա Վահագնին և պրծնի նրանից, քանի որ մինչ այդ հանգուցյալ հոր շիրմաքարի համար արդեն իսկ տված է եղել 7.500 ԱՄՆ դոլար և երկար ժամանակ ձգձգել ու չի կարողացել տալ մնացած 2.500 ԱՄՆ դոլարը։ Հետո, երբ վերջինս ասել է, որ կարող է զիջվել 1.000 ԱՄՆ դոլարը, մտածել է, որ Գ.Գևորգյանի խոստացած 500 ԱՄՆ դոլարին ավելացնելով Դ.Եդիգարյանից պահանջած 400.000 դրամը՝ կարող է պրծնել պարտքից։
Եթե Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր չգար, ապա ինքը ժամանակ կշահեր և հետո կվերադարձներ վերցրած գումարը։
Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ պահանջվող 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է, որպեսզի նրա մազի և մեզի անալիզները մաքուր գան, որի դեպքում միայն հնարավոր կլինի օգնել նրան։ Նրան նաև ասել է, որ այդ մասին հանկարծ որևէ մեկը չպիտի իմանա՝ անգամ իր հետ աշխատողը։
Ինչ վերաբերվում է 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելուն, ապա դա ճիշտ չէ, տուժողն էլ է շեշտել, որ քննիչն իրեն ասել է, թե որևէ տարբերություն չկա՝ 2.000 ԱՄՆ դոլար է, թե 3.000, որի համար էլ նա ասել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։
Գ.Մարտիրոսյանն ու Խ.Մանուկյանը սուտ ցուցմունք են տվել։ Վերջինիս նույնպես 2.000 ԱՄՆ դոլար է ասել, ու չի բացառվում, որ նա ցանկացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար աշխատել՝ ասելով, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ինքը պահանջել։
Առաջին ատյանի դատարանում առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել՝ պատճառաբանելով, որ թեև մասնակցել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարության կատարմանը, և նրան բերման են ենթարկել ոստիկանություն, սակայն որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել։
Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ատամնաբուժարանում, որտեղից բերման են ենթարկել Դ.Եդիգարյանին, տեսել է Գ.Մարտիրոսյանին, ով մոտեցել է Էդ. Զաքարյանին և նրանք զրուցել են իրեն անհայտ ինչ-որ թեմայով։
Էդ.Զաքարյանի հետ միասին Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության տանելիս՝ ավտոմեքենայում Էդ.Զաքարյանի հետ խոսել են իր և նրա ունեցած պարտքերի մասին, ինքն իմացել է, որ նա հոր շիրմաքարի համար 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք Վ.Վարդանյանի ծանոթին, ով այդ գումարից 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել է, բայց պահանջել է վճարել մնացած 1.500-ը, ինչի համար Էդ. Զաքարյանին խոստացել է 500 ԱՄՆ դոլար տալ, քանի որ մինչ այդ վաճառած է եղել իր ավտոմեքենան, որի համար իրեն ամսեկան 400 ԱՄՆ դոլար են վճարելիս եղել։
Էդ. Զաքարյանի հետ տարբեր գումարների մասին զրուցել են նաև հեռախոսով, սակայն դրանք Դ.Եդիգարյանի հետ կապ չեն ունեցել։
Ինչ վերաբերվում է Վ.Վարդանյանին, ապա Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարությունը նա է տվել, որից հետո նա գտնվել է խորհրդակցությունում, ու նրան տեսել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց բավականին ժամանակ անց, նա եղել է հա-մազգեստով և, տեղեկանալով, որ դեռևս Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութեր չեն նախապատրաստվել, պահանջել է արագ կատարել դա։
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ քննության առնելով ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի ցուցմունքները, մասնավորապես` ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանին նախաքննության փուլում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի վերաբերելիության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նշված ամբաստանյալների ցուցմունքները չեն հիմնավորում, որ ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանը, լինելով նախնական համաձայնության խմբի կազմում, տեղյակ է եղել խմբի անդամների կողմից շորթման եղանակով պահանջվող կաշառքի առանձնապես խոշոր չափերի` 3.000/երեք հազար/ ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ:
Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված Գևորգ Մարտիրոսյանի՝ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան է այցելել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը` ոստիկանության երկու այլ աշխատակցի հետ, որտեղից նույն վարչություն են բերման ենթարկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Դ.Եդիգարյանին` ինչ-որ պարզաբանումների համար։ Էդ.Զաքարյանին ինքը խնդրել է Դավիթին օգտակար լինել ու նրան է փոխանցել իր այցեքարտը` հեռախոսահամարներով։ Ժամը 12-ի սահմաններում Էդ.Զաքարյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել է հանդիպել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ նա հայտնել է, որ Դավիթը կասկածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա Դավիթը կզրկվի բժշկական գործունեություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չունենալու համար նա իրենց նույն օրվա ընթացքում պետք է 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տա։ Միաժամանակ, Էդուարդը հետաքրքրվել է Դավիթի վճարունակության մասին։ Ինքը կասկած է հայտնել, թե Դավիթը նման գումար կարող է տալ, բայց խոստացել է հանդիպել Դավիթի ընկերներին ու ծանոթներին` անհրաժեշտ գումարը ճարելու համար։ Դավիթի քրոջ նշանածի` Խ.Մանուկյանի հետ պայմանավորվել ու հանդիպել է ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտակայքում, նրան պատմել է կատարվածի և կաշառքի պահանջի մասին։ Խաչատուրը ցանկություն է հայտնել անձամբ հանդիպել և զրուցել օպերլիազոր Էդուարդի հետ, որի համար զանգահարել է վերջինիս, պայ-մանավորվել և Խաչատուրի հետ հանդիպել են նրան՝ ոստիկանության վարչության շենքի մոտ։ Էդ.Զաքարյանը Խաչատուրին հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով, ու եթե այդ հանգամանքը հաստատվի, ապա վերջինս մեծ խնդիրներ կունենա։ Նրան ասել է, որ նրան պատասխանատվությունից և խնդիրներից ազատելու համար անհրաժեշտ է 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ։ Խաչատուրը խնդրել է գումարի չափն իջեցնել, սակայն Էդուարդը չի համաձայնել։
Գումար ճարելու նպատակով Խաչատուրը զանգահարել է ծանոթներին, նրանցից մեկին պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի մասին, ում ցուցումով Խաչատուրի հետ ուղևորվել են Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող կազինո, ինչ-որ տղայից վերցրել 200.000 դրամ, հետո մեկնել են Արտաշատ, նույն «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանից վերցրել են ևս 50.000 դրամ և վերադարձել են Երևան, որտեղ` «Հինգ Աստղ» կոչվող սրճարանում հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին։ Խաչատուրն ու Դավիթը սրճարանից հեռացել են ինչ-որ տեղից ևս 50.000 դրամ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ սրճարանում հանդիպել է իր ծանոթներից Կարեն Ղազանչյանին, ում պատմել է Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու, նրանից կաշառք պահանջելու մանրամասները։ Ժամը 23:00-ի սահմաններում զանգահարել է Էդ.Զաքարյանը և հետաքրքրվել, արդյո՞ք, Դավիթն ու Խաչատուրը գումարը ճարել են, ինչին պատասխանել է, որ մի մասը ճարել են, գնացել են մյուս մասի հետևից։ Էդուարդն առաջարկել է գումարը լինելուն պես զանգահարել իրեն։ Որոշ ժամանակ անց Խաչատուրն ու Դավիթը վերադարձել են սրճարան, հայտնել, որ ընդամենը 300.000 դրամ ունեն։ Զանգահարել, այդ մասին տեղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով պատաս-խանել է, որ դա քիչ է և առաջարկել է ավելացնել այն։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 12:00-սահմաններում, Էդ.Զաքարյանը կրկին զանգահարել է իրեն, հետաքրքրվել, թե գումարն ինչ եղավ։ Փորձել է հեռախոսով ճշտել Խաչատու-րից և Դավիթից, սակայն նրանք հեռախոսազանգերին չեն պա-տասխանել։ Ժամը 16:00-ի սահմաններում Դավիթն ու Խաչատուրն այցելել են ատամնաբուժարան, հայտնել, որ 400.000 դրամ կա իրենց մոտ։ Զանգահարել և այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդին, ով առաջարկել է գումարը վերցնել իր մոտ՝ ասելով, որ երեկոյան կասի, թե ինչ անի այն, սակայն Էդուարդին տեղեկացրել է, որ Դավիթն ու Խաչատուրը ցանկանում են անձամբ գումարը տալ նրան և համոզվել, որ Դավիթը հետագայում պրոբլեմներ չի ունենա։ Էդուարդի առաջարկով՝ հեռախոսը փոխանցել է Դավիթին, ում Էդուարդը տվել է հավաստիացումներ, որ գումարը տալուց հետո նա խնդիրներ չի ունենա։ Այդ ընթացքում ատամնաբուժարան են այցելել իր ծանոթներ Կարեն Ղազանչյանը և Աշոտ Հարությունյանը, որոնց տեղեկացրել է Դավիթի գործով Էդ. Զաքարյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության մասին։ Քիչ անց Էդուարդը զանգահա-րել է իրեն և խնդրել, որ գումարն ինքը տանի և թողնի «Պեգաս» բենզալցակայանում, սակայն ինքը մերժել է նրան և հեռախոսը փոխանցել Աշոտ Հարությունյանին, որպեսզի Էդուարդը նրան բացատրի, թե գումարն ուր պետք է տանել և ում մոտ թողնել։ Աշոտնն իր հեռախոսով պայմանավորվել է Էդուարդի հետ, սակայն հեռախոսազանգն ընդհատելուց հետո հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան անսարք է։ Նա առաջարկել է գումարն Էդ. Զաքարյանի մատնանշած վայր տեղափոխել Կ.Ղազանչյանի ավտոմեքենայով, սակայն Կարենը հրաժարվել է։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տիկանություն։
Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր նախաքննական ցուցմունքները՝ բացառությամբ գումարի չափի մասին իր հայտնած տեղեկությունների, ճիշտ են։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պահանջած գումարի չափին, ապա նա իրեն ասել է, որ Դ.Եդիգարյանի հարցը կլուծի 2.000 ԱՄՆ դոլարով՝ հաշվի առնելով իր գործոնը, քանի որ հակառակ դեպքում այդ գումարի չափը 3.000 ԱՄՆ դոլար կլիներ։
Նշված 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է եղել, որպեսզի Դ.Եդիգարյանի անալիզնե-րի պատասխանը մաքուր տրվեր։
Ինչ վերաբերվում է իր նախաքննական ցուցմունքներում նշված 3.000 ԱՄՆ դոլարին, ապա նշված չափը նշել է, քանի որ սրճարանում Խաչատուրն ու Դավիթն իրեն ասած են եղել, որ ոստիկանությունում իրենք արդեն գրել են, որ իրենցից 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով են կաշառք ուզել։ Այդ պատճառով, ինչպես նաև պրոբլեմներ չունենալու համար, ինքն էլ է նույն չափը նշել։
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված տուժող Դավիթ Եդիգարյանի` նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների համաձայն՝ 2012թ. նոյեմբերի վերջերին ինքը հայտնաբերել է պոլիէթիլենային պարկ` չոր, կանաչ զանգվածով, ու մտածելով, որ այն «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց է, օգտագործել է այն` ծխելու եղանակով։
2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայրից` ք.Երևանի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» անվամբ ատամնաբուժարանից, ՀՀ ոստիկանության Երևանի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը, ով նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գ.Մարտիրոսյանի մտերիմն է, օպերլիազորներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Հակոբյանի հետ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևանի վարչություն, որտեղ տեղեկացել է, որ բերման է ենթարկվել թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով, սակայն թմրանյութ օգտագործելու վերաբերյալ ոստիկանների կասկածները չի ընդունել։ Իրենից վերցրել են բացատրություն և մատնահետքեր, հայտնել են, որ ստուգման նպատակով տանելու են նարկոլոգիական դիսպանսեր։ Այդ ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ. Զաքարյանի հեռախոսահամարին, խոսել են իր գործի մասին, որից հետո Էդ. Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներկայությամբ հայտնել է իրեն, որ գործը որոշակի բարդություն է ներկայացնում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդյունքում պարզվի, որ ինքը թմրանյութ է օգտագործել, ապա իրեն կզրկեն բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրա-վունքից, իսկ ատամնաբուժարանը մեծ տուգանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդ. Զաքարյանի հետ զրուցել են առանձին աշխատասենյակում, որտեղ նա իրեն հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում են» 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթության հանգամանքը՝ իր հարցը կլուծեն 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Առաջարկել է թույլ տալ զանգահարել ընկերներին` անհրաժեշտ գումար ճարելու համար, սակայն նա առարկել է՝ հայտնելով, որ նման հարցեր հեռախոսով չեն լուծում։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ այդ հարցով հանդիպելու է իրենց ընդհանուր ծանոթ Գևորգին։ Որոշ ժամանակ անց Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, նրանք ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ հանդիպել են, և Էդուարդը գումարի պահանջը ներկայացրել է նրան։ Այդ մասին իրեն տեղեկացրել են ինչպես Էդ.Զաքարյանը, այնպես էլ Գ.Մարտիրոսյանը, ով Էդուարդի թույլտվությամբ ոստիկանության Երևանի վարչության շենքում հանդիպել է իրեն։ Գևորգը հայտնել է նաև, որ իր քրոջ նշանածի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմանավորվել է հանդիպել վարչության դիմաց` գումարը ճարելու և հարցին լուծում տալու համար։ Դրանից հետո, կրկին Էդ.Զաքարյանի թույլտվությամբ, անհրաժեշտ գումար ճարելու նպատակով իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է ընկերներին, պարբերաբար կապ է պաշտպանել Խ.Մանուկյանի հետ, ով այդ ընթացքում զբաղվել է գումարի հայթայթմամբ։ Նա անգամ առաջարկել է հարցի լուծման համար դիմել ոստիկանության ծանոթ աշխատակցի, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, ասելով, որ կարող է գործն օրինական ընթացք ստանալ և առաջացնել ծանր հետևանքներ։ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար անհնար է ճարել, ինչի կապակցությամբ ինքը դիմել է Էդ.Զաքարյանին և խնդրել կաշառքի գումարի չափը պակասեցնել, սակայն վերջինս առարկել է՝ նշելով, որ դա իրենից կախված հարց չէ։ Զրույցներից մեկի ժամանակ Էդուարդին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են ճարել, խնդրել է բավարարվել դրանով, սակայն նա կրկին առարկել է։
Ժամը 18:00-ի սահմաններում Էդ. Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազգային բյուրո, որտեղ համապատասխան աշխատակիցներն իրենից վերցրել են մազի և մեզի փորձանմուշներ։ Դրանից հետո Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը նույն ավտոմեքենայով իրեն տեղափոխել են մինչև «Արարատյան մասիվ» կոչվող թաղամաս, որտեղ էլ իրեն բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ «ազատ արձակելու» դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է, որ պահանջված գումարի չափը նվազեցվել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պահին Գ.Գևորգյանն Էդուարդին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը զիջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պահանջելու, ինչպես նաև՝ դրա չափի մասին։
Դրանից հետո «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանի և Խ.Մանուկյանի հետ, որտեղ նրանցից տեղեկացել է, որ պահանջվող գումարից նրանք կարողացել են հայթայթել ընդամենը 300.000 դրամ և որոշել են դրանից ավելի գումար չտալ ոստիկաններին։
Ավելի ուշ Խ.Մանուկյանի հետ որոշել են կատարվածի` կաշառք պահանջելու մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և դիմել են ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ հանցագործության մասին հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել կաշառքի միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանին։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին ձեռնարկված օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին, նրան հայտնել են, որ Էդ.Զաքարյանին կարող են տալ ընդամենը 400.000 դրամ։ Գ. Մարտիրոսյանն ի վերջո համաձայնության է եկել Էդ.Զաքարյանի հետ, և վերջինս առաջարկել է 400.000 դրամը թողնել Գ.Մարտիրոսյանի մոտ։ Պատրաստակամություն է հայտնել անձամբ հանդիպել Էդուարդին` գումարն առձեռն տալ նրան, սակայն Էդուարդը չի համաձայնել իրենից անձամբ վերցնել այն, այլ Գ.Մարտիրոսյանին առաջարկել է գումարը թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում, սակայն գումարը չեն հասցրել տանել Էդ.Զաքարյանի մատնանշած վայր, քանի որ տվյալ վայրից բերման են ենթարկվել ոստիկանություն։
Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10:00-ից 11:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ատամնաբուժարան են գնացել երեք ոստիկան և առանձնազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել, որ անօրինական աշխատելու համար պետք է իրեն բերման ենթարկեն ոստիկանություն։ Պարզվել է, որ նշված ոստիկաններից մեկը` Էդ. Զաքարյանը, ծանոթ է մյուս ատամնաբույժ Գ.Մարտիրոսյանին։ Այդ հանգամանքի ուժով կարողացել է պարզել, որ ինչ-որ մեկն իր դեմ ցուցմունք է տվել, և իրեն կաս¬կածում են թմրանյութ գործածելու մեջ։ Հետաքրքրվել են, թե արդյոք մեկ շաբաթ առաջ տաքսու վարորդն իրեն թմրանյութ չի տվել, ինչը հերքել է, սակայն ոստիկանները տեղեկացրել են, որ համապատասխան ստուգողական գործողությունների, այդ թվում` դատաքիմիական փորձաքննության, արդյունքում իր մեղքը կհաստատվի։ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Էդ.Զաքարյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն լուրջ բաներ են սպասվում, իրեն աշխատավայրում տուգանելու են և լիցենզիայից զրկելու են։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդիրը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ մոտ 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով էլ կարող է այդ հարցը լուծել։ Նշել է, որ վարչությունում գտնվելու պայմաններում չի կարող անգամ 2.000 կամ 3.000 ԱՄՆ դոլարը տալ, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է, որ չի կարող իրեն շենքից դուրս թողնել։ Խնդրել է թույլատրել վերև բարձրանալ Գ.Մարտիրոսյանին, ում հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթացքում տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի սահմաններում լուծել իր խնդիրը, ինչին համաձայնվել է` խնդրելով տալ ինչ հնարավոր է։ Դրանից հետո` ժամը 18:00-ի սահմաններում, իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցրել, որտեղից ազատ են արձակել, սակայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքարյանն ասել է` դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը, որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զաքարյանը նրան պատասխանել է, որ սակարկությունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։
Ազատ արձակվելուց հետո գնացել է Գ.Մարտիրոսյանի ու Խ.Մանուկյանի մոտ, ովքեր արդեն 300.000 ՀՀ դրամի չափով գումար են հավաքած եղել։ Ի վերջո, հավաքել են 400.000 ՀՀ դրամ, որին Էդ. Զաքարյանը համաձայնվել է, սակայն հրաժարվել է անձամբ վերցնել` առա-ջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակայանում, քանի որ մինչ այդ Գ.Մարտիրոսյանը ևս հրաժարվել է այդ գումարը փոխանցել Էդ.Զաքարյանին։
Իր նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն գումարային նախնական խոսակցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2000-ից 3000 ԱՄՆ դոլարից։ Գումարային պահանջ Էդ. Զաքարյանը ներկայացրել է թե՛ իրեն, թե՛ Խ.Մանուկյանին և թե՛ Գ.Մարտիրոսյանին։ Աշխատասենյակում Գ.Մարտիրոսյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ նրան ևս հայտնել է իր խնդրով 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար հայթայթելու անհրաժեշտության մասին։ Հանցագործության մասին հաղորդման մեջ պետք է նշեր իրենից 2-ից 3 հազար ԱՄՆ դոլար պահանջելու մասին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին նշվել է թյուրիմա¬ցաբար։
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում իրենից բացատրություն վերցնելու ընթացքում ներկա են գտնվել երկու ոստիկան, իսկ խոսակցություններն իր հետ վարել է Էդ. Զաքարյանը։
Վարչությունում գտնվելու ժամանակ իր բջջային 077-339914 հեռախոսահամարին կատարված զանգերին չի կարողացել պատասխանել, Էդ.Զաքարյանի համաձայնությամբ խոսել է միայն Խ.Մանուկյանի հետ, ում հայտնել է իր գտնվելու վայրի և Գ.Մարտիրոսյանին հանդիպելու անհրաժեշտության մասին։
Իրեն դատաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու խնդրանքով որևէ ոստիկանի չի դիմել, իմացել է, որ անկախ ամեն ինչից` իրեն փորձաքննության են տանելու, քանի որ ոստիկանների միջև տեղի ունեցած զրույցներից լսել է, որ «վերևից» նման հրաման կար։
Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին տեսել է վարչությունից իրեն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության տանելիս։
Թեև համոզված է եղել, որ թմրանյութ չի գործածել, սակայն մտավախություն է ունեցել, որ եթե ոստիկաններին անհրաժեշտ լինի դա ապացուցել, վերջիններս ամեն ինչ կանեին փորձաքննության եզրակացությամբ այն հաստատելու համար։
Վկա Խաչատուր Մանուկյանի՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ ինքն իր նշանածի եղբոր` Դ.Եդիգարյանի աշխատանքի վայր՝ «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, այցելելու նպատակով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, զանգահարել է նրան։ Վերջինս հայտնել է, որ դեպք է պատահել և առաջարկել է զանգահարել նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով կբացատրի, թե ինչ է պատահել։ Զանգահարել և Գևորգից տեղեկացել է, որ «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով նույն օրը Դավիթը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Պայմանավորվել ու Գևորգի հետ հանդիպել են նույն վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Գևորգը հայտնել է, որ Դավիթին բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկն իր մտերիմներից է, ով գործը փակելու համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրանքով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել Էդ.Զաքարյանը, ով հայտնել է, թե Դավիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել։ Էդուարդը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում իրեն տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող ճարել, և Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպատակով առաջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդուարդը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել՝ ասելով որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրինական ընթացք, և Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զանգահարել է Դավիթի բջջային հեռախոսահամարին, ում նույնպես առաջարկել է դիմել ծանոթ ոստիկանի օգնությանը, սակայն Դավիթն առարկել է` հիմնվելով Էդ.Զաքարյանի՝ գործի բարդանալու վերաբերյալ նախազգուշացման վրա։ Անհրաժեշտ գումարը փնտրելու նպատակով զանգահարել ու Գևորգի հետ 3-րդ մասում հանդիպել է իր ու Դավիթի ընդհանուր ծանոթ Արմեն Դարբինյանին և պատմել եղելությունը։ Արմենը, զարմանալով պահանջվող կաշառքի չափից, խորհուրդ է տվել դիմել ծա-նոթների` հարցը լուծելու համար։ Կրկին զանգահարել է Դավիթին` ծանոթ ոստիկանին դիմելու համար նրա համաձայնությունն ստանալու համար, սակայն Դավիթը պնդել է, որ նման քայլի չդիմեն` վախենալով Էդ.Զաքարյանի խոսքերից։ Քանի որ Արմենը գումար չի ունեցել, հեռախոսով գումար է խնդրել ընկերոջից, որից հետո ինքն ու Գևորգը Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» կազինոյի մոտ հանդիպել են Արմենի ընկերոջը` Գուրգեն Սարգսյանին, ով իրենց տվել է 200.000 դրամ, սակայն նրան չեն հայտնել, թե ինչ նպատակով են վերցնում գումարը։ Այդ ընթացքում Էդ.Զաքարյանը պարբերաբար զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հետաքրքրվել, թե պահանջված գումարն ինչ եղավ, ինչու են ուշացնում։ Ժամը 17:00 ահմաններում Էդուարդը կրկին զանգահարել է Գևորգին և հայտնել, որ Դավիթին պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, որից հետո բաց կթողնեն։ Դրանից հետո մեկնել է Արտաշատ, հանդիպել Դավիթի գործընկեր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից, Լիլիթ Գրիգորյանին, ում պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի և ոստիկանների կողմից պահանջված կաշառքի մասին, ու Լիլիթից վերցրել է 50.000 դրամ։ Վերադառնալով ք.Երևան՝ «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանի և Դ.Եդիգարյանի հետ։ Վերջինս պատմել է, որ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյան իրեն ազատ են արձակել՝ պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկանալով, որ շորթման զոհ են դառնում, Դավիթի հետ ներկայացել են ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ Դավիթը հանցա-գործության մասին համապատասխան հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել Գ. Մարտիրոսյանին։
Նույն օրը ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակում վերադարձել են «Հինգ Աստղ» սրճարան, որտեղ Գևորգին խնդրել են զանգահարել Էդուարդին ու հայտնել, որ 400.000 դրամից ավել գումար չեն կարող տալ։ Գևորգը կատարել է իրենց խնդրանքը, ինչին Էդ.Զաքարյանը համաձայնել է։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 15:00-ի սահմաններում, «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում Դավիթի հետ հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ խոստացված 400.000 դրամն իրենց մոտ է։ Գևորգը զանգահարել և այդ մասին հայտնել է Էդ.Զաքարյանին, ով առաջարկել է գումարը թողնել Գևորգի մոտ։ Գևորգը չի համաձայնել գումարը վերցնել, իսկ իրենք առաջարկել են այն անձամբ տալ Էդ.Զաքարյանին։ Գևորգը կրկին զանգահարել է Էդուարդին, սակայն վերջինս հրաժարվել է իրենցից անձամբ գումարը վերցնել և առաջարկել է այն թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Դրանից հետո դուրս են եկել ատամնաբուժարանից, որտեղ Գ.Մարտիրոսյանը ծանոթների` Կ.Ղազանչյանի և Ա.Հովհաննիսյանի հետ քննարկել է, թե գումարն ով պետք է տանի Էդուարդի մատնանշած բենզալցակայան, սակայն դա չի կատարվել, քանի որ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Գևորգին, Աշոտին և Կարենին բերման են ենթարկել ոստիկանություն։
Վկա Աշոտ Հարությունյանի՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ անձնական ֆինանսական հարցերը լուծելու կապակցությամբ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին պայմանավորվածոււթյուն է ձեռք բերել անձանց հետ հանդիպել մանկու-թյան ընկերոջ` Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատանքի վայրի` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմաց։ Գևորգի հետ հանդիպման գնալու ակնկալիքով այցելել է ատամնաբուժարան, սակայն վերջինս հրաժարվել է միանալ իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմբերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհանուր ծանոթ Էդ.Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամնաբուժարանից ոստիկանություն են բերման ենթարկել գործընկերոջը` Դ.Եդիգարյանին։ Գևորգը հայտնել է, որ իր միջնորդությամբ Էդուարդը խոստացել է «փակել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետագայում հանուն իրեն համաձայնվել է այդ հարցը «լուծել» 2.000 ԱՄՆ դոլարով, այնինչ՝ ինքը սակարկել ու պայմանավորվել են Էդուարդին տալ 400.000 դրամ։ Իր հետ հանդիպման չգնալու հանգամանքը Գևորգը պատճառաբանել է նրանով, որ սպասում է Դ.Եդիգարյանին, ով պահանջված գումարը պետք է բերի ատամնաբուժարան, որպեսզի փոխանցեն Էդ.Զաքարյանին։
Պայմանավորվել ու հանդիպման է գնացել իր մյուս ընկերոջ` Կարեն Ղազանչյանի հետ, այնուհետև միասին վերադարձել են ատամնաբուժարան, որտեղ հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր Գ.Մարտիրոսյանի հետ դուրս են եկել։ Կարենի հարցին պատասխանել է, որ Գևորգի միջոցով Էդուարդի հետ համաձայնության են եկել Դավիթին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար Էդուարդին տալ 400.000 դրամ կաշառք։ Քիչ անց Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են ատամնաբուժարան, իսկ ինքն ու Կարենը Գևորգի հրավերով դուրս են եկել այնտեղից։
Ատամնաբուժարանի դիմաց Գևորգն իրեն խնդրել է հեռախոսով պայմանավորվել Էդուարդի հետ ու Դավիթի հետ կաշառքի գումարը տանել նրան։ Գևորգի բջջային հեռախոսով խոսել է Էդուարդի հետ, վերջինիս առաջարկով պայմանավորվել են գումարը տանել և թողնել քիչ հեռու գտնվող «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Քանի որ իր ավտոմեքենան սարքին չի եղել, առաջարկել է գումարը բենզալցակայան տանել Կարենի ավտոմեքենայով, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Քննարկել են, թե ինչպես գումարը տանեն Էդ.Զաքարյանի մատնանշած վայր, սակայն այն այդպես էլ չեն տարել, քանի որ խոսակցության ընթացքում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոստիկանություն։
Առաջին ատյանի դատարանում վկա Կարեն Ղազանչյանի տված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել է «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարան` համակուրսեցիների հետ հանդիպման։ Սրճարանում հանդիպել է վաղեմի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով պատմել է, որ նույն օրը ատամնաբուժարանից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհանուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդ.Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության նույն վարչություն են բերման ենթարկել իր գործընկեր, ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին, ում քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդուարդը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այն սակարկել և պայմանավորվել է Էդուարդին տալ 600.000 դրամ։ Որոշ ժամանակ անց սրճարան են եկել Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը, իսկ ինքն ընկերոջ հետ հեռացել է։
Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15:00-ի սահմաններում, իրեն զանգահարել է ընկերը` Աշոտ Հարությունյանը, ում հետ հանդիպել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմաց։ Աշոտի խնդրանքով՝ նրա անձնական ֆինանսական հարցերի կապակցությամբ, միասին հանդիպել են ինչ-որ անձանց, այնուհետև վերադարձել նույն ատամնաբուժարան։ Մտնելով ներս՝ նկատել է Գ.Մարտիրոսյանին, Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր այդ պահին դուրս են եկել սենյակից։ Աշոտից հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ կատարված «պատմությունը», և նա հայտնել է, որ Գևորգի միջնորդությամբ Էդ. Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են վերջինիս տալ 400.000 դրամ կաշառք` Դավիթին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար։ Քիչ անց Գևորգը, Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են սենյակ, իսկ ինքն ու Աշոտը Գևորգի առաջարկով դուրս են եկել ատամնաբուժարանից։ Դրսում Գևորգը բջջային հեռախոսով զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, հեռախոսը փոխանցել է Աշոտին՝ խնդրելով պայմանավորվել Էդուարդի հետ և պահանջված գումարը տանել նրա մատնանշած վայր։ Աշոտը Գևորգի հեռախոսով խոսել է Էդուարդի հետ, պայմանավորվել են, որ Աշոտն այդ գումարը տանի և թողնի «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Աշոտը հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան սարքին չէ, Գևորգն իրեն առաջարկել է գումարն իր ավտոմեքենայով տանել, սակայն, տեղյակ լինելով արարքի հակաօրինականության մասին, հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց։ Ցանկացել է հեռանալ, սակայն ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել իրենց։
Առաջին ատյանի դատարանում վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Արման Մացակյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 15:00-ի սահմաններում, բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանն իրեն հանձնարարել է Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նախապատրաստել նյութեր։ Տեղյակ չի եղել, թե Դ.Եդիգարյանին երբ են բերման ենթարկած եղել, ուստի գործընկերներից ճշտած ժամով կազմել է բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, այնուհետև՝ անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որից հետո նրանից վերցրել է բացատրություն, որոշումներ է գրել դատաքիմիական փորձաքննություն նշանակելու և նմուշներ ստանալու մասին, ինչպես նաև կազմել է արձանագրություն՝ փորձանմուշ ստանալու մասին, և այդ ամբողջ փաթեթը հանձնել է Գ.Գևորգյանին և Էդ.Զաքարյանին, ովքեր իրենց ավտոմեքենայով Դ.Եդիգարյանին տեղափոխել են փորձաքննությունների ազգային բյուրո։
Առաջին ատայնի դատարնում վկա, նախկինում ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր, Վահան Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 10:00-ից 11:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, օպերլիազորներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հետ ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբուժարանից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով։
Առաջին ատյանի դատարնում վկա Արմեն Դարբինյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին ինքը հեռախոսազրույց է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ ու վերջինիս խնդրանքով հանդիպել է Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին, ովքեր հայտնել են, որ Դ.Եդիգարյանին թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, ու նրան պատասխանատվության չենթարկելու համար ոստիկանության աշխատակիցները՝ որպես կաշառք, բավականին մեծ գումար են պահանջում։ Զանգահարել է ընկերոջը՝ Գուրգեն Սարգսյանին, ով աշխատում է Աշտարակի ձորում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատանը, որից հետո Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին ուղարկել է նշված խաղատուն, որտեղ նրանք Գ.Սարգսյանից վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ։
Առաջին ատյանի դատարնում վկա Գուրգեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր ընկեր Արմեն Դարբինյանի խնդրանքով ինքը 200.000 ՀՀ դրամ է տվել նրա ուղարկած մարդուն։
Առաջին ատյանի դատարնում վկա Լիլիթ Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, ատամնաբուժարան են եկել ոստիկանության երեք աշխատակից, որոնց բակում դիմավորել է բժիշկ Գ.Մարտիրոսյանը։ Ներս մտնելով՝ նրանք հարցրել են մյուս բժիշկ Դ.Եդիգարյանին, ով մոտեցել է նրանց, և առանձին զրուցելուց հետո ոստիկանները նրան տարել են։ Գևորգից տեղեկացել է, որ Դավիթին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Դրանից մոտ կես ժամ անց Գևորգը դուրս է եկել ատամնաբուժարանից` հայտնելով, որ իր ծանոթ ոստիկանը Դավիթի հարցով իրեն կանչում է ոստիկանություն։ Ժամը 17:00-ի սահմաններում իր բջջային հեռախոսին է զանգահարել Դավիթի ընկերներից Խաչիկը, ով իր տեղը ճշտելով՝ շտապ հանդիպում է խնդրել։ Ժամը 20:00-ի սահմաններում Խաչիկը Արտաշատ քաղաքում հանդիպել է իրեն և խնդրել պարտքով գումար տալ՝ ոստիկանությունում Դավիթի գործերի համար։ Խաչիկին տվել է 50.000 դրամ։
«Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 18.12.2012թ. արձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված համապատասխան գործողությունների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին Խաչատուր Մանուկյանի, Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի միջև «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում և բակում տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում վերջիններս քննարկել են, թե ինչ եղանակով պետք է գումարը փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Սկզբում առաջարկել են Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով փոխանցել, սակայն նա հրաժարվել է։ Զրույցի ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը մի քանի անգամ հեռախոսազանգեր է կատարել Էդ.Զաքարյանին, իսկ մեկ անգամ հեռախոսը փոխանցել է Դ.Եդիգարյանին։ Հերթական հեռախոսզրույցներից մեկի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանը վստահեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է և անհանգստանալու ոչինչ չկա, որից հետո Դ.Եդիգարյանին ու Խ.Մանուկյանին հայտնել է, որ զրուցակիցն ասել է, թե գումարն անձամբ չի վերցնի, ու առաջարկել է այն թողնել բենազալցակայանում։ Դուրս են եկել կլինիկալից, քիչ անց նրանց են մոտեցել նաև Ա.Հարությունյանն ու Կ.Ղազանչյանը։ Գ.Մարտիրոսյանը շարունակել է զրուցել հեռախոսով, հետո հեռախոսը փոխանցել է Ա.Հարությունյանին։
«Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 19.12.2012թ. արձանագրության համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված գաղտնալսումների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։08-ին, Դ.Եդիգարյանն իր շահագործած 093-020178 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանի շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Դ.Եդիգարյան. «Ախպե՛ր, խոսացի՞ր»։
Գ.Մարտիրոսյան. « Չէ՛, ախպե՛ր, ասում ա, վեկալեք, էկեք տեսեք իրար, հաստատ փողը կա, զանգեք ինձի»։
Դ.Եդիգարյան. «Այսի՞նքն, գամ քեզի տենա՞մ։ Հա՛, լա՛վ, ախպե՛րս։ Հեսա մի հատ տենամ՝ ինչ ենք անում, զանգեմ քեզ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, արեք, ախպե՛ր, իրար հետ կտանենք, դուք ձեր ձեռով կտաք, կպրծնեք, էլի, էդ փողից։ Հորս արև, ես չեմ ուզում ոչ մի բանի մեջ խառնվեմ»։
Դ.Եդիգարյան. «Լավ։»։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։58-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել են հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, հլը մի վայրկյան, ախպե՛ր, եկել ա էդ մարդը փողով, էդ չորս մանեթը ձեռն ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, հա՛, վոբշմ, պահի մոտդ ես քեզ կասեմ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ, լսի, ինչ ա ասում, ասում ա, ես ուզում եմ մի հատ իրան տենամ, իրան երկու հատ հարց ունեմ ես տալու, կարող ա՞ էդքանից հետո ինձ էլի անհանգստացնող լինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ինքն ասել ա հարույր տոկոսով չէ։ Դու էդի վեկալ պահի քո մոտ, ես իրիկունը կզանգեմ քեզ, կտենամ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Եղա՛վ, ասա ինքը քեզ ասում ա հարյուր տոկոսով չէ, արխային եղի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Տամ հեռախոսով իրան ասա, թող խիղճը հանգիստ լինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Տու՛ր»։
Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Դ.Եդիգարյանին.
Էդ.Զաքարյան. «Դավի՛թ, ապե՛, ես շատ բան չանեմ, դու լրիվ արխային եղի, եթե հանկարծ մի բան կլինի, ես, իմացի, կամ, դու արխային, հաստատ չի լինի ոչ մի բան»։
Դ.Եդիգարյան. «Ի՞նչ ա արվում, ի՞նչ չի արվում»։
Էդ.Զաքարյան. «Դե, ես Գևորին ասեցի, ախպե՛րս, դուք ըտենց արեք, մենք կտենանք իրար էս քանի օրը, կխոսանք»։
Դ.Եդիգարյան. «Ե՞րբ կարաս դու մոտավոր էսօր ինձ տենաս»։
Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, էսօր կարող ա չգիտեմ, ախպեր ջան, չեմ կարա ասեմ, էդ բան արա, Գևորը քեզ կասի, բայց լրիվ նորմալ ա, դու էդի թող Գևորի մոտ, բան կանեմ հետո»։
Դ.Եդիգարյան- Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Դրանից անմիջապես հետո` ժամը 16։03-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Գևորգյանի շահագործած 077-704070 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը..
Էդ.Զաքարյան. «Գև՛, բա ի՞նչ կա, ի՞նչ եք անում»։
Գ.Գևորգյան. «Նստած ենք, հլը, ախպե՛ր, սպասում ենք»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն տղեքին թողի՞ն»։
Գ.Գևորգյան. «Չէ՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Արա՛, լավ, ասա, հո դուք աննորմալ չե՞ք»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն մոմենտն եղավ, դե, Վաղոն ըտեղ չի՞»։
Գ.Գևորգյան. «Ո՞րն եղավ»։
Էդ.Զաքարյան. «Է՛ն»։
Գ.Գևորգյան. «Ըլա՞վ»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, թողել եմ Գևորիկի մոտ»։
Գ.Գևորգյան. «Ինչքա՞ն»։
Էդ.Զաքարյան. «Էտի, Չորս, որ ասում էի»։
Գ.Գևորգյան. «Բա՛, չասիր, այ, ք.... տունդ»։
Էդ.Զաքարյան. «Չորս հատ, էլի, ախպե՛րս, կանֆետից»։
Գ.Գևորգյան. «Հա, բա, չասի՞ր, որ չորս հատ չէր, այ..»։
Էդ.Զաքարյան. «Դե էլ ի՞նչ ասեմ, պրծնեմ էսքանից հետո, ախպե՛ր, իրանց մերն էլ.....»։
Գ.Գևորգյան. «Դե էդ էլ վեկալ։ Հա՛, պիտի զանգես, ասե՛ս, ճի՛շտ ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, լավ»։
Գ.Գևորգյան. «Լավ, հեսա էկավ Վարդանյանը։ Դո՞ւ ես զանգում իրան»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։
Այնուհետև` ժամը 16։07-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Վ.Վարդանյանի շահագործած 094-939399 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Վ.Վարդանյան. «Հա՛, Էդո՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Վարդանյան, վերցրեցի էդ թուղթը, ասեց 5-6-ին կգաս, կվերցնես»։
Վ.Վարդանյան. «Դե՛ վսյո, մի հատ տես՝ ինչ ես անում, հինգն անց կեսի կողմերը գնա, վերցու»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, էն մոմենտն էլ էղավ, Վարդանյա՛ն, էդ էր, որ ասում էի»։
Վ.Վարդանյան. «Ո՞րը»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն չորս հատինը, չորրորդ մասիվ»։
Վ.Վարդանյան. «Էդքա՞ն էղավ»։
Էդ.Զաքարյան. «Էտ էլ որ էղավ, Վարդանյա՛ն, իմ արև, պատկերացրու, թե իրոք ես բան չեմ»։
Վ.Վարդանյան. «Լա՛վ, վեկալե՞լ ես»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, մոտն ա հլը էն Գևորիկի։
Վ.Վարդանյան. «Հլը սպասի, կասեմ, մի րոպե, կասեմ»։
Նշված օրը` ժամը 16:34-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, տար թող կալոնկեն»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ու՞մ մոտ»։
Էդ.Զաքարյան. «Աշխատողի` Աբոյի կամ Էդոյի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Նորմալ ա, չէ՞, Գևոր»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Բան չկա, սաղ նորմալ ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Արխային լինե՞մ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Պրինցիպի, ես արխային եմ»։
Էդ.Զաքարյան. «Էթե դու արխային ես, տա՛ր, թո՛ղ կալոնկեն»։
Դրանից հետո` ժամը 16։42-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛ր, ասում ա, ես ոչ մեկի փող չեմ տալիս։ Ես կտենամ իրան կտամ, ես էլ իրա հետ մի հատ կխոսամ, որ սիրտս հանգիստ էթամ տուն»։
Էդ.Զաքարյան. «Հաաա, է՞դ պիտի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ուրեմն, ապե՛, կ...... կերաք, չկա, վոբշեմ, չի լինում էդ բանը»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Տենց էլ ասե՞մ»։
Էդ.Զաքարյան. «Եթե քեզ չի ուզում տա, ասա՛, ինքը, մոռացի, քեզնից տենց դվիժենի անի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ապե ՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Էղավ, ես, ասա ինքը քեզ ասել ա՝ որը ոնց»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Էդ.Զաքարյան. «Ջոգի՞ր։ Ասա՛, ինքը քեզ ասել ա, ասա, եթե տենց չես անում, ուրեմն գնա, վաբշե, քո հերն էլ անիծած։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Քիչ անց` ժամը 16:47-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից կրկին զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, մի վայրկյան»։
Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Աշոտ Հարությունյանին.
Ա.Հարությունյան. «Է՞դ»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։
Ա.Հարությունյան. «Բար լուս, ախպե՛րս»։
Էդ.Զաքարյան. «Բար լո՞ւս...»
Ա.Հարությունյան. «Ո՞նց ես։ Փու՛չն ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հաա՜ա, ապե՛ր»։
Ա.Հարությունյան. «Ախպե՛ր, ստեղ Գևը գործ ա անում, ինչ, ասում ա, էս տղու հետ, ասումա, տանեմ, թողեմ ըտեղ։ Ո՞ւմ պտի տանք»։
Էդ.Զաքարյան. «Բանին, ապե՛ր, տար տուր»։
Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես տանեմ ձեր տուն կամ խանութ»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, չէ՛, չէ՛... Տար տուր կալոնկեն, ապե՛ր»։
Ա.Հարությունյան. «Ով ուզում լինի՞ աշխատողներից»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛։ Էդոն կամ Աբոն պտի ըլնի, է՛լի»։
Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես ընդուց զանգեմ, տամ, դու ասա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ախպե՛ր, էլ զանգել պետք չի կամ զանգի, ախպե՛ր, թող ընդեղ, զանգի ինձ, Փու՛չ ջան։ Ի՞նչ կա, նորմա՞լ ա սաղ»։
Ա.Հարությունյան. «Խառը, է՛լի, ցավդ տանեմ, ձեռի հետ»։
Էդ.Զաքարյան. «Ո՞ւր ես, արա, չկաս, դամբու՛լ, կո՞րել ես»։
Ա.Հարությունյան. «Արա՛, ախպե՛րս, բեսամթ խառը, եսիմ, տենանք, ինչ կլինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ցա՛վդ տանեմ, դե՛, բռա՛տ, էտի շուտ հիմա կթողես, չէ՞, ապեր»։
Ա.Հարությունյան. «Ապե՛, մի 2-3 րոպեից դու կարաս զանգես։ Մի քանի րոպեից կզանգեմ»։
Էդ.Զաքարյան. «Է՞դ համարին»։
Ա.Հարությունյան. «Հա՛, հեսա Գևի համարով կիջնեմ, հետ կգամ»։
Էդ.Զա¬քարյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Ա.Հարությունյան. «Հա՛, ախպե՛րս»։
Այնուհետև, ժամը 16:49-ին Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, Է՛դ, դո՞ւ ես»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Գևն ա»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, Գև ջան»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել»։
Էդ.Զաքարյան. «Ինչա՞»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել։ Վրեն էլ բան կա, ոնց որ ժուչոկ-մուչոկի վարյանտ։ Որովհետև մի բան խոսալուց աչք-մաչքով ա անում։ Ասի տանում ենք սենց, էս ինչ տեղը թողվի էդ փողը»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, մի՛ տար, ապե՛ր, հետ տուր իրան»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, ախպե՛ր»։
«Լազերային սկավառակների զննում կատարելու վերաբերյալ» 20.12.2012թ. արձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա ստացված հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալները պարունակող լազերային սկավառակների զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
Խ.Մանուկյանին պատկանող 093-02-01-78 և 055-08-05-87 հեռախոսահամարներից 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Ա.Դարբինյանին պատկանող 098-26-46-46 և Լ.Գրիգորյանին պատկանող 055-79-95-00 հեռախոսահամարներին ընդհանուր առմամբ կատարվել է 27 հեռախոսազանգ և կարճ հաղորդագրություն, որոնք բաժանորդի գտնվելու վայրով և ժամանակագրությամբ հաստատում են Խ.Մանուկյանի ցուցմունքում նշած այն հանգամանքը, որ Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար պահանջված կաշառքի գումարը հայթայթելու նպատակով վերջինս զանգահարել, հանդիպել և պարտքով գումար է խնդրել Լ.Գրիգորյանից ու Ա.Դարբինյանից։
Գ.Մարտիրոսյանի 098-88-07-84 հեռախոսահամարից` Երևանի Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տարածքից, 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։59։05-ին, 1։44 րոպե տևողությամբ հեռախոսազանգ է կատարվել Էդ.Զաքարյանի շահա-գործած 094 00-06-07 հեռախոսահամարին։
Նշված հեռախոսազանգն իր ժամանակագրությամբ, տևողությամբ և կատարման վայրի տեղակայմամբ հաստատում է Գ.Մարտիրոսյանի, Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի, Ա.Հարությունյանի և Կ.Ղազանչյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմացից Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ որպես կաշառք պահանջած 400.000 դրամը Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը բերել են ատամնաբուժարան ու փորձել են ճշտել, թե գումարն ինչպես փոխանցեն նրան։
Գ.Մարտիրոսյանի հետ ունեցած հիշյալ հեռախոսազանգից անմիջապես հետո Էդ. Զաքարյանն իր 094 00-06-07 հեռախոսահամարից կատարել է երկու միմյանց հաջորդող հեռախոսազանգեր՝ ժամը 16։03։24-ին զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի 077-70-40-70 հեռախոսահամարին, ում հետ ունեցել է 0։57 րոպե տևողությամբ խոսակցություն, այնուհետև` ժամը 16։07։55-ին, զանգահարել ու 0։32 րոպե տևողությամբ հեռախոսազրույց է ունեցել նույն բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, ինչը հաստատում է շորթմամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախնական համաձայնության հանգամանքը։
ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փորձաքննությունների բաժնի կլինիկատոքսիկոլոգիական փորձաքննությունների բաժանմունք ներկայացված անձանց գրանցամատյանի զննության 13.12.2012թ. արձանագրության համաձայն՝ Դ.Եդիգարյանին Էդ.Զաքարյանի հետ փորձաքննության է ներկայացրել Գ.Գևորգյա-նը։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Երևան քա-ղաքի վարչությունից առգրավված՝ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերի համաձայն՝ Դ. Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 15:00-ին։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը սույն քրեական գործով 15.08.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ բեկանելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ. նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու վերաբերյալ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014թ. մարտի 25-ի որոշումը, հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«20. Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու համար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն
ա) ստանալով կամ,
բ) պահանջելով կամ,
գ) ստանալու խոստմամբ կամ,
դ) առաջարկն ընդունելով։
21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով« որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի, կարգադրության, համոզելու, շահագրգռելու, անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով, որը, սակայն, կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։
Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռք-բերման, կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու, պաշտոնատար ան-ձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով,գրավոր կամ բանավոր,հեռախոսով,էլեկտրոնային փոստով, այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով, որոնք, սակայն, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունեն։
Վերը նշված որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է, որ պաշտոնատար անձի կողմից ներ-կայացված ցանկացած պահանջ չէ, որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի ներկայացվող պահանջը լինի կոնկրետ, առկա և իրական, իսկ այս չափանիշներին չհամապատասխանող, զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։
Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպքում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր, հակաիրավական, գիտակցված և կամային այն-պիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին, որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ, այդ հարաբերություններում առաջացնում է բացասական փոփոխություններ, հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը, վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։
Այսպիսով, պահանջն առկա է, եթե այն ներկայացված, ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում, կարևոր է պարզել` ում կողմից, երբ, որտեղ, ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանքներում է այն ներկայացվել։
Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես« հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի, գույքի, գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ, կաշառք տվողի համար ակնհայտ, մասնավորապես, վկայի, թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պահանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով, որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։
Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը, ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը), իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն։ Մասնավորապես, պահանջի արտահայտման եղանակից, ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վերաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին, ապա վերջինս ներկայացված պահանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկատարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի, որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։
23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ եթե կաշառք տալու վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել, այլ կրել է ձևական բնույթ, այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում, քննարկվող հանցագործության համար որևէ նշանակություն չունի, որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկությունների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։
Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից, այլ այն պահից, երբ հանցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։
Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից, որոնց համաձայն`
«1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտա-հայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։
2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի, ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։
Մասնավորապես, 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների, ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայքարի պետությունների խմբի («GRECՕ»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների, որոնց բովանդակությունից բխում է, որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից, վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։
24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տարբերակման անհրաժեշտությանը։
Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքերում, երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով, մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու վերաբերյալ կամ անձին այնպիսի պայմանների մեջ դնելով, որ վերջինս հարկադրված լինի կաշառք տալ` իր իրավունքներին և օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառնացող հնարավոր վտանգը կանխելու համար, արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առկայության հանգամանքը։
Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու, այլև կաշառք տվողին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, և այդ անձը, մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը, բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ քան եռօրյա ժամկետում, այդ մասին կամովին հայտնել է քրեական հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է, եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել, հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասերով։
Վերոհիշյալ որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի նյութերին, դրանց ուսումնասիրությամբ հանգել է հետևության, որ. «կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարանները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդ. Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ, Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին, այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պահանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ. Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։
բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով, դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է, որ նույն օրը, ժամը 18։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։
Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին, այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին, կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար, հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ, որոնք ակնհայտ են եղել ինչպես հանցավորների, այնպես էլ տուժողի համար, այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել, քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել, կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։
Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի, Խ.Մանուկյանի, Դ. Եդիգարյանի, Ա.Հարությունյանի, Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ, 10-11-րդ կետերը)։
Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական, մասնավորապես, արտահայտվել է այնպիսի եղանակով, որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում, ներկայացված պահանջը մի քանի անգամ վերահաստատվել է, ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթներին, այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից, սպառնացել, որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա, անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ, չի համաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պահանջը։
28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով առ այն, որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահմաններում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ. Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել, հիմնավորված չեն։ Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի, Գ. Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։
30. Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերավորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը, իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը, պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման և կիրառվել է այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում»։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, հաշվի առնելով Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումներն ու հետևությունները, համակցության մեջ գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի արարքի որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, օրինական, հիմնավորված, պատճառաբանված է, բխում է քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից:
Սույն քրեական գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առաջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, տեղյակ չի եղել իր մասնակցությամբ, նախնական համաձայնությամբ խմբի կողմից սկզբնապես պահանջված գումարի առանձնապես խոշոր չափերի` 3000ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ, սակայն տեղյակ է եղել ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի կողմից որպես կաշառք պահանջված 400.000ՀՀ դրամի վերաբերյալ, պահանջվող կաշառքի գումարի առանձնապես խոշոր չափերի վերաբերյալ, Էդ. Զաքարյանի կողմից 400.000ՀՀ դրամի պահանջը ներկայացվել է Վ. Վարդանյանի գիտությամբ և համաձայնությամբ` վերջինիս հետ նախնական համաձայնության պայմաններում։
Այն, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում իրազեկված է եղել պահանջվող 400.000ՀՀ դրամ կաշառքի վերաբերյալ, հիմնավորված է քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով, մասնավորապես, ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի` 13.12.2012թ. ժամը 16.03.24 սկսված և 0.57րոպե տևողությամբ, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի` 13.12.2012թ. ժամը 16.07.55 սկսված և 0.32րոպե տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություններով, դրանց գաղտնալսման արձանագրությամբ, ինչը հաստատում է շորթմամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախնական համաձայնության հանգամանքը։
Վերը նշված եզրահանգման կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ գույք գույքի նկատմամբ իրավունք արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը։
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը մեղսագրելու համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով պետք է հիմնավորվի կաշառքի` առանձնապես խոշոր չափը:
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածն ամրագրում է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը սահմանում է, որ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասն ամրագրում է, որ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (ամբաստանյալի)։
ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը, հիմնվելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, գտնում է, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրու-թյան 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար։
Ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցը ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Վ. Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանը Վ. Վարդանյանին տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին` այն ներկայացնելով որպես <<չորս հատ, չորրորդ մասիվ>>:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ ապացույցում առկա տվյալները` <<չորս հատ, չորրորդ մասիվ>> բառակապակցությունները, համակցելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված այլ օբյեկտիվ տվյալներով, այն է` Գ.Մարտիրոսյանի, Կ.Ղազանչյանի, Ա.Հարությունյանի պայմանավորվա-ծության արդյունքում վերջինիս կողմից նշված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի հրահանգով պետք է թողնվեր <<Նարեդենտ>> ատամնաբուժարանից ոչ հեռու գտնվող <<Պեգաս>> անվանումով բենզալցակայանում, սակայն չեն հասցրել գումարը տեղափոխել նշված բենզալցակայան, քանի որ ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել նրանց, իսկ տուժող Դ. Եդիգարյանի մոտից հայտնաբերվել են 20/քսան/ հատ 20.000/քսան հազար/ անվանական արժեքով ՀՀ թղթադրամներ, գալիս է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը տեղյակ է եղել իր մասնակցությամբ նախնական համաձայնությամբ խմբի կողմից պահանջված միայն 400.000 ՀՀ դրամ գումարի վերաբերյալ:
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին նախաքննությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմի` կաշառքի առանձնապես խոշոր չափերի վերաբերյալ, ոչ նախաքննությամբ, ոչ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։
Նկատի առնելով վերոգրյալը, Առաջին ատյանի դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ հա-մաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգել այն հետևության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերավորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատրաման համար։
Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա Առաջին ատյանի դատարանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարել նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդրադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը։
Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր, ուստի, անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։
Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերաորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանքներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վեր-լուծություն։
Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել:
Պահպանված են ապացույցների ստուգման և իրավական գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ իրավական գնահատական է տվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներին:
Վերը նշված հիմնավորումներով դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Նկատի առնելով, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը բերվել է միայն ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու խնդրանքով, Վերաքննիչ դատարանը դատավճռով լուծված մյուս հարցերը քննության առարկա չի դարձնում:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1-րդ, 385-րդ, 386-րդ, 390-րդ, 391-րդ, 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ դատախազի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Տ. ՍԱՀԱԿՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ԵԿԴ/0002/01/13
Որոշում
քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին
«22» նոյեմբերի 2013թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանս, քննարկելով ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդան¬յա¬նի և մյուսների վերա¬բերյալ քրեական գործով ՀՀ Սահմանադրական դատարանից ստացված թիվ 2013թ. նոյեմբերի 19-ի ՍԴՈ-1124 որոշումը`
պարզեցի`
2013թ. հունվարի 11-ին Դատարանի վարույթ է ընդունվել քրեական գործն ըստ մե¬ղադրանքի` Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, ինչպես նաև Գևորգ Էդիկի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. օգոստոսի 20-ին Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ սահմանադրության 6-րդ և 101-րդ հոդվածներով, «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 71-րդ հոդվածով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 102-րդ, 313-րդ և 354-րդ հոդված¬ներով, պաշտպան Կ.Հակոբյանի միջոնրդությունը բավարարել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում 2012թ. փետրվարի 9-ին կա¬տարված թիվ ՀՕ-18-Ն լրացման` «կամ պահանջելը կամ ստանալու խոս¬տումը կամ առա¬ջարկն ընդունելը» ՀՀ Սահմա¬նադրությանն համա¬պա¬տաս¬խա¬նության հարցը որոշելու նպա¬տակով դիմել էր ՀՀ Սահմանադրական դատա¬րան` միաժամանակ կասեցնելով թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործի վարույթը` մինչև ՀՀ Սահ¬մա¬նադրական դատարանի կողմից վերոնշյալ օրենքի սահմա¬նադրա¬կա¬նության հարցի որոշումը։
2013թ. նոյեմբերի 19-ին Սահմանադրական դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի` ՀՀ Սահմանադրության համապատասխանության հարցի վերաբերյալ վարույթը կարճել է` թիվ ՍԴՈ-1124 որոշումը հրապարակելով և արձանագրելով, որ այն վերջ¬նական է և ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից։
2013թ. նոյեմբերի 22-ին վերոնշյալ որոշումը և քրեական գործի նյութերը վերադարձվել են Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
Հաշվի առնելով, որ ՀՀ Աահմանադրական դատարանի վերոնշյալ որոշման ուժի մեջ մտնելու փաստով վերացել է քրեական գործի վարույթը կասեցնելու դատավարական հիմքը, ղե¬կա¬վարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածով, ինչպես նաև 31-րդ հոդվածի 5-րդ մասով`
որոշեցի`
1. Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեա¬կան գործի վարույթի վերսկսել` կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքի վերանալու պատճա¬ռա¬բա¬նությամբ։
2. Նշանակել դատական նիստ` գործի դատաքննությունը շարունակելով կասեցման որոշումը կայացնելու փուլից և կողմերին տեղեկացնելով դատական նիստի օրվա և վայրի մասին։
3. Սույն որոշման օրինակները տրամադրել կողմերին։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Որոշում
քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին
«22» նոյեմբերի 2013թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանս, քննարկելով ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդան¬յա¬նի և մյուսների վերա¬բերյալ քրեական գործով ՀՀ Սահմանադրական դատարանից ստացված թիվ 2013թ. նոյեմբերի 19-ի ՍԴՈ-1124 որոշումը`
պարզեցի`
2013թ. հունվարի 11-ին Դատարանի վարույթ է ընդունվել քրեական գործն ըստ մե¬ղադրանքի` Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, ինչպես նաև Գևորգ Էդիկի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. օգոստոսի 20-ին Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ սահմանադրության 6-րդ և 101-րդ հոդվածներով, «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 71-րդ հոդվածով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 102-րդ, 313-րդ և 354-րդ հոդված¬ներով, պաշտպան Կ.Հակոբյանի միջոնրդությունը բավարարել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում 2012թ. փետրվարի 9-ին կա¬տարված թիվ ՀՕ-18-Ն լրացման` «կամ պահանջելը կամ ստանալու խոս¬տումը կամ առա¬ջարկն ընդունելը» ՀՀ Սահմա¬նադրությանն համա¬պա¬տաս¬խա¬նության հարցը որոշելու նպա¬տակով դիմել էր ՀՀ Սահմանադրական դատա¬րան` միաժամանակ կասեցնելով թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործի վարույթը` մինչև ՀՀ Սահ¬մա¬նադրական դատարանի կողմից վերոնշյալ օրենքի սահմա¬նադրա¬կա¬նության հարցի որոշումը։
2013թ. նոյեմբերի 19-ին Սահմանադրական դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի` ՀՀ Սահմանադրության համապատասխանության հարցի վերաբերյալ վարույթը կարճել է` թիվ ՍԴՈ-1124 որոշումը հրապարակելով և արձանագրելով, որ այն վերջ¬նական է և ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից։
2013թ. նոյեմբերի 22-ին վերոնշյալ որոշումը և քրեական գործի նյութերը վերադարձվել են Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
Հաշվի առնելով, որ ՀՀ Աահմանադրական դատարանի վերոնշյալ որոշման ուժի մեջ մտնելու փաստով վերացել է քրեական գործի վարույթը կասեցնելու դատավարական հիմքը, ղե¬կա¬վարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածով, ինչպես նաև 31-րդ հոդվածի 5-րդ մասով`
որոշեցի`
1. Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեա¬կան գործի վարույթի վերսկսել` կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքի վերանալու պատճա¬ռա¬բա¬նությամբ։
2. Նշանակել դատական նիստ` գործի դատաքննությունը շարունակելով կասեցման որոշումը կայացնելու փուլից և կողմերին տեղեկացնելով դատական նիստի օրվա և վայրի մասին։
3. Սույն որոշման օրինակները տրամադրել կողմերին։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԵԿԴ/0002/01/13
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
15 մարտի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Ա.ԵՐԻՑՅԱՆԻ
Ռ.ԵՐԻՑՅԱՆԻ
տուժող Դ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ Է.ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ
Գ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
Վ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
պաշտպաններ Լ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի`
1. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի՝ ծնված 07.07.1985թ-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քա¬ղա¬¬¬քա¬ցի, ամուրի, խնամքին մեկ անձ, բարձրագույն կրթութ¬¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախու¬զու¬թյան բաժնի 3-րդ բաժանմունքում՝ որպես ավագ օպեր¬լիա¬զոր, չդատ¬¬ված, բնակվել է` ք.Երևան, Մարգարյան փողոց, 12-րդ շենք, հ. 53 բնակարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, մե-ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով,
2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի` ծնված 25.07.1979թ-ին ք.Երևանում, ազգու¬թ-յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, փաստացի ամուսնացած, խնամքին երեք անձ, բարձրագույն կրթութ¬¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հե¬տա¬խու-զության բաժնի 3-րդ բաժանմունքում՝ որպես օպեր¬լիա¬զոր, չդատված, բնակվել է` ք.Երևան, Բաբաջան¬յան փողոց, 30-րդ շենք, հ. 26 բնա¬կարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով,
3. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ծնված 11.03.1980թ-ին Վրաստանի Հան¬րա¬պե¬տութ¬յան Բոգդանովկա քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քա¬¬ղաքացի, ա¬մուս¬¬նա-ցած, բարձրա-գույն կրթութ¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քա¬ղա¬-քի վարչության քրե-ա¬կան հետա¬խու¬զության բաժ¬¬¬նում՝ որպես 3-րդ բաժանմունքի պետ, չդատ¬¬¬ված, բնակվել է` ք. Երևան, Կուրղինյան նրբանցք, 12-րդ շենք, հ. 44 բնակարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկ-տեմբերի 13-ից, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով,
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ս.Տոնոյանը 13.12.2012թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցել է թիվ 62210612 քրեական գործն ու այն ընդունել իր վարույթ։
13.12.2012թ. ձերբակալվել են Էդուարդ Զաքարյանը, Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը։
Քննիչի 15.12.2012թ. որոշումներով Վ.Վարդանյանը, Գ.Գևորգյանը և Է.Զաքարյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 15.12.2012թ. որոշումներով Վ.Վարդանյանի, Գ. Գևորգյանի ու Է.Զաքարյանի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է 2 ամիս ժամկետով կալանքը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։
2012թ. դեկտեմբերի 27-ին թիվ 62210612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանը 11.01.2013թ. որոշմամբ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ, իսկ 25.01.2013թ. որոշմամբ նշանակել դատաքննութ-յան։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 28.11.2013թ. որոշմամբ՝ «Հայաս¬տանի Հանրապետու-թյան անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարա-րելու մասին» ՀՀ ազգային ժո¬ղովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կե-տի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նկատ¬մամբ քրեա-կան հետապնդումը դադարեցվել է։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 29.11.2013թ. դատավճռով ամբաստանյալներ Վ.Վար-դանյանը, Գ.Գևորգյանը և Էդ.Զաքարյանը ճանաչվել են մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազա¬տազրկման` առանց գույքի բռնագրավման։
Նշվածը բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, որի 25.03.2014թ. որոշ-մամբ մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի և Ա.Կարապետյանի վերա-քննիչ բողոքները մերժվել են ու օրինական ուժի մեջ է թողնվել դատարանի 29.11.2013թ. դա-տավճիռը։
Մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի և Վ.Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքների հի-ման վրա ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործը 17.04.2014թ. ուղարկվել է ՀՀ վճռաբեկ դատա-րան։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի 15.08.2014թ. որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.11.2013թ. դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 25.03.2014թ. որոշումը բեկանվել են ու գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 01.10.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 14.10.2014թ. որոշմամբ նշանակ-վել է դատաքննության։
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ անձանց հետ նախնական համա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պա-հանջել է առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Էդուարդ Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬-չութ-յան քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպեր¬լիա¬զորի պաշտո-նում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտմեբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահ-մաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վար¬չության աշխատակիցներ Գևորգ Գևորգյանի և մյուսների հետ Երևան քա¬ղա¬քի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են են-թարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգարյանին։
Այնուհետև, Էդուարդ Զաքարյանը, շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կա-շառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բա¬ժան¬մունքի պետ Վաղի-նակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանա-տվութ¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկո¬քի¬միական փորձաքննութ-յան չներկայացնելու նպատակով և նրա հա¬մար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալի-քով 2012թ. դեկ¬տեմ¬բերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջ-նորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խա¬չատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք»։
Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ անձանց հետ նախնական համա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Գևորգ Գևորգյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու-թյան քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազորի պաշ-տոնում և հան-դիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վար¬չու¬թյան աշխատակիցներ Էդուարդ Զաքարյանի և մյուսների հետ Երևան քաղաքի Ֆու¬չիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդի¬գարյանին։
Այնուհետև, Գևորգ Գևորգյանը շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կա-շառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բա¬ժան¬մունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի ավագ օպերլիա¬զոր Էդուարդ Զաքարյանի հետ։ Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջա¬նա¬կում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանա-տվութ¬¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննութ¬յան չներկայաց¬նելու նպատակով և նրա հա¬մար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալի-քով խմբի հան¬ցա¬վոր մտադրությունն իրականացնելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խա¬չա¬տուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնա-պես խոշոր չափերի կաշառք»։
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ ան-ձանց հետ նախնական հա¬մա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Վաղինակ Վարդանյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշ¬տո-նում և հան-դիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին թմրա¬նյութ օգտագործելու կաս-կածանքով նույն վարչություն բերման ենթարկված Դա¬վիթ Եդիգարյանից շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել հիշյալ բաժանմունքի ավագ օպեր¬լիա¬զոր Էդուարդ Զաքարյանի և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ։ Իրենց պաշ¬տո¬նեա¬կան լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգար-յանին պատաս¬խա¬նատվութ¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննու-թ¬յան չներ¬կա¬յացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառա¬ջաց¬նելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու հա¬մար Էդու-արդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վար¬չական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդի¬գար¬յանից ու վերջինիս բարե-կամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կա¬շառք»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահման-ներում, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժան¬մուն¬քի ավագ օպերլիազոր՝ ամբաստանյալ, Էդուարդ Զաքարյանը, ավագ օպեր-լիազոր Վահան Հակոբյանը և օպերլիազոր՝ ամբաստանյալ, Գևորգ Գևորգյանը թմրամիջոց գործածելու կաս¬կա¬ծան¬քով ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցի հ. 19 հասցեում գործող «Նարեդենդ» ատամ¬նա¬բու¬ժա¬կան կլինիկայից ատամնաբույժ՝ տուժող, Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոս¬տի¬կանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Մինչև նրան բերման ենթարկելը՝ նույն կլինի¬կա¬յի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ում նկատմամբ դատարանի 28.11.2013թ. որոշմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, ճանաչելով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, նրանից հետա¬քրքրվելով ու տեղեկանալով իր գործընկերոջը՝ տուժող Դ. Եդիգարյանին բերման ենթարկելու պատ¬ճա¬ռի մասին, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին է տվել իր հեռախոսահամարը և խնդրել է Դ.Եդի¬գար¬յանին օգնելու հնարավորության դեպքում դիմել իրեն։
Տուժող Դ.Եդիգա¬ր¬յա¬նին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելուց հետո, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր՝ ամբաս-տանյալ, Գ.Գևորգյանի և նույն բաժանմունքի պետ՝ ամբաստանյալ, Վ.Վարդան¬յա¬նի, հետ, որոշել է տուժողից պահանջել կաշառք՝ նրան պատաս¬խա¬-նատվու¬թ¬յան չենթարկելու, տոքսի-կոքիմիա¬կան փորձա¬քննու¬թ¬յան չներ¬կա¬յացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետ-ևանքներ չառա¬ջաց¬նելու, մասնավորապես՝ բժշկական ար¬տո¬նա¬գրից չզրկելու պատճառա-բանությամբ։
Դրաից հետո, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը զան¬գահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ եթե նա ցան¬կա¬նում է օգնել տուժող Դ.Եդիգարյանին, ապա ներկայանա ՀՀ ոս-տիկանության Երևան քա¬ղաքի վար¬չու¬թ¬յուն։
Երևանի Խանջյան փողոցի հ. 51 հասցեում գտնվող ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքի մոտ Գ.Մարտիրոսյանը հանդիպել է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, ով տուժող Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու դիմաց նրանից, այնուհետև նրա միջոցով ծանոթացած տուժողի ընկերոջից՝ վկա Խաչատուր Մանուկյանից, պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։
Վկա Խ.Մանուկյանը փորձել է սակարկել կաշառքի գումարի չափը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, և պահանջված գումարը հայթայթելու նպատակով՝ տուժողի գիտությամբ, նա զանգահարել է վկա Արմեն Դարբինյանին, ով նրան և Գ.Մարտիրոսյանին ուղարկել է ք.Աշ-տարակում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատուն՝ ընկերոջ՝ վկա Գուրգեն Սարգսյանի մոտ, ումից նրանք վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ, ապա մեկնել են ք.Արտաշատ ու «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի բուժքույր՝ վկա, Լիլիթ Գրիգորյանից պարտ¬քով վերցրել են 50.000 ՀՀ դրամ։
Խմբի կազմում շորթմամբ կա¬շառք ստանալու նախնական հանցավոր դիտավորու-թյամբ գործող ամբաստանյալները փաստացի ժամը 12-ից բերման ենթարկած տուժող Դ.Եդի-գարյանին բերման ենթարկելու փաս¬տի արձանագրումը հերթապահ մասի թիվ 2 մատյան¬ում և բերման ենթարկված անձանց հաշ¬վառման գրքում տևական ժամանակ ձգձգել են, այդ կա-պակցությամբ նյութեր չեն նախապատ¬րաս¬տել։
Նույն օրը՝ ժամը 17-ի սահմաններում, վկա Խ.Մանուկյանն ամբաստանյալ Էդ.Զաքար-յա¬նին Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով տեղեկացրել է, որ հավաքվել է ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ և խնդրել է բավարարվել այդ գումարով, որին ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը չի համաձայնել։ Միայն դրանից հետո ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում կազմվել են տուժող Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ նյութեր, ինչն ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանի հանձնա¬րարությամբ իրականացրել է ավագ օպերլիազոր՝ վկա, Արման Մացակյանը, ով կազմել է Դ.Եդիգարյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրու-թյունները, նրանից վերցրել է բացատրություն, որով տուժողը թմրամիջոց գործածելու հանգա¬մանքը չի ընդունել։ Նաև նշա¬նակվել է տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն և ժամը 1730-ի սահմաններում, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը տուժող Դ.Եդիգար¬յանին ուղեկցել են ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննութ¬յունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, որտեղ վերջինիս մազի և մեզի փորձանմուշներ տալուց հետո նրան ազատ են արձակել։ Ազատ արձակվելուց առաջ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը տուժող Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանը, լսելով դա, ամբաստանյալ Էդ.Զաքար-յանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը «զի¬ջել են»։
Մինչև հաջորդ օրը՝ տուժող Դ.Եդիգարյանը և վկա Խ.Մանուկյանը Գ.Մար-տիրոսյանի միջնորդությամբ և միջոցով կաշառքի գումարի չափը վերստին սակարկել և հասցրել են 400.000 ՀՀ դրամի, ինչին ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը համաձայնվել է։ Նույն օրը՝ ժամը 1607-ին, ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քարյանը զանգահարել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին և տեղեկացրել վերը նշված գումարի մասին։
Նույն օրը՝ երեկոյան, տուժող Դ.Եդիգարյանն իրենից կաշառք շորթելու վերաբերյալ կամավոր հայտնել և հաղորդում է տվել ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտան¬գության վար-չութ¬յու¬նում, ու ձեռնարկած օպերատիվ հետա¬խու¬զական միջո-ցառումների արդյունքում 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 1745-ին, 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքի փո¬խանցումն ամբաս-տանյալ Էդ. Զաքարյանին խա¬փանվել է։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանն իրեն մեղավոր չճա-նաչեց՝ պատճառաբանելով, որ տուժողից պահանջել է ոչ թե 3.000 այլ 2.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը տեղյակ չեն եղել։
Էդ.Զաքարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին աշխատանքի վայ-րում ինքը մտել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մոտ և ասել, որ տեղեկություն ունի Դ.Եդի-գարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու, պահելու և իրացնելու վերաբերյալ։ Վ.Վարդան-յանի հանձնարարությամբ զեկուցագիր է գրել վարչության նախկին պետ Ն.Նազարյանի ան-վամբ, որից հետո խորհրդակցություն է տեղի ունեցել Վ.Վարդանյանի մոտ, ով իրենց տեղե-կացնելով, որ ինքը խորհրդակցության է գնում 6-րդ վարչություն՝ հանձնարարել է բերման են-թարկել Դ.Եդիգարյանին։
Դրանից հետո՝ ժամը 1130-ի սահմաններում, Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ միասին գնացել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, որտեղ իրեն է մոտեցել իր հետ նույն թաղամասում բնակվող Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով ասելով, որ ինքն էլ է նշված ատամ-նաբուժարանում աշխատում, հետաքրքրվել է, թե ինչու են իրենք փնտրում իր ընկերոջը՝ Դ. Եդիգարյանին։ Ավելորդ հարցերից խուսափելու համար նրան ասել է, որ հարցը կապված է «լիցենզիայի» հետ։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին, երբ քիչ անց տեսել են նրան։ Ատամնաբուժարանից դուրս գալիս նորից իրեն է մոտեցել Գ.Մարտիրոսյանը և, տալով իր հեռախոսահամարը, խնդրել է հնարավորության դեպքում օգտակար լինել Դ.Եդիգարյանին։ Ինքն էլ նրան է տվել իր հեռախոսահամարը՝ անհրաժեշտության դեպքում իրեն զանգահա-րելու համար։
Երբ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության 6-րդ վարչություն, նա, մինչ այդ տեսնելով, որ Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթներ են, մոտեցել է իրեն և առաջարկել է խոսել։ Նա իրեն հարցրել է, թե ինչ պետք է անեն, որ ամեն ինչ լավ լինի, ինչին պատաս-խանել է, որ նրան օգնել հնարավոր կլինի, եթե նրա անալիզները փորձաքննությամբ մաքուր լինեն։ Որոշ ժամանակ անց իրեն զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը, ում խնդրանքով նրա հետ հանդիպել է դրսում և նրան նույնպես ասել է, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու միակ տար-բերակն այն է, որ «ՊՈԱԿ»-ից նրա անալիզները մաքուր գան։ Նաև ասել է, որ նման հար-ցերը լուծվում են 10.000 ԱՄՆ դոլարով, կարող են լուծվել նաև 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն նրանց համար այն կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին՝ որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։
Որոշ ժամանակ անց վերադարձել է Վ.Վարդանյանը, ով բարկացել է՝ տեղեկանալով, որ դեռևս թղթերը չեն պատրաստել և Դ.Եդիգարյանին չեն տարել փորձաքննության։
Դրանից հետո, Ա.Մացակյանը կազմել է նյութերը, սակայն որոշ ժամանակ սպասել են, որպեսզի Դ.Եդիգարյանին պետական ավտոմեքենայով տանեն փորձաքննության, բայց ի վերջո նրան իր ավտոմեքենայով են տարել ՊՈԱԿ։
Ճանապարհին ինքը հաճախ խոսել է հեռախոսով, այդ թվում նաև Վահագն անունով անձի հետ, ում իր հանգուցյալ հոր շիրմաքարի դիմաց դեռ պարտք է եղել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վերջինս եղել Վ.Վարդանյանի ընկերը կամ մտերիմը, Վ.Վարդանյանը նույնպես իրեն ասել է, որ արագ լուծի պարտքի հարցը, որպեսզի ղեկավարությունն այդ մասին չիմա-նա։ Այդ կապակցությամբ Գ.Գևորգյանն ասել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան և կարող է 500 ԱՄՆ դոլար տալ իրեն։ Իսկ Վահագն էլ հեռախոսով ասել է, որ պարքից 1.500 ԱՄՆ դո-լարը տալու դեպքում իրեն կզիջվի պարտքի մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչին ինքը համա-ձայնվել է։
«ՊՈԱԿ»-ում Դ.Եդիգարյանից վերցրել են մեզի և մազի նմուշներ, իսկ այնտեղից ժա-մը 1630-ից 17-ի սահմաններում դուրս գալուց հետո՝ Դ.Եդիգարյանին ավտոմեքենայից իջեց-նելիս, պտտվել է դեպի նա և կամաց ասել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում ամեն ինչ լավ կլինի։
Երբ գտնվել է աշխատավայրում, նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը և խնդրել է ցած իջնել։ Դրսում հանդիպել է նրան և նրա կողմից՝ որպես Դ.Եդիգարյանի աներորդի կամ խնամի ներկայացված Խաչիկին, ով ցանկացել է պարզել, թե ինչքան փող է պետք Դ.Եդի-գարյանին օգնելու համար, սակայն նրան չոր պատասխանել է, որ ինչ-որ պետք է արդեն աս-վել է Գևորգին։
Դրանից հետո նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանն ու, ասելով, որ չեն կարողա-նում փողը բերել, հարցրել է, թե կլինի, որ 400.000 դրամ բերեն, ինչին պատասխանել է, որ պետք է գոնե 600.000 դրամ բերեն։ Երբ նա կրկին զանգահարել է և ասել, որ չի կարողանում պահանջված գումարը ճարել, համաձայնվել է, որ 400.000 դրամը բերեն։
Հաջորդ օրը Գ.Մարտիրոսյանին հեռախոսով ասել է, որ 400.000 դրամը տանեն «Պե-գաս» բենզալցակայան ու տան Էդոին կամ Աբոին՝ ասելով, որ այն իր համար է։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Աշոտ Հարությունյանն ու ասել, որ գումարն ինքը պետք է տանի։
Դրանից հետո նրանց բռնել են։
Իր կողմից պահանջված գումարն իրեն պետք է եղել, որպեսզի պարտքի դիմաց տա Վահագնին և պրծնի նրանից, քանի որ մինչ այդ հանգուցյալ հոր շիրմաքարի համար արդեն իսկ տված է եղել 7.500 ԱՄՆ դոլար և երկար ժամանակ ձգձգել ու չի կարողացել տալ մնա-ցած 2.500 ԱՄՆ դոլարը։ Հետո, երբ վերջինս ասել է, որ կարող է զիջվել 1.000 ԱՄՆ դոլարը, մտածել է, որ Գ.Գևորգյանի խոստացած 500 ԱՄՆ դոլարին ավելացնելով Դ.Եդիգարյանից պահանջած 400.000 դրամը՝ կարող է պրծնել պարտքից։
Եթե Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր չգար, ապա ինքը ժամանակ կշահեր և հետո կվերադարձներ վերցրած գումարը։
Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ պահանջվող 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է, որպեսզի նրա մազի և մեզի անալիզները մաքուր գան, որի դեպքում միայն հնարավոր կլինի օգնել նրան։ Նրան նաև ասել է, որ այդ մասին հանկարծ որևէ մեկը չպիտի իմանա՝ անգամ իր հետ աշխատողը։
Ինչ վերաբերվում է 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելուն, ապա դա ճիշտ չէ, տուժողն էլ է շեշտել, որ քննիչն իրեն ասել է, թե որևէ տարբերություն չկա՝ 2.000 ԱՄՆ դոլար է, թե 3.000, որի համար էլ նա ասել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։
Գ.Մարտիրոսյանն ու Խ.Մանուկյանը սուտ ցուցմունք են տվել։ Վերջինիս նույնպես 2.000 ԱՄՆ դոլար է ասել, ու չի բացառվում, որ նա ցանկացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար աշխատել՝ ասելով, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ինքը պահանջել։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չճանա-չեց՝ պատճառաբանելով, որ թեև մասնակցել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձ-նարարության կատարմանը, և նրան բերման են ենթարկել ոստիկանություն, սակայն որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել։
Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ատամնաբուժարանում, որտե-ղից բերման են ենթարկել Դ.Եդիգարյանին, տեսել է Գ.Մարտիրոսյանին, ով մոտեցել է Էդ. Զաքարյանին և նրանք զրուցել են իրեն անհայտ ինչ-որ թեմայով։
Էդ.Զաքարյանի հետ միասին Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության տանելիս՝ ավտոմե-քենայում Էդ.Զաքարյանի հետ խոսել են իր և նրա ունեցած պարտքերի մասին, ինքն իմացել է, որ նա հոր շիրմաքարի համար 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք Վ.Վարդանյանի ծանոթին, ով այդ գումարից 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել է, բայց պահանջել է վճարել մնացած 1.500-ը, ինչի համար Էդ.Զաքարյանին խոստացել է 500 ԱՄՆ դոլար տալ, քանի որ մինչ այդ վաճառած է եղել իր ավտոմեքենան, որի համար իրեն ամսեկան 400 ԱՄՆ դոլար են վճարելիս եղել։
Էդ.Զաքարյանի հետ տարբեր գումարների մասին զրուցել են նաև հեռախոսով, սա-կայն դրանք Դ.Եդիգարյանի հետ կապ չեն ունեցել։
Ինչ վերաբերվում է Վ.Վարդանյանին, ապա Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարությունը նա է տվել, որից հետո նա գտնվել է խորհրդակցությունում, ու նրան տե-սել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց բավականին ժամանակ անց, նա եղել է հա-մազգեստով և, տեղեկանալով, որ դեռևս Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութեր չեն նախա-պատրաստվել, պահանջել է արագ կատարել դա։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրեն մեղավոր չճա-նաչեց՝ պատճառաբանելով, որ որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգար-յանից որևէ գումար չի պահանջել։
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր աշխատասենյակում Էդ.Զաքարյանն իրեն ասել է, որ տեղեկություն ունի Աջափնյակում գտնվող ատամնաբուժարանում աշխատող Արտաշատի բնակչի կողմից «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց գործածելու և իրացնելու մասին։ Նրան ասել է, որ զեկուցագիր գրի ու ներկայացնի վարչության պետին։ Համապատասխան ցուցում ստանալուց հետո՝ աշխա-տողներին ուղարկել է նշված հասցե` տվյալ անձին բերման ենթարկելու համար, իսկ ինքը գնացել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14-15-ի սահմաններում ու մտել է Գ.Գևորգյանի կամ Ա.Մացակյանի սենյակ, որտեղ նստած է եղել նաև Դ.Եդիգարյանը։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ իրեն թմրամիջոց պահելու համար են բերման ենթարկել, սակայն մոտը չունի ու չի գործածում թմրամիջոց։ Դրանից հետո հանձնարարել է նրան տա-նել փորձաքննության և ստորագրել է համապատասխան փաստաթուղթն ու տվել նրան ու-ղեկցողներին։
Մինչև Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելը Էդ.Զաքարյանի հետ ոչ մի խոսակցութ-յուն չի ունեցել, խորհրդակցության մասնակցելուց առաջ իր հեռախոսն անջատել է, Դ.Եդի-գարյանից գումար չի ուզել և նման խոսակցությունների չի մասնակցել։
Դեկտեմբերի 11-ի երեկոյան իրեն զանգած է եղել իր ծանոթ Վահագնը, ով ասել է, որ Էդ.Զաքարյանն իրեն 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք և խնդրել է նրան փոխանցել, որ զանգա-հարի իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նա չի պատասխանում իր զանգերին։ Նրա խնդրանքը կատարել է և Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ Վահագի հետ լուծի իր փողային հարցերը։
Իր տեղեկությամբ Գ.Գևորգյանը խոստացած է եղել որոշակի գումար տալ Էդ.Զա-քարյանին՝ պարտքը վերադարձնելու համար։
Կարծում է, որ իր և Էդ.Զաքարյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցում վերջինիս կողմից նշված «4 հատը» և «4-րդ մասիվ»-ը նշանակում է 400 դոլար։
Գևորգ Մարտիրոսյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր ա¬շ¬խա-տան-քի վայր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան է այցելել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը` ոստիկանության երկու այլ աշխատակցի հետ, որ-տեղից նույն վարչություն են բերման ենթարկել ատամ-նաբուժարանի աշխատակից Դ.Եդի-գարյանին` ինչ-որ պարզաբանում¬ների համար։ Էդ.Զաքարյանին ինքը խնդրել է Դավիթին օգտակար լինել ու նրան է փոխանցել իր այցեքարտը` հեռախոսահամարներով։ Ժամը 12-ի սահ¬ման¬նե¬րում Էդ.Զաքարյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել է հանդիպել ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ նա հայտնել է, որ Դավիթը կաս-կածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նար¬կոլոգիական հետազո-տության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա Դա¬վիթը կզրկվի բժշկական գործունե-ություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չու¬նենալու համար նա իրենց նույն օրվա ըն-թացքում պետք է 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տա։ Միաժամանակ, Էդուարդը հետաքրքրվել է Դավիթի վճարունակության մա¬սին։ Ինքը կասկած է հայտնել, թե Դավիթը նման գումար կա-րող է տալ, բայց խոս¬տա¬ցել է հանդիպել Դավիթի ընկերներին ու ծանոթներին` անհրաժեշտ գումարը ճարելու հա¬մար։ Դավիթի քրոջ նշանածի` Խ.Մանուկյանի հետ պայմանավորվել ու հան¬դիպել է ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտակայքում, նրան պատ¬մել է կատարվածի և կաշառքի պահանջի մասին։ Խաչատուրը ցանկություն է հայտնել անձամբ հանդիպել և զրուցել օպերլիազոր Էդուարդի հետ, որի համար զանգահարել է վերջինիս, պայ-մանավորվել և Խաչատուրի հետ հանդիպել են նրան՝ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան վարչության շենքի մոտ։ Էդ.Զաքարյանը Խաչատուրին հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել թմրանյութ օգտա¬գոր¬ծե¬լու կասկածանքով, ու եթե այդ հանգամանքը հաստատվի, ապա վեր-ջինս մեծ խնդիրներ կու¬նե¬նա։ Նրան ասել է, որ նրան պատասխանատվությունից և խնդիրնե-րից ազատելու համար ան¬հրա¬ժեշտ է 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ։ Խաչատուրը խնդրել է գումարի չափն իջեցնել, սա¬կայն Էդուարդը չի համաձայնել։
Գումար ճարելու նպատակով Խաչատուրը զանգահարել է ծանոթներին, նրան¬ցից մեկին պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի մասին, ում ցուցումով Խա¬չա¬տու¬րի հետ ուղևոր-վել են Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող կազինո, ինչ-որ տղա¬յից վերցրել 200.000 դրամ, հետո մեկնել են Արտաշատ, նույն «Նարեդենտ» ատամ¬նաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանից վերցրել են ևս 50.000 դրամ և վերադարձել են Երևան, որտեղ` «Հինգ Աստղ» կոչվող սրճարանում հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին։ Խաչատուրն ու Դավիթը սրճարանից հեռացել են ինչ-որ տե¬ղից ևս 50.000 դրամ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ սրճարա-նում հանդիպել է իր ծանոթներից Կարեն Ղազանչյանին, ում պատմել է Դավիթ Եդիգարյա-նին բեր¬ման ենթարկելու, նրանից կաշառք պահանջելու մանրամասները։ Ժամը 23-ի սահ¬մաններում զանգահարել է Էդ.Զաքարյանը և հետաքրքրվել, արդյո՞ք, Դավիթն ու Խաչա-տուրը գումարը ճարել են, ինչին պատասխանել է, որ մի մասը ճարել են, գնա¬ցել են մյուս մասի հետևից։ Էդուարդն առաջարկել է գումարը լինելուն պես զան¬գա¬հարել իրեն։ Որոշ ժա-մանակ անց Խաչատուրն ու Դավիթը վերադարձել են սրճա¬րան, հայտնել, որ ընդամենը 300.000 դրամ ունեն։ Զանգահարել, այդ մասին տե¬ղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով պատաս-խանել է, որ դա քիչ է և առաջարկել է ավելացնել այն։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 12-սահմաններում, Էդ.Զաքարյանը կրկին զանգա-հարել է իրեն, հետաքրքրվել, թե գումարն ինչ եղավ։ Փորձել է հեռա¬խո¬սով ճշտել Խաչատու-րից և Դավիթից, սակայն նրանք հեռախոսազանգերին չեն պա-տասխանել։ Ժամը 16-ի սահ-մաններում Դավիթն ու Խաչատուրն այցելել են ատամ-նաբուժարան, հայտնել, որ 400.000 դրամ կա իրենց մոտ։ Զանգահարել և այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդին, ով առաջարկել է գումարը վերցնել իր մոտ՝ ասելով, որ երե-կոյան կասի, թե ինչ անի այն, սակայն Էդուարդին տեղեկացրել է, որ Դա¬վիթն ու Խաչատուրը ցանկանում են անձամբ գումարը տալ նրան և համոզվել, որ Դավիթը հետագայում պրոբլեմներ չի ունենա։ Էդուարդի առա¬ջարկով՝ հեռա-խոսը փոխանցել է Դավիթին, ում Էդուարդը տվել է հավաստիացումներ, որ գումարը տալուց հետո նա խնդիրներ չի ունենա։ Այդ ընթացքում ատամնաբուժարան են այցելել իր ծա¬նոթ¬ներ Կարեն Ղազանչյանը և Աշոտ Հարությունյանը, որոնց տեղեկացրել է Դա¬վի¬թի գործով Էդ. Զաքարյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության մասին։ Քիչ անց Էդուարդը զանգահա-րել է իրեն և խնդրել, որ գումարն ինքը տանի և թողնի «Պե¬գաս» բենզալցակայանում, սակայն ինքը մերժել է նրան և հեռախոսը փոխանցել Աշոտ Հարությունյանին, որպեսզի Էդուարդը նրան բա¬ցատրի, թե գումարն ուր պետք է տանել և ում մոտ թողնել։ Աշոտնն իր հեռախոսով պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել է Էդուարդի հետ, սակայն հեռախոսազանգն ընդհատելուց հետո հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան անսարք է։ Նա առաջարկել է գումարն Էդ.Զա¬քարյանի մատ¬նանշած վայր տեղափոխել Կ.Ղազանչյանի ավտո¬մե¬քե¬նա¬յով, սակայն Կա¬րենը հրաժարվել է։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստի¬կա¬նության աշխա¬տա¬կիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տիկանություն։
Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր նախաքննական ցուց-մունքները՝ բացառությամբ գումարի չափի մասին իր հայտնած տեղեկությունների, ճիշտ են։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պահանջած գումարի չափին, ապա նա իրեն ասել է, որ Դ.Եդիգարյանի հարցը կլուծի 2.000 ԱՄՆ դոլարով՝ հաշվի առնելով իր գործոնը, քանի որ հակառակ դեպքում այդ գումարի չափը 3.000 ԱՄՆ դոլար կլիներ։
Նշված 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է եղել, որպեսզի Դ.Եդիգարյանի անալիզնե-րի պատասխանը մաքուր տրվեր։
Ինչ վերաբերվում է իր նախաքննական ցուցմունքներում նշված 3.000 ԱՄՆ դոլարին, ապա նշված չափը նշել է, քանի որ սրճարանում Խաչատուրն ու Դավիթն իրեն ասած են եղել, որ ոստիկանությունում իրենք արդեն գրել են, որ իրենցից 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով են կաշառք ուզել։ Այդ պատճառով, ինչպես նաև պրոբլեմներ չունենալու համար, ինքն էլ է նույն չափը նշել։
Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ 2012թ. նո¬¬յեմ¬¬բե¬րի վերջերին ինքը հայտնաբերել է պոլիէթիլենային պարկ` չոր, կանաչ զանգ¬վա¬ծով, ու մտա¬ծելով, որ այն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց է, օգտագործել է այն` ծխելու եղա¬նակով։
2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայ¬րից` ք.Երևանի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» անվամբ ատամ¬նա¬բուժարանից, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիա¬զոր Էդ.Զաքարյանը, ով նույն ատամ-նաբուժարանի աշխատակից Գ.Մար¬տի¬րոս¬¬յանի մտերիմն է, օպերլիազորներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Հա¬կոբ¬յա¬նի հետ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու-թյուն, որ¬տեղ տե¬ղ¬եկացել է, որ բերման է ենթարկվել թմրանյութ օգտա-գոր¬ծե¬լու կաս¬կա¬ծան¬քով, սակայն թմրա¬նյութ օգտագործելու վերաբերյալ ոստիկան¬նե¬րի կաս¬կածները չի ընդու-նել։ Իրե¬նից վերցրել են բացատրություն և մատ¬նա¬հետ¬քեր, հայտնել են, որ ստուգման նպա-տակով տանելու են նարկոլոգիական դիս¬պանսեր։ Այդ ընթացքում Գ.Մար¬տիրոսյանը զան-գահարել է Էդ.Զաքարյանի հեռախոսահամարին, խոսել են իր գործի մասին, որից հետո Էդ. Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներ¬կա¬յու¬թ-յամբ հայտնել է իրեն, որ գործը որո¬շա¬կի բար-դություն է ներկայացնում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդյունքում պարզվի, որ ինքը թմրանյութ է օգտագոր¬ծել, ապա իրեն կզրկեն բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրա-վունքից, իսկ ատամ-նաբուժարանը մեծ տու¬գանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդ.Զաքար¬յա-նի հետ զրուցել են առանձին աշխատասենյակում, որտեղ նա իրեն հայտնել է, որ նմանա-տիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում են» 5.000 ԱՄՆ դո¬լար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանո¬թու¬թ¬յան հանգամանքը՝ իր հարցը կլուծեն 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Առաջարկել է թույլ տալ զանգահարել ընկերներին` անհրաժեշտ գումար ճա-րելու համար, սակայն նա առարկել է՝ հայտնելով, որ նման հարցեր հեռախոսով չեն լու¬ծում։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ այդ հարցով հանդիպելու է իրենց ընդհանուր ծա-նոթ Գևորգին։ Որոշ ժամանակ անց Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, նրանք ոստիկա-նության Երևան քաղաքի վարչության մոտ հան¬դիպել են, և Էդուարդը գումարի պահանջը ներկայացրել է նրան։ Այդ մասին իրեն տեղեկացրել են ինչպես Էդ.Զաքարյանը, այնպես էլ Գ.Մարտիրոսյանը, ով Էդուարդի թույլտվությամբ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու-թյան շենքում հանդիպել է իրեն։ Գևորգը հայտնել է նաև, որ իր քրոջ նշա¬նա¬ծի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմա¬նա¬վոր¬վել է հանդիպել վարչության դիմաց` գու¬մարը ճարելու և հարցին լուծում տալու հա¬մար։ Դրանից հետո, կրկին Էդ.Զա¬քարյանի թույլտվությամբ, ան-հրաժեշտ գումար ճարելու նպատակով իր բջջային հեռա¬խոսահամարից զանգահարել է ըն-կերներին, պարբերաբար կապ է պաշտպա¬նել Խ.Մանուկյանի հետ, ով այդ ընթացքում զբաղ-վել է գումարի հայ¬թայ¬թմամբ։ Նա անգամ առաջարկել է հարցի լուծման համար դիմել ոստի-կա¬նու¬թ¬յան ծանոթ աշխատակցի, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայ¬լի չդի-մել, ասելով, որ կարող է գործն օրինական ընթացք ստանալ և առաջացնել ծանր հետևանք-ներ։ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար ան¬հնար է ճարել, ինչի կապակցու-թյամբ ինքը դիմել է Էդ.Զաքար¬յա¬նին և խնդրել կա¬շառքի գումարի չափը պակասեցնել, սա-կայն վերջինս առարկել է՝ նշելով, որ դա իրե¬նից կախված հարց չէ։ Զրույցներից մեկի ժամա-նակ Էդուարդին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են ճարել, խնդրել է բավա-րարվել դրանով, սակայն նա կրկին առարկել է։
Ժամը 18-ի սահման¬նե¬րում Էդ. Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազ¬գա¬յին բյուրո, որտեղ հա¬մա¬պատասխան աշխատակիցներն իրենից վերցրել են մազի և մե¬զի փոր¬ձա¬նմուշ¬ներ։ Դրանից հետո Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գե-վորգյանը նույն ավտո¬մեքե¬նա¬յով իրեն տեղափոխել են մինչև «Արարատյան մասիվ» կոչվող թա¬ղամաս, որտեղ էլ իրեն բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ «ազատ արձակելու» դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկա-ցել է, որ պահանջված գումարի չափը նվա-զեց¬վել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պա-հին Գ.Գևորգյանն Էդուար¬դին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը զի¬ջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպեր¬լիա¬զոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պա¬հան-ջե¬լու, ինչպես նաև՝ դրա չափի մասին։
Դրանից հետո «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոս-յանի և Խ.Մանուկյանի հետ, որտեղ նրանցից տեղեկացել է, որ պահանջվող գումարից նրանք կարողացել են հայթայթել ընդամենը 300.000 դրամ, և որոշել են դրանից ավելի գումար չտալ ոստիկաններին։
Ավելի ուշ Խ.Մանուկյանի հետ որոշել են կատարվածի` կաշառք պա¬հանջելու մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և դիմել են ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ հանցագործության մասին հա¬ղոր¬դում է տվել, ինչի մասին չեն տեղե-կացրել կաշառքի միջնորդ Գ.Մարտի¬րոս¬յա¬նին։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին ձեռնարկված օպերատիվ հետախուզական միջո¬ցա-ռում-ների շրջանակներում «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյա-նին, նրան հայտնել են, որ Էդ.Զաքարյանին կարող են տալ ըն¬դա¬մենը 400.000 դրամ։ Գ. Մարտիրոսյանն ի վերջո համաձայ¬նու¬թ¬յան է եկել Էդ.Զաքարյանի հետ, և վերջինս առաջար-կել է 400.000 դրամը թողնել Գ.Մարտիրոսյանի մոտ։ Պատրաստակամություն է հայտնել ան-ձամբ հանդիպել Էդուարդին` գումարն առձեռն տալ նրան, սակայն Էդուար¬դը չի համաձայնել իրենից անձամբ վերցնել այն, այլ Գ.Մար-տի¬րոս¬յա¬նին առաջարկել է գումարը թողնել «Պե-գաս» անվանումով բենզալցակայանում, սակայն գումարը չեն հասցրել տանել Էդ.Զաքար-յանի մատնանշած վայր, քա¬նի որ տվյալ վայրից բերման են ենթարկվել ոստիկանություն։
Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10-ից 11-ն ընկած ժամանակահատվածում, ատամնաբուժարան են գնացել երեք ոստիկան և առանձնազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել, որ անօրինական աշխատելու համար պետք է իրեն բերման ենթարկեն ոստիկանություն։ Պարզվել է, որ նշված ոստիկաններից մեկը` Էդ. Զաքար¬յանը, ծանոթ է մյուս ատամնաբույժ Գ.Մարտիրոսյանին։ Այդ հանգամանքի ուժով կա-րողացել է պարզել, որ ինչ-որ մեկն իր դեմ ցուցմունք է տվել, և իրեն կաս¬կածում են թմրանյութ գործածելու մեջ։ Հետաքրքրվել են, թե արդյոք մեկ շաբաթ առաջ տաքսու վա¬րորդն իրեն թմրա-նյութ չի տվել, ինչը հերքել է, սակայն ոստիկանները տեղեկացրել են, որ համա¬պա¬տասխան ստուգողական գործողութ¬յուն¬ների, այդ թվում` դատաքիմիական փորձաքննության, արդ¬յուն¬¬քում իր մեղքը կհաստատվի։ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Էդ.Զա-քար-յանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն լուրջ բաներ են սպասվում, իրեն աշխատավայրում տուգա¬նելու են և լիցենզիայից զրկելու են։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդի¬րը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքար-յանը հայտնել է, որ մոտ 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով էլ կարող է այդ հարցը լուծել։ Նշել է, որ վարչությունում գտնվելու պայմաններում չի կարող անգամ 2.000 կամ 3.000 ԱՄՆ դոլարը տալ, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է, որ չի կարող իրեն շենքից դուրս թողնել։ Խնդրել է թույլատրել վերև բարձրանալ Գ.Մարտիրոսյանին, ում հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթաց-քում տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանա-վորվել են 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի սահման¬ներում լուծել իր խնդիրը, ինչին համաձայնվել է` խնդրելով տալ ինչ հնարավոր է։ Դրանից հետո` ժամը 18-ի սահմաններում, իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցրել, որտեղից ազատ են արձակել, սա-կայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքար¬յանն ասել է` դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը, որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հե-տաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զա¬քար¬յանը նրան պատաս¬խանել է, որ սակարկութ-յունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։
Ազատ արձակվելուց հետո գնացել է Գ.Մարտիրոսյանի ու Խ.Մանուկյանի մոտ, ովքեր արդեն 300.000 ՀՀ դրամի չափով գումար են հավաքած եղել։ Ի վերջո, հավաքել են 400.000 ՀՀ դրամ, որին Էդ. Զաքարյանը համաձայնվել է, սակայն հրաժարվել է անձամբ վերցնել` առա-ջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակա¬յա¬նում, քանի որ մինչ այդ Գ.Մարտիրոսյանը ևս հրաժարվել է այդ գումարը փոխանցել Էդ.Զաքարյանին։
Իր նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն գու¬մա¬րային նախնական խոսակ-ցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2000-ից 3000 ԱՄՆ դոլարից։ Գումարային պահանջ Էդ. Զաքարյանը ներկայացրել է թե՛ իրեն, թե՛ Խ.Մանուկ¬յանին և թե՛ Գ.Մարտիրոս-յանին։ Աշխատասենյակում Գ.Մարտիրոսյանի հետ առանձ¬նազրույցի ժամանակ նրան ևս հայտնել է իր խնդրով 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար հայթայթելու անհրա-ժեշտության մասին։ Հան-ցագործության մասին հաղորդման մեջ պետք է նշեր իրենից 2-ից 3 հազար ԱՄՆ դոլար պա-հանջելու մասին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին նշվել է թյուրիմա¬ցաբար։
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում իրենից բացատրություն վերցնելու ընթացքում ներկա են գտնվել երկու ոստիկան, իսկ խո¬սակցություններն իր հետ վարել է Էդ. Զաքարյանը։
Վարչությունում գտնվելու ժամանակ իր բջջային 077-339914 հեռախոսա¬հա¬մարին կա-տարված զանգերին չի կարողացել պատասխանել, Էդ.Զաքարյանի համա¬ձայ-նությամբ խոսել է միայն Խ.Մանուկյանի հետ, ում հայտնել է իր գտնվելու վայրի և Գ.Մար¬-տիրոսյանին հանդի-պելու անհրաժեշտության մասին։
Իրեն դատաքիմիական փորձաքննության չներ¬կայացնելու խնդրանքով որևէ ոստիկա-նի չի դիմել, իմացել է, որ անկախ ամեն ինչից` իրեն փորձաքննության են տանելու, քանի որ ոստիկանների միջև տեղի ունեցած զրույցներից լսել է, որ «վերևից» նման հրաման կար։
Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին տեսել է վարչութ¬յու¬նից իրեն տոքսիկոքիմիա-կան փորձաքննության տանելիս։
Թեև համոզված է եղել, որ թմրանյութ չի գործածել, սակայն մտավախություն է ունեցել, որ եթե ոստիկաններին անհրաժեշտ լինի դա ապացուցել, վերջիններս ամեն ինչ կանեին փոր-ձաքննության եզրակացությամբ այն հաստատելու համար։
Վկա Խաչատուր Մանուկյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ ինքն իր նշանածի եղբոր` Դ.Եդիգարյանի աշխատանքի վայր՝ «Նարեդենտ» ատամնաբուժա¬րան, այցելելու նպատակով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 1130-ի սահմաններում, զանգահարել է նրան։ Վերջինս հայտնել է, որ դեպք է պատահել և առաջարկել է զան¬գահարել նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյա-նին, ով կբացատրի, թե ինչ է պատահել։ Զանգահարել և Գևորգից տեղեկացել է, որ «Մա¬րի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով նույն օրը Դավիթը բեր¬ման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել ու Գևորգի հետ հանդիպել են նույն վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Գևորգը հայտնել է, որ Դավի-թին բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկն իր մտե¬րիմ¬ներից է, ով գործը փակելու համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրան-քով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրա-վիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել Էդ.Զաքարյանը, ով հայտնել է, թե Դա-վիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել։ Էդուարդը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում իրեն տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող ճարել, և Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպա¬տա¬կով առա¬ջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդու-արդը խոր¬հուրդ է տվել նման քայլի չդիմել՝ ասելով որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրի¬¬նական ըն¬թացք, և Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զան¬գա¬հ¬արել է Դա¬վի¬թի բջջային հեռախոսահամարին, ում նույնպես առա¬ջար¬կել է դի¬մել ծանոթ ոստի¬կա¬նի օգնությանը, սակայն Դավիթն առարկել է` հիմնվելով Էդ.Զաքարյանի՝ գոր¬ծի բարդանալու վերաբերյալ նախա¬զգու¬շաց¬ման վրա։ Անհրա¬ժեշտ գումարը փնտրե¬լու նպատակով զանգա-հարել ու Գևորգի հետ 3-րդ մասում հանդիպել է իր ու Դավիթի ընդհանուր ծանոթ Արմեն Դարբինյանին և պատմել եղելու¬թ¬յու¬նը։ Արմենը, զարմանալով պահանջվող կաշառքի չա-փից, խորհուրդ է տվել դիմել ծա-նոթների` հարցը լուծելու համար։ Կրկին զանգահարել է Դա-վիթին` ծանոթ ոստի¬կա-նին դիմելու համար նրա համաձայնությունն ստանալու համար, սա-կայն Դավիթը պնդել է, որ նման քայլի չդիմեն` վախենալով Էդ.Զաքարյանի խոսքերից։ Քա¬նի որ Արմենը գումար չի ունեցել, հեռախոսով գումար է խնդրել ընկերոջից, որից հետո ինքն ու Գևորգը Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» կազինոյի մոտ հան-դի-պել են Արմենի ընկերոջը` Գուրգեն Սարգսյանին, ով իրենց տվել է 200.000 դրամ, սակայն նրան չեն հայտնել, թե ինչ նպատակով են վերցնում գումարը։ Այդ ընթացքում Էդ.Զաքար-յանը պար¬բերաբար զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հե¬տա¬քրքրվել, թե պահանջված գումարն ինչ եղավ, ինչու են ուշացնում։ Ժամը 17-ի սահմ¬աններում Էդուարդը կրկին զան-գահարել է Գևորգին և հայտնել, որ Դավիթին պետք է տանեն նարկոլոգիական հե¬տա¬զոտու-թյան, որից հետո բաց կթող¬նեն։ Դրանից հետո մեկնել է Արտաշատ, հան¬դի¬պել Դավիթի գործընկեր` «Նա¬րե¬դենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից, Լիլիթ Գրի¬գորյանին, ում պատմել է Դա¬վիթի հետ կատարվածի և ոստիկանների կողմից պա¬հանջված կաշառքի մա-սին, ու Լիլիթից վերցրել է 50.000 դրամ։ Վերադառնալով ք.Երևան՝ «Հինգ Աստղ» անվա¬նու¬մով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանի և Դ.Եդիգարյանի հետ։ Վեր¬ջինս պատմել է, որ Էդ.Զա¬քարյանը և Գ.Գևորգյան իրեն ազատ են արձակել՝ պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հաս¬կանալով, որ շորթման զոհ են դառնում, Դա¬վի¬թի հետ ներ-կայացել են ոստի-կա¬նու¬թյան ներքին անվտանգության վարչություն, որ¬տեղ Դավիթը հանցա-գործության մա¬սին համա¬պա¬տասխան հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել Գ. Մար-տիրոսյանին։
Նույն օրը ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում¬նե¬¬րի շրջանակում վերադարձել են «Հինգ Աստղ» սրճարան, որտեղ Գևորգին խնդրել են զանգահարել Էդու-արդին ու հայտնել, որ 400.000 դրամից ավել գումար չեն կա¬րող տալ։ Գևորգը կատարել է իրենց խնդրանքը, ինչին Էդ.Զաքարյանը հա¬մա¬ձայնել է։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամր 15-ի սահմաններում, «Նարեդենտ» ատամ¬նա-բուժա-րանում Դավիթի հետ հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ խոստացված 400.000 դրամն իրենց մոտ է։ Գևորգը զանգահարել և այդ մասին հայտնել է Էդ.Զաքարյանին, ով առաջարկել է գումարը թողնել Գևոր¬գի մոտ։ Գևորգը չի համաձայնել գումարը վերցնել, իսկ իրենք առաջարկել են այն անձամբ տալ Էդ.Զաքարյանին։ Գևորգը կրկին զանգահարել է Էդուար¬դին, սակայն վերջինս հրաժարվել է իրենցից անձամբ գումարը վերցնել և առաջար-կել է այն թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Դրանից հետո դուրս են եկել ատամնաբուժարանից, որտեղ Գ.Մարտիրոսյանը ծանոթների` Կ.Ղա¬զանչ¬յանի և Ա.Հովհան-նիսյանի հետ քննարկել է, թե գումարն ով պետք է տա¬նի Էդուարդի մատնանշած բենզալցա-կայան, սակայն դա չի կատարվել, քանի որ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Գևորգին, Աշոտին և Կարե¬նին բեր¬ման են ենթարկել ոստիկանություն։
Վկա Աշոտ Հարությունյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ անձնական ֆինան¬սական հարցերը լուծելու կապակցությամբ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին պայմանավորվածոււթյուն է ձեռք բերել անձանց հետ հանդիպել մանկու-թյան ըն¬կե¬րոջ` Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատանքի վայրի` «Նարեդենտ» ատամնաբու¬ժա¬րա¬նի դիմաց։ Գևորգի հետ հանդիպման գնալու ակնկալիքով այցելել է ատամ¬նա¬բու¬ժարան, սակայն վերջինս հրաժարվել է միանալ իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմ-բերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու¬թյան աշ¬խա¬տակիցները՝ իրենց ընդ-հանուր ծանոթ Էդ.Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցությամբ, թմրա¬նյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամ¬նա¬բուժարանից ոստի¬կանություն են բերման ենթարկել գործընկերոջը` Դ.Եդի¬գարյանին։ Գևորգը հայտնել է, որ իր միջնորդությամբ Էդուարդը խոստացել է «փա-կել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետա¬գա¬յում հանուն իրեն համաձայնվել է այդ հարցը «լուծել» 2.000 ԱՄՆ դոլարով, այնինչ՝ ինքը սակարկել ու պայմա-նավորվել են Էդուարդին տալ 400.000 դրամ։ Իր հետ հան¬դիպման չգնալու հանգամանքը Գևորգը պատճառաբանել է նրանով, որ սպա¬սում է Դ.Եդիգարյանին, ով պահանջված գու-մարը պետք է բերի ատամ¬նա¬բու¬ժա¬րան, որպեսզի փոխանցեն Էդ.Զաքարյանին։
Պայմանավորվել ու հանդիպման է գնացել իր մյուս ընկերոջ` Կարեն Ղա¬զանչ-յանի հետ, այնուհետև միասին վերադարձել են ատամնաբուժարան, որտեղ հան¬դիպել են Դ.Եդի-գարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր Գ.Մարտիրոսյանի հետ դուրս են եկել։ Կարենի հարցին պատասխանել է, որ Գևորգի միջո¬ցով Էդուարդի հետ համաձայնության են եկել Դավիթին քրեական պատասխա¬նատվու¬թյունից ազատելու համար Էդուարդին տալ 400.000 դրամ կա-շառք։ Քիչ անց Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են ատամնաբուժարան, իսկ ինքն ու Կարենը Գևորգի հրավերով դուրս են եկել այնտեղից։
Ատամնաբուժարանի դիմաց Գևորգն իրեն խնդրել է հեռախոսով պայմ¬ա¬նա¬վոր¬-վել Էդուարդի հետ ու Դավիթի հետ կաշառքի գումարը տանել նրան։ Գևորգի բջջա¬յին հեռա-խոսով խոսել է Էդուարդի հետ, վերջինիս առաջարկով պայ¬մա¬նավորվել են գումարը տանել և թողնել քիչ հեռու գտնվող «Պեգաս» անվանումով բեն¬զալցակայանում։ Քանի որ իր ավտոմե-քենան սարքին չի եղել, առաջարկել է գու¬մա¬րը բենզալցակայան տանել Կարենի ավտոմե-քենայով, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Քննարկել են, թե ինչպես գումարը տանեն Էդ.Զա-քարյանի մատ¬նա¬նշած վայր, սակայն այն այդպես էլ չեն տարել, քանի որ խոսակցության ընթացքում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տի¬կա¬նություն։
Վկա Կարեն Ղազանչյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել է «Հինգ աստղ» կոչվող սրճա¬րան` համակուր-սեցիների հետ հանդիպման։ Սրճարանում հանդիպել է վա¬ղե¬մի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոս-յանին, ով պատմել է, որ նույն օրը ատամնա¬բու¬ժա¬րա¬նից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհա¬նուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդ.Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցու¬թ¬յամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանութ-յան նույն վարչություն են բերման ենթարկել իր գործընկեր, ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին, ում քրեա¬կան պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդուարդը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այն սակարկել և պայմանավորվել է Էդուարդին տալ 600.000 դրամ։ Որոշ ժամանակ անց սրճարան են եկել Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը, իսկ ինքն ընկերոջ հետ հեռացել է։
Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15-ի սահմաններում, իրեն զանգա¬հա¬րել է ըն-կերը` Աշոտ Հարությունյանը, ում հետ հանդիպել են «Նարեդենտ» ատամ¬նա-բուժարանի դի-մաց։ Աշոտի խնդրանքով՝ նրա անձնական ֆինանսա¬կան հարցերի կապակցությամբ, միա-սին հանդիպել են ինչ-որ անձանց, այնուհետև վերա¬դարձել նույն ատամնաբուժարան։ Մտնելով ներս՝ նկատել է Գ.Մարտի¬րոս¬յանին, Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր այդ պահին դուրս են եկել սենյակից։ Աշոտից հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդի¬գար¬յանի հետ կատարված «պատմությունը», և նա հայտնել է, որ Գևորգի միջ¬նոր¬դու¬թյամբ Էդ. Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են վերջինիս տալ 400.000 դրամ կաշառք` Դավիթին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար։ Քիչ անց Գևորգը, Դավիթն ու Խա-չատուրը վերադարձել են սենյակ, իսկ ինքն ու Աշոտը Գևոր¬գի առաջարկով դուրս են եկել ատամնաբուժարանից։ Դրսում Գևորգը բջջային հեռա¬խոսով զանգահարել է Էդ.Զաքար-յանին, հեռախոսը փոխանցել է Աշոտին՝ խնդրելով պայմանավորվել Էդուարդի հետ և պա-հանջված գումարը տանել նրա մատնանշած վայր։ Աշոտը Գևորգի հեռախոսով խոսել է Էդուար¬դի հետ, պայմանավորվել են, որ Աշոտն այդ գումարը տանի և թողնի «Պե¬գաս» ան-վանումով բենզալցակայանում։ Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Աշո¬տը հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան սարքին չէ, Գևորգն իրեն առաջարկել է գու¬մարն իր ավտոմեքենայով տա-նել, սակայն, տեղյակ լինելով արարքի հակաօրինա¬կա¬նության մասին, հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց։ Ցանկացել է հեռանալ, սա¬կայն ժամանել են ոստիկանության աշխատա-կիցները և բերման ենթարկել իրենց։
Վկա՝ ՀՀ ոս¬տի¬կանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիա¬զոր, Արման Մացակյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 15-ի սահմաններում, բաժան¬մուն¬քի պետ Վ.Վարդանյանն իրեն հանձնարարել է Դ.Եդիգար-յանի վերա¬բեր¬յալ նախապատրաստել նյութեր։ Տեղյակ չի եղել, թե Դ.Եդիգարյանին երբ են բերման ենթարկած եղել, ուստի գործընկերներից ճշտած ժամով կազմել է բերման ենթարկե-լու մասին արձա¬նա¬գրությունը, այնուհետև՝ անձնական խուզարկության արձանա¬գրու¬թ¬յու-նը, որից հե¬տո նրանից վերցրել է բացատրություն, որոշումներ է գրել դատա¬քիմիա¬կան փոր-ձաքննություն նշանակելու և նմուշներ ստանալու մասին, ինչպես նաև կազմել է ար¬ձա¬նա-գրություն՝ փորձանմուշ ստանալու մասին, և այդ ամբողջ փաթեթը հանձնել է Գ.Գևորգյանին և Էդ.Զաքարյանին, ովքեր իրենց ավտոմեքենայով Դ.Եդիգարյանին տեղափոխել են փոր-ձաքննու¬թյուն¬ների ազգային բյուրո։
Վկա՝ նախկինում ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բա-ժանմունք ավագ օպերլիազոր, Վահան Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմ-բերի 12-ին՝ ժամը 10-ից 11-ն ըն¬կած ժամանակահատվածում, օպերլիազորներ Էդ.Զաքար-յանի և Գ.Գևորգյանի հետ ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբու¬ժա¬րա¬նից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել ատամ¬նա¬բույժ Դավիթ Եդիգարյանին՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկա¬ծան¬քով։
Վկա Արմեն Դարբինյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին ինքը հե-ռախոսազրույց է ունե¬ցել Դ.Եդիգարյանի հետ ու վերջինիս խնդրանքով հանդիպել է Խ.Մա¬նուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին, ովքեր հայտնել են, որ Դ.Եդի¬¬գար¬յա¬նին թմրամիջոց օգտա-գործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչու-թյուն, ու նրան պատասխանատվության չեն¬թար¬կելու համար ոստիկանության աշխատա-կիցները՝ որպես կաշառք, բավականին մեծ գու¬մար են պահանջում։ Զանգահարել է ընկերո¬ջը՝ Գուրգեն Սարգսյանին, ով աշխատում է Աշտարակի ձորում գտնվող «Գոլդեն Փա¬լաս» խա¬ղատանը, որից հետո Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին ուղար¬կել է նշված խաղա-տուն, որտեղ նրանք Գ.Սարգսյանից վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ։
Վկա Գուրգեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմ-բերի 12-ին իր ընկեր Արմեն Դարբինյանի խնդրանքով ինքը 200.000 ՀՀ դրամ է տվել նրա ուղարկած մարդուն։
Վկա Լիլիթ Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահ¬ման¬նե¬րում, ատամնաբուժարան են եկել ոստիկանության երեք աշխատակից¬, որոնց բա-կում դիմավորել է բժիշկ Գ.Մարտիրոսյանը։ Ներս մտնելով՝ նրանք հարցրել են մյուս բժիշկ Դ.Եդիգարյանին, ով մոտեցել է նրանց, և առանձին զրուցելուց հետո ոստիկանները նրան տարել են։ Գևորգից տեղեկացել է, որ Դավիթին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու¬թ¬յուն։ Դրանից մոտ կես ժամ անց Գևորգը դուրս է եկել ատամնա-բուժարանից` հայտնելով, որ իր ծանոթ ոստիկանը Դավիթի հարցով իրեն կանչում է ոստի-կանություն։ Ժամը 17-ի սահ¬մաններում իր բջջային հեռախոսին է զանգահարել Դավիթի ըն-կերներից Խաչի¬կը, ով իր տեղը ճշտելով՝ շտապ հանդիպում է խնդրել։ Ժամը 20-ի սահման-ներում Խաչիկը Արտաշատ քաղաքում հանդիպել է իրեն և խնդրել պարտքով գումար տալ՝ ոստիկանությունում Դավիթի գործերի համար։ Խաչիկին տվել է 50.000 դրամ։
Վկա Վահագն Հակոբյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը միջնորդել է ընկերոջ քարի ար-տադրամասից Էդ.Զաքարյանի հոր գերեզմանաքարը ձեռք բերելու հարցում, որի դիմաց, ըստ պայմանավորվածության, Էդ.Զաքարյանը պետք է վճարեր ամեն ամիս, սակայն մի քանի ամիս պարտաճանաչորեն վճարելուց հետո` հերթա¬կան վճարումներն Էդ.Զաքարյանն ուշաց-րել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի դրությամբ Էդ.Զաքարյանը պարտք է մնացել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վանաձորցի ընկերոջը շտապ գումար է անհրաժեշտ եղել՝ ՌԴ մեկնելու համար, վեր-ջինս Էդ.Զաքարյանին առաջարկել է արագ վերադարձնել գոնե 1.500 ԱՄՆ դոլարը` փոխա-րենը խոստանալով ընդհանուր պարտքից զիջել 1.000 ԱՄՆ դոլարը։ Այդ նպատակով զանգա-հարել է Էդ.Զաքարյանին, սակայն վերջինս իր զանգերին չի պատասխանել։ Տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում Էդ.Զաքարյանի աշխատելու մասին` զանգա¬հարել է Վ.Վարդանյանին և պարզել, որ նա Էդ.Զաքարյանի ղեկավարն է։ Վ.Վար-դան¬յանի միջամտությունից հետո իր 094-221668 և 091-221668 հեռախոսահամարներով խոսել է Էդ.Զաքարյանի հետ, ով խոս¬տացել է մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 25-ն ամբողջությամբ մարել պարտ¬քը, սակայն խոստումը չի կատարել։
Պարտ¬քի հարցով Էդ.Զաքարյանին վերջին անգամ զանգահարել է նրան ձերբակալե-լուց մեկ կամ երկու օր առաջ։
«Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 18.12.2012թ. արձանա-գրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Արտաքին և ներքին դիտում, կա¬շառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական մի¬ջո¬¬ցառումներ իրականացնելու թույլ-տվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կա¬տարված համապատասխան գործողու-թյունների արդյունքները պարունակող լա¬զերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետև-յալը.
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին Խաչատուր Մանուկյանի, Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի միջև «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում և բա¬կում տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում վերջիններս քննարկել են, թե ինչ եղա¬նակով պետք է գումարը փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Սկզբում առա¬ջար¬կել են Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով փո-խանցել, սակայն նա հրա¬ժար¬վել է։ Զրույ¬ցի ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը մի քանի անգամ հեռախոսազանգեր է կա¬տարել Էդ.Զաքարյանին, իսկ մեկ անգամ հեռախոսը փոխանցել է Դ.Եդի¬գարյանին։ Հերթական հեռախոսզրույցներից մեկի ժամանակ Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանը վըս-տահեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է և անհանգստանալու ոչինչ չկա, որից հետո Դ.Եդիգար-յանին ու Խ.Մանուկյանին հայտնել է, որ զրու¬ցակիցն ասել է, թե գումարն անձամբ չի վերցնի, ու առաջարկել է այն թողնել բենազալցա¬կա¬յա¬նում։ Դուրս են եկել կլինիկալից, քիչ անց նրանց են մոտեցել նաև Ա.Հա¬րութ¬յունյանն ու Կ.Ղազանչյանը։ Գ.Մարտիրոսյանը շարունա-կել է զրուցել հե¬ռա¬խոսով, հետո հեռախոսը փոխանցել է Ա.Հարությունյանին։
«Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 19.12.2012թ. արձանա-գրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬¬րի ընդ-հանուր իրավասության դատարանի` «Հեռախոսային խոսակցությունների վե¬րա¬հսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվու¬թ¬յուն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված գաղտնալսումների արդ¬յունքնե¬րը պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։08-ին, Դ.Եդիգարյանն իր շահա¬գոր¬ծած 093 020178 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանի շա¬հա¬գործած 98880784 հե-ռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռա¬խոսա¬զրույցը.
Դ.Եդիգարյան. «Ախպե՛ր, խոսացի՞ր»։
Գ.Մար¬տի¬րոսյան. « Չէ՛, ախպե՛ր, ասում ա, վեկալեք, էկեք տեսեք իրար, հաստատ փողը կա, զան¬գեք ինձի»։
Դ.Եդիգարյան. «Այսի՞նքն, գամ քեզի տենա՞մ։ Հա՛, լա՛վ, ախպե՛րս։ Հեսա մի հատ տե¬նամ՝ ինչ ենք անում, զանգեմ քեզ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, արեք, ախպե՛ր, իրար հետ կտանենք, դուք ձեր ձեռով կտաք, կպրծնեք, էլի, էդ փողից։ Հորս արև, ես չեմ ուզում ոչ մի բանի մեջ խառնվեմ»։
Դ.Եդիգարյան. «Լավ։»։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։58-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շա¬հա¬¬գոր¬ծած 98880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շա¬հա¬գործած 094000607 հե-ռախոսահամարին, և ունեցել են հետևյալ բառացի հեռա¬խո¬սազրույցը.
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, հլը մի վայրկյան, ախպե՛ր, եկել ա էդ մարդը փողով, էդ չորս մանեթը ձեռն ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, հա՛, վոբշմ, պահի մոտդ ես քեզ կասեմ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ, լսի, ինչ ա ասում, ասում ա, ես ուզում եմ մի հատ իրան տե-նամ, իրան երկու հատ հարց ունեմ ես տալու, կարող ա՞ էդքանից հետո ինձ էլի անհանգստացնող լինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ինքն ասել ա հարույր տոկոսով չէ։ Դու էդի վեկալ պահի քո մոտ, ես իրիկունը կզանգեմ քեզ, կտենամ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Եղա՛վ, ասա ինքը քեզ ասում ա հարյուր տոկոսով չէ, արխային եղի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Տամ հեռախոսով իրան ասա, թող խիղճը հանգիստ լինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Տու՛ր»։
Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Դ.Եդիգարյանին.
Էդ.Զաքարյան. «Դավի՛թ, ապե՛, ես շատ բան չանեմ, դու լրիվ արխային եղի, եթե հան¬¬կարծ մի բան կլինի, ես, իմացի, կամ, դու արխային, հաստատ չի լինի ոչ մի բան»։
Դ.Եդիգարյան. «Ի՞նչ ա արվում, ի՞նչ չի արվում»։
Էդ.Զաքարյան. «Դե, ես Գևորին ասեցի, ախպե՛րս, դուք ըտենց արեք, մենք կտենանք իրար էս քանի օրը, կխոսանք»։
Դ.Եդիգարյան. «Ե՞րբ կարաս դու մոտավոր էսօր ինձ տենաս»։
Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, էսօր կարող ա չգիտեմ, ախպեր ջան, չեմ կարա ասեմ, էդ բան արա, Գևորը քեզ կասի, բայց լրիվ նորմալ ա, դու էդի թող Գևորի մոտ, բան կա¬նեմ հետո»։
Դ.Եդիգարյան- Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Դրանից անմիջապես հետո` ժամը 16։03-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահա¬գոր¬ծած հեռա-խոսահամարից զանգահարել է Գ.Գևորգյանի շահագործած 77704070 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը..
Էդ.Զաքարյան. «Գև՛, բա ի՞նչ կա, ի՞նչ եք անում»։
Գ.Գևորգյան. «Նստած ենք, հլը, ախպե՛ր, սպասում ենք»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն տղեքին թողի՞ն»։
Գ.Գևորգյան. «Չէ՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Արա՛, լավ, ասա, հո դուք աննորմալ չե՞ք»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն մոմենտն եղավ, դե, Վաղոն ըտեղ չի՞»։
Գ.Գևորգյան. «Ո՞րն եղավ»։
Էդ.Զաքարյան. «Է՛ն»։
Գ.Գևորգյան. «Ըլա՞վ»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, թողել եմ Գևորիկի մոտ»։
Գ.Գևորգյան. «Ինչքա՞ն»։
Էդ.Զաքարյան. «Էտի, Չորս, որ ասում էի»։
Գ.Գևորգյան. «Բա՛, չասիր, այ, ք.... տունդ»։
Էդ.Զաքարյան. «Չորս հատ, էլի, ախպե՛րս, կանֆետից»։
Գ.Գևորգյան. «Հա, բա, չասի՞ր, որ չորս հատ չէր, այ..»։
Էդ.Զաքարյան. «Դե էլ ի՞նչ ասեմ, պրծնեմ էսքանից հետո, ախպե՛ր, իրանց մերն էլ.....»։
Գ.Գևորգյան. «Դե էդ էլ վեկալ։ Հա՛, պիտի զանգես, ասե՛ս, ճի՛շտ ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, լավ»։
Գ.Գևորգյան. «Լավ, հեսա էկավ Վարդանյանը։ Դո՞ւ ես զանգում իրան»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։
Այնուհետև` ժամը 16։07-ին, Էդ.Զա¬քարյանն իր շահագործած հեռա¬խո¬սա-համարից զանգահարել է Վ.Վարդանյանի շահագործած 94939399 հե¬ռա¬խոսահամարին և ունեցել հետ-ևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Վ.Վարդանյան. «Հա՛, Էդո՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Վարդանյան, վերցրեցի էդ թուղթը, ասեց 5-6-ին կգաս, կվերցնես»։
Վ.Վարդանյան. «Դե՛ վսյո, մի հատ տես՝ ինչ ես անում, հինգն անց կեսի կողմերը գնա, վերցու»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, էն մոմենտն էլ էղավ, Վարդանյա՛ն, էդ էր, որ ասում էի»։
Վ.Վարդանյան. «Ո՞րը»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն չորս հատինը, չորրորդ մասիվ»։
Վ.Վարդանյան. «Էդքա՞ն էղավ»։
Էդ.Զաքարյան. «Էտ էլ որ էղավ, Վարդանյա՛ն, իմ արև, պատկերացրու, թե իրոք ես բան չեմ»։
Վ.Վարդանյան. «Լա՛վ, վեկալե՞լ ես»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, մոտն ա հլը էն Գևորիկի։
Վ.Վարդանյան. «Հլը սպասի, կասեմ, մի րոպե, կասեմ»։
Նշված օրը` ժամը 16-34-ին, Էդ.Զա¬քարյանն իր շահագործած հեռա¬խո¬սա¬-համարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոս¬յանին և ունեցել հետևյալ բառացի հե-ռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, տար թող կալոնկեն»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ու՞մ մոտ»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Աշխատողի` Աբոյի կամ Էդոյի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Նոր¬մալ ա, չէ՞, Գևոր»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Բան չկա, սաղ նորմալ ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Ար¬խա¬յին լինե՞մ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Պրինցիպի, ես արխային եմ»։
Էդ.Զաքարյան. «Էթե դու ար¬խա¬յին ես, տա՛ր, թո՛ղ կալոնկեն»։
Դրանից հետո` ժամը 16։42-ին, Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռա-խոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահամա-րին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛ր, ասում ա, ես ոչ մեկի փող չեմ տալիս։ Ես կտենամ իրան կտամ, ես էլ իրա հետ մի հատ կխոսամ, որ սիրտս հանգիստ էթամ տուն»։
Էդ.Զաքարյան. «Հաաա, է՞դ պիտի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ուրեմն, ապե՛, կ...... կերաք, չկա, վոբշեմ, չի լինում էդ բանը»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Տենց էլ ասե՞մ»։
Էդ.Զաքարյան. «Եթե քեզ չի ուզում տա, ասա՛, ինքը, մոռացի, քեզնից տենց դվիժենի անի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ապե ՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Էղավ, ես, ասա ինքը քեզ ասել ա՝ որը ոնց»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Էդ.Զաքարյան. «Ջոգի՞ր։ Ասա՛, ինքը քեզ ասել ա, ասա, եթե տենց չես անում, ուրեմն գնա, վաբշե, քո հերն էլ անիծած։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Քիչ անց` ժամը 16-47-ին, Գ.Մար¬¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռախոսա-համարից կրկին զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահա-մարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։
Գ.Մար¬տիրոսյան. «Ախպե՛ր, մի վայրկյան»։
Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Աշոտ Հարությունյանին.
Ա.Հարությունյան. «Է՞դ»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։
Ա.Հարությունյան. «Բար լուս, ախպե՛րս»։
Էդ.Զաքարյան. «Բար լո՞ւս...»
Ա.Հարությունյան. «Ո՞նց ես։ Փու՛չն ա»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հաա՜ա, ապե՛ր»։
Ա.Հարությունյան. «Ախպե՛ր, ստեղ Գևը գործ ա անում, ինչ, ասում ա, էս տղու հետ, ասումա, տանեմ, թողեմ ըտեղ։ Ո՞ւմ պտի տանք»։
Էդ.Զաքարյան. «Բանին, ապե՛ր, տար տուր»։
Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես տանեմ ձեր տուն կամ խանութ»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, չէ՛, չէ՛... Տար տուր կալոնկեն, ապե՛ր»։
Ա.Հարությունյան. «Ով ուզում լինի՞ աշխա¬տող¬նե¬րից»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛։ Էդոն կամ Աբոն պտի ըլնի, է՛լի»։
Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես ընդուց զանգեմ, տամ, դու ասա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ախպե՛ր, էլ զանգել պետք չի կամ զան¬գի, ախպե՛ր, թող ընդեղ, զանգի ինձ, Փու՛չ ջան։ Ի՞նչ կա, նորմա՞լ ա սաղ»։
Ա.Հարությունյան. «Խառը, է՛լի, ցավդ տանեմ, ձեռի հետ»։
Էդ.Զաքարյան. «Ո՞ւր ես, արա, չկաս, դամբու՛լ, կո՞րել ես»։
Ա.Հարությունյան. «Արա՛, ախպե՛րս, բեսամթ խառը, եսիմ, տենանք, ինչ կլինի»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, ցա՛վդ տանեմ, դե՛, բռա՛տ, էտի շուտ հիմա կթողես, չէ՞, ապեր»։
Ա.Հա¬րու¬թ¬յունյան. «Ապե՛, մի 2-3 րոպեից դու կարաս զանգես։ Մի քանի րոպեից կզան-գեմ»։
Էդ.Զաքար¬յան. «Է՞դ համարին»։
Ա.Հարությունյան. «Հա՛, հեսա Գևի համարով կիջնեմ, հետ կգամ»։
Էդ.Զա¬քարյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Ա.Հարությունյան. «Հա՛, ախպե՛րս»։
Այնուհետև, ժամը 16-49-ին Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռախոսա-համարից զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, Է՛դ, դո՞ւ ես»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Գևն ա»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, Գև ջան»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել»։
Էդ.Զաքարյան. «Ինչա՞»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել։ Վրեն էլ բան կա, ոնց որ ժուչոկ-մուչոկի վարյանտ։ Որովհետև մի բան խոսալուց աչք-մաչքով ա անում։ Ասի տանում ենք սենց, էս ինչ տեղը թողվի էդ փողը»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, մի՛ տար, ապե՛ր, հետ տուր իրան»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, ախպե՛ր»։
«Լազերային սկավառակների զննում կատարելու վերաբերյալ» 20.12.2012թ. ար-ձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդ-հանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա ստացված հեռախոսային խոսակ-ցությունների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալները պարունակող լազերային սկավառակների զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
Խ.Մանուկյանին պատկանող 093-02-01-78 և 055-08-05-87 հեռախո¬սա¬հա-մարներից 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Ա.Դարբինյանին պատկանող 098-26-46-46 և Լ.Գրիգորյանին պատկանող 055-79-95-00 հեռախոսահամարներին ընդհանուր առմամբ կատարվել է 27 հե-ռախոսազանգ և կարճ հաղորդագրություն, որոնք բաժանորդի գտնվելու վայրով և ժամանա-կագրությամբ հաստատում են Խ.Մանուկյանի ցուցմունքում նշած այն հանգամանքը, որ Դ.Եդի¬գար¬յանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար պա¬հանջված կա-շառքի գումարը հայթայթելու նպատակով վերջինս զանգահարել, հան¬դի¬պել և պարտքով գու-մար է խնդրել Լ.Գրիգորյանից ու Ա.Դարբինյանից։
Գ.Մարտիրոսյանի 098-88-07-84 հեռախոսահամարից` Երևանի Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տա¬րած¬քից, 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։59։05-ին, 1։44 րոպե տևողությամբ հեռա¬խո¬սազանգ է կատարվել Էդ.Զաքարյանի շահա-գործած 094 00-06-07 հեռա¬խո¬սահամարին։
Նշված հեռախոսազանգն իր ժամանակագրությամբ, տևողությամբ և կա¬տար¬ման վայրի տեղակայմամբ հաստատում է Գ.Մարտիրոսյանի, Դ.Եդի¬գարյանի, Խ.Մանուկյանի, Ա.Հարությունյանի և Կ.Ղա¬զանչ¬յա¬նի ցուցմունքներն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմացից Գ.Մարտիրոսյանը զանգա-հարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ որպես կաշառք պահանջած 400.000 դրամը Դ.Եդի-գարյանն ու Խ.Մանուկյանը բերել են ատամնաբուժարան ու փորձել են ճշտել, թե գումարն ինչպես փոխանցեն նրան։
Գ.Մարտիրոսյանի հետ ունեցած հիշյալ հեռախոսազանգից անմիջա¬պես հետո Էդ. Զաքարյանն իր 094 00-06-07 հեռախոսահամարից կատարել է երկու միմյանց հաջորդող հե-ռախոսազանգեր՝ ժամը 16։03։24-ին զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպեր¬լիազոր Գ.Գևորգ-յանի 077 70-40-70 հեռախոսա¬հա¬մա¬րին, ում հետ ունեցել է 0։57 րոպե տևողությամբ խոսակ-ցություն, այնուհետև` ժա¬մը 16։07։55-ին, զանգահարել ու 0։32 րոպե տևողությամբ հեռախո-սազրույց է ունեցել նույն բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, ինչը հաստատում է շորթ-մամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախ¬նական համաձայնության հանգամանքը։
ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փոր¬ձա-քննությունների բաժնի կլինիկատոքսիկոլոգիական փորձաքննությունների բա¬ժան-մունք ներ-կայացված անձանց գրանցամատյանի զննության 13.12.2012թ. արձանագրության համա-ձայն՝ Դ.Եդիգարյանին Էդ.Զա¬քար¬յանի հետ փորձաքննության է ներկայացրել Գ.Գևորգյա-նը։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Երևան քա-ղաքի վար¬¬չու¬թ¬յունից առգրավված՝ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերի համաձայն՝ Դ. Եդիգարյանին ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժա¬մը 15-ին։
Դատարանի վերլուծություն.
Վճռաբեկ դատարանը սույն քրեական գործով 15.08.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«20. Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատաս-խանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու հա-մար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ« գույք« գույքի նկատմամբ իրավունք« արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն
ա) ստանալով կամ«
բ) պահանջելով կամ«
գ) ստանալու խոստմամբ կամ«
դ) առաջարկն ընդունելով։
21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով« որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի« կարգադրության« համոզելու« շահագրգռելու« անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով« որը« սակայն« կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։
Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռք-բերման« կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու« պաշտոնատար ան-ձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով« գրավոր կամ բանավոր« հեռախոսով« էլեկտրոնային փոստով« այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով« որոնք« սակայն« արարքի որակման համար որևէ նշա-նակություն չունեն։
22. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև« որ պաշտոնատար անձի կողմից ներ-կայացված ցանկացած պահանջ չէ« որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես« հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկ-տիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է« որպեսզի ներկա-յացվող պահանջը լինի կոնկրետ« առկա և իրական« իսկ այս չափանիշներին չհամապա-տասխանող« զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։ Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպ-քում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր« հակաիրավական« գիտակցված և կամային այն-պիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին« որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պե-տական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ« այդ հարաբերություններում առաջաց-նում է բացասական փոփոխություններ« հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը« վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։
Այսպիսով« պահանջն առկա է« եթե այն ներկայացված« ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում« կարևոր է պարզել` ում կողմից« երբ« որտեղ« ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանք-ներում է այն ներկայացվել։
Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես« հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի« գույքի« գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ« կաշառք տվո-ղի համար ակնհայտ« մասնավորապես« վկայի« թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պա-հանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով« որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։
Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը« ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը)« իրադրությունը« տեղը« ժամա-նակը և այլն։ Մասնավորապես« պահանջի արտահայտման եղանակից« ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու« որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վե-րաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին« ապա վերջինս ներկայացված պա-հանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկա-տարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի« որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգա-մանքները« այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։
23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ եթե կաշառք տալու վերա-բերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել« կաշառք տվողի օգտին որոշակի գոր-ծողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել« այլ կրել է ձևական բնույթ« այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։
Միևնույն ժամանակ« Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ սույն որոշման 21-րդ կե-տում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում« քննարկվող հան-ցագործության համար որևէ նշանակություն չունի« որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկություն-ների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։
Այսպիսով« հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից« այլ այն պահից« երբ հան-ցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։
Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից« որոնց համաձայն`
«1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտա-հայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավա-կան ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։
2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի« ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։
Մասնավորապես« 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփո-խություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների« ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայ-քարի պետությունների խմբի («GRECՕ»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների« որոնց բովանդակությունից բխում է« որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից« վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։
24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տար-բերակման անհրաժեշտությանը։
Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դա-տարանն արձանագրում է« որ այն դեպքերում« երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով« մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտ-նահարելու վերաբերյալ կամ անձին այնպիսի պայմանների մեջ դնելով« որ վերջինս հար-կադրված լինի կաշառք տալ` իր իրավունքներին և օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառ-նացող հնարավոր վտանգը կանխելու համար« արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե-տով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առ-կայության հանգամանքը։
Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու« այլև կաշառք տվողին քրեական պա-տասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար« քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պա-տասխանատվությունից« եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում« և այդ անձը մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը« բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ« քան եռօրյա ժամկետում« այդ մասին կամովին հայտնել է քրեա-կան հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։
Միևնույն ժամանակ« Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է« եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել« հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մա-սերով»։
Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի նյութերին, դրանց ուսումնասի-րությամբ հանգել է հետևության, որ. «կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարան-ները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս« որ Էդ. Զաքարյանը« նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ« Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տա-լու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին« այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պա-հանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ. Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հան-դիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին« խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի« քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք« և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այ-նուհետև« կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով« որ ըն-դամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է« որ գումարը քիչ է« և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։
բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին« որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է« որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով« սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով« դատաքննության ընթացքում պնդել է« որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000« այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության« թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է« որ նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում« Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է« որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար« իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։
Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին« այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին« կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար« հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ« որոնք ակն-հայտ են եղել ինչպես հանցավորների« այնպես էլ տուժողի համար« այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու« վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել« որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պա-հանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել« քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել« կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։
Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի« Խ.Մանուկյանի Դ. Եդիգարյանի« Ա.Հարությունյանի« Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուց-մունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ« 10-11-րդ կետերը)։
Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական« մասնավորապես« արտահայտվել է այնպի-սի եղանակով« որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել« որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում« ներկայացված պահանջը մի քանի ան-գամ վերահաստատվել է« ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքար-յանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթ-ներին« այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից« սպառնացել« որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք« և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա« անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ« չի հա-մաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պա-հանջը։
28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննա-կան ցուցմունքներով առ այն« որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահման-ներում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար« իսկ Գ. Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է« որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« ստորադաս դատա-րանների հետևություններն այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերա-բերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել« հիմնավորված չեն։ Դատարանները« իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը« սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է« որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը« այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել« այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի« Գ. Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։
30. Հետևաբար« ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի« Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից 311-րդ հոդ-վածի 3-րդ մասի 1-ին« 2-րդ« 3-րդ կետերով վերաորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը« իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը« որը ենթակա էր կիրառման« և կիրառվել է այն հոդվածը« որը ենթակա չէր կիրառ-ման« այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում»։
Դատարանը, հաշվի առնելով Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումներն ու հետևությունները, վերլուծելով ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ու հա-մակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզ-մամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի կա-տարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դա-տարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ Գ.Մարտիրոսյանի և տուժողի նախաքննական ցուցմունքները, վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեա-կան գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հիշյալ հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը՝ որ-պես պաշտոնատար անձինք, նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, միջնորդի միջոցով և անձամբ տուժողից պահանջել են առանձնապես խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ կատա-րել են հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը շորթմամբ պահանջել է առանձնապես խոշոր՝ 1.217.940 ՀՀ դրամին համար-ժեք 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով կաշառք, ինչը կատարվել է ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի գի-տությամբ և համաձայնությամբ։ Վերջինս ոչ միայն տեղյակ է եղել պահանջվող կաշառքի գումարի չափի մասին, այլև ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանից բացատրություն է պահանջել, երբ վերջինս տուժողին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալու դեպ-քում։ Մասնավորապես, նա ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանից հետաքրքրվել է նախապես պահանջված 3.000 ԱՄՆ դոլարի մնացած մասի՝ 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, ցանկանալով պարզել, թե այն երբ պետք է տրվի։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով նաև հաստատվեց, որ ամբաստան-յալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առա-ջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, սակայն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառ-քի պահանջը ներկայացվել է նրա գիտությամբ և համաձայնությամբ՝ այսինքն կաշառքի պա-հանջը ներկայացվել է նաև նրա հետ նախանական համաձայնության պայմաններում։
Ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությու-նից՝ դրա գաղտնալսման ար¬ձա¬նագրությունից, հետևում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրազեկված է եղել պահանջվող կաշառքի մասին։
Նախանական համաձայնությամբ և շորթմամբ կաշառք պահանջելու մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը դատարանը հաստատված է հա¬մար¬ում նաև իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի զե¬կուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանի մակագրությունը, որպես բա-ժանմունքի ղեկա¬վար` նրա ցուցաբերած անգոր¬ծությամբ և անհրաժեշտ հետևողականության չցուցաբերմամբ` բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավա¬խախտ¬ման դեպքը տևական ժամանակ համապա¬տասխան մատյանում ու գրքում չար¬ձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու հարցում, նկատի ունենալով, որ նա նախա-պես տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանին բերման ենթար¬կելու մասին և նրան բերման ենթարկելու ընթացքում անմիջական հեռախո¬սակապ է պահ¬պանել ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ։
Միաժամանակ, դատարանը հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված վերո-գրյալ ապացույցների վերլուծությամբ եզրահանգում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը, ով տուժողից շորթմամբ կաշառք ստանալու համար գործել է ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, տուժողից պահանջել է առանձնապես խո-շոր չափով կաշառք կամ նախապես տեղյակ է եղել առանձնապես խոշոր չափով պահանջ-վող կաշառքի (գումարի չափի) մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվու-թյուն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու« այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ« գույք« գույքի նկատմամբ իրավունք« արժեթղթեր կամ որևէ այլ առա-վելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունե-լու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատա-րելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը։
Սույն գործով՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մե-ղադրանքը հիմնվա՞ծ է արդյոք գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույց-ների բավարար ամբողջության վրա։
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու« ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում« արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ« անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը սահմանում է« որ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են-թադրությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասն ամրագրում է« որ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերա-բերյալ բոլոր կասկածները« որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա-մապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում« մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթա-կա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բա-վարար ամբողջությամբ« իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մե-ղադրյալի (ամբաստանյալի)։
Դատարանը, հիմնվելով դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, հան-գում է հետևության, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամ-բաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննութ-յամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթա-դրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը« խախտելով ՀՀ Սահմանադրու-թյան 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջ-ները« չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնա-բանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նա-խատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով են-թադրությունների վրա« գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բա-վարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար։
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննու-թյամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդ.Զաքար-յանի և Վ.Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննությամբ ամբաստանյալ Վ.Վար-դանյանը բացատրեց, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար։
Տվյալ դեպքում դատարանը գտնում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կա-տարելու համար ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ դատաքննությամբ ձեռք չբերվեցին և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։
Դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաս-տական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբա-նում և գնահատում է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ հա-մաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատրաման համար։
Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ ար-տահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա դատա-րանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարում նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդ-րադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնա-վորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը։
Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով« որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման« ինչ-պես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է« որ ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկ-նաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խըն-դիր, ուստի« անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ« որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտի-կայի ճիշտ ձևավորման համար։
Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետ-ևություններն այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաս-տանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։
Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերաորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրա-քանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանք-ներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վեր-լուծություն։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալների և Գ.Մարտիրոսյանի դատա-քննական ու տուժող Դ.Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներին, գտնում է, որ կաշառքի գումարի չա-փի մասով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Մարտիրոսյանի ու տուժող Դ.Եդիգարյանի, իրենց վերագրվող արարքները կատարած չլինելու մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հիշյալ ցուցմունքները արժանահավատ չեն ու հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ ընդունված և գնահատված մյուս ապացույցներով ու գործի փաստական հանգամանքներով։
Ամբաստանյալների նշված ցուցմունքներն անհիմն են և մտացածին, դրանք հնա-րավոր քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ են հե¬տապնդում։
Մասնավորապես, ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քար¬¬յանը խմբի կազմում գործած հանցակից-ներին քրեական պատասխանատ¬վութ¬յու¬նից զերծ պահելու և միաժամանակ առավել մեղմ պատիժ նախատեսող հոդվածով քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատվության ենթարկվելու նպատակ է հե¬տապնդում, ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը՝ կատարած հանցագոր-ծությունների համար քրեական պատասխանատ-վութ¬յու¬նից և պատժից խուսափելու նպա-տակ, իսկ Գ.Մարտիրոսյանն ու տուժող Դ.Եդիգարյանը՝ ամբաստանյալներին օգնելու և իրենց պաշտպանության տակ վերցնելու նպատակ։
Ինչ վերաբերվում է վկա Վահագն Հակոբյանի ցուցմունքին, ապա դատարանը, չբացա-ռելով, որ ամբաստանյալ Էդ.Զաքար¬յանը կարող էր կատարված գործարքի հետ կապված ու-նենալ չկատարված պարտավորություն՝ գումարային պարտք, գտնում է, որ նշված պարտքը և դրա վերաբերյալ հնարավոր հեռախոսային խոսակցությունները որևէ առնչություն չունեն քննվող հանցագործության հանգամանքների հետ, և ամբաստանյալները նշված վկայի ցուց-մունքով ցանկանում են վիճարկել ու խեղաթյուրել միմյանց հետ ունեցած հեռախոսային խո-սակցությունների ձայնագրա¬ռումների բովանդակությունը։ Հետևաբար՝ սույն գործի լուծման համար վկա Վ.Հակոբյանի ցուցմունքը վերաբերելի ապացույց չէ։
Դատարանը, անդրադառնալով կատարված հանցագործությանն ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու ու կատարված հանցագործության սուբյեկտ չլինելու հիմքով նրանց արդարացնելու, ամբաստանյալ Էդ.Զա-քարյանի կատարած արարքը՝ որպես խարդախության փորձ, վերաորակելու, առանձին ապա-ցույցներ անթույլատրելի ճանաչելու և կաշառքի գումարի չափի վիճարկման վերաբերյալ պաշտպանների միջնորդություններին, դրանց հիմնավորումներին և պատճառաբանություն-ներին, վերը նշված վերլուծությամբ գտնում է, որ դրանք անհիմն են, այդ միջ¬նոր¬դությունների հիմքում դրված փաստարկները սուբ¬յեկ¬տիվ, ոչ լրիվ, միակողմանի գնա¬հատ¬ման և յու¬րովի մեկնա-բանման հետևանք են ու չեն բխում դատաքննությամբ հետա¬զոտված ապա¬ցույց¬ների պատշաճ գնահատման արդյունք¬ներից։
Ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրանց կատարած հանցագործության բնույթն ու հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը, նրանցից յուրաքանչյուրի կատարած գոր-ծողությունների ծավալը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանա-տվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նրա խնամքին է գտնվում վատ-առողջ մայրը և որ առաջադրված մե¬ղադ¬րանքում իրեն մասնակիորեն մեղավոր ճանաչեց։
Որպես ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշ-վի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երեք երե¬խան։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշ-վի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք-ներ դատաքննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալների նկատմամբ` որպես լրացուցիչ պատիժ, գույքի բռնագրավում նշանակելու հարցը և, նկատի ունենալով, որ նրանք հանցավոր ճանապարհով ձեռք չեն բերել oգուտ, գտնում է, որ նրանց նկատմամբ գույքի բռնագրավում կիրառելու հիմքերը բացակայում են։
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատ¬մամբ պետք է նշա¬նակ¬վի ազատազրկման ձևով պատիժ, որը նրանք պետք է կրեն, քանի որ բացակայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու, ազատազրկման նվա-զա¬գույն չա-փից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանա¬կելու հիմքերը։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չի հարուցել։
Դատարանը, քննության առնելով հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնա-սի հատուցումը կամ գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելու համար ամբաստանյալ-ների գույքի վրա դրված կալանքի հարցը, գնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Էդ.Զաքարյանի անվամբ հաշվառված և ք.Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավ-տոտնակի, բաժնային սեփականության իրա¬վունքով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Ալիխան-յան փողոցի 3-րդ շենքի հ. 310 բնակարանի, Գ.Գևորգյանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի, համատեղ սեփա-կանության իրա¬վուն¬քով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Բաբաջանյան փողոցի 30-րդ շենքի հ. 26 բնակարանի, Վ.Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` ք.Երևանի Արա¬րատյան 2-րդ զանգ-վածի 10-րդ շենքի հ. 44 բնակարանի վրա դրված կալանքները պետք է վերացնել` դրանց վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտության վերացման հիմքով։
Քննության առնելով խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամ-բաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները` մինչև դատավճռի օրինա-կան ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվեն անփոփոխ՝ նկատի ունենալով, որ դրանք փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքեր չկան։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազա¬տազրկման 7 (յոթ) տարի ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրե-ակատարողական հիմնարկում։
Էդ.Զաքարյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դատավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշ-վել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։
2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազա¬տազրկման 7 (յոթ) տարի ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Գ.Գևորգյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դա-տավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։
3. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով և դատապարտել ազա¬տազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Վ.Վարդանյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դատավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշ-վել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Էդ.Զաքարյանի անվամբ հաշվառ-ված և ք.Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավտոտնակի, բաժնային սեփականության իրա¬վունքով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Ալիխանյան փողոցի 3-րդ շենքի հ. 310 բնակարանի, Գ.Գևորգ-յանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշով ավ-տոմեքենայի, համատեղ սեփականության իրա¬վուն¬քով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Բաբա-ջանյան փողոցի 30-րդ շենքի հ. 26 բնակարանի, Վ.Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` ք.Երևանի Արա¬րատյան 2-րդ զանգվածի 10-րդ շենքի հ. 44 բնակարանի վրա դրված կալանքները վերացնել` դրանց վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտության վերացման հիմքով։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
15 մարտի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Ա.ԵՐԻՑՅԱՆԻ
Ռ.ԵՐԻՑՅԱՆԻ
տուժող Դ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ Է.ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ
Գ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
Վ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
պաշտպաններ Լ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի`
1. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի՝ ծնված 07.07.1985թ-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քա¬ղա¬¬¬քա¬ցի, ամուրի, խնամքին մեկ անձ, բարձրագույն կրթութ¬¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախու¬զու¬թյան բաժնի 3-րդ բաժանմունքում՝ որպես ավագ օպեր¬լիա¬զոր, չդատ¬¬ված, բնակվել է` ք.Երևան, Մարգարյան փողոց, 12-րդ շենք, հ. 53 բնակարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, մե-ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով,
2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի` ծնված 25.07.1979թ-ին ք.Երևանում, ազգու¬թ-յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, փաստացի ամուսնացած, խնամքին երեք անձ, բարձրագույն կրթութ¬¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հե¬տա¬խու-զության բաժնի 3-րդ բաժանմունքում՝ որպես օպեր¬լիա¬զոր, չդատված, բնակվել է` ք.Երևան, Բաբաջան¬յան փողոց, 30-րդ շենք, հ. 26 բնա¬կարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով,
3. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ծնված 11.03.1980թ-ին Վրաստանի Հան¬րա¬պե¬տութ¬յան Բոգդանովկա քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քա¬¬ղաքացի, ա¬մուս¬¬նա-ցած, բարձրա-գույն կրթութ¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քա¬ղա¬-քի վարչության քրե-ա¬կան հետա¬խու¬զության բաժ¬¬¬նում՝ որպես 3-րդ բաժանմունքի պետ, չդատ¬¬¬ված, բնակվել է` ք. Երևան, Կուրղինյան նրբանցք, 12-րդ շենք, հ. 44 բնակարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկ-տեմբերի 13-ից, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով,
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ս.Տոնոյանը 13.12.2012թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցել է թիվ 62210612 քրեական գործն ու այն ընդունել իր վարույթ։
13.12.2012թ. ձերբակալվել են Էդուարդ Զաքարյանը, Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը։
Քննիչի 15.12.2012թ. որոշումներով Վ.Վարդանյանը, Գ.Գևորգյանը և Է.Զաքարյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 15.12.2012թ. որոշումներով Վ.Վարդանյանի, Գ. Գևորգյանի ու Է.Զաքարյանի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է 2 ամիս ժամկետով կալանքը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։
2012թ. դեկտեմբերի 27-ին թիվ 62210612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանը 11.01.2013թ. որոշմամբ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ, իսկ 25.01.2013թ. որոշմամբ նշանակել դատաքննութ-յան։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 28.11.2013թ. որոշմամբ՝ «Հայաս¬տանի Հանրապետու-թյան անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարա-րելու մասին» ՀՀ ազգային ժո¬ղովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կե-տի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նկատ¬մամբ քրեա-կան հետապնդումը դադարեցվել է։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 29.11.2013թ. դատավճռով ամբաստանյալներ Վ.Վար-դանյանը, Գ.Գևորգյանը և Էդ.Զաքարյանը ճանաչվել են մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազա¬տազրկման` առանց գույքի բռնագրավման։
Նշվածը բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, որի 25.03.2014թ. որոշ-մամբ մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի և Ա.Կարապետյանի վերա-քննիչ բողոքները մերժվել են ու օրինական ուժի մեջ է թողնվել դատարանի 29.11.2013թ. դա-տավճիռը։
Մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի և Վ.Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքների հի-ման վրա ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործը 17.04.2014թ. ուղարկվել է ՀՀ վճռաբեկ դատա-րան։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի 15.08.2014թ. որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.11.2013թ. դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 25.03.2014թ. որոշումը բեկանվել են ու գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 01.10.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 14.10.2014թ. որոշմամբ նշանակ-վել է դատաքննության։
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ անձանց հետ նախնական համա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պա-հանջել է առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Էդուարդ Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬-չութ-յան քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպեր¬լիա¬զորի պաշտո-նում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտմեբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահ-մաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վար¬չության աշխատակիցներ Գևորգ Գևորգյանի և մյուսների հետ Երևան քա¬ղա¬քի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են են-թարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգարյանին։
Այնուհետև, Էդուարդ Զաքարյանը, շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կա-շառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բա¬ժան¬մունքի պետ Վաղի-նակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանա-տվութ¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկո¬քի¬միական փորձաքննութ-յան չներկայացնելու նպատակով և նրա հա¬մար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալի-քով 2012թ. դեկ¬տեմ¬բերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջ-նորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խա¬չատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք»։
Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ անձանց հետ նախնական համա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Գևորգ Գևորգյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու-թյան քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազորի պաշ-տոնում և հան-դիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վար¬չու¬թյան աշխատակիցներ Էդուարդ Զաքարյանի և մյուսների հետ Երևան քաղաքի Ֆու¬չիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդի¬գարյանին։
Այնուհետև, Գևորգ Գևորգյանը շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կա-շառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բա¬ժան¬մունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի ավագ օպերլիա¬զոր Էդուարդ Զաքարյանի հետ։ Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջա¬նա¬կում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանա-տվութ¬¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննութ¬յան չներկայաց¬նելու նպատակով և նրա հա¬մար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալի-քով խմբի հան¬ցա¬վոր մտադրությունն իրականացնելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խա¬չա¬տուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնա-պես խոշոր չափերի կաշառք»։
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ ան-ձանց հետ նախնական հա¬մա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Վաղինակ Վարդանյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշ¬տո-նում և հան-դիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին թմրա¬նյութ օգտագործելու կաս-կածանքով նույն վարչություն բերման ենթարկված Դա¬վիթ Եդիգարյանից շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել հիշյալ բաժանմունքի ավագ օպեր¬լիա¬զոր Էդուարդ Զաքարյանի և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ։ Իրենց պաշ¬տո¬նեա¬կան լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգար-յանին պատաս¬խա¬նատվութ¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննու-թ¬յան չներ¬կա¬յացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառա¬ջաց¬նելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու հա¬մար Էդու-արդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վար¬չական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդի¬գար¬յանից ու վերջինիս բարե-կամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կա¬շառք»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահման-ներում, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժան¬մուն¬քի ավագ օպերլիազոր՝ ամբաստանյալ, Էդուարդ Զաքարյանը, ավագ օպեր-լիազոր Վահան Հակոբյանը և օպերլիազոր՝ ամբաստանյալ, Գևորգ Գևորգյանը թմրամիջոց գործածելու կաս¬կա¬ծան¬քով ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցի հ. 19 հասցեում գործող «Նարեդենդ» ատամ¬նա¬բու¬ժա¬կան կլինիկայից ատամնաբույժ՝ տուժող, Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոս¬տի¬կանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Մինչև նրան բերման ենթարկելը՝ նույն կլինի¬կա¬յի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ում նկատմամբ դատարանի 28.11.2013թ. որոշմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, ճանաչելով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, նրանից հետա¬քրքրվելով ու տեղեկանալով իր գործընկերոջը՝ տուժող Դ. Եդիգարյանին բերման ենթարկելու պատ¬ճա¬ռի մասին, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին է տվել իր հեռախոսահամարը և խնդրել է Դ.Եդի¬գար¬յանին օգնելու հնարավորության դեպքում դիմել իրեն։
Տուժող Դ.Եդիգա¬ր¬յա¬նին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելուց հետո, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր՝ ամբաս-տանյալ, Գ.Գևորգյանի և նույն բաժանմունքի պետ՝ ամբաստանյալ, Վ.Վարդան¬յա¬նի, հետ, որոշել է տուժողից պահանջել կաշառք՝ նրան պատաս¬խա¬-նատվու¬թ¬յան չենթարկելու, տոքսի-կոքիմիա¬կան փորձա¬քննու¬թ¬յան չներ¬կա¬յացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետ-ևանքներ չառա¬ջաց¬նելու, մասնավորապես՝ բժշկական ար¬տո¬նա¬գրից չզրկելու պատճառա-բանությամբ։
Դրաից հետո, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը զան¬գահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ եթե նա ցան¬կա¬նում է օգնել տուժող Դ.Եդիգարյանին, ապա ներկայանա ՀՀ ոս-տիկանության Երևան քա¬ղաքի վար¬չու¬թ¬յուն։
Երևանի Խանջյան փողոցի հ. 51 հասցեում գտնվող ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքի մոտ Գ.Մարտիրոսյանը հանդիպել է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, ով տուժող Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու դիմաց նրանից, այնուհետև նրա միջոցով ծանոթացած տուժողի ընկերոջից՝ վկա Խաչատուր Մանուկյանից, պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։
Վկա Խ.Մանուկյանը փորձել է սակարկել կաշառքի գումարի չափը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, և պահանջված գումարը հայթայթելու նպատակով՝ տուժողի գիտությամբ, նա զանգահարել է վկա Արմեն Դարբինյանին, ով նրան և Գ.Մարտիրոսյանին ուղարկել է ք.Աշ-տարակում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատուն՝ ընկերոջ՝ վկա Գուրգեն Սարգսյանի մոտ, ումից նրանք վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ, ապա մեկնել են ք.Արտաշատ ու «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի բուժքույր՝ վկա, Լիլիթ Գրիգորյանից պարտ¬քով վերցրել են 50.000 ՀՀ դրամ։
Խմբի կազմում շորթմամբ կա¬շառք ստանալու նախնական հանցավոր դիտավորու-թյամբ գործող ամբաստանյալները փաստացի ժամը 12-ից բերման ենթարկած տուժող Դ.Եդի-գարյանին բերման ենթարկելու փաս¬տի արձանագրումը հերթապահ մասի թիվ 2 մատյան¬ում և բերման ենթարկված անձանց հաշ¬վառման գրքում տևական ժամանակ ձգձգել են, այդ կա-պակցությամբ նյութեր չեն նախապատ¬րաս¬տել։
Նույն օրը՝ ժամը 17-ի սահմաններում, վկա Խ.Մանուկյանն ամբաստանյալ Էդ.Զաքար-յա¬նին Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով տեղեկացրել է, որ հավաքվել է ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ և խնդրել է բավարարվել այդ գումարով, որին ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը չի համաձայնել։ Միայն դրանից հետո ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում կազմվել են տուժող Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ նյութեր, ինչն ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանի հանձնա¬րարությամբ իրականացրել է ավագ օպերլիազոր՝ վկա, Արման Մացակյանը, ով կազմել է Դ.Եդիգարյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրու-թյունները, նրանից վերցրել է բացատրություն, որով տուժողը թմրամիջոց գործածելու հանգա¬մանքը չի ընդունել։ Նաև նշա¬նակվել է տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն և ժամը 1730-ի սահմաններում, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը տուժող Դ.Եդիգար¬յանին ուղեկցել են ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննութ¬յունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, որտեղ վերջինիս մազի և մեզի փորձանմուշներ տալուց հետո նրան ազատ են արձակել։ Ազատ արձակվելուց առաջ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը տուժող Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանը, լսելով դա, ամբաստանյալ Էդ.Զաքար-յանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը «զի¬ջել են»։
Մինչև հաջորդ օրը՝ տուժող Դ.Եդիգարյանը և վկա Խ.Մանուկյանը Գ.Մար-տիրոսյանի միջնորդությամբ և միջոցով կաշառքի գումարի չափը վերստին սակարկել և հասցրել են 400.000 ՀՀ դրամի, ինչին ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը համաձայնվել է։ Նույն օրը՝ ժամը 1607-ին, ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քարյանը զանգահարել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին և տեղեկացրել վերը նշված գումարի մասին։
Նույն օրը՝ երեկոյան, տուժող Դ.Եդիգարյանն իրենից կաշառք շորթելու վերաբերյալ կամավոր հայտնել և հաղորդում է տվել ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտան¬գության վար-չութ¬յու¬նում, ու ձեռնարկած օպերատիվ հետա¬խու¬զական միջո-ցառումների արդյունքում 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 1745-ին, 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքի փո¬խանցումն ամբաս-տանյալ Էդ. Զաքարյանին խա¬փանվել է։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանն իրեն մեղավոր չճա-նաչեց՝ պատճառաբանելով, որ տուժողից պահանջել է ոչ թե 3.000 այլ 2.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը տեղյակ չեն եղել։
Էդ.Զաքարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին աշխատանքի վայ-րում ինքը մտել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մոտ և ասել, որ տեղեկություն ունի Դ.Եդի-գարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու, պահելու և իրացնելու վերաբերյալ։ Վ.Վարդան-յանի հանձնարարությամբ զեկուցագիր է գրել վարչության նախկին պետ Ն.Նազարյանի ան-վամբ, որից հետո խորհրդակցություն է տեղի ունեցել Վ.Վարդանյանի մոտ, ով իրենց տեղե-կացնելով, որ ինքը խորհրդակցության է գնում 6-րդ վարչություն՝ հանձնարարել է բերման են-թարկել Դ.Եդիգարյանին։
Դրանից հետո՝ ժամը 1130-ի սահմաններում, Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ միասին գնացել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, որտեղ իրեն է մոտեցել իր հետ նույն թաղամասում բնակվող Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով ասելով, որ ինքն էլ է նշված ատամ-նաբուժարանում աշխատում, հետաքրքրվել է, թե ինչու են իրենք փնտրում իր ընկերոջը՝ Դ. Եդիգարյանին։ Ավելորդ հարցերից խուսափելու համար նրան ասել է, որ հարցը կապված է «լիցենզիայի» հետ։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին, երբ քիչ անց տեսել են նրան։ Ատամնաբուժարանից դուրս գալիս նորից իրեն է մոտեցել Գ.Մարտիրոսյանը և, տալով իր հեռախոսահամարը, խնդրել է հնարավորության դեպքում օգտակար լինել Դ.Եդիգարյանին։ Ինքն էլ նրան է տվել իր հեռախոսահամարը՝ անհրաժեշտության դեպքում իրեն զանգահա-րելու համար։
Երբ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության 6-րդ վարչություն, նա, մինչ այդ տեսնելով, որ Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթներ են, մոտեցել է իրեն և առաջարկել է խոսել։ Նա իրեն հարցրել է, թե ինչ պետք է անեն, որ ամեն ինչ լավ լինի, ինչին պատաս-խանել է, որ նրան օգնել հնարավոր կլինի, եթե նրա անալիզները փորձաքննությամբ մաքուր լինեն։ Որոշ ժամանակ անց իրեն զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը, ում խնդրանքով նրա հետ հանդիպել է դրսում և նրան նույնպես ասել է, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու միակ տար-բերակն այն է, որ «ՊՈԱԿ»-ից նրա անալիզները մաքուր գան։ Նաև ասել է, որ նման հար-ցերը լուծվում են 10.000 ԱՄՆ դոլարով, կարող են լուծվել նաև 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն նրանց համար այն կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին՝ որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։
Որոշ ժամանակ անց վերադարձել է Վ.Վարդանյանը, ով բարկացել է՝ տեղեկանալով, որ դեռևս թղթերը չեն պատրաստել և Դ.Եդիգարյանին չեն տարել փորձաքննության։
Դրանից հետո, Ա.Մացակյանը կազմել է նյութերը, սակայն որոշ ժամանակ սպասել են, որպեսզի Դ.Եդիգարյանին պետական ավտոմեքենայով տանեն փորձաքննության, բայց ի վերջո նրան իր ավտոմեքենայով են տարել ՊՈԱԿ։
Ճանապարհին ինքը հաճախ խոսել է հեռախոսով, այդ թվում նաև Վահագն անունով անձի հետ, ում իր հանգուցյալ հոր շիրմաքարի դիմաց դեռ պարտք է եղել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վերջինս եղել Վ.Վարդանյանի ընկերը կամ մտերիմը, Վ.Վարդանյանը նույնպես իրեն ասել է, որ արագ լուծի պարտքի հարցը, որպեսզի ղեկավարությունն այդ մասին չիմա-նա։ Այդ կապակցությամբ Գ.Գևորգյանն ասել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան և կարող է 500 ԱՄՆ դոլար տալ իրեն։ Իսկ Վահագն էլ հեռախոսով ասել է, որ պարքից 1.500 ԱՄՆ դո-լարը տալու դեպքում իրեն կզիջվի պարտքի մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչին ինքը համա-ձայնվել է։
«ՊՈԱԿ»-ում Դ.Եդիգարյանից վերցրել են մեզի և մազի նմուշներ, իսկ այնտեղից ժա-մը 1630-ից 17-ի սահմաններում դուրս գալուց հետո՝ Դ.Եդիգարյանին ավտոմեքենայից իջեց-նելիս, պտտվել է դեպի նա և կամաց ասել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում ամեն ինչ լավ կլինի։
Երբ գտնվել է աշխատավայրում, նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը և խնդրել է ցած իջնել։ Դրսում հանդիպել է նրան և նրա կողմից՝ որպես Դ.Եդիգարյանի աներորդի կամ խնամի ներկայացված Խաչիկին, ով ցանկացել է պարզել, թե ինչքան փող է պետք Դ.Եդի-գարյանին օգնելու համար, սակայն նրան չոր պատասխանել է, որ ինչ-որ պետք է արդեն աս-վել է Գևորգին։
Դրանից հետո նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանն ու, ասելով, որ չեն կարողա-նում փողը բերել, հարցրել է, թե կլինի, որ 400.000 դրամ բերեն, ինչին պատասխանել է, որ պետք է գոնե 600.000 դրամ բերեն։ Երբ նա կրկին զանգահարել է և ասել, որ չի կարողանում պահանջված գումարը ճարել, համաձայնվել է, որ 400.000 դրամը բերեն։
Հաջորդ օրը Գ.Մարտիրոսյանին հեռախոսով ասել է, որ 400.000 դրամը տանեն «Պե-գաս» բենզալցակայան ու տան Էդոին կամ Աբոին՝ ասելով, որ այն իր համար է։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Աշոտ Հարությունյանն ու ասել, որ գումարն ինքը պետք է տանի։
Դրանից հետո նրանց բռնել են։
Իր կողմից պահանջված գումարն իրեն պետք է եղել, որպեսզի պարտքի դիմաց տա Վահագնին և պրծնի նրանից, քանի որ մինչ այդ հանգուցյալ հոր շիրմաքարի համար արդեն իսկ տված է եղել 7.500 ԱՄՆ դոլար և երկար ժամանակ ձգձգել ու չի կարողացել տալ մնա-ցած 2.500 ԱՄՆ դոլարը։ Հետո, երբ վերջինս ասել է, որ կարող է զիջվել 1.000 ԱՄՆ դոլարը, մտածել է, որ Գ.Գևորգյանի խոստացած 500 ԱՄՆ դոլարին ավելացնելով Դ.Եդիգարյանից պահանջած 400.000 դրամը՝ կարող է պրծնել պարտքից։
Եթե Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր չգար, ապա ինքը ժամանակ կշահեր և հետո կվերադարձներ վերցրած գումարը։
Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ պահանջվող 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է, որպեսզի նրա մազի և մեզի անալիզները մաքուր գան, որի դեպքում միայն հնարավոր կլինի օգնել նրան։ Նրան նաև ասել է, որ այդ մասին հանկարծ որևէ մեկը չպիտի իմանա՝ անգամ իր հետ աշխատողը։
Ինչ վերաբերվում է 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելուն, ապա դա ճիշտ չէ, տուժողն էլ է շեշտել, որ քննիչն իրեն ասել է, թե որևէ տարբերություն չկա՝ 2.000 ԱՄՆ դոլար է, թե 3.000, որի համար էլ նա ասել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։
Գ.Մարտիրոսյանն ու Խ.Մանուկյանը սուտ ցուցմունք են տվել։ Վերջինիս նույնպես 2.000 ԱՄՆ դոլար է ասել, ու չի բացառվում, որ նա ցանկացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար աշխատել՝ ասելով, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ինքը պահանջել։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չճանա-չեց՝ պատճառաբանելով, որ թեև մասնակցել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձ-նարարության կատարմանը, և նրան բերման են ենթարկել ոստիկանություն, սակայն որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել։
Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ատամնաբուժարանում, որտե-ղից բերման են ենթարկել Դ.Եդիգարյանին, տեսել է Գ.Մարտիրոսյանին, ով մոտեցել է Էդ. Զաքարյանին և նրանք զրուցել են իրեն անհայտ ինչ-որ թեմայով։
Էդ.Զաքարյանի հետ միասին Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության տանելիս՝ ավտոմե-քենայում Էդ.Զաքարյանի հետ խոսել են իր և նրա ունեցած պարտքերի մասին, ինքն իմացել է, որ նա հոր շիրմաքարի համար 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք Վ.Վարդանյանի ծանոթին, ով այդ գումարից 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել է, բայց պահանջել է վճարել մնացած 1.500-ը, ինչի համար Էդ.Զաքարյանին խոստացել է 500 ԱՄՆ դոլար տալ, քանի որ մինչ այդ վաճառած է եղել իր ավտոմեքենան, որի համար իրեն ամսեկան 400 ԱՄՆ դոլար են վճարելիս եղել։
Էդ.Զաքարյանի հետ տարբեր գումարների մասին զրուցել են նաև հեռախոսով, սա-կայն դրանք Դ.Եդիգարյանի հետ կապ չեն ունեցել։
Ինչ վերաբերվում է Վ.Վարդանյանին, ապա Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարությունը նա է տվել, որից հետո նա գտնվել է խորհրդակցությունում, ու նրան տե-սել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց բավականին ժամանակ անց, նա եղել է հա-մազգեստով և, տեղեկանալով, որ դեռևս Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութեր չեն նախա-պատրաստվել, պահանջել է արագ կատարել դա։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրեն մեղավոր չճա-նաչեց՝ պատճառաբանելով, որ որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգար-յանից որևէ գումար չի պահանջել։
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր աշխատասենյակում Էդ.Զաքարյանն իրեն ասել է, որ տեղեկություն ունի Աջափնյակում գտնվող ատամնաբուժարանում աշխատող Արտաշատի բնակչի կողմից «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց գործածելու և իրացնելու մասին։ Նրան ասել է, որ զեկուցագիր գրի ու ներկայացնի վարչության պետին։ Համապատասխան ցուցում ստանալուց հետո՝ աշխա-տողներին ուղարկել է նշված հասցե` տվյալ անձին բերման ենթարկելու համար, իսկ ինքը գնացել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14-15-ի սահմաններում ու մտել է Գ.Գևորգյանի կամ Ա.Մացակյանի սենյակ, որտեղ նստած է եղել նաև Դ.Եդիգարյանը։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ իրեն թմրամիջոց պահելու համար են բերման ենթարկել, սակայն մոտը չունի ու չի գործածում թմրամիջոց։ Դրանից հետո հանձնարարել է նրան տա-նել փորձաքննության և ստորագրել է համապատասխան փաստաթուղթն ու տվել նրան ու-ղեկցողներին։
Մինչև Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելը Էդ.Զաքարյանի հետ ոչ մի խոսակցութ-յուն չի ունեցել, խորհրդակցության մասնակցելուց առաջ իր հեռախոսն անջատել է, Դ.Եդի-գարյանից գումար չի ուզել և նման խոսակցությունների չի մասնակցել։
Դեկտեմբերի 11-ի երեկոյան իրեն զանգած է եղել իր ծանոթ Վահագնը, ով ասել է, որ Էդ.Զաքարյանն իրեն 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք և խնդրել է նրան փոխանցել, որ զանգա-հարի իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նա չի պատասխանում իր զանգերին։ Նրա խնդրանքը կատարել է և Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ Վահագի հետ լուծի իր փողային հարցերը։
Իր տեղեկությամբ Գ.Գևորգյանը խոստացած է եղել որոշակի գումար տալ Էդ.Զա-քարյանին՝ պարտքը վերադարձնելու համար։
Կարծում է, որ իր և Էդ.Զաքարյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցում վերջինիս կողմից նշված «4 հատը» և «4-րդ մասիվ»-ը նշանակում է 400 դոլար։
Գևորգ Մարտիրոսյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր ա¬շ¬խա-տան-քի վայր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան է այցելել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը` ոստիկանության երկու այլ աշխատակցի հետ, որ-տեղից նույն վարչություն են բերման ենթարկել ատամ-նաբուժարանի աշխատակից Դ.Եդի-գարյանին` ինչ-որ պարզաբանում¬ների համար։ Էդ.Զաքարյանին ինքը խնդրել է Դավիթին օգտակար լինել ու նրան է փոխանցել իր այցեքարտը` հեռախոսահամարներով։ Ժամը 12-ի սահ¬ման¬նե¬րում Էդ.Զաքարյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել է հանդիպել ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ նա հայտնել է, որ Դավիթը կաս-կածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նար¬կոլոգիական հետազո-տության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա Դա¬վիթը կզրկվի բժշկական գործունե-ություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չու¬նենալու համար նա իրենց նույն օրվա ըն-թացքում պետք է 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տա։ Միաժամանակ, Էդուարդը հետաքրքրվել է Դավիթի վճարունակության մա¬սին։ Ինքը կասկած է հայտնել, թե Դավիթը նման գումար կա-րող է տալ, բայց խոս¬տա¬ցել է հանդիպել Դավիթի ընկերներին ու ծանոթներին` անհրաժեշտ գումարը ճարելու հա¬մար։ Դավիթի քրոջ նշանածի` Խ.Մանուկյանի հետ պայմանավորվել ու հան¬դիպել է ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտակայքում, նրան պատ¬մել է կատարվածի և կաշառքի պահանջի մասին։ Խաչատուրը ցանկություն է հայտնել անձամբ հանդիպել և զրուցել օպերլիազոր Էդուարդի հետ, որի համար զանգահարել է վերջինիս, պայ-մանավորվել և Խաչատուրի հետ հանդիպել են նրան՝ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան վարչության շենքի մոտ։ Էդ.Զաքարյանը Խաչատուրին հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել թմրանյութ օգտա¬գոր¬ծե¬լու կասկածանքով, ու եթե այդ հանգամանքը հաստատվի, ապա վեր-ջինս մեծ խնդիրներ կու¬նե¬նա։ Նրան ասել է, որ նրան պատասխանատվությունից և խնդիրնե-րից ազատելու համար ան¬հրա¬ժեշտ է 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ։ Խաչատուրը խնդրել է գումարի չափն իջեցնել, սա¬կայն Էդուարդը չի համաձայնել։
Գումար ճարելու նպատակով Խաչատուրը զանգահարել է ծանոթներին, նրան¬ցից մեկին պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի մասին, ում ցուցումով Խա¬չա¬տու¬րի հետ ուղևոր-վել են Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող կազինո, ինչ-որ տղա¬յից վերցրել 200.000 դրամ, հետո մեկնել են Արտաշատ, նույն «Նարեդենտ» ատամ¬նաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանից վերցրել են ևս 50.000 դրամ և վերադարձել են Երևան, որտեղ` «Հինգ Աստղ» կոչվող սրճարանում հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին։ Խաչատուրն ու Դավիթը սրճարանից հեռացել են ինչ-որ տե¬ղից ևս 50.000 դրամ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ սրճարա-նում հանդիպել է իր ծանոթներից Կարեն Ղազանչյանին, ում պատմել է Դավիթ Եդիգարյա-նին բեր¬ման ենթարկելու, նրանից կաշառք պահանջելու մանրամասները։ Ժամը 23-ի սահ¬մաններում զանգահարել է Էդ.Զաքարյանը և հետաքրքրվել, արդյո՞ք, Դավիթն ու Խաչա-տուրը գումարը ճարել են, ինչին պատասխանել է, որ մի մասը ճարել են, գնա¬ցել են մյուս մասի հետևից։ Էդուարդն առաջարկել է գումարը լինելուն պես զան¬գա¬հարել իրեն։ Որոշ ժա-մանակ անց Խաչատուրն ու Դավիթը վերադարձել են սրճա¬րան, հայտնել, որ ընդամենը 300.000 դրամ ունեն։ Զանգահարել, այդ մասին տե¬ղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով պատաս-խանել է, որ դա քիչ է և առաջարկել է ավելացնել այն։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 12-սահմաններում, Էդ.Զաքարյանը կրկին զանգա-հարել է իրեն, հետաքրքրվել, թե գումարն ինչ եղավ։ Փորձել է հեռա¬խո¬սով ճշտել Խաչատու-րից և Դավիթից, սակայն նրանք հեռախոսազանգերին չեն պա-տասխանել։ Ժամը 16-ի սահ-մաններում Դավիթն ու Խաչատուրն այցելել են ատամ-նաբուժարան, հայտնել, որ 400.000 դրամ կա իրենց մոտ։ Զանգահարել և այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդին, ով առաջարկել է գումարը վերցնել իր մոտ՝ ասելով, որ երե-կոյան կասի, թե ինչ անի այն, սակայն Էդուարդին տեղեկացրել է, որ Դա¬վիթն ու Խաչատուրը ցանկանում են անձամբ գումարը տալ նրան և համոզվել, որ Դավիթը հետագայում պրոբլեմներ չի ունենա։ Էդուարդի առա¬ջարկով՝ հեռա-խոսը փոխանցել է Դավիթին, ում Էդուարդը տվել է հավաստիացումներ, որ գումարը տալուց հետո նա խնդիրներ չի ունենա։ Այդ ընթացքում ատամնաբուժարան են այցելել իր ծա¬նոթ¬ներ Կարեն Ղազանչյանը և Աշոտ Հարությունյանը, որոնց տեղեկացրել է Դա¬վի¬թի գործով Էդ. Զաքարյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության մասին։ Քիչ անց Էդուարդը զանգահա-րել է իրեն և խնդրել, որ գումարն ինքը տանի և թողնի «Պե¬գաս» բենզալցակայանում, սակայն ինքը մերժել է նրան և հեռախոսը փոխանցել Աշոտ Հարությունյանին, որպեսզի Էդուարդը նրան բա¬ցատրի, թե գումարն ուր պետք է տանել և ում մոտ թողնել։ Աշոտնն իր հեռախոսով պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել է Էդուարդի հետ, սակայն հեռախոսազանգն ընդհատելուց հետո հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան անսարք է։ Նա առաջարկել է գումարն Էդ.Զա¬քարյանի մատ¬նանշած վայր տեղափոխել Կ.Ղազանչյանի ավտո¬մե¬քե¬նա¬յով, սակայն Կա¬րենը հրաժարվել է։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստի¬կա¬նության աշխա¬տա¬կիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տիկանություն։
Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր նախաքննական ցուց-մունքները՝ բացառությամբ գումարի չափի մասին իր հայտնած տեղեկությունների, ճիշտ են։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պահանջած գումարի չափին, ապա նա իրեն ասել է, որ Դ.Եդիգարյանի հարցը կլուծի 2.000 ԱՄՆ դոլարով՝ հաշվի առնելով իր գործոնը, քանի որ հակառակ դեպքում այդ գումարի չափը 3.000 ԱՄՆ դոլար կլիներ։
Նշված 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է եղել, որպեսզի Դ.Եդիգարյանի անալիզնե-րի պատասխանը մաքուր տրվեր։
Ինչ վերաբերվում է իր նախաքննական ցուցմունքներում նշված 3.000 ԱՄՆ դոլարին, ապա նշված չափը նշել է, քանի որ սրճարանում Խաչատուրն ու Դավիթն իրեն ասած են եղել, որ ոստիկանությունում իրենք արդեն գրել են, որ իրենցից 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով են կաշառք ուզել։ Այդ պատճառով, ինչպես նաև պրոբլեմներ չունենալու համար, ինքն էլ է նույն չափը նշել։
Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ 2012թ. նո¬¬յեմ¬¬բե¬րի վերջերին ինքը հայտնաբերել է պոլիէթիլենային պարկ` չոր, կանաչ զանգ¬վա¬ծով, ու մտա¬ծելով, որ այն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց է, օգտագործել է այն` ծխելու եղա¬նակով։
2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայ¬րից` ք.Երևանի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» անվամբ ատամ¬նա¬բուժարանից, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիա¬զոր Էդ.Զաքարյանը, ով նույն ատամ-նաբուժարանի աշխատակից Գ.Մար¬տի¬րոս¬¬յանի մտերիմն է, օպերլիազորներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Հա¬կոբ¬յա¬նի հետ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու-թյուն, որ¬տեղ տե¬ղ¬եկացել է, որ բերման է ենթարկվել թմրանյութ օգտա-գոր¬ծե¬լու կաս¬կա¬ծան¬քով, սակայն թմրա¬նյութ օգտագործելու վերաբերյալ ոստիկան¬նե¬րի կաս¬կածները չի ընդու-նել։ Իրե¬նից վերցրել են բացատրություն և մատ¬նա¬հետ¬քեր, հայտնել են, որ ստուգման նպա-տակով տանելու են նարկոլոգիական դիս¬պանսեր։ Այդ ընթացքում Գ.Մար¬տիրոսյանը զան-գահարել է Էդ.Զաքարյանի հեռախոսահամարին, խոսել են իր գործի մասին, որից հետո Էդ. Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներ¬կա¬յու¬թ-յամբ հայտնել է իրեն, որ գործը որո¬շա¬կի բար-դություն է ներկայացնում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդյունքում պարզվի, որ ինքը թմրանյութ է օգտագոր¬ծել, ապա իրեն կզրկեն բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրա-վունքից, իսկ ատամ-նաբուժարանը մեծ տու¬գանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդ.Զաքար¬յա-նի հետ զրուցել են առանձին աշխատասենյակում, որտեղ նա իրեն հայտնել է, որ նմանա-տիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում են» 5.000 ԱՄՆ դո¬լար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանո¬թու¬թ¬յան հանգամանքը՝ իր հարցը կլուծեն 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Առաջարկել է թույլ տալ զանգահարել ընկերներին` անհրաժեշտ գումար ճա-րելու համար, սակայն նա առարկել է՝ հայտնելով, որ նման հարցեր հեռախոսով չեն լու¬ծում։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ այդ հարցով հանդիպելու է իրենց ընդհանուր ծա-նոթ Գևորգին։ Որոշ ժամանակ անց Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, նրանք ոստիկա-նության Երևան քաղաքի վարչության մոտ հան¬դիպել են, և Էդուարդը գումարի պահանջը ներկայացրել է նրան։ Այդ մասին իրեն տեղեկացրել են ինչպես Էդ.Զաքարյանը, այնպես էլ Գ.Մարտիրոսյանը, ով Էդուարդի թույլտվությամբ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու-թյան շենքում հանդիպել է իրեն։ Գևորգը հայտնել է նաև, որ իր քրոջ նշա¬նա¬ծի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմա¬նա¬վոր¬վել է հանդիպել վարչության դիմաց` գու¬մարը ճարելու և հարցին լուծում տալու հա¬մար։ Դրանից հետո, կրկին Էդ.Զա¬քարյանի թույլտվությամբ, ան-հրաժեշտ գումար ճարելու նպատակով իր բջջային հեռա¬խոսահամարից զանգահարել է ըն-կերներին, պարբերաբար կապ է պաշտպա¬նել Խ.Մանուկյանի հետ, ով այդ ընթացքում զբաղ-վել է գումարի հայ¬թայ¬թմամբ։ Նա անգամ առաջարկել է հարցի լուծման համար դիմել ոստի-կա¬նու¬թ¬յան ծանոթ աշխատակցի, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայ¬լի չդի-մել, ասելով, որ կարող է գործն օրինական ընթացք ստանալ և առաջացնել ծանր հետևանք-ներ։ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար ան¬հնար է ճարել, ինչի կապակցու-թյամբ ինքը դիմել է Էդ.Զաքար¬յա¬նին և խնդրել կա¬շառքի գումարի չափը պակասեցնել, սա-կայն վերջինս առարկել է՝ նշելով, որ դա իրե¬նից կախված հարց չէ։ Զրույցներից մեկի ժամա-նակ Էդուարդին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են ճարել, խնդրել է բավա-րարվել դրանով, սակայն նա կրկին առարկել է։
Ժամը 18-ի սահման¬նե¬րում Էդ. Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազ¬գա¬յին բյուրո, որտեղ հա¬մա¬պատասխան աշխատակիցներն իրենից վերցրել են մազի և մե¬զի փոր¬ձա¬նմուշ¬ներ։ Դրանից հետո Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գե-վորգյանը նույն ավտո¬մեքե¬նա¬յով իրեն տեղափոխել են մինչև «Արարատյան մասիվ» կոչվող թա¬ղամաս, որտեղ էլ իրեն բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ «ազատ արձակելու» դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկա-ցել է, որ պահանջված գումարի չափը նվա-զեց¬վել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պա-հին Գ.Գևորգյանն Էդուար¬դին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը զի¬ջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպեր¬լիա¬զոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պա¬հան-ջե¬լու, ինչպես նաև՝ դրա չափի մասին։
Դրանից հետո «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոս-յանի և Խ.Մանուկյանի հետ, որտեղ նրանցից տեղեկացել է, որ պահանջվող գումարից նրանք կարողացել են հայթայթել ընդամենը 300.000 դրամ, և որոշել են դրանից ավելի գումար չտալ ոստիկաններին։
Ավելի ուշ Խ.Մանուկյանի հետ որոշել են կատարվածի` կաշառք պա¬հանջելու մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և դիմել են ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ հանցագործության մասին հա¬ղոր¬դում է տվել, ինչի մասին չեն տեղե-կացրել կաշառքի միջնորդ Գ.Մարտի¬րոս¬յա¬նին։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին ձեռնարկված օպերատիվ հետախուզական միջո¬ցա-ռում-ների շրջանակներում «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյա-նին, նրան հայտնել են, որ Էդ.Զաքարյանին կարող են տալ ըն¬դա¬մենը 400.000 դրամ։ Գ. Մարտիրոսյանն ի վերջո համաձայ¬նու¬թ¬յան է եկել Էդ.Զաքարյանի հետ, և վերջինս առաջար-կել է 400.000 դրամը թողնել Գ.Մարտիրոսյանի մոտ։ Պատրաստակամություն է հայտնել ան-ձամբ հանդիպել Էդուարդին` գումարն առձեռն տալ նրան, սակայն Էդուար¬դը չի համաձայնել իրենից անձամբ վերցնել այն, այլ Գ.Մար-տի¬րոս¬յա¬նին առաջարկել է գումարը թողնել «Պե-գաս» անվանումով բենզալցակայանում, սակայն գումարը չեն հասցրել տանել Էդ.Զաքար-յանի մատնանշած վայր, քա¬նի որ տվյալ վայրից բերման են ենթարկվել ոստիկանություն։
Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10-ից 11-ն ընկած ժամանակահատվածում, ատամնաբուժարան են գնացել երեք ոստիկան և առանձնազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել, որ անօրինական աշխատելու համար պետք է իրեն բերման ենթարկեն ոստիկանություն։ Պարզվել է, որ նշված ոստիկաններից մեկը` Էդ. Զաքար¬յանը, ծանոթ է մյուս ատամնաբույժ Գ.Մարտիրոսյանին։ Այդ հանգամանքի ուժով կա-րողացել է պարզել, որ ինչ-որ մեկն իր դեմ ցուցմունք է տվել, և իրեն կաս¬կածում են թմրանյութ գործածելու մեջ։ Հետաքրքրվել են, թե արդյոք մեկ շաբաթ առաջ տաքսու վա¬րորդն իրեն թմրա-նյութ չի տվել, ինչը հերքել է, սակայն ոստիկանները տեղեկացրել են, որ համա¬պա¬տասխան ստուգողական գործողութ¬յուն¬ների, այդ թվում` դատաքիմիական փորձաքննության, արդ¬յուն¬¬քում իր մեղքը կհաստատվի։ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Էդ.Զա-քար-յանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն լուրջ բաներ են սպասվում, իրեն աշխատավայրում տուգա¬նելու են և լիցենզիայից զրկելու են։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդի¬րը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքար-յանը հայտնել է, որ մոտ 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով էլ կարող է այդ հարցը լուծել։ Նշել է, որ վարչությունում գտնվելու պայմաններում չի կարող անգամ 2.000 կամ 3.000 ԱՄՆ դոլարը տալ, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է, որ չի կարող իրեն շենքից դուրս թողնել։ Խնդրել է թույլատրել վերև բարձրանալ Գ.Մարտիրոսյանին, ում հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթաց-քում տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանա-վորվել են 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի սահման¬ներում լուծել իր խնդիրը, ինչին համաձայնվել է` խնդրելով տալ ինչ հնարավոր է։ Դրանից հետո` ժամը 18-ի սահմաններում, իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցրել, որտեղից ազատ են արձակել, սա-կայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքար¬յանն ասել է` դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը, որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հե-տաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զա¬քար¬յանը նրան պատաս¬խանել է, որ սակարկութ-յունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։
Ազատ արձակվելուց հետո գնացել է Գ.Մարտիրոսյանի ու Խ.Մանուկյանի մոտ, ովքեր արդեն 300.000 ՀՀ դրամի չափով գումար են հավաքած եղել։ Ի վերջո, հավաքել են 400.000 ՀՀ դրամ, որին Էդ. Զաքարյանը համաձայնվել է, սակայն հրաժարվել է անձամբ վերցնել` առա-ջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակա¬յա¬նում, քանի որ մինչ այդ Գ.Մարտիրոսյանը ևս հրաժարվել է այդ գումարը փոխանցել Էդ.Զաքարյանին։
Իր նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն գու¬մա¬րային նախնական խոսակ-ցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2000-ից 3000 ԱՄՆ դոլարից։ Գումարային պահանջ Էդ. Զաքարյանը ներկայացրել է թե՛ իրեն, թե՛ Խ.Մանուկ¬յանին և թե՛ Գ.Մարտիրոս-յանին։ Աշխատասենյակում Գ.Մարտիրոսյանի հետ առանձ¬նազրույցի ժամանակ նրան ևս հայտնել է իր խնդրով 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար հայթայթելու անհրա-ժեշտության մասին։ Հան-ցագործության մասին հաղորդման մեջ պետք է նշեր իրենից 2-ից 3 հազար ԱՄՆ դոլար պա-հանջելու մասին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին նշվել է թյուրիմա¬ցաբար։
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում իրենից բացատրություն վերցնելու ընթացքում ներկա են գտնվել երկու ոստիկան, իսկ խո¬սակցություններն իր հետ վարել է Էդ. Զաքարյանը։
Վարչությունում գտնվելու ժամանակ իր բջջային 077-339914 հեռախոսա¬հա¬մարին կա-տարված զանգերին չի կարողացել պատասխանել, Էդ.Զաքարյանի համա¬ձայ-նությամբ խոսել է միայն Խ.Մանուկյանի հետ, ում հայտնել է իր գտնվելու վայրի և Գ.Մար¬-տիրոսյանին հանդի-պելու անհրաժեշտության մասին։
Իրեն դատաքիմիական փորձաքննության չներ¬կայացնելու խնդրանքով որևէ ոստիկա-նի չի դիմել, իմացել է, որ անկախ ամեն ինչից` իրեն փորձաքննության են տանելու, քանի որ ոստիկանների միջև տեղի ունեցած զրույցներից լսել է, որ «վերևից» նման հրաման կար։
Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին տեսել է վարչութ¬յու¬նից իրեն տոքսիկոքիմիա-կան փորձաքննության տանելիս։
Թեև համոզված է եղել, որ թմրանյութ չի գործածել, սակայն մտավախություն է ունեցել, որ եթե ոստիկաններին անհրաժեշտ լինի դա ապացուցել, վերջիններս ամեն ինչ կանեին փոր-ձաքննության եզրակացությամբ այն հաստատելու համար։
Վկա Խաչատուր Մանուկյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ ինքն իր նշանածի եղբոր` Դ.Եդիգարյանի աշխատանքի վայր՝ «Նարեդենտ» ատամնաբուժա¬րան, այցելելու նպատակով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 1130-ի սահմաններում, զանգահարել է նրան։ Վերջինս հայտնել է, որ դեպք է պատահել և առաջարկել է զան¬գահարել նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյա-նին, ով կբացատրի, թե ինչ է պատահել։ Զանգահարել և Գևորգից տեղեկացել է, որ «Մա¬րի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով նույն օրը Դավիթը բեր¬ման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել ու Գևորգի հետ հանդիպել են նույն վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Գևորգը հայտնել է, որ Դավի-թին բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկն իր մտե¬րիմ¬ներից է, ով գործը փակելու համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրան-քով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրա-վիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել Էդ.Զաքարյանը, ով հայտնել է, թե Դա-վիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել։ Էդուարդը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում իրեն տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող ճարել, և Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպա¬տա¬կով առա¬ջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդու-արդը խոր¬հուրդ է տվել նման քայլի չդիմել՝ ասելով որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրի¬¬նական ըն¬թացք, և Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զան¬գա¬հ¬արել է Դա¬վի¬թի բջջային հեռախոսահամարին, ում նույնպես առա¬ջար¬կել է դի¬մել ծանոթ ոստի¬կա¬նի օգնությանը, սակայն Դավիթն առարկել է` հիմնվելով Էդ.Զաքարյանի՝ գոր¬ծի բարդանալու վերաբերյալ նախա¬զգու¬շաց¬ման վրա։ Անհրա¬ժեշտ գումարը փնտրե¬լու նպատակով զանգա-հարել ու Գևորգի հետ 3-րդ մասում հանդիպել է իր ու Դավիթի ընդհանուր ծանոթ Արմեն Դարբինյանին և պատմել եղելու¬թ¬յու¬նը։ Արմենը, զարմանալով պահանջվող կաշառքի չա-փից, խորհուրդ է տվել դիմել ծա-նոթների` հարցը լուծելու համար։ Կրկին զանգահարել է Դա-վիթին` ծանոթ ոստի¬կա-նին դիմելու համար նրա համաձայնությունն ստանալու համար, սա-կայն Դավիթը պնդել է, որ նման քայլի չդիմեն` վախենալով Էդ.Զաքարյանի խոսքերից։ Քա¬նի որ Արմենը գումար չի ունեցել, հեռախոսով գումար է խնդրել ընկերոջից, որից հետո ինքն ու Գևորգը Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» կազինոյի մոտ հան-դի-պել են Արմենի ընկերոջը` Գուրգեն Սարգսյանին, ով իրենց տվել է 200.000 դրամ, սակայն նրան չեն հայտնել, թե ինչ նպատակով են վերցնում գումարը։ Այդ ընթացքում Էդ.Զաքար-յանը պար¬բերաբար զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հե¬տա¬քրքրվել, թե պահանջված գումարն ինչ եղավ, ինչու են ուշացնում։ Ժամը 17-ի սահմ¬աններում Էդուարդը կրկին զան-գահարել է Գևորգին և հայտնել, որ Դավիթին պետք է տանեն նարկոլոգիական հե¬տա¬զոտու-թյան, որից հետո բաց կթող¬նեն։ Դրանից հետո մեկնել է Արտաշատ, հան¬դի¬պել Դավիթի գործընկեր` «Նա¬րե¬դենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից, Լիլիթ Գրի¬գորյանին, ում պատմել է Դա¬վիթի հետ կատարվածի և ոստիկանների կողմից պա¬հանջված կաշառքի մա-սին, ու Լիլիթից վերցրել է 50.000 դրամ։ Վերադառնալով ք.Երևան՝ «Հինգ Աստղ» անվա¬նու¬մով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանի և Դ.Եդիգարյանի հետ։ Վեր¬ջինս պատմել է, որ Էդ.Զա¬քարյանը և Գ.Գևորգյան իրեն ազատ են արձակել՝ պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հաս¬կանալով, որ շորթման զոհ են դառնում, Դա¬վի¬թի հետ ներ-կայացել են ոստի-կա¬նու¬թյան ներքին անվտանգության վարչություն, որ¬տեղ Դավիթը հանցա-գործության մա¬սին համա¬պա¬տասխան հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել Գ. Մար-տիրոսյանին։
Նույն օրը ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում¬նե¬¬րի շրջանակում վերադարձել են «Հինգ Աստղ» սրճարան, որտեղ Գևորգին խնդրել են զանգահարել Էդու-արդին ու հայտնել, որ 400.000 դրամից ավել գումար չեն կա¬րող տալ։ Գևորգը կատարել է իրենց խնդրանքը, ինչին Էդ.Զաքարյանը հա¬մա¬ձայնել է։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամր 15-ի սահմաններում, «Նարեդենտ» ատամ¬նա-բուժա-րանում Դավիթի հետ հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ խոստացված 400.000 դրամն իրենց մոտ է։ Գևորգը զանգահարել և այդ մասին հայտնել է Էդ.Զաքարյանին, ով առաջարկել է գումարը թողնել Գևոր¬գի մոտ։ Գևորգը չի համաձայնել գումարը վերցնել, իսկ իրենք առաջարկել են այն անձամբ տալ Էդ.Զաքարյանին։ Գևորգը կրկին զանգահարել է Էդուար¬դին, սակայն վերջինս հրաժարվել է իրենցից անձամբ գումարը վերցնել և առաջար-կել է այն թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Դրանից հետո դուրս են եկել ատամնաբուժարանից, որտեղ Գ.Մարտիրոսյանը ծանոթների` Կ.Ղա¬զանչ¬յանի և Ա.Հովհան-նիսյանի հետ քննարկել է, թե գումարն ով պետք է տա¬նի Էդուարդի մատնանշած բենզալցա-կայան, սակայն դա չի կատարվել, քանի որ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Գևորգին, Աշոտին և Կարե¬նին բեր¬ման են ենթարկել ոստիկանություն։
Վկա Աշոտ Հարությունյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ անձնական ֆինան¬սական հարցերը լուծելու կապակցությամբ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին պայմանավորվածոււթյուն է ձեռք բերել անձանց հետ հանդիպել մանկու-թյան ըն¬կե¬րոջ` Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատանքի վայրի` «Նարեդենտ» ատամնաբու¬ժա¬րա¬նի դիմաց։ Գևորգի հետ հանդիպման գնալու ակնկալիքով այցելել է ատամ¬նա¬բու¬ժարան, սակայն վերջինս հրաժարվել է միանալ իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմ-բերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու¬թյան աշ¬խա¬տակիցները՝ իրենց ընդ-հանուր ծանոթ Էդ.Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցությամբ, թմրա¬նյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամ¬նա¬բուժարանից ոստի¬կանություն են բերման ենթարկել գործընկերոջը` Դ.Եդի¬գարյանին։ Գևորգը հայտնել է, որ իր միջնորդությամբ Էդուարդը խոստացել է «փա-կել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետա¬գա¬յում հանուն իրեն համաձայնվել է այդ հարցը «լուծել» 2.000 ԱՄՆ դոլարով, այնինչ՝ ինքը սակարկել ու պայմա-նավորվել են Էդուարդին տալ 400.000 դրամ։ Իր հետ հան¬դիպման չգնալու հանգամանքը Գևորգը պատճառաբանել է նրանով, որ սպա¬սում է Դ.Եդիգարյանին, ով պահանջված գու-մարը պետք է բերի ատամ¬նա¬բու¬ժա¬րան, որպեսզի փոխանցեն Էդ.Զաքարյանին։
Պայմանավորվել ու հանդիպման է գնացել իր մյուս ընկերոջ` Կարեն Ղա¬զանչ-յանի հետ, այնուհետև միասին վերադարձել են ատամնաբուժարան, որտեղ հան¬դիպել են Դ.Եդի-գարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր Գ.Մարտիրոսյանի հետ դուրս են եկել։ Կարենի հարցին պատասխանել է, որ Գևորգի միջո¬ցով Էդուարդի հետ համաձայնության են եկել Դավիթին քրեական պատասխա¬նատվու¬թյունից ազատելու համար Էդուարդին տալ 400.000 դրամ կա-շառք։ Քիչ անց Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են ատամնաբուժարան, իսկ ինքն ու Կարենը Գևորգի հրավերով դուրս են եկել այնտեղից։
Ատամնաբուժարանի դիմաց Գևորգն իրեն խնդրել է հեռախոսով պայմ¬ա¬նա¬վոր¬-վել Էդուարդի հետ ու Դավիթի հետ կաշառքի գումարը տանել նրան։ Գևորգի բջջա¬յին հեռա-խոսով խոսել է Էդուարդի հետ, վերջինիս առաջարկով պայ¬մա¬նավորվել են գումարը տանել և թողնել քիչ հեռու գտնվող «Պեգաս» անվանումով բեն¬զալցակայանում։ Քանի որ իր ավտոմե-քենան սարքին չի եղել, առաջարկել է գու¬մա¬րը բենզալցակայան տանել Կարենի ավտոմե-քենայով, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Քննարկել են, թե ինչպես գումարը տանեն Էդ.Զա-քարյանի մատ¬նա¬նշած վայր, սակայն այն այդպես էլ չեն տարել, քանի որ խոսակցության ընթացքում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տի¬կա¬նություն։
Վկա Կարեն Ղազանչյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել է «Հինգ աստղ» կոչվող սրճա¬րան` համակուր-սեցիների հետ հանդիպման։ Սրճարանում հանդիպել է վա¬ղե¬մի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոս-յանին, ով պատմել է, որ նույն օրը ատամնա¬բու¬ժա¬րա¬նից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհա¬նուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդ.Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցու¬թ¬յամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանութ-յան նույն վարչություն են բերման ենթարկել իր գործընկեր, ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին, ում քրեա¬կան պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդուարդը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այն սակարկել և պայմանավորվել է Էդուարդին տալ 600.000 դրամ։ Որոշ ժամանակ անց սրճարան են եկել Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը, իսկ ինքն ընկերոջ հետ հեռացել է։
Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15-ի սահմաններում, իրեն զանգա¬հա¬րել է ըն-կերը` Աշոտ Հարությունյանը, ում հետ հանդիպել են «Նարեդենտ» ատամ¬նա-բուժարանի դի-մաց։ Աշոտի խնդրանքով՝ նրա անձնական ֆինանսա¬կան հարցերի կապակցությամբ, միա-սին հանդիպել են ինչ-որ անձանց, այնուհետև վերա¬դարձել նույն ատամնաբուժարան։ Մտնելով ներս՝ նկատել է Գ.Մարտի¬րոս¬յանին, Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր այդ պահին դուրս են եկել սենյակից։ Աշոտից հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդի¬գար¬յանի հետ կատարված «պատմությունը», և նա հայտնել է, որ Գևորգի միջ¬նոր¬դու¬թյամբ Էդ. Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են վերջինիս տալ 400.000 դրամ կաշառք` Դավիթին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար։ Քիչ անց Գևորգը, Դավիթն ու Խա-չատուրը վերադարձել են սենյակ, իսկ ինքն ու Աշոտը Գևոր¬գի առաջարկով դուրս են եկել ատամնաբուժարանից։ Դրսում Գևորգը բջջային հեռա¬խոսով զանգահարել է Էդ.Զաքար-յանին, հեռախոսը փոխանցել է Աշոտին՝ խնդրելով պայմանավորվել Էդուարդի հետ և պա-հանջված գումարը տանել նրա մատնանշած վայր։ Աշոտը Գևորգի հեռախոսով խոսել է Էդուար¬դի հետ, պայմանավորվել են, որ Աշոտն այդ գումարը տանի և թողնի «Պե¬գաս» ան-վանումով բենզալցակայանում։ Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Աշո¬տը հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան սարքին չէ, Գևորգն իրեն առաջարկել է գու¬մարն իր ավտոմեքենայով տա-նել, սակայն, տեղյակ լինելով արարքի հակաօրինա¬կա¬նության մասին, հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց։ Ցանկացել է հեռանալ, սա¬կայն ժամանել են ոստիկանության աշխատա-կիցները և բերման ենթարկել իրենց։
Վկա՝ ՀՀ ոս¬տի¬կանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիա¬զոր, Արման Մացակյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 15-ի սահմաններում, բաժան¬մուն¬քի պետ Վ.Վարդանյանն իրեն հանձնարարել է Դ.Եդիգար-յանի վերա¬բեր¬յալ նախապատրաստել նյութեր։ Տեղյակ չի եղել, թե Դ.Եդիգարյանին երբ են բերման ենթարկած եղել, ուստի գործընկերներից ճշտած ժամով կազմել է բերման ենթարկե-լու մասին արձա¬նա¬գրությունը, այնուհետև՝ անձնական խուզարկության արձանա¬գրու¬թ¬յու-նը, որից հե¬տո նրանից վերցրել է բացատրություն, որոշումներ է գրել դատա¬քիմիա¬կան փոր-ձաքննություն նշանակելու և նմուշներ ստանալու մասին, ինչպես նաև կազմել է ար¬ձա¬նա-գրություն՝ փորձանմուշ ստանալու մասին, և այդ ամբողջ փաթեթը հանձնել է Գ.Գևորգյանին և Էդ.Զաքարյանին, ովքեր իրենց ավտոմեքենայով Դ.Եդիգարյանին տեղափոխել են փոր-ձաքննու¬թյուն¬ների ազգային բյուրո։
Վկա՝ նախկինում ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բա-ժանմունք ավագ օպերլիազոր, Վահան Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմ-բերի 12-ին՝ ժամը 10-ից 11-ն ըն¬կած ժամանակահատվածում, օպերլիազորներ Էդ.Զաքար-յանի և Գ.Գևորգյանի հետ ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբու¬ժա¬րա¬նից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել ատամ¬նա¬բույժ Դավիթ Եդիգարյանին՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկա¬ծան¬քով։
Վկա Արմեն Դարբինյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին ինքը հե-ռախոսազրույց է ունե¬ցել Դ.Եդիգարյանի հետ ու վերջինիս խնդրանքով հանդիպել է Խ.Մա¬նուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին, ովքեր հայտնել են, որ Դ.Եդի¬¬գար¬յա¬նին թմրամիջոց օգտա-գործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչու-թյուն, ու նրան պատասխանատվության չեն¬թար¬կելու համար ոստիկանության աշխատա-կիցները՝ որպես կաշառք, բավականին մեծ գու¬մար են պահանջում։ Զանգահարել է ընկերո¬ջը՝ Գուրգեն Սարգսյանին, ով աշխատում է Աշտարակի ձորում գտնվող «Գոլդեն Փա¬լաս» խա¬ղատանը, որից հետո Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին ուղար¬կել է նշված խաղա-տուն, որտեղ նրանք Գ.Սարգսյանից վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ։
Վկա Գուրգեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմ-բերի 12-ին իր ընկեր Արմեն Դարբինյանի խնդրանքով ինքը 200.000 ՀՀ դրամ է տվել նրա ուղարկած մարդուն։
Վկա Լիլիթ Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահ¬ման¬նե¬րում, ատամնաբուժարան են եկել ոստիկանության երեք աշխատակից¬, որոնց բա-կում դիմավորել է բժիշկ Գ.Մարտիրոսյանը։ Ներս մտնելով՝ նրանք հարցրել են մյուս բժիշկ Դ.Եդիգարյանին, ով մոտեցել է նրանց, և առանձին զրուցելուց հետո ոստիկանները նրան տարել են։ Գևորգից տեղեկացել է, որ Դավիթին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու¬թ¬յուն։ Դրանից մոտ կես ժամ անց Գևորգը դուրս է եկել ատամնա-բուժարանից` հայտնելով, որ իր ծանոթ ոստիկանը Դավիթի հարցով իրեն կանչում է ոստի-կանություն։ Ժամը 17-ի սահ¬մաններում իր բջջային հեռախոսին է զանգահարել Դավիթի ըն-կերներից Խաչի¬կը, ով իր տեղը ճշտելով՝ շտապ հանդիպում է խնդրել։ Ժամը 20-ի սահման-ներում Խաչիկը Արտաշատ քաղաքում հանդիպել է իրեն և խնդրել պարտքով գումար տալ՝ ոստիկանությունում Դավիթի գործերի համար։ Խաչիկին տվել է 50.000 դրամ։
Վկա Վահագն Հակոբյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը միջնորդել է ընկերոջ քարի ար-տադրամասից Էդ.Զաքարյանի հոր գերեզմանաքարը ձեռք բերելու հարցում, որի դիմաց, ըստ պայմանավորվածության, Էդ.Զաքարյանը պետք է վճարեր ամեն ամիս, սակայն մի քանի ամիս պարտաճանաչորեն վճարելուց հետո` հերթա¬կան վճարումներն Էդ.Զաքարյանն ուշաց-րել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի դրությամբ Էդ.Զաքարյանը պարտք է մնացել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վանաձորցի ընկերոջը շտապ գումար է անհրաժեշտ եղել՝ ՌԴ մեկնելու համար, վեր-ջինս Էդ.Զաքարյանին առաջարկել է արագ վերադարձնել գոնե 1.500 ԱՄՆ դոլարը` փոխա-րենը խոստանալով ընդհանուր պարտքից զիջել 1.000 ԱՄՆ դոլարը։ Այդ նպատակով զանգա-հարել է Էդ.Զաքարյանին, սակայն վերջինս իր զանգերին չի պատասխանել։ Տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում Էդ.Զաքարյանի աշխատելու մասին` զանգա¬հարել է Վ.Վարդանյանին և պարզել, որ նա Էդ.Զաքարյանի ղեկավարն է։ Վ.Վար-դան¬յանի միջամտությունից հետո իր 094-221668 և 091-221668 հեռախոսահամարներով խոսել է Էդ.Զաքարյանի հետ, ով խոս¬տացել է մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 25-ն ամբողջությամբ մարել պարտ¬քը, սակայն խոստումը չի կատարել։
Պարտ¬քի հարցով Էդ.Զաքարյանին վերջին անգամ զանգահարել է նրան ձերբակալե-լուց մեկ կամ երկու օր առաջ։
«Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 18.12.2012թ. արձանա-գրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Արտաքին և ներքին դիտում, կա¬շառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական մի¬ջո¬¬ցառումներ իրականացնելու թույլ-տվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կա¬տարված համապատասխան գործողու-թյունների արդյունքները պարունակող լա¬զերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետև-յալը.
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին Խաչատուր Մանուկյանի, Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի միջև «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում և բա¬կում տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում վերջիններս քննարկել են, թե ինչ եղա¬նակով պետք է գումարը փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Սկզբում առա¬ջար¬կել են Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով փո-խանցել, սակայն նա հրա¬ժար¬վել է։ Զրույ¬ցի ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը մի քանի անգամ հեռախոսազանգեր է կա¬տարել Էդ.Զաքարյանին, իսկ մեկ անգամ հեռախոսը փոխանցել է Դ.Եդի¬գարյանին։ Հերթական հեռախոսզրույցներից մեկի ժամանակ Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանը վըս-տահեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է և անհանգստանալու ոչինչ չկա, որից հետո Դ.Եդիգար-յանին ու Խ.Մանուկյանին հայտնել է, որ զրու¬ցակիցն ասել է, թե գումարն անձամբ չի վերցնի, ու առաջարկել է այն թողնել բենազալցա¬կա¬յա¬նում։ Դուրս են եկել կլինիկալից, քիչ անց նրանց են մոտեցել նաև Ա.Հա¬րութ¬յունյանն ու Կ.Ղազանչյանը։ Գ.Մարտիրոսյանը շարունա-կել է զրուցել հե¬ռա¬խոսով, հետո հեռախոսը փոխանցել է Ա.Հարությունյանին։
«Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 19.12.2012թ. արձանա-գրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬¬րի ընդ-հանուր իրավասության դատարանի` «Հեռախոսային խոսակցությունների վե¬րա¬հսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվու¬թ¬յուն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված գաղտնալսումների արդ¬յունքնե¬րը պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։08-ին, Դ.Եդիգարյանն իր շահա¬գոր¬ծած 093 020178 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանի շա¬հա¬գործած 98880784 հե-ռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռա¬խոսա¬զրույցը.
Դ.Եդիգարյան. «Ախպե՛ր, խոսացի՞ր»։
Գ.Մար¬տի¬րոսյան. « Չէ՛, ախպե՛ր, ասում ա, վեկալեք, էկեք տեսեք իրար, հաստատ փողը կա, զան¬գեք ինձի»։
Դ.Եդիգարյան. «Այսի՞նքն, գամ քեզի տենա՞մ։ Հա՛, լա՛վ, ախպե՛րս։ Հեսա մի հատ տե¬նամ՝ ինչ ենք անում, զանգեմ քեզ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, արեք, ախպե՛ր, իրար հետ կտանենք, դուք ձեր ձեռով կտաք, կպրծնեք, էլի, էդ փողից։ Հորս արև, ես չեմ ուզում ոչ մի բանի մեջ խառնվեմ»։
Դ.Եդիգարյան. «Լավ։»։
2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։58-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շա¬հա¬¬գոր¬ծած 98880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շա¬հա¬գործած 094000607 հե-ռախոսահամարին, և ունեցել են հետևյալ բառացի հեռա¬խո¬սազրույցը.
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, հլը մի վայրկյան, ախպե՛ր, եկել ա էդ մարդը փողով, էդ չորս մանեթը ձեռն ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, հա՛, վոբշմ, պահի մոտդ ես քեզ կասեմ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ, լսի, ինչ ա ասում, ասում ա, ես ուզում եմ մի հատ իրան տե-նամ, իրան երկու հատ հարց ունեմ ես տալու, կարող ա՞ էդքանից հետո ինձ էլի անհանգստացնող լինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ինքն ասել ա հարույր տոկոսով չէ։ Դու էդի վեկալ պահի քո մոտ, ես իրիկունը կզանգեմ քեզ, կտենամ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Եղա՛վ, ասա ինքը քեզ ասում ա հարյուր տոկոսով չէ, արխային եղի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Տամ հեռախոսով իրան ասա, թող խիղճը հանգիստ լինի»։
Էդ.Զաքարյան. «Տու՛ր»։
Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Դ.Եդիգարյանին.
Էդ.Զաքարյան. «Դավի՛թ, ապե՛, ես շատ բան չանեմ, դու լրիվ արխային եղի, եթե հան¬¬կարծ մի բան կլինի, ես, իմացի, կամ, դու արխային, հաստատ չի լինի ոչ մի բան»։
Դ.Եդիգարյան. «Ի՞նչ ա արվում, ի՞նչ չի արվում»։
Էդ.Զաքարյան. «Դե, ես Գևորին ասեցի, ախպե՛րս, դուք ըտենց արեք, մենք կտենանք իրար էս քանի օրը, կխոսանք»։
Դ.Եդիգարյան. «Ե՞րբ կարաս դու մոտավոր էսօր ինձ տենաս»։
Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, էսօր կարող ա չգիտեմ, ախպեր ջան, չեմ կարա ասեմ, էդ բան արա, Գևորը քեզ կասի, բայց լրիվ նորմալ ա, դու էդի թող Գևորի մոտ, բան կա¬նեմ հետո»։
Դ.Եդիգարյան- Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Դրանից անմիջապես հետո` ժամը 16։03-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահա¬գոր¬ծած հեռա-խոսահամարից զանգահարել է Գ.Գևորգյանի շահագործած 77704070 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը..
Էդ.Զաքարյան. «Գև՛, բա ի՞նչ կա, ի՞նչ եք անում»։
Գ.Գևորգյան. «Նստած ենք, հլը, ախպե՛ր, սպասում ենք»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն տղեքին թողի՞ն»։
Գ.Գևորգյան. «Չէ՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Արա՛, լավ, ասա, հո դուք աննորմալ չե՞ք»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն մոմենտն եղավ, դե, Վաղոն ըտեղ չի՞»։
Գ.Գևորգյան. «Ո՞րն եղավ»։
Էդ.Զաքարյան. «Է՛ն»։
Գ.Գևորգյան. «Ըլա՞վ»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, թողել եմ Գևորիկի մոտ»։
Գ.Գևորգյան. «Ինչքա՞ն»։
Էդ.Զաքարյան. «Էտի, Չորս, որ ասում էի»։
Գ.Գևորգյան. «Բա՛, չասիր, այ, ք.... տունդ»։
Էդ.Զաքարյան. «Չորս հատ, էլի, ախպե՛րս, կանֆետից»։
Գ.Գևորգյան. «Հա, բա, չասի՞ր, որ չորս հատ չէր, այ..»։
Էդ.Զաքարյան. «Դե էլ ի՞նչ ասեմ, պրծնեմ էսքանից հետո, ախպե՛ր, իրանց մերն էլ.....»։
Գ.Գևորգյան. «Դե էդ էլ վեկալ։ Հա՛, պիտի զանգես, ասե՛ս, ճի՛շտ ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, լավ»։
Գ.Գևորգյան. «Լավ, հեսա էկավ Վարդանյանը։ Դո՞ւ ես զանգում իրան»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։
Այնուհետև` ժամը 16։07-ին, Էդ.Զա¬քարյանն իր շահագործած հեռա¬խո¬սա-համարից զանգահարել է Վ.Վարդանյանի շահագործած 94939399 հե¬ռա¬խոսահամարին և ունեցել հետ-ևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Վ.Վարդանյան. «Հա՛, Էդո՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Վարդանյան, վերցրեցի էդ թուղթը, ասեց 5-6-ին կգաս, կվերցնես»։
Վ.Վարդանյան. «Դե՛ վսյո, մի հատ տես՝ ինչ ես անում, հինգն անց կեսի կողմերը գնա, վերցու»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, էն մոմենտն էլ էղավ, Վարդանյա՛ն, էդ էր, որ ասում էի»։
Վ.Վարդանյան. «Ո՞րը»։
Էդ.Զաքարյան. «Էն չորս հատինը, չորրորդ մասիվ»։
Վ.Վարդանյան. «Էդքա՞ն էղավ»։
Էդ.Զաքարյան. «Էտ էլ որ էղավ, Վարդանյա՛ն, իմ արև, պատկերացրու, թե իրոք ես բան չեմ»։
Վ.Վարդանյան. «Լա՛վ, վեկալե՞լ ես»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, մոտն ա հլը էն Գևորիկի։
Վ.Վարդանյան. «Հլը սպասի, կասեմ, մի րոպե, կասեմ»։
Նշված օրը` ժամը 16-34-ին, Էդ.Զա¬քարյանն իր շահագործած հեռա¬խո¬սա¬-համարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոս¬յանին և ունեցել հետևյալ բառացի հե-ռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, տար թող կալոնկեն»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ու՞մ մոտ»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Աշխատողի` Աբոյի կամ Էդոյի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Նոր¬մալ ա, չէ՞, Գևոր»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Բան չկա, սաղ նորմալ ա»։
Էդ.Զաքարյան. «Ար¬խա¬յին լինե՞մ»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Պրինցիպի, ես արխային եմ»։
Էդ.Զաքարյան. «Էթե դու ար¬խա¬յին ես, տա՛ր, թո՛ղ կալոնկեն»։
Դրանից հետո` ժամը 16։42-ին, Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռա-խոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահամա-րին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛ր, ասում ա, ես ոչ մեկի փող չեմ տալիս։ Ես կտենամ իրան կտամ, ես էլ իրա հետ մի հատ կխոսամ, որ սիրտս հանգիստ էթամ տուն»։
Էդ.Զաքարյան. «Հաաա, է՞դ պիտի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ուրեմն, ապե՛, կ...... կերաք, չկա, վոբշեմ, չի լինում էդ բանը»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Տենց էլ ասե՞մ»։
Էդ.Զաքարյան. «Եթե քեզ չի ուզում տա, ասա՛, ինքը, մոռացի, քեզնից տենց դվիժենի անի»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ապե ՛ր»։
Էդ.Զաքարյան. «Էղավ, ես, ասա ինքը քեզ ասել ա՝ որը ոնց»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Էդ.Զաքարյան. «Ջոգի՞ր։ Ասա՛, ինքը քեզ ասել ա, ասա, եթե տենց չես անում, ուրեմն գնա, վաբշե, քո հերն էլ անիծած։
Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Քիչ անց` ժամը 16-47-ին, Գ.Մար¬¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռախոսա-համարից կրկին զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահա-մարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։
Գ.Մար¬տիրոսյան. «Ախպե՛ր, մի վայրկյան»։
Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Աշոտ Հարությունյանին.
Ա.Հարությունյան. «Է՞դ»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։
Ա.Հարությունյան. «Բար լուս, ախպե՛րս»։
Էդ.Զաքարյան. «Բար լո՞ւս...»
Ա.Հարությունյան. «Ո՞նց ես։ Փու՛չն ա»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հաա՜ա, ապե՛ր»։
Ա.Հարությունյան. «Ախպե՛ր, ստեղ Գևը գործ ա անում, ինչ, ասում ա, էս տղու հետ, ասումա, տանեմ, թողեմ ըտեղ։ Ո՞ւմ պտի տանք»։
Էդ.Զաքարյան. «Բանին, ապե՛ր, տար տուր»։
Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես տանեմ ձեր տուն կամ խանութ»։
Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, չէ՛, չէ՛... Տար տուր կալոնկեն, ապե՛ր»։
Ա.Հարությունյան. «Ով ուզում լինի՞ աշխա¬տող¬նե¬րից»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛։ Էդոն կամ Աբոն պտի ըլնի, է՛լի»։
Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես ընդուց զանգեմ, տամ, դու ասա»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ախպե՛ր, էլ զանգել պետք չի կամ զան¬գի, ախպե՛ր, թող ընդեղ, զանգի ինձ, Փու՛չ ջան։ Ի՞նչ կա, նորմա՞լ ա սաղ»։
Ա.Հարությունյան. «Խառը, է՛լի, ցավդ տանեմ, ձեռի հետ»։
Էդ.Զաքարյան. «Ո՞ւր ես, արա, չկաս, դամբու՛լ, կո՞րել ես»։
Ա.Հարությունյան. «Արա՛, ախպե՛րս, բեսամթ խառը, եսիմ, տենանք, ինչ կլինի»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, ցա՛վդ տանեմ, դե՛, բռա՛տ, էտի շուտ հիմա կթողես, չէ՞, ապեր»։
Ա.Հա¬րու¬թ¬յունյան. «Ապե՛, մի 2-3 րոպեից դու կարաս զանգես։ Մի քանի րոպեից կզան-գեմ»։
Էդ.Զաքար¬յան. «Է՞դ համարին»։
Ա.Հարությունյան. «Հա՛, հեսա Գևի համարով կիջնեմ, հետ կգամ»։
Էդ.Զա¬քարյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։
Ա.Հարությունյան. «Հա՛, ախպե՛րս»։
Այնուհետև, ժամը 16-49-ին Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռախոսա-համարից զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.
Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, Է՛դ, դո՞ւ ես»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Գևն ա»։
Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, Գև ջան»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել»։
Էդ.Զաքարյան. «Ինչա՞»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել։ Վրեն էլ բան կա, ոնց որ ժուչոկ-մուչոկի վարյանտ։ Որովհետև մի բան խոսալուց աչք-մաչքով ա անում։ Ասի տանում ենք սենց, էս ինչ տեղը թողվի էդ փողը»։
Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, մի՛ տար, ապե՛ր, հետ տուր իրան»։
Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, ախպե՛ր»։
«Լազերային սկավառակների զննում կատարելու վերաբերյալ» 20.12.2012թ. ար-ձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդ-հանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա ստացված հեռախոսային խոսակ-ցությունների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալները պարունակող լազերային սկավառակների զննմամբ պարզվել է հետևյալը.
Խ.Մանուկյանին պատկանող 093-02-01-78 և 055-08-05-87 հեռախո¬սա¬հա-մարներից 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Ա.Դարբինյանին պատկանող 098-26-46-46 և Լ.Գրիգորյանին պատկանող 055-79-95-00 հեռախոսահամարներին ընդհանուր առմամբ կատարվել է 27 հե-ռախոսազանգ և կարճ հաղորդագրություն, որոնք բաժանորդի գտնվելու վայրով և ժամանա-կագրությամբ հաստատում են Խ.Մանուկյանի ցուցմունքում նշած այն հանգամանքը, որ Դ.Եդի¬գար¬յանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար պա¬հանջված կա-շառքի գումարը հայթայթելու նպատակով վերջինս զանգահարել, հան¬դի¬պել և պարտքով գու-մար է խնդրել Լ.Գրիգորյանից ու Ա.Դարբինյանից։
Գ.Մարտիրոսյանի 098-88-07-84 հեռախոսահամարից` Երևանի Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տա¬րած¬քից, 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։59։05-ին, 1։44 րոպե տևողությամբ հեռա¬խո¬սազանգ է կատարվել Էդ.Զաքարյանի շահա-գործած 094 00-06-07 հեռա¬խո¬սահամարին։
Նշված հեռախոսազանգն իր ժամանակագրությամբ, տևողությամբ և կա¬տար¬ման վայրի տեղակայմամբ հաստատում է Գ.Մարտիրոսյանի, Դ.Եդի¬գարյանի, Խ.Մանուկյանի, Ա.Հարությունյանի և Կ.Ղա¬զանչ¬յա¬նի ցուցմունքներն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմացից Գ.Մարտիրոսյանը զանգա-հարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ որպես կաշառք պահանջած 400.000 դրամը Դ.Եդի-գարյանն ու Խ.Մանուկյանը բերել են ատամնաբուժարան ու փորձել են ճշտել, թե գումարն ինչպես փոխանցեն նրան։
Գ.Մարտիրոսյանի հետ ունեցած հիշյալ հեռախոսազանգից անմիջա¬պես հետո Էդ. Զաքարյանն իր 094 00-06-07 հեռախոսահամարից կատարել է երկու միմյանց հաջորդող հե-ռախոսազանգեր՝ ժամը 16։03։24-ին զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպեր¬լիազոր Գ.Գևորգ-յանի 077 70-40-70 հեռախոսա¬հա¬մա¬րին, ում հետ ունեցել է 0։57 րոպե տևողությամբ խոսակ-ցություն, այնուհետև` ժա¬մը 16։07։55-ին, զանգահարել ու 0։32 րոպե տևողությամբ հեռախո-սազրույց է ունեցել նույն բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, ինչը հաստատում է շորթ-մամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախ¬նական համաձայնության հանգամանքը։
ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փոր¬ձա-քննությունների բաժնի կլինիկատոքսիկոլոգիական փորձաքննությունների բա¬ժան-մունք ներ-կայացված անձանց գրանցամատյանի զննության 13.12.2012թ. արձանագրության համա-ձայն՝ Դ.Եդիգարյանին Էդ.Զա¬քար¬յանի հետ փորձաքննության է ներկայացրել Գ.Գևորգյա-նը։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Երևան քա-ղաքի վար¬¬չու¬թ¬յունից առգրավված՝ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերի համաձայն՝ Դ. Եդիգարյանին ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժա¬մը 15-ին։
Դատարանի վերլուծություն.
Վճռաբեկ դատարանը սույն քրեական գործով 15.08.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«20. Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատաս-խանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու հա-մար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ« գույք« գույքի նկատմամբ իրավունք« արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն
ա) ստանալով կամ«
բ) պահանջելով կամ«
գ) ստանալու խոստմամբ կամ«
դ) առաջարկն ընդունելով։
21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով« որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի« կարգադրության« համոզելու« շահագրգռելու« անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով« որը« սակայն« կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։
Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռք-բերման« կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու« պաշտոնատար ան-ձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով« գրավոր կամ բանավոր« հեռախոսով« էլեկտրոնային փոստով« այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով« որոնք« սակայն« արարքի որակման համար որևէ նշա-նակություն չունեն։
22. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև« որ պաշտոնատար անձի կողմից ներ-կայացված ցանկացած պահանջ չէ« որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես« հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկ-տիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է« որպեսզի ներկա-յացվող պահանջը լինի կոնկրետ« առկա և իրական« իսկ այս չափանիշներին չհամապա-տասխանող« զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։ Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպ-քում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր« հակաիրավական« գիտակցված և կամային այն-պիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին« որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պե-տական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ« այդ հարաբերություններում առաջաց-նում է բացասական փոփոխություններ« հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը« վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։
Այսպիսով« պահանջն առկա է« եթե այն ներկայացված« ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում« կարևոր է պարզել` ում կողմից« երբ« որտեղ« ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանք-ներում է այն ներկայացվել։
Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես« հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի« գույքի« գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ« կաշառք տվո-ղի համար ակնհայտ« մասնավորապես« վկայի« թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պա-հանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով« որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։
Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը« ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը)« իրադրությունը« տեղը« ժամա-նակը և այլն։ Մասնավորապես« պահանջի արտահայտման եղանակից« ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու« որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վե-րաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին« ապա վերջինս ներկայացված պա-հանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկա-տարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի« որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգա-մանքները« այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։
23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ եթե կաշառք տալու վերա-բերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել« կաշառք տվողի օգտին որոշակի գոր-ծողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել« այլ կրել է ձևական բնույթ« այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։
Միևնույն ժամանակ« Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ սույն որոշման 21-րդ կե-տում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում« քննարկվող հան-ցագործության համար որևէ նշանակություն չունի« որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկություն-ների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։
Այսպիսով« հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից« այլ այն պահից« երբ հան-ցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։
Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից« որոնց համաձայն`
«1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտա-հայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավա-կան ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։
2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի« ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։
Մասնավորապես« 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփո-խություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների« ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայ-քարի պետությունների խմբի («GRECՕ»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների« որոնց բովանդակությունից բխում է« որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից« վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։
24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տար-բերակման անհրաժեշտությանը։
Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դա-տարանն արձանագրում է« որ այն դեպքերում« երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով« մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտ-նահարելու վերաբերյալ կամ անձին այնպիսի պայմանների մեջ դնելով« որ վերջինս հար-կադրված լինի կաշառք տալ` իր իրավունքներին և օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառ-նացող հնարավոր վտանգը կանխելու համար« արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե-տով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առ-կայության հանգամանքը։
Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու« այլև կաշառք տվողին քրեական պա-տասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար« քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պա-տասխանատվությունից« եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում« և այդ անձը մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը« բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ« քան եռօրյա ժամկետում« այդ մասին կամովին հայտնել է քրեա-կան հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։
Միևնույն ժամանակ« Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է« եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել« հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մա-սերով»։
Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի նյութերին, դրանց ուսումնասի-րությամբ հանգել է հետևության, որ. «կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարան-ները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս« որ Էդ. Զաքարյանը« նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ« Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տա-լու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին« այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պա-հանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ. Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հան-դիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին« խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի« քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք« և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այ-նուհետև« կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով« որ ըն-դամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է« որ գումարը քիչ է« և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։
բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին« որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է« որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով« սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով« դատաքննության ընթացքում պնդել է« որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000« այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության« թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է« որ նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում« Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է« որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար« իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։
Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին« այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին« կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար« հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ« որոնք ակն-հայտ են եղել ինչպես հանցավորների« այնպես էլ տուժողի համար« այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու« վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել« որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պա-հանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել« քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել« կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։
Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի« Խ.Մանուկյանի Դ. Եդիգարյանի« Ա.Հարությունյանի« Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուց-մունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ« 10-11-րդ կետերը)։
Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական« մասնավորապես« արտահայտվել է այնպի-սի եղանակով« որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել« որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում« ներկայացված պահանջը մի քանի ան-գամ վերահաստատվել է« ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքար-յանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթ-ներին« այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից« սպառնացել« որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք« և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա« անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ« չի հա-մաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պա-հանջը։
28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննա-կան ցուցմունքներով առ այն« որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահման-ներում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար« իսկ Գ. Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է« որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« ստորադաս դատա-րանների հետևություններն այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերա-բերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել« հիմնավորված չեն։ Դատարանները« իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը« սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է« որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը« այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել« այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի« Գ. Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։
30. Հետևաբար« ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի« Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից 311-րդ հոդ-վածի 3-րդ մասի 1-ին« 2-րդ« 3-րդ կետերով վերաորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը« իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը« որը ենթակա էր կիրառման« և կիրառվել է այն հոդվածը« որը ենթակա չէր կիրառ-ման« այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում»։
Դատարանը, հաշվի առնելով Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումներն ու հետևությունները, վերլուծելով ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ու հա-մակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզ-մամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի կա-տարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դա-տարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ Գ.Մարտիրոսյանի և տուժողի նախաքննական ցուցմունքները, վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեա-կան գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հիշյալ հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը՝ որ-պես պաշտոնատար անձինք, նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, միջնորդի միջոցով և անձամբ տուժողից պահանջել են առանձնապես խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ կատա-րել են հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը շորթմամբ պահանջել է առանձնապես խոշոր՝ 1.217.940 ՀՀ դրամին համար-ժեք 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով կաշառք, ինչը կատարվել է ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի գի-տությամբ և համաձայնությամբ։ Վերջինս ոչ միայն տեղյակ է եղել պահանջվող կաշառքի գումարի չափի մասին, այլև ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանից բացատրություն է պահանջել, երբ վերջինս տուժողին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալու դեպ-քում։ Մասնավորապես, նա ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանից հետաքրքրվել է նախապես պահանջված 3.000 ԱՄՆ դոլարի մնացած մասի՝ 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, ցանկանալով պարզել, թե այն երբ պետք է տրվի։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով նաև հաստատվեց, որ ամբաստան-յալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առա-ջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, սակայն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառ-քի պահանջը ներկայացվել է նրա գիտությամբ և համաձայնությամբ՝ այսինքն կաշառքի պա-հանջը ներկայացվել է նաև նրա հետ նախանական համաձայնության պայմաններում։
Ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությու-նից՝ դրա գաղտնալսման ար¬ձա¬նագրությունից, հետևում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրազեկված է եղել պահանջվող կաշառքի մասին։
Նախանական համաձայնությամբ և շորթմամբ կաշառք պահանջելու մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը դատարանը հաստատված է հա¬մար¬ում նաև իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի զե¬կուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանի մակագրությունը, որպես բա-ժանմունքի ղեկա¬վար` նրա ցուցաբերած անգոր¬ծությամբ և անհրաժեշտ հետևողականության չցուցաբերմամբ` բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավա¬խախտ¬ման դեպքը տևական ժամանակ համապա¬տասխան մատյանում ու գրքում չար¬ձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու հարցում, նկատի ունենալով, որ նա նախա-պես տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանին բերման ենթար¬կելու մասին և նրան բերման ենթարկելու ընթացքում անմիջական հեռախո¬սակապ է պահ¬պանել ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ։
Միաժամանակ, դատարանը հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված վերո-գրյալ ապացույցների վերլուծությամբ եզրահանգում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը, ով տուժողից շորթմամբ կաշառք ստանալու համար գործել է ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, տուժողից պահանջել է առանձնապես խո-շոր չափով կաշառք կամ նախապես տեղյակ է եղել առանձնապես խոշոր չափով պահանջ-վող կաշառքի (գումարի չափի) մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվու-թյուն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու« այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ« գույք« գույքի նկատմամբ իրավունք« արժեթղթեր կամ որևէ այլ առա-վելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունե-լու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատա-րելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը։
Սույն գործով՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մե-ղադրանքը հիմնվա՞ծ է արդյոք գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույց-ների բավարար ամբողջության վրա։
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու« ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում« արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ« անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը սահմանում է« որ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են-թադրությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասն ամրագրում է« որ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերա-բերյալ բոլոր կասկածները« որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա-մապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում« մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթա-կա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բա-վարար ամբողջությամբ« իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մե-ղադրյալի (ամբաստանյալի)։
Դատարանը, հիմնվելով դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, հան-գում է հետևության, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամ-բաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննութ-յամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթա-դրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը« խախտելով ՀՀ Սահմանադրու-թյան 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջ-ները« չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնա-բանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նա-խատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով են-թադրությունների վրա« գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բա-վարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար։
Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննու-թյամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդ.Զաքար-յանի և Վ.Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննությամբ ամբաստանյալ Վ.Վար-դանյանը բացատրեց, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար։
Տվյալ դեպքում դատարանը գտնում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կա-տարելու համար ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ դատաքննությամբ ձեռք չբերվեցին և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։
Դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաս-տական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբա-նում և գնահատում է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ հա-մաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատրաման համար։
Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ ար-տահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա դատա-րանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարում նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդ-րադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնա-վորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը։
Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով« որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման« ինչ-պես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է« որ ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկ-նաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խըն-դիր, ուստի« անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ« որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտի-կայի ճիշտ ձևավորման համար։
Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետ-ևություններն այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաս-տանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։
Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերաորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրա-քանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանք-ներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վեր-լուծություն։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալների և Գ.Մարտիրոսյանի դատա-քննական ու տուժող Դ.Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներին, գտնում է, որ կաշառքի գումարի չա-փի մասով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Մարտիրոսյանի ու տուժող Դ.Եդիգարյանի, իրենց վերագրվող արարքները կատարած չլինելու մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հիշյալ ցուցմունքները արժանահավատ չեն ու հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ ընդունված և գնահատված մյուս ապացույցներով ու գործի փաստական հանգամանքներով։
Ամբաստանյալների նշված ցուցմունքներն անհիմն են և մտացածին, դրանք հնա-րավոր քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ են հե¬տապնդում։
Մասնավորապես, ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քար¬¬յանը խմբի կազմում գործած հանցակից-ներին քրեական պատասխանատ¬վութ¬յու¬նից զերծ պահելու և միաժամանակ առավել մեղմ պատիժ նախատեսող հոդվածով քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատվության ենթարկվելու նպատակ է հե¬տապնդում, ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը՝ կատարած հանցագոր-ծությունների համար քրեական պատասխանատ-վութ¬յու¬նից և պատժից խուսափելու նպա-տակ, իսկ Գ.Մարտիրոսյանն ու տուժող Դ.Եդիգարյանը՝ ամբաստանյալներին օգնելու և իրենց պաշտպանության տակ վերցնելու նպատակ։
Ինչ վերաբերվում է վկա Վահագն Հակոբյանի ցուցմունքին, ապա դատարանը, չբացա-ռելով, որ ամբաստանյալ Էդ.Զաքար¬յանը կարող էր կատարված գործարքի հետ կապված ու-նենալ չկատարված պարտավորություն՝ գումարային պարտք, գտնում է, որ նշված պարտքը և դրա վերաբերյալ հնարավոր հեռախոսային խոսակցությունները որևէ առնչություն չունեն քննվող հանցագործության հանգամանքների հետ, և ամբաստանյալները նշված վկայի ցուց-մունքով ցանկանում են վիճարկել ու խեղաթյուրել միմյանց հետ ունեցած հեռախոսային խո-սակցությունների ձայնագրա¬ռումների բովանդակությունը։ Հետևաբար՝ սույն գործի լուծման համար վկա Վ.Հակոբյանի ցուցմունքը վերաբերելի ապացույց չէ։
Դատարանը, անդրադառնալով կատարված հանցագործությանն ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու ու կատարված հանցագործության սուբյեկտ չլինելու հիմքով նրանց արդարացնելու, ամբաստանյալ Էդ.Զա-քարյանի կատարած արարքը՝ որպես խարդախության փորձ, վերաորակելու, առանձին ապա-ցույցներ անթույլատրելի ճանաչելու և կաշառքի գումարի չափի վիճարկման վերաբերյալ պաշտպանների միջնորդություններին, դրանց հիմնավորումներին և պատճառաբանություն-ներին, վերը նշված վերլուծությամբ գտնում է, որ դրանք անհիմն են, այդ միջ¬նոր¬դությունների հիմքում դրված փաստարկները սուբ¬յեկ¬տիվ, ոչ լրիվ, միակողմանի գնա¬հատ¬ման և յու¬րովի մեկնա-բանման հետևանք են ու չեն բխում դատաքննությամբ հետա¬զոտված ապա¬ցույց¬ների պատշաճ գնահատման արդյունք¬ներից։
Ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրանց կատարած հանցագործության բնույթն ու հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը, նրանցից յուրաքանչյուրի կատարած գոր-ծողությունների ծավալը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանա-տվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նրա խնամքին է գտնվում վատ-առողջ մայրը և որ առաջադրված մե¬ղադ¬րանքում իրեն մասնակիորեն մեղավոր ճանաչեց։
Որպես ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշ-վի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երեք երե¬խան։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշ-վի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք-ներ դատաքննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալների նկատմամբ` որպես լրացուցիչ պատիժ, գույքի բռնագրավում նշանակելու հարցը և, նկատի ունենալով, որ նրանք հանցավոր ճանապարհով ձեռք չեն բերել oգուտ, գտնում է, որ նրանց նկատմամբ գույքի բռնագրավում կիրառելու հիմքերը բացակայում են։
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատ¬մամբ պետք է նշա¬նակ¬վի ազատազրկման ձևով պատիժ, որը նրանք պետք է կրեն, քանի որ բացակայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու, ազատազրկման նվա-զա¬գույն չա-փից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանա¬կելու հիմքերը։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չի հարուցել։
Դատարանը, քննության առնելով հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնա-սի հատուցումը կամ գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելու համար ամբաստանյալ-ների գույքի վրա դրված կալանքի հարցը, գնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Էդ.Զաքարյանի անվամբ հաշվառված և ք.Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավ-տոտնակի, բաժնային սեփականության իրա¬վունքով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Ալիխան-յան փողոցի 3-րդ շենքի հ. 310 բնակարանի, Գ.Գևորգյանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի, համատեղ սեփա-կանության իրա¬վուն¬քով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Բաբաջանյան փողոցի 30-րդ շենքի հ. 26 բնակարանի, Վ.Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` ք.Երևանի Արա¬րատյան 2-րդ զանգ-վածի 10-րդ շենքի հ. 44 բնակարանի վրա դրված կալանքները պետք է վերացնել` դրանց վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտության վերացման հիմքով։
Քննության առնելով խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամ-բաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները` մինչև դատավճռի օրինա-կան ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվեն անփոփոխ՝ նկատի ունենալով, որ դրանք փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքեր չկան։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազա¬տազրկման 7 (յոթ) տարի ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրե-ակատարողական հիմնարկում։
Էդ.Զաքարյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դատավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշ-վել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։
2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազա¬տազրկման 7 (յոթ) տարի ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Գ.Գևորգյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դա-տավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։
3. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով և դատապարտել ազա¬տազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Վ.Վարդանյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դատավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշ-վել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Էդ.Զաքարյանի անվամբ հաշվառ-ված և ք.Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավտոտնակի, բաժնային սեփականության իրա¬վունքով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Ալիխանյան փողոցի 3-րդ շենքի հ. 310 բնակարանի, Գ.Գևորգ-յանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշով ավ-տոմեքենայի, համատեղ սեփականության իրա¬վուն¬քով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Բաբա-ջանյան փողոցի 30-րդ շենքի հ. 26 բնակարանի, Վ.Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` ք.Երևանի Արա¬րատյան 2-րդ զանգվածի 10-րդ շենքի հ. 44 բնակարանի վրա դրված կալանքները վերացնել` դրանց վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտության վերացման հիմքով։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
ԵԿԴ/0002/01/13
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Քրեական գործ թիվ ԵԿԴ/0002/01/13
Նախագահող դատավոր՝ Լ.Թադևոսյան
Դատավորներ` Ա.Խաչատրյան
Ա.Դանիելյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ պաշտպան Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆ
2014 թվականի օգոստոսի 15-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Երիցյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 62210612 քրեական գործը։
Նախաքննության մարմնի 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշումներով Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը, Վաղինակ Վարդանյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, և նրանց մեղադրանքներ են առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով։ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։
2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Գևորգ Մարտիրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ին նախաքննության մարմինը որոշում է կայացրել քրեական հետապնդում չիրականացնել Դ.Եդիգարյանի նկատմամբ ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և գործածելու դրվագով` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, իսկ Խ.Մանուկյանի և Դ.Եդիգարյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` կաշառք տալու մասին իրավապահներին կամավոր հայտնելու, ինչպես նաև նրանց նկատմամբ կաշառքի շորթում տեղի ունենալու պատճառաբանությամբ։
2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշմամբ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում կատարված լրացման ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցի որոշումը։
2013 թվականի նոյեմբերի 22-ին քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է` ՀՀ սահմանադրական դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈ-1124 որոշումը ստանալու և կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը վերանալու պատճառաբանությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով Վ.Վարդանյանը, Գ.Գևորգյանը, Էդ.Զաքարյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, և նրանց նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
3. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Վ.Մուրադյանը« ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը« ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը և ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պաշտպան Ա.Կարապետյանը։
Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքները մերժվել են, Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը` թողնվել օրինական ուժի մեջ։
4. Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Ա.Երիցյանը, ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը և ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը։ Մեղադրողի բողոքը Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մայիսի 23-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, իսկ պաշտպանների բողոքները նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ վերադարձվել են։
Վճռաբեկ բողոքի պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը` խնդրելով մեղադրողի վճռաբեկ բողոքը մերժել։
Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նրանք նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք։ Այսպես` Էդ.Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազորի պաշտոնում, իսկ Գ.Գևորգյանը` նույն բաժանմունքում օպերլիազորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դ.Եդիգարյանին։
Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը, շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով Դ.Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խ.Մանուկյանից պահանջել են 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթ 221-223)։
6. Գ.Մարտիրոսյանի նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանը կասկածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա նա կզրկվի բժշկական գործունեություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չունենալու համար պետք է վճարեն 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։ Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է պահանջվող գումարը հայթայթելու նպատակով հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, իսկ ժամը 23։00-ի սահմաններում զանգահարել և հետաքրքրվել է` արդյո՞ք կարողացել են ձեռք բերել անհրաժեշտ գումարը։ Ինքը պատասխանել է, որ մի մասը ձեռք են բերել։ Որոշ ժամանակ անց Խ.Մանուկյանն ու Դ.Եդիգարյանը վերադարձել են և հայտնել, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ ունեն։ Ինքն այդ մասին տեղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով ասել է, թե գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 16-ի սահմաններում, Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ իրենց մոտ 400.000 ՀՀ դրամ է, վերջինս էլ ասել է` երեկոյան կասի« թե ինչ անել այն (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 44-45)։
Դատարանում հարցաքննվելիս Գ.Մարտիրոսյանը նշել է, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության պատասխանները «մաքուր» տալու համար 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել։ Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքների վերոնշյալ հակասությունների կապակցությամբ նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերջինս պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները, այդ թվում` 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու վերաբերյալ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 66)։
7. Նախաքննության ընթացքում վկա Խ.Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Գ.Մարտիրոսյանը հայտնել է, որ իր ծանոթ ոստիկաններից մեկը Դ.Եդիգարյանի «գործը փակելու» համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրանքով Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել Էդ.Զաքարյանին։ Վերջինս հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում նրան տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Խ.Մանուկյանն ասել է, որ պահանջվող գումարը շատ է, նման գումար չեն կարող ձեռք բերել, Դ.Եդիգարյանին օգնելու նպատակով առաջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, քանի որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, «Հինգ Աստղ» սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանին և Դ.Եդիգարյանին։ Վերջինս ասել է, որ օպերլիազորներ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը նրան ազատ են արձակել պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Դատարանում հրապարակվել է Խ.Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 46-47, 67)։
8. Տուժող Դ.Եդիգարյանի հանցագործության մասին 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տրված հաղորդման համաձայն` թմրամիջոցի օգտագործման կասկածանքով բերման է ենթարկվել վարչություն։ Թմրամիջոց օգտագործելու հանգամանքը փորձաքննությամբ ի հայտ չբերելու և դրա համար իրեն պատասխանատվության չենթարկելու համար օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանն իրենից պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, ինչին չի համաձայնել։ Քիչ անց ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն է եկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Գ.Մարտիրոսյանը, ով առանձին զրուցել է Էդ.Զաքարյանի հետ, որից հետո իրեն հայտնել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլար ոստիկաններին վճարելու դեպքում իր հարցերը կկարգավորվեն։ Ըստ պայմանավորվածության` 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին պետք է վճարեր 300.000 ՀՀ դրամ` մնացած գումարը 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին վճարելու պայմանով (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 61)։
Տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համաձայն` Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի ծանոթության հանգամանքը` իր հարցը «կլուծեն» 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Այն բանից հետո, երբ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար անհնար է հայթայթել, ինքը դիմել է Էդ.Զաքարյանին և խնդրել կաշառքի գումարի չափն իջեցնել, սակայն վերջինս չի համաձայնվել` նշելով, որ դա իրենից կախված չէ։ Զրույցներից մեկի ժամանակ Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են հայթայթել, խնդրել է բավարարվել դրանով, սակայն նա կրկին չի համաձայնվել։ Ժամը 18։00-ի սահմաններում Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տարել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազգային բյուրո, այնուհետև նույն ավտոմեքենայով տեղափոխել մինչև «Արարատյան զանգված» կոչվող թաղամաս, որտեղ էլ բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանը հայտնել է« որ ազատ արձակելու դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը նրանց տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է« որ պահանջված գումարի չափը նվազեցվել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պահին օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն Էդ.Զաքարյանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է տալու, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է« որ այդ 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պահանջելու, ինչպես նաև դրա չափի մասին (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 45-46)։
Դ.Եդիգարյանի դատաքննական ցուցմունքների համաձայն` Էդ.Զաքարյանը մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով կաշառք է պահանջել հարցը լուծելու համար։ Ժամը 18։00-ի սահմաններում իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, որտեղից ազատ են արձակել, սակայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքարյանն ասել է` «դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը», որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զաքարյանը նրան պատասխանել է« որ սակարկությունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։
2013 թվականի հունիսի 27-ին դատարանում լրացուցիչ հարցաքննվելիս Դ.Եդիգարյանը հայտնել է, որ, ընդհանուր առմամբ, նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն պնդել է, որ գումարային նախնական խոսակցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 60-61)։
9. Ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի դատաքննական ցուցմունքների համաձայն` Երևան քաղաքի վարչությունում Դ.Եդիգարյանի հետ մոտ մեկ ժամ խոսելուց հետո ինքը զանգել է Գ.Մարտիրոսյանին և կանչել վարչության վարչական շենքի մոտ` խոսելու։ Նրան տեղեկացրել է« որ Դ.Եդիգարյանին տանելու են դատաքիմիական փորձաքննության, և եթե թմրամիջոցի գործածման փաստը հաստատվի, բացասաբար կանդրադառնա Դ.Եդիգարյանի վրա։ Նրան հայտնել է նաև, որ 5.000 ԱՄՆ դոլարով կարող է այնպես անել, որ փորձաքննության պատասխանը «մաքուր գա», այսինքն` թմրամիջոցի գործածման փաստը չհաստատվի։ Նշել է նաև, որ այդ հարցը թեև լուծվում է նաև 4.000-3.000-ով, բայց տվյալ դեպքում, նրա գործոնը հաշվի առնելով` կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 58)։
10. Վկա Ա.Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գ.Մարտիրոսյանն իրեն հայտնել է, որ Էդ.Զաքարյանը խոստացել է «փակել» Դ.Եդիգարյանի գործը 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետագայում նրանք սակարկել ու պայմանավորվել են Էդ.Զաքարյանին տալ 400.000 ՀՀ դրամ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 47-48)։
Ա.Հարությունյանը դատարանում հայտնել է« որ Գ.Մարտիրոսյանից տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանը խոստացել է մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարով «փակել» Դ.Եդիգարյանի գործը, սակայն սակարկությունների արդյունքում նա համաձայնել էր ստանալ 400.000 ՀՀ դրամ գումար (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 64)։
11. Վկա Կ.Ղազանչյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` Գ.Մարտիրոսյանը պատմել է, որ Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդ.Զաքարյանը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն սակարկել և պայմանավորվել են նրան տալ 600.000 ՀՀ դրամ։ Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին, Ա.Հարությունյանին հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ կատարված պատմությունը և տեղեկացել, որ Գ.Մարտիրոսյանի միջնորդությամբ պայմանավորվել են վճարել 400.000 ՀՀ դրամ կաշառք` Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 48)։
Կ.Ղազանչյանը դատարանում հայտնել է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21։00-ի սահմաններում, «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարանում Գ.Մարտիրոսյանը պատմել է, որ թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության վարչություն բերման ենթարկված ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու համար Էդ.Զաքարյանը գումար է պահանջել (չափը դժվարացել է վերհիշել)։ Նշել է նաև, որ պահանջած սկզբնական գումարը սակարկվել էր, և կանգ էին առել 600.000 ՀՀ դրամի վրա։
Կ.Ղազանչյանի ցուցմունքների վերոնշյալ հակասությունների կապակցությամբ նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերջինս պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 64)։
12. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն` «(…) Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվել է« որ գործով տուժող Դավիթ Եդիգարյանի նախաձեռնած խոսակցության ընթացքում ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը նրա հետ սակարկել է հնարավոր պատասխանատվությունից նրան զերծ պահելու համար անհրաժեշտ կաշառքի գումարի չափը` նշելով« որ« որպես կանոն« նման հարցը կարգավորվում է 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով« սակայն տվյալ դեպքում« հաշվի առնելով ընդհանուր ծանոթի` Գևորգ Մարտիրոսյանի առկայությունը« կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույն զրույցի ընթացքում տուժող Դ.Եդիգարյանը գումարի առավելագույն չափի հետ չի համաձայնել« առաջարկել է ոչ ավել« քան 2.000 ԱՄՆ դոլար` պատճառաբանելով նման գումարի բացակայությունը։ Դրանից հետո գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու« պատասխանատվությունից զերծ պահելու նույն նպատակով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պահանջ է ներկայացրել նրա խնդրով հետաքրքրվող անձի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դ.Եդիգարյանին« ինչպես նաև վերջինիս քրոջ նշանած« գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանին։ Վերջինս պարտավորվել է 1-2 ժամվա ընթացքում հայթայթել այդ գումարը« սակայն մինչ հաջորդ օրն ընկած ժամանակահատվածում նրան և Դ.Եդիգարյանին հաջողվել է հավաքել միայն 400.000 ՀՀ դրամ գումար« ինչի մասին տեղեկացած ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը« նախապես իրազեկելով օպերլիազոր Գ.Գևորգյանին և բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին« համաձայնել է որպես կաշառք ընդունել նաև այդ գումարը։ Տվյալ իրավիճակում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի և վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ գործած մյուսների մեղադրանքի հիմքում դրվել է 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից շորթմամբ 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելը (ինչն առանձնապես խոշոր չափի կաշառք է)« այն դեպքում« երբ տուժող Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվությունից ազատելու նպատակով սկզբնական սակարկությունը վերջինիս հետ սկսվել է 5.000 ԱՄՆ դոլարից« ապա` նրա և Խ.Մանուկյանի հետ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի սակարկությունների հետևանքով հասել է 3.000-ի« հետո` 2.000-ի« այնուհետև` 600.000 ՀՀ դրամի« իսկ ամենավերջում` կանգ առել 400.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա։ Նշված սակարկությունները տևել են մոտ 1 օր« սակայն այդպես էլ 400.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին« նրա հանցակիցներին չի փոխանցվել` վերջիններիս կամքից անկախ պատճառներով։
Ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին« Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներից և մեղադրական եզրակացության վերլուծությունից ակնհայտ է« որ նախաքննական մարմինն ու մեղադրող կողմը կաշառքի չափի վերաբերյալ հիմնավորված են համարել« Էդ.Զաքարյանի և նրա հետ խմբի կազմում գործած անձանց մեղադրանքներում որպես հիմք ընդունել 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարը« այսինքն` Էդ.Զաքարյանի պահանջած առավել խոշոր գումարը« իսկ մեղադրանքի որոշումներից և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասից դուրս են մնացել գումարային սակարկությունների վերաբերյալ նշումները« կողմերի միջև կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ձեռք բերված ընթացիկ« առավել ևս` վերջնական համաձայնությունը։ Մինչդեռ« դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով պարզվեց« որ`
ա. սակարկությունները նախաձեռնել է կաշառքի պահանջ ներկայացրած Էդ.Զաքարյանը` նշելով« որ նման հարցերը« որպես կանոն« լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով« սակայն տվյալ դեպքում կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով (ըստ Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքների` 3.000 ԱՄՆ դոլարով),
բ. գումարային վերոնշյալ սակարկություններն ընթացել են կաշառք տվողի օգտին պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում միևնույն գործողությունները չկատարելու« այն է` Դ.Եդիգարյանին վարչությունից ազատ արձակելու« հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու և այդ կերպ պատասխանատվությունից զերծ պահելու նպատակով«
գ. սակարկություններն ընթացել են միևնույն անձանց` կաշառք տվողներ Դ.Եդիգարյանի և Խ.Մանուկյանի - միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի - կաշառքը պահանջողներից Էդ.Զաքարյանի միջև«
դ. սակարկությունները սկսել են Դ.Եդիգարյանի հետ Էդ.Զաքարյանի զրույցից« ապա սկզբնական գումարային պահանջը Գ.Մարտիրոսյանին և Խ.Մանուկյանին անմիջապես ներկայացնելու պահից և շարունակվել են հարաբերականորեն կարճատև ժամանակահատվածում (1 օր)« որոնց արդյունքում կողմերը միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի աջակցությամբ կաշառքի չափի` 400.000 ՀՀ դրամի վերաբերյալ ձեռք են բերել վերջնական համաձայնություն(…)։
(…) Դատարանը փաստում է« որ Էդ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջը պետք է լիներ իրական« մինչդեռ իրավիճակի վերլուծությունից ակնհայտ է« որ այն ներկայացվել է տուժողների վճարունակությունը (անվճարունակության վերաբերյալ Դ.Եդիգարյանի խոսքերը ստուգելու) պարզելու և հնարավորինս մեծ գումար ստանալու դիտավորությամբ։ 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացվելու առաջին իսկ պահից այդ գումարը մյուս կողմը սակարկել է« այդ սակարկությունները շարունակվել են մինչև կաշառքի չափի վերաբերյալ վերջնական համաձայնություն ձեռք բերելը« այսինքն` սկզբնական պահանջն ի սկզբանե չի եղել ընդունելի և վերջնական« ներկայացվելու եղանակով հիմքեր է տվել սակարկությունների համար։
Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալներին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներում և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով հաստատված` սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները չարտացոլելու հետևանքով« կաշառք ստանալու ձևական հանցակազմի պայմաններում« կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ընտրովիության սկզբունքով մեղադրող կողմի ձևակերպումը (ամբաստանյալներին առավելագույն խոշոր գումարի` 3.000 ԱՄՆ դոլարի մեղսագրումը) ըստ էության «կանխորոշում» է ոչ միայն դատական քննության սահմանները« այլև որոշակիորեն նաև արդյունքը։ Մեղադրանքների նման ձևակերպումը թեև առերևույթ չի խախտել գործով ամբաստանյալների իրավունքները« սակայն իրականում Դատարանի համոզմամբ հանգեցրել է նախաքննության փուլում դատավարության մրցակցային բնույթի և մրցակցության սկզբունքի, արդար դատաքննության (հատկապես` արդարության և կողմերի հավասարության) սահմանադրական սկզբունքի խախտմանը և իրական հնարավորություն չի տվել պաշտպանական կողմին տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին և մյուսներին դեռևս մինչդատական վարույթից ընկալելու կաշառքի առանձնապես խոշոր չափի վերաբերյալ նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը« օբյեկտիվությունը և իրավաչափությունը։ Մինչդեռ մեղադրանքների որոշման մեջ և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում նույն խնդրով սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալների հիշատակումը կնպաստեր ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքի ճիշտ որակմանը« կապահովեր ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ, 14.1-րդ, ինչպես նաև 5-րդ հոդվածներով երաշխավորված իրավունքները, մասնավորապես` նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, … իրենց գործի հրապարակային քննության իրավունքը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 71-73)։
13. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(…) Առաջին ատյանի դատարանը« ex officio կատարելով ապացույցների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով« գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության« վերաբերելիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից« ղեկավարվելով օրենքով« ներքին համոզմամբ« հանգել է իրավաչափ հետևության այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու մասով ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին« Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ« վերջիններս քրեական պատասխանատվության ենթակա են նախնական համաձայնության գալով« շորթմամբ խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու համար« և արդյունքում պահպանելով նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածով ամրագրված պահանջներն ու դատավարական ընթացակարգը` ամբաստանյալների արարքներին տվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական և այդպիսիք ճիշտ է որակել` արդյունքում ճիշտ կիրառելով քրեական օրենքը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 9-րդ, թերթ 103)։
Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
14. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ դատարանների կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները։
Ըստ բողոքաբերի` նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է, որ Էդ.Զաքարյանն ի սկզբանե ներկայացրել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ։ Վերոնշյալ հանգամանքն ապացուցվել է ինչպես Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքներով և գործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով, այնպես էլ դատարանի կողմից հաստատված այն հանգամանքով, որ Էդ.Զաքարյանը բազմիցս մերժել է 3.000 ԱՄՆ դոլարից քիչ գումար տալու վերաբերյալ խնդրանքները, գումարային խնդրի լուծմանը ներգրավվել են Դ.Եդիգարյանի ծանոթներն ու ընկերները։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը ձևական է` բողոք բերած անձը եզրահանգել է, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու գործողությամբ արդեն իսկ հանցագործությունն ավարտվել է, հետևաբար վերջինս, ինչպես նաև Վ.Վարդանյանն ու Գ.Գևորգյանը ենթակա են քրեական պատասխանատվության վերոնշյալ նորմով։ Մինչդեռ, Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին պատասխանատվության ենթարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` ստորադաս դատարանները խախտել են «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, համաձայն որի` իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտահայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները, իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոխվի դրա իմաստը։
Բողոք բերած անձը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի տրամաբանությամբ շարժվելու պարագայում ստացվում է, որ եթե կաշառքի պահանջ ներկայացրած անձը սակարկության արդյունքում հայտնի, որ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կկատարի առանց գումարի` այսպես ասած «լավության կարգով», ապա նրա գործողություններում կբացակայի կաշառք պահանջելու հանցակազմը, ինչն անթույլատրելի է և հակաօրինական։
Բողոքաբերի կարծիքով Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին որևէ հիմնավոր պատճառաբանություն չի բերել վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները հերքելու ուղղությամբ, ավելին, անտեսվել են Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող, գործում առկա և վերաքննիչ բողոքում նշված բազմաթիվ ապացույցները, ինչը հիմք է տալիս պնդելու, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացվել է անօրինական որոշում։
15. Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշմանը, ըստ որի` կաշառքի գումարի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանը և Գ.Գևորգյանը նախապես իրազեկված և համաձայն են եղել Էդ.Զաքարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու մասին` բողոքաբերն այն անհիմն է համարել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ա) 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 16։00-ի սահմաններում, փորձագիտական կենտրոնից Գ.Գևորգյանի հետ Դ.Եդիգարյանին Արարատյան զանգված տեղափոխելիս Էդ.Զաքարյանը հայտնել է կաշառքի գումարը մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար նվազեցնելու մասին։ Զրույցին միջամտել է Գ.Գևորգյանը և հետաքրքրվել մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, ինչը վկայում է, որ նա ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանից 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու վերաբերյալ։
բ) Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն` Գ.Գևորգյանը, տեղեկանալով Գ.Մարտիրոսյանի մոտ 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքը գտնվելու մասին, ակնարկել է, որ տեղյակ է կաշառքի գումարի նախորդ չափի վերաբերյալ։
գ) Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն` Վ.Վարդանյանը, տեղեկանալով Գ.Մարտիրոսյանի մոտ 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքը գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի վերաբերյալ, ինչը վկայում է, որ նա ի սկզբանե տեղեկացված է եղել Դ.Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին։
16. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը և գործն ուղարկել Վերաքննիչ դատարան` Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտելու համար։
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
17. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
18. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։
19. «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ պետական պաշտոնյայի պասիվ կաշառակերությունը ներառում է`
«(...) դիտավորությամբ, ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն` նրա կամ ուրիշ որևէ մեկի համար անհիմն որևէ օգուտ պահանջելը կամ ստանալը կամ նման օգուտի առաջարկ կամ խոստում ընդունելը, որպեսզի այդ պաշտոնյան իր իրավասության շրջանակներում որևէ գործողություն կատարի կամ դրա կատարումից ձեռնպահ մնա»։
«Կոռուպցիայի դեմ» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 15-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր Մասնակից պետություն պետք է ձեռնարկի այնպիսի օրենսդրական և այլ միջոցներ, որոնք կարող են անհրաժեշտ լինել քրեական իրավախախտում սահմանելու համար, երբ դրանք կատարվում են միտումնավոր.
(...) շորթումը կամ պաշտոնատար անձի կողմից ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն` անձամբ պաշտոնատար անձի կամ այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի համար որևէ ոչ իրավաչափ առավելություն ընդունելը նրա համար, որ այդ պաշտոնատար անձը կատարի որևէ գործողություն կամ չկատարի որևէ գործողություն իր պաշտոնեական պարտականությունները կատարելիս»։
Մինչև 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքի ընդունումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն էր նախատեսում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
2012 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն` պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստման կամ առաջարկն ընդունելու` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
Մեջբերված դրույթներին ՀՀ սահմանադրական դատարանն անդրադարձել է 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ի ՍԴՈ-1124 որոշմամբ` արձանագրելով. «Հայաստանի Հանրապետությունը, լինելով Եվրոպայի խորհրդի անդամ, միջազգային պարտավորություններ է ստանձնել ընդունել համարժեք օրենսդրական ակտեր թե՛ ակտիվ և թե՛ պասիվ կաշառակերության դեմ անհրաժեշտ պայքար ծավալելու ուղղությամբ` դրանց համար սահմանելով համապատասխան քրեական պատիժ (...)։
Ելնելով հարցի կարևորությունից, իրավական պետության կայացման հրամայականներից` ՀՀ Սահմանադրական դատարանը ոչ միայն առաջարկվող իրավակարգավորումը համարել է ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանող, այլև 2004 թ. մարտի 30-ի ՍԴՈ-483 որոշման մեջ շեշտել է, որ «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիան կնպաստի ՀՀ Սահմանադրության առաջին հոդվածում հռչակված ժողովրդավարական և իրավական պետության ամրապնդմանը, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությանը։
(...)
Նույնպիսի իրավակարգավորման անհրաժեշտությամբ է առաջնորդվել նաև Հայաստանի Հանրապետությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասում որպես կաշառքը բնորոշող հատկանիշ նախատեսելով ոչ միայն «ստանալը», այլև «պահանջելը կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելը»։ Նման փոփոխությունը Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների պատշաճ կատարման, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշման անմիջական իրացման արդյունք է (...)»։
20. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 2012 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններն ու լրացումները պայմանավորված էին Հայաստանի Հանրապետության ստանձնած միջազգային պարտավորություններով և կաշառակերության դեմ արդյունավետ միջոցներով պայքարելու անհրաժեշտությամբ։ Վերոնշյալ փոփոխությունների արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածը համապատասխանեցվել է կոռուպցիայի վերաբերյալ միջազգային կոնվենցիաների պահանջներին։
Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու համար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն
ա) ստանալով կամ,
բ) պահանջելով կամ,
գ) ստանալու խոստմամբ կամ,
դ) առաջարկն ընդունելով։
21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով, որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի, կարգադրության, համոզելու, շահագրգռելու, անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով, որը, սակայն, կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։
Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռքբերման, կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու, պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով, գրավոր կամ բանավոր, հեռախոսով, էլեկտրոնային փոստով, այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով, որոնք, սակայն, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունեն։
22. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ պաշտոնատար անձի կողմից ներկայացված ցանկացած պահանջ չէ, որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի ներկայացվող պահանջը լինի կոնկրետ, առկա և իրական, իսկ այս չափանիշներին չհամապատասխանող, զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։ Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպքում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր, հակաիրավական, գիտակցված և կամային այնպիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին, որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ, այդ հարաբերություններում առաջացնում է բացասական փոփոխություններ, հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը, վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։
Այսպիսով, պահանջն առկա է, եթե այն ներկայացված, ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում, կարևոր է պարզել` ում կողմից, երբ, որտեղ, ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանքներում է այն ներկայացվել։
Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես, հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի, գույքի, գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ, կաշառք տվողի համար ակնհայտ, մասնավորապես, վկայի, թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պահանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով, որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։
Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը, ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը), իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն։ Մասնավորապես, պահանջի արտահայտման եղանակից, ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վերաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին, ապա վերջինս ներկայացված պահանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկատարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի, որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։
23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ եթե կաշառք տալու վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել, այլ կրել է ձևական բնույթ, այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում, քննարկվող հանցագործության համար որևէ նշանակություն չունի, որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկությունների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։
Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից, այլ այն պահից, երբ հանցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։
Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից, որոնց համաձայն`
«1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտահայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։
2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի, ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։
Մասնավորապես, 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների, ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայքարի պետությունների խմբի («GRECO»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների, որոնց բովանդակությունից բխում է, որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից, վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։
24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տարբերակման անհրաժեշտությանը։
Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքերում, երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով, մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու վերաբերյալ կամ ան¬ձին այն¬պի¬սի պայ¬ման¬նե¬րի մեջ դնելով, որ վեր¬ջինս հար¬կադր¬ված լինի կա¬շառք տա¬լ` իր ի¬րա¬վունք¬նե¬րին և օ¬րեն-քով պաշտ¬պան¬վող շա¬հե¬րին սպառ¬նա¬ցող հնա¬րա¬վոր վտան¬գը կան¬խե¬լու հա¬մար, արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առկայության հանգամանքը։
Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու, այլև կաշառք տվողին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, և այդ անձը մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը, բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ, քան եռօրյա ժամկետում, այդ մասին կամովին հայտնել է քրեական հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է, եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել, հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասերով։
25. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերով` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու համար (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, հետևաբար, առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ, և ամբաստանյալներին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով (տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանն օրինական ուժի մեջ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` գտնելով, որ ամբաստանյալների արարքներին տրվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական (տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը)։
26. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարանները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդ.Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ, Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին, այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պահանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ.Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։
բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով, դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է, որ նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։
Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին, այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին, կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար, հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ, որոնք ակնհայտ են եղել ինչպես հանցավորների, այնպես էլ տուժողի համար, այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել, քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել, կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։
Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի, Խ.Մանուկյանի Դ.Եդիգարյանի, Ա.Հարությունյանի, Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ, 10-11-րդ կետերը)։
Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական, մասնավորապես, արտահայտվել է այնպիսի եղանակով, որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում, ներկայացված պահանջը մի քանի անգամ վերահաստատվել է, ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթներին, այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից, սպառնացել, որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա, անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ, չի համաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պահանջը։
28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով առ այն, որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահմաններում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել, հիմնավորված չեն։ Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։
30. Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերաորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը, իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, և կիրառվել է այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում։
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները Վճռաբեկ դատարանին հիմք են տալիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիման վրա բեկանել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
31. Հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2014 թվականի հունիսի 10-ի թիվ ՀՕ-48-Ն օրենքի 12-րդ հոդվածը և հաշվի առնելով, որ սույն գործով վճռաբեկ բողոքը բերվել է մինչև 2014 թվականի հուլիսի 3-ը` Վճռաբեկ դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի` մինչև վկայակոչված օրենքի ուժի մեջ մտնելը (2014 թվականի հուլիսի 3-ը) գործող խմբագրությամբ։
Ուստի, ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն։ Ամբաստանյալներ Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։
Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Քրեական գործ թիվ ԵԿԴ/0002/01/13
Նախագահող դատավոր՝ Լ.Թադևոսյան
Դատավորներ` Ա.Խաչատրյան
Ա.Դանիելյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ պաշտպան Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆ
2014 թվականի օգոստոսի 15-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Երիցյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 62210612 քրեական գործը։
Նախաքննության մարմնի 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշումներով Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը, Վաղինակ Վարդանյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, և նրանց մեղադրանքներ են առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով։ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։
2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Գևորգ Մարտիրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ին նախաքննության մարմինը որոշում է կայացրել քրեական հետապնդում չիրականացնել Դ.Եդիգարյանի նկատմամբ ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և գործածելու դրվագով` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, իսկ Խ.Մանուկյանի և Դ.Եդիգարյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` կաշառք տալու մասին իրավապահներին կամավոր հայտնելու, ինչպես նաև նրանց նկատմամբ կաշառքի շորթում տեղի ունենալու պատճառաբանությամբ։
2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշմամբ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում կատարված լրացման ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցի որոշումը։
2013 թվականի նոյեմբերի 22-ին քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է` ՀՀ սահմանադրական դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈ-1124 որոշումը ստանալու և կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը վերանալու պատճառաբանությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով Վ.Վարդանյանը, Գ.Գևորգյանը, Էդ.Զաքարյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, և նրանց նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
3. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Վ.Մուրադյանը« ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը« ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը և ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պաշտպան Ա.Կարապետյանը։
Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքները մերժվել են, Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը` թողնվել օրինական ուժի մեջ։
4. Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Ա.Երիցյանը, ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը և ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը։ Մեղադրողի բողոքը Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մայիսի 23-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, իսկ պաշտպանների բողոքները նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ վերադարձվել են։
Վճռաբեկ բողոքի պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը` խնդրելով մեղադրողի վճռաբեկ բողոքը մերժել։
Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նրանք նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք։ Այսպես` Էդ.Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազորի պաշտոնում, իսկ Գ.Գևորգյանը` նույն բաժանմունքում օպերլիազորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դ.Եդիգարյանին։
Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը, շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով Դ.Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խ.Մանուկյանից պահանջել են 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթ 221-223)։
6. Գ.Մարտիրոսյանի նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանը կասկածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա նա կզրկվի բժշկական գործունեություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չունենալու համար պետք է վճարեն 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։ Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է պահանջվող գումարը հայթայթելու նպատակով հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, իսկ ժամը 23։00-ի սահմաններում զանգահարել և հետաքրքրվել է` արդյո՞ք կարողացել են ձեռք բերել անհրաժեշտ գումարը։ Ինքը պատասխանել է, որ մի մասը ձեռք են բերել։ Որոշ ժամանակ անց Խ.Մանուկյանն ու Դ.Եդիգարյանը վերադարձել են և հայտնել, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ ունեն։ Ինքն այդ մասին տեղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով ասել է, թե գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 16-ի սահմաններում, Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ իրենց մոտ 400.000 ՀՀ դրամ է, վերջինս էլ ասել է` երեկոյան կասի« թե ինչ անել այն (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 44-45)։
Դատարանում հարցաքննվելիս Գ.Մարտիրոսյանը նշել է, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության պատասխանները «մաքուր» տալու համար 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել։ Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքների վերոնշյալ հակասությունների կապակցությամբ նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերջինս պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները, այդ թվում` 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու վերաբերյալ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 66)։
7. Նախաքննության ընթացքում վկա Խ.Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Գ.Մարտիրոսյանը հայտնել է, որ իր ծանոթ ոստիկաններից մեկը Դ.Եդիգարյանի «գործը փակելու» համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրանքով Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել Էդ.Զաքարյանին։ Վերջինս հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում նրան տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Խ.Մանուկյանն ասել է, որ պահանջվող գումարը շատ է, նման գումար չեն կարող ձեռք բերել, Դ.Եդիգարյանին օգնելու նպատակով առաջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, քանի որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, «Հինգ Աստղ» սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանին և Դ.Եդիգարյանին։ Վերջինս ասել է, որ օպերլիազորներ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը նրան ազատ են արձակել պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Դատարանում հրապարակվել է Խ.Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 46-47, 67)։
8. Տուժող Դ.Եդիգարյանի հանցագործության մասին 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տրված հաղորդման համաձայն` թմրամիջոցի օգտագործման կասկածանքով բերման է ենթարկվել վարչություն։ Թմրամիջոց օգտագործելու հանգամանքը փորձաքննությամբ ի հայտ չբերելու և դրա համար իրեն պատասխանատվության չենթարկելու համար օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանն իրենից պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, ինչին չի համաձայնել։ Քիչ անց ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն է եկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Գ.Մարտիրոսյանը, ով առանձին զրուցել է Էդ.Զաքարյանի հետ, որից հետո իրեն հայտնել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլար ոստիկաններին վճարելու դեպքում իր հարցերը կկարգավորվեն։ Ըստ պայմանավորվածության` 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին պետք է վճարեր 300.000 ՀՀ դրամ` մնացած գումարը 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին վճարելու պայմանով (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 61)։
Տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համաձայն` Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի ծանոթության հանգամանքը` իր հարցը «կլուծեն» 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Այն բանից հետո, երբ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար անհնար է հայթայթել, ինքը դիմել է Էդ.Զաքարյանին և խնդրել կաշառքի գումարի չափն իջեցնել, սակայն վերջինս չի համաձայնվել` նշելով, որ դա իրենից կախված չէ։ Զրույցներից մեկի ժամանակ Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են հայթայթել, խնդրել է բավարարվել դրանով, սակայն նա կրկին չի համաձայնվել։ Ժամը 18։00-ի սահմաններում Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տարել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազգային բյուրո, այնուհետև նույն ավտոմեքենայով տեղափոխել մինչև «Արարատյան զանգված» կոչվող թաղամաս, որտեղ էլ բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանը հայտնել է« որ ազատ արձակելու դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը նրանց տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է« որ պահանջված գումարի չափը նվազեցվել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պահին օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն Էդ.Զաքարյանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է տալու, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է« որ այդ 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պահանջելու, ինչպես նաև դրա չափի մասին (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 45-46)։
Դ.Եդիգարյանի դատաքննական ցուցմունքների համաձայն` Էդ.Զաքարյանը մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով կաշառք է պահանջել հարցը լուծելու համար։ Ժամը 18։00-ի սահմաններում իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, որտեղից ազատ են արձակել, սակայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքարյանն ասել է` «դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը», որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զաքարյանը նրան պատասխանել է« որ սակարկությունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։
2013 թվականի հունիսի 27-ին դատարանում լրացուցիչ հարցաքննվելիս Դ.Եդիգարյանը հայտնել է, որ, ընդհանուր առմամբ, նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն պնդել է, որ գումարային նախնական խոսակցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 60-61)։
9. Ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի դատաքննական ցուցմունքների համաձայն` Երևան քաղաքի վարչությունում Դ.Եդիգարյանի հետ մոտ մեկ ժամ խոսելուց հետո ինքը զանգել է Գ.Մարտիրոսյանին և կանչել վարչության վարչական շենքի մոտ` խոսելու։ Նրան տեղեկացրել է« որ Դ.Եդիգարյանին տանելու են դատաքիմիական փորձաքննության, և եթե թմրամիջոցի գործածման փաստը հաստատվի, բացասաբար կանդրադառնա Դ.Եդիգարյանի վրա։ Նրան հայտնել է նաև, որ 5.000 ԱՄՆ դոլարով կարող է այնպես անել, որ փորձաքննության պատասխանը «մաքուր գա», այսինքն` թմրամիջոցի գործածման փաստը չհաստատվի։ Նշել է նաև, որ այդ հարցը թեև լուծվում է նաև 4.000-3.000-ով, բայց տվյալ դեպքում, նրա գործոնը հաշվի առնելով` կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 58)։
10. Վկա Ա.Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գ.Մարտիրոսյանն իրեն հայտնել է, որ Էդ.Զաքարյանը խոստացել է «փակել» Դ.Եդիգարյանի գործը 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետագայում նրանք սակարկել ու պայմանավորվել են Էդ.Զաքարյանին տալ 400.000 ՀՀ դրամ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 47-48)։
Ա.Հարությունյանը դատարանում հայտնել է« որ Գ.Մարտիրոսյանից տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանը խոստացել է մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարով «փակել» Դ.Եդիգարյանի գործը, սակայն սակարկությունների արդյունքում նա համաձայնել էր ստանալ 400.000 ՀՀ դրամ գումար (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 64)։
11. Վկա Կ.Ղազանչյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` Գ.Մարտիրոսյանը պատմել է, որ Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդ.Զաքարյանը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն սակարկել և պայմանավորվել են նրան տալ 600.000 ՀՀ դրամ։ Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին, Ա.Հարությունյանին հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ կատարված պատմությունը և տեղեկացել, որ Գ.Մարտիրոսյանի միջնորդությամբ պայմանավորվել են վճարել 400.000 ՀՀ դրամ կաշառք` Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 48)։
Կ.Ղազանչյանը դատարանում հայտնել է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21։00-ի սահմաններում, «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարանում Գ.Մարտիրոսյանը պատմել է, որ թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության վարչություն բերման ենթարկված ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու համար Էդ.Զաքարյանը գումար է պահանջել (չափը դժվարացել է վերհիշել)։ Նշել է նաև, որ պահանջած սկզբնական գումարը սակարկվել էր, և կանգ էին առել 600.000 ՀՀ դրամի վրա։
Կ.Ղազանչյանի ցուցմունքների վերոնշյալ հակասությունների կապակցությամբ նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերջինս պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 64)։
12. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն` «(…) Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվել է« որ գործով տուժող Դավիթ Եդիգարյանի նախաձեռնած խոսակցության ընթացքում ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը նրա հետ սակարկել է հնարավոր պատասխանատվությունից նրան զերծ պահելու համար անհրաժեշտ կաշառքի գումարի չափը` նշելով« որ« որպես կանոն« նման հարցը կարգավորվում է 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով« սակայն տվյալ դեպքում« հաշվի առնելով ընդհանուր ծանոթի` Գևորգ Մարտիրոսյանի առկայությունը« կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույն զրույցի ընթացքում տուժող Դ.Եդիգարյանը գումարի առավելագույն չափի հետ չի համաձայնել« առաջարկել է ոչ ավել« քան 2.000 ԱՄՆ դոլար` պատճառաբանելով նման գումարի բացակայությունը։ Դրանից հետո գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու« պատասխանատվությունից զերծ պահելու նույն նպատակով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պահանջ է ներկայացրել նրա խնդրով հետաքրքրվող անձի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դ.Եդիգարյանին« ինչպես նաև վերջինիս քրոջ նշանած« գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանին։ Վերջինս պարտավորվել է 1-2 ժամվա ընթացքում հայթայթել այդ գումարը« սակայն մինչ հաջորդ օրն ընկած ժամանակահատվածում նրան և Դ.Եդիգարյանին հաջողվել է հավաքել միայն 400.000 ՀՀ դրամ գումար« ինչի մասին տեղեկացած ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը« նախապես իրազեկելով օպերլիազոր Գ.Գևորգյանին և բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին« համաձայնել է որպես կաշառք ընդունել նաև այդ գումարը։ Տվյալ իրավիճակում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի և վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ գործած մյուսների մեղադրանքի հիմքում դրվել է 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից շորթմամբ 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելը (ինչն առանձնապես խոշոր չափի կաշառք է)« այն դեպքում« երբ տուժող Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվությունից ազատելու նպատակով սկզբնական սակարկությունը վերջինիս հետ սկսվել է 5.000 ԱՄՆ դոլարից« ապա` նրա և Խ.Մանուկյանի հետ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի սակարկությունների հետևանքով հասել է 3.000-ի« հետո` 2.000-ի« այնուհետև` 600.000 ՀՀ դրամի« իսկ ամենավերջում` կանգ առել 400.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա։ Նշված սակարկությունները տևել են մոտ 1 օր« սակայն այդպես էլ 400.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին« նրա հանցակիցներին չի փոխանցվել` վերջիններիս կամքից անկախ պատճառներով։
Ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին« Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներից և մեղադրական եզրակացության վերլուծությունից ակնհայտ է« որ նախաքննական մարմինն ու մեղադրող կողմը կաշառքի չափի վերաբերյալ հիմնավորված են համարել« Էդ.Զաքարյանի և նրա հետ խմբի կազմում գործած անձանց մեղադրանքներում որպես հիմք ընդունել 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարը« այսինքն` Էդ.Զաքարյանի պահանջած առավել խոշոր գումարը« իսկ մեղադրանքի որոշումներից և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասից դուրս են մնացել գումարային սակարկությունների վերաբերյալ նշումները« կողմերի միջև կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ձեռք բերված ընթացիկ« առավել ևս` վերջնական համաձայնությունը։ Մինչդեռ« դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով պարզվեց« որ`
ա. սակարկությունները նախաձեռնել է կաշառքի պահանջ ներկայացրած Էդ.Զաքարյանը` նշելով« որ նման հարցերը« որպես կանոն« լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով« սակայն տվյալ դեպքում կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով (ըստ Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքների` 3.000 ԱՄՆ դոլարով),
բ. գումարային վերոնշյալ սակարկություններն ընթացել են կաշառք տվողի օգտին պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում միևնույն գործողությունները չկատարելու« այն է` Դ.Եդիգարյանին վարչությունից ազատ արձակելու« հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու և այդ կերպ պատասխանատվությունից զերծ պահելու նպատակով«
գ. սակարկություններն ընթացել են միևնույն անձանց` կաշառք տվողներ Դ.Եդիգարյանի և Խ.Մանուկյանի - միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի - կաշառքը պահանջողներից Էդ.Զաքարյանի միջև«
դ. սակարկությունները սկսել են Դ.Եդիգարյանի հետ Էդ.Զաքարյանի զրույցից« ապա սկզբնական գումարային պահանջը Գ.Մարտիրոսյանին և Խ.Մանուկյանին անմիջապես ներկայացնելու պահից և շարունակվել են հարաբերականորեն կարճատև ժամանակահատվածում (1 օր)« որոնց արդյունքում կողմերը միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի աջակցությամբ կաշառքի չափի` 400.000 ՀՀ դրամի վերաբերյալ ձեռք են բերել վերջնական համաձայնություն(…)։
(…) Դատարանը փաստում է« որ Էդ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջը պետք է լիներ իրական« մինչդեռ իրավիճակի վերլուծությունից ակնհայտ է« որ այն ներկայացվել է տուժողների վճարունակությունը (անվճարունակության վերաբերյալ Դ.Եդիգարյանի խոսքերը ստուգելու) պարզելու և հնարավորինս մեծ գումար ստանալու դիտավորությամբ։ 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացվելու առաջին իսկ պահից այդ գումարը մյուս կողմը սակարկել է« այդ սակարկությունները շարունակվել են մինչև կաշառքի չափի վերաբերյալ վերջնական համաձայնություն ձեռք բերելը« այսինքն` սկզբնական պահանջն ի սկզբանե չի եղել ընդունելի և վերջնական« ներկայացվելու եղանակով հիմքեր է տվել սակարկությունների համար։
Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալներին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներում և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով հաստատված` սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները չարտացոլելու հետևանքով« կաշառք ստանալու ձևական հանցակազմի պայմաններում« կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ընտրովիության սկզբունքով մեղադրող կողմի ձևակերպումը (ամբաստանյալներին առավելագույն խոշոր գումարի` 3.000 ԱՄՆ դոլարի մեղսագրումը) ըստ էության «կանխորոշում» է ոչ միայն դատական քննության սահմանները« այլև որոշակիորեն նաև արդյունքը։ Մեղադրանքների նման ձևակերպումը թեև առերևույթ չի խախտել գործով ամբաստանյալների իրավունքները« սակայն իրականում Դատարանի համոզմամբ հանգեցրել է նախաքննության փուլում դատավարության մրցակցային բնույթի և մրցակցության սկզբունքի, արդար դատաքննության (հատկապես` արդարության և կողմերի հավասարության) սահմանադրական սկզբունքի խախտմանը և իրական հնարավորություն չի տվել պաշտպանական կողմին տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին և մյուսներին դեռևս մինչդատական վարույթից ընկալելու կաշառքի առանձնապես խոշոր չափի վերաբերյալ նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը« օբյեկտիվությունը և իրավաչափությունը։ Մինչդեռ մեղադրանքների որոշման մեջ և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում նույն խնդրով սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալների հիշատակումը կնպաստեր ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքի ճիշտ որակմանը« կապահովեր ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ, 14.1-րդ, ինչպես նաև 5-րդ հոդվածներով երաշխավորված իրավունքները, մասնավորապես` նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, … իրենց գործի հրապարակային քննության իրավունքը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 71-73)։
13. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(…) Առաջին ատյանի դատարանը« ex officio կատարելով ապացույցների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով« գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության« վերաբերելիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից« ղեկավարվելով օրենքով« ներքին համոզմամբ« հանգել է իրավաչափ հետևության այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու մասով ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին« Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ« վերջիններս քրեական պատասխանատվության ենթակա են նախնական համաձայնության գալով« շորթմամբ խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու համար« և արդյունքում պահպանելով նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածով ամրագրված պահանջներն ու դատավարական ընթացակարգը` ամբաստանյալների արարքներին տվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական և այդպիսիք ճիշտ է որակել` արդյունքում ճիշտ կիրառելով քրեական օրենքը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 9-րդ, թերթ 103)։
Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
14. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ դատարանների կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները։
Ըստ բողոքաբերի` նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է, որ Էդ.Զաքարյանն ի սկզբանե ներկայացրել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ։ Վերոնշյալ հանգամանքն ապացուցվել է ինչպես Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքներով և գործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով, այնպես էլ դատարանի կողմից հաստատված այն հանգամանքով, որ Էդ.Զաքարյանը բազմիցս մերժել է 3.000 ԱՄՆ դոլարից քիչ գումար տալու վերաբերյալ խնդրանքները, գումարային խնդրի լուծմանը ներգրավվել են Դ.Եդիգարյանի ծանոթներն ու ընկերները։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը ձևական է` բողոք բերած անձը եզրահանգել է, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու գործողությամբ արդեն իսկ հանցագործությունն ավարտվել է, հետևաբար վերջինս, ինչպես նաև Վ.Վարդանյանն ու Գ.Գևորգյանը ենթակա են քրեական պատասխանատվության վերոնշյալ նորմով։ Մինչդեռ, Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին պատասխանատվության ենթարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` ստորադաս դատարանները խախտել են «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, համաձայն որի` իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտահայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները, իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոխվի դրա իմաստը։
Բողոք բերած անձը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի տրամաբանությամբ շարժվելու պարագայում ստացվում է, որ եթե կաշառքի պահանջ ներկայացրած անձը սակարկության արդյունքում հայտնի, որ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կկատարի առանց գումարի` այսպես ասած «լավության կարգով», ապա նրա գործողություններում կբացակայի կաշառք պահանջելու հանցակազմը, ինչն անթույլատրելի է և հակաօրինական։
Բողոքաբերի կարծիքով Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին որևէ հիմնավոր պատճառաբանություն չի բերել վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները հերքելու ուղղությամբ, ավելին, անտեսվել են Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող, գործում առկա և վերաքննիչ բողոքում նշված բազմաթիվ ապացույցները, ինչը հիմք է տալիս պնդելու, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացվել է անօրինական որոշում։
15. Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշմանը, ըստ որի` կաշառքի գումարի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանը և Գ.Գևորգյանը նախապես իրազեկված և համաձայն են եղել Էդ.Զաքարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու մասին` բողոքաբերն այն անհիմն է համարել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ա) 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 16։00-ի սահմաններում, փորձագիտական կենտրոնից Գ.Գևորգյանի հետ Դ.Եդիգարյանին Արարատյան զանգված տեղափոխելիս Էդ.Զաքարյանը հայտնել է կաշառքի գումարը մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար նվազեցնելու մասին։ Զրույցին միջամտել է Գ.Գևորգյանը և հետաքրքրվել մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, ինչը վկայում է, որ նա ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանից 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու վերաբերյալ։
բ) Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն` Գ.Գևորգյանը, տեղեկանալով Գ.Մարտիրոսյանի մոտ 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքը գտնվելու մասին, ակնարկել է, որ տեղյակ է կաշառքի գումարի նախորդ չափի վերաբերյալ։
գ) Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն` Վ.Վարդանյանը, տեղեկանալով Գ.Մարտիրոսյանի մոտ 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքը գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի վերաբերյալ, ինչը վկայում է, որ նա ի սկզբանե տեղեկացված է եղել Դ.Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին։
16. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը և գործն ուղարկել Վերաքննիչ դատարան` Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտելու համար։
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
17. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
18. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։
19. «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ պետական պաշտոնյայի պասիվ կաշառակերությունը ներառում է`
«(...) դիտավորությամբ, ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն` նրա կամ ուրիշ որևէ մեկի համար անհիմն որևէ օգուտ պահանջելը կամ ստանալը կամ նման օգուտի առաջարկ կամ խոստում ընդունելը, որպեսզի այդ պաշտոնյան իր իրավասության շրջանակներում որևէ գործողություն կատարի կամ դրա կատարումից ձեռնպահ մնա»։
«Կոռուպցիայի դեմ» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 15-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր Մասնակից պետություն պետք է ձեռնարկի այնպիսի օրենսդրական և այլ միջոցներ, որոնք կարող են անհրաժեշտ լինել քրեական իրավախախտում սահմանելու համար, երբ դրանք կատարվում են միտումնավոր.
(...) շորթումը կամ պաշտոնատար անձի կողմից ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն` անձամբ պաշտոնատար անձի կամ այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի համար որևէ ոչ իրավաչափ առավելություն ընդունելը նրա համար, որ այդ պաշտոնատար անձը կատարի որևէ գործողություն կամ չկատարի որևէ գործողություն իր պաշտոնեական պարտականությունները կատարելիս»։
Մինչև 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքի ընդունումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն էր նախատեսում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
2012 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն` պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստման կամ առաջարկն ընդունելու` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
Մեջբերված դրույթներին ՀՀ սահմանադրական դատարանն անդրադարձել է 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ի ՍԴՈ-1124 որոշմամբ` արձանագրելով. «Հայաստանի Հանրապետությունը, լինելով Եվրոպայի խորհրդի անդամ, միջազգային պարտավորություններ է ստանձնել ընդունել համարժեք օրենսդրական ակտեր թե՛ ակտիվ և թե՛ պասիվ կաշառակերության դեմ անհրաժեշտ պայքար ծավալելու ուղղությամբ` դրանց համար սահմանելով համապատասխան քրեական պատիժ (...)։
Ելնելով հարցի կարևորությունից, իրավական պետության կայացման հրամայականներից` ՀՀ Սահմանադրական դատարանը ոչ միայն առաջարկվող իրավակարգավորումը համարել է ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանող, այլև 2004 թ. մարտի 30-ի ՍԴՈ-483 որոշման մեջ շեշտել է, որ «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիան կնպաստի ՀՀ Սահմանադրության առաջին հոդվածում հռչակված ժողովրդավարական և իրավական պետության ամրապնդմանը, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությանը։
(...)
Նույնպիսի իրավակարգավորման անհրաժեշտությամբ է առաջնորդվել նաև Հայաստանի Հանրապետությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասում որպես կաշառքը բնորոշող հատկանիշ նախատեսելով ոչ միայն «ստանալը», այլև «պահանջելը կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելը»։ Նման փոփոխությունը Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների պատշաճ կատարման, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշման անմիջական իրացման արդյունք է (...)»։
20. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 2012 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններն ու լրացումները պայմանավորված էին Հայաստանի Հանրապետության ստանձնած միջազգային պարտավորություններով և կաշառակերության դեմ արդյունավետ միջոցներով պայքարելու անհրաժեշտությամբ։ Վերոնշյալ փոփոխությունների արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածը համապատասխանեցվել է կոռուպցիայի վերաբերյալ միջազգային կոնվենցիաների պահանջներին։
Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու համար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն
ա) ստանալով կամ,
բ) պահանջելով կամ,
գ) ստանալու խոստմամբ կամ,
դ) առաջարկն ընդունելով։
21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով, որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի, կարգադրության, համոզելու, շահագրգռելու, անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով, որը, սակայն, կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։
Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռքբերման, կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու, պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով, գրավոր կամ բանավոր, հեռախոսով, էլեկտրոնային փոստով, այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով, որոնք, սակայն, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունեն։
22. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ պաշտոնատար անձի կողմից ներկայացված ցանկացած պահանջ չէ, որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի ներկայացվող պահանջը լինի կոնկրետ, առկա և իրական, իսկ այս չափանիշներին չհամապատասխանող, զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։ Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպքում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր, հակաիրավական, գիտակցված և կամային այնպիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին, որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ, այդ հարաբերություններում առաջացնում է բացասական փոփոխություններ, հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը, վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։
Այսպիսով, պահանջն առկա է, եթե այն ներկայացված, ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում, կարևոր է պարզել` ում կողմից, երբ, որտեղ, ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանքներում է այն ներկայացվել։
Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես, հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի, գույքի, գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ, կաշառք տվողի համար ակնհայտ, մասնավորապես, վկայի, թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պահանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով, որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։
Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը, ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը), իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն։ Մասնավորապես, պահանջի արտահայտման եղանակից, ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վերաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին, ապա վերջինս ներկայացված պահանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկատարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի, որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։
23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ եթե կաշառք տալու վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել, այլ կրել է ձևական բնույթ, այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում, քննարկվող հանցագործության համար որևէ նշանակություն չունի, որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկությունների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։
Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից, այլ այն պահից, երբ հանցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։
Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից, որոնց համաձայն`
«1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտահայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։
2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի, ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։
Մասնավորապես, 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների, ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայքարի պետությունների խմբի («GRECO»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների, որոնց բովանդակությունից բխում է, որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից, վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։
24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տարբերակման անհրաժեշտությանը։
Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքերում, երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով, մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու վերաբերյալ կամ ան¬ձին այն¬պի¬սի պայ¬ման¬նե¬րի մեջ դնելով, որ վեր¬ջինս հար¬կադր¬ված լինի կա¬շառք տա¬լ` իր ի¬րա¬վունք¬նե¬րին և օ¬րեն-քով պաշտ¬պան¬վող շա¬հե¬րին սպառ¬նա¬ցող հնա¬րա¬վոր վտան¬գը կան¬խե¬լու հա¬մար, արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առկայության հանգամանքը։
Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու, այլև կաշառք տվողին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, և այդ անձը մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը, բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ, քան եռօրյա ժամկետում, այդ մասին կամովին հայտնել է քրեական հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է, եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել, հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասերով։
25. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերով` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու համար (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, հետևաբար, առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ, և ամբաստանյալներին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով (տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանն օրինական ուժի մեջ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` գտնելով, որ ամբաստանյալների արարքներին տրվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական (տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը)։
26. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարանները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդ.Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ, Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին, այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պահանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ.Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։
բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով, դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է, որ նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։
Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին, այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին, կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար, հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ, որոնք ակնհայտ են եղել ինչպես հանցավորների, այնպես էլ տուժողի համար, այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել, քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել, կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։
Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի, Խ.Մանուկյանի Դ.Եդիգարյանի, Ա.Հարությունյանի, Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ, 10-11-րդ կետերը)։
Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական, մասնավորապես, արտահայտվել է այնպիսի եղանակով, որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում, ներկայացված պահանջը մի քանի անգամ վերահաստատվել է, ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթներին, այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից, սպառնացել, որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա, անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ, չի համաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պահանջը։
28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով առ այն, որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահմաններում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել, հիմնավորված չեն։ Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։
30. Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերաորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը, իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, և կիրառվել է այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում։
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները Վճռաբեկ դատարանին հիմք են տալիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիման վրա բեկանել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
31. Հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2014 թվականի հունիսի 10-ի թիվ ՀՕ-48-Ն օրենքի 12-րդ հոդվածը և հաշվի առնելով, որ սույն գործով վճռաբեկ բողոքը բերվել է մինչև 2014 թվականի հուլիսի 3-ը` Վճռաբեկ դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի` մինչև վկայակոչված օրենքի ուժի մեջ մտնելը (2014 թվականի հուլիսի 3-ը) գործող խմբագրությամբ։
Ուստի, ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն։ Ամբաստանյալներ Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։
Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0002/01/13
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 10-01-2013 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0002/01/13 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 62210612 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էդուարդ Զաքարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Էդուարդ Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչության աշխատակիցներ Գևորգ Գևորգյանի և մյուսների հետ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգարյանին: Գևորգ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Գևորգ Գևորգյանը, աշխատելով ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչության աշխատակիցներ Էդուարդ Զաքարյանի և մյուսների հետ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգարյանին: Վաղինակ Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Վաղինակ Վարդանյանը, աշխատելով ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչությունբերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանից շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել հիշյալ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանի և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ:Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք: Գևորգ Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ կատարել է կաշառքի միջնորդություն: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդուրադ |
| Ազգանուն | Զաքարյան |
| Հայրանուն | Աշոտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 311 Մաս 4 Կետ 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Ավետիքի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 311 Մաս 4 Կետ 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վաղինակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հայրանուն | Վահագնի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 311 Մաս 4 Կետ 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հայրանուն | Էդիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 10-01-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 11-01-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 14-01-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 14-01-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-02-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ. |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Զաքարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վաղինակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Եդիգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-03-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-03-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-04-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-04-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-05-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-07-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-08-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործի վարույթը կասեցվել է
| Կասեցման ամսաթիվը | 20-08-2013 |
|---|---|
| Հիմքը | |
| Օրենսգիրք | Դատական օրենսգիրք |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 22-08-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-230, 2-235, 3-124,4-122, 5-94 |
| Այլ նշումներ | քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ Սահմանադրական դատարան |
Կասեցումից հանվել է
| Երբ | 22-11-2013 |
|---|---|
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0002/01/13 Որոշում քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին «22» նոյեմբերի 2013թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանս, քննարկելով ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդան¬յա¬նի և մյուսների վերա¬բերյալ քրեական գործով ՀՀ Սահմանադրական դատարանից ստացված թիվ 2013թ. նոյեմբերի 19-ի ՍԴՈ-1124 որոշումը` պարզեցի` 2013թ. հունվարի 11-ին Դատարանի վարույթ է ընդունվել քրեական գործն ըստ մե¬ղադրանքի` Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, ինչպես նաև Գևորգ Էդիկի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2013թ. օգոստոսի 20-ին Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ սահմանադրության 6-րդ և 101-րդ հոդվածներով, «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 71-րդ հոդվածով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 102-րդ, 313-րդ և 354-րդ հոդված¬ներով, պաշտպան Կ.Հակոբյանի միջոնրդությունը բավարարել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում 2012թ. փետրվարի 9-ին կա¬տարված թիվ ՀՕ-18-Ն լրացման` «կամ պահանջելը կամ ստանալու խոս¬տումը կամ առա¬ջարկն ընդունելը» ՀՀ Սահմա¬նադրությանն համա¬պա¬տաս¬խա¬նության հարցը որոշելու նպա¬տակով դիմել էր ՀՀ Սահմանադրական դատա¬րան` միաժամանակ կասեցնելով թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործի վարույթը` մինչև ՀՀ Սահ¬մա¬նադրական դատարանի կողմից վերոնշյալ օրենքի սահմա¬նադրա¬կա¬նության հարցի որոշումը։ 2013թ. նոյեմբերի 19-ին Սահմանադրական դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի` ՀՀ Սահմանադրության համապատասխանության հարցի վերաբերյալ վարույթը կարճել է` թիվ ՍԴՈ-1124 որոշումը հրապարակելով և արձանագրելով, որ այն վերջ¬նական է և ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից։ 2013թ. նոյեմբերի 22-ին վերոնշյալ որոշումը և քրեական գործի նյութերը վերադարձվել են Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։ Հաշվի առնելով, որ ՀՀ Աահմանադրական դատարանի վերոնշյալ որոշման ուժի մեջ մտնելու փաստով վերացել է քրեական գործի վարույթը կասեցնելու դատավարական հիմքը, ղե¬կա¬վարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածով, ինչպես նաև 31-րդ հոդվածի 5-րդ մասով` որոշեցի` 1. Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեա¬կան գործի վարույթի վերսկսել` կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքի վերանալու պատճա¬ռա¬բա¬նությամբ։ 2. Նշանակել դատական նիստ` գործի դատաքննությունը շարունակելով կասեցման որոշումը կայացնելու փուլից և կողմերին տեղեկացնելով դատական նիստի օրվա և վայրի մասին։ 3. Սույն որոշման օրինակները տրամադրել կողմերին։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-11-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կիրառվել է համաներում
| Ամսաթիվ | 29-11-2013 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին (ամբաստանյալի միջնորդությունը քննարկելու կապակցությամբ) «29» նոյեմբերի 2013թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը` նախագահությամբ դատավոր Ա.Վարդանյանի« քարտուղարութ¬յամբ` Ժ.Ավետիս¬յանի« խորհրդակցական սենյակում քննության առնելով թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի միջնորդությունը` իր նկատմամբ համա¬ներման ակտը կիրառելու վերաբերյալ Պ Ա Ր Զ Ե Ց` Դատարանում շարունակվում է քրեական գործի դատաքննությունն ըստ մեղադրանքի` Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով,Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և Գևորգ Էդիկի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Մեղադրող կողմը Գևորգ Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ Գևորգ Մարտիրոսյանը« տեղեկանալով« որ ընկերը՝ Գավիթ Եդիգարյանը« թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով 2012թ. թվականի դեկտեմբերի 12-ին բեր¬ման Է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն« նրան օգ¬նելու՝ պատասխանատվության չենթարկելու խնդրանքով դիմել է ծանոթ« ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիագոր Էդուարդ Զաքարյանին։ Վերջինս Դավիթ Եդիգարյանին տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառա¬ջացնելու սպառնալիքով Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով նրանից« ապա՝ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերի՝ 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՍՆ դոլար կա¬շառք։ Այնուհետև Գևորգ Մարտիրոսյանը« հանդես գալով որպես կաշառքի միջ¬նորդ« նույն օրը կաշառքի պահանջը փոխանցել է Գավիթ Եդիգարյանին ու Խա¬չատուր Մանուկյանին« ապա՝ վերջինիս անձամբ ծանոթացրել էդուարդ Զա¬քար¬յանի հետ՝ դրանով իսկ նպաստելով կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն։ Վերսկսված դատաքննության և 2013թ. նոյեմբերի 29-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանը միջնորդեց իր նկատմամբ կիրառել «Հա¬յաս¬տանի Հանրա¬պետության անկա¬խության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտա¬րարելու մա¬սին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը (այսուհետ` Համաներման որոշում)` նշելով, որ նախապես խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ` խնդրելով այդ միջնորդությունը քննարկել նիստի վայրի և ժամանակի վերաբեր¬յալ տեղեկացված, սակայն չներ¬կայացած իր պաշտպան Ա.Գրիգորյանի բացակա¬յությամբ։ Մեղադրող Վ.Մուրադյանը, հիմնվելով նաև Դատարանի նախաձեռնությամբ պահանջված և գործին կցված Գ.Մարտիրոսյանի դատվածության վերաբերյալ նոր տեղեկանքի (2013թ. նոյեմբերի 27-ի դրությամբ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն կատարած հարցման արդյունքների վերաբերյալ) վրա, միջնորդության դեմ ևս չառարկեց։ Կողմերը ևս միջնորդության դեմ չառարկեցին։ Դատարանը, լսելով կողմերի կարծիքը և քննարկելով ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանի վերոնշյալ միջնորդությունը, գտնում է, որ գործի դատական քննության ընթացքում ի հայտ է եկել ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեա¬կան հե¬¬տապնդումը բացառող հանգամանք (հիմք), որի պայմաններում նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հե¬տապնդումը ենթակա է դադա¬¬րեցման, իսկ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռա¬նալու վերաբերյալ ստորագրությունը` վերաց¬ման։ Նման հետևութ¬¬յունների Դատարանը հան¬գեց հետևյալ իրա¬վական վերլու¬ծութ¬յունների արդյունք¬ներով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխա¬նատ¬վությունից« իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակի ազատվել ինչպես հիմնական, այն¬պես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատ¬ժատեսակով կամ կարող է վերացվել դատվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համա¬ձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել« իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթն ենթակա է կարճման« եթե ընդունվել է համաներման ակտ։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է« որ դատարանը« հայտնաբերելով քրեական հե¬տապնդու¬մը բացառող հանգամանքներ« լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հե¬տապնդումը դադարեցնելու հարցը։ Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` համաներման հիմ¬քով գործի վա¬րույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առար¬կում է մեղադրյալը։ Այդ դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովո¬րական կար¬գով։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մե¬ղադրյալը, ում վերաբերյալ գործը նշանակված է դատական քննության, կոչվում է ամբաստանյալ, հետևաբար` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի վերոնշյալ մեկ¬նաբա¬նութ¬յունները վերաբերելի են նաև սույն գործով ամբաստանյալի կարգավիճակում գտնվող Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ։ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակ¬ցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման (այսուհետ նաև` Համաներման որոշում) 5-րդ կետի համաձայն` կարճման են ենթակա մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ կատարված հանցագործությունների վերա¬բերյալ (....) դատարանների վարույթում գտնվող քրեական գործերը, որոնցով` (...) 2. անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կա¬տա¬¬րելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավել, քան երեք տարի ժամկետով ազա¬տազրկում։ (...) Համաներման որոշման 9-րդ կետում սահմանված են այն դեպքերը« որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը, մասնավորապես` Համաներման որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն հոդվածները և հոդվածների մասերը« որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ։ Դատարանն արձանագրում է« որ թվարկված հոդվածների և հոդված¬ների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված արարքը« այսինքն` այդ արարքը կատարած անձանց, այդ թվում` ամբաս¬¬տանյալ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ համաներման կիրառումը սահմա¬նափակված չէ։ Սույն քրեական գործի նյու¬թերում բացակայում են նաև Համաներման որոշման մեջ նշված այն սահմանափակումները« որոնք կարող էին արգելք հանդիսանալ ամբաստ¬անյալ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ Համաներման որոշման կիրառ¬ման համար։ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. նոյեմբերի 27-ին կա¬տարված հարցման արդյունքներով պարզվել է, որ ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանը նախկինում դատա¬պարտված չէ (չունի նաև մար¬ված դատվածութ¬յուն, նրա նկատ¬մամբ երբևէ համաներ¬ման ակտ չի կիրառվել, նոր մեղադրանք չի առաջադրվել)։ Համաներման որոշման 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` այդ որոշման կատարումը ՀՀ ընդհանուր իրավա¬սության առաջին ատյանի և վերաքննիչ քրեական դատարանների կա¬տար¬մանն է վերապահված` ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը ՀՀ ընդհանուր իրավասության առա¬ջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարաններում են, սակայն մինչև սույն որոշման ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել (...)։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասի պատժամասն որպես պատժատեսակ նա¬խատեսում է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյու¬րապա¬տիկի չափով կամ կալանք` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով կամ ազատազրկում` առավե¬լա¬գույնը երեք տարի ժամկետով։ Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքի նկատմամբ կիրառելի է Համա¬ներման որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետը, որի կիրառման արդյունքում նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման։ Նման հետևության հանգելիս Դա¬տարանը նաև արձանագրում է, որ առկա է ոչ արդարացնող այդ հիմքով ամբաստանյալի նկատ¬մամբ քրեական հետապնդումը դադարեց¬նելու` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պայմանը` ամբաս¬տանյալի համաձայնությունը, քանի որ վերջինս է դիմել Դատարանին Համա¬ներ¬ման որո¬շումն իր նկատմամբ կիրառելու միջ¬նոր¬դությամբ։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գործով վարույթը կարճելու և/կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումն ընդգրկում է նախնական քննության փուլում ընտրված խափանման և վնասի հատուցման ապահովման միջոց¬ները, քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցները վերացնելու մասին որոշում, ինչպես նաև որոշում` իրեղեն ապացույցների ճակատագրի վերաբերյալ։ Այդ հոդվածի և 292-րդ հոդվածի 1-ին մասի մեկնա¬բա¬նությունից հետևում է, որ վերոնշյալ հարցերի քննակմանն ու լուծմանը Դա¬տա¬րանը պարտավոր է անդրադառնալ քրեական գործը վարույթ ընդունելուց հետո 15-օրյա ժամկետում, թեև դատական քննության հետագա փուլերում ևս ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այդ հարցերի լուծումն անհրաժեշտություն է, քանի որ ուղղակիորեն շոշափում է ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ կողմերի իրավունքներն ու օրինական շահերը. ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 10.1 կետի համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ է նաև առաջին ատյանի դատարանի` քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, հետևաբար` գոր¬ծով վա¬րույթը կամ քրեական հետապնդումը բացառող որևէ հիմքի առկայության պայման¬ներում վե¬րոնշյալ հարցերի քննարկումն ու լուծումն սահմանափակված չէ միայն դատական քննութ¬յան սկզբնա¬կան, գործը դատական քննության նախապատրաստելու փուլում ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի կարգով կայացվող որոշմամբ։ Այդ հարցերն անմիջա¬կանորեն շոշափում են կողմերի իրավունքներն ու օրինական շահերը, հետևաբար` դրանք պետք է լուծում ստանան առավել ևս անձի մասով կայաց¬ված վերջնական դա¬տա¬կան ակ¬տով։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խա¬փանման միջոցը վերացվում է« երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը։ Ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմ¬քով վերացել է նաև նրա նկատմամբ դեռևս 2012թ. դեկտեմբերի 18-ին ընտրված խափանման մի¬ջոցը` չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը պահպանելու անհրաժեշտութ¬յունը« ուստի Դատա¬րանն անհապաղ վերացնում է այն։ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաս¬տանյալ Գ.Մարտի¬րոս¬յանի շար¬ժա¬կան կամ ան¬շարժ գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, նրան վերագրված արարքների հետևանքով որևէ վնաս չի պատ¬ճառվել։ Քրեական գործով իրեղեն ապացույցները բացակայում են, հետևաբար` Դատարանը սույն որոշումը կայացնելիս բավարավում է միայն այդ հանգամանքըն արձանագրելով։ Վերոգրյալների հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով, նույն հոդվածի 5-րդ և 6-րդ մասերով, 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, 379-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, ինչ¬պես նաև կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության ան¬կա¬խության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման պահանջները` Դատա¬րանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ` 1. Գործով ամբաստանյալ Գևորգ Էդիկի Մարտիրոսյանի միջնորդությունը բավարարել, նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը դադա¬րեցնել` «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կա¬պակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ։ Գևորգ Էդիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհե¬ռա¬նալու վերաբերյալ ստորագրությունն անհապաղ վերացնել։ 2. Սույն որոշման օրինակները տրամադրել Գևորգ Մարտիրոսյանին, ինչպես նաև ամբաստան¬յալ¬ներին, մեղադրողին և տուժողին` պարզաբանելով, որ այն կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամ¬կետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
| Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ | 03-10-2013 |
| Համաներման մասին որոշման հոդված | 5 |
| Համաներման մասին որոշման մաս | 2 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Մեղադրյալ/Դատապարտյալ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-11-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 29-11-2013 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Զաքարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 29-11-2013 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 29-11-2013 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վաղինակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 29-11-2013 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի, քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի, Էդուարդ Մկրտչյանի, Էլեն Ղուկասյանի, Կարինե Կարապետյանի և Սուսաննա Պետրոսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող` Վահագն Մուրադյանի, տուժող` Դավիթ Եդիգարյանի, տուժողի ներկայացուցիչ` Հունան Բաբայանի, պաշտպաններ` Արշակ Կարապետյանի և Երեմ Սարգսյանի (ամբ. Էդ.Զաքարյան), Կարեն Հակոբյանի (ամբ. Վ.Վարդանյան) Վարդուհի Էլբակյանի (ամբ. Գ.Գևորգյան) Արթուր Գրիգորյանի (ամբ. Գ.Մարտիրոսյան) 2013թ. նոյեմբերի 29-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի` 1. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի` (ծնված 1985թ.հուլիսի 7-ին, Երևան քաղաքում, ազգու¬թ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթու¬թ¬յամբ, ամուրի, խնամքին` վատառողջ մայրը, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախու¬զու¬թյան բաժնի 3-րդ բաժան-մունքի ավագ օպեր¬լիա¬զորի պաշտոնում, նախկինում չդատապարտ¬ված, հաշվառված և բնակվել է Երևան քա¬ղաքի Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի 53-րդ բնա¬կարանում), 2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի` (ծնված 1979թ. հուլիսի 25-ին, Երևան քաղաքում, ազգու¬թ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթու¬թ¬յամբ, ամուսնացած, խնամքին` մինչև 14 տարեկան երեք երեխաները, աշխատել է ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հե¬տա¬խուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպեր¬լիա¬զորի պաշտոնում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվել է Երևան քա¬ղաքի Բաբաջան¬յան փողոցի 30-րդ շենքի 26-րդ բնա¬կարանում), 3. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` (ծնված 1980թ. մարտի 11-ին, Վրաստանի Հան¬րա¬պե¬տութ¬յան Բոգդանովկա քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քա¬¬ղաքացի, բարձրագույն կրթութ¬յամբ, ա¬մուս¬¬նա¬ցած, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քա¬ղա¬¬քի վարչության քրեա¬կան հետա¬խու¬զության բաժ¬¬¬նի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշտոնում, նախկինում չդատա¬պարտ¬¬¬ված, հաշվառ¬ված և բնակվել է Երևան քաղաքի Կուրղինյան նրբ. 13 շենքի 44 բնակարանում)։ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 62210612 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. հոկտեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-ին մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քաղ. Դավիթ Եդիգարյանի հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում նախապատրաստված և նախաքննական այդ մարմին ուղարկված նյութերի քննարկ¬ման արդյունքներով։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին վերոնշյալ հանցանքի կատարման կասկածանքով ձերբակալվել են Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը և Վաղինակ Վարդանյանը։ 2012թ. դեկտեմբերի 15-ին Էդուարդ Զաքարյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդան¬յանին մեղադրանքներ են առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-ին մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով։ 2012թ. դեկտեմբերի 15-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրա¬վա¬սության դա¬տարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդութ¬յունները, Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորում։ 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել քրեական հե¬տապնդում չիրականացնելու մասին, Դավիթ Եդիգարյանի նկատմամբ` ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և գործածելու դրվագով` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, Խաչա¬տուր Մանուկյանի և Դավիթ Եդիգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` կաշառք տալու մասին իրավապահներին կամավոր հայտնելու, ինչպես նաև նրանց նկատմամբ կաշառքի շորթում տեղի ունենալու պատճառաբանությամբ։ 2012թ. դեկտեմբերի 18-ին Գևորգ Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրություն։ 2013թ. հունվարի 10-ին քրեական գործն Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, իսկ Գևորգ Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան և 2013թ. հունվարի 11-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։ 2013թ. օգոստոսի 20-ին քրեական գործի վարույթը կասեցվել է մինչև ՀՀ Սահ¬մա¬նադրական դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում 2012թ. փետրվարի 9-ին կա¬տարված թիվ ՀՕ-18-Ն լրացման` «կամ պահանջելը կամ ստանալու խոս¬տումը կամ առա¬ջարկն ընդունելը» ՀՀ Սահմա¬նադրությանն համա¬պա¬տաս¬խա¬նության հարցի որոշումը։ 2013թ. նոյեմբերի 22-ին քրեա¬կան գործի վարույթի վերսկսել է` ՀՀ Սահմանադրական դատա¬րա¬նից 2013թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈ-1124 որոշումը ստանալու և կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը վերանալու պատճա¬ռա¬բա¬նությամբ։ 2013թ. նոյեմբերի 28-ին Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նկատ¬մամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` «Հայաս¬տանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժո¬ղովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառման պատ¬ճառա¬բա¬նությամբ։ 2. Նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Նախաքննական մարմինը Էդուարդ Զաքարյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդան¬յանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նրանք, նախնական համա¬ձայ¬նության գալով, շորթմամբ պահանջել են առանձ¬նապես խոշոր չափերի կաշառք, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում. Էդուարդ Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬¬չության քրեա¬կան հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպեր¬լիա¬զորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտա¬գոր¬ծելու կասկածանքով նույն վար¬չության աշխատակիցներ Գևորգ Գևորգյանի և մյուսների հետ Երևան քա¬ղա¬քի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգար¬յանին։ Այնուհետև Էդուարդ Զաքարյանը, շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կա¬շառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բա¬ժան¬մունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջա¬նակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվութ¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկո¬քի¬միական փորձաքննութ¬յան չներկայացնելու նպատակով և նրա հա¬մար այլ անբարենպաստ հետևանք¬ներ չառաջացնելու սպառնալիքով 2012թ. դեկ¬տեմ¬բերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վեր¬ջի¬նիս բարեկամ Խա¬չատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք։ Գևորգ Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կատարել է կաշառքի միջնորդություն« որպիսի գործողութ¬յուն¬ներն արտահայտվել են հետևյալում. Գևորգ Մարտիրոսյանը« տեղեկանալով« որ ընկերը՝ Դավիթ Եդիգարյանը« թմրանյութ օգտագոր¬ծելու կասկածանքով 2012թ. թվականի դեկտեմբերի 12-ին բեր¬ման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն« նրան օգ¬նելու՝ պատասխանատվության չենթարկելու խնդրանքով դիմել է ծանոթ« ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանին։ Վերջինս Դավիթ Եդիգարյանին տոքսի¬կա¬քիմիական փորձաքննության չներկայացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանք¬ներ չառա¬ջացնելու սպառնալիքով Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով նրանից« ապա՝ Խաչատուր Մանուկ¬յանից պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերի՝ 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար կա¬շառք։ Այնուհետև Գևորգ Մարտիրոսյանը« հանդես գալով որպես կաշառքի միջ¬նորդ« նույն օրը կաշառքի պահանջը փոխանցել է Դավիթ Եդիգարյանին ու Խա¬չատուր Մանուկյանին« ապա՝ վերջինիս անձամբ ծանոթացրել Էդուարդ Զա¬քար¬յանի հետ՝ դրանով իսկ նպաստելով կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն։ Մեղադրանքի կողմն ամբաստանյալներին առաջադրած վերոնշյալ մեղադրանքների և նա¬խաքննությունն ամփոփող դատավարական փաստաթղթի` մեղադրական եզրա¬կա¬ցութ¬յան հիմքում դրել է հետևյալ ապացույցները. Գործով ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի խոստովանական, այդ թվում` Էդուարդ Զա¬քար¬¬յանի հետ առերես ցուցմունքները, համա¬ձայն որոնց` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր ա¬շ¬խա¬տանքի վայր` «Նարե¬դենտ» ատամնաբուժարան է այցելել ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը` ոստիկանության երկու այլ աշխատակիցների հետ, որտեղից նույն վարչութ¬յուն են բերման ենթարկել ատամ¬նաբուժարանի աշխատակից Դավիթ Եդիգարյանին` ինչ-որ պար¬զա¬բանում¬ներ ստանալու համար։ Էդուարդ Զաքար¬յանին խնդրել է Դավիթին օգտակար լինել, նրան փոխանցել է իր այցեքարտը` հեռախո¬սա¬համար¬ներով։ Ժամը 12-ի սահ¬ման¬նե¬րում Էդուարդ Զաքար¬յանը զանգահարել է իրեն, խնդրել է հանդիպել ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Էդուարդը հայտնել է, որ Դավիթը կասկածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նար¬կոլոգիական հետազոտության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա Դա¬վիթը կզրկվի բժշկական գործու¬նեություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չու¬նենալու համար Դավիթը նրանց պետք է նույն օրվա մեջ տա 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։ Միաժամանակ, երբ Էդուարդը հե¬տաքրքրվել է Դավիթի վճարունակության հարցով, ինքը կասկածանք է հայտնել, թե Դավիթը նման գումար կարող է տալ։ Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է հանդիպել Դավիթի ընկերներին ու ծանոթ¬ներին` անհրաժեշտ գումար հայթայթելու և հավաքված գումարի չափի մասին իրեն հայտնելու նպատակով։ Որոշ ժամանակ անց Էդ.Զաքար¬յանը զանգել և հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանը ցանկանում է իր հետ խոսել, որից հետո Էդ.Զաքար¬յանի առաջարկով ինքը բարձրացել է վարչության 2-րդ հարկ, աշխա¬տասենյակներից մեկում առան¬ձին հաղորդակցվել Դ.Եդիգարյանի հետ։ Էդ.Զա¬քար¬յանի հետ կայացած այդ հեռա¬խոսազրույցից հաս¬կացել է, որ Դ.Եդիգարյանին արգելվում է իր հետ խոսելու նպատակով վարչության շենքից դուրս գալ։ Դավիթի քրոջ նշանածի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմանավորվել ու հան¬դիպել է ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչության մոտակայքում, նրան պատ¬մել է կատարվածի և կաշառքի պահանջի մասին։ Խաչատուրը ցանկություն է հայտնել անձամբ հանդիպել և զրուցել օպերլիազոր Էդուարդի հետ։ Զանգահարել է Էդուար¬դին, պայմանավորվել և Խաչատուրի հետ հան¬դիպել են նրան ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան վարչության շենքի մոտ։ Էդուարդ Զաքարյանը Խաչատուր Մա¬նուկ¬յանին հայտնել է, որ Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել թմրանյութ օգտա¬գոր¬ծե¬լու կաս¬կա¬ծանքով, եթե այդ հանգամանքը հաստատվի, վերջինս մեծ խնդիրներ կու¬նե¬նա, իսկ նրան պատասխանատվությունից և խնդիրներից ազատելու համար ան¬հրա¬ժեշտ է 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ։ Խաչատուրը խնդրել է գումարի չափն իջեցնել, սա¬կայն Էդուարդը չի համաձայնել։ Գումար ճարելու նպատակով Խաչատուրը զանգահարել է ծանոթներին, նրան¬ցից մեկին պատ¬մել է Դավիթի հետ կատարվածի մասին, ում ցուցումով Խա¬չա¬տու¬րի հետ ուղևորվել են Երևան-Աշտա¬րակ մայրուղում գտնվող խաղատուն, ինչ-որ տղա¬յից վերցրել 200.000 դրամ, հետո մեկնել են Արտա¬շատ, նույն «Նարեդենտ» ատամ¬նաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանից վերցրել են ևս 50.000 դրամ և վերադարձել են Երևան, որտեղ` «Հինգ Աստղ» կոչվող սրճարանում, հանդիպել են Դա¬վիթ Եդիգարյանին։ Խաչատուրն ու Դավիթը սրճարանից հեռացել են ինչ-որ տե¬ղից ևս 50.000 դրամ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ սրճարանում հանդիպել է իր ծանոթներից Կարեն Ղազանչյա¬նին, ում պատմել է Դավիթ Եդիգարյանին բեր¬ման ենթարկելու, նրանից կաշառք պա¬հան¬ջելու մասին մանրամասները։ Ժամը 23-ի սահ¬մաններում զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանը, հետաքրքրվել, թե արդյո՞ք Դավիթն ու Խաչատուրը գումարը ճարել են, պատաս¬խանել է, որ մի մասը ճարել են, գնա¬ցել են մյուս մասի հետևից։ Էդուարդն առաջարկել է գումարը լինելուն պես զան¬գա¬հարել իրեն։ Որոշ ժամանակ անց Խաչատուրն ու Դավիթը վերադարձել են սրճա¬րան, հայտնել, որ ընդամենը 300.000 դրամ ունեն։ Զանգահարել, այդ մասին տե¬ղեկացրել է Էդուարդ Զաքարյանին, ով հայտնել է, թե գումարը քիչ է, առաջարկել է ավելացնել։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 12-ի սահմաններում, Էդուարդ Զաքարյանը կրկին զանգա¬հարել է իրեն, հետաքրքրվել, թե գումարն ինչ եղավ։ Փորձել է հեռա¬խո¬սով ճշտել Խաչատուրից և Դավիթից, սակայն նրանք հեռախոսազանգերին չեն պա¬տասխանել։ Ժամը 16-ի սահմաններում Դավիթն ու Խաչատուրն այցելել են ատամ¬նաբուժարան, հայտնել, որ 400.000 դրամը նրանց մոտ է։ Զանգա¬հա¬րել ու այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդին, ով առաջարկել է գումարը վերցնել իր մոտ` նշելով, որ երե¬կոյան կասի, թե ինչ անել այն։ Էդուարդին տեղեկացրել է, որ Դա¬վիթն ու Խաչատուրը ցան¬կանում են անձամբ նրան տալ, միաժամանակ՝ հաս¬տա¬տապես համոզվել, որ Դավիթը հետագայում խնդիրներ չի ունենա։ Էդուարդի առա¬ջարկով՝ հեռախոսը փոխանցել է Դավիթին, ում Էդուարդը տվել է դրա վերա¬բեր¬յալ հավաստիացումներ։ Այդ ընթացքում ատամնա¬բուժարան են այցելել իր ծա¬նոթ¬ներ Կարեն Ղազանչյանը և Աշոտ Հարությունյանը, որոնց տեղեկացրել է Դա¬վի¬թի գործով Էդուարդ Զաքարյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության մասին։ Քիչ անց Էդուարդը զանգահարել է իրեն, խնդրել, որ գումարն ինքը տանի և թողնի «Պե¬գաս» բենզալցակայանում, սակայն հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց, առա¬ջարկել է հեռախոսը փոխանցել Աշոտ Հարությունյանին, որ Էդուարդը բա¬ցատրի, թե գումարն ուր տանի և ում մոտ թողնի։ Աշոտն իր հեռախոսով պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել է Էդուարդի հետ, սակայն հեռախոսազանգն ընդհատելուց հետո հայտնել է, որ նրա մեքենան անսարք է։ Աշոտն առաջարկել է գումարն Էդուարդ Զա¬քարյանի մատ¬նանշած վայր տեղափոխել Կարեն Ղազանչյանի ավտո¬մե¬քե¬նա¬յով, սակայն Կա¬րենը հրաժարվել է։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստի¬կա¬նության աշխա¬տա¬կիցներն ու բերման ենթարկել ոստիկանություն։ Գործով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանի ցուցմունքներով, համաձայն որոնց` 2012թ. օգոս¬տոսի 8-ին օպերատիվ ճանապարհով ճշտել է, որ Ֆուչիկի 19 հաս¬ցեում գործող ատամնա¬բու¬ժարանի բժիշկ Դավիթ Եդիգարյանն ապօրինի թմրա¬միջոց է պահում և օգտագործում, համա¬պա¬տաս¬խան զեկու¬ցագիր է գրել վար¬չու¬թյան պետի անվամբ։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահ¬ման¬ներում, բա¬ժան¬մունքի օպերլիազորներ Վահան Հակոբյանի և Գևորգ Գևորգյանի հետ Դավիթ Եդի¬գարյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու¬թ¬յուն, նախապատ¬րաս¬տել են նյութեր և վերջինիս տոքսիկաքիմիական փոր¬ձա¬քննու¬թ¬յան ենթարկելու նպատակով տա¬րել են Իսակովի պողոտայում գտնվող փոր¬ձա¬գի¬տա¬կան կենտրոն, այնուհետև բաց են թողել։ Դավիթ Եդիգարյանից կամ որևէ այլ անձից որպես կաշառք գումար չի պահանջել։ Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունք¬ներով՝ այն մասին, որ 2012թ. նո¬¬յեմ¬¬բե¬րի վերջերին հայտնաբերել է պոլիէթիլենային պարկ` կանաչ չոր զանգ¬վա¬¬ծով, ու մտա¬ծելով, որ այն «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց է` ծխելու եղա¬նակով օգտագործել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայ¬րից` Երևան քաղա¬քի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» անվամբ ատամ¬նա¬բուժարանից, ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիա¬զոր Էդուարդ Զաքարյանը, ով նույն ատամնա¬բու¬ժարանի աշ¬խա¬տակից Գևորգ Մար¬տի¬րոս¬¬յանի մտերիմն է, օպերլիազորներ Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հա¬կոբ¬յա¬նի հետ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որ¬տեղ տե¬ղ¬եկացել է, որ բերման է ենթարկվել թմրանյութ օգտա¬գոր¬ծե¬լու կաս¬կա¬ծան¬քով։ Թմրա¬նյութ օգտա¬գոր¬ծելու վերաբերյալ ոստիկան¬նե¬րի կաս¬կածները չի ընդունել, իրե¬նից վերցրել են բացատրություն և մատ¬¬նա¬հետ¬քեր, հայտնել են, որ ստուգման նպա¬տակով տանելու են նարկոլոգիական դիս¬պանսեր։ Այդ ընթացքում Գևորգ Մար¬տիրոսյանը զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանի հեռախոսահամարին, խոսել են իր գործի մասին, որից հետո Էդուարդ Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներ¬կա¬յու¬թ¬յամբ հայտ¬նել է իրեն, որ գործը որո¬շա¬կի բարդություն է ներկայանում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդ¬յունքում պարզվի, որ ինքը թմրանյութ է օգտագոր¬ծել, ապա իրեն կզրկեն բժշկական գործու¬նեութ¬յամբ զբաղվելու իրավունքից, իսկ ատամ¬նաբուժարանը մեծ տու¬գանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդուարդ Զաքար¬յա¬նի հետ զրուցել են առանձին աշխատասենյակում, որտեղ Էդուարդ Զաքարյանը հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դո¬լար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գևորգ Մարտիրոսյանի ծանո¬թու¬թ¬յան հանգամանքը՝ իր հարցը «կլուծեն» 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Առաջարկել է թույլ տալ զանգահարել ընկերներին` անհրաժեշտ գումար ճարելու համար, սակայն Էդուարդ Զաքարյանն առարկել է՝ հայտնելով, որ նման հարցերը հեռախոսով չեն լու¬ծում, միաժամանակ, հայտնել է, որ այդ հարցով հանդիպելու է իրենց ընդհանուր ծա¬¬նոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Որոշ ժամանակ անց Գևորգ Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյա¬նին, նրանք ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ հան¬դիպել են, որտեղ Էդուարդը գումարի պահանջը ներկայացրել է նրան։ Այդ մասին իրեն տեղեկացրել են ինչպես Էդուարդ Զաքար¬յանը, այնպես էլ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով Էդուարդի թույլտվությամբ ոստիկանության Երևան քա¬ղա¬քի վարչության շենքում հանդիպել է իրեն։ Գևորգը հայտնել է նաև, որ իր քրոջ նշա¬նա¬ծի` Խա¬չատուր Մանուկյանի հետ պայմա¬նա¬վոր¬վել է հանդիպել վարչության դիմաց` գու¬մարը հայթայթելու և հարցին լուծում տալու հա¬մար։ Դրանից հետո, կրկին Էդուարդ Զա¬քարյանի թույլտվությամբ, անհրա¬ժեշտ գումար հայթայթելու նպատակով իր բջջային հեռա¬խոսահամարից զանգահարել է ընկերներին, պար¬բերաբար կապ է պաշտպա¬նել Խաչատուր Մանուկյանի հետ, ով այդ ընթացքում ևս զբաղվում էր գումար հայ¬թայ¬թե¬լով։ Խաչատուրն անգամ առաջարկել է հարցի լուծման համար դիմել ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան ծանոթ աշխատակցի, սակայն Էդուարդ Զաքարյանը խոր¬հուրդ է տվել նման քայ¬լի չդիմել, այլապես՝ կարող է գործն օրինական ընթացք ստանալ և առաջացնել ծանր հետևանքներ։ Խաչատուր Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար ան¬հնար է հայթայթել, ինչի կապակցությամբ ինքը դիմել է Էդուարդ Զաքար¬յա¬նին, խնդրել կա¬շառքի գումարի չափն իջեցնել, սակայն վերջինս չի համաձայնել՝ նշելով, որ դա իրե¬նից կախված հարց չէ։ Անգամ զրույցներից մեկի ժամանակ Էդուարդին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են հայթայթել, խնդրել է բավարարվել դրանով, սակայն Էդուարդը կրկին չի համաձայնել։ Ժամը 18-ի սահման¬նե¬րում Էդուարդ Զաքարյանն ու Գևորգ Գևորգյանն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազ¬գա¬յին բյուրո, որտեղ հա¬մա¬պատասխան աշ¬խա¬տակիցներն իրենից վերցրել են մազի և մե¬զի փոր¬ձա¬նմուշ¬ներ։ Դրանից հետո Էդուարդ Զաքար¬յանն ու Գևորգ Գևորգյանը նույն ավտո¬մեքե¬նա¬յով իրեն տեղափոխել են մինչև «Արարատյան զանգված» կոչ¬վող թա¬ղամաս, որտեղ էլ իրեն «բաց են թողել»։ Ճանապարհին Էդուարդ Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ «ազատ արձակելու» դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը նրանց տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է, որ պահանջված գումարի չափը «նվա¬զեց¬վել» է Գևորգ Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պահին օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանն Էդուար¬դին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է տալու, սա¬կայն Էդուարդ Զաքարյանը պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը «զի¬ջել են»` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպեր¬լիա¬զոր Գևորգ Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պա¬հան¬ջե¬լու, ինչպես նաև՝ դրա չափի մասին։ Դրանից հետո «Հինգ աստղ» անվանմամբ սրճարանում հանդիպել է Գևորգ Մարտիրոս¬յանի և Խաչատուր Մանուկյանի հետ, որտեղ վերջիններից տեղեկացել է, որ պահանջվող գումարից նրանք կարո¬ղացել են հայթայթել ընդամենը 300.000 դրամ, որոշել են դրանից ավելի գումար չտալ ոստի¬կաններին։ Ավելի ուշ, Խաչատուր Մանուկյանի հետ որոշել են կատարվածի` կաշառք պա¬հանջելու մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին, դիմել են ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան ներքին անվտանգության վար¬չութ¬յուն, որտեղ հանցագործության մասին հա¬ղոր¬դում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել կաշառքի միջ¬նորդ Գևորգ Մարտի¬րոս¬յա¬նին։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին ձեռնարկված օպերատիվ հետախուզական միջո¬ցա¬ռումների շրջա¬նակներում «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում հանդիպել են Գևորգ Մարտիրոսյանին, նրան հայտ¬¬¬նել, որ Էդուարդ Զաքարյանին կարող են տալ ըն¬դա¬մենը 400.000 դրամ` ոչ ավել։ Գևորգ Մար¬տի¬րոսյանն ի վերջո համաձայ¬նու¬թ¬յան է եկել Էդուարդ Զաքարյանի հետ` 400.000 դրամի վերա¬բեր¬յալ, ինչը վերջինս առա¬ջարկել է թողնել Գևորգ Մարտիրոսյանի մոտ։ Պատրաս¬տա¬կա¬մություն է հայտ¬նել անձամբ հանդիպել Էդուարդին` գումարն առձեռն տալ նրան, սակայն Էդուար¬դը չի համա¬ձայնել իրենից անձամբ վերցնել այն, այլ Գևորգ Մար¬տի¬րոս¬յա¬նին առաջարկել է գումարը թողնել «Պեգաս» անվանմամբ բենզալցակայանում, մինչ¬դեռ գումարը չեն հասցրել փոխանցել Էդուարդ Զաքարյանի մատնանշած վայր, քա¬նի որ տվյալ վայրից բերման են ենթարկվել ոստի¬կանություն։ Վկա Խաչատուր Մանուկյանի, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունք¬ներով՝ այն մասին, որ նշանածի եղբոր` Դավիթ Եդիգարյանի աշխատանքի վայրում` «Նարեդենտ» ատամ¬նաբու¬ժա¬րան այցելելու նպատակով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11.30-ի սահմաններում, զան¬գա¬¬հարել է նրան։ Վերջինս հայտնել է, որ դեպք է պատահել, առաջարկել է զան¬գահարել նույն ատամ¬¬¬նաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով կբացատրի, թե ինչ է պատահել։ Զանգահարել և Գևորգից տեղեկացել է, որ «մա¬րի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով նույն օրը Դավիթը բեր¬ման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չութ¬յուն։ Պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել ու Գևորգի հետ հանդիպել են նույն վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Գևորգը հայտնել է, որ Դավիթին բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկը նրա մտե¬րիմ¬ներից է, ով «գործը փակելու» համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրան¬քով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել նույն վարչության օպեր¬լիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, ով հայտնել է, թե Դավիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ էլ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել։ Էդուարդը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում նրան տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող ճարել, Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպա¬տա¬կով առա¬ջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդուարդը խոր¬հուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, քանի որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրի¬¬նական ըն¬թացք, և Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զան¬գա¬հ¬արել է Դա¬վի¬թի բջջային հեռախոսահամարին, ում նույնպես առա¬ջար¬կել է դի¬մել ծանոթ ոստի¬կա¬նի օգնությանը, սակայն Դավիթն առարկել է` հիմնվելով Էդուարդ Զաքարյանի՝ գոր¬ծը բարդանալու վերաբերյալ նախա¬զգու¬շաց¬մանը։ Անհրա¬ժեշտ գումար փնտրե¬լու նպատակով զանգահարել ու Գևորգի հետ 3-րդ մասի թաղամասում հանդիպել է իր ու Դավիթի ընդհանուր ծանոթ Արմեն Դարբինյանին, նրան պատմել եղելու¬թ¬յու¬նը։ Արմենը, զարմանալով պահանջվող կաշառքի չափից, խորհուրդ է տվել դիմել ծա¬նոթների` հարցը լուծելու համար։ Կրկին զանգահարել է Դավիթին` ծանոթ ոստի¬կա¬նի դիմելու համար նրա համաձայնություն ստանալու համար, սակայն Դավիթը պնդել է, որ նման քայլի չդիմեն` վախենալով Էդուարդ Զաքարյանի խոսքերից։ Քա¬նի որ Արմենը գումար չի ունեցել, հեռախոսով գումար է խնդրել ընկերոջից, ինքն ու Գևորգը Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» կազինոյի մոտ հան¬դիպել են Արմենի ընկերոջը` Գուրգեն Սարգսյանին, ով իրենց տվել է 200.000 դրամ, սակայն նրան չեն հայտնել, թե ինչ նպատակով են վերցնում գումարը։ Այդ ողջ ընթացքում, քանի որ բավականին ժամանակ էր անցել, էդուարդ Զաքարյանը պար¬բերաբար զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանի հեռա¬խո¬սահամարին, հե¬տա¬քրքրվել, թե պահանջված գու¬մարն ինչ եղավ, ինչու են ուշանում։ Ժամը 17-ի սահմ¬աններում Էդուարդը կրկին զանգահարել է Գևորգի հեռախոսահամարին, հայտնել, որ Դավիթին պետք է տանեն նարկոլոգիական հե¬տա¬զո¬տության, որից հետո բաց կթող¬նեն։ Դրանից հետո մեկնել է Արտաշատ, հան¬դի¬պել Դավիթի գործընկեր` «Նա¬րե¬դենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրի¬գորյանին, ում պատմել է Դա¬վիթի հետ կատարվածի և ոստիկանների կողմից պա¬հանջված կաշառքի մասին, Լիլիթն իրեն տվել է 50.000 դրամ։ Վերադառնալով Երևան «Հինգ Աստղ» անվանմամբ սրճարանում հանդիպել է Գևորգ Մար¬տի¬րոս¬յանի և Դավիթ Եդիգարյանի հետ։ Վեր¬ջինս պատմել է, որ օպերլիազորներ Էդուարդ Զա¬քարյանը և Գևորգ Գևորգյանը նրան ազատ են արձակել պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հաս¬կանալով, որ շորթման զոհ են դառնում, Դա¬վի¬թի հետ ներկայացել են ոստի¬կա¬նու¬թյան ներքին անվտանգության վարչություն, որ¬տեղ Դավիթը հանցագործության մա¬սին համա¬պա¬տասխան հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել Գևորգ Մար¬տիրոսյանին։ Նույն օրն արդեն ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում¬նե¬¬րի շրջանա¬կում վերադարձել են «Հինգ Աստղ» սրճարան, որտեղ Գևորգին խնդրել են զանգահարել Էդուարդին ու հայտ¬նել, որ 400.000 դրամից ավել գումար չեն կա¬րող տալ, Գևորգը կատարել է նրանց խնդրանքը, ինչին Էդուարդ Զաքարյանը հա¬մա¬ձայնել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 15-ի սահմաններում, «Նարեդենտ» ատամ¬նա¬բուժա¬րանում Դավիթի հետ հանդիպել են Գևորգ Մարտիրոսյանին, նրան հայտնել, որ խոստացված 400.000 դրամն իրենց մոտ է։ Գևորգը զանգահարել ու այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Զաքար¬յա¬նին, ով առաջարկել է գումարը թողնել Գևոր¬գի մոտ։ Գևորգը չի համաձայնել գումարը վերցնել, իսկ իրենք առաջարկել են այն անձամբ տալ Էդուարդ Զաքարյանին։ Գևորգը կրկին զանգահարել է Էդուար¬¬դին, սակայն վերջինս հրաժարվել է իրենցից անձամբ գումար վերցնել, առաջարկել է գումարը թողնել «Պեգաս» կոչվող բենզալցակայանում։ Դրանից հետո դուրս են եկել ատամ¬նա¬բու¬ժա¬րանից, որտեղ Գևորգ Մարտիրոսյանը ծանոթների` Կարեն Ղա¬զանչ¬յանի և Աշոտ Հովհան¬նիսյա¬նի հետ քննարկել է, թե գումարն ով պետք է տա¬նի Էդուարդի մատնանշած բենզալցա¬կայան, սակայն դա չի կատարվել, քանի որ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները, Գևորգին, Աշոտին և Կարե¬նին բեր¬ման են ենթարկել ոստիկանություն ( այն Դատարանում ամբող¬ջութ¬յամբ հրապարակվել և հետազոտվել է)։ Վկա Աշոտ Հարությունյանի, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքներով` այն մասին, որ անձնական ֆինան¬սական հարցերի շուրջ այլ անձանց հետ հանդիպելու և դրանք լուծելու համար 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին հանդիպել է մանկության ըն¬կե¬րոջ` Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատանքի վայրի` «Նարեդենտ» ատամնաբու¬ժա¬րա¬նի դիմաց, խնդրել միասին գնալ այդ հան¬դիպմանը։ Վերջինս հրաժարվել է միանալ իրեն` պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմբերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու¬թյան աշ¬խա¬տակիցները` իրենց ընդհանուր ծանոթ Էդուարդ Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցությամբ, թմրա¬նյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամ¬նա¬բուժարանից ոստի¬կանություն են բերման ենթարկել նրա գործընկերոջը` Դավիթ Եդի¬գար¬յանին։ Գևորգը հայտնել է, որ նրա միջնորդությամբ Էդուարդը խոստացել էր «փակել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետա¬գա¬յում նրանք սակարկել ու պայմանա¬վոր¬վել էին Էդուարդին տալ 400.000 դրամ։ Իր հետ հան¬դիպման չգնալու հանգամանքը Գևորգը պատ¬ճառաբանել է նրանով, որ սպա¬սում է Դավիթ Եդիգարյանին, ով պահանջված գումարը պետք է բերի ատամ¬նա¬բու¬ժա¬րան, և փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Պայմանավորվել ու հանդիպման է գնացել իր մյուս ընկերոջ` Կարեն Ղա¬զանչ¬յանի հետ, այնուհետև միասին վերադարձել են ատամնաբուժարան, որտեղ հան¬դիպել են Դավիթ Եդիգարյանին և Խաչատուր Մանուկյանին։ Վերջիններս Գևորգ Մարտիրոսյանի հետ դուրս են եկել, իսկ Կարենն իրեն հարցրել է, թե ինչով է ավարտվել Դավիթի հետ կապված «պատմությունը», հայտնել է, որ Գևորգի միջո¬ցով Էդուարդի հետ համաձայնության են եկել Դավիթին քրեական պատասխա¬նատվու¬թյունից ազատելու համար Էդուարդին տալ 400.000 դրամ կաշառք։ Քիչ անց Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են ատամնաբուժարան, իսկ ինքն ու Կարենը Գևորգի հրա¬վերով դուրս են եկել այնտեղից։ Ատամնաբուժարանի դիմաց Գևորգն իրեն խնդրել է հեռախոսով պայմ¬ա¬նա¬վոր¬¬վել Էդուարդի հետ ու Դավիթի հետ կաշառքի գումարը տանել նրան։ Գևորգի բջջա¬յին հեռախոսա¬հա¬մարով խոսել է Էդուարդի հետ, վերջինիս առաջարկով պայ¬մա¬նավորվել են գումարը տանել և թող¬նել քիչ հեռու գտնվող «Պեգաս» անվանմամբ բեն¬զալցակայանում։ Քանի որ իր ավտոմեքենան սարքին չի եղել, առաջարկել է գու¬մա¬րը բենզալցակայան տանել Կարենի ավտոմեքենայով, սակայն վերջինս հրա¬ժար¬վել է` պատճառաբանելով, որ գործ չունի։ Քննարկել են, թե ինչ միջոցով գումարը տանեն Էդուարդ Զաքար¬յանի մատ¬նա¬նշած վայր, սակայն այն այդպես էլ չեն տարել, քանի որ խո¬սակցության ընթացքում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոստի¬կա¬նություն ներքին անվտանգության վարչություն։ Վկա Կարեն Ղազանչյանի ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել են «Հինգ աստղ» կոչվող սրճա¬րան` համակուր¬սեցիների հետ հանդիպման։ Ճանապարհին իր 094-313040 հեռախոսահամարին է զանգահարել վա¬ղե¬մի ծա¬նոթ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ում հետ պայմանավորվել և հանդիպել են նույն սրճարանում։ Վեր¬ջինս պատմել է, որ նույն օրը ատամնա¬բու¬ժա¬րա¬նից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակից¬ները, իրենց ընդհա¬նուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդուարդ Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցու¬թ¬յամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության նույն վարչություն են բերման ենթարկել նրա գործընկեր, ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին, ում քրեա¬կան պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յան չենթարկելու համար Էդուարդը նրա միջ¬նոր¬դու¬թ¬յամբ պահանջել էր 3.000 ԱՄՆ դո¬լար, սակայն այն սակարկել և պայմանավորվել էին Էդուարդին տալ 600.000 դրամ։ Գու¬մարի իջե¬ցու¬մը կատարվել էր Գևորգ Մարտիրոսյանի միջամտության արդյուն¬քում։ Որոշ ժամանակ անց սրճա¬րան են եկել Դավիթ Եդիգարյանն ու Խաչատուր Մանուկ¬յանը, իսկ ինքն ընկերոջ հետ հեռացել է։ Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15-ի սահմաններում, իրեն զանգա¬հա¬րել է ընկերը` Աշոտ Հարությունյանը, ում հետ հանդիպել են «Նարեդենտ» ատամ¬նա¬բուժարանի դիմաց։ Աշոտի խնդրան¬քով՝ վերջինիս անձնական ֆինանսա¬կան հարցերի կապակցությամբ միասին հանդիպել են ինչ-որ ան¬ձանց, այնուհետև վերա¬դարձել նույն ատամնաբուժարան։ Մտնելով ներս՝ նկատել է Գևորգ Մարտի¬րոս¬յանին, Դավիթ Եդիգարյանին և Խաչատուր Մանուկյանին, ովքեր այդ պահին դուրս են եկել սենյակից։ Աշոտից հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դավիթ Եդի¬գար¬յանի հետ կատարված «պատմությունը», Աշոտը հայտնել է, որ Գևորգի միջ¬նոր¬դու¬թյամբ Էդուարդ Զաքարյանի հետ պայմա¬նավորվել են վերջինիս տալ 400.000 դրամ կաշառք` Դավիթին քրեական պատասխանատ¬վութ¬յան չենթարկելու համար։ Քիչ անց Գևորգը, Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են սենյակ, ինքն ու Աշոտը Գևոր¬գի առաջարկով դուրս են եկել ատամնաբուժարանից։ Դրսում Գևորգը բջջային հեռա¬խոսահամարով զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանին, հեռախոսը փոխանցել է Աշոտին՝ խնդրելով պայմանավորվել Էդուարդի հետ և պահանջված գումարը փո¬խան¬ցել նրա մատնանշած վայր։ Աշոտը Գևորգի հեռախոսահամարով խոսել է Էդուար¬դի հետ, պայմա¬նա¬վորվել են, որ Աշոտն այդ գումարը տանի և թողնի «Պե¬գաս» անվանմամբ բենզալցա¬կայանում։ Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Աշո¬տը հայտնել է, որ նրա ավտոմեքենան սարքին չէ, Գևորգն առաջարկել է գու¬մարն իր ավտոմե¬քե¬նա¬յով տանել, ինքը, տեղյակ լինելով արարքի հակաօրի¬նա¬կա¬նության մասին, հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց։ Ցանկացել է հեռանալ, սա¬կայն ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել իրենց։ Վկա Արման Մացակյանի ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ոս¬տի¬կանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիա¬զոր։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին զբաղվել է իր աշխատանքային պարտակա¬նություն¬նե¬րի կատարմամբ։ Տեղյակ չի եղել, թե նշված օրը բա¬ժանմունքի գործընկերները կոնկրետ ինչ աշխատանքով են զբաղված եղել, ժամը 15-ի սահ¬մաններում բաժան¬մուն¬քի պետ Վաղինակ Վարդանյանը հանձնարարել է Դավիթ Եդիգարյանի վերա¬¬բեր¬յալ նախապատրաստել նյութեր։ Տեղյակ չի եղել, թե Դավիթ Եդիգարյանին երբ են բերման ենթարկել, հանձնարարված ժամով կազմել է բերման ենթարկելու արձա¬նա¬գրությունը, այնուհետև լրացրել է անձնական խուզարկության արձանա¬գրու¬թ¬յունը, նշված 2 արձանագրություններին մաս¬նակից է եղել օպերլիազոր Էդուարդ Զա¬քար¬յանը, ով ստորագրել է համապատասխան արձա¬նագրութ¬յունները, որից հե¬տո Դավիթ Եդիգարյանից վերցրել է բացատրություն, որոշումներ է գրել դատա¬քիմիա¬կան փորձաքննության և նմուշներ ստանալու մասին, ինչպես նաև կազմել է ար¬ձա¬նագրություն փորձանմուշ ստանալու մասին, այդ ամբողջ փաթեթն հանձնել է օպեր¬լիազորներ Գևորգ Գևորգյանին և Էդուարդ Զաքարյանին, վերջիններս էլ իրենց ավտոմեքենայով Դավիթ Եդիգարյանին տեղափոխել են փորձաքննու¬թյուն¬ների ազգային բյուրո։ Վկա Վահան Հակոբյանի ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքում որպես ավագ օպերլիազոր։ 2012թ. դեկ¬տեմ¬բերի 12-ին՝ առավոտյան ժամը 10-ից 11-ն ըն¬կած ժամանակահատվածում, բաժանմունքի օպերլիազորներ Էդուարդ Զաքարյանի և Գևորգ Գևորգյանի հետ, Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբու¬ժա¬րա¬նից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարարությամբ բերման են են¬թար¬կել ատամ¬նա¬բույժ Դավիթ Եդիգարյանին՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկա¬ծան¬քով։ Հետագայում զբաղվել է իր գործերով և տեղեկություն չունի Դավիթ Եդիգար¬յանի մասին։ Խաչատուր Մանուկյանի կողմից կաշառքի գումար հայթայթելու հանգամանքը նախաքննա¬կան մարմինն հաստատված է համարել նաև վկաներ Արմեն Դարբինյանի, Գուրգեն Սարգսյանի և Լիլիթ Գրի¬գորյանի ցուցմունքներով. Այսպես, վկա Արմեն Դարբինյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 14-ի սահմաններում իր 098-264646 հեռախոսահամարով զրույց է ունե¬ցել Դավիթ Եդի¬գար¬յանի հետ ու վերջինիս խնդրանքով հանդիպել է Խաչատուր Մա¬նուկյանին և Գևորգ Մարտիրոս¬յա¬նին, ովքեր հայտնել են, որ Դավիթ Եդի¬¬գար¬յա¬նին թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով բեր¬ման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչություն։ Նրան պատասխանատվության չեն¬թար¬կելու համար ոստիկանության աշխատակիցները, որպես կաշառք բավականին մեծ գու¬մար են պահանջում, թե կոնկրետ որքան՝ չի հիշում, զանգահարել է ընկերո¬ջը՝ Գուրգեն Սարգսյանին, ով աշխա¬տում է Աշտարակի ձորում գտնվող «Գոլդեն Փա¬լաս» խա¬ղատանը, Խաչատուր Մանուկ¬յանին և Գևորգ Մարտիրոսյանին ուղար¬կել է նշված խաղատուն, որտեղ Գուրգեն Սարգսյանից վերցրել են նրա մոտ եղած իր 200.000 ՀՀ դրամ գումարը։ Վկա Գուրգեն Սարգսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին գտնվել է աշ¬խա¬տա¬վայրում՝ Աշտարակի ձորի «Գոլդեն Փալաս» խաղատանը, երբ իր 055-090523 հեռախո¬սա¬համարին զանգահարել է ընկեր Արմեն Դարբինյանը, հետաքրքրվել, թե արդյոք ինքը կարող է վերադարձնել 200.000 ՀՀ դրամ պարտքը, դրական պատասխան ստանալով` խնդրել է այդ գումարը փոխանցել քիչ հետո իրեն մոտեցող մի անձի, որը նա ժամը 17-ի սահմաններում կատարել է։ Երեկոյան հանդիպել է Արմենին, ով պատմել է, որ ընկերոջը տարել էին ոստիկանություն, և նրան ազատ արձակելու համար գու¬մար էր հար¬կավոր։ Վկա Լիլիթ Գրիգորյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահ¬ման¬նե¬րում, ատամնաբուժարան են եկել ոստիկանության երեք աշխատակից¬ներ, որոնց բակում դիմավորել է բժիշկ Գևորգ Մարտիրոսյանը։ Ներս մտնելով՝ նրանք հարցրել են նույն կլինի¬կայի մյուս բժիշկ Դավիթ Եդիգարյանին։ Վերջինս մոտեցել է նրանց, և առանձին զրուցելուց հետո ոստիկանները նրան տարել են։ Գևորգից տեղեկացել է, որ Դավիթին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կանության Երևան քաղաքի վարչու¬թ¬յուն։ Տեղեկացել է նաև, որ ոստիկաններից մեկը, ում անունը «Էդուլ» է, Դավիթի ընկերն է, և տեղյակ է պահելու Դավիթին տանելու պատճառների մասին։ Դրա¬նից մոտ կես ժամ անց Գևորգը դուրս է եկել ատամնաբուժարանից` հայտնելով, որ իր ծանոթ ոստիկանը Դավիթի հարցով նրան կանչում է ոստիկանություն։ Ժամը 17-ի սահ¬մաններում իր բջջային 055-799500 հեռախո¬սահամարին է զանգահարել Դավիթի ընկերներից Խաչատուրը, ով, իր տեղը ճշտելով, շտապ հանդիպում է խնդրել։ Ժամը 20-ի սահմաններում Խաչատուրը գնացել է Արտաշատ քաղաք, հանդիպել է, խնդրել պարտքով գումար տալ՝ ոստիկանությունում Դավիթի գործերի համար։ 30.000 դրամը հայրիկից է վերցրել, իսկ 20.000 իր մոտից դնելով՝ լրացրել և Խաչատուրին տվել է ընդհանուր՝ 50.000 դրամ։ Հաջորդ օրը՝ ժամը 16-ի սահմաններում, կլինիկա են եկել Դավիթը և Խաչատուրը, ովքեր առանձին զրուցել են Գևորգի հետ։ Նրանց պահվածքից և հեռախոսով անընդմեջ խո¬սելուց զգացել է, որ խառնված են։ Որոշ ժամանակ անց ատամնաբուժարան են մտել ոստիկա¬նութ¬յան աշխա¬տակիցներ, ովքեր Դավիթին, Գևորգին և Խաչատուրին տա¬րել են ոստիկանության բաժին։ Հետագայում, հեռուստալուրերից տեղեկացել է, որ ոս¬տի¬կա¬նության աշխատակիցները Դ.Եդիգարյանին պատաս¬խա¬նատվության չենթարկելու հա¬մար 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք են պա¬հանջել։ Ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին, Վաղինակ Վարդանյանին, Գևորգ Գևորգ¬յանին և Գևորգ Մարտիրոսյանին առաջադրված մեղադրանքները նախաքննական մարմինն հիմնավոր¬ված է համարել նաև` Որպես ապացույց ճանաչած` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդ¬հա¬նուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա արտաքին և ներքին դիտում, կա¬շառք տա¬լու կամ կա¬շառք ստա¬նալու նմանակում օպերատիվ հետախուզական մի¬ջո¬¬ցառումներ իրա¬կա¬նաց¬նելու վերաբերյալ ձայնագրությունների (լա¬զերային սկավառակի) առկայությամբ և դրա զննության արձա¬նագրությամբ, համաձայն որոնց ` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին Խաչատուր Մանուկյանի, Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի միջև «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում և բա¬կում տեղի ունեցած խոսակ¬ցության ընթացքում վերջիններս քննարկել են, թե ինչ եղա¬նակով պետք է գումարը փոխան¬ցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Սկզբում առա¬ջար¬կել են փոխանցել Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով, սա¬կայն վերջինս հրա¬ժար¬վել է։ Զրույ¬ցի ընթացքում Գևորգ Մարտիրոսյանը մի քանի անգամ հեռախո¬սա¬զանգեր է կա¬տարել Էդուարդ Զաքարյանին, իսկ մեկ անգամ հեռախոսը փոխանցել է Դավիթ Եդի¬գարյանին։ Հերթական հեռախոսազրույցներից մեկի ժամանակ Գևորգ Մար¬տի¬րոս¬յանը վստա¬հեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, և անհանգստանալու ոչինչ չկա, որից հետո Դավիթ Եդիգարյանին ու Խաչատուր Մանուկյանին հայտնել է, որ Էդ.Զաքարյանը հրաժարվում է գումարն անձամբ վերցնել, առաջարկել է այն թողնել բենզալցա¬կա¬յա¬նում։ Դուրս են եկել կլինիկալից, քիչ անց նրանց են մոտեցել նաև Աշոտ Հա¬րութ¬յունյանն ու Կարեն Ղազանչյանը։ Գևորգ Մարտիրոս¬յանը շարունակել է զրուցել հե¬ռա¬խոսով, հետո հեռախոսը փոխանցել է Աշոտ Հարությունյանին։ Որպես ապացույց ճանաչած` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬¬րի ընդ¬հանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա հեռախոսային խոսակցությունների վե¬րա¬հսկում օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու վերաբերյալ կատարված գաղտ¬նալսումների (լազերային սկավառակի) առկայությամբ և դրա զննման արձանագրությամբ, համա¬ձայն որոնց ` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։08-ին, Դավիթ Եդիգարյանն իր շահա¬գոր¬ծած 093-020178 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գևորգ Մար¬տի¬րոս¬յանի շա¬հա¬գործած 098-880784 հեռախոսա¬հա¬մարին և ունեցել հետևյալ հեռա¬խոսա¬զրույցը (բառացի). Դ.Եդիգարյան. «Ախպե՛ր, խոսացի՞ր»։ Գ.Մար¬տի¬րոսյան. « Չէ՛, ախպե՛ր, ասում ա, վեկալեք, էկեք-տեսեք իրար, հաստատ փողը կա, զան¬գեք ինձի»։ Դ.Եդիգարյան. «Այսի՞նքն, գամ քեզի տենա՞մ։ Հա՛, լա՛վ, ախպե՛րս։ Հեսա մի հատ տե¬նամ՝ ինչ ենք անում, զանգեմ քեզ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, արեք, ախպե՛ր, իրար հետ կտանենք, դուք ձեր ձեռով կտաք, կպրծնեք, էլի, էդ փողից։ Հորս արև, ես չեմ ուզում ոչ մի բանի մեջ խառնվեմ»։ Դ.Եդիգարյան. «Լավ»։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։58-ին, Գևորգ Մարտիրոսյանն իր շա¬հա¬¬գոր¬ծած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանի շա¬հա¬գործած 094-000607 հեռա¬խոսահամարին և ունեցել են հետևյալ հեռա¬խո¬սազրույցը (բառացի). Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, հլը մի վայրկյան, ախպե՛ր, եկել ա էդ մարդը փողով, էդ չորս մանեթը ձեռն ա»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, հա՛, վոբշմ, պահի մոտդ ես քեզ կասեմ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ, լսի, ինչ ա ասում, ասում ա, ես ուզում եմ մի հատ իրան տե¬նամ, իրան երկու հատ հարց ունեմ ես տալու, կարող ա՞ էդքանից հետո ինձ էլի անհանգստացնող լինի»։ Է.Զաքարյան. «Ասա, ինքն ասել ա հարույր տոկոսով չէ։ Դու էդի վեկալ պահի քո մոտ, ես իրիկունը կզանգեմ քեզ, կտենամ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Է.Զաքարյան. «Եղա՛վ, ասա ինքը քեզ ասում ա հարյուր տոկոսով չէ, արխային եղի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Տամ հեռախոսով իրան ասա, թող խիղճը հանգիստ լինի»։ Է.Զաքարյան. «Տու՛ր»։ Գևորգ Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Դավիթ Եդիգարյանին. Է.Զաքարյան. «Դավի՛թ, ապե՛, ես շատ բան չանեմ, դու լրիվ արխային եղի, եթե հան¬¬կարծ մի բան կլինի, ես, իմացի, կամ, դու արխային, հաստատ չի լինի ոչ մի բան»։ Դ.Եդիգարյան. «Ի՞նչ ա արվում, ի՞նչ չի արվում»։ Է.Զաքարյան. «Դե, ես Գևորին ասեցի, ախպե՛րս, դուք ըտենց արեք, մենք կտենանք իրար էս քանի օրը, կխոսանք»։ Դ.Եդիգարյան. «Ե՞րբ կարաս դու մոտավոր էսօր ինձ տենաս»։ Է.Զաքարյան. «Ապե՛ր, էսօր կարող ա չգիտեմ, ախպեր ջան, չեմ կարա ասեմ, էդ բան արա, Գևորը քեզ կասի, բայց լրիվ նորմալ ա, դու էդի թող Գևորի մոտ, բան կա¬նեմ հետո»։ Դ.Եդիգարյան- Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Դրանից անմիջապես հետո` ժամը 16։03-ին, Էդուարդ Զաքարյանն իր շահա¬գոր¬ծած հեռա¬խո¬սա¬համարից զանգահարել է օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի շահագործած 077-704070 հեռա¬խո¬սահամարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը (բառացի. Է.Զաքարյան. «Գև՛, բա ի՞նչ կա, ի՞նչ եք անում»։ Գ.Գևորգյան. «Նստած ենք, հլը, ախպե՛ր, սպասում ենք»։ Է.Զաքարյան. «Էն տղեքին թողի՞ն»։ Գ.Գևորգյան. «Չէ՛»։ Է.Զաքարյան. «Արա՛, լավ, ասա, հո դուք աննորմալ չե՞ք»։ Է.Զաքարյան. «Էն մոմենտն եղավ, դե, Վաղոն ըտեղ չի՞»։ Գ.Գևորգյան. «Ո՞րն եղավ»։ Է.Զաքարյան. «Է՛ն»։ Գ.Գևորգյան. «Ըլա՞վ»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, թողել եմ Գևորիկի մոտ»։ Գ.Գևորգյան. «Ինչքա՞ն»։ Է.Զաքարյան. «Էտի, Չորս, որ ասում էի»։ Գ.Գևորգյան. «Բա՛, չասիր, այ, ք.... տունդ»։ Է.Զաքարյան. «Չորս հատ, էլի, ախպե՛րս, կանֆետից»։ Գ.Գևորգյան. «Հա, բա, չասի՞ր, որ չորս հատ չէր, այ..»։ Է.Զաքարյան. «Դե էլ ի՞նչ ասեմ, պրծնեմ էսքանից հետո, ախպե՛ր, իրանց մերն էլ.....»։ Գ.Գևորգյան. «Դե էդ էլ վեկալ։ Հա՛, պիտի զանգես, ասե՛ս, ճի՛շտ ա»։ Է.Զաքարյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, լավ»։ Գ.Գևորգյան. «Լավ, հեսա էկավ Վարդանյանը։ Դո՞ւ ես զանգում իրան»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛»։ Այնուհետև` ժամը 16։07-ին, Էդուարդ Զա¬քարյանն իր շահագործած հեռա¬խո¬սա¬համարից զանգահարել է ղեկավարի` Վաղինակ Վարդանյանի շահագործած 094-939399 հե¬ռա¬խոսահա¬մա¬րին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը (բառացի). Վ.Վարդանյան. «Հա՛, Էդո՛»։ Է.Զաքարյան. «Վարդանյան, վերցրեցի էդ թուղթը, ասեց 5-6-ին կգաս, կվերցնես»։ Վ.Վարդանյան. «Դե՛ վսյո, մի հատ տես՝ ինչ ես անում, հինգն անց կեսի կողմերը գնա, վերցրու»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, էն մոմենտն էլ էղավ, Վարդանյա՛ն, էդ էր, որ ասում էի»։ Վ.Վարդանյան. «Ո՞րը»։ Է.Զաքարյան. «Էն չորս հատինը, չորրորդ մասիվ»։ Վ.Վարդանյան. «Էդքա՞ն էղավ»։ Է.Զաքարյան. «Էտ էլ որ էղավ, Վարդանյա՛ն, իմ արև, պատկերացրու, թե իրոք ես բան չեմ»։ Վ.Վարդանյան. «Լա՛վ, վեկալե՞լ ես»։ Է.Զաքարյան. «Չէ՛, մոտն ա հլը էն Գևորիկի։ Վ.Վարդանյան. «Հլը սպասի, կասեմ, մի րոպե, կասեմ»։ Նշված օրը` ժամը 16.34-ին, Էդուարդ Զա¬քարյանն իր շահագործած հեռա¬խո¬սա¬¬համարից զան¬գահարել է Գևորգ Մարտիրոս¬յանին և ունեցել հետևյալ հե¬ռախոսազրույցը(բառացի). Է.Զաքարյան. «Ապե՛ր, տար թող կալոնկեն»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ու՞մ մոտ»։ Է.Զա¬քար¬յան. «Աշխատողի` Աբոյի կամ Էդոյի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Է.Զաքարյան. «Նոր¬մալ ա, չէ՞, Գևոր»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Բան չկա, սաղ նորմալ ա»։ Է.Զաքարյան. «Ար¬խա¬յին լինե՞մ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Պրինցիպի, ես արխային եմ»։ Է.Զաքարյան. «Էթե դու ար¬խա¬յին ես, տա՛ր, թո՛ղ կալոնկեն»։ Դրանից հետո` ժամը 16։42-ին, Գևորգ Մար¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 098-880784 հեռա¬խո¬սահամարից զանգահարել է Էդուարդ Զա¬քարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսա¬հա¬մա¬րին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը(բառացի). Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛ր, ասում ա, ես ոչ մեկի փող չեմ տալիս։ Ես կտենամ իրան կտամ, ես էլ իրա հետ մի հատ կխոսամ, որ սիրտս հանգիստ էթամ տուն»։ Է.Զաքարյան. «Հաաա, է՞դ տիպի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛»։ Է.Զաքարյան. «Ասա, ուրեմն, ապե՛, կ...... կերաք, չկա, վոբշեմ, չի լինում էդ բանը»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Տենց էլ ասե՞մ»։ Է.Զաքարյան. «Էթե քեզ չի ուզում տա, ասա՛, ինքը, մոռացի, քեզնից տենց դվիժենի անի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ապե ՛ր»։ Է.Զաքարյան. «Էղավ, ես, ասա ինքը քեզ ասել ա՝ որը ոնց»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Է.Զաքարյան. «Ջոգի՞ր։ Ասա՛, ինքը քեզ ասել ա, ասա, եթե տենց չես անում, ուրեմն գնա, վաբշե, քո հերն էլ անիծած։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Քիչ անց` ժամը 16.47-ին, Գևորգ Մար¬¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսա¬հա¬¬մարից կրկին զանգահարել է Էդուարդ Զա¬քարյանի շահագործած 094-000607 հեռա¬խո¬սահա¬մարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը(բառացի). Է.Զաքարյան. «Ալո՛»։ Գ.Մար¬տիրոսյան. «Ախպե՛ր, մի վայրկյան»։ Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Աշոտ Հարությունյանին. Ա.Հարությունյան. «Է՞դ»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛»։ Ա.Հարությունյան. «Բարլուս, ախպե՛րս»։ Է.Զաքարյան. «Բար լո՞ւս...» Ա.Հարությունյան. «Ո՞նց ես։ Փու՛չն ա»։ Է.Զա¬քար¬յան. «Հաա՜ա, ապե՛ր»։ Ա.Հարությունյան. «Ախպե՛ր, ստեղ Գևը գործ ա անում, ինչ, ասում ա, էս տղու հետ, ասումա, տանեմ, թողեմ ըտեղ։ Ո՞ւմ պտի տանք»։ Է.Զաքարյան. «Բանին, ապե՛ր, տար տուր»։ Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես տանեմ ձեր տուն կամ խանութ»։ Է.Զաքարյան. «Չէ՛, չէ՛, չէ՛... Տար տուր կալոնկեն, ապե՛ր»։ Ա.Հարությունյան. «Ով ուզում լինի՞ աշխա¬տող¬նե¬րից»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛։ Էդոն կամ Աբոն պտի ըլնի, է՛լի»։ Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես ընդուց զանգեմ, տամ, դու ասա»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, ախպե՛ր, էլ զանգել պետք չի կամ զան¬գի, ախպե՛ր, թող ընդեղ, զանգի ինձ, Փու՛չ ջան։ Ի՞նչ կա, նորմա՞լ ա սաղ»։ Ա.Հարությունյան. «Խառը, է՛լի, ցավդ տանեմ, ձեռի հետ»։ Է.Զաքարյան. «Ո՞ւր ես, արա, չկաս, դամբու՛լ, կո՞րել ես»։ Ա.Հարությունյան. «Արա՛, ախպե՛րս, բեսամթ խառը, եսիմ, տենանք, ինչ կլինի»։ Է.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, ցա՛վդ տանեմ, դե՛, բռա՛տ, էտի շուտ հիմա կթողես, չէ՞, ապեր»։ Ա.Հա¬րու¬թ¬յունյան. «Ապե՛, մի 2-3 րոպեից դու կարաս զանգես։ Մի քանի րոպեից կզանգեմ»։ Է.Զաքար¬յան. «Է՞դ համարին»։ Ա.Հարությունյան. «Հա՛, հեսա Գևի համարով կիջնեմ, հետ կգամ»։ Է.Զա¬քարյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Ա.Հարությունյան. «Հա՛, ախպե՛րս»։ Այնուհետև` ժամը 16.49-ին, Գևորգ Մար¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 098-880784 հեռախո¬սա¬հա¬¬մա¬րից զանգահարել է Էդուարդ Զա¬քարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը(բառացի). Է.Զաքարյան. «Ալո՛»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, Է՛դ, դո՞ւ ես»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Գևն ա»։ Է.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, Գև ջան»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել»։ Է.Զաքարյան. «Ինչա՞»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել։ Վրեն էլ բան կա, ոնց որ ժուչոկ-մուչոկի վարյանտ։ Որովհետև մի բան խոսալուց աչք-մաչքով ա անում։ Ասի տանում ենք սենց, էս ինչ տեղը թողվի էդ փողը»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, մի՛ տար, ապե՛ր, հետ տուր իրան»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, ախպե՛ր»։ Որպես ապացույց ճանաչված` հեռախոսային խոսակցութ¬յուն¬ների վերծանումներն ու դրանց սպա¬սարկման կայանների վերաբերյալ տվյալների (լազերային սկավառակների) առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությամբ, համա¬ձայն որոնց` Խաչատուր Մանուկյանի 093-020178 և 055-080587 հեռախո¬սա¬հա¬մար¬ներից Արմեն Դարբինյանի 098-264646 և Լիլիթ Գրիգոր¬յանի 055-799500 հեռախոսահամարներին 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ընդհանուր առմամբ կատարվել է 27 հեռա¬խո¬սա¬զանգ և ուղարկվել կարճ հաղորդագրություն, որոնք բաժանորդի գտնվելու վայրով (տեղանշման տվյալ¬նե¬րով) և զանգերի կատարման ժամանա¬կագրությամբ, ըստ նախաքննական մարմնի, հաս¬տատում են գործով վկա Խաչատուր Մանուկ¬յանի ցուց¬մունք¬¬ների արժանահավատությունը, մասնավորապես` Դավիթ Եդի¬գար¬յանի խնդրով կաշառքի գու¬մարը հայթայթելու նպա¬տակով Լիլիթ Գրիգորյանին ու Արմեն Դարբինյանին զանգահարելու, հան¬դի¬պելու և պարտքով գումարներ խնդրելու վերաբերյալ։ Գևորգ Մարտիրոսյանին պատկանող 098-880784 հեռախոսահամարից` Երևանի Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տա¬րած¬քից (որը սպասարկում է նաև ատամ¬նա¬բու¬ժարանին հարակից տարածքը), 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15 ։59-ին, 1 ։44 րոպե տևո¬ղությամբ հեռա¬խո¬սազանգ է կատարվել Էդուարդ Զաքարյանի շահա¬գործած 094-000607 հեռա¬խո¬սահամարին։ Նշված հեռախոսազանգն իր ժամանակագրությամբ, տևողությամբ և կա¬տար¬ման վայ¬րի տե¬ղա¬կայմամբ, ըստ նախաքննական մարմնի, հաստատում է Գևորգ Մարտիրոսյանի, Դավիթ Եդի¬գարյանի, Խաչատուր Մա¬նուկ¬յանի, Աշոտ Հարությունյանի և Կարեն Ղա¬զանչ¬յա¬նի ցուցմունք¬ները, մասնավորապես` այն, որ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող «Նարեդենտ» ատամնա¬բուժարանի դիմացից Գևորգ Մար¬տի¬րոսյանը զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանին և հայտնել, որ որպես կաշառք պահանջած 400.000 դրամը Դավիթ Եդիգարյանն ու Խաչատուր Մանուկյանը բերել են ատամնաբուժարան` փորձելով ճշտել, թե գումարն ինչպես փոխանցեն Զաքարյանին։ Գևորգ Մարտիրոսյանի հետ ունեցած հիշյալ հեռախոսազանգից անմիջա¬պես հետո Էդուարդ Զաքարյանն իր 094-000607 հեռախոսահամարից կատարել է երկու միմյանց հաջորդող հեռախո¬սա¬զանգեր, մասնավորապես` ժամը 16։03-ին զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չութ¬¬յան քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպեր¬լիազոր Գևորգ Գևորգյանի 077-704070 հեռախոսա¬հա¬մա¬րին, ում հետ ունեցել է 0։57 րոպե տևողությամբ խո¬սակցություն, այնուհետև` ժա¬մը 16։07-ին, զանգահարել ու 0։32 րոպե տևողությամբ հեռախո¬սազրույց է ունեցել նույն բաժան¬մուն¬քի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հետ։ Նշված հեռախոսազանգերով նախաքննական մարմինն հաստատված է համարել կաշառք պա¬հանջելու շուրջ Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վար¬դան¬յանի նախ¬նա¬կան համաձայնության փաստը։ Վերոնշյալ վերծանումների լրացուցիչ հետազոտությամբ (Դատարանում) պարզվեց նաև, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։25-ին Խ.Մա¬նուկ¬յանն իր 055-080587 հեռա¬խոսահամարից զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանի 098-880784 հեռախոսահամարին, հաղորդակցվել 51 վայրկյան տևողությամբ, որի ժամանակ Խ.Մանուկյանի բջջային հեռախո¬սահամարը սպասարկվել է Կոտայքի մարզում տեղադրված ալեհավաքով (առաջին զանգ)։ Երևանի Կորյունի 2 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով նույն օրը Խ.Մանուկյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է ժամը 14.28-ին, որի ժամանակ վերջինս զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանի 098-880784 հեռախոսահամարին։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Խաչատուր Մանուկյանը գործով վկա Լիլիթ Գրիգորյանին առա¬ջին անգամ զանգահարել է ժամը 15.17-ին` գտնելով «Օպերայի» տարածքում տեղակայված ալե¬հավաքի սպասարկման տարածքում, հաղորդակցվել է 62 վայրկյան տևողությամբ։ Նույն վայ¬րում գտնվելու ընթացքում Խ.Մանուկյանը ժամը 15.28-ին և ժամը 15.30-ին Լիլիթ Գրիգորյանից ստացել է պա¬տասխան հեռախոսազանգեր, որոնք տևել են համապատասխանաբար` 19 և 46 վայրկյան։ Ժա¬մը 18.49-ին Լ.Գրիգորյանի նշված հեռախոսահամարից հերթական զանգը ստանալիս Խ.Մանուկ¬¬յանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Արարատի մարզի Մրգավան գյուղում, իսկ ժամը 18.59-ին` Արմավիրի մարզի Արտաշատ քաղաքում։ Գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարը 2012թ. դեկտեմ¬բերի 12-ին` առավոտյան 08.26-ին շահագործվել է Մարգարյան 29/1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով (բնակության վայրի) և ոչ թե Երևան քաղաքի վարչության ալեհավաքներով, ընդ որում` նախորդ օրը ժամը 22.40-ին այն ևս շահագործվել էր Մարգարյան 29/1 հասցեում, ինչից կարելի է եզրակացնել, որ Դ.Եդի¬գարյանին բերման ենթարկելու վայր` ատամնաբուժարան, նա ժամանել է տնից և ոչ թե աշխա¬տավայրից, այն էլ` Վ.Վարդանյանի հրավիրած օպերատիվ խորհրդակցության մասնակցելուց հե¬տո։ Նույն օրը` ժամը 11.27-ից սկսած մինչև 11.54-ն ընկած ժամանակահատվածում Էդ.Զաքար¬յանի բջջա¬յին հեռախոսահամարը սպասարկվել է արդեն Երևանի Ֆուչիկի 27, այսինքն` ատամ¬նաբուժարանի հարակից տարածքը սպասարկող ալեհավաքով։ Ժամը 12.18-ին Էդ.Զաքար¬յանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Թումանյան 54 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով։ Ժամը 12.33-ից մինչև ժամը 17.13-ն ընկած ժամանակահատվածում Էդ.Զաքարյանի բջջային հեռախոսա¬համարը սպասարկվել է Երևան քաղաքի վարչության և հարակից տարածքում տեղադրված Երևանի Խանջյան 51ա, Ալեք Մանուկյան 1 ալեհա¬վաք¬ներով, ինչով հերքվում է նրա պնդումներն առ այն, որ վարչության շենքի մոտ Գ.Մարտիրոսյանի և Խ.Մանուկյանի հետ հանդիպումից հետո նա մի քանի ժամ բացակայել է աշխատավայրից։ Գործով ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանի շահագործած 077-704070 հեռախոսահամարը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի առավոտյան` Երևան քաղաքի վարչության տարածքում տեղակայված որևէ ալեհավաքով ևս չի սպա¬սարկել, այսինքն` վերջինս առավոտյան աշխատանքի վայրում չի եղել, բնականաբար` օպերա¬տիվ խորհրդակ¬ցության մասնակցել չէր կարող։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10.13-ից մինչև 10.58-ն ընկած ժամանակահատվածում, այն սպասարկվել է Երևանի Մարգարյան 29/1 հասցեում ( Էդ.Զաքարյանի բնակության վայրի), ժամը 11.33-ից մինչև ժամը 11.44-ն ընկած ժամա¬նա¬կահատվածում` Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարանին կից տարածք), ժամը 13.33-ից մինչև ժամը 15.17-ը, ժամը 20.22-ից մինչև ժամը 20.59-ը` Երևան քա¬ղաքի վարչության Խանջյան 51ա և Ալեք Մանուկյան 1 հասցեում տեղակայված ալեհա¬վաքներով։ Գործով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի շահագործած 094-939399 բջջային հեռա¬խո¬սահամարը 2012թ. դեկ¬¬տեմ¬բերի 12-ին` ժամը 08.50-ին, սպասարկվել է Երևանի Չարենցի 1 հաս¬ցեում տեղակայված ալեհավաքով, (եղել է աշխատավայրում), մինչև ժամը 20.48 սպասարկվել է Խանջյան 51ա, Մոսկովյան 11, Ալեք Մանուկյան 1, Չարենցի 1 հասցեներում տեղակայված ալե¬հավաքներով, որոնք սպա¬սարկում են Երևան քաղաքի վարչության շենքը և հարակից տարածքը։ Զանգերը կատարվել են ժամը 08.50-ին` 0.31 րոպե տևողությամբ, ժամը 09.21-ին` 0.21 րոպե տևողությամբ, ժամը 09.57-ին` 0.18 րոպե տևողությամբ, ժամը 09.58-ին` 0.11 րոպե տևողությամբ, ժամը 10.33-ին` 0.42 րոպե տևողությամբ, ժամը 10.34-ին` 1.15 րոպե տևողությամբ, ժամը 10.38-ին` 0.19 րոպե տևողությամբ, ժամը 10.54-ին` 0.12 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.21-ին` 0.45 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.37-ին` 1.25 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.40-ին` 0.35 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.47-ին` 0.36 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.55-ին` 0.16 րոպե տևողությամբ, ժամը 12.00-ին` 0.22 րոպե տևողությամբ, ժամը 13.13-ին` 1.58 րոպե տևողությամբ, ժամը 13.46-ին` 1.24 րոպե տևողությամբ, ժամը 13.59-ին` 0.14 րոպե տևողությամբ, ժամը 14.15-ին` 1.31 րոպե տևողությամբ, ժամը 14.23-ին` 0.30 րոպե տևողությամբ, ժամը 14.29-ին` 0.41 րոպե տևողությամբ, ժամը 14.30-ին` 0.54 րոպե տևողությամբ, ժամը 15.08-ին` 2.47 րոպե տևողությամբ, ժամը 15.20-ին` 1.30 րոպե տևողությամբ, ժամը 15.32-ին` 0.11 րոպե տևողությամբ, ժամը 15.44-ին` 0.16 րոպե տևողությամբ, ժամը 16.21-ին` 1.46 րոպե տևողությամբ, ժամը 16.30-ին` 1.00 րոպե տևողությամբ, ժամը 16.32-ին` 1.35 րոպե տևողությամբ, ժամը 16.46-ին` 0.37 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.20-ին` 0.41 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.35-ին` 0.44 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.46-ին` 0.59 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.49-ին` 1.57 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.52-ին` 0.15 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.03-ին` 1.38 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.35-ին` 1.41 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.37-ին` 1.06 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.41-ին` 9.33 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.53-ին` 6.34 րոպե տևողությամբ, 19.00-ին` ժամը 1.14 րոպե տևողությամբ, ժամը 19.23-ին` 6.49 րոպե տևողությամբ, ժամը 20.21-ին` 7.42 րոպե տևողությամբ, ժամը 20.48-ին` 1.26 րոպե տևողությամբ, ժամը 22.00-ին` 0.38 րոպե տևողությամբ։ Վերոնշյալ բոլոր զանգերը սպասարկվել են գլխավորապես Երևանի Խանջյան 51ա, Ալեք Մանուկյան 1 ալեհավաքներով, ժամը 08.50-ին` ժամը 11.55-ին և ժամը 12.00-ին` Չարենցի 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով։ Վերոնշյալ վերլուծություններով Դատարանը փաստում է, որ գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են¬թարկելու օրը` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի բջջային հեռա¬խոսահամարի շահագործման առավել մեծ դադարն եղել է ժամը 12.00-ից մինչև ժամը 13.13-ը, այսինքն` հնարավոր խորհրդակցությունը չէր կարող գերազանցել 1 ժամ 13 րոպեն։ Դրա մասին են վկայում նաև վերջինիս բջջային հեռախոսի տեղանշման տվյալները, համաձայն որի` այդ ժամա¬նակահատվածում Վ.Վարդանյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Չարենցի 1 հասցեում տե¬ղակայված ալեհավաքով), մյուս հեռախո¬սազանգերի միջև դադարը չի գերազանցում մոտ 30 րոպեն։ Այսինքն` Վ.Վարդանյանի պատճառաբանությունն առ այն, թե իբր Դ.Եդիգարյանին բեր¬ման ենթարկելուց` ժամը 12.00-ից մինչև ժամը 14.30-ը մասնակցել է ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ-ում տեղի ունեցած խորհրդակցությանը, բացակայել է աշխատավայրից` անհիմն է, տևողութ¬յան առումով` արհեստա¬կա¬նորեն երկարաձգված։ Դրա մասին են վկայում վերջինիս բջջային հեռախո¬սա¬հա¬մա¬րից կա¬տար¬ված ոչ միայն մուտքային, այլ հատկապես ելքային զան¬գերի հաճախա¬կա¬նութ¬յունը և տևողությունը։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11.27-ին, Վ.Վարդանյանը իր 094-939399 հեռախոսահա¬մա¬րից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին և հաղորդակցվել 0.23 րոպե տևողությամբ, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևա¬նի Ալեք Մանուկյան 1 (ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զաքար¬յանինը` Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհա¬վաքներով (ատամնաբուժարան)։ Նույն ուղղությամբ և հեռախոսահամարների միջև հեռախոսազանգ է կատարվել նաև ժամը 11.51-ին, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Մոս¬կով¬յան 11, իսկ Էդ.Զաքարյանինը` դարձյալ Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարան) տեղակայված ալեհավաք¬ներով։ Վ.Վարդանյանը տվյալ օրը` ժամը 17.52-ին, դարձյալ զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, որի ժամանակ նրա հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Ալեք Մանուկյան 1, իսկ Էդ.Զաքար¬յանինը` Կուրղինյան 19 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքներով։ Գործով որպես ամբաստանյալ հարցաքննված Գևորգ Մարտիրոսյանն իր 098-880784 հեռախոսահամարից Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարի վրա 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին առաջին անգամ զանգահարել է ժամը 12.18-ին, հաղորդակցվել 0.19 րոպե, որի ժամանակ Մարտիրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբու¬ժարան), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Թումանյան 54 հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով։ Ժամը 12.58-ին Գ.Մարտիրոսյանի բջջայինից Էդ.Զաքարյանի բջջային հեռախոսա¬հա¬մարի վրա կատարված և 7 վայրկյան տևած հեռախոսազրույցի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Խանջյան 51ա հասցեում (վարչության շենք), իսկ Էդ.Զաքար¬յանինը` Ալեք Մանուկյան 1 հասցեում (հանդիպում վարչության շենքի մոտ)։ Խաչատուր Մանուկյանին պատկանող 055-080587 հեռախո¬սա¬հա¬մար¬ների և Գ.Մար¬տիրոս¬յանի 098-880784 հեռախոսահամարների միջև 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին առաջին զանգը կա¬տարվել է ժամը 12.25-ին, որով Խ.Մանուկյանը զանգահարել և 0.52 վայրկյան տևողությամբ հաղոր¬դակցվել է Գ.Մարտիրոսյանի հետ, որի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանի հեռախոսահամարը սպա¬սարկվել է Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբու¬ժարան), իսկ Խ.Մանուկյանինը` Կոտայքի մարզում տեղակայված ալեհա¬վաք¬ներով (Չարենցավանից Երևան գալիս), երկրորդ զանգը` նույն ուղղությամբ` ժամը 12.26-ին, որը տևել է 1.11 րոպե։ Արդեն ժամը 13.10-ից Գ.Մարտիրոսյանի և Խ.Մանուկյանի միջև կայացած զանգերի ընթացքում, մասնավո¬րապես` ժամը 13.10-ին, ժամը 13.15-ին, ժամը 13.46-ին, ժամը 13.58-ին, ժամը 14.14-ին, ժամը 14.19-ին, ժամը 14.25-ին, ժամը 14.34-ին, ժամը 14.36-ին, ժամը 14.39-ին, ժամը 14.40-ին և ժամը 14.41-ին Գ.Մարտիրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Խանջյան 51ա և Ալեք Մանուկ¬յան 1, Մոսկովյան 11 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքներով (վարչության շենք), իսկ Խաչատուր Մանուկ¬յանինը` մինչև ժամը 14.13-ը` Կոտայքի մարզում, ժամը 14.40-ից` Երևանի Կորյուն 2 և Նալբանդյան 128 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքներով(վարչության շենք)։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15.59-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր 098-880784 հեռախոսահա¬մարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին, հաղորդակցվել 1.44 րոպե տևողությամբ, որի ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Ֆուչիկի 27 (ատամնաբու¬ժարան), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Հ.Հովհաննիսյան 119 հասցեում։ Ժամը 16.03-ին Էդ.Զաքար¬յանը նույն հեռախոսահամարից զանգահարել է Գևորգ Գևորգյանին, հաղոր¬դակցվել 0.57 րոպե տևողությամբ, որի ընթացքում Էդ.Զաքարյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Հ.Հովհան¬նիսյան 119 հասցեում, իսկ Գ.Գևորգյանինը` Խանջյան 51Ա հասցեում տեղա¬կայված ալեհավաք¬ներով (վարչության շենք)։ Ժամը 16.07-ին` Էդ.Զաքարյանը զանգահարել է Վաղինակ Վարդանյանի 094-939399 հեռախոսահա¬մարին, հաղորդակցվել 0.32 րոպե տևողութ¬յամբ, որի ժամանակ Էդ.Զաքարյանի բջջայինը սպա¬սարկվել է Հ.Հովհաննիսյան 119 հասցեում, իսկ Վ.Վարդանյանինը` Խանջյան 51Ա հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով (վարչության շենք)։ Ժամը 16.35-ին Էդ.Զաքարյանը իր բջջային հեռախո¬սա¬հա¬մարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոս¬յանի 098-880784 հեռախոսահամարին և 0.32 րոպե տևողությամբ հաղորդակցվել նրա հետ, որի ժամանակ Էդ.Զաքարյանի բջջային հեռախոսա¬հա¬մարը սպասարկվել է Փարաքար գյուղի, Մերձավանի խճուղու 19 հասցեում, իսկ Գ.Մարտիրոս¬յանինը` Ֆուչիկ 27 հասցեում (ատամնաբու¬ժարան) տեղակայված ալեհավաքներով։ Ժամը 16.43-ին Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Դ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին, 0.46 րոպե տևողությամբ հաղոր¬դակցվել նրա հետ, որի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանի բջջայինը սպա¬սարկվում է Ֆուչիկի 27 հաս¬ցեում (ատամնաբու¬ժարան), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Ծովակալ Իսակովի 29 հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով։ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փոր¬ձա¬քննություն¬ների բաժնի կլինիկատոքսիկալոգիական փորձաքննությունների բա¬ժան¬մունք ներկայաց¬ված ան¬ձանց գրանցամատյանի լուսապատճենների առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությամբ, որով նախաքննական մարմինն հիմնա¬վոր¬ված է համարել այն, որ Դավիթ Եդիգարյանին դատաքիմիա¬կան փորձաքննության են ներ¬կայացրել Էդուարդ Զա¬քար¬յանը և Գևորգ Գևորգ¬յանը, ինչով իր հերթին հաստատված է համարել նաև Դավիթ Եդի¬գար¬յանի ցուցմունքն այն մասին, որ Գևորգ Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահան¬ջելու վե¬րաբերյալ։ Գրանցամատյանի այլ գրառումների համաձայն` Դավթի Գագիկի Եդիգարյանը փորձաքննության է ներկայացվել 2012թ. դեկ¬տեմբերի 12-ին` ժամը 17.45-ին։ Որպես ապացույց ճանաչված և զննված` Դավիթ Եդիգարյանի վերաբերյալ կազմված և ՀՀ ոստի¬կանության Երևան քաղաքի վար¬¬չու¬թ¬յունից առգրավված նյութերի առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությունով, որոնց հիման վրա նախաքննական մար¬մինն հաս¬¬տատ¬ված է համարել այն, որ Դավիթ Եդիգարյանի` ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քա¬ղա¬քի վարչություն բերման են¬թարկելու ճշգրիտ ժամի վերաբերյալ գրառումները բեր¬ման ենթարկելու արձանագրութ¬յունում և համապատասխան մատյանում կատարվել են ժամեր անց, մասնավորապես` Դավիթ Եդիգարյանը ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քա¬ղա¬քի վարչություն 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժա¬մը 12-ի սահման¬ներում բերման ենթարկելու պարագայում` միայն ժամը 15.00-ին։ Վերոնշյալ նյութերում առկա են` ՔՀԲ ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի կազմած զեկուցագիրը, որն թվագրված է 2012թ. դեկտեմբերի 12-ով` հաս¬ցեագրված ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության պետ Ն.Նազարյանին, համաձայն որի` ապօրինի թմրանյութ գործա¬ծելու կասկածան¬քով բերման է ենթարկվել Դավիթ Եդիգարյանը։ Նույն զեկուցագրի գրառումների համաձայն` վերջինիս վերաբերյալ «ստեղծվել» են նյութեր։ Այն մակագրվել է Ռ.Կիրակոսյանին` թիվ 2 մատյանում գրան¬ցելու, նյու¬թերը նախապատրաստելու և ընթացքը լուծելու հանձնարարությամբ, որն այնուհետև մա¬կագրվել է Գ.Ղուկասյանին, ապա` բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյա¬նին և ի վերջո` ավագ օպերլիա¬զոր Էդուարդ Զաքարյանին։ Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու արձա¬նագրությունը կազմել է ՀՀ ոստիկանութ¬յան Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը, համաձայն որի` բերման ենթարկելուն մասնակցել է նաև ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքար¬յանը։ Ըստ արձանագրութ¬յան` Դավիթ Եդիգարյանը բերման է են¬թարկվել ժամը 15։00-ին՝ ապօրինի թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով։ Դավիթ Եդիգար¬յանի անձնական խուզարկության արձանագրութ¬յունը կազմել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քա¬ղաքի վարչության ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպեր¬լիազոր Ա.Մացակյանը, որին մաս¬նակցել է ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքար¬յանը, համաձայն որի` Դավիթ Եդիգարյանի մոտից ոչինչ չի հայտ¬նա¬բեր¬վել։ Դավիթ Եդիգարյանից բացատրություն ստացել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը, այն սկսելու և ավար¬տելու ժամի վերաբերյալ նշումները բացակայում են։ Բացատրությունը բաղկացած է ընդամենը 8 տող գրառում¬ներից, որում Դավիթ Եդիգարյանը հերքել է թմրանյութ օգտագործելու հանգամանքը։ Դավիթ Եդի¬գար¬յանի վերաբերյալ նշանակված դատաքիմիական փորձաքննության որոշումը կազմել և ստո¬րագրել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը, որն հաստատվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետի պաշտոնակատարի ստորագրությամբ նույն օրը` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին։ Դավիթ Եդի¬գար¬յանից մեզի և մազի փորձանմուշ ստանալու մասին որոշումը կայացրել է դարձյալ օպերլիազոր Ա.Մացակ¬յանը, վերջինս է կազմել նաև Դավիթ Եդիգար¬յանից փորձանմուշ վերցնելու արձա¬նագրութ¬յունը (թեև նմուշա¬ռութ¬յանը չի մասնակցել, իսկ փոր¬ձաքննվողին փորձագիտական կենտրոն են ուղեկցել Էդ.Զա¬քար¬¬յանը և Գ.Գևորգյանը)։ ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Երևան քաղաքի վարչության պետ Ն.Նա¬զար¬յանի գրությամբ ՀՀ ոստիկանության ՓՔ վար¬չութ¬յան պետ Լ.Սաֆարյանին է ուղարկ¬վել Դա¬վիթ Եդիգարյանից վերցված մատնահետքերը։ Դավիթ Եդիգարյանի դատաքիմիա¬կան փոր¬ձաքննութ¬յուն նշանակելու որոշումը ՀՀ ԳԱԱ «փորձաքննութ¬յուն¬ների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ տնօ¬րեն Ա.Ջա¬վադյանին է հասցեագրել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետ Ն.Նազարյանը, որը մակագրվել է Ռ.Կիրակոս¬յա¬նին, ապա Գ.Ղու¬կասյանին, այնուհետև` Վաղի¬նակ Վարդանյանին, վեր¬ջում` Ա.Մացակյանին։ Նույն գրության վրա, որպես կատարող, դարձյալ նշված է Ա.Մացակյանի անուն-ազգանունը։ 2012թ. հունվարի 1-ից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում վարվող բերման ենթարկվածների հաշվառման թիվ 3/22 գրքի գրառումների համաձայն` հերթական 105-րդ համարի տակ առկա են գրանցումներ` Դավիթ Գագիկի Եդիգարյանին թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին բերման ենթարկելու վերաբերյալ ։ Որպես բերման ենթար¬կող է նշված օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը, բերման ենթարկելու ժամ` ժամը 15.00-ը, նշված է նաև նրան 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին փորձաքննության ուղարկելու վերաբերյալ։ Ըստ նույն գրքում առկա գրառումների` Դ.Եդիգարյանն ազատ է արձակվել նույն օրը` ժամը 17.00-ին։ Նույն գրքի հետա¬զո¬տութ¬յամբ պարզվեց նաև, որ Դ.Եդիգարյանի նախորդող` 104-րդ համարի տակ բերման ենթարկված անձը բերման է ենթարկվել 2012թ. դեկտեմբերի 10-ին, իսկ հաջորդ անձը` հետա¬խուզվող Արթուր Ազոյանը` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 15.00-ին, որն համընկնում է Դ.Եդի¬գար¬յա¬նին բերման են¬թարկելու նույն օրվա ու ժամի հետ։ Ըստ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության հերթապահ մասի` «Պատահարների վերաբերյալ ոստիկանության մարմնում հեռախոսով, հեռագրով, պահպանման ազդանշանային սարքերի և այլ ազդանշանների գործելու միջոցով ստացված տեղեկությունների գրանցման-հաշ¬վառ¬ման» թիվ 2 մատյանի գրառումների` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետա¬խու¬զության 3-րդ բաժանմունքի աշխատակիցները Դավիթ Եդիգարյանին թմրանյութի օգտա¬գործ¬ման և պահման կասկածանքով բերման ենթարկելու մասին տեղեկությունը համապատասխան մատյանում գրանցման են ներկայացրել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 16-ին, այդ մասին ժամը 16.01-ին հաղորդվել է օպերատիվ հերթապահ Ղազարյանին։ Նույն մատյանի գրառումների հա¬մաձայն` հաղորդագրության քննարկումը միայն ժամը 17.00-ին է հանձնարարվել ՔՀԲ ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքար¬յանին, որտեղ առկա է նաև վերջինիս անունից կատարված ստորագրություն։ Հաղոր¬դագրության ստուգման արդյունքներում այն գրանցվել է 2-րդ մատյանում։ 3. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատա¬րանը փաստում է, որ առանձ¬նապես խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու մասով ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդան¬յանին առաջադրված մեղադ¬րանքն հիմնավորված չէ, վերջիններս քրեական պատասխանատվության ենթակա են նախնական հա¬¬¬մա¬ձայ¬նության գալով, շորթմամբ խոշոր չափերի կաշառք պա¬հան¬ջելու համար։ Վերոնշյալ հետևութ¬¬¬յունների Դատարանը հանգեց հետևյալ վերլուծությունների արդյունքներով. Ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը Դատարանում հարցաքննվելիս հայտնեց, թե իբր պարտ¬քերը մարելու նպատակով փորձել է Դ.Եդիգարյանի խնդրով խաբեությամբ ստանալ և հափշտակել 2.000 ԱՄՆ դո¬լար գումար` նրան և Գ.Մարտիրոսյանին խոստանալով օգնել դատաքիմիական փոր¬ձաքննությամբ Դ.Եդիգարյանի մոտ թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը հերքելու առումով, թեև փորձաքննության արդյունքների վրա միջամտելու մտադրություն և նպատակ ի սկզբանե չի ունեցել` հույսը դնելով բացառապես պա¬տա¬հա¬կա¬նության վրա։ Այդ կերպ փորձեց հերքել նաև կաշառքի գումարը պահանջելուն գործով մյուս ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի մաս¬նակցությունը` պատճառա¬բանելով, թե իբր վերջիններս իր այդ պայմանավորվածությունից որևէ տե¬ղե¬կություններ չեն ունե¬ցել։ Իր հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսումների շուրջ հար¬ցաքննվելիս` նշեց, թե իբր դրանք վերաբերում էին իր և պարտատեր Վահագնի գումարային փոխհա¬րաբերութ¬յուն¬ներին, վերջինիս կողմից 2.500 ԱՄՆ դոլար պարտքից 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջելուն` նույն տրամա¬բա¬նությամբ մեկնա¬բանելով նաև փորձագիտական կենտրոնից դուրս գալուց հետո ավտո¬մեքենայի սրահում իր, Դ.Եդիգարյանի և Գ.Գևորգյանի կայացած զրույցը։ Այսպես, վերջինս Դատարանում մանրամասնեց, որ ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգար¬յանի կողմից թմրամիջոց գործածելու վերաբերյալ օպերատիվ տեղեկություն ստանալով` հաջորդ օրը` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10-ին, այդ մասին զեկուցել է անմիջական ղեկավարին` բաժան¬մունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանին, ում ցուցումով զեկուցագիր է գրել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետի անունով։ Նշեց նաև, թե իբր դրանից հետո Վ.Վարդանյանը հրավիրել է օպերատիվ խորհրդակ¬ցութ¬յուն, որի արդյունքներով իրենց հանձնարարել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քաղաքի վարչություն, թեև զեկուցագիրը կազմվել էժամը 17.00-ի սահմաններում, իսկ վերջիսն օպերատիվ խորհրդակցության չէր կարող մասնակցել, քանի որ ըստ նրա հեռախոսահամարից կատարված զանգերի տեղանշման տվյալների` այդ օրը Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վայր էր մեկնել անմիջապես իր բնակության վայրից։ Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու է գնացել Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ, նա վարչություն բերման է ենթարկվել ժամը 11։30-ից 12։00-ի սահմաններում։ Դ.Եդիգար¬յա¬նին նախապես չեն հայտնել, թե իրականում ինչ կասկածանքով են նրան բերման ենթար¬կում` նրան ներկայացնելով, թե իբր լիցենզիայի հետ կապված խնդիր է ծագել։ Նույն կլինիկայում պատա¬հաբար հանդիպել է նաև միևնույն թաղամասի բնակիչ, նույն կլինիկայի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոս¬յանին, ով խնդրել է հնարա¬վորության դեպքում օգնել աշխատանքային ընկերոջը` Դ.Եդիգար¬յանին, իրեն է փոխանցել բջջային հեռախոսահամարը։ Երևան քաղաքի վարչությունում Դ.Եդիգարյանի հետ մոտ մեկ ժամ խոսելուց հետո զանգել է Գևորգ Մարտիրոսյանին և կանչել վարչության վարչական շենքի մոտ` խոսելու։ Նրան տեղեկացրել է, որ Դ.Եդիգարյանին տանելու են դատաքիմիական փորձաքննության և եթե թմրամիջոցի գոր¬ծածման փաստը հաստատվի, բացասաբար կանդրադառնա Դ.Եդիգարյանի վրա։ Նրան հայտնել է նաև, որ 5.000 ԱՄՆ դոլարով կարող է անել այնպես, որ այդ փորձաքննության «պատասխանը մաքուր գա», այսինքն` թմրամիջոցի գործածման փաստը չհաստատվի։ Նշել է նաև, որ այդ հարցը թեև լուծվում է նաև 4.000-ով, 3.000-ով, բայց տվյալ դեպքում, նրա գործոնն հաշվի առնելով, կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Այդ խոսակցությունից հետո անձնական գործերով հեռացել և աշխա¬տանքի վայր է վերադարձել ժամը 15։00-ից 16։00-ի սահմաններում։ Վերադառնալով հիմնարկ` պարզել է, որ Դ.Եդիգարյանի վերա¬բերյալ նյութերն արդեն կազմված են, որն Վ.Վարդանյանի հանձ¬նա¬րարությամբ կազմել էր նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Արման Մացակյանը։ Գ.Մարտիրոս¬յանն իրեն վերստին զանգահարել և խնդրել է աշխատավայրից մի պահ դուրս գալ։ Վերջինս իր հետ հանդիպման էր եկել մինչ այդ իրեն անծանոթ Խաչատուր Մանուկյանի հետ, ով ներկայացել է որպես Դ.Եդիգարյանի ազգական։ Նրան հայտնել է, որ Գ.Մարտիրոսյանին արդեն ամեն ինչ ասել է, Դ.Եդի¬գարյանին տանում են դատաքիմիական փոր¬ձաքննության։ Դ.Եդիգարյանին ստուգման նպատակով փորձագիտական կենտրոն են տարել ժամը 17-ի սահման¬ներում, օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, իսկ մեզի և մազի փորձանմուշներ հանձնելուց հետո իր վարած ավտոմե¬քե¬նայով Դ.Եդիգարյա¬նին փոխադրել և իջեցրել են «Հաղթանակ» կամրջի մոտ։ Նշեց, որ հոր մահանալուց հետո նրա գերեզմանը կառուցելու նպատակով պարտքով 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար էր վերցրել Վահագն անունով մի անձնավորությունից, մաս-մաս վերադարձրել 7.500 ԱՄՆ դոլարը։ Մնացած 2.500 ԱՄՆ դոլարը վերադարձնելու հարցով Վահագնը պարբերա¬բար զանգա¬հարել է, սակայն գումար չունենալու պատճառով այդ զանգերին չի պատասխանել։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Վ.Վարդանյանը զանգահարել և հետաքրքրվել է Վահագնի հետ առկա գումարային խնդրով` առաջարկելով այն հարթել, քանի դեռ ղեկավարությունը տեղյակ չէ։ Խոս¬տացել է լուծում տալ դրան, զանգահարել է Վահագնին, ով համաձայնել է անգամ պարտքը նվա¬զեցնել 1.000 ԱՄՆ դոլարով, միայն թե 1.500 ԱՄՆ դոլարը նրան անհապաղ վերադարձնի։ Այդ մասին տեղեկացրել է Գևորգ Գևորգյանին, ով խոստացել է պարտքով 500 ԱՄՆ դոլար տրամադրել` նշելով, որ վաճառել է ավտո¬¬մեքենան և ձեռքին գումար կա։ Այլ գումար չի ունեցել, քանի որ «Վիվառո» ընկերության հետ կնքած վարձակալության պայմանագիրը լուծվել էր, և տրամադրած տարածքն այդ օրը վերա¬դարձրել էին իրեն։ Որոշել է 2.000 ԱՄՆ դոլար պարտքը մարել ի հաշիվ Դ.Եդիգարյանի մոտ ծագած խնդրի` ենթադրելով, որ դատաքիմիական փորձաքննությամբ Դ.Եդիգար¬¬յանի կողմից թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը կարող է օբյեկտիվորեն նաև չհաստատ¬վել, սակայն կարելի է այդ իրավիճակից նյութապես օգտվել` ներկայացնելով, թե իբր դա իր միջամտության արդյունքն է։ Հակառակ դեպքում` թմրամիջոցի գործածումն հաստատվելու պարագայում, մտադրվել էր գումարը վերադարձներ` պատճառաբանելով, որ խոս¬տումը չհաջողվեց իրականացնել։ Նշեց, որ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը տեղյակ չեն եղել գումար հափշտա¬կե¬լու իր ծրագրից։ Ընդունեց, որ ավտոմեքենայի մեջ Դ.Եդիգարյանի ներկա¬յությամբ գումարային խոսակցություն եղել է, սակայն դարձյալ հոր գերեզմանաքարի վերաբերյալ։ Դավիթին ազատ արձակելուց մեկ-երկու ժամ անց Գևորգ Մարտիրոսյանը զանգահարել և տեղեկացրել է, որ նրա մոտ արդեն 300.000 ՀՀ դրամ գումար է հավաքվել, սակայն ինքը պահանջել է գոնե 600.000 ՀՀ դրամ։ Նույն կամ հաջորդ օրը Գևորգ Մարտիրոսյանը զան¬գահա¬րել և տեղեկացրել է, որ Դ.Եդիգարյանի հարցով վերջիններս կարող են տրամադրել ընդամենը 400.000 ՀՀ դրամ, որին համաձայնել է, քանի որ իրա¬կա¬նում հենց այդքան գումար էլ իրեն անհրաժեշտ էր Վահագնի պարտքը վերջնականապես մարելու համար։ Գ.Մարտիրոս¬յանին առաջարկել է այդ գումարը թողնել բենզալցակայանում։ Նշեց նաև, որ անձին բերման ենթարկելու ժամանակ կազմում են արձանագրություն, զեկու¬ցագիր, որոնք նյութերով հանդերձ` իջեցնում են հերթապահ մաս` գրանցելու նպատակով։ Դժվա¬րա¬ցավ մեկնաբանել, թե ինչու ժամը 12։00-ին Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստն արձա¬նագրել են միայն ժամը 15։00-ին։ Դժվարացավ վերհիշել, թե Դ.Եդիգարյանի հետ գումարը սակարկե՞լ են, վերջինս արդյոք հայտնե՞լ է, որ այդքան գումար ի վիճակի չէ տրամադրել։ Նշեց, որ գումարի մասին խոսակցությունն ինքն է նախաձեռնել, 5.000, ապա 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի վերաբերյալ խոսակցությունները եղել են վերացական բնույթի, իրականում առաջարկել է Դ.Եդիգար¬յանի խնդիրը լուծել 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ընդունեց, որ Դ.Եդիգարյանին նախազգուշացրել է, որ թմրա¬միջոցի գործածումն հաստատվելու դեպքում կլինիկային կտուգանեն, կփակեն, բացի այդ, վերջակետ կդրվի նրա բժշկական կարիերայի վրա։ Ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանը Դատարանում հարցաքննվելիս հերքեց իր մաս¬նակցութ¬յու¬նը Դավիթ Եդիգարյանից կաշառք ստանալուն` հայտնելով, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի առավոտ¬յան խորհրդակցությունից հետո` ժամը 11-ի սահմաններում, բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդան¬յանի հանձնարարությամբ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից ուղևորվել են ատամնաբու¬ժա¬կան կլինիկա, պարզել Դավիթ Եդիգարյանի ինքնությունը, մոտեցել և առաջարկել իրենց հետ գալ վարչություն` խոստանալով պարզաբանումները տալ ոստիկանությունում։ Վարչություն հասնելուց մոտ 2 ժամ անց` ժամը 14.30-ի սահմաններում, բաժանմունք է վերադարձել բաժանմունքի պետ Վ.Վար¬դան¬յանը, հետաքրքրվել և պարզել է, որ աշխատասենյակում գտնվող, բերման ենթարկվածը Դավիթ Եդիգարյանն է։ Պարզելով, որ այդ կապակցությամբ նյութեր դեռևս չեն նախապատրաստվել` Վ.Վարդանյանը հանձարարել է Արման Մացակյանին զբաղվել դրանով։ Մոտ կես ժամ անց Մացակ¬յանի կանչով գնացել է նրա աշխատասենյակ, Դ.Եդիգարյանից մատնահետքեր վերցրել։ Մոտ 1-2 ժամ անց Էդուարդ Զաքարյանը, իր աշխատասենյակ գալով, խնդրել է Եդիգարյանին միասին տեղա¬փոխել ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, ուր մեկնել են Էդ.Զաքարյանի ավտոմեքենայով։ Փորձագիտական կենտրոնից դուրս գալուց հետո Եդիգարյանին իջեցրել են Երևա¬նի Արարատյան զանգվածում և վերադարձել աշխատավայր։ Նշեց, որ նյութեր նախատրաստող և որոշումներ կայացնող օպերլիազորի, տվյալ դեպքում` Արման Մացակյանի վրա բաժանմունքի օպերլիազորներից որևէ մեկը չէր կարող ներազդել և չի ներազդել։ Եթե թմրամիջոց գործածելու դեպքն հաստատվում է, վարչական պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ որոշումն իրենք չեն կայացնում, այլ այդ նպատակով նյութերն ուղարկում են ոստիկանության տարածքային ստորա¬բաժանում։ Նշեց, որ եթե բերման ենթարկված անձի մոտ անձ¬նական խուզարկությամբ թմրամիջոց է հայտնաբերում, կազմած նյութերն ուղարկում են ՀՀ ոստի¬կանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական բաժին։ Նշեց, որ չի տեսել, որ բերման են¬թարկված Դ.Եդիգարյանի մոտ քաղաքացիական որևէ անձ բարձրանա, տեղյակ չէ, թե վերջինս իրենց բաժանմունքի աշխատասենյակում գտնվելիս կարողացել է բջջային հեռախոսից օգտվել։ Նշեց, որ փորձագիտական կենտրոն գնալու ճանապարհին` ավտոմեքենայի սրահում, ինքն ու Էդ.Զաքարյանը զրուցել են, վերջինս նաև ինչ-որ անձի հետ բջջային հեռախոսով խոսել է հոր գերեզմանաքարի հետ կապված գումարային խնդրով։ Նշեց նաև, որ Էդ.Զաքարյանն այդ հեռախո¬սազրույցից հետո պատմել է, որ վարձակալը պետք է նրան 500.000 ՀՀ դրամ գումար տար, որով նպատակ ուներ մարելու հոր գերեզմանա¬քարի գումարի պարտք մնացած մասը, ընդ որում` եթե այդ մարումը կատարի անմիջապես, 2.500 ԱՄՆ դոլարի փո¬խարեն կարող է վճարել ընդամենը 1.500 ԱՄՆ դոլար։ Էդ.Զաքարյանին խոստացել է պարտքով տալ 500 ԱՄՆ դոլար գումար։ Ընդունեց, որ քննվող դեպքի ժամանակահատվածում շահագործել է 077-704070 և 099-208220 հեռախոսահա¬մարները։ Նշեց, որ անձին բերման ենթարկելու փաստը պետք է ժամանակին գրանցվի համա¬պա¬տաս¬խան մատյանում։ Հայտնեց, որ սովորաբար վարչություն բերման ենթարկված անձանց անմիջապես անց¬կաց¬նում են համապա¬տասխան մատյանով, տվյալ դեպքում` Դ.Եդիգարյանին բերման ենթար¬կելու ժամը 15-ին է արձա¬նագրվել հավա¬նաբար « խոսքով ընկնելու » պատճառով։ Ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը Դատարանում հարցաքննվելիս առաջադրված մե¬ղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց` հերքելով իր մասնակցությունը Դ.Եդիգարյանից կաշառք պա¬հանջելուն։ Վերջինս նշեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի առավոտյան ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը եկել է իր աշխատասենյակ, հայտնել, թե օպերատիվ տեղեկություն է ստացել այն մա¬սին, որ Երևանի «Հանրապետական» հիվանդանոցի մոտ գործող ատամնաբուժական կլինիկայի ատամնաբույժ ոմն Դավիթը թմրամիջոց է պահում և գործածում, հնարավոր է, որ զբաղվում է նաև դրա իրացմամբ։ Իր հանձնարարությամբ վարչության պետի անունով գրվել է տեղեկատվական բնույ¬թի զեկուցագիր, որից հետո հրավիրած խորհրդակցության ժամանակ իր ղեկավարած բաժան¬մունքի օպերատիվ աշխատակիցներին հանձնարարել է Դավիթին նույն օրը բերման ենթարկել ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչություն։ Նշեց, որ նախապես հեռախոսագրով իրեն տեղե¬կացրել էին 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ին, ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցա¬գոր¬ծություն¬ների դեմ պայքարի գլխավոր վարչության պետի մոտ խորհրդակցության մասնակցելու անհրա¬ժեշ¬տութ¬յան մասին, ուստի այդ հանձնարարությունը տալուց հետո գնացել է խորհրդակ¬ցութ¬յան։ Ժամը 14։30-ի սահմաններում վերադարձել է աշխատավայր, մտել Էդ.Զաքար¬յանի աշխատա¬սեն¬յակ, որտեղ արդեն գտնվում էին բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանը, օպերլիազորներ Գևորգ Գևորգյանը և Արման Մացակյանը։ Դիմելով Դ.Եդիգարյանին` հարցրել է, թե վերջինիս մոտ թմրանյութ, արգելված իրեր կան, թե`ոչ։ Դավիթը բացասական պատասխան է տվել, հայտնել, որ թմրամիջոց ընդհանրապես չի օգտագործել։ Արման Մացակյանից պարզել է, որ օպերատիվ բնույթի հարցազրույց անցկացնելու հետևանքով Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ նյութեր դեռևս չեն նախապատրաստել։ Մացակյանին հանձնարարել է նյութեր նախապատրաստել, որից հետո դրանք ներկայացրել է համա¬պա¬տասխան պաշտոնատար անձանց մակագրությանը և գործերը տվել է օպերլիազորներին` Դ.Եդիգարյանին դատաքիմիական փորձաքննության ենթար¬կելու նպատակով ՀՀ ԳԱԱ «Փոր¬ձաքննութ¬յունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ տանելու համար։ Նշեց նաև, որ իր ղեկավարած բաժանմունքում նախապատրաստված նյութերի հետագա ընթացքը որոշում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետը, ինչը կատարվում է ըստ մակագրությունների։ Նյութերը զեկուցագրով ներկայացվում են վարչության պետին, ով ստորագրում է` նշելով, թե նյութերն ուր պետք է ուղարկվեն։ Նշեց նաև, որ եթե թմրամիջոց գործածելու փաստը չի հաստատվում, այդ կապակցությամբ կազմված նյութերն եզրա¬կացությամբ կցվում են շարք։ Հայտնեց, որ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ կազմված նյութերով գործի հետագա ընթացքով ևս պետք է զբաղվեր օպերլիազոր Արման Մացակյանը։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու հարցով իրեն որևէ մեկը չի դիմել, քանի որ բոլորն էլ քաջատեղյակ են, որ եթե որևէ անձի վերաբերյալ թմրամիջոց գործածելու կապակցությամբ նախապատրաստվել են նյութեր, վերջինս պարտադիր ներկայացվելու էր տոքսիկաքիմիական փորձաքննության։ Նշեց, որ տեղյակ չի եղել, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու խնդրով դիմել էին Էդ.Զաքարյանին։ Նշեց նաև, որ Վահագն Հակոբյանն իր ծանոթներից է, նախ¬կինում աշխատել է ոստիկանության համակարգում։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին վերջինս զանգահարել և հետաքրքրվել է, թե արդյոք Էդուարդ անունով օպերլիազոր վարչությունում աշխատում է, թե`ոչ։ Վահագնը տեղե¬կացրել է նաև, որ Էդուարդի հետ գումարային խնդիրներ են ծագել, վերջինս պարտքը չի վերադարձնում, զանգա¬հարում է նրան, սակայն վերջինս նույնիսկ զանգերին չի պատասխանում։ Վահագնի խնդրանքով զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, նախատել գումարային խնդիրների մեջ հայտնվելու առնչությամբ` պահանջելով, որ վերջինս զանգահարի Վահագնին և լուծի այդ խնդիրը, որ այլևս իրեն այդ հարցով չանհանգստացնեն։ Միայն հետագայում է Էդ.Զաքարյանն իրեն տեղե¬կաց¬¬րել, որ խոսել է Վահագնի հետ, վերջինս առաջարկել է անգամ պարտքից 1.500 ԱՄՆ դոլարն անմի¬ջապես վերադարձնելու դեպքում պարտքի մնացած մասը` 1000 ԱՄՆ դոլարը զիջել։ Էդ.Զա¬քարյանը նաև պատմել է, որ 500 ԱՄՆ դոլար գումար էլ Գևորգ Գևորգյանն է խոստացել տրամադրել նրան, սակայն վերա¬դարձնելու պայմանով։ Նշեց նաև, որ վարչության պետին ուղղված Էդ.Զաքարյանի զեկուցագիրը կազմել է վերջինս, նա էլ պետք է զբաղվեր նյութերի նախապատրաստմամբ։ Ընդունեց, որ նախնական փուլում բոլոր գործո¬ղությունները կատարում են բաժանմունքի բոլոր աշխատակիցները, իսկ փաստաթղթավորման փու¬լում այն հանձնարարում է դրան գիտակ աշխատակցի։ Նշեց, որ իրենց բաժանմունք անձանց բերման ենթարկելու բոլոր դեպքերի վերաբերյալ ինքը նախապես քաջատեղյակ է լինում, այդ կապակցությամբ պարտադիր կարգով նախապատրաստում են համապատասխան նյութեր, բերման ենթարկելու փաստն արձանագրվում է։ Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու ժամն ուշ արձանագրելը պատճառաբանեց տեխնիկական խնդրով` նշելով, որ իրենք «թուղթ գրող» չեն, զբաղվում են «պրակտիկ աշխատանքով», այսինքն` հանցագործություն¬ների բացահայտմամբ։ Ըստ էության բացառեց բերման ենթարկված անձի հետ վարչության աշխա¬տա¬սենյակ¬ներում տեսակցություն կազմակերպելու հնարավորությունը` նշելով, որ կտրականապես արգելել է դա և տեղյակ չէ, թե ինչպես է Գևորգ Մարտիրոսյանին հաջողվել վարչություն շենք մտնել և առանձին պայմաններում զրուցել բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի հետ։ Նշեց նաև, որ օպեր¬լիազոր Էդ.Զաքարյանը չէր կարող դատաքիմիական փորձագիտական եզրակացության հետևութ¬յուն¬ները փոխել, փորձագետի վրա ներազդելու լծակներ և լիազորություններ չունի, առավել ևս այն պայմաններում, երբ տվյալ դեպքում փորձագիտական կենտրոնն առհասարակ կապ և կախվածութ¬յուն չունի ոստիկանության համակարգից։ Ամբաստանյալների վերոնշյալ պատճառաբանություններն անհիմն են և մտացածին, հե¬տապնդում են հնա¬րավոր քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու, ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քար¬¬յանի պարագայում` խմբի կազմում գործած հանցակիցներին քրեական պատասխանատ¬վութ¬յու¬նից զերծ պահելու և միաժամանակ առավել մեղմ պատիժ նախատեսող հոդվածով քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատվության ենթարկվելու նպատակ, հերքված են պատշաճ իրավական ընթացա¬կար¬գե¬րի շրջանակներում հետաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների գնահատման արդյունք¬ներով. Տուժող Դավիթ Եդիգարյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10-ից 11։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ատամնաբուժարան են եկել երեք ոստիկաններ, առանձնազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել, որ անօրինական աշխատելու համար պետք է իրեն բերման ենթարկեն ոստիկանություն։ Պարզվել է, որ նշված ոստիկաններից մեկը` Էդուարդ Զաքար¬յանը, ծանոթ է մյուս ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Այդ հանգամանքի ուժով կարողացել է պարզել, որ ինչ-որ մեկն իր դեմ ցուցմունք է տվել, և իրեն կաս¬կածում են թմրանյութ գործածելու մեջ։ Հետաքրքրվել են, թե արդյոք մեկ շաբաթ առաջ տաքսու վա¬րորդն իրեն թմրանյութ չի տվել, ինչը հերքել է, սակայն ոստիկանները տեղեկացրել են, որ համա¬պա¬տասխան ստուգողական գործողութ¬յուն¬ների, այդ թվում` դատաքիմիական փորձաքննության արդ¬յուն¬¬քում իր մեղքը կհաստատվի։ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Է.Զաքար¬յանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն «լուրջ բաներ են սպասվում, իրեն աշխատավայրում տուգա¬նելու են և լիցենզիայից զրկելու են»։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդի¬րը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ մոտ 2-3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով էլ կարող է այդ հարցը լուծել։ Նշել է, որ վարչությունում գտնվելու պայմաններում չի կարող անգամ 2.000 կամ 3.000 ԱՄՆ դոլարը տալ, սակայն Էդ.Զաքարյանը տեղե¬կացրել է, որ չի կարող իրեն շենքից դուրս թողնել, ուստի խնդրել է թույլատրել վերև բարձրանալ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Վերջինիս հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթաց¬քում տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են 2-3.000 ԱՄՆ դոլարի սահման¬ներում լուծել իր խնդիրը, ինչին համաձայնել է` խնդրելով տալ ինչ հնարավոր է։ Դրանից հետո` ժամը 18։00-ի սահմաններում, իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցրել, որտեղից ազատ են արձակել, սակայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքար¬յանն ասել է` «դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը», որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զա¬քար¬յանը նրան պատաս¬խանել է, որ սակարկութ¬յունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։ Ազատ արձակվելուց հետո գնացել է Գևորգ Մարտիրոսյանի ու Խաչատուր Մանուկյանի մոտ, ովքեր արդեն 300.000 ՀՀ դրամի չափով գումար էին հավաքել։ Ի վերջո` հավաքել են 400.000 ՀՀ դրամ, որը Էդ.Զաքարյանն համաձայնել, սակայն հրաժարվել է անձամբ վերցնել` առաջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակա¬յա¬նում, քանի որ մինչ այդ Գ.Մարտիրոսյանը ևս հրաժարվել է այդ գումարը փոխանցել Էդ.Զաքարյանին։ 2013թ. հունիսի 27-ին` Դատարանում լրացուցիչ հարցաքննվելիս, տուժող Դ.Եդիգարյանը հայտ¬նեց, որ, ընդհանուր առմամբ, նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն պնդեց, որ գու¬մա¬րային նախնական խոսակցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2000-ից 3000 ԱՄՆ դոլարից։ Նշեց, որ գումարային պահանջ Էդ.Զաքարյանը ներկայացրել է թե՛ իրեն, թե՛ Խաչատուր Մանուկ¬յանին և թե՛ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Աշխատասենյակում Գ.Մարտիրոսյանի հետ առանձ¬նազրույցի ժամանակ նրան ևս հայտնել է իր խնդրով 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար հայթայթելու անհրա¬ժեշտության մասին։ Հստակեցրեց, որ հանցագործության մասին հաղորդման մեջ պետք է նշեր իրենից 2-3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու մասին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին նշվել է թյուրիմա¬ցաբար։ Նշեց նաև, որ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում իրենից բացատրություն վերցնելու ընթացքում ներկա են գտնվել երկու ոստիկան, իսկ խո¬սակցություններն իր հետ վարել է Էդ.Զաքարյանը։ Հայտնեց նաև, որ վարչությունում գտնվելու ժամանակ իր բջջային 077-339914 հեռախոսա¬հա¬մարին կատարված զանգերին չի կարողացել պատասխանել, Էդ.Զաքարյանի համա¬ձայ¬նությամբ խոսել է միայն Խաչատուր Մանուկյանի հետ, ում հայտնել է իր գտնվելու վայրի և Գ.Մար¬¬տիրոսյանին հանդիպելու անհրաժեշտության մասին։ Հայտնեց նաև, որ իրեն դատաքիմիական փորձաքննության չներ¬կայացնելու խնդրանքով որևէ ոստիկանի չի դիմել, գիտեր, որ անկախ ամեն ինչից` նրան փորձաքննության տանելու էին, քանի որ ոստիկանների միջև տեղի ունեցած զրույցներից լսել է, որ «վերևից» նման հրաման կար։ Նշեց, որ բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին տեսել է վարչութ¬յու¬նից տոքսիկաքիմիական փոր¬ձաքննության տանելիս։ Նշեց նաև, որ թեև համոզված էր, որ թմրանյութ չի գործածել, սակայն մտավախություն ուներ, որ եթե ոստիկաններին անհրաժեշտ էր դա ապացուցել, վերջիններս ամեն ինչ կանեին փորձաքննության եզրակացությունով այն հաստատելու համար։ Դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակ¬ցութ¬յամբ հրապարակվեցին և հետազոտվեցին գործով տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական բոլոր ցուցմունք¬ները, ինչպես նաև նրա մասնակցությամբ կազմված արձանագրությունները, մասնավո¬րա¬պես` Հանցագործության մասին 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին տրված հաղորդման, համաձայն` թմրամիջոցի օգտագործման կասկածանքով բերման է ենթարկվել վարչություն։ Բացատրություն վերցնելուց հետո իրեն տեղափոխել են նարկոդիսպանսեր, որտեղ իրենից վերցրել են մազի և մեզի փորձանմուշներ` փորձաքննություն կատարելու համար։ Թմրամիջոց օգտագործելու հանգամանքը փորձաքննությամբ ի հայտ չբերելու և դրա համար իրեն պատասխանատվության ենթարկելու համար օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանն իրենից պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, ինչին չի համաձայնել։ Քիչ անց ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն է եկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգը, ով առանձին զրուցել է օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի հետ, որից հետո իրեն հայտնել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլար ոստիկաններին վճարելու դեպքում իր հարցերը կկարգավորվեն։ Ըստ պայմանավորվածության` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին պետք է վճարեր 300.000 ՀՀ դրամ` մնացած գումարը 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին վճարելու պայմանով։ Գործով տուժող Դ.Եդիգարյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին տրված բացատրության (ստացել է ՆԱՎ ՀԿԳ ավագ օպերլիազոր Ա.Սահակ¬յանը) համաձայն` այդ օրը` ժամը 11-ի սահմաններում, ատամնաբուժարան են եկել 3 ոստիկաններ և թմրամիջոց գործածելու կասկա¬ծան¬քով իրեն բերման են ենթարկել վարչություն։ Թմրամիջոց գործածելը չի ընդունել, Էդ.Զաքարյանը մեկ այլ ոստիկանի հետ նախապատ¬րաստել են նյութեր և իրեն ուղեկցել նարկոլոգիական կլինիկա` փորձաքննության։ Մինչ կլինիկա տանելն Էդ.Զաքարյանը զրույցի ընթացքում ասել է, որ որոշակի գումարով հնա¬րա¬վոր է հարցերը լուծել, սակայն կոնկրետ որևէ գումարի մասին չի ասել։ Սկզբում Էդ.Զաքարյանը ասել է, որ նման հարցերը լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն հաշվի առնելով, որ ինքը Գևորգ Մարտիրոսյանի ընկերն է, իր համար այդ հարցը կլուծվի մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում։ Վարչություն տանելուց մոտ 3 ժամ անց` Գևորգի և Խաչատուրի հետ Էդ.Զա¬քար¬յանը գումա¬րային հարցով ընդհանուր հայտարարի չգալուց հետո, իրեն տարել են նարկոդիս¬պան¬սեր` հետա¬զոտ¬ման։ Տեղյակ չէ, թե Գևորգի և Խաչատուրի հետ վերջնական ինչ գումար էր պայ¬մանավորվել, սակայն նարկոդիսպանսերում հետազոտվելուց հետո, երբ բաժանվել են, Էդ.Զա¬քար¬յանն իրեն ասել է, որ այդ հարցն ամբողջությամբ լուծելու համար մինչև հաջորդ օրը պետք է նրան տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Պատասխանել է, որ նյութական նման հնարավորություն չունի, երեկո¬յան ընկերներին հանդիպելուց հետո ավելի ստույգ կասի իր հնարավորությունների սահմանը։ Հետո հանդիպելով Գևորգի և Խաչատուրին` տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանը, ըստ նրանց հետ ձեռք բերած պայմանավո¬վա¬ծության, երեկոյան հանդիպելու և վերցնելու էր այդ օրն հավաքված գումարը` մյուս մասն հաջորդ օրը ստանալու պայմանով։ Խաչատուրն իր հետ առանձնանալով` խորհուրդ է տվել հանդիպել նրա ծանոթ ոստիկանին` նշելով, որ վերջինս լուծում կտա այդ հարցին։ Հանդիպել են այդ անձին` Վարդանին և եկել ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտան¬գության վարչություն։ Ժամը 22.50-ի սահ¬ման¬ներում զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանը, ինքն ու Խաչատուրը գնացել են նրան հանդիպ¬ման, որի ժամանակ Գևորգը բջջայինից զանգահարել է Է.Զաքարյանին, փոխանցել, որ այդ պահին իրենք կարող են տալ 200.000 ՀՀ դրամ, մինչև վաղը` ևս 200.000 ՀՀ դրամ։ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ վաղը մինչև ժամը 12.00-ը 400.000 ՀՀ դրամ գումար տան Գևորգ Մարտիրոսյանին, որից էլ նա պետք է վերցներ այդ գումարը։ Նշել է նաև, որ իրա¬կանում մոտ 20 օր առաջ օգտագործել է չորաց¬ված կանեփի տերևներից պատրաստված թմրանյութ, որը վար¬չությու¬նում որևէ ոստիկանի մոտ չի խոստովանել։ Վկա Դավիթ Եդիգարյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին տված ցուցմունքների համաձայն` ոստի¬կաններն ատամնաբուժարան են եկել ժամը 11-ին, վարչությունում են տեղեկացրել, որ կասկածվում է թմրամիջոց գործածելու մեջ։ Սկսել են փաստաթղթեր կազմել, բացատրություն են վերցրել հետո` նաև մատնահետքեր։ Այնուհետև ասել են, որ իրեն պետք է տանեն նարկոդիսպանսեր և այդ ժամանակ կապացուցեն, որ ինքը թմրամիջոց գործածել է։ Իր հեռախոսին պարբերաբար զանգահարել են Գևորգ Մարտիրոսյանը և Խաչատուր Մանուկ¬յանը, սակայն այդ զանգերին պատասխանել չի կարողացել։ Այդ պահին Գևորգը զանգահարել է նաև Էդ. Զաքարյանի բջջային հեռախոսի վրա, նրա հետ իր թեմայով ինչ-որ բան խոսել։ Զրույցից հետո Էդ.Զաքարյանն ասել է, որ իր գործը բարդ է. եթե ապացուցեն, որ ինքը թմրամիջոց է գործածում, իրեն կզրկեն բժշկությամբ զբաղվելու իրավունքից, իսկ այն կլինիկայի վրա, որում ինքն աշխատում է, հսկայական տուգանքներ կգան։ Էդ.Զաքարյանին առաջարկել է առանձին զրու¬ցել, վերջինս համաձայնել և երկուսով մտել են կողքի աշխատասենյակ։ Նույնը Էդ.Զաքարյանը կրկնել է նաև այդտեղ, իսկ ինքը հետաքրքրվել է, թե այդ հարցին դրական լուծում տալու ինչ տարբերակներ կան։ Էդ.Զաքարյանն ասել է, որ ընդհանրապես այս բնույթի գործերը «փակվում են» 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն ունեն ընդհանուր ծանոթ` ի դեմս Գևորգի, հնարավոր կլինի իր հարցը «փակել» մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ դրա համար պետք է զանգահարի, սակայն Էդ.Զաքարյանը զգուշացրել է, որ հեռախոսով նման թեմաներով չեն խոսում։ Առաջարկել է իրեն ազատ արձակել` գու¬մարի հայթայթման խնդրով զբաղվելու համար, սակայն Էդ.Զաքարյանը արգելել է` նշելով, որ Գևորգը զանգահարել և տեղեկացրել է, որ քիչ անց գալու է։ Էդ.Զաքարյանից հետաքրքրվել է, թե արդյոք անհրաժեշտություն չկա գործին խառնել իր ծանոթ ոստիկաններին, սակայն Էդ.Զաքար¬յանը պատասխանել է, որ այդ դեպքում հնարավոր է, որ հարցը լուծվի, հնարավոր է` ոչ։ Քիչ հետո Էդ.Զաքարյանն իրեն տեղեկացրել է, որ Գևորգի հետ ներքևում հանդիպել և նրան փոխանցել է ինչ-որ պետք է։ Խնդրել է թույլատրել Գևորգին հանդիպելու համար իջնել վարչության շենքի մոտ, սակայն Էդ.Զաքարյանն արգելել է, թույլատրել, որ Գևորգը բարձրանա վերև, երկուսին թողել է նույն աշխատասենյակում։ Գևորգը հայտնել է, որ իրեն կասկածում են թմրամիջոց գործածելու մեջ, և Էդ.Զաքարյանը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Գևորգը նաև հայտնել է, որ զրուցել է Խաչատուրի հետ, վերջինս քիչ անց գալու է և երկուսով որոշելու են, թե ինչպես են գումար հայթայթելու։ Գևորգը նաև տեղեկացրել է, որ իրեն թույլատրել են գումար հայթայթելու խնդրով զանգել ընկերներին, սակայն ավելորդ բան չխոսելու պայմանով։ Զանգահարել և գումար է խնդրել ընկերներից` պատճառաբանելով, որ լուրջ խնդիրներ ունի։ Խաչատուրի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում պարզել է, որ այդքան գումար հայթայթել չի հաջողվում, որի մասին տեղեկացրել են նաև Էդ.Զաքարյանին` խնդրելով գումարն իջեցնել, սակայն վերջինս հայտնել է, որ դա իրենից կախված չէ։ Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ հավաքել են 300.000 ՀՀ դրամ, առաջարկել բավարարվել այդ գումարով, սակայն վերջինս այդ գումարն «աբսուրդ» է համարել։ Վարչությունում մնացել է մինչև ժամը 18-ը, որից հետո Էդ.Զաքարյանը և ևս մեկ ոստի¬կան իրեն տեղափոխել են նարկոդիսպանսեր, որտեղ իրենից վերցրել են մազի և մեզի փոր¬ձանմուշներ։ Դրանից հետո իրեն տարել են Երևանի Արարատյան զանգված և բաց թողել։ Մեքենայից իջնելիս Էդ.Զաքարյանը ասել է, որ իրենց պետք է տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է, որ Գևորգ Մարտիրոս¬յանն է սակարկել և գումարը նվազեցրել։ Մյուս ոստի¬կանը Էդ.Զաքարյանին դիմելով` հարցրել է` «մնացած 1.000-ն էլ վա՞ղն է տալու», որին Էդ.Զաքար¬յանը պատասխանել է, որ ոչ, այդ 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել են` չնշելով, թե ով։ Մեքենայից իջնելիս պայմանավորվել են հանդիպել երեկոյան ավելի ուշ ժամի։ Գնացել է «Հանրապետական» հիվան¬դանոցի մոտ, հանդիպել Գևորգին և Խաչատուրին, տեղեկացել, որ նրանք հավաքել են 300.000 ՀՀ դրամ, որոշել, որ ավել գումար ոստիկան¬ներին տալ չարժե։ Ավելի ուշ, արդեն Խաչատուրի հետ առանձին, որոշել և դիմել են ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն։ Հաջորդ օրը` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի ցերեկը, հանդիպել է Գևորգին, նրան տեղեկացրել, որ կարող են տալ 400.000 ՀՀ դրամ։ Վերջինս իրենց ներկայությամբ զանգահարել և զրուցել է Էդ.Զաքարյանի հետ, հայտնել, որ գումարն իրենց մոտ է, սակայն Էդ.Զաքարյանը Գևորգին առաջարկել է գումարը պահել վերջինիս մոտ։ Գևորգն հրաժարվել է, սակայն Էդ.Զաքարյանը հրաժարվել է անձամբ իրենցից այդ գումարը վերցնել` առաջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցա¬կայանում։ Նշել է, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանն «իր գործը փակելու համար» պահանջել է մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք, որը սկզբում սակարկել են 2.000 ԱՄՆ դոլարի, հետո` 600.000 ՀՀ դրամի, իսկ վերջնական արդյունքում պայմանավորվել են 400.000 ՀՀ դրամի շուրջ, որի վերաբերյալ հաղորդում են տվել ոստիկանությունում։ Գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին կատարված առերես¬ման ժամանակ` տուժող Դ.Եդիգար¬յանը հայտնել է, որ վարչությունից իրեն բաց թողնելու նպատա¬կով այդտեղ են եկել Գևորգ Մարտիրոսյանը, ինչպես նաև Խաչատուր Մանուկյանը, ովքեր իրեն ազատ արձակելու համար բանակցել են Էդ.Զաքարյանի հետ, այդ խոսակցության մանրամասները ինքը չգիտի։ Ժամը 18-ի սահմաններում իրեն ուղեկցել են փորձագիտական կենտրոն` «անալիզ» վերցնելու համար, որի ավարտից հետո իրեն բաց են թողել։ Այդտեղից գնացել է Գևորգ Մարտի¬րոսյանի և Խաչատուրի հետ հանդիպման, որի ժամանակ վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ «ամեն ինչից պրծնելու» համար հարկավոր է գումար` 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով, հետո հայտնել, որ նորից են խոսել Էդ.Զաքար¬յանի հետ, պայմանավորվել նույն հարցը լուծել 400.000 ՀՀ դրամով։ Հաջորդ օրը Խաչատուրի հետ գնացել են գումարը տալու, սակայն իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանություն։ Ամբաստանյալի կարգավիճակում հարցաքննված Գևորգ Մարտիրոսյանը Դատա¬րանում նշեց, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը գումարն իրենցից պահանջել է, որ նրա միջամտությամբ Դ.Եդիգար¬յանի փորձաքննութ¬յան պատասխանները «մաքուր» տրվեն, իրեն չի հետաքրքրել, թե նա ինչ եղա¬նակով է այդ խոստումն իրագործելուն հասնելու։ Գ.Մարտիրոսյանը նշեց նաև, որ Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մա¬նուկ¬յանին ասել է, որ Էդ.Զաքարյանն այդ նպատակով 2-ից 3.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջում։ Վերոնշյալ հակասությունների շուրջ Գ.Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքների հրա¬պա¬րակումից հետո վերջինս պնդեց նախաքննական ցուցմունքները, այդ թվում` 3.000 ԱՄՆ դոլար պա¬հանջելու վերաբերյալ։ Վկա Արման Մացակյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին վարչություն է եկել ժամը 13.30-ից 14-ի սահմաններում, բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերի կազմումը բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանը ժամը 14.30-ի սահմաններում հանձնարարել է իրեն։ Նշեց, որ նյութերի ընթացքն ինքն էր որոշելու, Դ.Եդիգարյանին օգնելու խնդրանքով իրեն Էդ. Զաքարյանը կամ Գ.Գևորգյանը չեն դիմել։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ բոլոր փաս¬տաթղթերն ինքն է կազմել, սակայն նյութերի նախա¬պատ¬րաստմանը ներկա է գտնվել նաև Գևորգ Գևորգյանը։ Հայտնեց, որ, որպես կանոն, բաժանմունքի բոլոր օպերլիազորները խմբով են աշխատում, սակայն այդ պահին գործեր է ունեցել, ուստի կազմած նյութերն ի վերջո հանձնել է Գ.Գևորգյանին։ Այդ նյութերի ընթացքը որոշվելու էր դատաքիմիական փորձաքննությամբ և եթե հաստատվեր Դ.Եդիգարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը, նրան ենթարկելու էր վարչական պատաս¬խանատվության։ Հարցաքննության վերջնամասում հստակեցրեց, որ թմրամիջոցի գործա¬ծումը հաստատվելու պարագայում նյութերն ուղարկելու էին ոստիկանության համապատասխան տարածքային ստորաբաժանում, որտեղ և պետք է լուծվեր Դ.Եդիգարյանին վարչական պատաս¬խանատվության ենթարկելու հարցը։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության չուղարկելու խնդրանքով Էդ.Զաքարյանն իրեն չի դիմել, նյութեր կազմելուն վերջինս որևէ մասնակցություն չի ունեցել, Դ.Եդիգարյանից բացատ¬րություն ստացել է ինքը։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանի բերման ենթարկելուն չի մասնակցել, թեև կազմել է համապատասխան արձանագրությունը։ Ինքը ևս պետք է մասնակցեր այդ գործողությանը, սակայն չի գնացել` այլ գործեր ունենալու պատճառաբանությամբ։ Ընդունեց, որ մյուս օպերլիազորները ևս բերման ենթարկելու արձանագրություն կազմելու ձևին տիրապետում են։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանի պարագայում փորձագիտական կենտրոնը ևս ինքն է որոշել, պրակ¬տիկ աշխատանքում մշտապես այդ կենտրո¬նում են դատաքիմիական փորձաքննություն նշանակում։ Ընդունեց, որ բերման են¬թարկված¬ների հարցով, այդ թվում` փաստաթղթերի կազմամբ, զբաղվում են բաժանմունքի ողջ օպերատիվ կազմով։ Դժվարացավ վերհիշել, թե Դ.Եդիգարյանից բացատրություն ստանալն որքան է տևել, նշեց սակայն, որ վերջինս բացատրություն տալիս թմրամիջոց գործածելու փաստը չի ընդունել։ Հայտնեց, որ Դ.Եդիգարյանը դատաքիմիական փորձաքննության է ուղեկցվել ժամը 16-ից 16.30-ի սահմաններում։ Նշեց նաև, որ փորձաքննություն նշանակելու որոշումը հաստատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետը, եզրակացությամբ շարք կցելու կամ տարածք ուղարկելն հաս¬տա¬տում է Երևան քաղաքի քրեական հետախուզության բաժնի պետը, ով բաժանմունքի պետ Վ.Վար¬դանյանի անմիջական վերադասն է։ Վկա Վահան Հակոբյանը Դատարանում հայտնեց, որ Էդուարդ Զաքարյանի և Գևորգ Գևորգյա¬նի հետ Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբու¬ժա¬րա¬նից Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոչ թե 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ առավոտյան ժամը 10-ից 11-ն ըն¬կած ժամա¬նա¬կահատվածում, այլ ժամը 12-ի սահմաններում։ Նշեց, որ ընթերակաների ներկա¬յությամբ խու¬զարկել են Դ.Եդիգարյանին, նրանով զբաղվել են Գևորգ Գևորգյանը և Էդուարդ Զաքարյանը։ Դ.Եդի¬գարյանը վարչությունում եղել է 1-2 ժամ, նրա վերաբերյալ նյութերը կազմել է Արման Մացակ¬յանը, ինչը կատարվել է բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարա¬րությամբ։ Հայտ¬նեց, որ Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու ժամանակ Վարդանյանը դեռևս խորհրդակցութ¬յունից չէր վերադարձել, վերադարձել է միայն ժամը 15-ից հետո ։ Նշեց, որ եթե թմրամիջոց գոր¬ծա¬ծելու փաստն հաս¬տատվում է, նյութերն ուղարկում են տարածք, և ոստիկանության տարած¬քային ստորա¬բաժանման պետն է որոշում կայացնում այդ անձին վարչական պատասխանատ¬վութ¬յան ենթարկելու մասին։ Թմրամիջոցի գործածումը չհաստատվելու դեպքում կազմված նյութերը կցվում են շարք։ Վկա Աշոտ Հարությունյանը Դատարանում հայտնեց, որ Գևորգ Մարտիրոսյանից տեղե¬կացել է, որ վերջինիս միջնորդությամբ Էդուարդ Զաքարյանը խոստացել էր մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարով «փակել» Դավիթի գործը, սակայն Գ.Մարտիրոսյանի սակարկությունների արդյունքում Էդ.Զաքար¬յա¬նը համաձայնել էր ստանալ 400.000 ՀՀ դրամ գումար։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին իր հետ միասին հան¬դիպման չգնալու հանգամանքը Գ.Մարտիրոսյանը պատճառաբանել է նրանով, որ սպա¬սում է Դ.Եդիգարյանին, ով Էդ.Զաքարյանի պահանջած գումարը պետք է բերի ատամ¬նա¬բու¬ժա¬րան, որից հետո այն փոխանցեն վերջինիս։ Մնացած մասով վկա Ա.Հարությունյանը Դատարանում տվեց նախաքննա¬կանին ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներ։ Վկա Կարեն Ղազանչյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, «Հինգ աստղ» կոչվող սրճա¬րանում իր վա¬ղե¬մի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին հետ կայացած զրույցի ընթացքում վերջինս պատմել է, որ թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստի¬կանության վարչություն բերման ենթարկված ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին ազատ արձա¬կելու համար Էդուարդ Զաքարյանը նրա միջ¬նոր¬դու¬թ¬յամբ պահանջել էր խոշոր գումար, թեև նա¬խաքննության փուլում նշել էր նաև այդ գումարի չափի` 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Ավելին` հայտնեց, որ Էդ.Զաքարյանը գումարը պահանջել է նաև Դ.Եդիգարյանի «անալիզները մաքուր տալու» համար, որի վերաբերյալ նա¬¬¬խաքննական ցուցմունքներում առհասարակ ոչինչ չէր հիշատակել։ Նշեց նաև, որ պահանջած սկզբնական գումարը սակարկվել էր, Էդ.Զաքարյանի հետ պայմա¬նավորվել և կանգ էին առել 600.000 ՀՀ դրամի վրա։ Վերոնշյալ հակասությունների շուրջ նախաքննական ցուցմունքների հրա¬պարա¬կու¬մից հետո պնդեց նախաքննական, իսկ մնացած մասով Դատարանում տվեց նախաքննա¬կան ցուց¬մունքներին ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներ։ Վկաներ Լիլիթ Գրիգորյանը, Արմեն Դարբինյանը և Գուրգեն Սարգսյանը Դատարանում ըստ էության վերահաստատեցին նախաքննական ցուց¬մունքները, որոնք արդեն շարադրվել են սույն դատական ակտում` «Նախաքննութ¬յամբ ձեռք բերված ապացույցների հետա¬զոտում և գնահատում բաժնում», ուստի անհարկի կրկնությունից խուսափելու նպատակով վերստին չեն ներկայացվում։ Մեղադրողի միջնորդությամբ հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկա Խաչատուր Մանուկ¬յանի նախաքննական, այդ թվում` գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունք¬ները, որոնք վերստին չեն ներկա¬յացվում։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և որպես վկա հարցաքննված Վահագն Հակոբյանը Դատարանում հայտնեց, որ նախկինում աշխատել է ոստիկանությունում, ներկայումս գտնվում է կադրերի ռեզերվում։ Միջնորդել էր ընկերոջ քարի արտադրամասից Էդ.Զաքարյանի հոր գերեզմանաքարը ձեռք բերելու հարցում, որի դիմաց, ըստ պայմանավորվածության, Էդ.Զաքարյանը պետք է վճարեր ամեն ամիս, սակայն մի քանի ամիս պարտաճանաչորեն վճարելուց հետո` հերթա¬կան վճարումներն Էդ.Զաքարյանն ուշացրել է։ Մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 12-ը Էդ.Զաքարյանը պարտք էր մնացել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Վանաձորցի ընկերոջը շտապ գումար էր անհրաժեշտ`ՌԴ մեկնելու նպա¬տակով, ուստի վերջինս Էդ.Զաքարյանին առաջարկել է արագ վերադարձնել գոնե 1.500 ԱՄՆ դոլարը` փոխարենը խոստանալով ընդհանուր պարտքից զիջել 1.000 ԱՄՆ դոլարը։ Այդ նպատակով զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, սակայն վերջինս իր զանգերին չի պատասխանել։ Տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում Էդ.Զաքարյանի աշխատելու մասին` զանգա¬հարել է Վաղինակ Վարդանյանին, ով, ինչպես պարզել է, նրա ղեկավարն էր։ Վ.Վար¬դան¬յանի միջամտությունից հետո իր 094-221668 և 091-221668 հեռախոսահամարներով խոսել է Էդ.Զաքարյանի հետ, ով խոս¬տացել է մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 25-ն ամբողջությամբ մարել պարտ¬քը, սակայն խոստումը չի կատարել, որի հետևանքով ընկերոջ մոտ մնացել է ամոթով։ Նշեց, որ պարտ¬քի հարցով Էդ.Զաքարյանին վերջին անգամ զանգահարել է նրան ձերբակալելուց մեկ կամ երկու օր առաջ։ Դատարանի համոզմամբ վկա Վահագն Հակոբյանը վերոնշյալ ցուցմունքները, որոնք ըստ էության ուղղված են ամբաստանյալներ Է.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի, ինչպես նաև Էդ.Զաքար¬յանի և Գ.Գևորգյանի միջև կայացած հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրա¬ռումների վիճարկմանը, դրանց բովանդակության ձևախեղմանը, իրականում որևէ առնչություն չունեն քննվող դեպքի հանգամանքների հետ, մտացածին են, հետապնդում են իր նախկին կոլեգաներին` գործով ամբաստանյալներին հնարավոր քրեական պատասխանատ¬վութ¬յունից զերծ պահելու նպատակ, քանի որ հաջորդաբար կատարված այդ, ինչպես նաև միջնորդ Գևորգ Մարտիրոսյանի, Դ.Եդիգար¬յա¬նի միջև կայացած հեռախոսային զանգերի գաղտնալսումներում հիշատակվում է այլ անձի` Գևորգի (ըստ դատաքննության տվյալների` Գևորգ Մարիրոսյանի) և ոչ թե գումար տալու ( պարտքը վերա¬դարձնելու), այլ կաշառք պահանջելու, ստանալու մասին։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցի` Դավիթ Գագիկի Եդիգարյանի վերաբերյալ տոքսիկաքիմիական փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 12-4979 եզրակացության համաձայն` փորձագետը, ի կատարումն ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ օպերլիազոր Ա.Մացակյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի կայացրած որոշման, պարզել է, որ Դ.Եդիգարյանի մազի և մեզի փորձանմուշներում թմրամիջոցի գործածման հետքեր չեն հայտ¬նաբերվել։ Ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքի և մեղադրական եզրակա¬ցության հիմքում դրված ապացույցները` որպես ապացույց ճանաչած` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդ¬հանուր իրավասության դատարանի` «Արտաքին և ներքին դիտում, կա¬շառք տալու կամ կա¬շառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական մի¬ջո¬¬ցառումներ իրականացնելու թույլտվութ¬յուն տալու մասին որոշման հիման վրա կա¬տարված համապատասխան գործողութ¬յունների արդյունքները պարունակող լա¬զերային սկավառակը, «Հեռախոսային խոսակցությունների վե¬րա¬հսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրա¬կա¬նացնելու թույլտվու¬թ¬յուն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված գաղտնալսումների արդ¬յունքնե¬րը պարունակող լազերային սկավառակը, հեռախոսային խոսակցութ¬յուն¬ների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալները պարու¬նակող լազերային սկավառակները և դրանց զննության արձանագրությունները, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬¬չու¬թ¬յունից առգրավված Դավիթ Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերը և դրա զննության արձանագրությունը, ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննութ¬յունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փոր¬ձա¬քննություն¬ների բաժնի կլինիկատոքսիկա¬լոգիական փորձաքննությունների բա¬ժան¬մունք ներկայաց¬ված ան¬ձանց գրանցամատյանի զննութ¬յան արձանագրությունը, դրանցում բովանդակող ապացուցողական արժեք ներկայացնող փաս¬տական տվյալներն արդեն իսկ ներկայացվել են սույն դատական ակ¬տում («Նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում և գնահատում բաժնում»), հետևաբար` վերստին չեն շա¬րադրվում։ Ամբաստանյալների, տուժող և վկաների նախաքննական և դատաքննական վերոնշյալ ցուց¬մունքները միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ հա¬մադրելու արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է, որ դրանցում առկա հիմնական հակա¬սութ¬յուն¬ները վերա¬բերում են` 1. պահանջած կաշառքի դիմաց հօգուտ տուժող Դավիթ Եդիգարյանի գործողություններ չկատարելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի խոս¬տումներին` նրա պաշտոնեական լիազորությունների սահ¬մաններում գտնվելու կամ չգտնվելու տեսանկյունով (որով անմիջականորեն պայմանավորված է ամբաստանյալների վե¬րագրված արարքի ճիշտ որակումը` կաշառք պահանջել է, թե՞ խարդախության փորձ), 2. որպես կաշառք պահանջած գումարի սկզբնական չափին (որով անմիջականորեն պայ¬մա¬նավորված է կաշառք պահանջելու արարքի որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ կամ 4-րդ մասի համապատասխան կետով)։ Այսպես, ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը Դատարանում հարցաքննվելիս հայտնեց, որ Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ Գ.Մարտիրոսյանին տեղեկացրել է, որ Դ.Եդի¬գարյանին տանելու են դատաքիմիական փորձաքննության և եթե թմրամիջոցի գոր¬ծածման փաս¬տը հաստատվի, բացասաբար կանդրադառնա Դ.Եդիգարյանի վրա։ Հայտնել է նաև, որ 5.000 ԱՄՆ դոլարով կարող է անել այնպես, որ այդ փորձաքննության «պատասխանը մաքուր գա», այսինքն` թմրամիջոցի գործածման փաստը չհաստատվի։ Նշել է նաև, որ այդ հարցը թեև լուծվում է նաև 4.000-ով, 3.000-ով, բայց տվյալ դեպքում, Գ.Մարտիրոսյանի գործոնն հաշվի առնելով, կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Գ.Մարտիրոսյանը զանգով իր աշխատավայրից մի պահ դուրս է եկել, հանդիպել նաև վերջինիս հետ եկած Խաչատուր Մանուկյանին, ով ներկայացել է որպես Դ.Եդիգար¬յանի ազգական։ Նրան հայտնել է, որ Գ.Մարտիրոսյանին արդեն ամեն ինչ ասել է, Դ.Եդի¬գարյանին տանում են դատաքիմիական փոր¬ձաքննության։ Դատարանում նաև նշեց, որ գումարի մասին խոսակցությունն ու սակարկություններն ինքն է նախաձեռնել, իսկ 5.000, ապա 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի վերաբերյալ խոսակցություններն եղել են վերացական բնույթի, իրականում Դ.Եդիգար¬յանի խնդիրն առաջարկել է լուծել 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Դատարանում նաև նշեց, որ Դ.Եդիգարյանին նա¬խազգուշացրել է, որ թմրա¬միջոցի գործածումն հաստատվելու դեպքում կլինիկային կտուգանեն, կփա¬կեն, բացի այդ, վերջակետ կդրվի նրա բժշկական կարիերայի վրա (նախաքննության ընթացքում նշված հան¬գա¬մանք¬ների վերաբերյալ որևէ ցուցմունքներ չի տվել)։ Տվյալ ցուցմունքները համադրելիս և գնահատելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից տուժող Դ.Եդիգարյանին անմիջականորեն կաշառքի պահանջ ներկայացնելու համար մեղադրանք չի առա¬ջադրվել, այսինքն` այն դուրս է Էդ.Զաքարյանին և խմբի կազմում նրա հետ գործածած անձանց առա¬ջադրված մեղադրանքների սահմաններից։ Ամբաստանյալներ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը նախաքննության և ողջ դատաքննության ընթացքում հերքել են իրենց առնչությունը Էդ.Զաքարյանին մեղսագրված արար¬քին, այսինքն` քննարկվող երկու հանգամանքների վերաբերյալ որևէ ցուցմունք չեն տվել` բա¬վա¬րարվելով միայն իրենց պաշտոնեական լիազորությունների հիշատակմամբ։ Ամբաստանյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս Գևորգ Մարտի¬րոս¬յանը հայտ¬նեց, որ օպեր¬լիազոր Էդ.Զաքարյանը գումարն իրենցից պահանջել է, որ նրա միջամտությամբ Դ.Եդիգար¬յանի փորձաքննութ¬յան պատասխանները «մաքուր» տրվեն, իրեն չի հետաքրքրել, թե նա ինչ եղա¬նակով է այդ խոստումն իրագործելուն հասնելու։ Գ.Մարտիրոսյանը նաև, նշեց որ Դ.Եդի¬գար¬յանին և Խ.Մա¬նուկ¬յանին տեղեկացրել է, որ Էդ.Զաքարյանն այդ նպա¬տակով պահանջում է 2.000-ից 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Մինչդեռ, նախաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս Գ.Մարտիրոսյանը հայտնել էր, որ Էդ.Զա¬քարյանի հետ զրույ¬¬ցի ընթացքում վերջինս Դ.Եդիգարյանին վարչությունից բաց թողնելու և պատասխա¬նատվության չենթարկելու համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Գումարային նույն պա¬հանջը և այն ստանալու դեպքում խոստումները Էդ.Զաքարյանը կրկնել է նաև իր ներկա¬յությամբ, վարչության շենքի մոտ իր կազմակերպած` նրա և Խաչատուր Մանուկյանի հանդիպման ժամանակ (2012թ. դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունք)։ Գ.Մարտիրոսյանի 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի հարցաքննությունը, գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին իրականացված առերեսումը կատարվել են վկայի կարգավիճակում, այսինքն` կաշառքի միջնորդության կատարման մեջ կասկածվող Գ.Մարտիրոս¬յանի պաշտպանական և լռելու իրավունքների խախտմամբ, հետևաբար` որպես ապացույց դրանք անթույլատրելի են և սույն վերլուծության մեջ չեն օգտագործվում (Նորիկ Պողոսյանի վերաբերյալ 2010թ. մարտի 26-ի ՀՅՔՐԴ2 /0153 /01/08 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո)։ Վերոնշյալ հակասությունների շուրջ Գ.Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքների հրա¬պա¬րակումից հետո վերջինս, երկար վարանումներից հետո, խնդրեց հիմք ընդունել նա¬խաքննա¬կանը, այդ թվում` 3.000 ԱՄՆ դոլար պա¬հանջելու վե¬րա¬բերյալ։ Տուժող Դավիթ Եդիգարյանը Դատարանում հայտնեց, որ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Էդ.Զաքար¬յանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն «լուրջ բաներ են սպասվում, աշխատավայրում իրեն տուգանելու և լիցենզիայից զրկելու են»։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդի¬րը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքար¬յանը հայտնել է, որ կարող է այդ հարցը լուծել նաև մոտ 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նա¬խաքննության ընթացքում նշել է նաև, որ Գևորգ Մարտիրոսյանի հետ աշխատասենյակում կա¬յացած առանձ¬նազրույցի ընթաց¬քում նրանից տեղեկացել է, որ վերջինս Էդ.Զաքարյանի հետ պայ¬մա¬¬նա¬վոր¬վել է իր խնդիրը լուծել 2.000-ից 3.000 ԱՄՆ դոլարի սահման¬ներում, ինչին համաձայնել է` խնդրելով «տալ ինչ հնարավոր է»։ Մինչդեռ, հանցագործության մասին 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին տրված հաղորդման մեջ Դ.Եդիգար¬յանը հայտնել էր, որ թմրամիջոց օգտագործելու հանգամանքը փորձաքննությամբ ի հայտ չբերելու և դրա համար իրեն պատասխանատվության ենթարկելու համար օպերլիազոր Էդ.Զա¬քար¬յանն իրենից պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, ինչին չի համաձայնել։ Քիչ անց ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն է եկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով առան¬¬ձին զրուցել է օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի հետ, որից հետո իրեն հայտնել, որ 2.000 ԱՄՆ դո¬լար ոստիկաններին վճարելու դեպքում «իր հարցերը կկարգավորվեն»։ Գործով տուժող Դ.Եդիգարյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին տրված բացատրության մեջ վեր¬ջինս հայտնել է, որ մինչ կլինիկա տանելն Էդ.Զաքարյանը զրույցի ընթացքում ասել է, որ «որո¬շակի գումարով հնա¬րա¬վոր է հարցերը լուծել», սակայն կոնկրետ որևէ գումարի մասին չի ասել։ Սկզբում Էդ.Զաքարյանը ասել է, որ նման հարցերը լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն հաշվի առնելով, որ ինքը Գևորգ Մարտիրոսյանի ընկերն է, իր համար այդ հարցը կլուծվի մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում։ Իրեն վարչություն տանելուց մոտ 3 ժամ անց` Գևորգի և Խաչատուրի հետ Էդ.Զա¬քար¬յանը գումա¬րային հարցով ընդհանուր հայտարարի չգալուց հետո, իրեն տարել են նար¬կո¬դիս¬պան¬սեր` հետա¬զոտ¬ման։ Տեղյակ չէ, թե Գևորգի և Խաչատուրի հետ վերջնական ինչ գումար էր պայ¬մանավորվել, սակայն նարկոդիսպանսերում հետազոտվելուց հետո, երբ բաժանվել են, Էդ.Զա¬¬քար¬¬յանն իրեն ասել է, որ այդ հարցն ամբողջությամբ լուծելու համար մինչև հաջորդ օրը պետք է նրան տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Տուժող Դ.Եդիգարյանը նախաքննության ընթացքում` դեռևս 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, հար¬ցաքննվե¬լիս նշել էր, որ վարչությունում Էդուարդ Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներ¬կա¬յու¬թ¬յամբ իրեն տեղեկացրել է, որ իր գործը որո¬շա¬կի բարդություն է ներկայանում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդ¬յունքում պարզվի, որ թմրանյութ է օգտագոր¬ծել, իրեն կզրկեն բժշկական գործու¬նեութ¬յամբ զբաղ¬վելու իրավունքից, իսկ ատամ¬նաբուժարանը մեծ տու¬գանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդ.Զա¬քար¬¬յա¬նի հետ կայացած առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որ¬պես կանոն, «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դո¬լարով, սակայն հաշվի առնելով Գևորգ Մարտիրոսյանի ծա¬նո¬թու¬թ¬յան հանգամանքը՝ իր հարցը «կլուծեն» 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ավելի ուշ աշխատա¬սեն¬յակում հանդիպման եկած Գևորգ Մարտիրոսյանից տեղեկացել է, որ իրեն կասկածում են թմրամիջոց գործածելու մեջ, Էդ.Զաքարյանը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Գևորգը նաև հայտնել է, որ զրուցել է Խաչատուրի հետ, վերջինս քիչ անց գալու է և երկուսով որո¬շելու են, թե ինչպես են գումար հայ¬թայթելու։ Տուժող Դ.Եդիգարյանը գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին առերես հարցաքննվելիս հայտնել է, որ վարչությունից իրեն բաց թողնելու նպատակով այդտեղ են եկել Գևորգ Մարտիրոսյանը, ինչպես նաև Խաչատուր Մանուկյանը, ովքեր իրեն ազատ արձակելու համար բանակցել են Էդ.Զաքարյանի հետ, սակայն այդ խոսակցության մանրամասներն իրեն հայտնի չեն։ Ժամը 18-ի սահմաններում իրեն ուղեկցել են փորձագիտական կենտրոն` նմուշներ վերցնելու համար, որի ավարտից հետո իրեն բաց են թողել։ Այդտեղից գնացել է Գևորգ Մարտիրոս¬յանի և Խաչատուրի հետ հանդիպման, որի ժամանակ վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ «ամեն ինչից պրծնելու» համար հարկավոր է գումար` 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով, հետո հայտնել, որ նորից են խոսել Էդ.Զաքար¬յանի հետ, պայմանավորվել նույն հարցը լուծել 400.000 ՀՀ դրամով։ Ցուցմունքներում և վերոնշյալ փաստաթղթերում տուժող Դ.Եդիգարյանի հայտնած փաս¬տա¬կան տվյալները համադրելիս և գնահատելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինիս անմի¬ջա¬կանորեն կաշառքի պահանջ ներկայացնելու համար Էդ.Զաքար¬յանին մեղադրանք չի առա¬ջադրվել, այսինքն` այն դուրս է Էդ.Զաքարյանին և խմբի կազմում նրա հետ գործածած անձանց առա¬¬ջադրված մեղադրանքների սահմաններից։ Գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` Գևորգ Մարտիրոսյանի հետ պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել ու հանդիպել են վար¬չության շենքի մոտ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ Դավիթ Եդիգարյանին վարչություն բերման են¬թարկող ոստիկաններից մեկը` Էդ.Զաքարյանը, նրա մտե¬րիմ¬ներից է, ով «գործը փակելու» համար պա¬հանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրան¬քով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց Էդ.Զաքարյանը մոտեցել և հայտնել է, թե Դավիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ էլ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրա¬մասնել, թե ինչպիսի։ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրա¬ժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում նրան տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող հայթայթել, Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպա¬տա¬կով առա¬ջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդուարդը խոր¬հուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, քանի որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրի¬¬նական ըն¬թացք, որի հետևանքով Դավիթը լուրջ խնդիր¬ներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զան¬գա¬հ¬արել է Դա¬վի¬թի բջջային հեռախո¬սա¬համարին, ում հետ խորհրդակցել է ծանոթ ոստի¬կա¬նի օգնությանը դի¬մելու հարցով, սակայն Դավիթն առարկել է` հետևելով գոր¬ծը դրանով իսկ բարդանալու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի նա¬խա¬զգու¬շաց¬մանը։ Վկա Աշոտ Հարությունյանը Դատարանում հայտնեց, որ Գևորգ Մարտիրոսյանից տեղե¬կացել է, որ վերջինիս միջնորդությամբ Էդուարդ Զաքարյանը խոստացել էր մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարով «փակել» Դավիթի գործը, սակայն Գ.Մարտիրոսյանի սակարկությունների արդյունքում Էդ.Զաքար¬յա¬նը համաձայնել էր բավարարվել 400.000 ՀՀ դրամով։ Մինչդեռ, վկա Ա.Հարությունյանի նախաքննական, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համաձայն` անձնական ֆինան¬սական հարցերի շուրջ այլ անձանց հետ հանդիպելու և դրանք լու¬ծելու համար վերջինս 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին հանդիպել է մանկական ըն¬կե¬ր Գևորգ Մարտիրոս¬յանի աշխատավայր` «Նարեդենտ» ատամնաբու¬ժա¬րա¬ն, նրան խնդրել միասին գնալ այդ հան¬¬դիպմանը։ Վերջինս հրաժարվել է` պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկ¬տեմ¬բերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու¬թյան աշ¬խա¬տակիցներն իրենց ընդհանուր ծանոթ Էդուարդ Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցությամբ թմրա¬նյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կաս¬կա¬ծան¬քով ատամ¬նա¬բուժարանից ոստի¬կանություն են բերման ենթարկել նրա գործընկերոջը` Դավիթ Եդի¬գարյանին։ Գևորգ Մարտիրոսյանը հայտնել է, որ նրա միջնորդությամբ Էդ.Զաքարյանը խոս¬տացել էր «փակել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետա¬գա¬յում նրանք սակարկել ու պայմանավորվել էին Էդ.Զաքարյանին տալ ընդամենը 400.000 ՀՀ դրամ գումար։ Վկա Կարեն Ղազանչյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, «Հինգ աստղ» կոչվող սրճա¬րանում իր վա¬ղե¬մի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին հետ կայացած զրույցի ընթացքում վերջինս պատմել է, որ թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստի¬¬կանության վարչություն բերման ենթարկված ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին ազատ ար¬ձա¬¬կելու համար Էդուարդ Զաքարյանը նրա միջ¬նոր¬դու¬թ¬յամբ պահանջել է գումար (չափը դժվա¬րացավ վերհիշել)։ Ավելին` հայտնեց, որ Էդ.Զաքարյանը գումարը պահանջել է Դ.Եդիգարյանի «ա¬նա¬լիզները մաքուր տալու» համար։ Նշեց նաև, որ պահանջած սկզբնական գումարը սակարկվել էր, Էդ.Զաքարյանի հետ պայմա¬նավորվել և կանգ էին առել 600.000 ՀՀ դրամի վրա։ Մինչդեռ, վկա Կ.Ղազանչյանը նախաքննական ցուցմունքներում նշել էր, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել են «Հինգ աստղ» կոչվող սրճա¬րան` համակուր¬սե¬ցիների հետ հանդիպման։ Ճանապարհին իր 094-313040 հեռախոսահամարին է զանգահարել վա¬ղե¬մի ծա¬նոթ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ում հետ պայմանավորվել և հանդիպել են նույն սրճարանում։ Վեր¬ջինս պատմել է, որ նույն օրը ատամնա¬բու¬ժա¬րա¬նից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչութ¬յան աշխատակից¬ները, իրենց ընդհա¬նուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդուարդ Զաքար¬յանի մաս¬նակ¬ցու¬թ¬յամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության նույն վարչութ¬յուն են բերման ենթարկել նրա գործընկեր, ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին, ում քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վութ¬յան չենթարկելու համար Էդուարդը նրա միջ¬նոր¬դու¬թ¬յամբ պահանջել էր 3.000 ԱՄՆ դո¬լար, սակայն այն սակարկել էին, պայմանավորվել էին Էդ.Զաքարյանին տալ 600.000 ՀՀ դրամ։ Վերոնշյալ հակասությունների շուրջ նախաքննական ցուցմունքների հրա¬պարա¬կու¬մից հետո վկա Կ.Ղազանչյանը խնդրեց հիմք ընդունել նախաքննականը։ Միմյանց (ներքին) և այլ ապացույցների հետ (արտաքին) համադրման արդյունքներով վե¬րոնշյալ ցուցմունքները գնահատելիս, մեծ հաշվով` գործն ըստ էության լուծող վերջնական դատա¬կան ակտ կայացնելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից միջնոր¬դավորված եղանակով կաշառքի սկզբնական պահանջ ներկայացնելու պահին գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու փաստը և հիմքերը պաշտո¬նապես դեռևս չէին արձանագրվել (առնվազն մինչև ժամը 15.00-ն), թմրամիջոց պահելու և գործածելու վերա¬բերյալ Էդ.Զաքարյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ով թվագրված զեկուցագիրը (հաղոր¬դումը) չէր կազմվել և հերթա¬պահ մասի թիվ 2 մատյանում չէր հաշվառվել, փաստացի ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում գտնվող Դ.Եդիգարյանը բերման ենթարկված ան¬ձանց հաշվառման գրքում դեռևս չէր հաշվառվել։ Ավելին, Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ «Արտաքին և ներքին դիտում, կա¬շառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» և «Հեռախոսային խոսակցութ¬յունների վե¬րա¬հսկում» օպերատիվ հետախուզական միջո¬ցառումներն իրականացվել են 2013թ. դեկ¬տեմբերի 13-ին, այսինքն` Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու և կաշառքի վերաբերյալ սկզբնական պահանջ ներկայացնելու միայն հաջորդ օրը, հետևաբար` վերոնշյալ երկու հանգա¬մանքների կապակցությամբ հավելյալ որևէ տեղեկությունները (ապացուցողական արժեք ներկայացնող փաս¬տական տվյալներ) բացակայում են։ Այսպիսով, գործի ճիշտ լուծման տեսանկյունով էական հանգամանքի` որպես կաշառք պա¬հանջված սկզբնական գումարի չափի վերաբերյալ մինչդատական վարույթի ընթացքում և միաժա¬մանակ Դատարանում հարցաքննված վերոնշյալ անձանց ցուցմունքներում առկա են էական, այդ թվում` իրարամերժ հակասություններ, որոնց վերլուծությանն ու համադրմանը Դատարանը դեռևս կանդրադառնա, սակայն սույն դատական ակտի այլ («Դատարանի իրավական վերլու¬ծություն¬ները և եզրահանգումը») բաժնում։ Ինչ վերաբերում է կաշառք պահանջելիս Էդ.Զաքարյանի տված խոստումներին, ապա գործով ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նախաքննական, վկաներ Աշոտ Հարությունյանի դա¬տաքննա¬կան (նաև նույնաբովանդակ նախաքննական) և Կարեն Ղազանչյանի դատաքննական, Խաչա¬տուր Մանուկյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքար¬յանի հետ առերես ցուցմունքների համադրումից ակնհայտ է (այսինքն` Դատարանը, ի հաշիվ այլ ապացույցների, առավել արժևորում և կարևորում է դրանք), որ ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քարյանը կաշառքի գումարը պահանջել է` «գործը փա¬կելու», վարչությունից բաց թողնելու (ազատ արձակելու) և պատասխանատվության (այդ թվում` քրեական պատասխանատվության) չենթարկելու պատճա¬ռա¬բանությամբ և խոստումով, այսինքն` գործով տուժող Դ.Եդիգարյանի պա¬տաս¬խանատվության հար¬ցը չբարձրացնելու պատճառաբանութ¬յամբ, որը Դատարանի համոզմամբ գտնվում է ոստիկա¬նութ¬յան ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի և նրան հետ նախնական համաձայնությամբ գործած օպերլիա¬զոր Գևորգ Գևորգյանի, նույն բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակներում (այդ լիազորությունները սույն դատական ակտում առավել մանրամասն դեռևս կներկայացվեն)։ 4. Դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքները, Դատարանի իրավական վերլուծութ¬յուն¬ները և եզրահանգումը. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տարանն հաս¬¬¬տատված համարեց հետևյալը. ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով նույն բաժանմունքի օպեր¬լիազոր Գևորգ Գևորգյանի, ինչպես նաև բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հետո, որպես պաշտոնատար անձ շորթմամբ պահանջել են խոշոր չափերի կաշառք` բերման ենթարկված Դավիթ Գրիգորյանի օգտին իրենց լիազորությունների շրջանակներում գործո¬ղություններ չկատարելու նպատակով. Այսպես, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 12-ի սահմաններում, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժան¬մուն¬քի պետ Վաղինակ Վար¬դանյանի բանավոր հանձնարարությամբ նույն բաժանմունքի ավագ օպերլիազորներ Էդուարդ Զա¬քարյանը, Վա¬հան Հակոբ¬¬յանը և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանն ապօրի¬նաբար թմրա¬միջոց պահե¬լու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծան¬քով Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարե¬¬դենտ» ատամ¬նա¬բու¬ժա¬կան կլինիկայից ՀՀ ոս¬տի¬կանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին։ Մինչ բերման ենթարկելը նույն կլինի¬կա¬յի ատամ¬նաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանը, որպես նույն թաղամասի բնակիչ ճանաչելով Էդուարդ Զաքար¬յա¬նին, հետա¬քրքրվել է իր գործընկեր Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու պատ¬ճա¬ռների մասին, փո¬խան¬ցել բջջային հեռախոսահամարը` խնդրելով նրան օգնելու հնարա¬վորություն ծագելու պարա¬գա¬յում զանգահարել և տեղե¬կացնել։ Էդուարդ Զաքարյանը, կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 3-րդ բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդան¬յա¬նի, նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, շորթմամբ, այսինքն` Դ.Եդիգարյանին օգնելու միջնոր¬դությամբ դիմած անձանց թմրամիջոց ձեռք բե¬րելու և գործածելու վերաբերյալ կաս¬կածանքն որպես հաստատված փաստ ներկայացնելու, Դ.Եդիգարյանի վիճակն արհեստականորեն ծանրացնելու եղանակով շահադիտական դրդումներով պաշ¬¬տոնեա¬կան լիազո¬րութ¬յունների շրջա¬նակում վերջինիս վարչությունից ազատ արձակելու, հնարավոր պատաս¬խա¬¬նատվու¬թ¬յան հարցը չբարձրացնելու, դրանից նրան զերծ պահելու և զուգահեռաբար որպես կաշառք հնարավորինս խոշոր չափի գույք` գումար ստանալու դիտավո¬րութ¬յամբ ժամը 12.33-ին զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին, Դ.Եդիգարյանի խնդրով կանչել Երևանի Խանջյան 51 հասցեում գտնվող ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քա¬ղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ` հանդիպման։ Այդ հանդիպման ժամանակ Էդ.Զաքար¬յանը 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլարի կաշառք ստա¬նալու պարա¬գա¬յում խոս¬տա¬ցել է «օգնել» Դ.Եդիգարյանին, սակայն միևնույն ժամանակ տեղե¬կա¬ցել վեր¬ջի¬նիս նյութական ոչ բար¬վոք վիճակի և այդչափ գումար տրամադրելու դժվարության մասին։ Նման պայ¬ման¬ներում Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է գումա¬րային խնդրի լուծմանը ներգրա¬վել նաև Դ.Եդիգար¬յանի ծանոթ¬ներին և ընկերներին, որպես բարի կամքի դրսևորում` իրենց բաժան¬մուն¬քի աշխատա¬սեն¬յակներից մեկում կազ¬մակերպել է Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանի առանձ¬նա¬տեսակցությունը բեր¬ման են¬թարկ¬ված և փաս¬տացի անազատության մեջ գտնվող Դ.Եդիգարյանի հետ։ Որոշ ժամանակ անց` ժամը 14.40-ի սահմաններում, Գ.Մարտիրոսյանի նախաձեռնությամբ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ է ժամանել Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստի վերաբերյալ տեղեկացած, վերջինիս քրոջ նշանած Խաչատուր Մա¬նուկյանը, Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով նույն վայրում հանդիպել և ծանոթացել Էդ.Զաքարյանի հետ, ով Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու, հնարա¬վոր պատասխանատվության հարցը չբարձրաց¬նելու և դրանով իսկ պատասխանատվությունից զերծ պահելու դիմաց Խ.Մանուկյանից սեղմ ժամկետում` մեկ-երկու ժամվա ընթացքում տալու պայմանով պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք, հա¬կա¬ռակ պարագայում սպառնալով ոտնահարել Դ.Եդիգարյանի` օրենքով պաշտպանվող շահերը, այն է` ներ¬կա¬յացնելով, թե իբր վերջինիս կողմից թմրա¬միջոց ձեռք բերելն ու գործածելն ապա¬ցուցված հան¬գամանքն է, այն Դ.Եդիգար¬յանն ընդունել է, ինչն հաստատվել է նաև այլ ան¬ձանց բա¬ցատրութ¬յուններով, թեև Դ.Եդիգարյանն այդ հանգա¬մանքը բանավոր կերպով չէր ընդունել, անձնական խու¬զար¬կությամբ թմրամիջոց նրա մոտ չէր հայտնաբերվել, վերջինս տոքսիկաքիմիական փոր¬ձաքննութ¬յան դեռևս չէր ներկայացվել (թմրամիջոցի գործածման վարկածն հետագայում հերքվել է նաև տոքսի¬կաքիմիական փորձաքննութ¬յան 2012թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 12-4979 եզրակացությամբ), այդ կապակցությամբ այլ փաս¬տական տվյալ¬ներ ոստի¬կան¬¬ների տրա¬մադրութ¬յան տակ ևս չկային։ Խ.Մանուկյանը, ներկայացնելով իր և Դ.Եդիգարյանի նյութական ոչ բարվոք վիճակը, փորձել է կաշառքի գումարի չափը սակարկել ՝ նշելով, որ այդ ժամկետում կարող է հավաքել և տալ ընդա¬մենը 100.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն Էդ,Զա¬քար¬յա¬նը պահանջը վերահաստատել է` առաջարկելով սեղմ ժամկետում զբաղվել գումարի հայթայթմամբ և զան¬գա¬հարել։ Հասնելով իրենց կաշառք տալու անհրաժեշտությունն հիմնավորելու բուն նպատակին` խմբի կազմում շորթմամբ կա¬շառք ստանալու նախնական հանցավոր դիտավորությամբ գործող Էդուարդ Զաքարյանը և Գևորգ Գևորգյա¬նը, ինչպես նաև նրանց անմիջական ղեկավարը` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժան¬մուն¬քի պետ Վաղինակ Վար¬դանյանը, փաստացի ժամը 12.00-ից բերման ենթարկած Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաս¬տի արձանագրումը հերթապահ մասի թիվ 2 մատյան¬ում և բերման ենթարկված անձանց հաշ¬վառման գրքում տևական ժամանակ ձգձգել են, այդ կապակցությամբ նյութեր չեն նախապատ¬րաս¬տել` սպասելով որպես կա¬շառք պահանջած գումարների հայթայթման գործընթացի ավարտին և այդ կապակցությամբ միջ¬նորդ Գ.Մարտիրոսյանի հեռա¬խոսազանգին, որի հետևանքով Դ.Եդիգարյանը, առանց օրինական հիմքերի, փաստացի գտնվել է անազատության մեջ։ Ժամը 17.00-ի սահմաններում Խ.Մանուկյանը Էդ.Զաքարյա¬նին և վերջինիս հետ խմբի կազմում գործող մյուս ոստիկաններին Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով տեղեկացրել է, որ հավաքվել է ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ գումար, խնդրել բավարարվել այդ գումարով, որին Էդ.Զաքարյանը չի համաձայնել։ Միայն դրանից հետո Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում կազմվել են նյութեր, որն Վ.Վարդանյանի հանձնա¬րարությամբ իրականացրել է Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ օպերատիվ տեղեկատվությունը ստա¬նալու, նրան բերման ենթարկելու և ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում վերջինիս հետ տարվող օպերատիվ զրույցների հետ որևէ առնչություն չունեցող ավագ օպերլիազոր Արման Մացակյանը, ով կազմել է Դ.Եդիգարյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձա¬նագրությունները, ստացել է բացատրություն, որում Դ.Եդիգարյանը թմրամիջոց գործածելու հանգա¬մանքը չի ընդունել, նշա¬նակել է տոքսիկաքիմիական փորձաքննություն։ Համապատասխան մատ¬յանում և գրքում Էդ.Զաքարյանը, իսկ բերման ենթարկելու արձա¬նագրության մեջ վերջինս և Ա.Մացակյանը Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու ժամը թվագրել են 15։00-ով, որից հետո` ժամը 17.30-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանը արդեն օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ Դ.Եդիգար¬յանին ուղեկցել են ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննութ¬յունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, որտեղ մազի և մեզի փորձանմուշներ տալուց հետո նրան ազատ են արձակել։ Ազատ արձակվելուց առաջ Էդ.Զաքարյանը Դ.Եդիգարյանի հետ կայացած կարճատև զրույցի ընթացքում առաջարկել է չհուսահատվել, վերա¬հաս¬¬տատել է իրենց խոստումը` խնդիրն հարթել նաև խոշոր չափերի` 812.000 ՀՀ դրամին համարժեք 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով` նշելով, որ այդ գումարը վերջինս պետք է տրամադրի մաս-մաս, սակայն ոչ ուշ, քան մինչև հաջորդ օրը։ Մինչև հաջորդ օրը Դ.Եդիգարյանը և Խ.Մանուկյանը Գ.Մար¬տիրոսյանի միջնորդությամբ և միջոցով կաշառքի գումարի չափը վերստին սակարկել և հասցրել են մինչև 400.000 ՀՀ դրամի, սակայն Դավիթ Եդիգարյանը նույն օրը՝ երեկոյան, նրանից կաշառք շորթելու վերաբերյալ կամավոր հայտնել և հաղորդում է տվել ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտան¬գության վարչութ¬յու¬նում, որի աշխա¬տակիցների ձեռնարկած օպերատիվ-հետա¬խու¬զական միջո¬ցառումների արդյունքում կաշա¬ռատվության փաստը բացահայտ¬վել և 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքի փո¬խանցումը Էդ.Զաքարյանին և նրա հետ խմբի կազմում գործած ոստիկան¬ներին 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 17.45-ին խա¬փանվել է։ Այսպիսով, ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը և Վաղինակ Վարդան¬յանը, նախնական համաձայնության գալով, շորթմամբ պահանջել են խոշոր չափի կաշառք, այսինքն` մեղավորությամբ կա¬¬տա¬րել են հան¬ցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` վեր¬ջիններս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատ¬ժի ենթա¬կա են այդ հոդվածի հա¬մա¬պատաս¬խան մասով և կետերով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանվող Գևորգ Մարտիրոսյանի նկատ¬մամբ 2013թ. նոյեմբերի 29-ին քրեական հետապնդումը Դատարանում դադարեցվել է` «Հայաս¬տանի Հան¬րապե¬տության անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համա¬ներում հայտա¬րարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժո¬ղովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառման պատ¬ճառաբանությամբ։ Մինչդատական վարույթի ընթացքում` դեռևս 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին, որոշում էր կայացվել ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և գործածելու դրվագով Դավիթ Եդիգարյանի նկատմամբ քրեա¬կան հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրա արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատ¬ճառաբանությամբ, իսկ վեր¬ջինիս և Խաչատուր Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` կաշառքի մասին իրավապահներին կամավոր հայտ¬¬նելու, ինչպես նաև նրանց նկատ¬մամբ կաշառքի շորթում տեղի ունենալու պատճառա¬բա¬նությամբ։ Վերոնշյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դա¬¬տողությունների արդյունքներով. Ինչպես արդեն հիշատակվել է, ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում 2012թ. փետրվարի 9-ին կա¬տարված թիվ ՀՕ-18-Ն լրացման` «կամ պահանջելը կամ ստանալու խոս¬տումը կամ առա¬ջարկն ընդունելը» ՀՀ Սահ¬մա¬նադրությանն համա¬պա¬տաս¬խա¬նության հարցը որոշելու վերաբերյալ սույն գործի շրջանա¬կ¬ներում Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տա¬րանի դիմումը, գտել է, որ քրեական օրենքի վերոնշյալ լրացումը համապատասխանում է ՀՀ Սահ¬մա¬նադրությանը և 2013թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈ-1124 որոշմամբ գործի վարույթը կարճել է։ Գործող խմբագրմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` կա¬շառք ստանալու կազմում ընդգրկված են մի շարք հանցակազմեր (նյութկան և ձևական)« մասնա¬վո¬րապես` - պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով դրամ« գույք« գույքի նկատ¬մամբ իրավունք« արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալը (նյութական հանցակազմ է)« - նույն գույքը« գույքի նկատմամբ իրավունքը պահանջելը« - դրանք ստանալու խոստումը կամ - առաջարկն ընդունելը (որոնք ձևական հանցակազմեր են)` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտո¬նեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում «կաշառք ստանալու» համար« որը կատարվել է խոշոր չափերով« իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասը` նույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքների կատարման համար« որոնք կատարվել են առանձնապես խոշոր չափերով« այսինքն` կաշառքի առարկայի արժեքը տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը որակյալ դարձնող հատկանիշ է։ Տվյալ դեպքում «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրա¬ցումներ կատարելու մասին» 2012թ. փետրվարի 9-ին ՀՕ-18-Ն օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սում կատարված լրացմամբ օրենսդիրը նախատեսել է նաև ձևական հանցակազմեր, որոնք հան¬ցա¬փորձի փուլ չեն անցնում, զուտ գործո¬ղութ¬յան կամ անգործության կատարումն արդեն իսկ ներկա¬յաց¬նում է ավարտ¬ված հանցագործություն։ Ձևական հանցակազմում արարքն ավարտված հանցա¬գոր¬ծություն ճանաչելու համար բավական է օրենքով նկարագրված արարքի (գործողության կամ ան¬գոր¬ծության) կատարումը։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվել է, որ գործով տուժող Դավիթ Եդիգարյանի նախաձեռնած խոսակցության ընթացքում ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը նրա հետ սակարկել է հնարավոր պատասխանատվությունից նրան զերծ պահելու համար անհրաժեշտ կաշառքի գումարի չափը` նշելով, որ, որպես կանոն, նման հարցը կարգավորվում է 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով, սակայն տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով ընդհանուր ծանոթի` Գևորգ Մարտիրոսյանի առկայությունը, կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույն զրույցի ընթացքում տուժող Դ.Եդիգար¬յանը գումարի առավելագույն չափի հետ չի համաձայնել, առա¬ջարկել է ոչ ավել, քան 2.000 ԱՄՆ դոլար` պատճառաբանելով նման գումարի բացակայությունը։ Դրանից հետո գործով տուժող Դ.Եդի¬գար¬յանին ազատ արձակելու, պատասխանատվությունից զերծ պահելու նույն նպատակով ամբաս¬տանյալ Էդ.Զաքար¬յա¬նը 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պահանջ է ներկայացրել նրա խնդրով հետաքրքրվող անձի` Գևորգ Մարտի¬րոսյանի միջոցով Դ.Եդիգարյանին, ինչպես նաև վերջինիս քրոջ նշանած, գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանին։ Վեր¬ջին¬ս պարտավորվել է 1-2 ժամվա ընթացքում հայթայթել այդ գումարը, սակայն մինչ հաջորդ օրն ընկած ժամանակահատ¬վա¬ծում նրան և Դ.Եդիգարյանին հաջողվել է հավաքել միայն 400.000 ՀՀ դրամ գումար, ինչի մասին տեղե¬կացած ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը, նախապես իրազեկելով օպերլիազոր Գ.Գևորգյանին և բաժան¬մունքի պետ Վ.Վարդանյանին, համաձայնել է որպես կաշառք ընդունել նաև այդ գումարը։ Տվյալ իրավիճակում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի և վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ գործած մյուսների մեղադրանքի հիմքում դրվել է 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վար¬չութ¬յան վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խա¬չա¬տուր Մանուկյանից շորթմամբ 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելը (ինչն առանձնապես խոշոր չափի կաշառք է), այն դեպքում, երբ տուժող Դ.Եդիգարյանին պատաս¬խա¬¬նատ¬վությունից ազատելու նպատակով սկզբնական սակարկութ¬յու¬նը վերջինիս հետ սկսվել է 5.000 ԱՄՆ դոլարից, ապա` նրա և Խ.Մանուկյանի հետ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի սակարկութ¬յուն¬ների հետևանքով հասել է 3.000-ի, հետո` 2.000-ի, այնուհետև` 600.000 ՀՀ դրամի, իսկ ամենա¬վերջում` կանգ առել 400.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա։ Նշված սա¬կար¬կությունները տևել են մոտ 1 օր, սա¬կայն այդպես էլ 400.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, նրա հանցա¬կից¬ներին չի փոխանցվել` վերջիններիս կամքից անկախ պատճառներով։ Ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներից և մեղադրական եզրակացության վերլուծությունից ակնհայտ է, որ նա¬խաքննական մարմինն ու մեղադրող կողմը կա¬շառքի չափի վերա¬բեր¬յալ հիմնավորված են համարել, Էդ.Զաքարյանի և նրա հետ խմբի կազմում գործած անձանց մեղադրանքներում որպես հիմք ընդունել 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, այսինքն` Էդ.Զաքարյանի պահանջած առավել խոշոր գումարը, իսկ մե¬ղադրան¬քի որոշումներից և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասից դուրս են մնացել գու¬մա¬րային սակարկություն¬նե¬րի վերաբերյալ նշումները, կողմերի միջև կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ձեռք բերված ընթացիկ, առավել ևս` վերջնական համաձայնությունը։ Մինչդեռ, դա¬տաքննութ¬յամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով պարզվեց, որ` ա. սակարկությունները նախաձեռնել է կաշառքի պահանջ ներկայացրած Էդ.Զա¬քար¬¬յանը` նշելով, որ նման հարցերը, որպես կանոն, լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն տվյալ դեպքում կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով (ըստ Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքների` 3.000 ԱՄՆ դոլարով) բ. գումարային վերոնշյալ սակարկություններն ընթացել են կաշառք տվողի օգտին պաշտո¬նա¬տար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում միևնույն գործողություն¬ները չկա¬տա¬րելու, այն է` Դ.Եդիգարյա¬նին վարչությունից ազատ արձակելու, հնարավոր պատասխա¬նատ¬վության հարցը չբարձրացնելու և այդկերպ պատասխանատվությունից զերծ պահելու նպատա¬կով, գ. սակարկություններն ընթացել են միևնույն անձանց` կաշառք տվողներ Դ.Եդիգարյանի և Խ.Մանուկյանի - միջնորդ Գ.Մարտիրոս¬յանի - կաշառքը պահանջողներից Էդ.Զաքարյանի միջև, դ. սակարկությունները սկսել են Դ.Եդիգարյանի հետ Էդ.Զաքարյանի զրույցից, ապա սկզբնական գումարային պահանջը Գ.Մարտիրոսյանին և Խ.Մանուկյանին անմիջապես ներկա¬յաց¬նելու պահից և շարունակվել են հարաբերականորեն կարճատև ժամանակահատ¬վածում (1 օր), որոնց արդյունքում կողմերը միջ¬նորդ Գ.Մարտիրոսյանի աջակցությամբ կաշառքի չափի` 400.000 ՀՀ դրամի վերա¬բերյալ ձեռք են բերել վերջնական համաձայնություն։ Վերոնշյալ դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջը պետք է լիներ իրական, մինչդեռ իրավիճակի վերլու¬ծութ¬յունից ակնհայտ է, որ այն ներկայացվել է տուժողների վճարունակությունը (անվճարու¬նա¬կության վերաբերյալ Դ.Եդիգարյանի խոսքերը ստուգելու ) պարզելու և հնարավորինս մեծ գու¬մար ստանալու դիտա¬վո¬րությամբ։ 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացվելու առաջին իսկ պահից այդ գումարը մյուս կողմը սակարկել է, այդ սակարկությունները շարունակվել են մինչև կաշառքի չափի վերա¬բեր¬յալ վերջնական համա¬ձայ¬նություն ձեռք բերելը, այսինքն` սկզբնական պա¬հանջն ի սկզբանե չի եղել ընդունելի և վերջնական, ներկայացվելու եղանակով հիմքեր է տվել սակարկութ¬յուն¬նե¬րի համար։ Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալներին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներում և մե¬ղադրա¬կան եզրակացության եզրափակիչ մասում նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույց¬ներով հաս¬տատ¬ված` սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները չարտացոլելու հետևան¬քով, կա¬շառք ստանալու ձևական հանցակազմի պայ¬¬ման¬ներում, կաշառքի առար¬կա¬յի չափի վերաբերյալ ընտ¬րովիության սկզբունքով մեղադրող կողմի ձևակեր¬պում¬ը (ամբաստանյալներին առա¬վե¬լա¬գույն խոշոր գումարի` 3.000 ԱՄՆ դոլարի մեղսագրումը) ըստ էության «կանխորոշում» է ոչ միայն դա¬տական քննության սահմանները, այլև որոշակիորեն նաև արդյունքը։ Մեղադրանքների նման ձևակերպումը, թեև առերևույթ չի խախտել գործով ամբաստանյալների իրավունքները, սակայն իրականում Դատարանի համոզմամբ հանգեցրել է նախաքննության փուլում դա¬տա¬¬վա¬րութ¬յան մրցակցա¬յին բնույթի և մրցակցության սկզբունքի« արդար դա¬տաքննության (հատկապես` արդա¬¬րության և կողմերի հավա¬սարության) սահմանադրական սկզբուն¬քի խախտմանը և իրական հնարա¬վո¬րութ¬յուն չի տվել պաշտպանական կողմին« տվյալ դեպքում` ամբաստանյալ Էդ.Զաքար¬յանին և մյուս¬նե¬րին դեռևս մինչդատական վարույթից ընկալելու կաշառքի առանձնապես խոշոր չափի վերա¬բերյալ նրանց ներկայաց¬ված մե¬ղադրանքի հիմնավոր¬վա¬ծությունը, օբյեկտի¬վութ¬յունը և իրավա¬չա¬փութ¬յունը։ Մինչդեռ մեղադ¬րանքների որոշման մեջ և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մա¬սում նույն խնդրով սակար¬կութ¬յուն¬ների վերաբերյալ փաստական տվյալների հիշատակումը կնպաս¬տեր ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքի ճիշտ որակմանը, կապահովեր ՀՀ Սահմա¬նադրության 19-րդ« 14.1-րդ« ինչպես նաև 5-րդ հոդվածներով երաշ¬խավորված իրավունքները« մաս¬նավորապես` նրանց ներկայացված մեղադրան¬քի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավա¬սա¬րության պայմաններում« արդա¬րության բոլոր պահանջների պահպանմամբ« … իրենց գործի հրապարակային քննության իրավունքը։ Ամեն դեպքում անդրադառնալով ամբաստանյալներ Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վար¬դանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մե¬ղադրանքի հիմնա¬վորվածությունը` Դատարանը փաստում է, որ նրանք հանցագործության այդ ծան¬րացնող հանգամանքի` հանցակցությամբ առանձնապես խոշոր չափի կաշառք պահանջելու հա¬մար քրեական պատասխանատվության ենթակա չեն նաև այլ հիմքով, որպիսի հետևության հան¬գում է հետևյալ իրավա¬կան վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով. Արամ Միքայելյանի և Արայիկ Վաղարշակյանի վերաբերյալ ԵԱՔԴ/0174/01/11 քրեական գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի նախադեպային որոշմամբ համակող¬մա¬նիորեն վերլուծության է ենթարկվել հանցակցության և հանցակցի սահմանա¬զանցման ինստի¬տուտ¬ները։ Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` հանցակցություն է հա¬մարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտա¬վորյալ հանցագործութ¬յանը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մաս¬նակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ (…).։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` համակատարողները հանցա¬գոր¬ծության համար ենթակա են պատասխանատվության նույն օրենսգրքի Հատուկ մասի նույն հոդ¬վածով։ Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` հանցակիցները ենթակա են պատասխանատ¬վութ¬յան միայն հանցագործության այն ծանրացնող հանգամանքների համար, որոնք գիտակցվել են նրանց կողմից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 40-րդ հոդվածի համաձայն` հանցակցի սահմանազանցում է համար¬վում անձի կողմից այնպիսի հանցանք կատարելը, որը չի ընդգրկվում մյուս հանցակիցների դիտավո¬րությամբ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցակցի սահմանազանցման համար մյուս հանցակիցները պատասխա¬նատվություն չեն կրում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված, եթե դրան մաս¬նակցել են այնպիսի համակատարողներ, ովքեր նախապես` մինչև հանցագործություն սկսելը, պայմանավորվել են հան¬ցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ։ Համաձայն այդ որոշ¬ման`«(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ. 1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, 2. գործողությունների համատեղությունը, 3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։ Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցա¬գործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկա¬յությունը։ Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության հա¬մատե¬ղութ¬յունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գոր¬ծողությունները փո¬խադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միաց¬նելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միաս¬նական արդյունքի, և դրա համար յուրա¬քանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։ Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցա¬գործության կատարմանը։ Հան¬ցակցութ¬¬յան նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ ան¬ձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություն¬ներում» (տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-րդ կետը)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։ Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ հա¬մատեղ մասնակցելու դիտա¬վորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հան¬ցագործության վտանգավոր հետևանք¬ների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տե¬սակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է` 1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ, 2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատա¬րելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագոր¬ծութ¬յանը, 3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցան¬կանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 40-րդ հոդվածն ամրագրում է հանցակցի սահմանա¬զան¬ցում հասկացության քրեաիրավական բնութագիրը, ինչպես նաև սահմանա¬զանց¬ման դեպքում մյուս հանցակից¬ների պատասխանատվության կարգը։ Հիշատակված իրավա¬նորմի վերլուծությունից բխում է, որ հանցակցի սահմանազանցում ասելով` պետք է հասկանալ մի հանցակցի կողմից այնպիսի արարքի կատարում, որը թեպետ մյուս հանցակիցների գործողությունների հետ գտնվում է օբյեկտիվ պատճառական կապի մեջ, բայց չի ներառվել նրանց ընդհանուր դիտավորության մեջ, բնութագրվում է առավել բարձր կամ ցածր հանրային վտանգավորությամբ, քան այն արարքը, որը նախապես որոշվել էր, և ենթակա է մեղսագրման միայն այն կատարողին։ Հանցակցի սահմանազանցումը լինում է երկու տեսակ` քանակական և որակական։ Քանա¬կա¬կան սահմանազանցման դեպքում կատարողը վնաս է հասցնում այն օբյեկտին, որը, մյուս հանցա¬կից¬ների հետ պայմանավորվածության համաձայն, ընդգրկված էր նրանց դիտավորության մեջ, սա¬կայն հասցված վնասն այլ է լինում, քան պայմանա¬վորված էր։ Որակական սահմանազանցումը բնու¬թագրվում է նրանով, որ կատարողն իրականացնում է կանխորոշվածից բացի մեկ այլ հանցագոր¬ծութ¬յուն կամ իր բնույթով բոլորովին այլ հանցանք։ Սահմանազանցման դեպքում մյուս հանցակից¬ները պատասխա¬նատ¬վություն են կրում միայն այն հանցագործությանը հանցակցելու համար, որն ընդգրկված է եղել նրանց դիտավորությամբ։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ թեև հանցագործությանը երկու կամ ա¬վելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցության դեպքում հանցակիցներից յուրա¬քանչյուրը պետք է գիտակցի ոչ միայն իր, այլ նաև մյուս հանցակիցների վարքագծին վերաբերող հանգամանքները, այդուհանդերձ, դա չի նշա¬նակում, որ հանցակիցը քրեա¬կան օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի դիսպոզիցիա¬յի հատկանիշների ճշտությամբ պետք է բնութագրի այն հանցագործությունը, որի կատար¬մանը նա մասնակցում է։ Մեջբերված իրավական վերլուծությունները սույն գործով հաստատված փաստական հան¬գամանքների վրա տարածելով` Դատարան փաստում է, որ կաշառքի գումարի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալներ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը, Էդուարդ Զաքարյանի հետ գործելով կաշառք պահանջելու նախնական հանցավոր համա¬ձայնության շրջանակ¬ներում, նախապես իրազեկված և համաձայն են եղել նաև Էդ.Զաքարյանի կողմից առանձ¬¬նապես խոշոր չափի` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջ ներկայացվելու մասին, այսինքն` Էդ.Զաքարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի կաշառք պահանջելը ներառված է եղել նրանց ընդհանուր դիտավորության մեջ, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ վերլու¬ծութ¬յունների և դատողությունների արդյունքներով` - ամբաստանյալներ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանն անմիջականորեն նման պահանջ կաշառք առաջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց չեն ներկա¬յաց¬րել, նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չեն հաղորդակցվել, - գումարային պահանջ ներկայացրել է բացառապես Էդ.Զաքարյանը` ինքնուրույնաբար վարելով գումարային սակարկությունները և նվազեցնելով կաշառքի գումարը (հակառակն հիմ¬նավորող որևէ ապացույց նախաքննությամբ ձեռք չի բերվել և դատաքննությամբ չի հետազոտվել), Գումարային սակարկությունների արդյունքների մասին Էդ.Զաքարյանը խմբի կազմում գոր¬ծող մյուս ոստիկաններին թեև իրազեկել է, սակայն հետևյալ հանգամանքներում` - 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 16-ի սահմաններում, փորձագիտական կենտրոնից Գևորգ Գևորգյանի հետ Դ.Եդիգարյանին Արարատյան զանգված տեղափոխելիս, վերջինիս Էդ.Զաքարյանը տեղեկացրել է Գևորգ Մարտիրոսյանի գործոնն հաշվի առնելով կաշառքի գու¬մարը մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար նվազեցնելու մասին։ Թեև Էդ.Զաքարյանի և Դ.Եդիգարյանի այդ զրույցին միջամտել է ամբաս¬տանյալ Գ.Գևորգյանը` հետաքրքրվելով հավելյալ 1.000 ԱՄՆ դոլա¬րի ճակատագրով (ինչից կա¬րելի է եզրակացնել, որ վերջինս տեղյակ էր նաև Դ.Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դո¬լար պահանջ ներ¬կա¬յացվելու մասին)։ - Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձա¬¬նագրության համաձայն` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի` ժամը 16։03-ին կայացած հեռախո¬սազրույցի ժա¬մա¬նակ Գ.Գևորգյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գ.Մար¬տիրոս¬յանի մոտ գտնվե¬լու մասին, ակնարկում է նաև կաշառքի նախորդ գումարի վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին։ Ընդ որում, այդ հեռախոսազրույցի ընթացքում խոսք չի գնում կաշառքի գումարի նախորդ չափի մասին, թեև նախքան այդ Էդ.Զաքարյանը սակարկությունների արդյունքներով որպես կաշառք պահանջել էր խոշոր չափի` 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար (և ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլար, որն առանձնապես խոշոր չափի կաշառք է)։ Վերոնշյալ փաստական տվյալները Դատարանի համոզմամբ բավարար չեն հանգելու հետևութ¬յան, որ այդ մասին ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանը տեղյակ էր նախապես` մինչև Էդ.Զաքար¬յանի կողմից Գևորգ Մարտիրոս¬յանին, ապա նաև` Խաչատուր Մանուկյանին 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջի ներկայացումը, ավելին` բավարար չեն հանգելու հետևութ¬յան, որ Գ.Գևորգյանը նախա¬պես տվել էր իր համաձայնությունը նաև կաշառքի չափի վերաբերյալ և դա Էդ.Զաքարյանի ինքնա¬գոր¬ծունեության ( կատարողի սահմանազանցման) հետևանք չէր։ Վերոնշյալը չփա¬րատ¬ված կասկած է և ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` պետք մեկնաբանվի հօ¬գուտ ամբաս¬տանյալ Գ.Գևորգյանի։ - Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման ար¬ձա¬նագրության համաձայն` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի` ժամը 16։07-ին կայացած հեռախո¬սազրույցի ժամանակ Վ.Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գ.Մարտի¬րոսյանի մոտ գտնվելու (պահվելու) մասին, ակնարկում է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն` գու¬մարի սակարկության վերա¬բերյալ տեղե¬կացված լինելու մասին։ Ընդ որում, այդ հեռախոսազրույցի ընթացքում ևս որևէ խոսք չի գնում կաշառքի գումարի նախորդ չափի մա¬սին, թեև նախքան այդ Էդ.Զաքարյանը սակարկությունների արդյունքներով որպես կաշառք, ըստ հաջորդականության, պահանջել էր խոշոր չափի` 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի վերաբերյալ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 նախադեպային որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կարգավիճակի բնու¬թագրական կողմերից մեկն էլ այն է, որ որպես քրեական գործը քննող անկախ և անկողմնակալ մարմին, դատարանը չի կարող հանդես գալ մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և պետք է ար¬տահայտի միայն իրավունքի շահերը։ Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտ¬պա¬նութ¬յան կողմերի համար պետք է ստեղծի գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ՝ դրանով իսկ ապահովելով մրցակցության սկզբունքի կենսագործումը և հաս¬նե¬լով քրեական դատավարության առջև դրված խնդիրների իրագործմանը»։ Վերոնշյալից հետևում է, որ դատարանը չի կրում մեղադրանքը ապացուցելու կամ քրեական հե¬տապնդման մարմնի թույլ տված թերացումները, բացթողումները վերացնելու պարտականություն։ Ապա¬ցուցմանը մասնակցելը դատարանի իրավունքն է, այլ ոչ թե պարտականությունը, մեղադրանքը ապա¬¬ցուցելու պարտականութ¬յունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ և 124-րդ հոդ¬ված¬ների ուժով կրում են քրեական հետապնդման մարմինները։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը նույնպես ելնում է այն գաղափարից, որ ապացուցման պարտականությունը դրված է մեղադրանքի կողմի վրա և ցան¬կացած կասկած պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Barbera, Messegue and Jabardo v. Spain, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռը, գանգատ թիվ 10590/83, կետ 77)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատա¬վո¬րը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնա¬հա¬տում են իրենց ներքին համոզ¬մամբ։ Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաս¬տատված ապա¬ցույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննութ¬յան մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կան¬խա¬կալ մոտեցում ցուցաբերեն ապա¬ցույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշա¬նա¬կություն տան՝ մինչև դրանց հետազո¬տումը պատշաճ իրա¬վա¬կան ընթա¬ցա¬կարգի շրջանակներում։ Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռա¬բեկ դատարանն այն իրավական դիրքորո¬շում¬ն է ար¬տա¬¬հայտել, որ «թեպետ ապացույց¬ների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող կամայական լինել։ Դրա հիմ¬քում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգա¬մանք¬նե¬րի լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ Ապա¬ցույց¬ների գնահատումն համապատաս¬խան որոշումնե¬րում պետք է արտահայտվի պատ¬ճա¬ռա¬բանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնա¬վո¬րե¬լով, թե ինչու որոշ ապա¬ցույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել են՝ ճանաչ¬վե¬լով ոչ հավաստի»։ Համաձայն նույն նախադեպային որոշման` հակա¬սական ապացույց¬ների առկա¬յութ¬յան պա¬րա¬գայում, երբ հնա¬րա¬վոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրա¬կանացնող մարմինը միայն ապացույց¬ների հետազո¬տությունից և գնա¬հա¬տու¬մից հետո կարող է ապացույցների մի մա¬սին մյուսների նկատ¬մամբ առավելություն կամ նվազ կարևո¬րություն տալ։ Վերոնշյալ մեջբերման լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ գործն ըստ էության քննող դա¬տա¬րանը կաշկանդված չէ քննվող դեպքի և դրա հանգամանքների, արարքի որակման (բացառութ¬յամբ ամբաստանյալի վիճակը վատթարացնելու) վերաբերյալ նախորդ դատավա¬րական փուլերում տրված գնահատականներով, քանի որ ապացույց¬ները գնահա¬տելիս ղեկավարվում է իր ներքին համոզմուն¬քով, ինչը կարող է տրամագծորեն տարբերվել մինչդատական վարույթի ընթացքում նույն ապա¬ցույց¬ներին, դրանց թույ¬լատրե¬լիությանը, վերաբերե¬լիութ¬յանը, գործի լուծման տեսանկյունով` բավարա¬րության վերաբերյալ տրված գնահատականներից` պայմանով, որ ապացույցների գնա¬հատումը լինի օրինական, փաս¬տարկված և պատճառաբանված։ Այսպիսով, վերոնշյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ դատաքննությամբ հաստատված փաստը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի վերաբերյալ սակարկությունները, ամբաստանյալներին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ արտացոլելու դեպքում նրանց արարքին կտրվեր ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։ Դատարանը փաստում է, որ կաշկանդված չէ դատավարության նախորդ փուլում մեղադրողի կողմի տված գնահատականներով, ապացույցները գնահատում է իր ներքին համոզմուն¬քով` հիմնված դատաքննությամբ ապացուցված հանգամանքերի վրա` արձանագրե¬լով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համա¬ձայն` Էդ.Զաքարյանի և խմբի կազմում նրա հետ գործած ոստիկանների. նրանց արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով որակելիս պետք է հիմք ընդունվեր կա¬շառքի գումարի չափի վերաբերյալ տուժողին միջնորդավորված կարգով ներկայացված իրական և վերջ¬նական պահանջը։ Դատարանը ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին առա¬ջադրված մեղադրանքում վերոնշյալ փո¬փո¬¬խութ¬յու¬նը կատարելիս հաշվի է առնում ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդ¬վածի պահանջը` այն, որ ամբաս¬տանյալների վիճակը դրանով չի վատթա¬րանում, նրանց պաշ¬պա¬նության իրա¬վունքը չի խախտ¬վում։ Ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց` նախապես քննար¬կելով և մերժելով դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պաշտպանական ճա¬ռե¬րում ներկայացված և խորհրդակցական սենյակում անդրադառնալու պայմանով հե¬տաձգված միջ¬նոր¬դությունները։ Այսպես, պաշտպանական կողմը միջնորդել է` 1. որպես ապա¬¬ցույց անթույ¬լատրելի ճանաչել` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատարանի 2012թ. դեկ¬տեմ¬բերի 12-ի թույլտվութ¬յամբ իրա¬կանացված` Է.Զաքարյանի, Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մա¬նուկ¬յանի և Գ.Մարտիրոս¬յանի հեռախո¬սային խոսակցության վերահսկում օպերա¬տիվ հետախուզական միջոցառման իրականացման արդյունք¬ները, քանի որ նրանց մեկնաբանմամբ այդ միջոցառումներն իրականացվել են մինչևիսկ Դատարանից թույլատվություն ստանալը, քրեական գործի նյութերից բացակայում են դատարանում տվյալ միջնոր¬դության քննարկման մասնակցած անձի լիազորությունն հաստատող համապատաս¬խան լիազո¬րա¬գիրը, օպերատիվ-հետախուզական մարմնի ղեկավարի որոշումը (միջնորդությունը), դատա¬կան նիստի արձանագրությունը (վերջինս ներկայացվեց պաշտպանական ճառում)։ Ավելին, պաշտ¬պա¬նական կողմը տվյալ ապացույցը վիճարկեց նաև ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի 2007թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 23-Լ որոշման պահանջները չպահպանելու` դատարանի գրասենյակ պատշաճ կարգով մուտք չլինելու պատճառաբանությամբ։ Մինչդեռ, ըստ պատշաճի արձագանքվելով դատաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմի վերոնշյալ միջնորդությանը` դրա շրջանակներում բարձրացված հարցերին լուծում տալու տես¬անկյունով Դատարանը պահանջել և հետազոտել է տվյալ օպերատիվ-հետախուզական միջո¬ցառման թույլտվություն տալու վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակում պահ¬պանված փաստաթղթերը, որոնց համաձայն` վերոնշյալ միջնորդությունը, ըստ ուղեկցական նամակի վրա առկա դրոշմակնիքի և գրառումների, Դատարան է մուտք եղել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, որին կցված է եղել «Հեռա¬խո¬սա¬յին խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումն իրականացնելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ միջնորդությունը` «2» էջից։ Նյութերում առկա է նաև ՀՀ ոստի¬կա¬նության պետի առաջին տեղակալ Հ.Պողոսյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի լիազորագիրը, համա¬ձայն որի` դատական նիստին մասնակցելու համար լիազորվել (ըստ Դատա¬րանի համա¬պա¬տաս¬խան որոշման` նաև մասնակցել) է ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչության պետի տեղակալ, օպերատիվ ապահովման բաժնի պետ Ա.Ավագյանը։ Նշված փաստաթղթերի հետ միաժա¬մա¬նակ տրամադրվել են նաև հանցագործության մասին Դավիթ Եդիգար¬յանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի հաղորդման, հեռախոսահամարների գաղտնալսումերն ու ձայնագրումներն 10 օր ժամկետով թույլատրելու մասին նույն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (դա¬տարանի նախա¬գահ Ռ.Վարդազարյան) կայացրած որոշման լուսապատճենները։ ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի թիվ 23-Լ որոշման 3-րդ բաժնի 1-ին կետի համաձայն` Դատարանում ստացված բոլոր փաստաթղթերը, բացառությամբ դատական նիստի ընթացքում ներկայացված և արձանագրված փաստաթղթերի, ընդունվում, ստուգվում և գրանցվում են դատարանի գրասեն¬յակում….։ 23-Լ որոշման տրամաբանությունից և Հ.Պողոսյանի ուղեկցական նամակում նշված թերթերի քանակից հետևում է, որ լիազորագիրն ու Դ.Եդիգարյանի հաղորդումը միջնորդությանը կից Դատարան չեն ներկայացվել, ինչը չի բացառում դրանք դատական նիստի ընթացքում նախահագող դատավոր Ռ.Վարդազարյանին ներկայացնելու հնարավորությունը, որի պայմաններում դատարանի գրասենյակում դրանք մուտքագրելու, ընդունելու և ստուգելու անհրաժեշտությունն ինքնըստինքյան կվերանար։ Արձանագրության բացակա¬յությունը` որպես վիճարկվող ապացույցի անթույ¬լատրե¬լիութ¬յան փաստարկ` պաշտպանական կողմը ներկայացրեց միայն դատական վիճաբա¬նութ¬յունների փուլում, սակայն 2013թ. ապրիլի 23-ին դատարանի նախագահ Ռ.Վարդազարյանին ուղղված հարց¬ման բովանդակությունից (գրավոր օրինակը տրա¬մադրվել է նաև պաշտպանական կողմին) ակնհայտ էր, որ արձանագրության և դրա գրառումների վերա¬բերյալ հարցումներ Նույն դատարանին չեն կատարվել, պահանջվել են ոչ թե միջնորդության վերաբերյալ նյութերի ամբողջական փաթեթը, այլ պաշտպանների վիճարկած հանգամանք¬ներին վերաբերող (միջնորդությունը երբ է մուտքագրվել Դատարանի գրասենյակ, որ մուտքային համարով, երբ է քննարկվել, միջնորդությունն հիմնավորող նյութեր Դատարանին ներկա¬յացվել են, թե` ոչ, լիազո¬րագիր ներկայացվել է, թե` ոչ, երբ է Դատարանի որոշումը հանձնվել միջնոր¬դութ¬յունը նախա¬ձեռնողին, ով է հանդես եկել այն ստացողի դերում) փաստաթղթերի լուսապատ¬ճենները։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ապացույցի թույ¬լատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունն ընկած է այն ձեռք բերող կողմի վրա։ Եթե ապա¬ցույցը ձեռք բերելիս պահպանվել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի բոլոր պահանջ¬ները, ապացույցի անթույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտա¬կա¬նությունը կրում է դրա թույ¬լատրե¬¬լիութ¬յունը վիճարկող կողմը։ Տվյալ դեպքում Դատարանը փաստում է, որ վիճարկվող ապացույցը` «Հեռախոսային խո¬սակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքները, մե¬ղադրող կողմը ձեռք է բերել ՀՀ քրեական դատավա¬րական օրենսգրքի և «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի բոլոր պահանջ¬ների պահ¬պան¬մամբ, մինչդեռ դրանց անթույ¬լատրե¬լիութ¬յունն հաս¬տա¬տելու վերաբերյալ պաշտպա¬նական կողմի վիճար¬կումները սուբյեկտիվ գնահատողական են, որևէ կերպ փաս¬տարկված և հիմնավորված չեն, ավելին` անհիմն են, հետևա¬բար` վերոնշյալ ապացույցը թույ¬լատրելի և վերաբերելի է, կարող են դրվել սույն դատավճռի հիմքում։ 2. Պաշտպանական կողմը միջնորդեց որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել վկա Խաչատուր Մանուկյանի նախաքննական, այդ թվում` ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքները` պատճառաբանելով, թե իբր զրկվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոն¬վեն¬ցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «դ» կետով նախատեսված իրավուն¬քից, այսինքն` հար¬ցաքննե¬լու ամբաս¬տանյալների դեմ ցուցմունք տված այդ վկային կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկան են¬թարկվի հարցաքննության։ Թեև Դատարանում պաշտպանական կողմին չի հաջողվել հարցեր առա¬ջադրելու և հար¬ցաքննելու վկա Խաչատուր Մանուկյանին, սակայն դա տեղի է ունեցել օբյեկտիվ պատճառներով` ՀՀ-ը նրա բացակայելու պատճառաբանությամբ։ Ամեն դեպքում մեղ¬սագրվող արարքում ամբաս¬տանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևութ¬յան Դա¬տա¬¬րանը հանգում է ոչ թե բացառա¬պես վիճարկվող այդ ապացույցների, այլ այդ և դատաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված մյուս ապացույցների գնահատման արդյունքներով, ինչը բխում է նաև ՄԻԵԴ-ի` «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաս¬տանի» գործով 2010թ. փետրվարի 23-ին արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ոգուց։ ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոն¬վենցիայի (այսուհետ նաև` Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվա¬զագույն իրավունքները (….) (դ) հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկա¬ները ենթարկվեն հարցաքննության և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հար¬ցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները, «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի քննարկման շրջանակներում 2010թ. փետրվա¬¬րի 23-ին կայացրած դատական ակտում ՄԻԵԴ փաստել է, որ ապացույցի թույլատրե¬լիության հարցն առաջին հերթին կարգավորվում է ներպետական օրենսդրությամբ և որպես կանոն ներպետական դատարաններն են գնահատում ներկայացված ապացույցները, մինչդեռ Եվրոպա¬կան դատարանի խնդիրն է հավաստել, թե արդյոք բոլոր ընթացակարգերն իրենց ամբողջութ¬յան մեջ (ներառյալ ապացույցների ձեռքբերումը) եղել են արդար։ (21-րդ կետ) Բոլոր ապացույցները, որպես կանոն, պետք է ներկայացվեն մեղադրյալի մասնակ¬ցությամբ իրականացվող հրապարակային դատաքննության ընթացքում, որպեսզի մեղադրյալն հնարավո¬րութ¬յուն ունենա հակափաստարկներ ներկայացնելու։ Դա չի նշանակում, սակայն, որ որպես ապացույց օգտագործվելու համար վկաների ցուցմունքները միշտ պետք է տրվեն դատա¬րանում` հրապա¬րա¬կա¬յին դատաքննության ընթացքում։ Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ նախաքննության ըն¬թաց¬քում ձեռք բեր¬ված նման ապացույցների կիրառումն ինքնին անհամա¬պա¬տասխան չէ Կոն¬վենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասին և 3-րդ մասի (դ) կետին, որն սահմանում է պաշտպանության իրա¬վունքի ապահովման անհրա¬ժեշտութ¬յունը։ Որպես կանոն, այդ իրավունք¬ը պահանջում է, որ¬պեսզի մեղադրյա¬լին տրամադրվի համապատասխան և պատշաճ հնարավորութ¬յուն հարցաքննե¬լու իր դեմ ցուցմունք տված վկային և վիճարկելու նրա ցուցմունքը ցուցմունք տալու ժամանակ կամ վարույթի հետագա փուլերում։ Սույն գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանը իր սկզբնական ցուցմունքը պնդել է ամբաս¬տանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ, որին մասնակցել է նաև վեր¬ջինիս պաշտպան Ա.Կարապետյանը։ Գործով մյուս ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վար¬դան¬յանի վերաբերյալ վկա Խ.Մանուկյանը որևէ ցուցմունք չի տվել, հետևաբար` նրանց ցուցմունքներում բացակայել են էական հակասությունները, այսինքն` նրանցից յուրաքանչյուրի հետ առերեսում իրականացնելու դատավարական հիմքը։ Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ նման պայման¬նե¬րում գործով վկա Խ.Մանուկ¬յանի նա¬խաքննական ցուցմունքները չեն հանդիսանում այն միակ ապա¬ցույցը, որոնց հիման վրա Դա¬տա¬րանը հետևության է հանգել առաջադրված մեղադրանքում ամբաս¬տան¬յալ Էդ.Զաքարյանի և մյուսների մեղավո¬րության վերաբերյալ։ Վիճարկվող այդ ցուցմունք¬ներում առկա փաստական տվյալներն հաստատվել են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված այլ ապա¬ցույցներով, որոնք վերը շարադրվել են։ Հետևաբար` վկա Խ.Մանուկյանին Դատա¬րանում հարցեր առա¬ջադրելու և հար¬ցաքննելու անհնա¬րի¬նութ¬յունը (պաշտպանական կողմի հա¬մար), որը պայմա¬նա¬վոր¬ված է եղել օբյեկ¬տիվ պատ¬ճառ¬ներով` նախաքննության ընթացքում հար¬ցաքննվելուց մինչև վերջնական դա¬տա¬կան ակտի կայա¬ցումն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ-ից բացակայելու փաս¬տով, Դատա¬րանի համոզ¬մամբ ամբաստանյալներ Գևորգ Գևորգյանի և Վաղի¬նակ Վարդանյանի` Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի (դ) կետով երաշխավորված պաշտ¬պանութ¬յան իրավունքի խախտման չէր կարող հանգեցնել և չի հանգեցրել։ Պաշտպանական կողմը վիճարկեց նաև մեղադրող կողմի` ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, ինչպես նաև խմբի կազմում նրա հետ գործած անձանց արարքին տրված իրավաբանական որա¬կումը` պատճառաբանելով, որ Էդ.Զաքարյանը գումար պահանջելու ընթացքում տվել է այնպիսի խոս¬տումներ, որոնք դուրս էին նրա` որպես հետաքննություն կատարող անձի, ինչպես նաև վերջինիս անմիջական ղեկավար Վ.Վարդանյանի պաշտոնեական լիա¬զո¬րությունների շրջանակներից, որպիսի պայմաններում նրան վերագրվող արարքը կարող էր որակ¬վել որպես խարդախության փորձ։ Բացի այդ, ըստ պաշտպանական կողմի` չի հիմնավորվել անգամ Էդ.Զաքարյանին մեղսագրված արարքին գործով մյուս ամբաստանյալներ Վ.Վար¬դանյանի և Գ.Գևորգ¬յանի մասնակցությունը, թեև վերջին¬ներիս մեղադրանք է առաջադրվել Էդ.Զաքարյանին հանցակցելու համար (համակատարման եղա¬նակով) ։ Նշված միջնորդության հիմնավորվածության խնդրին անդրադառնալու նպատակով հարկ է անդրադառնալ հետաքննություն կատարող անձի և հետաքննության մարմնի պետի լիազորութ¬յուն¬ներին, որոնք սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարական և վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքերում, «Ոստիկանության մա¬սին» և «Օպերատիվ-հետախուզական գործու¬նեության մասին» ՀՀ օրենքներում։ Այսպես, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն` հետաքննութ¬յան մարմիններ են ՝ 1. ոստիկանությունը (….)։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն` հետաքննության մարմ¬նի լիազորությունների կատարումն հետաքննության մարմնի պետն ապահովում է անձամբ և հե¬տաքննության մարմնի աշխատակիցների միջոցով։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հե¬տաքննութ¬յան մարմինը՝ 1) հանցագործությունները և դրանք կատարող անձանց բացահայտելու, հանցագործությունը կանխելու և խափանելու նպատակով ձեռնարկում է համապատասխան օպերատիվ-հետախու¬զա¬կան և քրեադատավարական միջոցառումներ, 2) մինչև քրեական գործ հարուցելը նախապատրաստվող նյութերով կատարում է դեպքի վայրի զննություն հետազոտման համար վերցնում է նմուշներ և նշանակում փորձաքննություն, 3) հարուցում է քրեական գործ, գործն ընդունում է իր վարույթ կամ ուղարկում է ըստ ենթա¬կա¬յության, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան մերժում է քրեական գործ հարուցելը, քրեական գործ հարուցելու կամ գործի հարուցումը մերժելու մասին որոշման պատճենը 24 ժամվա ընթացքում ուղարկում է դատախազին`որոշման օրինականությունը ստուգելու նպա¬տակով (….), 8) գրանցում է հանցագործությունների մասին հաղորդումները, 9) բերման է ենթարկում հանցանքի կատարման մեջ կասկածվող անձանց, զննում և խու¬զար¬կում է նրանց, ինչպես նաև ազատում է առանց բավարար հիմքերի բերման ենթարկված անձանց։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական գործ հարուցելու, քրեական գործի հարուցումը մերժելու, կասկածյալին ձերբակալելու կամ նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու, այն վերացնելու կամ փոփոխելու, համապատասխան քննչական գործողություններ և օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու համար դատարանին միջնորդությամբ դիմելու, գործը քննիչին հանձնելու մասին հետաքննություն կատարող անձի կողմից կայացված որոշումները հաս¬տատվում են հետաքննության մարմնի պետի կողմից։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի պետն իրավունք ունի հե¬տաքննության մարմնի աշխատակցին հանձ¬նարարել հանցագործության դեպքով կատարել հե¬տաքննութ¬յուն, նրան տալ պարտադիր գրավոր ցուցումներ առանձին քննչական գործողութ¬յուն¬ներ կատարելու մասին, գործը մի աշխատակցից հանձնել մյուսին, գործի քննությունը հանձնա¬րա¬րել մի քա¬նի աշխատակիցների, մասնակցել հետաքննության կատարմանը և անձամբ կատարել հե¬տաքննութ¬յուն։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքի կատար¬մանը նպաստող հանգամանքները պարզելու և վերացնելու պարտականությունն իրակա¬նացնելիս (…) հետաքննության մարմինը պարտավոր են պարզել հանցանքի կատարմանը նպաս¬տող հան¬գամանքները և անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան իրավաբանական ան¬ձին կամ պաշտոնատար անձին միջնորդագիր ներկայացնել այդ հանգամանքները վերացնելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու մասին։ «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածով նախատեսված են ոստիկանության պարտականությունները հանցագործությունների և այլ իրավախախտումների դեմ պայքարում, մասնավորապես` ոստիկանությունը օրենքով սահմանված կարգով և դեպքերում պարտավոր է` 1) կանխել և խափանել հանցագործություններն ու այլ իրավախախտումները, բերման են¬թար¬կել հանցանք կամ վարույթ պահանջող այլ իրավախախտում կատարած անձանց, պարզել հան¬ցագործություններ և այլ իրավախախտումներ ծնող պատճառներն ու դրանց նպաստող պայ¬ման¬նե¬րը, ձեռնարկել համապատասխան միջոցներ դրանք վերացնելու ուղղությամբ, 3) հարուցել քրեական գործեր, իրականացնել անհետաձգելի քննչական գործողություններ` հանցագործություն կատարած անձանց և հանցագործության հետքերը հայտնաբերելու, ամ¬րապնդե¬լու, հանցագործությունը բացահայտելու նպատակով։ 6) իրականացնել վարչական իրավախախտումների դեպքերով գործերի վարույթ (….)։ Ոստիկանությունը պարտավոր է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմա¬նած կարգով ընդունել, գրանցել և հաշվառել հանցագործությունների ու այլ իրավա¬խախ¬տումներ, պա¬տահարների վերաբերյալ դիմումներն ու հաղորդումները, դրանց տալ համապատաս¬խան ըն¬թացք։ Նույն օրենքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` հանցագործությունները և այլ իրավախախտումները կանխելու նպատակով ոստիկանությունն իրավունք ունի` - պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների և կազմա¬կեր¬պություններ ներկայացնելու իրավախախտումների կատարման պատճառների ու դրանց նպաստող պայմանների վերացմանն ուղղված միջնորդագրեր և առաջարկություններ, - հանցագործություն կամ վարույթ պահանջող վարչական իրավախախտում կատարելու կաս¬կածանքի բավարար հիմքերի առկայության դեպքում ստուգելու քաղաքացիների, ինչպես նաև պաշտոնատար անձանց ինքնությունը հավաստող փաստաթղթերը, օրենքով սահմանված կարգով բերման ենթարկելու նրանց, - քաղաքացիներից, պաշտոնատար անձանցից, կազմակերպություններից պահանջելու և ստա¬նալու անհրաժեշտ բացատրություններ, տվյալներ, տեղեկանքներ, փաստաթղթեր և (կամ) դրանց պատճեններ. Նույն օրենքի 20-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` հանցագործություն կատարելու մեջ կաս¬կածվող անձանց ուղարկելու կամ հասցնելու բժշկական հաստատություն` նրանց օրգանիզմում ալկոհոլի կամ թմրամիջոցների առկայությունը պարզելու նպատակով, եթե ստուգման արդյունքն անհրա¬ժեշտ է հանցագործության փաստը հաստատելու կամ հերքելու կամ գործն օբյեկտիվորեն քննելու համար. Նույն օրենքի 21-րդ հոդվածի համաձայն` վարչական իրավախախտումները կանխելիս և բացահայտելիս ոստիկանությունն իրավունք ունի` 1) կազմել վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրություններ, (….) 6) կատարել փորձաքննություններ` վարչական իրավախախտումերի վերաբերյալ գործերով։ «Oպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի օպերատիվ-հետախուզա¬կան գործունեության նպատակներն են նաև` հանցագործությունների բացահայտումը, կանխումը, խա¬փանումը, հանցագործությունը նախապատրաստող, կատարող կամ կատարած անձանց հայտ¬նաբերումը։ Նույն օրենքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` օրենքով իրենց վերապահված լիազորությունների շրջանակներում այդ գործունեությամբ զբաղվելու լիազորություն ունի նաև ոստիկանությունը։ Օպերատիվ ստորաբաժանման աշխատակիցներն իրենց գործունեությունն իրականացնելիս ղեկավարվում են օրենքով և ենթարկվում իրենց անմիջական ղեկավարին։ Հրաման կամ ցուցում ստանալու դեպքում օպերատիվ ստորաբաժանման աշխատակիցը պարտավոր է ստացած հրամանի կամ ցուցումի վերաբերյալ իր կասկածների մասին անհապաղ գրավոր զեկուցել հրամանը կամ ցուցումը տվողին կամ նրա վերադասին կամ նրանց փոխարինող անձին։ Եթե ցուցում տվողը գրավոր հաստատում է տրված հրամանը կամ ցուցումը, ապա օպերատիվ ստորաբաժանման աշխատակիցը պարտավոր է դա կատարել, բացառությամբ, եթե դա կհանգեցնի օրենքով սահմանված քրեական պատասխանատվության։ Օպերատիվ ստորաբաժանման աշխատակցի կողմից այդ հրամանի կամ ցուցումի կատարման համար պատասխանատվությունը կրում է դրանք գրավոր հաստատած անձը։ Վարչական իրավախախտումների մասին ՀՀ օրենսգրքի 44.2 հոդվածը պատասխա¬նատ¬վություն է նախատեսում առանց բժշկի նշանակման թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր գործա¬ծելու համար։ Նույն օրենսգրքի 224-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՀՀ ոստիկանությունը քննում է նաև նույն օրենսգրքի 44.2… հոդվածով նախատեսված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ գոր¬¬ծերը։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` ՀՀ ոստիկանության անունից վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ գործեր քննելու և վարչական տույժեր նշանակելու իրավունք ունեն` սույն օրենսգրքի 44.2 հոդվածով նախատեսված վարչական իրավախախտումների համար` ՀՀ ոստիկանության տարածքային մարմինների պետերը և նրանց տեղակալները։ Վերոնշյալ իրավական վերլուծությունները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանը փաստում է, որ` - ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված լիազորության շրջանակներում իրավասու էին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն թմրամիջոց ապօրինաբար պահելու և առանց բժշկի նշանակման գործածելու կասկածանքով բերման ենթարկելու քաղ. Դավիթ Եդիգարյանին, թեև, որպես հետաքննության մարմին, այդ լիազորությունից օգտվել են առանց անմիջական կամ հետաքննության մարմնի պետի (ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետի) գրավոր համաձայնությունը ստանալու և դրա անհրաժեշտությունը նախապես հիմնավորելու` փաս¬տաթղթավորելու (բերման ենթարկելու պահին Էդ.Զաքարյանի զեկուցագիրը դեռևս կազմված չէր, ինչի մասին են վկայում` զեկուցագրում առկա նրա նշումներն այն մասին, որ «բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ ստեղծվել են համապատասխան նյութեր», ինչպես նաև Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի շահագործած բջջա¬յին հեռախոսահամարների տեղանշման տվյալները, համաձայն որոնց` դրանք զեկուցագիր կազմելու օրը (2012թ. դեկտեմբերի 12-ին)` մինչև կեսօր, ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քաղաքի վար¬չութ¬¬յան տարածքը սպասարկող ալեհավաքներով չեն սպասարկվել, այլ սպասարկվել են նախ` Էդ.Զաքար¬յա¬նի բնակության վայրը, այնուհետև` ժամը 11.30-ի սահմաններում Դ.Եդիգարյանի աշ¬խա¬տանքի վայրին` ատամնաբուժարանին հարակից տա¬րածքները սպասարկող ալեհավաքնե¬րով։ - Դավիթ Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չություն բերման ենթարկելիս Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը և Վահան Հակոբյանը գործել են ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդան¬յանից ստացած հանձնարարությամբ, այսինքն` վերջինս նախապես տեղյակ էր Դ.Եդիգար¬յանին ՀՀ ոստիկանության վարչություն բերման ենթար¬կելու հիմքերի և փաստի մասին, ինչ մասին են վկայում թե՛ վերջիններիս դատաքննական ցուցմունքները, թե՛ Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի միջև կայացած հեռախոսազանգերը, մասնավորապես` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11.27-ին, Վ.Վար¬դանյանը իր 094-939399 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախո¬սահամարին և հաղորդակցվել 0.23 րոպե տևողությամբ, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Ալեք Մանուկյան 1 (Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարանից հարակից տա¬րածք) տեղակայված ալեհավաքներով։ Նույն ուղղությամբ և հեռախոսահամարների միջև հե¬ռախո¬սազանգ է կատարվել նաև ժամը 11.51-ին` որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախո¬սա¬համարը սպասարկվել է Մոս¬կովյան 11 (Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զա¬քար¬յանինը` դարձյալ Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարանից հարակից տարածք) տեղա¬կայված ալեհավաք¬նե¬րով։ - Բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի` ՀՀ ոստիկանության Երևան քա¬ղաքի վարչությունում կա¬տարված անձնական խուզարկության արդյունքներով թմրամիջոց չի հայտ¬նաբերվել, այսինքն` հանցանք կատարելու (ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու) վերա¬բերյալ ոստի¬կան¬ների կասկածները չեն հաստատվել և բացակայել են քրեական գործ հարուցելու նպատակով նյութերը նախաքննական մարմին ուղարկելու դատավարական հիմքերը։ - Բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանին կաշառքի դիմաց ազատ արձակելու և հնարավոր պա¬տաս¬խա¬նատ¬վության հարցը չբարձրացնելու և դրանով իսկ պատասխանատվությունից զերծ պահելու շուրջ բանակցությունները, բաժանմունքի աշխա¬տակից¬ներից նույն բա¬ժանմունքի պետ Վ.Վարդան¬յանի (օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի) հետ նախնական համա¬ձայ¬նութ¬յամբ, հանձն է առել Էդ.Զաքար¬յանը, ով այդ խնդրով գլխավո¬րապես բանակցել է Դ.Եդիգար¬յանին աջակցելու խնդրով նրան դիմած նույն թաղամասի բնակիչ Գևորգ Մարտիրոս¬յանի, ինչպես նաև վեր¬ջինիս միջոցով ծանոթացած և գումար հայթայ¬թելու պատրաստակա¬մություն հայտնած Խաչատուր Մանուկյանի հետ։ - Էդ.Զաքարյանի կողմից Գ.Մարտիրոսյանին, ապա Խաչատուր Մանուկյանին կաշառքի սկզբնական պահանջ ներկայացնելու պահին գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու փաստը և հիմքերը դեռևս պաշտո¬նապես չէին արձանագրվել (առնվազն մինչև ժամը 15.00-ն), թմրամիջոց պահելու և գործածելու վերա¬բերյալ Էդ.Զաքարյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ով թվագրված զեկուցագիրը (հաղոր¬դումը) չէր կազմվել և հերթա¬պահ մասի թիվ 2 մատյանում չէր հաշվառվել, փաստացի ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում գտնվող Դ.Եդիգարյանը բերման ենթարկված ան¬ձանց հաշվառման գրքում դեռևս չէր հաշվառվել, այսինքն` կաշառք ստանալու հնարավորությունը պարզելու և այն ստանալու դիտավորությամբ Էդ.Զաքարյանը և նրա հետ խմբի կազմում գործած մյուս ամբաստանյալները հանցագործության կամ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ հաղորդումը (զեկուցագիրը), Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստը, հակառակ նրանց ծառայողական պարտականությունների, չէին հաշվառել, նյութեր չէին կազմել։ - Էդ.Զաքարյանն անձամբ բերման ենթարկվածից (մեղադրանքի սահմաններից դուրս է), ինչպես նաև նրա համար միջնորդող Գ.Մարտիրոսյանից, վերջինիս միջոցով ծանոթացած Խաչա¬տուր Մանուկ¬յանից պահանջել է կաշառք` Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից ազատ արձակելու և հնարավոր պատասխա¬նատ¬վության հարցը չբարձրացնելու, այդկերպ այդ պատասխանատվությունից զերծ պահելու խոստում տալով։ - Թեև Էդ.Զաքարյանը կաշառքը պահանջելիս գործել է մյուս օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի և բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ նախապես ձեռք բերված հան¬ցավոր համաձայնության շրջանակներում, սակայն օժտված է եղել կաշառքի առարկայի չափը որոշելու և սակարկելու ինքնու¬րույնությամբ։ Ավելին, կաշառք տալու անհրա¬ժեշտությունն հիմնավորելու և չափը հնարավորինս մեծացնելու նպատակով Էդ.Զաքարյանը սպառնացել է Դ.Եդիգարյանի համար առաջացնել այն¬պիսի անբարենպաստ իրավական հետևանքներ, որոնք ակնհայտորեն գտնվել են իր, անմիջա¬կան ղեկավարի և առհասարակ ոստիկանության լիազորությունների շրջանակ¬ներից դուրս, մասնա¬վո¬րապես` ընկերութ¬յանը (ատամնաբու¬ժարանին) լիցեն¬զիայից զրկելու, խոշոր տուգանքների տակ գցելու, դա¬տա¬քիմիական փոր¬ձաքննության եզրակացության հետևությունները փոխելու և այլ խոս¬տում¬ներ, որոնք և պաշտ¬պա¬նական կողմին հիմքեր են տվել ապացույցների թերի, սուբյեկտիվ և միակողմանի գնահատման արդ¬յունք¬ներով ոստիկաններին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածով առա¬ջադրված մեղադրանքը (որա¬կումը) վիճարկելու համար։ - Ընդառաջելով Խ.Մանուկյանի խնդրանքին` Էդ.Զաքարյանը նրան և Գ.Մարտիրոսյանին տրա¬մադրել է կաշառքի գումարն հայթայթելու սեղմ ժամկետ` 1-ից 2 ժամ, որից հետո այն ևս երկա¬րաձգել է ( առնվազն մինչև ժամը 15.00-ն)։ Այդ ողջ ժամանակահատվածում Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստը դարձ¬յալ համապատասխան գրքերում չի գրանցվել (հաշ¬¬վառել), նյութեր չեն կազմվել` ակնկալվող կաշառքի դիմաց ենթադրյալ վարչական իրավախախտման այդ դեպքը թաքցնելու դիտավորությամբ, որով խախտել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով նախատեսված պար¬տականությունը, ինչպես «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների ու այլ իրավա¬խախ¬տումների վերաբերյալ հաղորդումները ընդունելու, գրանցելու և հաշվառելու կարգը։ - Այն, որ կաշառք պահանջելիս Էդ.Զաքարյանի տված խոստումները փաստացի իրագործվել են, մտել են ոստիկանության լիազորությունների մեջ, հաստատվել են պատշաճ իրավական ընթա¬ցակարգի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված և ի հաշիվ այլ ապացույցների արժևոր¬ված ապացույցներով` գործով ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նախաքննական, վկաներ Աշոտ Հարությունյանի դա¬տաքննա¬կան (նաև նույնա¬բովանդակ նախաքննական) և Կարեն Ղա¬զանչյանի դատաքննական, Խաչա¬տուր Մանուկ¬յանի` հրա¬պարակված և հետազոտված նա¬խաքննա¬կան, այդ թվում` Էդ.Զաքար¬յանի հետ առերես ցուցմունքների համադրման և գնահատման արդյունքներով։ Դրանց համա¬ձայն` ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քարյանը կաշառքի գումարը պահանջել է Դ.Եդիգարյանի «գործը փա¬կելու», վարչությունից բաց թողնելու (ազատ արձակելու) և պատասխա¬նատվության (այդ թվում` քրեական պատասխանատվության) չենթարկելու պատճա¬ռա¬բանությամբ և խոստումով, այսինքն` գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու, նրա պա¬տաս¬խանատվության հար¬ցը չբարձրաց¬նելու (հանցագործության կամ վարչական իրավախախտման դեպքը թաքցնելու, չհաշվառելու, դրա¬նով իսկ հնարավոր պատաս¬խանատվությունից զերծ պահելու) պատճառա¬բա¬նութ¬յամբ, որպիսի խոստումներն իրականացնելու ուղղությամբ խմբի կազմում գործած այլ հանցակիցների հետ տևական ժամանակ դրսևորել է որոշակի անգործություն։ Դատարանը փաստում է, որ Էդ.Զաքարյանի վերոնշյալ խոստումներն անմիջականորեն պայմանովորված են նրա և անմիջական ղեկավարի լիազորություններով, հետևաբար` գտնվում են ոստիկա¬նութ¬յան ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի, նրա հետ նախ¬նական համա¬ձայնությամբ գործած օպերլիա¬զոր Գևորգ Գևորգյանի և վերջիններիս անմիջական ղեկավար, նույն բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի պաշտոնեական լիազորությունների սահմաններում։ - ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախու¬զու¬թյան բաժնի 3-րդ բաժանմունքում ձևավորված աշխատաոճի համաձայն` Վ.Վարդանյանի ղեկավարած այդ բաժան¬մունքում յուրա¬քանչ¬յուր կոնկրետ դեպքով օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրակա¬նաց¬մանը և նյութե¬րի նախապատրաստմանը ներգրավվում են բաժանմունքի բոլոր օպերատիվ աշխատա¬կիցները` բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի ցուցումով և վերահսկողությամբ, այսինքն` աշխատանքի հստակ բաժանումներ, տարանջատումներ չկան, ինչը բխում է ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջներից։ Այդ աշխատաոճի մասին է վկայում Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ ուշացմամբ, սակայն, այնուամենայնիվ, կազմված նյութերում առկա փաստաթղթերը, որոնք կազմվել են նույն բաժանմունքի մի շարք աշխատակիցների կողմից (տուժող Դ.Եդիգարյանին անազատության մեջ մոտ 5-ից 6 ժամ պահելու պայմաններում)։ Մաս¬նավորապես` Էդ.Զաքարյանի կողմից են կազմվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չութ¬յան պետին ուղղված 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի զեկու¬ցագիրը, որը վերադասի կող¬մից` «թիվ 2 մատյանում գրանցելու, նյութեր նախապատրաստելու և ընթացքը լուծելու» ցուցումով ուշացմամբ, սակայն, այնուամենայնից, մակագրվել է նախ` Ռ.Կիրա¬կոսյանի, ապա` Գ.Ղուկասյանի, հետո` բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վար¬դանյանի և միայն վերջում` ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զա¬քար¬յանի կատարմանը։ Թեև բերման ենթարկելու արձա¬նագրությունը կազմվել է ճիշտ օրը, սակայն որպես Դ.Եդիգար¬յանին բերման ենթարկելու ժամ նշվել է 15։00-ն, իսկ որպես բերման ենթարկողներ` Էդ.Զաքարյանը և բերման ենթարկելուն առհասարակ չմասնակցած նույն բաժան¬մունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը։ Դավիթ Եդիգարյանին ստացված բացատրությունը բովան¬դակում է ընդամենը 8 տող գրառումներ, այն վերցրել է Ա.Մացակյանը։ Վեր¬ջինս է կազմել և ստորագրել նաև Դ.Եդիգարյանի նկատմամբ դատաքիմիա¬կան փորձաքննութ¬յուն նշանակելու, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցնելու որոշումները, ավելին` նաև Դ.Եդիգար¬յա¬նից նմուշներ ստանալու ար¬ձանագրությունը, թեև վերջինիս փորձագիտա¬կան կենտրոն ուղեկցել և նմու¬շառությանը մասնակցել են Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգ¬յա¬նը։ Ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի կատարած հանցանքին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու, այդ հիմքով նրանց արդարացնելու վերա¬բերյալ պաշտպանական կողմի միջնորդություններն ևս անհիմն են. Մի խումբ ան¬ձանց կող¬մից նախ¬նա¬կան հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յամբ կա¬շառք ստանալու հանցակազմն առ¬կա է այն դեպ¬քե¬րում, երբ առն¬վազն եր¬կու պաշ¬տո¬նա¬տար անձ, նախ¬նա¬կան հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գալով, ի¬րա¬կա¬նաց¬նում են կա¬շառք ստա¬նա¬լու հանցակազմի օբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը կազմող գործողութ¬յուն¬ներ։ Քրեա¬կան օ¬րենսգր¬քի հոդ¬ված 41-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սի հա¬մա¬ձայն՝ հան¬ցան¬քը հա¬մար¬վում է մի խումբ ան¬ձանց կող¬մից նախ¬նա¬կան հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յամբ կա¬տար¬ված, ե¬թե դրան մաս¬նակ¬ցել են այն¬պի¬սի հա¬մա¬կա¬տա¬րող¬ներ, ով¬քեր նա¬խա¬պես՝ մինչև հանցագործություն սկսելը, պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել են հան¬ցան¬քը հա¬մա¬տեղ կա¬տա¬րե¬լու մա¬սին։ Այս¬տե¬ղից բխում է, որ կա¬շառք ստա¬նա¬լը նախ¬նա¬կան հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յամբ խմբի կող¬մից առ¬կա է միայն այն դեպ¬քե¬րում, երբ առն¬վազն եր¬կու պաշ¬տո¬նա¬տար անձ, մինչև կա¬շառք ստա¬նա¬լու օբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը կազմող գործողություների սկիզբը, պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել են կա¬շառք վերց¬նե¬լու մա¬սին, և առն¬վազն եր¬կու պաշտոնատար անձ ի¬րա¬կա¬նաց¬նում են կա¬շառք ստա¬նա¬լու օբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը։ Ընդ որում, պար¬տա¬դիր չէ, որ խմբի ան¬դամ հան¬դի¬սա¬ցող բո¬լոր պաշ¬տո¬նա¬տար ան¬ձինք ան¬մի¬ջա¬կան շփման մեջ լի¬նեն կա¬շառք տվո¬ղի կամ միջնորդի հետ, ան¬մի¬ջա¬կա¬նո¬րեն կաշառքի պահանջ ներկայացնեն նրա¬նց, պարտադիր է, որ յուրաքանչյուր հանցակցի գործո¬ղությունն ընդգրկված լինի կաշառք պահանջող պաշտոնատար անձանց ընդհանուր դիտա¬վորության մեջ, կազմի այդ դիտավորության մի մասը։ Տվյալ որակյալ հատկանիշի առկայությունը փաստելու համար պար¬տա¬դիր չէ անգամ, որ կա¬շառք տվո¬ղը գի¬տակ¬ցի, որ կա¬շառքը տա¬լիս է մե¬կից ա¬վե¬լի պաշ¬տո¬նա¬տար ան¬ձանց, ո¬րով¬հետև նրա հետ ան¬մի¬ջա¬կան շփման մեջ կա¬րող է գտնվել և կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան վերց¬նել միայն մեկ պաշ¬տո¬նա¬տար անձ։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանը Էդ.Զաքարյանի հետ մասնակցել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուն, որպես բերման ենթարկելուն մաս¬նակցած անձ` իրավասու էր այդ փաստն ժամանակին գրանցել բերման ենթարկված անձանց հաշ¬¬վառ¬¬ման գրքում, ինչը չի կատարել։ Վերջինս մասնակցել է Դ.Եդիգարյանի մատնահետքերը վերց¬նելուն, ինչպես նաև Էդ.Զաքարյանի հետ Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության ներկա¬յացնելուն, վերջինիս նմուշառությանը, ավելին` մասնակցել կաշառքի գումարի սակարկությունների վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի և Դ.Եդիգարյանի միջև տեղի ունեցած զրույցին` ցուցադրելով իր քաջատեղյա¬կությունը դրա վերաբերյալ։ Վերջինիս մասնակցությունը կաշառք պահանջելուն հաստատվել է նաև 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 16.03-ին, իր և Էդ.Զաքարյանի միջև կայացած հեռախոսազրույցի ձայ¬նագրությամբ, որի ընթացքում վերջինս ուղղակիորեն հիշատակում է նաև բաժանմունքի պետ Վ.Վար¬դանյանի քաջա¬տեղյակությունը` Դ.Եդիգարյանի խնդրով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ։ Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը Դատարանն հաստատված է հա¬մա¬րել` իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված Էդ.Զաքարյանի զե¬կուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև Վ.Վարդանյանի մակագրությունը, որպես բա¬ժանմունքի ղեկա¬վար` վերջինիս ցուցաբերած անգոր¬ծությամբ` բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավա¬խախտ¬ման դեպքը տևական ժամանակ համապա¬տասխան մատյանում և գրքում չար¬ձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու նկատմամբ, որպես բաժանմունքի ղեկավար, հետևողականություն չցուցաբերելու առումով, այն պայմաններում, երբ վերջինս նախապես տեղյակ էր Դ.Եդիգարյանին բերման ենթար¬կելու մասին, բերման ենթարկելու գործընթացի ժամանակ անմիջական հեռախո¬սակապ է պահ¬պանել ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի հետ։ Բացի այդ, Էդ.Զաքարյանի հետ կաշառքի գումարի սակար¬կութ¬յան շուրջ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 16.07-ին, կայացած հեռախոսային զրույցի ձայնագրութ¬յան համաձայն` Վ.Վարդան¬յանն ընդունել է Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառք պահանջելու, այդ գումարը սակարկելու վերա¬բերյալ իր քաջատեղյակությունը, ավելին` նախքան 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք ստանալը Էդ.Զաքար¬յանը զանգահարում և այդ հարցը քննարկում է անմիջական ղեկավարի` Վ.Վարդանյանի հետ, որից հետո միայն բանակցում է այդ գումարը ստանալու հանգա¬մանքների վերաբերյալ։ Այսպիսով, պաշտպանական ճառով ներկայացված միջնորդություններն ու պատճա¬ռա¬բա¬նություններն անհիմն են, այդ միջ¬նոր¬դությունների հիմքում դրված փաստարկները` սուբ¬յեկ¬տիվ, ոչ լրիվ և միակողմանի գնա¬հատ¬ման, յու¬րովի մեկնա¬բանման հետևանք, չեն բխում դա¬տաքննությամբ հետա¬զոտված ապա¬ցույց¬ների պատշաճ գնահատման արդյունք¬ներից։ Ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատ¬մամբ կի¬րառ¬վող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համա¬պա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու հա¬մար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության հա¬մար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդ¬վածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույ¬նանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գոր¬ծով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրա¬վանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հան¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը ( ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին կատարված ստուգման արդյունքների), ամուս¬նացած լինելը (ըստ 2011թ. հոկտեմբերի 29-ի ԱԲ սերիայի թիվ 046706 համար վկա¬յագրի, խնամքին կենսա¬թո¬շակառու հոր` Վահագն Վարդանյանի առկայությունը (ըստ կենսա¬թոշակի թիվ 73780 վկա¬յագրի), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` ծառայության վայ¬րում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ պետ Ռ.Կիրակոսյանի 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին տրամադրած բնութագրի), բնակության վայրում դրակա¬նորեն բնութագրվելը (ըստ Կուրղինյան նրբանցք 12 շենքի լիազորագրային կառավարիչ Ա.Ադամյանի 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին տրամադրած բնու¬թագրի )։ Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտ¬րոն 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին կատարված ստուգման արդյունքների), իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երե¬խաների, մասնավորապես` 2006թ. օգոստոսի 11-ն ծնված Իլոնա Գևորգի Գևորգյանի (ըստ ԱԲ սերիայի 225345 համարի ծննդյան վկայականի), 2010թ. հուլիսի 22-ին ծնված Իվետա Գևորգի Գևորգ¬յանի (ըստ ԱԲ սերիայի 232179 համարի ծննդյան վկայականի) 2012թ. հոկտեմբերի 12-ին ծնված Գոռ Գևորգի Գևորգյանի (ըստ ԱԲ սերիայի 232272 համար ծննդյան վկայականի) առկա¬յությունը, բնա¬կութ¬յան վայրում դրականորեն բնութագրվելը («Մուշ» համատիրության նախագահ Ա.Հովհան¬նիս¬յա¬նի տրամադրած բնութագրի)։ Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին կատարված ստուգման արդյունքների), միակող¬մանի ծնողազուրկ լինելը, խնամքին վատառողջ մոր` Սոնյա Վլադիմիրի Ավագյանի առկայութ¬յունը (ըստ «Արմինե» համա¬տիրության նախագահ Ռ.Բաղիշյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 18-ի տրա¬մադրած բնութագրի և տեղեկանքի), իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` բնակության վայրում դրակա¬նորեն բնու¬թագրվելը (ըստ «Արմինե» համա¬տիրության նախագահ Ռ.Բաղիշյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 18-ի տրա¬մադրած բնութագրի), առաջադրված մե¬ղադ¬րանքում իրեն մասնակիորեն մեղավոր ճանաչելը։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատում հանցագործության կատարման մեջ առանձնապես ակտիվ դերը` հաշվի առնելով, այն որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու նպատակով նրան դիմած անձանց մոտ կա¬շառք տալու անհրաժեշտությունը հիմնավորել, միջնորդի միջոցով կամ անձամբ գումարներ է պա¬հանջել և այդ կողմի հետ բանակցել, կաշառքի գումարը չափը սակարկել է Էդ.Զաքար¬յանը։ Ամբաստանյալներ Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգա¬մանքներ Դատարանը չարձանագրեց։ Անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող վերոնշյալ հան¬¬¬գամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հե¬տա¬զոտված, թույլատ¬րե¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապա¬ցույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում և/կամ խստացնում են ամբաս¬տանյալների անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ների նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին և այն կրելու անհրաժեշտութ¬յան հարցին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազմերի պատժամասը պատիժ է նախատեսում բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են պատժաչափի, օրենքով նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատժաչափ կամ պատժատեսակ նշանակելու, լրացուցիչ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու հարցերը։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալների անձը, նրանց կատարած հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտան¬գա¬¬վորության աստիճանը, ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշա¬նակ¬վի ազատազրկման ձևով, որը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվա¬զա¬գույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանա¬կելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահո¬վելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տան¬յալների նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պա¬տիժը պետք է կրեն, այն ար¬դա¬¬րացի և անհրաժեշտ է նրանց ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատա¬րումը կանխելու հա¬մար, իսկ վերջիններիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներն ու անձը դրակա¬նո¬րեն բնու¬թագրող տվյալները, ինչպես նաև նրանց նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելու վերա¬բերյալ տու¬ժո¬ղի դիրքորոշումն անհրաժեշտ է հաշվի առնել ամբաստանյալների նկատմամբ պատ¬ժաչափ սահմա¬նելիս։ Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման նշա¬նակ¬ման նպատակահար¬մարության` Դատարանն արձանագրում է, որ դրա նշանակման փաս¬տական հիմքերը բացակայում են, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծության և դատողության արդյունք¬ներով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավման չափը որոշում է դատարանը` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բեր¬ված օգուտի չափը։ Տվյալ պարագայում լրացուցիչ պատիժ նշանակելու աննպատակա¬հար¬մա¬րության վերաբերյալ Դատարանի հետևությունը պայմանավորված է ամբաստանյալների կատարած հանցանքի բնույ¬թով. թեև հանցանքը կատարվել է շահադիտական դրդումներով, սակայն դրա իրա¬կա¬¬նացմամբ ամբաս¬տանյալները փաստացի որևէ օգուտ, այդ թվում` կաշառքի վերջնական գու¬մարը, չեն ստացել, տու¬ժող Դ.Եդիգարյանին նյութական վնաս չեն պատճառել։ Քննարկելով ամբաստանյալների նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կա¬լա¬¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փո¬խե¬լու հիմ¬քերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրանց իրական պատժի` ազա¬տազրկման դատա¬պար¬տե¬լու և դա¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬դառ¬նալով ամ¬բաս¬¬¬¬տան¬¬յալների պատ¬ժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամ¬կետն հաշ¬վակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրանց պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջիններիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, որի դեպ¬քում նրանց կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանա¬կա¬¬հատ¬վածը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կա¬յացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, գույքի նկատ¬մամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Տվյալ խնդրին անդրա¬¬¬¬¬¬դառնալով` Դատարանն արձանագրում է, որ իրեղեն, ինչպես նաև դատական ծախսերի վերա¬բերյալ ապացույց¬ները գործում բացակայում են։ Ինչ վերաբերում է քաղա¬քա¬ցիական հայցին, ապա տուժող Դ.Եդիգարյանը Դատարանում հրաժարվեց քաղաքացիական հայց ներ¬կա¬¬յացնելու իրա¬վունքից, ուստի` Դատա¬րանն հանցագործությամբ տուժողին պատճառ¬ված վնա¬սի հատուց¬ման հարցն համարում է լուծված։ Անդրադառնալով ամբաստանյալների շարժական և անշարժ գույքերի վրա կիրառված արգե¬լանք¬ին` Դատարանը փաստում է, որ դատական ծախսերի, քաղաքացիական հայցի բացա¬կա¬յութ¬յան, ամբաստանյալների նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում չնշանակելու պայմաններում վերացել է կիրառված այդ արգելանքները պահպանելու դատավա¬րական հիմքերն ու անհրաժեշտությունը, հետևաբար` ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի, ինչպես նաև ընդհանուր համատեղ սեփա¬կանության իրավունքով նրան պատկանող, Երևանի Բաբաջանյան 30 շենքի 26-րդ բնակա¬րանի, ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանի անվամբ հաշվառված և Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավտոտնակի, ընդհանուր բաժնային սեփականության իրա¬վունքով նրան պատկանող, Երևանի Ալիխանյան փողոցի 3-րդ շենքի 310-րդ բնակարանի, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` Երևանի Արա¬րատյան 2-րդ զանգված 10-րդ շենքի 44-րդ բնակարանի նկատմամբ կիրառված սահմանա¬փա¬կումներն անհրաժեշտ է վերացնել։ Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝ 1. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 4 ( չորս ) տարի 6 (վեց ) ամիս ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Վաղինակ Վարդանյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։ 2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 4 ( չորս ) տարի 6 (վեց ) ամիս ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Գևորգ Գևորգյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։ 3. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 4 ( չորս ) տարի 6 (վեց ) ամիս ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Էդուարդ Զաքարյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։ Դատական ծախսերի, այդ թվում` հանցագործությամբ տուժող Դավիթ Եդիգարյանին պատ¬ճառված վնասի փոխհատուցման հարցերն համարել լուծված։ Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո շարժական և անշարժ բոլոր գույքերի, մասնավորապես` Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի, ինչպես նաև համատեղ սեփականության իրա¬վուն¬քով նրան պատկանող, Երևանի Բաբաջանյան 30-րդ շենքի 26-րդ բնակարանի, Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի անվամբ հաշվառված և Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավտոտնակի, բաժնային սեփականության իրա¬վունքով նրան պատկանող, Երևանի Ալիխանյան փողոցի 3-րդ շենքի 310-րդ բնակարանի, Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` Երևանի Արա¬րատյան 2-րդ զանգված 10-րդ շենքի 44-րդ բնակարանի նկատմամբ կիրառված արգելանքները վերացնել` դրանք պահպանելու անհրա¬ժեշտությունը վերանալու կապակցությամբ։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-11-2013 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-01-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 230, 231, 124, 124, 94, 103, 115 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 13-01-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 230, 231, 124, 124, 94, 103, 115 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-704 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 14-01-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
| Ամսաթիվ | 27-09-2014 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար |
Մակագրել
| Երբ | 27-09-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 01-10-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 02-10-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 02-10-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ. |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Զաքարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վաղինակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վարդուհի |
| Ազգանուն | Էլբակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Եդիգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-08-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 15-03-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Զաքարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 15-03-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 15-03-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վաղինակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 15-03-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0002/01/13 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 15 մարտի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ Ս.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրողներ Ա.ԵՐԻՑՅԱՆԻ Ռ.ԵՐԻՑՅԱՆԻ տուժող Դ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻ ամբաստանյալներ Է.ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ Գ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ Վ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ պաշտպաններ Լ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` 1. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի՝ ծնված 07.07.1985թ-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քա¬ղա¬¬¬քա¬ցի, ամուրի, խնամքին մեկ անձ, բարձրագույն կրթութ¬¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախու¬զու¬թյան բաժնի 3-րդ բաժանմունքում՝ որպես ավագ օպեր¬լիա¬զոր, չդատ¬¬ված, բնակվել է` ք.Երևան, Մարգարյան փողոց, 12-րդ շենք, հ. 53 բնակարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, մե-ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի` ծնված 25.07.1979թ-ին ք.Երևանում, ազգու¬թ-յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, փաստացի ամուսնացած, խնամքին երեք անձ, բարձրագույն կրթութ¬¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հե¬տա¬խու-զության բաժնի 3-րդ բաժանմունքում՝ որպես օպեր¬լիա¬զոր, չդատված, բնակվել է` ք.Երևան, Բաբաջան¬յան փողոց, 30-րդ շենք, հ. 26 բնա¬կարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 3. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ծնված 11.03.1980թ-ին Վրաստանի Հան¬րա¬պե¬տութ¬յան Բոգդանովկա քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քա¬¬ղաքացի, ա¬մուս¬¬նա-ցած, բարձրա-գույն կրթութ¬յամբ, առողջ, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քա¬ղա¬-քի վարչության քրե-ա¬կան հետա¬խու¬զության բաժ¬¬¬նում՝ որպես 3-րդ բաժանմունքի պետ, չդատ¬¬¬ված, բնակվել է` ք. Երևան, Կուրղինյան նրբանցք, 12-րդ շենք, հ. 44 բնակարան, արգելանքի տակ է 2012թ. դեկ-տեմբերի 13-ից, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ս.Տոնոյանը 13.12.2012թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցել է թիվ 62210612 քրեական գործն ու այն ընդունել իր վարույթ։ 13.12.2012թ. ձերբակալվել են Էդուարդ Զաքարյանը, Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը։ Քննիչի 15.12.2012թ. որոշումներով Վ.Վարդանյանը, Գ.Գևորգյանը և Է.Զաքարյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 15.12.2012թ. որոշումներով Վ.Վարդանյանի, Գ. Գևորգյանի ու Է.Զաքարյանի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է 2 ամիս ժամկետով կալանքը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։ 2012թ. դեկտեմբերի 27-ին թիվ 62210612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանը 11.01.2013թ. որոշմամբ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ, իսկ 25.01.2013թ. որոշմամբ նշանակել դատաքննութ-յան։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 28.11.2013թ. որոշմամբ՝ «Հայաս¬տանի Հանրապետու-թյան անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարա-րելու մասին» ՀՀ ազգային ժո¬ղովի 2013թ. հոկ¬տեմ¬բերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կե-տի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նկատ¬մամբ քրեա-կան հետապնդումը դադարեցվել է։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 29.11.2013թ. դատավճռով ամբաստանյալներ Վ.Վար-դանյանը, Գ.Գևորգյանը և Էդ.Զաքարյանը ճանաչվել են մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազա¬տազրկման` առանց գույքի բռնագրավման։ Նշվածը բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, որի 25.03.2014թ. որոշ-մամբ մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի և Ա.Կարապետյանի վերա-քննիչ բողոքները մերժվել են ու օրինական ուժի մեջ է թողնվել դատարանի 29.11.2013թ. դա-տավճիռը։ Մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի և Վ.Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքների հի-ման վրա ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործը 17.04.2014թ. ուղարկվել է ՀՀ վճռաբեկ դատա-րան։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի 15.08.2014թ. որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.11.2013թ. դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 25.03.2014թ. որոշումը բեկանվել են ու գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 01.10.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 14.10.2014թ. որոշմամբ նշանակ-վել է դատաքննության։ Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ անձանց հետ նախնական համա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պա-հանջել է առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Էդուարդ Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬-չութ-յան քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպեր¬լիա¬զորի պաշտո-նում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտմեբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահ-մաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վար¬չության աշխատակիցներ Գևորգ Գևորգյանի և մյուսների հետ Երևան քա¬ղա¬քի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են են-թարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգարյանին։ Այնուհետև, Էդուարդ Զաքարյանը, շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կա-շառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բա¬ժան¬մունքի պետ Վաղի-նակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանա-տվութ¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկո¬քի¬միական փորձաքննութ-յան չներկայացնելու նպատակով և նրա հա¬մար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալի-քով 2012թ. դեկ¬տեմ¬բերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջ-նորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խա¬չատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք»։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ անձանց հետ նախնական համա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Գևորգ Գևորգյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու-թյան քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազորի պաշ-տոնում և հան-դիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վար¬չու¬թյան աշխատակիցներ Էդուարդ Զաքարյանի և մյուսների հետ Երևան քաղաքի Ֆու¬չիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդի¬գարյանին։ Այնուհետև, Գևորգ Գևորգյանը շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կա-շառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բա¬ժան¬մունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի ավագ օպերլիա¬զոր Էդուարդ Զաքարյանի հետ։ Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջա¬նա¬կում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանա-տվութ¬¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննութ¬յան չներկայաց¬նելու նպատակով և նրա հա¬մար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալի-քով խմբի հան¬ցա¬վոր մտադրությունն իրականացնելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խա¬չա¬տուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնա-պես խոշոր չափերի կաշառք»։ Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կե¬տով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «մի խումբ ան-ձանց հետ նախնական հա¬մա¬ձայ¬նությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Վաղինակ Վարդանյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշ¬տո-նում և հան-դիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին թմրա¬նյութ օգտագործելու կաս-կածանքով նույն վարչություն բերման ենթարկված Դա¬վիթ Եդիգարյանից շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել հիշյալ բաժանմունքի ավագ օպեր¬լիա¬զոր Էդուարդ Զաքարյանի և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ։ Իրենց պաշ¬տո¬նեա¬կան լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգար-յանին պատաս¬խա¬նատվութ¬յան չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննու-թ¬յան չներ¬կա¬յացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառա¬ջաց¬նելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու հա¬մար Էդու-արդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վար¬չական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդի¬գար¬յանից ու վերջինիս բարե-կամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կա¬շառք»։ Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները. Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահման-ներում, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժան¬մուն¬քի ավագ օպերլիազոր՝ ամբաստանյալ, Էդուարդ Զաքարյանը, ավագ օպեր-լիազոր Վահան Հակոբյանը և օպերլիազոր՝ ամբաստանյալ, Գևորգ Գևորգյանը թմրամիջոց գործածելու կաս¬կա¬ծան¬քով ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցի հ. 19 հասցեում գործող «Նարեդենդ» ատամ¬նա¬բու¬ժա¬կան կլինիկայից ատամնաբույժ՝ տուժող, Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոս¬տի¬կանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Մինչև նրան բերման ենթարկելը՝ նույն կլինի¬կա¬յի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ում նկատմամբ դատարանի 28.11.2013թ. որոշմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, ճանաչելով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, նրանից հետա¬քրքրվելով ու տեղեկանալով իր գործընկերոջը՝ տուժող Դ. Եդիգարյանին բերման ենթարկելու պատ¬ճա¬ռի մասին, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին է տվել իր հեռախոսահամարը և խնդրել է Դ.Եդի¬գար¬յանին օգնելու հնարավորության դեպքում դիմել իրեն։ Տուժող Դ.Եդիգա¬ր¬յա¬նին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելուց հետո, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր՝ ամբաս-տանյալ, Գ.Գևորգյանի և նույն բաժանմունքի պետ՝ ամբաստանյալ, Վ.Վարդան¬յա¬նի, հետ, որոշել է տուժողից պահանջել կաշառք՝ նրան պատաս¬խա¬-նատվու¬թ¬յան չենթարկելու, տոքսի-կոքիմիա¬կան փորձա¬քննու¬թ¬յան չներ¬կա¬յացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետ-ևանքներ չառա¬ջաց¬նելու, մասնավորապես՝ բժշկական ար¬տո¬նա¬գրից չզրկելու պատճառա-բանությամբ։ Դրաից հետո, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը զան¬գահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ եթե նա ցան¬կա¬նում է օգնել տուժող Դ.Եդիգարյանին, ապա ներկայանա ՀՀ ոս-տիկանության Երևան քա¬ղաքի վար¬չու¬թ¬յուն։ Երևանի Խանջյան փողոցի հ. 51 հասցեում գտնվող ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքի մոտ Գ.Մարտիրոսյանը հանդիպել է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, ով տուժող Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու դիմաց նրանից, այնուհետև նրա միջոցով ծանոթացած տուժողի ընկերոջից՝ վկա Խաչատուր Մանուկյանից, պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։ Վկա Խ.Մանուկյանը փորձել է սակարկել կաշառքի գումարի չափը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, և պահանջված գումարը հայթայթելու նպատակով՝ տուժողի գիտությամբ, նա զանգահարել է վկա Արմեն Դարբինյանին, ով նրան և Գ.Մարտիրոսյանին ուղարկել է ք.Աշ-տարակում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատուն՝ ընկերոջ՝ վկա Գուրգեն Սարգսյանի մոտ, ումից նրանք վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ, ապա մեկնել են ք.Արտաշատ ու «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի բուժքույր՝ վկա, Լիլիթ Գրիգորյանից պարտ¬քով վերցրել են 50.000 ՀՀ դրամ։ Խմբի կազմում շորթմամբ կա¬շառք ստանալու նախնական հանցավոր դիտավորու-թյամբ գործող ամբաստանյալները փաստացի ժամը 12-ից բերման ենթարկած տուժող Դ.Եդի-գարյանին բերման ենթարկելու փաս¬տի արձանագրումը հերթապահ մասի թիվ 2 մատյան¬ում և բերման ենթարկված անձանց հաշ¬վառման գրքում տևական ժամանակ ձգձգել են, այդ կա-պակցությամբ նյութեր չեն նախապատ¬րաս¬տել։ Նույն օրը՝ ժամը 17-ի սահմաններում, վկա Խ.Մանուկյանն ամբաստանյալ Էդ.Զաքար-յա¬նին Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով տեղեկացրել է, որ հավաքվել է ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ և խնդրել է բավարարվել այդ գումարով, որին ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը չի համաձայնել։ Միայն դրանից հետո ՀՀ ոստիկա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում կազմվել են տուժող Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ նյութեր, ինչն ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանի հանձնա¬րարությամբ իրականացրել է ավագ օպերլիազոր՝ վկա, Արման Մացակյանը, ով կազմել է Դ.Եդիգարյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրու-թյունները, նրանից վերցրել է բացատրություն, որով տուժողը թմրամիջոց գործածելու հանգա¬մանքը չի ընդունել։ Նաև նշա¬նակվել է տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն և ժամը 1730-ի սահմաններում, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը տուժող Դ.Եդիգար¬յանին ուղեկցել են ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննութ¬յունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, որտեղ վերջինիս մազի և մեզի փորձանմուշներ տալուց հետո նրան ազատ են արձակել։ Ազատ արձակվելուց առաջ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը տուժող Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանը, լսելով դա, ամբաստանյալ Էդ.Զաքար-յանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը «զի¬ջել են»։ Մինչև հաջորդ օրը՝ տուժող Դ.Եդիգարյանը և վկա Խ.Մանուկյանը Գ.Մար-տիրոսյանի միջնորդությամբ և միջոցով կաշառքի գումարի չափը վերստին սակարկել և հասցրել են 400.000 ՀՀ դրամի, ինչին ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը համաձայնվել է։ Նույն օրը՝ ժամը 1607-ին, ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քարյանը զանգահարել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին և տեղեկացրել վերը նշված գումարի մասին։ Նույն օրը՝ երեկոյան, տուժող Դ.Եդիգարյանն իրենից կաշառք շորթելու վերաբերյալ կամավոր հայտնել և հաղորդում է տվել ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտան¬գության վար-չութ¬յու¬նում, ու ձեռնարկած օպերատիվ հետա¬խու¬զական միջո-ցառումների արդյունքում 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 1745-ին, 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքի փո¬խանցումն ամբաս-տանյալ Էդ. Զաքարյանին խա¬փանվել է։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանն իրեն մեղավոր չճա-նաչեց՝ պատճառաբանելով, որ տուժողից պահանջել է ոչ թե 3.000 այլ 2.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը տեղյակ չեն եղել։ Էդ.Զաքարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին աշխատանքի վայ-րում ինքը մտել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մոտ և ասել, որ տեղեկություն ունի Դ.Եդի-գարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու, պահելու և իրացնելու վերաբերյալ։ Վ.Վարդան-յանի հանձնարարությամբ զեկուցագիր է գրել վարչության նախկին պետ Ն.Նազարյանի ան-վամբ, որից հետո խորհրդակցություն է տեղի ունեցել Վ.Վարդանյանի մոտ, ով իրենց տեղե-կացնելով, որ ինքը խորհրդակցության է գնում 6-րդ վարչություն՝ հանձնարարել է բերման են-թարկել Դ.Եդիգարյանին։ Դրանից հետո՝ ժամը 1130-ի սահմաններում, Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ միասին գնացել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, որտեղ իրեն է մոտեցել իր հետ նույն թաղամասում բնակվող Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով ասելով, որ ինքն էլ է նշված ատամ-նաբուժարանում աշխատում, հետաքրքրվել է, թե ինչու են իրենք փնտրում իր ընկերոջը՝ Դ. Եդիգարյանին։ Ավելորդ հարցերից խուսափելու համար նրան ասել է, որ հարցը կապված է «լիցենզիայի» հետ։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին, երբ քիչ անց տեսել են նրան։ Ատամնաբուժարանից դուրս գալիս նորից իրեն է մոտեցել Գ.Մարտիրոսյանը և, տալով իր հեռախոսահամարը, խնդրել է հնարավորության դեպքում օգտակար լինել Դ.Եդիգարյանին։ Ինքն էլ նրան է տվել իր հեռախոսահամարը՝ անհրաժեշտության դեպքում իրեն զանգահա-րելու համար։ Երբ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության 6-րդ վարչություն, նա, մինչ այդ տեսնելով, որ Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթներ են, մոտեցել է իրեն և առաջարկել է խոսել։ Նա իրեն հարցրել է, թե ինչ պետք է անեն, որ ամեն ինչ լավ լինի, ինչին պատաս-խանել է, որ նրան օգնել հնարավոր կլինի, եթե նրա անալիզները փորձաքննությամբ մաքուր լինեն։ Որոշ ժամանակ անց իրեն զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը, ում խնդրանքով նրա հետ հանդիպել է դրսում և նրան նույնպես ասել է, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու միակ տար-բերակն այն է, որ «ՊՈԱԿ»-ից նրա անալիզները մաքուր գան։ Նաև ասել է, որ նման հար-ցերը լուծվում են 10.000 ԱՄՆ դոլարով, կարող են լուծվել նաև 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն նրանց համար այն կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին՝ որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Որոշ ժամանակ անց վերադարձել է Վ.Վարդանյանը, ով բարկացել է՝ տեղեկանալով, որ դեռևս թղթերը չեն պատրաստել և Դ.Եդիգարյանին չեն տարել փորձաքննության։ Դրանից հետո, Ա.Մացակյանը կազմել է նյութերը, սակայն որոշ ժամանակ սպասել են, որպեսզի Դ.Եդիգարյանին պետական ավտոմեքենայով տանեն փորձաքննության, բայց ի վերջո նրան իր ավտոմեքենայով են տարել ՊՈԱԿ։ Ճանապարհին ինքը հաճախ խոսել է հեռախոսով, այդ թվում նաև Վահագն անունով անձի հետ, ում իր հանգուցյալ հոր շիրմաքարի դիմաց դեռ պարտք է եղել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վերջինս եղել Վ.Վարդանյանի ընկերը կամ մտերիմը, Վ.Վարդանյանը նույնպես իրեն ասել է, որ արագ լուծի պարտքի հարցը, որպեսզի ղեկավարությունն այդ մասին չիմա-նա։ Այդ կապակցությամբ Գ.Գևորգյանն ասել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան և կարող է 500 ԱՄՆ դոլար տալ իրեն։ Իսկ Վահագն էլ հեռախոսով ասել է, որ պարքից 1.500 ԱՄՆ դո-լարը տալու դեպքում իրեն կզիջվի պարտքի մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչին ինքը համա-ձայնվել է։ «ՊՈԱԿ»-ում Դ.Եդիգարյանից վերցրել են մեզի և մազի նմուշներ, իսկ այնտեղից ժա-մը 1630-ից 17-ի սահմաններում դուրս գալուց հետո՝ Դ.Եդիգարյանին ավտոմեքենայից իջեց-նելիս, պտտվել է դեպի նա և կամաց ասել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում ամեն ինչ լավ կլինի։ Երբ գտնվել է աշխատավայրում, նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը և խնդրել է ցած իջնել։ Դրսում հանդիպել է նրան և նրա կողմից՝ որպես Դ.Եդիգարյանի աներորդի կամ խնամի ներկայացված Խաչիկին, ով ցանկացել է պարզել, թե ինչքան փող է պետք Դ.Եդի-գարյանին օգնելու համար, սակայն նրան չոր պատասխանել է, որ ինչ-որ պետք է արդեն աս-վել է Գևորգին։ Դրանից հետո նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանն ու, ասելով, որ չեն կարողա-նում փողը բերել, հարցրել է, թե կլինի, որ 400.000 դրամ բերեն, ինչին պատասխանել է, որ պետք է գոնե 600.000 դրամ բերեն։ Երբ նա կրկին զանգահարել է և ասել, որ չի կարողանում պահանջված գումարը ճարել, համաձայնվել է, որ 400.000 դրամը բերեն։ Հաջորդ օրը Գ.Մարտիրոսյանին հեռախոսով ասել է, որ 400.000 դրամը տանեն «Պե-գաս» բենզալցակայան ու տան Էդոին կամ Աբոին՝ ասելով, որ այն իր համար է։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Աշոտ Հարությունյանն ու ասել, որ գումարն ինքը պետք է տանի։ Դրանից հետո նրանց բռնել են։ Իր կողմից պահանջված գումարն իրեն պետք է եղել, որպեսզի պարտքի դիմաց տա Վահագնին և պրծնի նրանից, քանի որ մինչ այդ հանգուցյալ հոր շիրմաքարի համար արդեն իսկ տված է եղել 7.500 ԱՄՆ դոլար և երկար ժամանակ ձգձգել ու չի կարողացել տալ մնա-ցած 2.500 ԱՄՆ դոլարը։ Հետո, երբ վերջինս ասել է, որ կարող է զիջվել 1.000 ԱՄՆ դոլարը, մտածել է, որ Գ.Գևորգյանի խոստացած 500 ԱՄՆ դոլարին ավելացնելով Դ.Եդիգարյանից պահանջած 400.000 դրամը՝ կարող է պրծնել պարտքից։ Եթե Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր չգար, ապա ինքը ժամանակ կշահեր և հետո կվերադարձներ վերցրած գումարը։ Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ պահանջվող 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է, որպեսզի նրա մազի և մեզի անալիզները մաքուր գան, որի դեպքում միայն հնարավոր կլինի օգնել նրան։ Նրան նաև ասել է, որ այդ մասին հանկարծ որևէ մեկը չպիտի իմանա՝ անգամ իր հետ աշխատողը։ Ինչ վերաբերվում է 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելուն, ապա դա ճիշտ չէ, տուժողն էլ է շեշտել, որ քննիչն իրեն ասել է, թե որևէ տարբերություն չկա՝ 2.000 ԱՄՆ դոլար է, թե 3.000, որի համար էլ նա ասել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Գ.Մարտիրոսյանն ու Խ.Մանուկյանը սուտ ցուցմունք են տվել։ Վերջինիս նույնպես 2.000 ԱՄՆ դոլար է ասել, ու չի բացառվում, որ նա ցանկացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար աշխատել՝ ասելով, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ինքը պահանջել։ Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չճանա-չեց՝ պատճառաբանելով, որ թեև մասնակցել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձ-նարարության կատարմանը, և նրան բերման են ենթարկել ոստիկանություն, սակայն որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ատամնաբուժարանում, որտե-ղից բերման են ենթարկել Դ.Եդիգարյանին, տեսել է Գ.Մարտիրոսյանին, ով մոտեցել է Էդ. Զաքարյանին և նրանք զրուցել են իրեն անհայտ ինչ-որ թեմայով։ Էդ.Զաքարյանի հետ միասին Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության տանելիս՝ ավտոմե-քենայում Էդ.Զաքարյանի հետ խոսել են իր և նրա ունեցած պարտքերի մասին, ինքն իմացել է, որ նա հոր շիրմաքարի համար 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք Վ.Վարդանյանի ծանոթին, ով այդ գումարից 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել է, բայց պահանջել է վճարել մնացած 1.500-ը, ինչի համար Էդ.Զաքարյանին խոստացել է 500 ԱՄՆ դոլար տալ, քանի որ մինչ այդ վաճառած է եղել իր ավտոմեքենան, որի համար իրեն ամսեկան 400 ԱՄՆ դոլար են վճարելիս եղել։ Էդ.Զաքարյանի հետ տարբեր գումարների մասին զրուցել են նաև հեռախոսով, սա-կայն դրանք Դ.Եդիգարյանի հետ կապ չեն ունեցել։ Ինչ վերաբերվում է Վ.Վարդանյանին, ապա Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարությունը նա է տվել, որից հետո նա գտնվել է խորհրդակցությունում, ու նրան տե-սել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց բավականին ժամանակ անց, նա եղել է հա-մազգեստով և, տեղեկանալով, որ դեռևս Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութեր չեն նախա-պատրաստվել, պահանջել է արագ կատարել դա։ Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրեն մեղավոր չճա-նաչեց՝ պատճառաբանելով, որ որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգար-յանից որևէ գումար չի պահանջել։ Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր աշխատասենյակում Էդ.Զաքարյանն իրեն ասել է, որ տեղեկություն ունի Աջափնյակում գտնվող ատամնաբուժարանում աշխատող Արտաշատի բնակչի կողմից «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց գործածելու և իրացնելու մասին։ Նրան ասել է, որ զեկուցագիր գրի ու ներկայացնի վարչության պետին։ Համապատասխան ցուցում ստանալուց հետո՝ աշխա-տողներին ուղարկել է նշված հասցե` տվյալ անձին բերման ենթարկելու համար, իսկ ինքը գնացել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14-15-ի սահմաններում ու մտել է Գ.Գևորգյանի կամ Ա.Մացակյանի սենյակ, որտեղ նստած է եղել նաև Դ.Եդիգարյանը։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ իրեն թմրամիջոց պահելու համար են բերման ենթարկել, սակայն մոտը չունի ու չի գործածում թմրամիջոց։ Դրանից հետո հանձնարարել է նրան տա-նել փորձաքննության և ստորագրել է համապատասխան փաստաթուղթն ու տվել նրան ու-ղեկցողներին։ Մինչև Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելը Էդ.Զաքարյանի հետ ոչ մի խոսակցութ-յուն չի ունեցել, խորհրդակցության մասնակցելուց առաջ իր հեռախոսն անջատել է, Դ.Եդի-գարյանից գումար չի ուզել և նման խոսակցությունների չի մասնակցել։ Դեկտեմբերի 11-ի երեկոյան իրեն զանգած է եղել իր ծանոթ Վահագնը, ով ասել է, որ Էդ.Զաքարյանն իրեն 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք և խնդրել է նրան փոխանցել, որ զանգա-հարի իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նա չի պատասխանում իր զանգերին։ Նրա խնդրանքը կատարել է և Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ Վահագի հետ լուծի իր փողային հարցերը։ Իր տեղեկությամբ Գ.Գևորգյանը խոստացած է եղել որոշակի գումար տալ Էդ.Զա-քարյանին՝ պարտքը վերադարձնելու համար։ Կարծում է, որ իր և Էդ.Զաքարյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցում վերջինիս կողմից նշված «4 հատը» և «4-րդ մասիվ»-ը նշանակում է 400 դոլար։ Գևորգ Մարտիրոսյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր ա¬շ¬խա-տան-քի վայր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան է այցելել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը` ոստիկանության երկու այլ աշխատակցի հետ, որ-տեղից նույն վարչություն են բերման ենթարկել ատամ-նաբուժարանի աշխատակից Դ.Եդի-գարյանին` ինչ-որ պարզաբանում¬ների համար։ Էդ.Զաքարյանին ինքը խնդրել է Դավիթին օգտակար լինել ու նրան է փոխանցել իր այցեքարտը` հեռախոսահամարներով։ Ժամը 12-ի սահ¬ման¬նե¬րում Էդ.Զաքարյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել է հանդիպել ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ նա հայտնել է, որ Դավիթը կաս-կածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նար¬կոլոգիական հետազո-տության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա Դա¬վիթը կզրկվի բժշկական գործունե-ություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չու¬նենալու համար նա իրենց նույն օրվա ըն-թացքում պետք է 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տա։ Միաժամանակ, Էդուարդը հետաքրքրվել է Դավիթի վճարունակության մա¬սին։ Ինքը կասկած է հայտնել, թե Դավիթը նման գումար կա-րող է տալ, բայց խոս¬տա¬ցել է հանդիպել Դավիթի ընկերներին ու ծանոթներին` անհրաժեշտ գումարը ճարելու հա¬մար։ Դավիթի քրոջ նշանածի` Խ.Մանուկյանի հետ պայմանավորվել ու հան¬դիպել է ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտակայքում, նրան պատ¬մել է կատարվածի և կաշառքի պահանջի մասին։ Խաչատուրը ցանկություն է հայտնել անձամբ հանդիպել և զրուցել օպերլիազոր Էդուարդի հետ, որի համար զանգահարել է վերջինիս, պայ-մանավորվել և Խաչատուրի հետ հանդիպել են նրան՝ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան վարչության շենքի մոտ։ Էդ.Զաքարյանը Խաչատուրին հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել թմրանյութ օգտա¬գոր¬ծե¬լու կասկածանքով, ու եթե այդ հանգամանքը հաստատվի, ապա վեր-ջինս մեծ խնդիրներ կու¬նե¬նա։ Նրան ասել է, որ նրան պատասխանատվությունից և խնդիրնե-րից ազատելու համար ան¬հրա¬ժեշտ է 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ։ Խաչատուրը խնդրել է գումարի չափն իջեցնել, սա¬կայն Էդուարդը չի համաձայնել։ Գումար ճարելու նպատակով Խաչատուրը զանգահարել է ծանոթներին, նրան¬ցից մեկին պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի մասին, ում ցուցումով Խա¬չա¬տու¬րի հետ ուղևոր-վել են Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող կազինո, ինչ-որ տղա¬յից վերցրել 200.000 դրամ, հետո մեկնել են Արտաշատ, նույն «Նարեդենտ» ատամ¬նաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանից վերցրել են ևս 50.000 դրամ և վերադարձել են Երևան, որտեղ` «Հինգ Աստղ» կոչվող սրճարանում հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին։ Խաչատուրն ու Դավիթը սրճարանից հեռացել են ինչ-որ տե¬ղից ևս 50.000 դրամ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ սրճարա-նում հանդիպել է իր ծանոթներից Կարեն Ղազանչյանին, ում պատմել է Դավիթ Եդիգարյա-նին բեր¬ման ենթարկելու, նրանից կաշառք պահանջելու մանրամասները։ Ժամը 23-ի սահ¬մաններում զանգահարել է Էդ.Զաքարյանը և հետաքրքրվել, արդյո՞ք, Դավիթն ու Խաչա-տուրը գումարը ճարել են, ինչին պատասխանել է, որ մի մասը ճարել են, գնա¬ցել են մյուս մասի հետևից։ Էդուարդն առաջարկել է գումարը լինելուն պես զան¬գա¬հարել իրեն։ Որոշ ժա-մանակ անց Խաչատուրն ու Դավիթը վերադարձել են սրճա¬րան, հայտնել, որ ընդամենը 300.000 դրամ ունեն։ Զանգահարել, այդ մասին տե¬ղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով պատաս-խանել է, որ դա քիչ է և առաջարկել է ավելացնել այն։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 12-սահմաններում, Էդ.Զաքարյանը կրկին զանգա-հարել է իրեն, հետաքրքրվել, թե գումարն ինչ եղավ։ Փորձել է հեռա¬խո¬սով ճշտել Խաչատու-րից և Դավիթից, սակայն նրանք հեռախոսազանգերին չեն պա-տասխանել։ Ժամը 16-ի սահ-մաններում Դավիթն ու Խաչատուրն այցելել են ատամ-նաբուժարան, հայտնել, որ 400.000 դրամ կա իրենց մոտ։ Զանգահարել և այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդին, ով առաջարկել է գումարը վերցնել իր մոտ՝ ասելով, որ երե-կոյան կասի, թե ինչ անի այն, սակայն Էդուարդին տեղեկացրել է, որ Դա¬վիթն ու Խաչատուրը ցանկանում են անձամբ գումարը տալ նրան և համոզվել, որ Դավիթը հետագայում պրոբլեմներ չի ունենա։ Էդուարդի առա¬ջարկով՝ հեռա-խոսը փոխանցել է Դավիթին, ում Էդուարդը տվել է հավաստիացումներ, որ գումարը տալուց հետո նա խնդիրներ չի ունենա։ Այդ ընթացքում ատամնաբուժարան են այցելել իր ծա¬նոթ¬ներ Կարեն Ղազանչյանը և Աշոտ Հարությունյանը, որոնց տեղեկացրել է Դա¬վի¬թի գործով Էդ. Զաքարյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության մասին։ Քիչ անց Էդուարդը զանգահա-րել է իրեն և խնդրել, որ գումարն ինքը տանի և թողնի «Պե¬գաս» բենզալցակայանում, սակայն ինքը մերժել է նրան և հեռախոսը փոխանցել Աշոտ Հարությունյանին, որպեսզի Էդուարդը նրան բա¬ցատրի, թե գումարն ուր պետք է տանել և ում մոտ թողնել։ Աշոտնն իր հեռախոսով պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել է Էդուարդի հետ, սակայն հեռախոսազանգն ընդհատելուց հետո հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան անսարք է։ Նա առաջարկել է գումարն Էդ.Զա¬քարյանի մատ¬նանշած վայր տեղափոխել Կ.Ղազանչյանի ավտո¬մե¬քե¬նա¬յով, սակայն Կա¬րենը հրաժարվել է։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստի¬կա¬նության աշխա¬տա¬կիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տիկանություն։ Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր նախաքննական ցուց-մունքները՝ բացառությամբ գումարի չափի մասին իր հայտնած տեղեկությունների, ճիշտ են։ Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պահանջած գումարի չափին, ապա նա իրեն ասել է, որ Դ.Եդիգարյանի հարցը կլուծի 2.000 ԱՄՆ դոլարով՝ հաշվի առնելով իր գործոնը, քանի որ հակառակ դեպքում այդ գումարի չափը 3.000 ԱՄՆ դոլար կլիներ։ Նշված 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է եղել, որպեսզի Դ.Եդիգարյանի անալիզնե-րի պատասխանը մաքուր տրվեր։ Ինչ վերաբերվում է իր նախաքննական ցուցմունքներում նշված 3.000 ԱՄՆ դոլարին, ապա նշված չափը նշել է, քանի որ սրճարանում Խաչատուրն ու Դավիթն իրեն ասած են եղել, որ ոստիկանությունում իրենք արդեն գրել են, որ իրենցից 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով են կաշառք ուզել։ Այդ պատճառով, ինչպես նաև պրոբլեմներ չունենալու համար, ինքն էլ է նույն չափը նշել։ Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ 2012թ. նո¬¬յեմ¬¬բե¬րի վերջերին ինքը հայտնաբերել է պոլիէթիլենային պարկ` չոր, կանաչ զանգ¬վա¬ծով, ու մտա¬ծելով, որ այն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց է, օգտագործել է այն` ծխելու եղա¬նակով։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայ¬րից` ք.Երևանի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» անվամբ ատամ¬նա¬բուժարանից, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիա¬զոր Էդ.Զաքարյանը, ով նույն ատամ-նաբուժարանի աշխատակից Գ.Մար¬տի¬րոս¬¬յանի մտերիմն է, օպերլիազորներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Հա¬կոբ¬յա¬նի հետ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու-թյուն, որ¬տեղ տե¬ղ¬եկացել է, որ բերման է ենթարկվել թմրանյութ օգտա-գոր¬ծե¬լու կաս¬կա¬ծան¬քով, սակայն թմրա¬նյութ օգտագործելու վերաբերյալ ոստիկան¬նե¬րի կաս¬կածները չի ընդու-նել։ Իրե¬նից վերցրել են բացատրություն և մատ¬նա¬հետ¬քեր, հայտնել են, որ ստուգման նպա-տակով տանելու են նարկոլոգիական դիս¬պանսեր։ Այդ ընթացքում Գ.Մար¬տիրոսյանը զան-գահարել է Էդ.Զաքարյանի հեռախոսահամարին, խոսել են իր գործի մասին, որից հետո Էդ. Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներ¬կա¬յու¬թ-յամբ հայտնել է իրեն, որ գործը որո¬շա¬կի բար-դություն է ներկայացնում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդյունքում պարզվի, որ ինքը թմրանյութ է օգտագոր¬ծել, ապա իրեն կզրկեն բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրա-վունքից, իսկ ատամ-նաբուժարանը մեծ տու¬գանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդ.Զաքար¬յա-նի հետ զրուցել են առանձին աշխատասենյակում, որտեղ նա իրեն հայտնել է, որ նմանա-տիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում են» 5.000 ԱՄՆ դո¬լար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանո¬թու¬թ¬յան հանգամանքը՝ իր հարցը կլուծեն 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Առաջարկել է թույլ տալ զանգահարել ընկերներին` անհրաժեշտ գումար ճա-րելու համար, սակայն նա առարկել է՝ հայտնելով, որ նման հարցեր հեռախոսով չեն լու¬ծում։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ այդ հարցով հանդիպելու է իրենց ընդհանուր ծա-նոթ Գևորգին։ Որոշ ժամանակ անց Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, նրանք ոստիկա-նության Երևան քաղաքի վարչության մոտ հան¬դիպել են, և Էդուարդը գումարի պահանջը ներկայացրել է նրան։ Այդ մասին իրեն տեղեկացրել են ինչպես Էդ.Զաքարյանը, այնպես էլ Գ.Մարտիրոսյանը, ով Էդուարդի թույլտվությամբ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու-թյան շենքում հանդիպել է իրեն։ Գևորգը հայտնել է նաև, որ իր քրոջ նշա¬նա¬ծի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմա¬նա¬վոր¬վել է հանդիպել վարչության դիմաց` գու¬մարը ճարելու և հարցին լուծում տալու հա¬մար։ Դրանից հետո, կրկին Էդ.Զա¬քարյանի թույլտվությամբ, ան-հրաժեշտ գումար ճարելու նպատակով իր բջջային հեռա¬խոսահամարից զանգահարել է ըն-կերներին, պարբերաբար կապ է պաշտպա¬նել Խ.Մանուկյանի հետ, ով այդ ընթացքում զբաղ-վել է գումարի հայ¬թայ¬թմամբ։ Նա անգամ առաջարկել է հարցի լուծման համար դիմել ոստի-կա¬նու¬թ¬յան ծանոթ աշխատակցի, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայ¬լի չդի-մել, ասելով, որ կարող է գործն օրինական ընթացք ստանալ և առաջացնել ծանր հետևանք-ներ։ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար ան¬հնար է ճարել, ինչի կապակցու-թյամբ ինքը դիմել է Էդ.Զաքար¬յա¬նին և խնդրել կա¬շառքի գումարի չափը պակասեցնել, սա-կայն վերջինս առարկել է՝ նշելով, որ դա իրե¬նից կախված հարց չէ։ Զրույցներից մեկի ժամա-նակ Էդուարդին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են ճարել, խնդրել է բավա-րարվել դրանով, սակայն նա կրկին առարկել է։ Ժամը 18-ի սահման¬նե¬րում Էդ. Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազ¬գա¬յին բյուրո, որտեղ հա¬մա¬պատասխան աշխատակիցներն իրենից վերցրել են մազի և մե¬զի փոր¬ձա¬նմուշ¬ներ։ Դրանից հետո Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գե-վորգյանը նույն ավտո¬մեքե¬նա¬յով իրեն տեղափոխել են մինչև «Արարատյան մասիվ» կոչվող թա¬ղամաս, որտեղ էլ իրեն բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ «ազատ արձակելու» դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկա-ցել է, որ պահանջված գումարի չափը նվա-զեց¬վել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պա-հին Գ.Գևորգյանն Էդուար¬դին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը զի¬ջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպեր¬լիա¬զոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պա¬հան-ջե¬լու, ինչպես նաև՝ դրա չափի մասին։ Դրանից հետո «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոս-յանի և Խ.Մանուկյանի հետ, որտեղ նրանցից տեղեկացել է, որ պահանջվող գումարից նրանք կարողացել են հայթայթել ընդամենը 300.000 դրամ, և որոշել են դրանից ավելի գումար չտալ ոստիկաններին։ Ավելի ուշ Խ.Մանուկյանի հետ որոշել են կատարվածի` կաշառք պա¬հանջելու մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և դիմել են ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ հանցագործության մասին հա¬ղոր¬դում է տվել, ինչի մասին չեն տեղե-կացրել կաշառքի միջնորդ Գ.Մարտի¬րոս¬յա¬նին։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին ձեռնարկված օպերատիվ հետախուզական միջո¬ցա-ռում-ների շրջանակներում «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյա-նին, նրան հայտնել են, որ Էդ.Զաքարյանին կարող են տալ ըն¬դա¬մենը 400.000 դրամ։ Գ. Մարտիրոսյանն ի վերջո համաձայ¬նու¬թ¬յան է եկել Էդ.Զաքարյանի հետ, և վերջինս առաջար-կել է 400.000 դրամը թողնել Գ.Մարտիրոսյանի մոտ։ Պատրաստակամություն է հայտնել ան-ձամբ հանդիպել Էդուարդին` գումարն առձեռն տալ նրան, սակայն Էդուար¬դը չի համաձայնել իրենից անձամբ վերցնել այն, այլ Գ.Մար-տի¬րոս¬յա¬նին առաջարկել է գումարը թողնել «Պե-գաս» անվանումով բենզալցակայանում, սակայն գումարը չեն հասցրել տանել Էդ.Զաքար-յանի մատնանշած վայր, քա¬նի որ տվյալ վայրից բերման են ենթարկվել ոստիկանություն։ Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10-ից 11-ն ընկած ժամանակահատվածում, ատամնաբուժարան են գնացել երեք ոստիկան և առանձնազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել, որ անօրինական աշխատելու համար պետք է իրեն բերման ենթարկեն ոստիկանություն։ Պարզվել է, որ նշված ոստիկաններից մեկը` Էդ. Զաքար¬յանը, ծանոթ է մյուս ատամնաբույժ Գ.Մարտիրոսյանին։ Այդ հանգամանքի ուժով կա-րողացել է պարզել, որ ինչ-որ մեկն իր դեմ ցուցմունք է տվել, և իրեն կաս¬կածում են թմրանյութ գործածելու մեջ։ Հետաքրքրվել են, թե արդյոք մեկ շաբաթ առաջ տաքսու վա¬րորդն իրեն թմրա-նյութ չի տվել, ինչը հերքել է, սակայն ոստիկանները տեղեկացրել են, որ համա¬պա¬տասխան ստուգողական գործողութ¬յուն¬ների, այդ թվում` դատաքիմիական փորձաքննության, արդ¬յուն¬¬քում իր մեղքը կհաստատվի։ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Էդ.Զա-քար-յանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն լուրջ բաներ են սպասվում, իրեն աշխատավայրում տուգա¬նելու են և լիցենզիայից զրկելու են։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդի¬րը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքար-յանը հայտնել է, որ մոտ 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով էլ կարող է այդ հարցը լուծել։ Նշել է, որ վարչությունում գտնվելու պայմաններում չի կարող անգամ 2.000 կամ 3.000 ԱՄՆ դոլարը տալ, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է, որ չի կարող իրեն շենքից դուրս թողնել։ Խնդրել է թույլատրել վերև բարձրանալ Գ.Մարտիրոսյանին, ում հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթաց-քում տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանա-վորվել են 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի սահման¬ներում լուծել իր խնդիրը, ինչին համաձայնվել է` խնդրելով տալ ինչ հնարավոր է։ Դրանից հետո` ժամը 18-ի սահմաններում, իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցրել, որտեղից ազատ են արձակել, սա-կայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքար¬յանն ասել է` դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը, որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հե-տաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զա¬քար¬յանը նրան պատաս¬խանել է, որ սակարկութ-յունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։ Ազատ արձակվելուց հետո գնացել է Գ.Մարտիրոսյանի ու Խ.Մանուկյանի մոտ, ովքեր արդեն 300.000 ՀՀ դրամի չափով գումար են հավաքած եղել։ Ի վերջո, հավաքել են 400.000 ՀՀ դրամ, որին Էդ. Զաքարյանը համաձայնվել է, սակայն հրաժարվել է անձամբ վերցնել` առա-ջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակա¬յա¬նում, քանի որ մինչ այդ Գ.Մարտիրոսյանը ևս հրաժարվել է այդ գումարը փոխանցել Էդ.Զաքարյանին։ Իր նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն գու¬մա¬րային նախնական խոսակ-ցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2000-ից 3000 ԱՄՆ դոլարից։ Գումարային պահանջ Էդ. Զաքարյանը ներկայացրել է թե՛ իրեն, թե՛ Խ.Մանուկ¬յանին և թե՛ Գ.Մարտիրոս-յանին։ Աշխատասենյակում Գ.Մարտիրոսյանի հետ առանձ¬նազրույցի ժամանակ նրան ևս հայտնել է իր խնդրով 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար հայթայթելու անհրա-ժեշտության մասին։ Հան-ցագործության մասին հաղորդման մեջ պետք է նշեր իրենից 2-ից 3 հազար ԱՄՆ դոլար պա-հանջելու մասին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին նշվել է թյուրիմա¬ցաբար։ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում իրենից բացատրություն վերցնելու ընթացքում ներկա են գտնվել երկու ոստիկան, իսկ խո¬սակցություններն իր հետ վարել է Էդ. Զաքարյանը։ Վարչությունում գտնվելու ժամանակ իր բջջային 077-339914 հեռախոսա¬հա¬մարին կա-տարված զանգերին չի կարողացել պատասխանել, Էդ.Զաքարյանի համա¬ձայ-նությամբ խոսել է միայն Խ.Մանուկյանի հետ, ում հայտնել է իր գտնվելու վայրի և Գ.Մար¬-տիրոսյանին հանդի-պելու անհրաժեշտության մասին։ Իրեն դատաքիմիական փորձաքննության չներ¬կայացնելու խնդրանքով որևէ ոստիկա-նի չի դիմել, իմացել է, որ անկախ ամեն ինչից` իրեն փորձաքննության են տանելու, քանի որ ոստիկանների միջև տեղի ունեցած զրույցներից լսել է, որ «վերևից» նման հրաման կար։ Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին տեսել է վարչութ¬յու¬նից իրեն տոքսիկոքիմիա-կան փորձաքննության տանելիս։ Թեև համոզված է եղել, որ թմրանյութ չի գործածել, սակայն մտավախություն է ունեցել, որ եթե ոստիկաններին անհրաժեշտ լինի դա ապացուցել, վերջիններս ամեն ինչ կանեին փոր-ձաքննության եզրակացությամբ այն հաստատելու համար։ Վկա Խաչատուր Մանուկյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ ինքն իր նշանածի եղբոր` Դ.Եդիգարյանի աշխատանքի վայր՝ «Նարեդենտ» ատամնաբուժա¬րան, այցելելու նպատակով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 1130-ի սահմաններում, զանգահարել է նրան։ Վերջինս հայտնել է, որ դեպք է պատահել և առաջարկել է զան¬գահարել նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյա-նին, ով կբացատրի, թե ինչ է պատահել։ Զանգահարել և Գևորգից տեղեկացել է, որ «Մա¬րի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով նույն օրը Դավիթը բեր¬ման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Պայ¬մա¬նա¬վոր¬վել ու Գևորգի հետ հանդիպել են նույն վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Գևորգը հայտնել է, որ Դավի-թին բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկն իր մտե¬րիմ¬ներից է, ով գործը փակելու համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրան-քով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրա-վիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել Էդ.Զաքարյանը, ով հայտնել է, թե Դա-վիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել։ Էդուարդը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում իրեն տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող ճարել, և Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպա¬տա¬կով առա¬ջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդու-արդը խոր¬հուրդ է տվել նման քայլի չդիմել՝ ասելով որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրի¬¬նական ըն¬թացք, և Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զան¬գա¬հ¬արել է Դա¬վի¬թի բջջային հեռախոսահամարին, ում նույնպես առա¬ջար¬կել է դի¬մել ծանոթ ոստի¬կա¬նի օգնությանը, սակայն Դավիթն առարկել է` հիմնվելով Էդ.Զաքարյանի՝ գոր¬ծի բարդանալու վերաբերյալ նախա¬զգու¬շաց¬ման վրա։ Անհրա¬ժեշտ գումարը փնտրե¬լու նպատակով զանգա-հարել ու Գևորգի հետ 3-րդ մասում հանդիպել է իր ու Դավիթի ընդհանուր ծանոթ Արմեն Դարբինյանին և պատմել եղելու¬թ¬յու¬նը։ Արմենը, զարմանալով պահանջվող կաշառքի չա-փից, խորհուրդ է տվել դիմել ծա-նոթների` հարցը լուծելու համար։ Կրկին զանգահարել է Դա-վիթին` ծանոթ ոստի¬կա-նին դիմելու համար նրա համաձայնությունն ստանալու համար, սա-կայն Դավիթը պնդել է, որ նման քայլի չդիմեն` վախենալով Էդ.Զաքարյանի խոսքերից։ Քա¬նի որ Արմենը գումար չի ունեցել, հեռախոսով գումար է խնդրել ընկերոջից, որից հետո ինքն ու Գևորգը Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» կազինոյի մոտ հան-դի-պել են Արմենի ընկերոջը` Գուրգեն Սարգսյանին, ով իրենց տվել է 200.000 դրամ, սակայն նրան չեն հայտնել, թե ինչ նպատակով են վերցնում գումարը։ Այդ ընթացքում Էդ.Զաքար-յանը պար¬բերաբար զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հե¬տա¬քրքրվել, թե պահանջված գումարն ինչ եղավ, ինչու են ուշացնում։ Ժամը 17-ի սահմ¬աններում Էդուարդը կրկին զան-գահարել է Գևորգին և հայտնել, որ Դավիթին պետք է տանեն նարկոլոգիական հե¬տա¬զոտու-թյան, որից հետո բաց կթող¬նեն։ Դրանից հետո մեկնել է Արտաշատ, հան¬դի¬պել Դավիթի գործընկեր` «Նա¬րե¬դենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից, Լիլիթ Գրի¬գորյանին, ում պատմել է Դա¬վիթի հետ կատարվածի և ոստիկանների կողմից պա¬հանջված կաշառքի մա-սին, ու Լիլիթից վերցրել է 50.000 դրամ։ Վերադառնալով ք.Երևան՝ «Հինգ Աստղ» անվա¬նու¬մով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանի և Դ.Եդիգարյանի հետ։ Վեր¬ջինս պատմել է, որ Էդ.Զա¬քարյանը և Գ.Գևորգյան իրեն ազատ են արձակել՝ պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հաս¬կանալով, որ շորթման զոհ են դառնում, Դա¬վի¬թի հետ ներ-կայացել են ոստի-կա¬նու¬թյան ներքին անվտանգության վարչություն, որ¬տեղ Դավիթը հանցա-գործության մա¬սին համա¬պա¬տասխան հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել Գ. Մար-տիրոսյանին։ Նույն օրը ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում¬նե¬¬րի շրջանակում վերադարձել են «Հինգ Աստղ» սրճարան, որտեղ Գևորգին խնդրել են զանգահարել Էդու-արդին ու հայտնել, որ 400.000 դրամից ավել գումար չեն կա¬րող տալ։ Գևորգը կատարել է իրենց խնդրանքը, ինչին Էդ.Զաքարյանը հա¬մա¬ձայնել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամր 15-ի սահմաններում, «Նարեդենտ» ատամ¬նա-բուժա-րանում Դավիթի հետ հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ խոստացված 400.000 դրամն իրենց մոտ է։ Գևորգը զանգահարել և այդ մասին հայտնել է Էդ.Զաքարյանին, ով առաջարկել է գումարը թողնել Գևոր¬գի մոտ։ Գևորգը չի համաձայնել գումարը վերցնել, իսկ իրենք առաջարկել են այն անձամբ տալ Էդ.Զաքարյանին։ Գևորգը կրկին զանգահարել է Էդուար¬դին, սակայն վերջինս հրաժարվել է իրենցից անձամբ գումարը վերցնել և առաջար-կել է այն թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Դրանից հետո դուրս են եկել ատամնաբուժարանից, որտեղ Գ.Մարտիրոսյանը ծանոթների` Կ.Ղա¬զանչ¬յանի և Ա.Հովհան-նիսյանի հետ քննարկել է, թե գումարն ով պետք է տա¬նի Էդուարդի մատնանշած բենզալցա-կայան, սակայն դա չի կատարվել, քանի որ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Գևորգին, Աշոտին և Կարե¬նին բեր¬ման են ենթարկել ոստիկանություն։ Վկա Աշոտ Հարությունյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքների համաձայն՝ անձնական ֆինան¬սական հարցերը լուծելու կապակցությամբ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին պայմանավորվածոււթյուն է ձեռք բերել անձանց հետ հանդիպել մանկու-թյան ըն¬կե¬րոջ` Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատանքի վայրի` «Նարեդենտ» ատամնաբու¬ժա¬րա¬նի դիմաց։ Գևորգի հետ հանդիպման գնալու ակնկալիքով այցելել է ատամ¬նա¬բու¬ժարան, սակայն վերջինս հրաժարվել է միանալ իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմ-բերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չու¬թյան աշ¬խա¬տակիցները՝ իրենց ընդ-հանուր ծանոթ Էդ.Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցությամբ, թմրա¬նյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամ¬նա¬բուժարանից ոստի¬կանություն են բերման ենթարկել գործընկերոջը` Դ.Եդի¬գարյանին։ Գևորգը հայտնել է, որ իր միջնորդությամբ Էդուարդը խոստացել է «փա-կել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետա¬գա¬յում հանուն իրեն համաձայնվել է այդ հարցը «լուծել» 2.000 ԱՄՆ դոլարով, այնինչ՝ ինքը սակարկել ու պայմա-նավորվել են Էդուարդին տալ 400.000 դրամ։ Իր հետ հան¬դիպման չգնալու հանգամանքը Գևորգը պատճառաբանել է նրանով, որ սպա¬սում է Դ.Եդիգարյանին, ով պահանջված գու-մարը պետք է բերի ատամ¬նա¬բու¬ժա¬րան, որպեսզի փոխանցեն Էդ.Զաքարյանին։ Պայմանավորվել ու հանդիպման է գնացել իր մյուս ընկերոջ` Կարեն Ղա¬զանչ-յանի հետ, այնուհետև միասին վերադարձել են ատամնաբուժարան, որտեղ հան¬դիպել են Դ.Եդի-գարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր Գ.Մարտիրոսյանի հետ դուրս են եկել։ Կարենի հարցին պատասխանել է, որ Գևորգի միջո¬ցով Էդուարդի հետ համաձայնության են եկել Դավիթին քրեական պատասխա¬նատվու¬թյունից ազատելու համար Էդուարդին տալ 400.000 դրամ կա-շառք։ Քիչ անց Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են ատամնաբուժարան, իսկ ինքն ու Կարենը Գևորգի հրավերով դուրս են եկել այնտեղից։ Ատամնաբուժարանի դիմաց Գևորգն իրեն խնդրել է հեռախոսով պայմ¬ա¬նա¬վոր¬-վել Էդուարդի հետ ու Դավիթի հետ կաշառքի գումարը տանել նրան։ Գևորգի բջջա¬յին հեռա-խոսով խոսել է Էդուարդի հետ, վերջինիս առաջարկով պայ¬մա¬նավորվել են գումարը տանել և թողնել քիչ հեռու գտնվող «Պեգաս» անվանումով բեն¬զալցակայանում։ Քանի որ իր ավտոմե-քենան սարքին չի եղել, առաջարկել է գու¬մա¬րը բենզալցակայան տանել Կարենի ավտոմե-քենայով, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Քննարկել են, թե ինչպես գումարը տանեն Էդ.Զա-քարյանի մատ¬նա¬նշած վայր, սակայն այն այդպես էլ չեն տարել, քանի որ խոսակցության ընթացքում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տի¬կա¬նություն։ Վկա Կարեն Ղազանչյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել է «Հինգ աստղ» կոչվող սրճա¬րան` համակուր-սեցիների հետ հանդիպման։ Սրճարանում հանդիպել է վա¬ղե¬մի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոս-յանին, ով պատմել է, որ նույն օրը ատամնա¬բու¬ժա¬րա¬նից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհա¬նուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդ.Զաքարյանի մաս¬նակ¬ցու¬թ¬յամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանութ-յան նույն վարչություն են բերման ենթարկել իր գործընկեր, ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին, ում քրեա¬կան պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդուարդը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այն սակարկել և պայմանավորվել է Էդուարդին տալ 600.000 դրամ։ Որոշ ժամանակ անց սրճարան են եկել Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը, իսկ ինքն ընկերոջ հետ հեռացել է։ Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15-ի սահմաններում, իրեն զանգա¬հա¬րել է ըն-կերը` Աշոտ Հարությունյանը, ում հետ հանդիպել են «Նարեդենտ» ատամ¬նա-բուժարանի դի-մաց։ Աշոտի խնդրանքով՝ նրա անձնական ֆինանսա¬կան հարցերի կապակցությամբ, միա-սին հանդիպել են ինչ-որ անձանց, այնուհետև վերա¬դարձել նույն ատամնաբուժարան։ Մտնելով ներս՝ նկատել է Գ.Մարտի¬րոս¬յանին, Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր այդ պահին դուրս են եկել սենյակից։ Աշոտից հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդի¬գար¬յանի հետ կատարված «պատմությունը», և նա հայտնել է, որ Գևորգի միջ¬նոր¬դու¬թյամբ Էդ. Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են վերջինիս տալ 400.000 դրամ կաշառք` Դավիթին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար։ Քիչ անց Գևորգը, Դավիթն ու Խա-չատուրը վերադարձել են սենյակ, իսկ ինքն ու Աշոտը Գևոր¬գի առաջարկով դուրս են եկել ատամնաբուժարանից։ Դրսում Գևորգը բջջային հեռա¬խոսով զանգահարել է Էդ.Զաքար-յանին, հեռախոսը փոխանցել է Աշոտին՝ խնդրելով պայմանավորվել Էդուարդի հետ և պա-հանջված գումարը տանել նրա մատնանշած վայր։ Աշոտը Գևորգի հեռախոսով խոսել է Էդուար¬դի հետ, պայմանավորվել են, որ Աշոտն այդ գումարը տանի և թողնի «Պե¬գաս» ան-վանումով բենզալցակայանում։ Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Աշո¬տը հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան սարքին չէ, Գևորգն իրեն առաջարկել է գու¬մարն իր ավտոմեքենայով տա-նել, սակայն, տեղյակ լինելով արարքի հակաօրինա¬կա¬նության մասին, հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց։ Ցանկացել է հեռանալ, սա¬կայն ժամանել են ոստիկանության աշխատա-կիցները և բերման ենթարկել իրենց։ Վկա՝ ՀՀ ոս¬տի¬կանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիա¬զոր, Արման Մացակյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 15-ի սահմաններում, բաժան¬մուն¬քի պետ Վ.Վարդանյանն իրեն հանձնարարել է Դ.Եդիգար-յանի վերա¬բեր¬յալ նախապատրաստել նյութեր։ Տեղյակ չի եղել, թե Դ.Եդիգարյանին երբ են բերման ենթարկած եղել, ուստի գործընկերներից ճշտած ժամով կազմել է բերման ենթարկե-լու մասին արձա¬նա¬գրությունը, այնուհետև՝ անձնական խուզարկության արձանա¬գրու¬թ¬յու-նը, որից հե¬տո նրանից վերցրել է բացատրություն, որոշումներ է գրել դատա¬քիմիա¬կան փոր-ձաքննություն նշանակելու և նմուշներ ստանալու մասին, ինչպես նաև կազմել է ար¬ձա¬նա-գրություն՝ փորձանմուշ ստանալու մասին, և այդ ամբողջ փաթեթը հանձնել է Գ.Գևորգյանին և Էդ.Զաքարյանին, ովքեր իրենց ավտոմեքենայով Դ.Եդիգարյանին տեղափոխել են փոր-ձաքննու¬թյուն¬ների ազգային բյուրո։ Վկա՝ նախկինում ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բա-ժանմունք ավագ օպերլիազոր, Վահան Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմ-բերի 12-ին՝ ժամը 10-ից 11-ն ըն¬կած ժամանակահատվածում, օպերլիազորներ Էդ.Զաքար-յանի և Գ.Գևորգյանի հետ ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբու¬ժա¬րա¬նից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել ատամ¬նա¬բույժ Դավիթ Եդիգարյանին՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկա¬ծան¬քով։ Վկա Արմեն Դարբինյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին ինքը հե-ռախոսազրույց է ունե¬ցել Դ.Եդիգարյանի հետ ու վերջինիս խնդրանքով հանդիպել է Խ.Մա¬նուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին, ովքեր հայտնել են, որ Դ.Եդի¬¬գար¬յա¬նին թմրամիջոց օգտա-գործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նության Երևան քաղաքի վարչու-թյուն, ու նրան պատասխանատվության չեն¬թար¬կելու համար ոստիկանության աշխատա-կիցները՝ որպես կաշառք, բավականին մեծ գու¬մար են պահանջում։ Զանգահարել է ընկերո¬ջը՝ Գուրգեն Սարգսյանին, ով աշխատում է Աշտարակի ձորում գտնվող «Գոլդեն Փա¬լաս» խա¬ղատանը, որից հետո Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին ուղար¬կել է նշված խաղա-տուն, որտեղ նրանք Գ.Սարգսյանից վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ։ Վկա Գուրգեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմ-բերի 12-ին իր ընկեր Արմեն Դարբինյանի խնդրանքով ինքը 200.000 ՀՀ դրամ է տվել նրա ուղարկած մարդուն։ Վկա Լիլիթ Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահ¬ման¬նե¬րում, ատամնաբուժարան են եկել ոստիկանության երեք աշխատակից¬, որոնց բա-կում դիմավորել է բժիշկ Գ.Մարտիրոսյանը։ Ներս մտնելով՝ նրանք հարցրել են մյուս բժիշկ Դ.Եդիգարյանին, ով մոտեցել է նրանց, և առանձին զրուցելուց հետո ոստիկանները նրան տարել են։ Գևորգից տեղեկացել է, որ Դավիթին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչու¬թ¬յուն։ Դրանից մոտ կես ժամ անց Գևորգը դուրս է եկել ատամնա-բուժարանից` հայտնելով, որ իր ծանոթ ոստիկանը Դավիթի հարցով իրեն կանչում է ոստի-կանություն։ Ժամը 17-ի սահ¬մաններում իր բջջային հեռախոսին է զանգահարել Դավիթի ըն-կերներից Խաչի¬կը, ով իր տեղը ճշտելով՝ շտապ հանդիպում է խնդրել։ Ժամը 20-ի սահման-ներում Խաչիկը Արտաշատ քաղաքում հանդիպել է իրեն և խնդրել պարտքով գումար տալ՝ ոստիկանությունում Դավիթի գործերի համար։ Խաչիկին տվել է 50.000 դրամ։ Վկա Վահագն Հակոբյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը միջնորդել է ընկերոջ քարի ար-տադրամասից Էդ.Զաքարյանի հոր գերեզմանաքարը ձեռք բերելու հարցում, որի դիմաց, ըստ պայմանավորվածության, Էդ.Զաքարյանը պետք է վճարեր ամեն ամիս, սակայն մի քանի ամիս պարտաճանաչորեն վճարելուց հետո` հերթա¬կան վճարումներն Էդ.Զաքարյանն ուշաց-րել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի դրությամբ Էդ.Զաքարյանը պարտք է մնացել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վանաձորցի ընկերոջը շտապ գումար է անհրաժեշտ եղել՝ ՌԴ մեկնելու համար, վեր-ջինս Էդ.Զաքարյանին առաջարկել է արագ վերադարձնել գոնե 1.500 ԱՄՆ դոլարը` փոխա-րենը խոստանալով ընդհանուր պարտքից զիջել 1.000 ԱՄՆ դոլարը։ Այդ նպատակով զանգա-հարել է Էդ.Զաքարյանին, սակայն վերջինս իր զանգերին չի պատասխանել։ Տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում Էդ.Զաքարյանի աշխատելու մասին` զանգա¬հարել է Վ.Վարդանյանին և պարզել, որ նա Էդ.Զաքարյանի ղեկավարն է։ Վ.Վար-դան¬յանի միջամտությունից հետո իր 094-221668 և 091-221668 հեռախոսահամարներով խոսել է Էդ.Զաքարյանի հետ, ով խոս¬տացել է մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 25-ն ամբողջությամբ մարել պարտ¬քը, սակայն խոստումը չի կատարել։ Պարտ¬քի հարցով Էդ.Զաքարյանին վերջին անգամ զանգահարել է նրան ձերբակալե-լուց մեկ կամ երկու օր առաջ։ «Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 18.12.2012թ. արձանա-գրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Արտաքին և ներքին դիտում, կա¬շառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական մի¬ջո¬¬ցառումներ իրականացնելու թույլ-տվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կա¬տարված համապատասխան գործողու-թյունների արդյունքները պարունակող լա¬զերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետև-յալը. 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին Խաչատուր Մանուկյանի, Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի միջև «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում և բա¬կում տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում վերջիններս քննարկել են, թե ինչ եղա¬նակով պետք է գումարը փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Սկզբում առա¬ջար¬կել են Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով փո-խանցել, սակայն նա հրա¬ժար¬վել է։ Զրույ¬ցի ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը մի քանի անգամ հեռախոսազանգեր է կա¬տարել Էդ.Զաքարյանին, իսկ մեկ անգամ հեռախոսը փոխանցել է Դ.Եդի¬գարյանին։ Հերթական հեռախոսզրույցներից մեկի ժամանակ Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանը վըս-տահեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է և անհանգստանալու ոչինչ չկա, որից հետո Դ.Եդիգար-յանին ու Խ.Մանուկյանին հայտնել է, որ զրու¬ցակիցն ասել է, թե գումարն անձամբ չի վերցնի, ու առաջարկել է այն թողնել բենազալցա¬կա¬յա¬նում։ Դուրս են եկել կլինիկալից, քիչ անց նրանց են մոտեցել նաև Ա.Հա¬րութ¬յունյանն ու Կ.Ղազանչյանը։ Գ.Մարտիրոսյանը շարունա-կել է զրուցել հե¬ռա¬խոսով, հետո հեռախոսը փոխանցել է Ա.Հարությունյանին։ «Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 19.12.2012թ. արձանա-գրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬¬րի ընդ-հանուր իրավասության դատարանի` «Հեռախոսային խոսակցությունների վե¬րա¬հսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվու¬թ¬յուն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված գաղտնալսումների արդ¬յունքնե¬րը պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը. 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։08-ին, Դ.Եդիգարյանն իր շահա¬գոր¬ծած 093 020178 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանի շա¬հա¬գործած 98880784 հե-ռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռա¬խոսա¬զրույցը. Դ.Եդիգարյան. «Ախպե՛ր, խոսացի՞ր»։ Գ.Մար¬տի¬րոսյան. « Չէ՛, ախպե՛ր, ասում ա, վեկալեք, էկեք տեսեք իրար, հաստատ փողը կա, զան¬գեք ինձի»։ Դ.Եդիգարյան. «Այսի՞նքն, գամ քեզի տենա՞մ։ Հա՛, լա՛վ, ախպե՛րս։ Հեսա մի հատ տե¬նամ՝ ինչ ենք անում, զանգեմ քեզ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, արեք, ախպե՛ր, իրար հետ կտանենք, դուք ձեր ձեռով կտաք, կպրծնեք, էլի, էդ փողից։ Հորս արև, ես չեմ ուզում ոչ մի բանի մեջ խառնվեմ»։ Դ.Եդիգարյան. «Լավ։»։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։58-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շա¬հա¬¬գոր¬ծած 98880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շա¬հա¬գործած 094000607 հե-ռախոսահամարին, և ունեցել են հետևյալ բառացի հեռա¬խո¬սազրույցը. Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, հլը մի վայրկյան, ախպե՛ր, եկել ա էդ մարդը փողով, էդ չորս մանեթը ձեռն ա»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, հա՛, վոբշմ, պահի մոտդ ես քեզ կասեմ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ, լսի, ինչ ա ասում, ասում ա, ես ուզում եմ մի հատ իրան տե-նամ, իրան երկու հատ հարց ունեմ ես տալու, կարող ա՞ էդքանից հետո ինձ էլի անհանգստացնող լինի»։ Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ինքն ասել ա հարույր տոկոսով չէ։ Դու էդի վեկալ պահի քո մոտ, ես իրիկունը կզանգեմ քեզ, կտենամ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Էդ.Զաքարյան. «Եղա՛վ, ասա ինքը քեզ ասում ա հարյուր տոկոսով չէ, արխային եղի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Տամ հեռախոսով իրան ասա, թող խիղճը հանգիստ լինի»։ Էդ.Զաքարյան. «Տու՛ր»։ Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Դ.Եդիգարյանին. Էդ.Զաքարյան. «Դավի՛թ, ապե՛, ես շատ բան չանեմ, դու լրիվ արխային եղի, եթե հան¬¬կարծ մի բան կլինի, ես, իմացի, կամ, դու արխային, հաստատ չի լինի ոչ մի բան»։ Դ.Եդիգարյան. «Ի՞նչ ա արվում, ի՞նչ չի արվում»։ Էդ.Զաքարյան. «Դե, ես Գևորին ասեցի, ախպե՛րս, դուք ըտենց արեք, մենք կտենանք իրար էս քանի օրը, կխոսանք»։ Դ.Եդիգարյան. «Ե՞րբ կարաս դու մոտավոր էսօր ինձ տենաս»։ Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, էսօր կարող ա չգիտեմ, ախպեր ջան, չեմ կարա ասեմ, էդ բան արա, Գևորը քեզ կասի, բայց լրիվ նորմալ ա, դու էդի թող Գևորի մոտ, բան կա¬նեմ հետո»։ Դ.Եդիգարյան- Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Դրանից անմիջապես հետո` ժամը 16։03-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահա¬գոր¬ծած հեռա-խոսահամարից զանգահարել է Գ.Գևորգյանի շահագործած 77704070 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.. Էդ.Զաքարյան. «Գև՛, բա ի՞նչ կա, ի՞նչ եք անում»։ Գ.Գևորգյան. «Նստած ենք, հլը, ախպե՛ր, սպասում ենք»։ Էդ.Զաքարյան. «Էն տղեքին թողի՞ն»։ Գ.Գևորգյան. «Չէ՛»։ Էդ.Զաքարյան. «Արա՛, լավ, ասա, հո դուք աննորմալ չե՞ք»։ Էդ.Զաքարյան. «Էն մոմենտն եղավ, դե, Վաղոն ըտեղ չի՞»։ Գ.Գևորգյան. «Ո՞րն եղավ»։ Էդ.Զաքարյան. «Է՛ն»։ Գ.Գևորգյան. «Ըլա՞վ»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, թողել եմ Գևորիկի մոտ»։ Գ.Գևորգյան. «Ինչքա՞ն»։ Էդ.Զաքարյան. «Էտի, Չորս, որ ասում էի»։ Գ.Գևորգյան. «Բա՛, չասիր, այ, ք.... տունդ»։ Էդ.Զաքարյան. «Չորս հատ, էլի, ախպե՛րս, կանֆետից»։ Գ.Գևորգյան. «Հա, բա, չասի՞ր, որ չորս հատ չէր, այ..»։ Էդ.Զաքարյան. «Դե էլ ի՞նչ ասեմ, պրծնեմ էսքանից հետո, ախպե՛ր, իրանց մերն էլ.....»։ Գ.Գևորգյան. «Դե էդ էլ վեկալ։ Հա՛, պիտի զանգես, ասե՛ս, ճի՛շտ ա»։ Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, լավ»։ Գ.Գևորգյան. «Լավ, հեսա էկավ Վարդանյանը։ Դո՞ւ ես զանգում իրան»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։ Այնուհետև` ժամը 16։07-ին, Էդ.Զա¬քարյանն իր շահագործած հեռա¬խո¬սա-համարից զանգահարել է Վ.Վարդանյանի շահագործած 94939399 հե¬ռա¬խոսահամարին և ունեցել հետ-ևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Վ.Վարդանյան. «Հա՛, Էդո՛»։ Էդ.Զաքարյան. «Վարդանյան, վերցրեցի էդ թուղթը, ասեց 5-6-ին կգաս, կվերցնես»։ Վ.Վարդանյան. «Դե՛ վսյո, մի հատ տես՝ ինչ ես անում, հինգն անց կեսի կողմերը գնա, վերցու»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, էն մոմենտն էլ էղավ, Վարդանյա՛ն, էդ էր, որ ասում էի»։ Վ.Վարդանյան. «Ո՞րը»։ Էդ.Զաքարյան. «Էն չորս հատինը, չորրորդ մասիվ»։ Վ.Վարդանյան. «Էդքա՞ն էղավ»։ Էդ.Զաքարյան. «Էտ էլ որ էղավ, Վարդանյա՛ն, իմ արև, պատկերացրու, թե իրոք ես բան չեմ»։ Վ.Վարդանյան. «Լա՛վ, վեկալե՞լ ես»։ Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, մոտն ա հլը էն Գևորիկի։ Վ.Վարդանյան. «Հլը սպասի, կասեմ, մի րոպե, կասեմ»։ Նշված օրը` ժամը 16-34-ին, Էդ.Զա¬քարյանն իր շահագործած հեռա¬խո¬սա¬-համարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոս¬յանին և ունեցել հետևյալ բառացի հե-ռախոսազրույցը. Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, տար թող կալոնկեն»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ու՞մ մոտ»։ Էդ.Զա¬քար¬յան. «Աշխատողի` Աբոյի կամ Էդոյի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Էդ.Զաքարյան. «Նոր¬մալ ա, չէ՞, Գևոր»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Բան չկա, սաղ նորմալ ա»։ Էդ.Զաքարյան. «Ար¬խա¬յին լինե՞մ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Պրինցիպի, ես արխային եմ»։ Էդ.Զաքարյան. «Էթե դու ար¬խա¬յին ես, տա՛ր, թո՛ղ կալոնկեն»։ Դրանից հետո` ժամը 16։42-ին, Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռա-խոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահամա-րին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛ր, ասում ա, ես ոչ մեկի փող չեմ տալիս։ Ես կտենամ իրան կտամ, ես էլ իրա հետ մի հատ կխոսամ, որ սիրտս հանգիստ էթամ տուն»։ Էդ.Զաքարյան. «Հաաա, է՞դ պիտի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛»։ Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ուրեմն, ապե՛, կ...... կերաք, չկա, վոբշեմ, չի լինում էդ բանը»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Տենց էլ ասե՞մ»։ Էդ.Զաքարյան. «Եթե քեզ չի ուզում տա, ասա՛, ինքը, մոռացի, քեզնից տենց դվիժենի անի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ապե ՛ր»։ Էդ.Զաքարյան. «Էղավ, ես, ասա ինքը քեզ ասել ա՝ որը ոնց»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Էդ.Զաքարյան. «Ջոգի՞ր։ Ասա՛, ինքը քեզ ասել ա, ասա, եթե տենց չես անում, ուրեմն գնա, վաբշե, քո հերն էլ անիծած։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Քիչ անց` ժամը 16-47-ին, Գ.Մար¬¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռախոսա-համարից կրկին զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահա-մարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։ Գ.Մար¬տիրոսյան. «Ախպե՛ր, մի վայրկյան»։ Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Աշոտ Հարությունյանին. Ա.Հարությունյան. «Է՞դ»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։ Ա.Հարությունյան. «Բար լուս, ախպե՛րս»։ Էդ.Զաքարյան. «Բար լո՞ւս...» Ա.Հարությունյան. «Ո՞նց ես։ Փու՛չն ա»։ Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հաա՜ա, ապե՛ր»։ Ա.Հարությունյան. «Ախպե՛ր, ստեղ Գևը գործ ա անում, ինչ, ասում ա, էս տղու հետ, ասումա, տանեմ, թողեմ ըտեղ։ Ո՞ւմ պտի տանք»։ Էդ.Զաքարյան. «Բանին, ապե՛ր, տար տուր»։ Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես տանեմ ձեր տուն կամ խանութ»։ Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, չէ՛, չէ՛... Տար տուր կալոնկեն, ապե՛ր»։ Ա.Հարությունյան. «Ով ուզում լինի՞ աշխա¬տող¬նե¬րից»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛։ Էդոն կամ Աբոն պտի ըլնի, է՛լի»։ Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես ընդուց զանգեմ, տամ, դու ասա»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ախպե՛ր, էլ զանգել պետք չի կամ զան¬գի, ախպե՛ր, թող ընդեղ, զանգի ինձ, Փու՛չ ջան։ Ի՞նչ կա, նորմա՞լ ա սաղ»։ Ա.Հարությունյան. «Խառը, է՛լի, ցավդ տանեմ, ձեռի հետ»։ Էդ.Զաքարյան. «Ո՞ւր ես, արա, չկաս, դամբու՛լ, կո՞րել ես»։ Ա.Հարությունյան. «Արա՛, ախպե՛րս, բեսամթ խառը, եսիմ, տենանք, ինչ կլինի»։ Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, ցա՛վդ տանեմ, դե՛, բռա՛տ, էտի շուտ հիմա կթողես, չէ՞, ապեր»։ Ա.Հա¬րու¬թ¬յունյան. «Ապե՛, մի 2-3 րոպեից դու կարաս զանգես։ Մի քանի րոպեից կզան-գեմ»։ Էդ.Զաքար¬յան. «Է՞դ համարին»։ Ա.Հարությունյան. «Հա՛, հեսա Գևի համարով կիջնեմ, հետ կգամ»։ Էդ.Զա¬քարյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Ա.Հարությունյան. «Հա՛, ախպե՛րս»։ Այնուհետև, ժամը 16-49-ին Գ.Մար¬տի¬րոս¬յանն իր շահագործած 98880784 հեռախոսա-համարից զանգահարել է Էդ.Զա¬քարյանի շահագործած 94000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, Է՛դ, դո՞ւ ես»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Գևն ա»։ Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, Գև ջան»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել»։ Էդ.Զաքարյան. «Ինչա՞»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել։ Վրեն էլ բան կա, ոնց որ ժուչոկ-մուչոկի վարյանտ։ Որովհետև մի բան խոսալուց աչք-մաչքով ա անում։ Ասի տանում ենք սենց, էս ինչ տեղը թողվի էդ փողը»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, մի՛ տար, ապե՛ր, հետ տուր իրան»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, ախպե՛ր»։ «Լազերային սկավառակների զննում կատարելու վերաբերյալ» 20.12.2012թ. ար-ձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդ-հանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա ստացված հեռախոսային խոսակ-ցությունների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալները պարունակող լազերային սկավառակների զննմամբ պարզվել է հետևյալը. Խ.Մանուկյանին պատկանող 093-02-01-78 և 055-08-05-87 հեռախո¬սա¬հա-մարներից 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Ա.Դարբինյանին պատկանող 098-26-46-46 և Լ.Գրիգորյանին պատկանող 055-79-95-00 հեռախոսահամարներին ընդհանուր առմամբ կատարվել է 27 հե-ռախոսազանգ և կարճ հաղորդագրություն, որոնք բաժանորդի գտնվելու վայրով և ժամանա-կագրությամբ հաստատում են Խ.Մանուկյանի ցուցմունքում նշած այն հանգամանքը, որ Դ.Եդի¬գար¬յանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար պա¬հանջված կա-շառքի գումարը հայթայթելու նպատակով վերջինս զանգահարել, հան¬դի¬պել և պարտքով գու-մար է խնդրել Լ.Գրիգորյանից ու Ա.Դարբինյանից։ Գ.Մարտիրոսյանի 098-88-07-84 հեռախոսահամարից` Երևանի Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տա¬րած¬քից, 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։59։05-ին, 1։44 րոպե տևողությամբ հեռա¬խո¬սազանգ է կատարվել Էդ.Զաքարյանի շահա-գործած 094 00-06-07 հեռա¬խո¬սահամարին։ Նշված հեռախոսազանգն իր ժամանակագրությամբ, տևողությամբ և կա¬տար¬ման վայրի տեղակայմամբ հաստատում է Գ.Մարտիրոսյանի, Դ.Եդի¬գարյանի, Խ.Մանուկյանի, Ա.Հարությունյանի և Կ.Ղա¬զանչ¬յա¬նի ցուցմունքներն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմացից Գ.Մարտիրոսյանը զանգա-հարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ որպես կաշառք պահանջած 400.000 դրամը Դ.Եդի-գարյանն ու Խ.Մանուկյանը բերել են ատամնաբուժարան ու փորձել են ճշտել, թե գումարն ինչպես փոխանցեն նրան։ Գ.Մարտիրոսյանի հետ ունեցած հիշյալ հեռախոսազանգից անմիջա¬պես հետո Էդ. Զաքարյանն իր 094 00-06-07 հեռախոսահամարից կատարել է երկու միմյանց հաջորդող հե-ռախոսազանգեր՝ ժամը 16։03։24-ին զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպեր¬լիազոր Գ.Գևորգ-յանի 077 70-40-70 հեռախոսա¬հա¬մա¬րին, ում հետ ունեցել է 0։57 րոպե տևողությամբ խոսակ-ցություն, այնուհետև` ժա¬մը 16։07։55-ին, զանգահարել ու 0։32 րոպե տևողությամբ հեռախո-սազրույց է ունեցել նույն բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, ինչը հաստատում է շորթ-մամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախ¬նական համաձայնության հանգամանքը։ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փոր¬ձա-քննությունների բաժնի կլինիկատոքսիկոլոգիական փորձաքննությունների բա¬ժան-մունք ներ-կայացված անձանց գրանցամատյանի զննության 13.12.2012թ. արձանագրության համա-ձայն՝ Դ.Եդիգարյանին Էդ.Զա¬քար¬յանի հետ փորձաքննության է ներկայացրել Գ.Գևորգյա-նը։ Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Երևան քա-ղաքի վար¬¬չու¬թ¬յունից առգրավված՝ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերի համաձայն՝ Դ. Եդիգարյանին ՀՀ ոստի¬կա¬նու¬թ¬յան Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժա¬մը 15-ին։ Դատարանի վերլուծություն. Վճռաբեկ դատարանը սույն քրեական գործով 15.08.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «20. Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատաս-խանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու հա-մար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ« գույք« գույքի նկատմամբ իրավունք« արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ա) ստանալով կամ« բ) պահանջելով կամ« գ) ստանալու խոստմամբ կամ« դ) առաջարկն ընդունելով։ 21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով« որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի« կարգադրության« համոզելու« շահագրգռելու« անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով« որը« սակայն« կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։ Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռք-բերման« կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու« պաշտոնատար ան-ձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով« գրավոր կամ բանավոր« հեռախոսով« էլեկտրոնային փոստով« այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով« որոնք« սակայն« արարքի որակման համար որևէ նշա-նակություն չունեն։ 22. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև« որ պաշտոնատար անձի կողմից ներ-կայացված ցանկացած պահանջ չէ« որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես« հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկ-տիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է« որպեսզի ներկա-յացվող պահանջը լինի կոնկրետ« առկա և իրական« իսկ այս չափանիշներին չհամապա-տասխանող« զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։ Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպ-քում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր« հակաիրավական« գիտակցված և կամային այն-պիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին« որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պե-տական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ« այդ հարաբերություններում առաջաց-նում է բացասական փոփոխություններ« հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը« վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։ Այսպիսով« պահանջն առկա է« եթե այն ներկայացված« ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում« կարևոր է պարզել` ում կողմից« երբ« որտեղ« ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանք-ներում է այն ներկայացվել։ Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես« հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի« գույքի« գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ« կաշառք տվո-ղի համար ակնհայտ« մասնավորապես« վկայի« թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պա-հանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով« որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։ Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը« ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը)« իրադրությունը« տեղը« ժամա-նակը և այլն։ Մասնավորապես« պահանջի արտահայտման եղանակից« ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու« որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վե-րաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին« ապա վերջինս ներկայացված պա-հանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկա-տարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի« որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգա-մանքները« այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։ 23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ եթե կաշառք տալու վերա-բերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել« կաշառք տվողի օգտին որոշակի գոր-ծողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել« այլ կրել է ձևական բնույթ« այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։ Միևնույն ժամանակ« Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ սույն որոշման 21-րդ կե-տում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում« քննարկվող հան-ցագործության համար որևէ նշանակություն չունի« որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկություն-ների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։ Այսպիսով« հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից« այլ այն պահից« երբ հան-ցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։ Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից« որոնց համաձայն` «1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտա-հայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավա-կան ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։ 2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի« ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։ Մասնավորապես« 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփո-խություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների« ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայ-քարի պետությունների խմբի («GRECՕ»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների« որոնց բովանդակությունից բխում է« որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից« վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։ 24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տար-բերակման անհրաժեշտությանը։ Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դա-տարանն արձանագրում է« որ այն դեպքերում« երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով« մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտ-նահարելու վերաբերյալ կամ անձին այնպիսի պայմանների մեջ դնելով« որ վերջինս հար-կադրված լինի կաշառք տալ` իր իրավունքներին և օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառ-նացող հնարավոր վտանգը կանխելու համար« արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե-տով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առ-կայության հանգամանքը։ Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու« այլև կաշառք տվողին քրեական պա-տասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար« քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պա-տասխանատվությունից« եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում« և այդ անձը մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը« բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ« քան եռօրյա ժամկետում« այդ մասին կամովին հայտնել է քրեա-կան հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։ Միևնույն ժամանակ« Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է« եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել« հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մա-սերով»։ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի նյութերին, դրանց ուսումնասի-րությամբ հանգել է հետևության, որ. «կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարան-ները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ. ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս« որ Էդ. Զաքարյանը« նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ« Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տա-լու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին« այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պա-հանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ. Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հան-դիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին« խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի« քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք« և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այ-նուհետև« կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով« որ ըն-դամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է« որ գումարը քիչ է« և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։ բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին« որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է« որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով« սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով« դատաքննության ընթացքում պնդել է« որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000« այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության« թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է« որ նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում« Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է« որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար« իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։ 27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։ Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին« այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին« կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար« հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ« որոնք ակն-հայտ են եղել ինչպես հանցավորների« այնպես էլ տուժողի համար« այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու« վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել« որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պա-հանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել« քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել« կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։ Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի« Խ.Մանուկյանի Դ. Եդիգարյանի« Ա.Հարությունյանի« Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուց-մունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ« 10-11-րդ կետերը)։ Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական« մասնավորապես« արտահայտվել է այնպի-սի եղանակով« որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել« որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում« ներկայացված պահանջը մի քանի ան-գամ վերահաստատվել է« ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքար-յանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթ-ներին« այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից« սպառնացել« որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք« և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա« անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ« չի հա-մաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պա-հանջը։ 28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է« որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննա-կան ցուցմունքներով առ այն« որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահման-ներում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար« իսկ Գ. Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է« որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։ 29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« ստորադաս դատա-րանների հետևություններն այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերա-բերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել« հիմնավորված չեն։ Դատարանները« իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը« սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է« որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը« այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել« այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի« Գ. Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։ 30. Հետևաբար« ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի« Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից 311-րդ հոդ-վածի 3-րդ մասի 1-ին« 2-րդ« 3-րդ կետերով վերաորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը« իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը« որը ենթակա էր կիրառման« և կիրառվել է այն հոդվածը« որը ենթակա չէր կիրառ-ման« այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում»։ Դատարանը, հաշվի առնելով Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումներն ու հետևությունները, վերլուծելով ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ու հա-մակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզ-մամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի կա-տարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դա-տարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ Գ.Մարտիրոսյանի և տուժողի նախաքննական ցուցմունքները, վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեա-կան գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հիշյալ հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը՝ որ-պես պաշտոնատար անձինք, նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, միջնորդի միջոցով և անձամբ տուժողից պահանջել են առանձնապես խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ կատա-րել են հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը շորթմամբ պահանջել է առանձնապես խոշոր՝ 1.217.940 ՀՀ դրամին համար-ժեք 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով կաշառք, ինչը կատարվել է ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի գի-տությամբ և համաձայնությամբ։ Վերջինս ոչ միայն տեղյակ է եղել պահանջվող կաշառքի գումարի չափի մասին, այլև ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանից բացատրություն է պահանջել, երբ վերջինս տուժողին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալու դեպ-քում։ Մասնավորապես, նա ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանից հետաքրքրվել է նախապես պահանջված 3.000 ԱՄՆ դոլարի մնացած մասի՝ 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, ցանկանալով պարզել, թե այն երբ պետք է տրվի։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով նաև հաստատվեց, որ ամբաստան-յալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առա-ջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, սակայն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառ-քի պահանջը ներկայացվել է նրա գիտությամբ և համաձայնությամբ՝ այսինքն կաշառքի պա-հանջը ներկայացվել է նաև նրա հետ նախանական համաձայնության պայմաններում։ Ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությու-նից՝ դրա գաղտնալսման ար¬ձա¬նագրությունից, հետևում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրազեկված է եղել պահանջվող կաշառքի մասին։ Նախանական համաձայնությամբ և շորթմամբ կաշառք պահանջելու մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը դատարանը հաստատված է հա¬մար¬ում նաև իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի զե¬կուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանի մակագրությունը, որպես բա-ժանմունքի ղեկա¬վար` նրա ցուցաբերած անգոր¬ծությամբ և անհրաժեշտ հետևողականության չցուցաբերմամբ` բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավա¬խախտ¬ման դեպքը տևական ժամանակ համապա¬տասխան մատյանում ու գրքում չար¬ձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու հարցում, նկատի ունենալով, որ նա նախա-պես տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանին բերման ենթար¬կելու մասին և նրան բերման ենթարկելու ընթացքում անմիջական հեռախո¬սակապ է պահ¬պանել ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ։ Միաժամանակ, դատարանը հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված վերո-գրյալ ապացույցների վերլուծությամբ եզրահանգում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը, ով տուժողից շորթմամբ կաշառք ստանալու համար գործել է ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, տուժողից պահանջել է առանձնապես խո-շոր չափով կաշառք կամ նախապես տեղյակ է եղել առանձնապես խոշոր չափով պահանջ-վող կաշառքի (գումարի չափի) մասին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվու-թյուն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու« այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ« գույք« գույքի նկատմամբ իրավունք« արժեթղթեր կամ որևէ այլ առա-վելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունե-լու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատա-րելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը։ Սույն գործով՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Վ.Վարդան-յանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մե-ղադրանքը հիմնվա՞ծ է արդյոք գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույց-ների բավարար ամբողջության վրա։ ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու« ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում« արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ« անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։ ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը սահմանում է« որ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) »։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են-թադրությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասն ամրագրում է« որ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերա-բերյալ բոլոր կասկածները« որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա-մապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում« մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթա-կա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բա-վարար ամբողջությամբ« իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մե-ղադրյալի (ամբաստանյալի)։ Դատարանը, հիմնվելով դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, հան-գում է հետևության, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամ-բաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննութ-յամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթա-դրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը« խախտելով ՀՀ Սահմանադրու-թյան 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջ-ները« չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնա-բանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նա-խատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով են-թադրությունների վրա« գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բա-վարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար։ Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննու-թյամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդ.Զաքար-յանի և Վ.Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննությամբ ամբաստանյալ Վ.Վար-դանյանը բացատրեց, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար։ Տվյալ դեպքում դատարանը գտնում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կա-տարելու համար ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ դատաքննությամբ ձեռք չբերվեցին և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։ Դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաս-տական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբա-նում և գնահատում է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ հա-մաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատրաման համար։ Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ ար-տահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա դատա-րանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարում նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդ-րադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնա-վորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը։ Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով« որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման« ինչ-պես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է« որ ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկ-նաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խըն-դիր, ուստի« անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ« որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտի-կայի ճիշտ ձևավորման համար։ Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետ-ևություններն այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաս-տանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։ Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերաորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրա-քանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանք-ներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վեր-լուծություն։ Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալների և Գ.Մարտիրոսյանի դատա-քննական ու տուժող Դ.Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներին, գտնում է, որ կաշառքի գումարի չա-փի մասով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Մարտիրոսյանի ու տուժող Դ.Եդիգարյանի, իրենց վերագրվող արարքները կատարած չլինելու մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հիշյալ ցուցմունքները արժանահավատ չեն ու հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ ընդունված և գնահատված մյուս ապացույցներով ու գործի փաստական հանգամանքներով։ Ամբաստանյալների նշված ցուցմունքներն անհիմն են և մտացածին, դրանք հնա-րավոր քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ են հե¬տապնդում։ Մասնավորապես, ամբաստանյալ Էդ.Զա¬քար¬¬յանը խմբի կազմում գործած հանցակից-ներին քրեական պատասխանատ¬վութ¬յու¬նից զերծ պահելու և միաժամանակ առավել մեղմ պատիժ նախատեսող հոդվածով քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատվության ենթարկվելու նպատակ է հե¬տապնդում, ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը՝ կատարած հանցագոր-ծությունների համար քրեական պատասխանատ-վութ¬յու¬նից և պատժից խուսափելու նպա-տակ, իսկ Գ.Մարտիրոսյանն ու տուժող Դ.Եդիգարյանը՝ ամբաստանյալներին օգնելու և իրենց պաշտպանության տակ վերցնելու նպատակ։ Ինչ վերաբերվում է վկա Վահագն Հակոբյանի ցուցմունքին, ապա դատարանը, չբացա-ռելով, որ ամբաստանյալ Էդ.Զաքար¬յանը կարող էր կատարված գործարքի հետ կապված ու-նենալ չկատարված պարտավորություն՝ գումարային պարտք, գտնում է, որ նշված պարտքը և դրա վերաբերյալ հնարավոր հեռախոսային խոսակցությունները որևէ առնչություն չունեն քննվող հանցագործության հանգամանքների հետ, և ամբաստանյալները նշված վկայի ցուց-մունքով ցանկանում են վիճարկել ու խեղաթյուրել միմյանց հետ ունեցած հեռախոսային խո-սակցությունների ձայնագրա¬ռումների բովանդակությունը։ Հետևաբար՝ սույն գործի լուծման համար վկա Վ.Հակոբյանի ցուցմունքը վերաբերելի ապացույց չէ։ Դատարանը, անդրադառնալով կատարված հանցագործությանն ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու ու կատարված հանցագործության սուբյեկտ չլինելու հիմքով նրանց արդարացնելու, ամբաստանյալ Էդ.Զա-քարյանի կատարած արարքը՝ որպես խարդախության փորձ, վերաորակելու, առանձին ապա-ցույցներ անթույլատրելի ճանաչելու և կաշառքի գումարի չափի վիճարկման վերաբերյալ պաշտպանների միջնորդություններին, դրանց հիմնավորումներին և պատճառաբանություն-ներին, վերը նշված վերլուծությամբ գտնում է, որ դրանք անհիմն են, այդ միջ¬նոր¬դությունների հիմքում դրված փաստարկները սուբ¬յեկ¬տիվ, ոչ լրիվ, միակողմանի գնա¬հատ¬ման և յու¬րովի մեկնա-բանման հետևանք են ու չեն բխում դատաքննությամբ հետա¬զոտված ապա¬ցույց¬ների պատշաճ գնահատման արդյունք¬ներից։ Ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրանց կատարած հանցագործության բնույթն ու հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը, նրանցից յուրաքանչյուրի կատարած գոր-ծողությունների ծավալը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանա-տվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նրա խնամքին է գտնվում վատ-առողջ մայրը և որ առաջադրված մե¬ղադ¬րանքում իրեն մասնակիորեն մեղավոր ճանաչեց։ Որպես ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշ-վի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։ Որպես ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երեք երե¬խան։ Որպես ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։ Որպես ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշ-վի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։ Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք-ներ դատաքննությամբ չարձանագրվեցին։ Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալների նկատմամբ` որպես լրացուցիչ պատիժ, գույքի բռնագրավում նշանակելու հարցը և, նկատի ունենալով, որ նրանք հանցավոր ճանապարհով ձեռք չեն բերել oգուտ, գտնում է, որ նրանց նկատմամբ գույքի բռնագրավում կիրառելու հիմքերը բացակայում են։ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատ¬մամբ պետք է նշա¬նակ¬վի ազատազրկման ձևով պատիժ, որը նրանք պետք է կրեն, քանի որ բացակայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու, ազատազրկման նվա-զա¬գույն չա-փից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանա¬կելու հիմքերը։ Տուժողը քաղաքացիական հայց չի հարուցել։ Դատարանը, քննության առնելով հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնա-սի հատուցումը կամ գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելու համար ամբաստանյալ-ների գույքի վրա դրված կալանքի հարցը, գնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Էդ.Զաքարյանի անվամբ հաշվառված և ք.Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավ-տոտնակի, բաժնային սեփականության իրա¬վունքով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Ալիխան-յան փողոցի 3-րդ շենքի հ. 310 բնակարանի, Գ.Գևորգյանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի, համատեղ սեփա-կանության իրա¬վուն¬քով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Բաբաջանյան փողոցի 30-րդ շենքի հ. 26 բնակարանի, Վ.Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` ք.Երևանի Արա¬րատյան 2-րդ զանգ-վածի 10-րդ շենքի հ. 44 բնակարանի վրա դրված կալանքները պետք է վերացնել` դրանց վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտության վերացման հիմքով։ Քննության առնելով խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամ-բաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները` մինչև դատավճռի օրինա-կան ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվեն անփոփոխ՝ նկատի ունենալով, որ դրանք փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքեր չկան։ Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազա¬տազրկման 7 (յոթ) տարի ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրե-ակատարողական հիմնարկում։ Էդ.Զաքարյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դատավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշ-վել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։ 2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազա¬տազրկման 7 (յոթ) տարի ժամ¬կետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։ Գ.Գևորգյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դա-տավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։ 3. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով և դատապարտել ազա¬տազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։ Վ.Վարդանյանի նկատ¬մամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանա¬վորումը, մինչև դատավճռի օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշ-վել 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Էդ.Զաքարյանի անվամբ հաշվառ-ված և ք.Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավտոտնակի, բաժնային սեփականության իրա¬վունքով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Ալիխանյան փողոցի 3-րդ շենքի հ. 310 բնակարանի, Գ.Գևորգ-յանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշով ավ-տոմեքենայի, համատեղ սեփականության իրա¬վուն¬քով նրան պատկանող՝ ք.Երևանի Բաբա-ջանյան փողոցի 30-րդ շենքի հ. 26 բնակարանի, Վ.Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` ք.Երևանի Արա¬րատյան 2-րդ զանգվածի 10-րդ շենքի հ. 44 բնակարանի վրա դրված կալանքները վերացնել` դրանց վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտության վերացման հիմքով։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-03-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-230, 2-235, 3-124, 4-124, 5-94, 6-103, 7-115, 8-216, 9-246, 10-198, 11-160, 12-140, 13-166 և հավելված՝ 72 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 04-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-230, 2-235, 3-124, 4-124, 5-94, 6-103, 7-115, 8-216, 9-246, 10-198, 11-160, 12-140, 13-166 |
| Գործին կից նյութերը | հավելված՝ 72 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-20008 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 10-11-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 10-11-2016 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի մասով դատավճռի կատարման ամսաթիվն է՝ 25.04.2016թ.: |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-11-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-230, 2-235, 3-124, 4-124, 5-94, 6-103, 7-115, 8-216, 9-246, 10-198, 11-160, 12-140, 13-166, 14-208 |
| Գործին կից նյութերը | հավելված՝ 72 թերթ, արտաքին դիտման տեսաձայնագրությունը պարունակող լազերային 5 սկավառակ՝ թվով 5 փաթեթում՝ կցված քրեական գործի 14-րդ հատորին: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 15-11-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-230, 2-235, 3-124, 4-124, 5-94, 6-103, 7-115, 8-216, 9-246, 10-198, 11-160, 12-140, 13-166, 14-208 |
| Գործին կից նյութերը | հավելված՝ 72 թերթ, արտաքին դիտման տեսաձայնագրությունը պարունակող լազերային 5 սկավառակ՝ թվով 5 փաթեթում՝ կցված քրեական գործի 14-րդ հատորին: |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0002/01/13
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-12-2013 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-12-2013 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Վ |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդուարդ Զաքարյան , Գևորգ Գևորգյան , Վաղինակ Վարդանյան Բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 311 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին , 2-րդ , 3-րդ կետերով - ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / , Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի /ՀՀ քր. օր-ի 311 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին , 2-րդ , 3-րդ կետերով - ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 311 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին , 2-րդ , 3-րդ կետերով - ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 29.11.2013թ. դատավճիռը և Էդուարդ Զաքարյանին , Վաղինակ Վարդանյանին , Գևորգ Գևորգյանին դատապարտել ՀՀ քր. օր-ի 311 հոդ. 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նշանակելով համաչափ պատիժներ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 25-12-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 14-01-2014 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-01-2014 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-02-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 23-01-2014 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-02-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 06-02-2014 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 24-02-2014 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի և կազմի դատավորների` մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառաբանությամբ |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-03-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 11-03-2014 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-03-2014 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Զաքարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Վաղինակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾ ԵԿԴ/0002/01/13 ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ` դատախազ` Ա.ԵՐԻՑՅԱՆԻ պաշտպաններ` Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ Վ.ԷԼԲԱԿՅԱՆԻ ամբաստանյալներ` Վ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ Է.ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ Գ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ 2014 թվականի մարտի 25-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում, գործով մեղադրող Վ.Մուրադյանի, ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի, ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի և ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի պաշտպան Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. հ.62210612 քրեական գործը հարուցվել է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության հատկապես կարևոր գործերի քննիչ Ս.Տոնոյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 2. 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանը, Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանը և Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանը ձերբակալվել են: 3. 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշումներով Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանը, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանը և Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալներ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշումներով նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: 4. 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: 5. 2013 թվականի օգոստոսի 20-ին քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև ՀՀ Սահմանադրական դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում 2012թ. փետրվարի 9-ին կատարված թիվ ՀՕ-18-Ն լրացման` «կամ պահանջելը կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելը» ՀՀ Սահմանադրությանն համապատասխանության հարցի որոշումը։ 6. 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ին քրեական գործի վարույթի վերսկսվել է` ՀՀ Սահմանադրական դատարանից 2013թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈ-1124 որոշումը ստանալու և կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը վերանալու պատճառաբանությամբ։ 7. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով` 1. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Վաղինակ Վարդանյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Գևորգ Գևորգյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 3. Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Էդուարդ Զաքարյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատական ծախսերի, այդ թվում` հանցագործությամբ տուժող Դավիթ Եդիգարյանին պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցերն համարվել են լուծված։ Վճռվել է, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, շարժական և անշարժ բոլոր գույքերի, մասնավորապես` Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի, ինչպես նաև համատեղ սեփականության իրավունքով նրան պատկանող, Երևանի Բաբաջանյան 30-րդ շենքի 26-րդ բնակարանի, Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի անվամբ հաշվառված և Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավտոտնակի, բաժնային սեփականության իրավունքով նրան պատկանող, Երևանի Ալիխանյան փողոցի 3-րդ շենքի 310-րդ բնակարանի, Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` Երևանի Արարատյան 2-րդ զանգված 10-րդ շենքի 44-րդ բնակարանի նկատմամբ կիրառված արգելանքները վերացնել` դրանք պահպանելու անհրաժեշտությունը վերանալու կապակցությամբ։ 8. Առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. նոյեմբերի 29-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել գործով մեղադրող Վ.Մուրադյանը, ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը, ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը և ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի պաշտպան Ա.Կարապետյանը: 9. Վերաքննիչ բողոքները, Վերաքննիչ դատարանի 23.01.2014թ. որոշմամբ, ընդունվել են վարույթ, և գործը նշանակվել է քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում 2014թ. փետրվարի 06-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. 10. Նախաքննության մարմնի կողմից Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Էդուարդ Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով, նույն վարչության աշխատակիցներ Գևորգ Գևորգյանի և մյուսների հետ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգարյանին: Այնուհետև Էդուարդ Զաքարյանը, շորթմամբ առանձապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք: 2. Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանին` 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Գևորգ Գևորգյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչության աշխատակիցներ Էդուարդ Զաքարյանի և մյուսների հետ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգարյանին: Այնուհետև Գևորգ Գևորգյանը շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանի հետ: Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք: 3. Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանին` 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որն արտահայտվել է հետևյալում. Վաղինակ Վարդանյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչություն բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանից շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել հիշյալ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանի և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ: Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք: 11. Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել հետևյալը. «(…), ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը և Վաղինակ Վարդանյանը, նախնական համաձայնության գալով, շորթմամբ պահանջել են խոշոր չափի կաշառք, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել են հանցավոր արարք, որն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջիններս քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա են այդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետերով։ (…) »: 3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջները. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 12. Բողոք բերած անձը` գործով մեղադրող Վ.Մուրադյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով 29.11.2013թ. կայացված դատավճիռը օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, ենթակա է բեկանման, քանի որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, այդ թվում խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները։ Մեղադրողը փաստել է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու մասով ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ, վերջիններս քրեական պատասխանատվության ենթակա են նախնական համաձայնության գալով, շորթմամբ խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու համար։ Բողոքի հեղինակը վկայակոչել է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները և փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Է.Զաքարյանի կողմից ներկայացված 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջը պետք է լիներ իրական, մինչդեռ, ըստ մեղադրողի, իրավիճակի վերլուծությունից ակնհայտ է, որ այն ներկայացվել է տուժողների վճարունակությունը (անվճարունակության վերաբերյալ Դ.Եդիգարյանի խոսքերը ստուգելու) պարզելու և հնարավորինս մեծ գումար ստանալու դիտավորությամբ։ 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացվելու առաջին իսկ պահից այդ գումարը մյուս կողմը սակարկել է, այդ սակարկությունները շարունակվել են մինչև կաշառքի չափի վերաբերյալ վերջնական համաձայնություն ձեռք բերելը, այսինքն՝ սկզբնական պահանջն ի սկզբանե չի եղել ընդունելի և վերջնական, ներկայացվելու եղանակով հիմքեր է տվել սակարկությունների համար։ Մեղադրողը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նշված փաստարկը հիմնավորելու նպատակով որևէ ապապցույց չի մատնանշել, քանի որ նման ապացույց բացակայում է գործում, իսկ վերոհիշյալ փաստարկն անհիմն է նաև հետևյալ պատճառաբանությամբ. Մեղադրողը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ի մասի համաձայն, կաշառք ստանալու կազմում ընդգրկված են մի շարք հանցակազմեր (նյութական և ձևական), մասնավորապես՝ - պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալը (նյութական հանցակազմ), - նույն գույքը, գույքի նկատմամբ իրավունքը պահանջելը, դրանք ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելը (ձևական հանցակազմ)՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ Մեղադրողը գտել է, որ տվյալ դեպքում օրենսդիրը նախատեսել է նաև ձևական հանցակազմեր, որոնք հանցափորձի փուլ չեն անցնում, զուտ գործողության կամ անգործության կատարումն արդեն իսկ ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ձևական հանցակազմում արարքն ավարտված հանցագործություն ճանաչելու համար բավական է օրենքով նկարագրված արարքի (գործողության կամ անգործության) կատարումը։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվել է, որ Է.Զաքարյանն ի սկզբանե ներկայացրել է 3000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ, որպիսի հանգամանքն ապացուցվել է ինչպես Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքներով և գործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով, այնպես էլ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված համարված այն հանգամանքներով, որ Է.Զաքարյանը բազմիցս մերժել է իրեն ուղղված խնդրանքները` 3000 ԱՄՆ դոլարից քիչ գումար տալու վերաբերյալ, գումարային խնդրի լուծմանը ներգրավել Դ.Եդիգարյանի ծանոթներին ու ընկերներին, այսինքն, ըստ մեղադրողի, Է.Զաքարյանի կողմից 3000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու գործողությամբ (ձևական հանցակազմ) արդեն իսկ ավարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունը և վերջինս, ինչպես նաև Վ.Վարդանյանը և Գ.Գևորգյանը ենթակա են քրեական պատասխանատվության վերը նշված նորմով։ Ըստ բողոք բերած անձի, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել է «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, և վկայակոչելով նշված հոդվածը, մեղադրողը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կատարված մեկնաբանության հետևանքով փոխվել է իրավական ակտի իմաստը, որի արդյունքում Վ.Վարդանյանը, Գ.Գևորգյանը, Է.Զաքարյանը անհիմն կերպով դատապարտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով։ Մեղադրողը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է նաև, որ կաշառքի գումարի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալներ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը, Էդուարդ Զաքարյանի հետ գործելով կաշառք պահանջելու նախնական հանցավոր համաձայնության շրջանակներում, նախապես իրազեկված և համաձայն են եղել նաև Է.Զաքարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի՝ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջ ներկայացվելու մասին, այսինքն՝ Է.Զաքարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի կաշառք պահանջելը ներառված է եղել նրանց ընդհանուր դիտավորության մեջ։ Առաջին ատյանի դատարանի նման դիրքորոշումը, ըստ մեղադրողի, անհիմն է և հերքվում է հետևյալ պատճառաբանությամբ. Նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ են եղել Է.Զաքարյանի կողմից պահանջված կաշառքի գումարի չափի մասին։ Այսպես. - 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 16:00-ի սահմաններում, փորձագիտական կենտրոնից Գ.Գևորգյանի հետ Դ.Եդիգարյանին Արարատյան զանգված տեղափոխելիս, վերջինիս Է.Զաքարյանը տեղեկացրել է Գ.Մարտիրոսյանի գործոնն հաշվի առնելով` կաշառքի գումարը մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար նվազեցնելու մասին։ Զրույցին միջամտել է Գ.Գևորգյանը՝ հետաքրքրվելով մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի հարցով, որը, ըստ դատախազի, վկայում է այն մասին, որ Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին։ - Է.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի ժամը 16:03-ին կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Գ.Գևորգյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գ.Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու մասին, ակնարկել է նաև կաշառքի նախորդ գումարի վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին: - Վ.Վարդանյանի և Է.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 16:07-ին կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Վ.Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գ.Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու (պահվելու) մասին, ակնարկում է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն՝ գումարի սակարկության վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին, որը, ըստ դատախազի, վկայում է այն մասին, որ Վ.Վարդանյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել` Դ.Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին։ 13. Վերոգրյալի հիման վրա մեղադրող Վ.Մուրադյանը, verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը. «Սույն բողոքում նշված հիմնավորումներով բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով 29.11.2013թ. կայացված դատավճիռը և Էդուարդ Զաքարյանին, Վաղինակ Վարդանյանին, Գևորգ Գևորգյանին դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նշանակելով համաչափ պատիժ»: 14. Նույն դատական ակտի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել նաև ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը, որը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունն ու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտով արձանագրված և ըստ իրեն վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ այսինքն, նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ելքի վրա, ընդ որում, նյութական իրավունքի խախտումը դատավարական իրավունքների խախտման հետևանք է։ Ըստ պաշտպանի, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով, ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ, 19-րդ, 20-րդ, 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին, 2-րդ, 7-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 19-րդ, 23-րդ, 69-րդ, 153-րդ, 342-րդ, 358-րդ, 360-րդ և 365-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 9-րդ և 359-րդ հոդվածով սահմանված պահանջների խախտումների։ Վկայակոչելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերը, ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ, 19-րդ, 20-րդ, 21-րդ, 22-րդ հոդվածները, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 2-րդ մասը, 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը, 7-րդ հոդվածը, 17-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 18-րդ, 19-րդ, 23-րդ 281-րդ, 284-րդ հոդվածները, 342-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 358-րդ հոդվածը, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 365-րդ հոդվածը, «Օպերատիվ հետախուզական գործողությունների» մասին ՀՀ օրենքի 40-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածը, 9-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 311-րդ հոդվածը, պաշտպան Կ.Հակոբյանը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում կատարել է հետևյալ եզրահանգումն իր պաշտպանյալ Վաղինակ Վարդանյանին մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի վերջինիս մեղավորության վերաբերյալ, նշելով. «...Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը Դատարանն հաստատված է համարել՝ իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված Էդ.Զաքարյանի զեկուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև Վ.Վարդանյանի մակագրությունը, որպես բաժանմունքի ղեկավար՝ վերջինիս ցուցաբերած անգործությամբ՝ բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավախախտման դեպքը տևական ժամանակ համապատասխան մատյանում և գրքում չարձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու նկատմամբ, որպես բաժանմունքի ղեկավար, հետևողականություն չցուցաբերելու առումով, այն պայմաններում, երբ վերջինս նախապես տեղյակ էր Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու մասին, բերման ենթարկելու գործընթացի ժամանակ անմիջական հեռախոսակապ է պահպանել ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի հետ։ Բացի այդ, Էդ.Զաքարյանի հետ կաշառքը գումարի սակարկության շուրջ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 16.07-ին, կայացած հեռախոսային զրույցի ձայնագրության համաձայն՝ Վ.Վարդանյանն ընդունել է Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառք պահանջելու, այդ գումարը սակարկելու վերաբերյալ իր քաջատեղյակությունը, ավելին՝ նախքան 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք ստանալը Էդ.Զաքարյանը զանգահարում և այդ հարցը քննարկում է անմիջական ղեկավարի՝ Վ.Վարդանյանի հետ, որից հետո միայն բանակցում է այդ գումարը ստանալու հանգամանքների վերաբերյալ....»: Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ամբաստանյալների, այդ թվում նաև ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի իր դեմ ցուցմունք տված անձին (վկային) հարցաքննելու իրավունքը: Պաշտպանը փաստել է, որ դատավճռի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում նշված է. «Թեև Դատարանում պաշտպանական կողմին չի հաջողվել հարցեր առաջադրելու և հարցաքննելու վկա Խաչատուր Մանուկյանին, սակայն դա տեղի է ունեցել օբյեկտիվ պատճառներով՝ ՀՀ-ը նրա բացակայելու պատճառաբանությամբ։ Ամեն դեպքում մեղսագրվող արարքում ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգում է ոչ թե բացառապես վիճարկվող այդ ապացույցների, այլ այդ և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների գնահատման արդյունքներով, ինչը բխում է նաև ՄԻԵԴ-ի՝ «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի» գործով 2010թ. փետրվարի 23-ին արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ոգուց։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի (այսուհետ նաև՝ Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները (....) (դ) հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության և իրավունք ունենալու՝ իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները, «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի քննարկման շրջանակներում 2010թ. փետրվարի 23-ին կայացրած դատական ակտում ՄԻԵԴ փաստել է, որ ապացույցի թույլատրելիության հարցն առաջին հերթին կարգավորվում է ներպետական օրենսդրությամբ և որպես կանոն ներպետական դատարաններն են գնահատում ներկայացված ապացույցները, մինչդեռ Եվրոպական դատարանի խնդիրն է հավաստել, թե արդյոք բոլոր ընթացակարգերն իրենց ամբողջության մեջ (ներառյալ ապացույցների ձեռքբերումը) եղել են արդար։ (21-րդ կետ): Բոլոր ապացույցները, որպես կանոն, պետք է ներկայացվեն մեղադրյալի մասնակցությամբ իրականացվող հրապարակային դատաքննության ընթացքում, որպեսզի մեղադրյալն հնարավորություն ունենա հակափաստարկներ ներկայացնելու։ Դա չի նշանակում, սակայն, որ որպես ապացույց օգտագործվելու համար վկաների ցուցմունքները միշտ պետք է տրվեն դատարանում՝ հրապարակային դատաքննության ընթացքում։ Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված նման ապացույցների կիրառումն ինքնին անհամապատասխան չէ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդածի 1-ին մասին և 3-րդ մասի (դ) կետին, որն սահմանում է պաշտպանության իրավունքի ապհովման անհրաժեշտությունը։ Որպես կանոն, այդ իրավունքը պահանջում է, որպեսզի մեղադրյալին տրամադրվի համապատասխան և պատշաճ հնարավորություն հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տված վկային և վիճարկելու նրա ցուցմունքը ցուցմունք տալու ժամանակ կամ վարույթի հետագա փուլերում։ Սույն գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանը իր սկզբնական ցուցմունքը պնդել է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ, որին մասնակցել է նաև վերջինիս պաշտպան Ա.Կարապետյանը։ Գործով մյուս ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի վերաբերյալ վկա Խ.Մանուկյանը որևէ ցուցմունք չի տվել, հետևաբար՝ նրանց ցուցմունքներում բացակայել են էական հակասությունները, այսինքն՝ նրանցից յուրաքանչյուրի հետ առերեսում իրականացնելու դատավարական հիմքը։ Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ նման պայմաններում գործով վկա Խ.Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները չեն հանդիսանում այն միակ ապացույցը, որոնց հիման վրա Դատարանը հետևության է հանգել առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի և մյուսների մեղավորության վերաբերյալ։ Վիճարկվող այդ ցուցմունքներում առկա փաստական տվյալներն հաստատվել են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով, որոնք վերը շարադրվել են։ Հետևաբար՝ վկա Խ.Մանուկյանին Դատարանում հարցեր առաջադրելու և հարցաքննելու անհնարինությունը (պաշտպանական կողմի համար), որը պայմանավորված է եղել օբյեկտիվ պատճառներով՝ նախաքննության ընթացքում հարցաքննվելուց մինչև վերջնական դատական ակտի կայացումն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ.-ից բացակայելու փաստով, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալներ Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի՝ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի (դ) կետով երաշխավորված պաշտպանության իրավունքի խախտման չէր կարող հանգեցնել և չի հանգեցրել»: Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում վկա Խաչատուր Մանուկյանի դատաքննությանը ներկա չգտնվելը և այդ պատճառաբանությամբ նրա տված ցուցմունքը դատական քննության ընթացքում՝ հրապարակային լսման պայմաններում հրապարակելու միջոցով հետազոտելը հանդիսանում է ՄԻԵԿ 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետի խախտում` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները. Պաշտպանը նշել է, որ 16.04.2013թ. կայացած դատական նիստի ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը հետազոտել է վկա Խաչատուր Մանուկյանի ցուցմունքը հրապարակման եղանակով։ Վկա Խաչատուր Մանուկյանը գտնվել է դատակոչի ենթակա անձանց ցուցակում և հրավիրվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ վկայի կարգավիճակով ցուցմունք տալու նպատակով, սակայն վերջինս ծանուցագիր չի ստացել` ՀՀ-ից բացակայելու պատճառով, ինչը պարզվեց դատարանի հարցմամբ` ՀՀ ոստիկանության ՔՀԳՎ-ից։ 16.04.2013թ. կայացած դատական նիստում Առաջին ատյանի դատարանը հրապարակել է հարցման արդյունքները, որոնց համաձայն՝ վկա Խաչատուր Մանուկյանը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կազան քաղաքում։ Նախորդ՝ 09.04.2013թ. կայացած դատական նիստին գործով տուժող Դավիթ Եդիգարյանն իր ցուցմունքում հիշատակել է այն մասին, որ տեղյակ է վկա Խաչատուր Մանուկյանի գտնվելու վայրի մասին, ինչպես նաև ունի նրա հեռախոսահամարը։ Բողոքաբերը նշել է, որ պաշտպանական կողմը որպես վկայի ցուցմունքը չհրապարակելու իրավական հիմնավորում մեջբերելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետը, միջնորդել է դատական նիստին ապահովել վկայի ներկայությունը՝ հարցաքննությունը: Պաշտպան Կ.Հակոբյանը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, լսելով կողմերի կարծիքները` վկա Խաչատուր Մանուկյանի ցուցմունքները հրապարակման վերաբերյալ, պաշտպանական կողմի բացասական դիրքորոշումը՝ ուշադրություն հրավիրելով այն հանգամանքին, որ տուժող Դավիթ Եդիգարյանը տեղյակ է նրա գտնվելու վայրի մասին, ինչպես նաև ունի վերջինիս հեռախոսահամարը, մեղադրողը կարծիք է հայտնել, որ ցուցմունքի հրապարակումը խոչընդոտ չի հանդիսանա այդ ապացույցի հետազոտման համար, Առաջին ատյանի դատարանը որոշել է վկա Խ.Մանուկյանի՝ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները հրապարակել՝ այդ կերպ հետազոտելով տվյալ ապացույցը։ Պաշտպանը նշել է, որ անմիջապես ցուցմունքը հրապարակելուց հետո՝ պաշտպանական կողմը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ անթույլատրելի ճանաչել տվյալ ապացույցը` հայտնելով, որ հետագայում կներկայացնի գրավոր միջնորդություն։ 27.06.2013թ. իր կողմից միջնորդություն է ներկայացվել վկա Խ.Մանուկյանի ցուցմունքի հրապարակման՝ որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչելու և հետագայում այն մեղադրանքի հիմքում դնելու անթույլատրելիության վերաբերյալ` միջնորդությամբ նշելով հետևյալ հիմնավորումները. 26.12.2012թ. մեղադրական եզրակացությամբ մեղադրանքի կողմը հաստատված է համարել, որ մեղադրյալներ Էդուարդ Զաքարյանին, Վաղինակ Վարդանյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Գևորգ Մարտիրոսյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել են, inter alia, այդ թվում նաև քրեական գործի հատոր 1 գ.թ. 182-185-ում ամրագրված վկա Խաչատուր Մանուկյանի ցուցմունքով։ Մասնավորապես այդ ցուցմունքով վկա Խ.Մանուկյանը հայտնել է այն մասին, որ սույն գործով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք, որի հայթաթման նպատակներով նա հանդիպել է գործով պարզված և հարցաքննված անձանց հետ։ Պաշտպանը նշել է, որ մեղադրանքի կողմի վկա Խաչատուր Մանուկյանի ցուցմունքը, որն ուղղված է ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանի դեմ, գնահատելով մեղադրյալներ Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի, ինչպես նաև իր պաշտպանյալ Վաղինակ Վարդանյանի և Գևորգ Մարտիրոսյանի մեղքը հիմնավորող այլ ապացույցների համակցության մեջ, վերջիվերջո, ըստ բողոքաբերի, ուղղած է նաև իր պաշտպանյալ Վաղինակ Վարդանյանի դեմ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Մեղադրական եզրակացությամբ նշվել է, որ «... Հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու համար Էդուարդ Զաքարյանին, Վաղինակ Վարդանյանին, Գևորգ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, Գևորգ Մարտիրոսյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով»։ Հետևապես, Էդուարդ Զաքարյանի դեմ տրված ցուցմունքը մեղադրանքի կողմը ներկայացնում է որպես հիմնավորում մեղադրյալներ Է.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին, Վ.Վարդանյանին, Գ.Մարտիրոսյանին առաջադրված մեղադրանքների ուղղված է նաև, մասնավորապես, իմ պաշտպանյալ Վաղինակ Վարդանյանի դեմ. - Նշված ցուցմունքն միակողմանի է, քննիչի կողմից ոչ մի հարց չի առաջադրվել այնպիսի կարևոր հարցեր պարզաբանելու նպատակով, ինչպիսին էր տուժող Դ.Եդիգարյանին ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից փորձաքննության ներկայացնելուց հետո առանց կաշառք տալու ազատ արձակելուց հետո բանակցությունները շարունակելու նպատակը, քանի որ այդ հարցի պարզումն էական նշանակություն ունի ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության հետ։ - Հարցաքննության արձանագրության բովանդակությունից ակնհայտ է, որ վկա Խ.Մանուկյանի հարցաքննության ժամանակ ազատ շարադրանքից հետո քննիչի կողմից ոչ մի հարց չի առաջադրվել, ինչը կասկածի տակ է դնում այդ ցուցմունքի հավաստիությունն այն պատճառով, որ միջնակարգ կրթությամբ անձն անկարող էր ցուցմունք տալ իրավաբանական բարձրագույն կրթություն ունեցող անձի տրամաբանությամբ, մտքերի շարադրման այնպիսի հաջորդականությամբ, որ ինչպես հայտարարեց նախորդ դատական նիստին մեղադրողը «լիարժեք ցուցմունք», որ նույնիսկ հարցի կարիք չի եղել»։ Այս հանգամանքը, ըստ պաշտպան Կ.Հակոբյանի, վկայում է այն մասին, որ ցուցմունքը ստացվել է հարցաքննության կատարմանը ներկայացվող քրեադատավարական պահանջների խախտմամբ, քննիչի կողմից այն կազմվել և հրամցվել է վկային ստորագրության առանց օրենքով որոշված կարգով կատարված հարցաքննության։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ միաժամանակ մյուս ամբաստանյալների պաշտպաններ Ա.Կարապետյանը և Վ.Էլբակյանը, միանալով իրեն, փաստել են, որ Խ.Մանուկյանի ցուցմունքը չի կարող որպես ապացույց դրվել մեղադրանքի հիմքում, քանի որ այն հակասում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված վկաների ցուցմունքներին, հավաստի չէ, ունի մի շարք ներքին հակասություններ, առավել ևս այդ ցուցմունքի քրեադատավարական պահանջներին համապատասխանելու հարցին հնարավոր է պատասխանել անձամբ Խ.Մանուկյանին դատաքննության ընթացքում հարցաքննելով։ Պաշտպանը նշել է, որ սույն միջնորդությունը հիմնավորելու համար ներկայացրել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ ՄԻԵԿ 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետի շուրջ ձևավորած նախադեպային պրակտիկան և վկայակոչելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներ (Խ.-Ը ընդդեմ Շվեյցարիայի 28 DR 127, Բարբերան, Մեսեգեն և Յաբարդոն ընդդեմ Իսպանիայի Թագավորության 06.12.1988թ. (կետ 78), Ունտերպերտինգերն ընդդեմ Ավստրիայի 24.11.1986թ. կայացրած վճռով, Ֆերանտելին և Սանտանջելոն ընդդեմ Իտալիայի 07.08.1996թ., Բրիմոնը ընդդեմ Բելգիայի 07.07.1989թ. (կետ 81) գործերով), նշել է, որ ՄԻԵԴ սահմանել է իր դեմ վկայություն տված անձին հարցաքննելու՝ մեղադրյալի անհնարինության բացառիկ հանգամանքների ինստիտուտը, սակայն այս վերապահումը կատարել է բացառապես մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի՝ որպես արդարացի դատաքննության իրավունքի առանցքային, էական իրավունքի պաշտպանության համարժեք միջոցների ձեռնարկում նախատեսելու պարտականությամբ։ Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ ՄԻԵԴ նախադեպերի ուսումնասիրության և վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ իր դեմ վկայություն տված անձին հարցաքննելու, հարցեր տալու իրավունք ունի մեղադրյալը ինչպես առերես հարցաքննման, այնպես էլ դատարանում հրապարակային քննության պայմաններում հարցաքննելու միջոցով, սակայն տվյալ քրեական գործով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը նախաքննության ընթացքում առերես չի հարցաքննվել վկա Խաչատուր Մանուկյանի հետ, ինչը չի կարող հիմք հանդիսանալ նրա այդ իրավունքի սահմանափակման համար դատական քննության ընթացքում, քանի որ նույն ՄԻԵԴ նախադեպերի համաձայն՝ մեղադրյալը ցանկացած պարագայում իրավունք ունի հարցաքննել այն վկաներին, որոնք իր դեմ ցուցմունք են տվել և որոնց ցուցմունքների հիման վրա է կառուցվում մեղադրանքը։ Առավել ևս գործի փաստական հանգամանքների նմանօրինակ պարագայում, երբ մեղադրյալ Վ.Վարդանյանը նախաքննության ընթացքում չի հարցաքննել Խ.Մանուկյանին, ապա այդ իրավունքի իրացումը պետք է ապահովվի դատական քննության փուլում, բացի այդ` 1. Հայտնի է վկա Խաչատուր Մանուկյանի գտնվելու վայրը, 2. Սույն քրեական գործով տուժող Դավիթ Եդիգարյանը իր՝ 09.04.2013թ. դատարանում տված ցուցմունքում հայտնել է, որ տեղյակ է իր քրոջ նշանածի՝ սույն գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանի գտնվելու վայրի մասին, ինչպես նաև ունի վերջինիս հեռախոսահամարը։ Բողոք բերած անձը նշել է, որ պաշտպանական կողմի այն դիրքորոշմանը, որ այս փաստերը բավարար հիմք են հանդիսանում վկային դատարան հրավիրելու և հարցաքննելու համար, Առաջին ատյանի դատարանը արձագանքել է, որ դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված եղանակներ չեն, ինչին ի պատասխան բողոքաբերը նշել է, որ դատարանը պարտավոր չէ պաշտպանական կողմի մատնանշած յուրաքանչյուր վկայի հրավիրել դատարան և դատարանը ունի հայեցողական լիազորություններ` որոշելու, թե ինչպիսի նշանակություն ունեն այդպիսի վկայի ցուցմունքները գործի արդարացի դատաքննության համար։ Դրա հետ մեկտեղ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր դեպքում, երբ մերժում է վկային դատարան հրավիրելը, ներկայացնել այդ մերժումը համոզիչ պատճառաբանելով։ Վկայակոչելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 19.02.1991թ. Իեգրոյի գործով որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, պաշտպանը նշել է, որ սույն քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանը ձեռնարկել է միջոցներ՝ վկա Խաչատուր Մանուկյանի գտնվելու վայրը պարզելու կապակցությամբ. ՍԷԿՏ համակարգի միջոցով ստացված հարցման արդյունքում պարզ է դարձել նրա գտնվելու վայրը։ Այս փաստը, ըստ պաշտպանի, խոսում է նրա մասին, որ դատարանին հայտնի է վկայի գտնվելու վայրը, ինչպես նաև տուժողը գիտի նրա հեռախոսահամարը։ Դատական նիստերի ձայնագրման արձանագրությամբ պարզ է դառնում, որ տուժող Դ.Եդիգարյանի՝ վկայի մասին տեղեկություններ հայտնելու փաստը իրականացվել է դատավարական շրջանակներում։ Ելնելով ՄԻԵԴ նախադեպերից՝ պարզ է դառնում, որ նման փաստական հանգամանքներր հանդիսանում են դատարանի կողմից համոզիչ կերպով հաստատված (հարցման արդյունքը հրապարակվել է դատարանի կողմից) փաստական հանգամանքներ, ինչի արդյունքում դատարանի կողմից վկայի ցուցմունքը հրապարակման միջոցով հետազոտելը իրավաչափ չէ ՄԻԵԿ 6-րդ հոդվածով սահմանված իրավունքի և դրա շուրջ ձևավորված ՄԻԵԴ նախադեպերի համատեքստում։ Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ ինչպես երևում է գործի փաստական հանգամանքներից, բոլոր տեղեկությունները` վկա Խաչատուր Մանուկյանի մասին, ստացվել են դատավարական շրջանակներում և օրենքով սահմանված կարգով։ Վկայակոչելով նաև Էնգելը և ուրիշներն ընդդեմ Նիդեռլանդների գործով կայացրած վճռում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, պաշտպանը նշել է, որ ինչպես երևում է դատական նիստերի ձայնագրման արձանագրությունից, պաշտպանական կողմը ցանկություն է հայտնել վկա Խաչատուր Մանուկյանին հրավիրել Առաջին ատյանի դատարան՝ հարցաքննելու համար։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը, պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը անտեսել է միջնորդությամբ ներկայացված այն փաստարկը, որ վկա Խաչատուր Մանուկյանի` Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ցուցմունքը՝ որպես մեղադրանքի կողմի ապացույց դիտարկելը, այն այդպիսին գնահատելը չի կարող թույլատրելի ճանաչվել և հետագայում դրվել մեղադրական դատավճռի հիմքում, քանի որ` 1. այն ձեռք է բերվել մեղադրյալների՝ իրենց դեմ ցուցմունք տված անձին՝ վկային հարցաքննելու կոնվենցիոն և քրեադատավարական պաշտպանության իրավունքի էական խախտմամբ, 2. տվյալ դատավարական գործողությունը Առաջին ատյանի դատարանը կատարել է այդ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ՝ վկային հարցաքննել է առանց մեղադրյալի ներկայության՝ բացառելով մեղադրյալի՝ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իր դեմ ցուցմունք տված անձին հարցաքննելու իրավունքի խախտմամբ այն նույն պայմաններում, ինչ պայմաններում որ հարցաքննվել է վկան։ Վկայակոչելով նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Արմեն Սարգսյանի վերաբերյալ ԵՔՐԴ/0295/01/08 գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ ամբաստանյալների վերաբերյալ կայացված մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվել են նյութեր, որոնց որպես ապացույց օգտագործելը եղել է անթույլատրելի: Պաշտպանը փաստել է, որ դատավճռով նշվել է. «Ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց՝ նախապես քննարկելով և մերժելով դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պաշտպանական ճառերում ներկայացված և խորհրդակցական սենյակում անդրադառնալու պայմանով հետաձգված միջնորդությունները։ Այսպես, պաշտպանական կողմը միջնորդել է՝ որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի թույլտվությամբ իրականացված՝ Է.Զաքարյանի, Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի հեռախոսային խոսակցության վերահսկում օպերատիվ հետախուզական միջոցառման իրականացման արդյունքները, քանի որ նրանց մեկնաբանմամբ այդ միջոցառումներն իրականացվել են մինչևիսկ Դատարանից թույլտվություն ստանալը, քրեական գործի նյութերից բացակայում են դատարանում տվալ միջնորդության քննարկման մասնակցած անձի լիազորությունն հաստատող համապատասխան լիազորագիրը, օպերատիվ-հետախուզական մարմնի ղեկավարի որոշումը (միջնորդությունը), դատական նիստի արձանագրությունը (վերջինս ներկայացվեց պաշտպանական ճառում)։ Ավելին, պաշտպանական կողմը տվյալ ապացույցը վիճարկեց նաև ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի 2007թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 23-Լ որոշման պահանջները չպահպանելու՝ դատարանի գրասենյակ պատշաճ կարգով մուտք չլինելու պատճառաբանությամբ։ Մինչդեռ, ըստ պատշաճի արձագանքվելով դատաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմի վերոնշյալ միջնորդությանը՝ դրա շրջանակներում բարձրացված հարցերին լուծում տալու տեսանկյունով Դատարանը պահանջել և հետազոտել է տվյալ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման թույլտվություն տալու վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակում պահպանված փաստաթղթերը, որոնց համաձայն՝ վերոնշյալ միջնորդությունը, ըստ ուղեկցական նամակի վրա առկա դրոշմակնիքի և գրառումների, Դատարան է մուտք եղել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, որին կցված է եղել «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկումն օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումն իրականացնելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ միջնորդությունը՝ 2 էջից։ Նյութերում առկա է նաև ՀՀ ոստիկանության պետի առաջին տեղակալ Հ.Պողոսյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի լիազորագիրը, համաձայն որի՝ դատական նիստին մասնակցելու համար լիազորվել (ըստ Դատարանի համապատասխան որոշման՝ նաև մասնակցել) է ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչության պետի տեղակալ, օպերատիվ ապահովման բաժնի պետ Ա.Ավագյանը։ Նշված փաստաթղթերի հետ միաժամանակ տրամադրվել են նաև հանցագործության մասին Դավիթ Եդիգարյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի հաղորդման, հեռախոսահամարների գաղտնալսումերն ու ձայնագրումները 10 օր ժամկետով թույլատրելու մասին նույն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատարանի նախագահ Ռ.Վարդազարյան) կայացրած որոշման լուսապատճենները։ ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի թիվ 23-Լ որոշման 3-րդ բաժնի 1-ին կետի համաձայն՝ Դատարանում ստացված բոլոր փաստաթղթերը, բացառությամբ դատական նիստի ընթացքում ներկայացված և արձանագրված փաստաթղթերի, ընդունվում, ստուգվում և գրանցվում են դատարանի գրասենյակում.... 23-Լ որոշման տրամաբանությունից և Հ.Պողոսյանի ուղեկցական նամակում նշված թերթերի քանակից հետևում է, որ լիազորագիրն ու Դ.Եդիգարյանի հաղորդումը միջնորդությանը կից Դատարան չեն ներկայացվել, ինչը չի բացառում դրանք դատական նիստի ընթացքում նախահագող դատավոր Ռ.Վարդազարյանին ներկայացնելու հնարավորությունը, որի պայմաններում դատարանի գրասենյակում դրանք մուտքագրելու, ընդունելու և ստուգելու անհրաժեշտությունն ինքնըստինքյան կվերանար։ Արձանագրության բացակայությունը՝ որպես վիճարկվող ապացույցի անթույլատրելիության փաստարկ՝ պաշտպանական կողմը ներկայացրեց միայն դատական վիճաբանությունների փուլում, սակայն 2013թ. ապրիլի 23-ին դատարանի նախագահ Ռ.Վարդազարյանին ուղղված հարցման բովանդակությունից (գրավոր օրինակը տրամադրվել է նաև պաշտպանական կողմին) ակնհայտ էր, որ արձանագրության և դրա գրառումների վերաբերյալ հարցումներ նույն դատարանին չեն կատարվել, պահանջվել են ոչ թե միջնորդության վերաբերյալ նյութերի ամբողջական փաթեթը, այլ պաշտպանների վիճարկած հանգամանքներին վերաբերող (միջնորդությունը երբ է մուտքագրվել Դատարանի գրասենյակ, որ մուտքային համարով, երբ է քննարկվել, միջնորդությունն հիմնավորող նյութեր Դատարանին ներկայացվել են, թե՝ ոչ, լիազորագիր ներկայացվել է, թե՝ ոչ, երբ է Դատարանի որոշումը հանձնվել միջնորդությունը նախաձեռնողին, ով է հանդես եկել այն ստացողի դերում) փաստաթղթերի լուսապատճենները։ ՀՀ. քրեական դատավարական օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ապացույցի թույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունն ընկած է այն ձեռք բերող կողմի վրա։ Եթե ապացույցը ձեռք բերելիս պահպանվել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի բոլոր պահանջները, ապացույցի անթույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունը կրում է դրա թույլատրելիությունը վիճարկող կողմը։ Տվյալ դեպքում Դատարանը փաստում է, որ վիճարկվող ապացույցը՝ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքները, մեղադրող կողմը ձեռք է բերել ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի և «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի բոլոր պահանջների պահպանմամբ, մինչդեռ դրանց անթույլատրելիությունն հաստատելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի վիճարկումները սուբյեկտիվ գնահատողական են, որևէ կերպ փաստարկված և հիմնավորված չեն, ավելին՝ անհիմն են, հետևաբար՝ վերոնշյալ ապացույցը թույլատրելի և վերաբերելի է, կարող են դրվել սույն դատավճռի հիմքում»։ Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով երաշխավորված արդար դատաքննության իրավունքը, քանի որ ամբաստանյալների վերաբերյալ կայացված դատավճռի հիմքում որպես ապացույցներ դրվել են նյութեր, որոնք ձեռք են բերվել օրենքի պահանջների խախտմամբ։ Մասավորապես, Առաջին ատյանի դատարանը խախտելով ՄԻԵԿ-ի պաշտպանության ներքո գտնվող արդար դատաքննության իրավունքը, «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման կատարելու թույլտվություն տալու վերաբերյալ դատարանի որոշման, դրա հիման վրա իրականացված միջոցառմամբ ստացված տվյալների, դրանք զննելու արձանագրության ու ստացված տվյալներն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման նկատմամբ ներկայացված գրավոր միջնորդությունը չի քննարկել ամբողջ ծավալով և հիմնավորումներով, մասնակի, իսկ պաշտպանական ճառում ներկայացված «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու արդյունքում ստացված փաստական տվյալների, դրանց զննության արձանագրությունների նկատմամբ պաշտպանական կողմի գնահատականներին, միջնորդությանը չի անդրադարձել։ Նմանապես, չի անդրադարձել նախկինում գրավոր միջնորդությամբ ներկայացված և քննարկումը հետաձգված միջնորդության վերաբերյալ ներկայացված լրացուցիչ հիմնավորումներին։ Պաշտպանը նշել է, որ դատաքննության ընթացքում իր կողմից գրավոր միջնորդություն է ներկայացրել, որով խնդրել է հաստատել որպես ապացույցներ օգտագործելու անթույլատրելիությունը «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում կատարելու թույլտվություն տալու վերաբերյալ դատարանի որոշման, դրա հիման վրա իրականացված միջոցառմամբ ստացված տվյալների, դրանք զննելու արձանագրության ու ստացված տվյալներն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման նկատմամբ։ Դատարանը որոշել է միջնորդության լուծումը հետաձգել, սակայն, խախտելով ամբաստանյալների պաշտպանության իրավունքը, այն չի լուծել մինչև դատական վիճաբանություններին անցնելը։ Պաշտպան Կ.Հակոբյանը նշել է, որ իր կողմից ներկայացվել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացման թույլտվություն տալու ժամանակ թույլ է տվել մի շարք խախտումներ։ Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 23.11.2010թ. թիվ ՍԴՈ-926 որոշման պահանջները և վկայակոչելով նշված որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումը, պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է, որ հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման թույլտվություն տալու մասին դատարանի որոշման որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը հաստատելու պահանջի օրինականությունը հիմնավորվել է նաև նրանով, որ այժմ քրեական գործում առկա դատարանի որոշումը կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի և ՀՀ ԴՆԽ թիվ 23-Լ որոշման պահանջների խախտմամբ, ինչը, ըստ պաշտպանի, կրկին վկայում է դրա կասկածելի և հավաստիության բացակայության, այդ որոշումը գաղտնալսումները կատարելուց հետո հետին ամսաթվով ստացված լինելու մասին։ Վկայակոչելով նաև ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի թիվ ԴՆԽ 23-Լ որոշմամբ սահմանված` ՀՀ դատարանների գործավարության կանոնների հավելված 1-ի մասը, «Դատարան մուտք եղած փաստաթղթերի ստացման, գրանցման և հաշվառման կարգը» վերտառությամբ 3-րդ բաժինը, պաշտպանը գտել է, որ ակնհայտ է, որ քրեական գործի փաստաթղթերում բացակայում են վերը նշված որոշմամբ սահմանված նույնիսկ նվազագույն պահանջները՝ գրասենյակի մուտքի դրոշմակնիքը, համապատասխան գրառումները, որոշման համարը, որոնք ամբողջությամբ վկայում են դատարանի որոշման ոչ թե 12.12.2012թ. տրված, այլ գաղտնալսումները փաստացի կատարելուց, ամբաստանյալներին փաստացի ձերբակալելուց հետո ստացված լինելու մասին, հետևաբար, ըստ պաշտպանի, հիմնավորվում է դատարանի որոշման նկատմամբ հավաստիության բացակայությունը: Ըստ պաշտպան Կ.Հակոբյանի, նույն պատճառով էլ հավաստի չեն կարող դիտվել դատաքննության ընթացքում տրամադրված դատարանի վարույթի փաստաթղթերի պատճեների վրա եղած դրոշմները, քանի որ ՀՀ ոստիկանության Ներքին անվտանգության վարչության պետի անունից Առաջին ատյանի դատարան մուտք եղած գրության վրա կրկին բացակայում է գրասենյակի կնիքը, այն ստացած աշխատակցի ստորագրությունը, որոշման վրա բացակայում է նաև համապատասխան կարգով հաշվառվելուց հետո այդ որոշմանը տրվող կոդը։ Պաշտպանը նշել է, որ իր կողմից ներկայացված միջնորդությամբ փաստարկել է, որ «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի իմաստով «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկումը» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում է։ Ելնելով «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում ամրագրված օպերատիվ-հետախուզական գործունեության հասկացության և օպերատիվ-հետախուզական գործունեության նպատակներից, ըստ բողոքաբերի, կարող ենք ամրագրել, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումը օպերատիվ-հետախուզական գործունեության նպատակներին ուղղված ՀՀ իրավական համակարգի բաղկացուցիչ մաս կազմող միջազգային պայմանագրերով, ՀՀ «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» օրենքով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և այլ իրավական ակտերով նախատեսված իրավական գործընթաց է։ Վկայակոչելով «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը` համաձայն որի` «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության նպատակներն են՝ 1. հանցագործությունների հայտնաբերումը, բացահայտումը, ...», պաշտպան Կ.Հակոբյանը նշել է, որ կոնկրետ այս նպատակով օպերատիվ-հետախուզական գործունեության ոլորտը թևակոխում է քրեադատավարական դաշտ, ընդ որում այս հանգամանքը ճիշտ ընկալելը և պատկերացնելը կարևոր ու անհրաժեշտ նախապայման է քրեադատավարական ոլորտում օպերատիվ-հետախուզական գործունեության դերը ճիշտ պատկերացնելու, ապա՝ գնահատելու համար։ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումը, ներգրավվելով քրեադատավարական ոլորտ, դառնում է դատավարական գործողություն։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ ակնհայտ է, որ տվյալ պարագայում հետաքննության մարմինը մինչև քրեական գործ հարուցելն իրավասու լինելով կատարել միայն դեպքի վայրի զննություն, հետազոտման համար նմուշներ վերցնելու և փորձաքննություն նշանակելու քննչական գոըծողությունները, չէր կարող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 284-րդ հոդվածը վկայակոչելով «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումն իրականացնել մինչև քրեական գործի հարուցումը։ Ըստ պաշտպանի, նշված միջոցառմամբ ձեռքբերված տվյալները մեղադրանքի կողմը նախաքննության փուլում պարտավոր էր օգտագործել միայն քրեական գործ հարուցելու հարցը լուծելու նպատակով, իրավասու չէր դնել մեղադրանքի հիմքում և գնահատել որպես ապացույց, քանի որ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառմամբ ստացված տվյալները չեն համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ և 105-րդ հոդվածով նախատեսված ապացույցներին ներկայացվող պահանջներին։ Պաշտպան Կ.Հակոբյանը նշել է նաև, որ մեղադրանքի կողմն՝ ի դեմս ՀԿԳ քննիչի և մեղադրող դատախազի, մինչ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում կատարելու թույլտվություն տալու վերաբերյալ դատարանի որոշումը, դրա հիման վրա իրականացված միջոցառմամբ ստացված տվյալները, դրանք զննելու արձանագրությունն` որպես ապացույց ճանաչելը պարտավոր էին ապահովել ապացուցմանը քրեադատավարական օրենքով ներկայացվող պահանջները, ինչը չի կատարվել և հետագայում էլ այդ խախտումները անտեսվել են դատաքննության փուլում, թեև դատաքննության փուլում այդ խախտումները վերացնել հնարավոր չէր։ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառմամբ ստացված տվյալները ՀԿԳ քննիչն ու մեղադրողը, ապացույց ճանաչելուց առաջ, ըստ պաշտպանի, պարտավոր էին ստուգել դրանց ձեռքբերման աղբյուրը, ինչը չի կատարվել։ Բողոքի հեղինակը նաև նշել է, որ քրեական գործում բացակայում է ձայնի նույնացման վերաբերյալ փորձագետի համապատասխան եզրակացությունը, որի միջոցով հնարավոր կլիներ նույնացնել գործով ամբաստանյալների ձայնը, այսինքն ստուգել այդ տվյալների ձեռքբերման աղբյուրը։ Քրեական գործում բացակայում է նաև այդ խոսակցություններն իսկապես ամբաստանյալների հեռախոսային խոսակցություններից ձայնագրված լինելու հանգամանքը հիմնավորող որևէ փաստական տվյալ, որպիսի պայմաններում բացառվում էր Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված նշված ոմն անձանց խոսակցությունների տվյալները ամբաստանյալներին վերագրելու հիմքը, դրանք ապացույց ճանաչելու օրենքով նախատեսված հիմնավորումը։ Առավել ևս, իր պաշտպանյալը՝ Վ.Վարդանյանը դատաքննության ընթացքում մեղադրողի հարցին պատասխանել է, որ մեղադրողի կողմից վկայակոչված Է.Զաքարյանի հետ ունեցած խոսակցությունը նախկինում չի լսել, նման խոսակցություն իր հիշելով չի եղել։ Ըստ պաշտպանի, նշված փորձագիտական եզրակացության բացակայության պայմաններում հնարավոր չէ հավաստի հետևություն կատարել քրեական գործին կցված խոսակցությունների ամբաստանյալների կողմից կատարված լինելու, հետևաբար, նաև դրանք վերջիններիս հեռախոսային խոսակցություններին վերագրելու փաստի մասին, այսինքն, ըստ պաշտպանի, տվյալ պահին գործ ունենք խիստ կասկածելի, գործով չպարզված անձանց խոսակցությունների ձայնագրություններն ապացույց ճանաչելու փաստի հետ, հետևաբար, խոսք լինել չի կարող այդ ձայնագրությունների և առավել ևս դրանցից ածանցված տվյալները պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերելու, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման պայմաններում նախաքննական մարմնի կողմից հավաստի գնահատական տալու մասին։ Արդյունքում պաշտպանը գտել է, որ մեղադրական եզրակացության մեջ նշված, որպես մեղադրանքի հիմքում ընկած ապացույց ճանաչված հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն ապօրինի է։ Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ վերը նշված որոշման հիման վրա իրականացված միջոցառմամբ ստացված տվյալները, դրանք զննելու արձանագրությունը կատարվել, այդ տվյալները ապացույց ճանաչելիս քննիչի կողմից թույլ են տրվել էական խախտումներ, որոնք դրսևորվել են ամբաստանյալների՝ ՀՀ Սահմանադրության 23-րդ հոդվածով երաշխավորված իրավունքների ազատությունների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի վերը նշված պահանջների խախտմամբ, դատավարության մասնակիցների՝ օրենքով երաշխավորված իրավունքների սահմանափակմամբ, որոնք ուղղակիորեն ազդել են ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։ Բացի այդ, պաշտպանը նշել է, որ իր կողմից պաշտպանական ճառում, անդրադառնալով մեղադրողի ճառում որպես ապացույցներ վկայակոչված Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումներով «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման, «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու արդյունքում ստացված փաստական տվյալներին, դրանց զննության արձանագրություններին, կրկին պնդել է վերը ներկայացված միջնորդությունը և ավելացրել է լրացուցիչ հիմնավորումներ։ Նախ, նշել է, որ դատաքննության ընթացքում դատարանի կողմից կատարված հարցման համաձայն, կողմերին տրամադրվել է 26.04.2013թ. դատարանի նախագահ Ռ.Վարդազարյանի գրության և վարույթի փաստաթղթերի պատճեները, որոնք վերաբերում են 12.12.2012թ.` «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում կատարելու թույլտվություն տալու միջնորդության քննարկմանը։ Դրանց զննությամբ հաստատվել է, որ գործում բացակայում է դատական նիստի արձանագրությունը, կրկին անգամ հաստատվում, որ այդ որոշումը կայացվել է ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 23.11.2010թ. թիվ ՍԴՈ-926 որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշումների անտեսմամբ, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 9-րդ կետի համաձայն, դատական նիստի արձանագրության բացակայությունը հանդիսանում է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որի հիման վրա բեկանվում է կայացված դատական ակտը։ Բացի այդ, վերլուծելով դատաքննության ընթացքում գործի նյութերի հետազոտության տվյալները, նշել է, որ քրեական գործում բացակայում են «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում», «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու վերաբերյալ համապատասխան արձանագրությունները։ Դրա հիման վրա փաստել է, որ նշված տվյալները ձեռք են բերվել օրենքով նախատեսված դատավարական կարգի էական խախամամբ։ Այնինչ, քննիչի որոշմամբ ապացույց ճանաչված և զննված համապատասխան լազերային սկավառակների և տեսագրությունների ձեռքբերման դատավարական կարգը սահմանվում է «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքով, և վկայակոչելով մասնավորապես նշված օրենքի 40-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, պաշտպանը գտել է, որ ակնհայտ է, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների համաձայն՝ գաղտնալսումներով լազերային սկավառակներում, նշված գաղտնատեսաձայնա¬գրություն¬ներով լազերային սկավառակներում և տեսագրություններում պարունակվող տեղեկատվության ձեռքբերման նպատակով կատարված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների վերաբերյալ չի կազմվել համապատասխան արձանագրություններ։ Դեռ ավելին, ստացված նյութերը մեղադրանքի կողմը չի ենթարկել ստուգման համապատասխան համակարգչատեխնիկական փորձաքննությունների` դրանց մոնտաժման հանգամանքը ստուգելու նպատակով, ուստի այդ փաստը ևս, ըստ պաշտպանի, ազդել է ստացված տվյալների հավաստիության վրա։ Վկայակոչելով նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Արմեն Սարգսյանի վերաբերյալ ԵՔՐԴ/0295/01/08 գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, պաշտպանը նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջով, որպես իրավական փաստարկ մատնանշել է նույնանման փաստական հանգամանքներով Արմեն Տեր-Մինասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով ԵԿԴ/0120/01/10 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի հիմնավորումները, օրենքի մեկնաբանությունները։ Նշված դատավճռով նույնպիսի օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները կատարելու ժամանակ ստացված տվյալները, դրանց վերաբերյալ նշանակված փորձաքննությունների եզրակացությունները և դրանցից ածանցված մյուս փաստական տվյալներ ճանաչվել են անթույլատրելի` համապատասխան արձանագրությունների բացակայության հիմնավորմամբ։ Պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր կայացրած դատավճռով ոչ մի գնահատական չի տվել իր կողմից ներկայացված վերը շարադրված փաստարկներին, որի արդյունքում, խախտելով անմեղության կանխավարկածի և իր պաշտպանյալի պաշտպանական իրավունքները, հիմնվելով անթույլատրելի փաստական տվյալների վրա, կայացրել է անհիմն մեղադրական դատավճիռ։ Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված չէ, ապօրինի և անհիմն է: Ըստ պաշտպանի, Առաջին ատյանի դատարանի` ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևությունը հիմնված է ենթադրությունների վրա, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված չէ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ կետի իմաստով, դրա փոխարեն, Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները և անհիմն ենթադրություններով կայացրել է ապօրինի մեղադրական դատավճիռ։ Բողոքաբերը փաստել է, որ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի էությունը և բովանդակությունը պաշտպանված է ինչպես Եվրոպական կոնվենցիայով, ՀՀ Սահմանադրությամբ, այնպես էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով։ Պաշտպանը գտել է, որ դատավճիռ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների պահանջներով պարտավոր էր դատաքննությամբ ստուգել և գնահատել նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերած փաստական տվյալները, լուծել դրանց թույլատրելիությունը և վերաբերելիությունը, իսկ դատավճիռ կայացնելու նպատակով գնահատել դրանց բավարար լինելը համակցության մեջ՝ ներքին համոզմամբ։ Ըստ բողոքի հեղինակի, Առաջին ատյանի դատարանը, դրսևորելով միակողմանիություն, նախաքննական մարմնի մի շարք էական խախտումները անտեսելու վարվելակերպ, խախտել է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական Կոնվենցիայով նշված արդար դատաքննության, դատավարության մասնակիցների համար հավասար պայմաններ, մրցակցություն ապահովելու պահանջը, չի կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով նախատեսված դատարանի պարտականությունը, որի հետևանքով դատաքննության ընթացքում չեն քննարկվել պաշտպանական կողմի միջնորդությունները, դրանք հետաձգվել են խորհրդակցական սենյակում քննարկելու համար, որի արդյունքում խախտվել են ամբաստանյալների պաշտպանական իրավունքները։ Պաշտպանը նշել է, որ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալներ Է.Զաքարյանը, Գ.Գևորգյանը և Վ.Վարդանյանը ժխտել են վերջինիս մասնակցությունը որևէ հանցանքի կատարմանը, այդ թվում նաև Դ.Եդիգարյանից գումար պահանջելու, Է.Զաքարյանի կողմից բոլորից գաղտնի խաբեությամբ գումար հափշտակելու փորձին։ Նմանապես, ոչ ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանը, ոչ տուժող Դ.Եդիգարյանը, ոչ էլ վկաները ցուցմունքներ չեն տվել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի որևէ հանցագործությանը մասնակցության մասին։ Բացի այդ, դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալներ Է.Զաքարյանը, Գ.Գևորգյանը և Վ.Վարդանյանը ցուցմունքներ են տվել, որ Է.Զաքարյանի հոր գերեզմանի կառուցման գրանիտե քարերի ձեռք բերման առիթով վերջինս պարտք էր մնացել Վահագն Հակոբյանին, իսկ պարտքը փակել է մաս-մաս։ 2012թ. դեկտեմբերի 11 -ին վերջինս զանգահարել է Է.Զաքարյանին` պարտքի ուշացման հարցով, սակայն նա հեռախոսազանգերին չի պատասխանել։ Դրանից հետո, Վ.Հակոբյանը զանգահարել է Վ.Վարդանյանին, վերջինիս միջոցով Է.Զաքարյանից պահանջել է պատասխանել հեռախոսազանգերին, վերադարձնել պարտքը: Միաժամանակ, Վ.Հակոբյանը առաջարկել է, որ մնացած 2500 ԱՄՆ դոլար պարտքից 1000 ԱՄՆ դոլարը կարող է զիջել` մնացած 1.500 ԱՄՆ դոլարը միանվագ վճարելու դեպքում: Նշված հանգամանքը հաստատվել է ինչպես պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ Առաջին ատյանի դատարան կանչված վկա Վ.Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքով, այնպես էլ Վ.Վարդանյանին պատկանող 094-93-93-99 հեռախոսահամարին` Վահագն Հակոբյանի 094-22-16-65 հեռախոսահամարից 11.12.2012թ. ժամը 19:03-ին, 19:14-ին կատարված 2։56, 0:25 0:23 րոպե տևողոթյամբ կատարված մուտքային, 11,12.2012թ. ժամը 20:33-ին 6:29, 12.12.2012թ. ժամը 16:46-ին 0։37 րոպե տևողությամբ ելքային հեռախոսազանգերով, Վ.Վարդանյանին պատկանող 096-60-03-33 հեռախոսահամարից Է.Զաքարյանի 091-40-16-65 հեռախոսահամարին 11.11.2012թ. ժամը 19:52-ին 1:17, ժամը 20.05-ին 0:35 րոպե տևողությամբ կատարված մուտքային, Է.Զաքարյանին պատկանող 094-00-06-07 հեռախոսահամարից` Վահագն Հակոբյանին պատկանող 094-22-16-65 հեռախոսահամարին ժամը 19:58-ին կատարված 3:41 րոպե տևողությամբ կատարված ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով։ Դրա փոխարեն, ըստ պաշտպան Կ.Հակոբյանի, Առաջին ատյանի դատարանը գործելով անհիմն մեղադրանքները մեղադրական դատավճռով հաստատելու ձգտմամբ, Վ.Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքը շարադրելով նշել է. «Դատարանի համոզմամբ վկա Վահագն Հակոբյանը վերոնշյալ ցուցմունքները, որոնք ըստ էության ուղղված են անբաստանյալներ Է.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի, ինչպես նաև Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի միջև կայացած հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրառումների վիճարկմանը, դրանց բովանդակության ձևախեղմանը, իրականում որևէ առնչություն չունեն քննվող դեպքի հանգամանքների հետ, մտացածին են, հետապնդում են իր նախկին կոլեգաներին՝ գործով ամբաստանյալներին հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից զերծ պահելու նպատակ, քանի որ հաջորդաբար կատարված այդ, ինչպես նաև միջնորդ Գևորգ Մարտիրոսյանի, Դ.Եդիգարյանի միջև կայացած հեռախոսային զանգերի գաղտնալսումներում հիշատակվում է այլ անձի՝ Գևորգի (ըստ դատաքննության տվյալների՝ Գևորգ Մարիրոսյանի) և ոչ թե գումար տալու (պարտքը վերադարձնելու), այլ կաշառք պահանջելու, ստանալու մասին»: Առաջին ատյանի դատարանը նման ձեակերպման հիմքում չի դրել կոնկրետ փաստական տվյալներ, որոնց վկայակոչմամբ միայն կարող էր կատարել նման հետևություն, այլ ենթադրություններ կատարելով կայացրել է անհիմն, ապօրինի և չպատճառաբանված դատական ակտ։ Նույն պատճառով Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ ամբաստանյալների պատճառաբանություններն անհիմն են և մտացածին, հետապնդում են հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պարագայում՝ խմբի կազմում գործած հանցակիցներին քրեական պատասխանատվությունից զերծ պահելու և միաժամանակ առավել մեղմ պատիժ նախատեսող հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու նպատակ, հերքված են պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով։ Այնուհետն, Առաջին ատյանի դատարանը, շարադրելով գործով ձեռք բերված բոլոր փաստական տվյալները, որոնք, ըստ պաշտպանի, ոչ մի կերպ չեն հիմնավորել իր պաշտպանյալի մասնակցությունը վերագրվող քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարմանը, նշել է. «......Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը Դատարանն հաստատված է համարել՝ իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված Էդ.Զաքարյանի զեկուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև Վ.Վարդանյանի մակագրությունը, որպես բաժանմունքի ղեկավար՝ վերջինիս ցուցաբերած անգործությամբ՝ բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավախախտման դեպքը տևական ժամանակ համապատասխան մատյանում և գրքում չարձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու նկատմամբ, որպես բաժանմունքի ղեկավար, հետևողականություն չցուցաբերելու առումով, այն պայմաններում, երբ վերջինս նախապես տեղյակ էր Դ.Եդիզարյանին բերման ենթարկելու մասին, բերման ենթարկելու գործընթացի ժամանակ անմիջական հեռախոսակապ է պահպանել ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի հետ։ Բացի այդ, Էդ.Զաքարյանի հետ կաշառքի գումարի սակարկության շուրջ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 16.07-ին, կայացած հեռախոսային զրույցի ձայնագրության համաձայն՝ Վ.Վարդանյանն ընդունել է Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառք պահանջելու, այդ գումարը սակարկելու վերաբերյալ իր քաջատեղյակությունը, ավելին՝ նախքան 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք ստանալը Էդ.Զաքարյանը զանգահարում և այդ հարցը քննարկում է անմիջական ղեկավարի՝ Վ.Վարդանյանի հետ, որից հետո միայն բանակցում է այդ գումարը ստանալու հանգամանքների վերաբերյալ...»: Պաշտպան Կ.Հակոբյանը փաստել է, որ դատավճռի «Նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժնում առկա է հետևյալ ձևակերպումը. «Գործով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի շահագործած 094-939399 բջջային հեռախոսահամարը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 08.50-ին, սպասարկվել է Երևանի Չարենցի 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով (եղել է աշխատավայրում), մինչև ժամը 20.48 սպասարկվել է Խանջյան 51ա, Մոսկովյան 11, Ալեք Մանուկյան 1, Չարենցի 1 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքներով, որոնք սպասարկում են Երևան քաղաքի վարչության շենքը և հարակից տարածքը։ .... Վերոնշյալ բոլոր զանգերը սպասարկվել են գլխավորապես Երևանի Խանջյան 51ա, Ալեք Մանուկյան 1 ալեհավաքներով, ժամը 08.50-ին՝ ժամը 11.55-ին և ժամը 12.00-ին՝ Չարենցի 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով։ Վերոնշյալ վերլուծություններով Դատարանը փաստում է, որ գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու օրը՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարի շահագործման առավել մեծ դադարը եղել է ժամը 12.00-ից մինչև ժամը 13.13-ը, այսինքն՝ հնարավոր խորհրդակցությունը չէր կարող գերազանցել 1 ժամ 13 րոպեն։ Դրա մասին են վկայում նաև վերջինիս բջջային հեռախոսի տեղանշման տվյալները, համաձայն որի՝ այդ ժամանակահատվածում Վ.Վարդանյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Չարենցի 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով), մյուս հեռախոսազանգերի միջև դադարը չի գերազանցում մոտ 30 րոպեն։ Այսինքն՝ Վ.Վարդանյանի պատճառաբանությունն առ այն, թե իբր Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց՝ ժամը 12.00-ից մինչև ժամը 14.30-ը մասնակցել է ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ-ում տեղի ունեցած խորհրդակցությանը, բացակայել է աշխատավայրից՝ անհիմն է, տևողության առումով՝ արհեստականորեն երկարաձգված։ Դրա մասին են վկայում վերջինիս բջջային հեռախոսահամարից կատարված ոչ միայն մուտքային, այլ հատկապես ելքային զանգերի հաճախականությունը և տևողությունը։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11.27-ին, Վ.Վարդանյանը իր 094-939399 հեռախոսահամարից զանզահարել է Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին և հաղորդակցվել 0.23 րոպե տևողությամբ, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Ալեք Մանուկյաև 1 (ՀՀ ոստիկաևության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զաքարյանինը՝ Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով (ատամնաբուժարան)։ Նույն ուղղությամբ և հեռախոսահամարների միջև հեռախոսազանգ է կատարվել նաև ժամը 11.51-ին, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Մոսկովյան 11, իսկ Էդ.Զաքարյանինը՝ դարձյալ Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարան) տեղակայված ալեհավաքներով»: Ըստ պաշտպան Կ.Հակոբյանի, ինչպես մեղադրողը, այնպես էլ Առաջին ատյանի դատարանը նման հետևություն կատարելիս հիմնվել են ենթադրությունների վրա, անտեսել գործով հարցաքննված ամբաստանյալների, վկաներ Ա.Մացակյանի, Վ.Հակոբյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, որոնցով վերջիններս պնդել են, որ Վ.Վարդանյանը ժամը 12.00-ից մինչև ժամը 14.30-ը մասնակցել է ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ-ում տեղի ունեցած խորհրդակցությանը, բացակայել է վարչության շենքից։ Առաջին ատյանի դատարանը միտումնավոր անտեսել է այն հանգամանքը, որ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ շենքի, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքերը միմյանցից գտնվում են մոտ 500 մետր հեռավորության վրա, դրանց տարածքից կայացած հեռախոսազանգերը սպասարկվում են նույն ալեհավաք կայաններով, հետևաբար, դրանց տվյալները էական նշանակություն չեն կարող ունենալ գործի համար նշանակություն ունեցող երևույթների գնահատման համար։ Այս դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը օբյեկտիվության դեպքում, պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում չէր կարող վերահաստատել մեղադրողի ենթադրությունները։ Ըստ պաշտպանի, ակնհայտ է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Վ.Վարդանյանի մեղավորության վերաբերյալ անհիմն հետևությունները պատճառաբանել է 12.12.2012թ. Է.Զաքարյանի կողմից գրված զեկուցագրի և Վ.Վարդանյանի Էդ.Զաքարյանի հետ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 16.07-ին կայացած հեռախոսային զրույցի ձայնագրության մատնանշմամբ։ Պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պատճառաբանել, թե իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված Էդ.Զաքարյանի զեկուցագրի վրա առկա Վ.Վարդանյանի մակագրությունը, բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավախախտման դեպքը տևական ժամանակ համապատասխան մատյանում և գրքում չարձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու ոստիկանության օպերլիազորներ Է.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Ա.Մացակյանի կողմից թույլ տրված կարգապահական խախտումներն ինչ կապ ունեն Վ.Վարդանյանի մեղավորության հետ, քանի որ Վ.Վարդանյանը դատաքննության ընթացքում հարցաքննված ամբաստանյալներ Է.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի, տուժող Դ.Եդիգարյանի, վկաներ Ա.Մացակյանի, Վ.Հակոբյանի, ինչպես նաև Վ.Վարդանյանի ցուցմունքների համաձայն, 12.12.2012թ. ժամը 14:30-ից 15-ի սահմաններում, խորհրդակցությունից վերադառնալուց անմիջապես հետո, տեղեկանալով դեռևս նյութեր կազմված չլինելու մասին, կարգադրել է Ա.Մացակյանին նյութեր կազմել և Դ.Եդիգարյանին տեղափոխել փորձաքննության։ Դրանից հետո կազմվել են համապատասխան նյութեր, որոնք վերը նշված զեկուցագրի հետ ներկայացվել են վարչության պետի, բաժնի պետի, բաժնի պետի տեղակալի մակագրմանը, որից հետո այդ նյութերը մակագրվել են նաև Վ.Վարդանյանի կողմից։ Պաշտպանը փաստել է, որ տուժող Դ.Եդիգարյանը, ինչպես նախաքննական, այնպես էլ դատաքննական ցուցմունքներում նշել է, որ մինչև ՎՎարդանյանի համազգեստով վարչությունում նրան հանդիպելը, վարչություն բերման ենթարկվելուց անմիջապես հետո, իրեն տարել են համակարգչի ետևում նստած մի տղամարդու մոտ, որր հանձնարարել է նյութեր կազմել։ Ըստ պաշտպանի, ակնհայտ է, որ Դ.Եդիգարյանը, մինչև Վ.Վարդանյանին հանդիպելը, ներկայացվել է վարչության ղեկավար անձնակազմից ինչ-որ մեկին, ով օպերլիազորներին ցուցում է տվել սահմանված կարգով նյութեր նախապատրաստել։ Բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի հետ օպերլիազորների կողմից թմրամիջոց ներկայացնելու վերաբերյալ բացատրական աշխատանքներ տանելու, համոզիչ խոսքով հանցանքներ խափանելու և բացահայտելու պրակտիկայից ելնելով էլ ամբաստանվող և որպես վկա հարցաքննված օպերլիազորները ուշացրել են փաստաթղթավորումը, հետևաբար, ամբաստանյալների և որպես վկա հարցաքննված մյուս օպերլիազորների ցուցմունքները իրականություն է, այդ պատճառով և ղեկավար անձնակազմի զբաղվածության պատճառով պրակտիկայում, ինչպես տվյալ դեպքում, փաստաթղթավորումն ուշացել է։ Ըստ պաշտպանի, նշված հանգամանքը վկայում է այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել և որևէ կերպ չի գնահատել, որ 12.12.2012թ. ժամը 14:30-ից 15-ի սահմաններում, խորհրդակցությունից վերադառնալուց անմիջապես հետո իր պաշտպանյալի կարգադրությամբ վերացվել է թույլ տրված խախտումը, թեկուզ ուշացումով կազմվել են համապատասխան նյութերը, բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավախախտման դեպքը արձանագրվել է համապատասխան մատյանում և գրքում, որպիսի պայմաններում Վ.Վարդանյանի գործողությունները բացառում են պաշտպանյալի` որպես բաժանմունքի ղեկավարի անգործություն ցուցաբերելու մեղադրանքը։ Նման տրամաբանությամբ, ըստ պաշտպանի, Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր ապօրինի ենթադրությունների հիման վրա դատապարտել նաև Է.Զաքարյանի կողմից գրված զեկուցագիրը մակագրած ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետին, քրեական հետախուզության բաժնի պետին, վերջինիս տեղակալին, մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն. «Դատավճոի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում ... 2. գործի հանգամանքների, մեղադրանքի ապացուցված լինելու և ամբաստանյալի մեղավորության մասին դատարանի հետևությունները, ... 4. օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է որոշում ընդունելիս»։ Ըստ պաշտպանի, Առաջին ատյանի դատարանը, առաջնորդվելով մեղավորության կանխավարկածով, թույլ տալով դատավարական և նյութական իրավունքի կոպիտ խախտումներ, կայացրել է անարդարացի և չհիմնավորված դատական ակտ, որը խախտել է իր պաշտպանյալի սահմանադրական, դատավարական և միջպետական պայմանագրերով նախատեսված իրավունքները։ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրական դատավճռով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, քանի որ ստանձնել է մեղադրանքի ապացուցման պարտականությունը, այնինչ մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։ Ըստ բողոքաբերի, Առաջին ատյանի դատարանը անտեսել է նաև իր կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջով պաշտպանական ճառում որպես իրավական փաստարկ վկայակոչված նույնանման փաստական հանգամանքներով Արմեն Տեր-Մինասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով ԵԿԴ/0120/01/10 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի հիմնավորումները, օրենքի մեկնաբանությունները։ Վերը նշված դատավճռով նույնպիսի օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները կատարելու ժամանակ ստացված տվյալները, դրանց վերաբերյալ նշանակված փորձաքննությունների եզրակացությունները՝ և դրանցից ածանցված մյուս փաստական տվյալներ ճանաչվել են անթույլատրելի համապատասխան արձանագրությունների բացակայության հիմնավորմամբ։ Պաշտպանը գտել է, որ կայացված մեղադրական դատավճիռը չի համապատասխանում արդար և հիմնավոր դատական ակտի ինչպես ներպետական, այնպես էլ կոնվենցիայով նախատեսված պահանջներին, այն կայացվել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպանական իրավունքների խախտմամբ, անթույլատրելի նյութերը որպես ապացույց մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելով։ Ըստ պաշտպանի, ինչպես երևում է վերը թվարկված խախտումներից, Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունների բացակայությունից, դատարանը չի կատարել գործով փաստական հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն, բացակայում է ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևությունների հիմքում ընկած բավարար ճանաչված մեղադրական ապացույցների հետազոտությունը, մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն. «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանր ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը՝ ... 3. ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքր կատարելը, 4. ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է այն նախատեսված...»: Պաշտպան Կ.Հակոբյանը նաև նշել է, որ ի վերջո, սույն բողոքով արձանագրելով Առաջին ատյանի դատարանի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 4-րդ կետով սահմանված պարտականության խախտումը, պետք է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանի թույլ տված վերոնշյալ դատավարական իրավունքի խախտումների արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտումներ, այն է. սխալ է որակել Վաղինակ Վարդանյանի գործողությունները՝ դրանք որակելով որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով արգելված արարքի կատարում, մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն. «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը՝ 1. ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը, 2. այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին ...»: Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման պահանջները, և վկայակոչելով Մակար Ռազմիկի Հովհաննիսյանի և Աշոտ Վաղարշակի Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 (14-րդ կետ), Հմայակ Դավթյանի վերաբերյալ ՇԴ/0126/01/12 և Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կատարել է սխալ քրեաիրավական որակում՝ անգամ չդնելով դրա հիմքում որևէ փաստական հանգամանք։ Պաշտպանը գտել է, որ դատավճիռը հիմնավորված չէ, քանի որ մեղադրանքը հիմնված է անթույլատրելի, ոչ բավարար ապացույցների վրա, ընդ որում, ըստ բողոքաբերի, անթույլատրելի ապացույցների համակցության պայմաններում ևս բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով մեղավորության մասին վկայող ապացույցները։ Վերոգրյալի հիման վրա, պաշտպանն արձանագրել է` իր պաշտպանյալի՝ ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի արդարացի դատաքննության՝ այդ թվում անմեղության կանխավարկածի, պաշտպանության իրավունքի, իր դեմ ցուցմունք տված անձին հարցաքննելու, առերես հարցաքննվելու իրավունքի խախտումներ ապօրինի, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատավճիռ կայացնելու պայմաններում։ 15. Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Կ.Հակոբյանը, verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը. «Բավարարել վերաքննիչ բողոքը, ամբողջությամբ բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ.` ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով մեղադրական դատավճիռը, հռչակել վերջինիս անմեղությունը»: 16. Նույն դատական ակտի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել նաև ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի պաշտպան Ա.Կարապետյանը, որը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ գործով հաստատված և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեն հետևյալ փաստերը. «1. Դատարանն հաստատված է համարել, որ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի, ինչպես նաև բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հետո, որպես պաշտոնատար անձ, շորթմամբ պահանջել են խոշոր չափերի 2.000 ԱՄՆ դոլարի կաշառք՝ բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանի օգտին իրենց լիազորությունների շրջանակներում գործողություններ չկատարելու նպատակով. 2. Գործի քննությամբ ապացուցվել է, որ Է.Զաքարյանը Դավիթ Եդիգարյանից պահանջել է 400.000 ՀՀ դրամ գումար, նրա նկատմամբ, նշանակված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության եզրակացությունը փորձագետների կողմից թմրամիջոցի օգտագործման բացակայությամբ տրամադրելու պատրվակով, որի պարագայում Է.Զաքարյանի արաքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետին` խարդախության փորձ` կաշառք ստանալու պատրվակով»։ Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Էդուարդ Զաքարյանին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղավոր ճանաչելով, թույլ է տվել նյութական և քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ։ Վկայակոչելով Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը, ՀՀ Սահմանադրության 16-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 5-րդ հոդվածները, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 17-րդ, 18-րդ հոդվածները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ, 178-րդ և 311-րդ հոդվածները, պաշտպան Ա.Կարապետյանը գտել է, որ սույն գործի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում հիմնավորվել է, որ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, ստանալով օպերատիվ տեղեկություններ այն մասին, որ «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում աշխատող, գործով տուժող Դավիթ Եդիգարյանը օգտագործում և պահում է թմրամիջոց 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 12:00-ի սահմաններում, ոստիկանության նույն բաժնի այլ աշխատակիցների հետ Եդիգարյանին բերման է ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Ատամնաբուժարանում, վերջինիս բերման ենթարկելու պահին, իրեն է մոտեցել ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանը և խնդրել հնարավորության դեպքում օգնել Դավիթ Եդիգարյանին, որը և չի մերժել Էդուարդ Զաքարյանը, նպատակ ունենալով սուտ խոստումներ տալով Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով գումար ստանալ Դավիթ Եդիգարյանից։ Հետագայում, Զաքարյանի և Մարտիրոսյանի, ինչպես նաև Զաքարյանի և Եդիգարյանի ու նրա քրոջ ընկեր Խաչատուր Մանուկյանի հետ խոսակցությունների ընթացքում Էդուարդ Զաքարյանը վերջիններիս խոստացել է, որ կարող է Դավիթ Եդիգարյանի նկատմամբ նշանակված փորձաքննության եզրակացությունը (մաքուր) տալ և այդ հարցի կարգավորման համար իբրև թե անհրաժեշտ է 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն սակարկությունների ընթացքում այդ գումարի չափը Է.Զաքարյանը նվազեցրել է մինչև 400.000 ՀՀ դրամի, նպատակ ունենալով խաբեությամբ տիրանալ Եդիգարյանի 400.000 ՀՀ դրամին, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել տիրանալ վերը նշված գումարին, քանի որ այդ մասին Եդիգարյանը հայտնել է ոստիկանություն։ Ըստ պաշտպանի, Եդիգարյանից գումար հափշտակելու միակ նպատակը եղել է այն որ, Զաքարյանը ցանկացել է այդ գումարով փակել իր ծանոթ Վահագն Գրիգորյանին ունեցած պարտքը։ Ըստ Ջաքարյանի ցուցմունքի, Դավիթ Եդիգարյանին ոստիկանություն բերման ենթարկելուց հետո, երբ ինքը գումար է պահանջել նրանից, ընդամենը մեկ նպատակ է ունեցել, որպեսզի վերցված գումարով մարի գերեզմանաքարի պարտքը, իսկ Եդիգարյանի նկատմամբ նշանակված փորձաքննության եզրակացության ելքի վրա որևէ միջամտություն չի ունեցել, չի էլ ցանկացել ունենալ` ինչպիսի եզրակացություն էլ որ տրվեր փորձագետների կողմից, այսինքն, ըստ պաշտպանի, Զաքարյանը ստել է Եդիգարյանին, որ նրա եզրակացությունը պայմանավորվածության համաձայն, մաքուր է լինելու։ Ըստ պաշտպան Ա.Կարապետյանի, Առաջին ատյանի դատարանը բացարձակ անհիմն գտել է, որ Էդուարդ Զաքարյանը Դավիթ Եդիգարյանից գումար է պահանջել ոչ թե այն պատճառաբանությամբ, որ պետք է փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր տրվեր, այլ խոստացել է, որ Եդիգարյանին բաց է թողնելու և չի առաջացնելու նրա համար հնարավոր պատասխանատվության հարց։ Պաշտպանը փաստել է, որ ըստ Առաջին ատյանի դատարանի մեկնաբանության կաշառքի հանցակազմը առկա է քանի որ. «ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված լիազորության շրջանակներում իրավասու էին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն թմրամիջոց ապօրինաբար պահելու և առանց բժշկի նշանակման գործածելու կասկածանքով բերման ենթարկելու քաղ. Դավիթ Եդիգարյանին, թեև, որպես հետաքննության մարմին, այդ լիազորությունից օգտվել են առանց անմիջական կամ հետաքննության մարմնի պետի (ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետի) գրավոր համաձայնությունը ստանալու և դրա անհրաժեշտությունը նախապես հիմնավորելու՝ փաստաթղթավորելու (բերման ենթարկելու պահին Էդ.Զաքարյանի զեկուցագիրը դեռևս կազմված չէր, ինչի մասին են վկայում՝ զեկուցագրում առկա նրա նշումներն այն մասին, որ «բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ ստեղծվել են համապատասխան նյութեր, ինչպես նաև Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի շահագործած բջջային հեռախոսահամարների տեղանշման տվյալները, համաձայն որոնց՝ դրանք զեկուցագիր կազմելու օրը (2012թ. դեկտեմբերի 12-ին)՝ մինչև կեսօր, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության տարածքը սպասարկող ալեհավաքներով չեն սպասարկվել, այլ սպասարկվել են նախ՝ Էդ.Զաքարյանի բնակության վայրը, այնուհետև՝ ժամը 11.30-ի սահմաններում Դ.Եդիգարյանի աշխատանքի վայրին՝ ատամնաբուժարանին հարակից տարածքները սպասարկող ալեհավաքներով...»: Ըստ պաշտպան Ա.Կարապետյանի, Առաջին ատյանի դատարանի այս պատճառաբանությունը բացարձակ որևէ առնչություն չունի կաշառքի հանցակազմի հետ, քանի որ Էդուարդ Զաքարյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետին 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, մինչ Եդիգարյանին բերման ենթարկելը, զեկուցագիր է ներկայացվել այն մասին, որ ինքը օպերատիվ տեղեկություններ ունի, որ Եդիգարյանը թմրամիջոց է գործածում և խնդրել է ղեկավարի կարգադրությունը, տվյալ պարագայում Զաքարյանի ղեկավարներից որևէ մեկի կարգադրությունը պարտադիր չէ, որ լինի գրավոր, այն կարող է լինել նաև բանավոր։ Տվյալ պարագայում, սույն զեկուցագիրը, նախատեսված կարգով, մակագրվել է անմիջական պետ Վաղինակ Վարդանյանին, որն էլ հանձնարարել է բերման ենթարկել թմրամիջոցի օգտագործման մեջ կասկածվող Եդիգարյանին։ Իսկ զեկուցագիրը ներկայացնելու պահին Զաքարյանի վարչության շենքում չգտնվելը, ըստ պաշտպանի, դեռևս չի նշանակում, որ զեկուցագիրը այդ ժամանակ չի ներկայացվել, քանի որ զեկուցագիրը վարչության պետին ներկայացվում է ոչ թե անձամբ օպերլիազորի կողմից, այլ գրասենյակի համապատասխան աշխատակիցների միջոցով, իսկ Եդիգարյանի նկատմամբ մինչ նրան բերման ենթարկելը համապատասխան նյութերի բացակայության փաստը, ըստ պաշտպանի, անհիմն է, քանի որ հանցանքի մեջ կասկածվող անձանց վերաբերյալ կազմվում է օպերատիվ գործ, որը գաղտնի փաստաթղթեր են և պահվում են միայն օպերլիազորի մոտ, տվյալ պարագայում, այն առկա է եղել, սակայն նախաքննական մարմինը և Առաջին ատյանի դատարանը դրա գոյության մասին տեղեկություններ չեն ունեցել։ Պաշտպանը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հաջորդ պատճառաբանությունն այն է, որ. «... Դավիթ Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելիս Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը և Վահան Հակոբյանը գործել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանից ստացած հանձնարարությամբ, այսինքն՝ վերջինս նախապես տեղյակ էր Դ.Եդիգարյանին` ՀՀ ոստիկանության վարչություն բերման ենթարկելու հիմքերի և փաստի մասին, ինչի մասին են վկայում թե վերջիններիս դատաքննական ցուցմունքները, թե Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի միջև կայացած հեոախոսազանգերը, մասնավորապես՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11.27-ին, Վ.Վարդանյանն իր 094-939399 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին և հաղորդակցվել 0.23 րոպե տևողությամբ, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Ալեք Մանուկյան 1 (ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զաքարյանինը՝ Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարանի հարակից տարածք) տեղակայված ալեհավաքներով։ Նույն ուղղությամբ և հեռախոսահամարների միջև հեռախոսազանգ է կատարվել նաև ժամը 11.51-ին՝ որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Մոսկովյան 11 (ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զաքարյանինը՝ դարձյալ Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարանից հարակից տարածք) տեղակայված ալեհավաքներով...»: Ըստ պաշտպան Ա.Կարապետյանի, այս պատճառաբանությունը նույնպես որևէ առնչություն չունի կաշառքի հանցակազմի հետ, քանի որ ոչ մեկը չի վիճարկում այն փաստը, որ Վաղինակ Վարդանյանը, որպես անմիջական ղեկավար, տեղյակ է եղել, որ Զաքարյանը պետք է բերման ենթարկեր Եդիգարյանին, սակայն դա դեռևս չի նշանակում, որ Վ.Վարդանյանը տեղյակ էր, որ հետագայում Զաքարյանը պետք է գումար պահանջեր Եդիգարյանից, կամ ինչ կապ ունի այդ հանգամանքը կաշառքի հանցակազմի առկայության կամ բացակայության հետ։ Պաշտպանը փաստել է նաև, որ մյուս հանգամանքը, որն անձանագրել է Առաջին ատյանի դատարանը` հետևյալն է. «... - Բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում կատարված անձնական խուզարկության արդյունքներով թմրամիջոց չի հայտնաբերվել, այսինքն՝ հանցանք կատարելու (ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու) վերաբերյալ ոստիկանների կասկածները չեն հաստատվել և բացակայել են քրեական գործ հարուցելու նպատակով նյութերը նախաքննական մարմին ուղարկելու դատավարական հիմքերը...»: Այս հանգամանքը, ըստ պաշտպանի, նույնպես կաշառքի հանցակազմի հետ առչություն չունի, քանի որ եթե Եդիգարյանի մոտ չի հայտնաբերվել թմրամիջոց և քրեական գործ հարուցելու հիմքեր չեն եղել, դա չի նշանակում, որ այլ գործողություններ չպետք է կատարվեր։ Նյութեր նախապատրաստող օպերլիազորը պարտավոր է նշանակել տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն, պարզելու համար` բերման ենթարկվածը օգտագործել է թմրամիջոց թե ոչ, որպեսզի հիմնավորվի կամ հերքվի վարչական պատասխանատվության հարցը։ Տվյալ պարագայում նույնիսկ նյութերը նախապատրաստել է ոչ թե Զաքարյանը, այլ մեկ այլ օպերլիազոր` Արման Մացակյանը, որը և իր որոշմամբ նշանակել է այդ փորձաքննությունը։ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ. «... Բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանին կաշառքի դիմաց ազատ արձակելու և հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու և դրանով իսկ պատասխանատվությունից զերծ պահելու շուրջ բանակցությունները, բաժանմունքի աշխատակիցներից նույն բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի (օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի) հետ նախնական համաձայնությամբ, հանձն է առել Էդ.Զաքարյանը, ով այդ խնդրով գլխավորապես բանակցել է Դ.Եդիգարյանին աջակցելու խնդրով նրան դիմած նույն թաղամասի բնակիչ Գևորգ Մարտիրոսյանի, ինչպես նաև վերջինիս միջոցով ծանոթացած և գումար հայթայթելու պատրաստակամություն հայտնած Խաչատուր Մանուկյանի հետ»։ Ըստ պաշտպան Ա.Կարապետյանի, այս պատճառաբանությունը բացարձակ հիմնազուրկ է, քանի որ ոչ մի փաստ, ապացույց գոյություն չունի հաստատելու այն հանգամանքը, որ Զաքարյանը գումար է պահանջել Եդիգարյանից` նրան ազատ արձակելու համար, քրեական գործով բացառապես բոլոր ցուցմունքներում թե տուժողը, թե ամբաստանյալներ Զաքարյանն ու Մարտիրոսյանը հայտնել են, որ գումարի պահանջը եղել է Եդիգարյանի փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր տալու համար։ Պաշտպանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հաջորդ պատճառաբանությունն այն է, որ. «... Էդ.Զաքարյանի կողմից Գ.Մարտիրոսյանին, ապա Խաչատուր Մանուկյանին կաշառքի սկզբնական պահանջ ներկայացնելու պահին գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու փաստը և հիմքերը դեռևս պաշտոնապես չէին արձանագրվել (առնվազն մինչև ժամը 15.00-ն), թմրամիջոց պահելու և գործածելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ով թվագրված զեկուցագիրը (հաղորդումը) չէր կազմվել և հերթապահ մասի թիվ 2 մատյանում չէր հաշվառվել, փաստացի ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում գտնվող Դ.Եդիգարյանը բերման ենթարկված անձանց հաշվառման գրքում դեռևս չէր հաշվառվել, այսինքն՝ կաշառք ստանալու հնարավորությունը պարզելու և այն ստանալու դիտավորությամբ Էդ.Զաքարյանը և նրա հետ խմբի կազմում գործած մյուս ամբաստանյալները հանցագործության կամ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ հաղորդումը (զեկուցագիրը), Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստը, հակառակ նրանց ծառայողական պարտականությունների, չէին հաշվառել, նյութեր չէին կազմել...»։ Ըստ պաշտպանի, այս հանգամանքը նույնպես կաշառք որակելու հիմք իր մեջ չի պարունակում, այլ ընդամենը Առաջին ատյանի դատարանի անհիմն ենթադրություններ են, քանի որ Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց հետո, ըստ Մարտիրոսյանի ցուցմունքի, երբ ինքը հանդիպել է Զաքարյանին, վերջինս իրեն ասել է, որ կարող է այնպես անել, որ Եդիգարյանի նկատմամբ նշանակված փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր լինի, և նրանց միջև խոսակցությունը եղել է միայն այդ հարցի կարգավորման շուրջ, իսկ բերման ենթարկելու փաստը ուշ արձանագրելը կապված չէ նրան բաց թողնելու հետ։ Ըստ պաշտպանի, անտրամաբանական է նման ենթադրություն անել, քանի որ Եդիգարյանին փորձաքննության ներկայացնելուց հետո նրանց միջև ծավալվել է խնդրի կարգավորման համար Զաքարյանին գումար փոխանցելու հարցը, նույնիսկ հաջորդ օրը, այսինքն, եթե Զաքարյանը բաց չէր թողել Եդիգարյանին, ինչպես, ըստ դատարանի, եղել է պայմանավորվածությունը, այլ ներկայացրել էր փորձաքննության, ինչու պետք է դրանից հետո Եդիգարյանը ցանկանար գումար տալ Զաքարյանին։ Այստեղից, ըստ պաշտպանի, հետևում է, որ գումար տալու պատճառը եղել է այն, որ Զաքարյանը խոստացել է լուծել փորձաքննության եզրակացության հարցը։ Պաշտպան Ա.Կարապետյանը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հաջորդ պատճառաբանությունն այն է, որ. «...Էդ.Զաքարյանն անձամբ բերման ենթարկվածից (մեղադրանքի սահմաններից դուրս է), ինչպես նաև նրա համար միջնորդող Գ.Մարտիրոսյանից, վերջինիս միջոցով ծանոթացած Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է կաշառք՝ Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից ազատ արձակելու և հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու, այդկերպ այդ պատասխանատվությունից զերծ պահելու խոստում տալով։ - Թեև Էդ.Զաքարյանը կաշառքը պահանջելիս գործել է մյուս օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի և բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ նախապես ձեռք բերված հանցավոր համաձայնության շրջանակներում, սակայն օժտված է եղել կաշառքի առարկայի չափը որոշելու և սակարկելու ինքնուրույնությամբ։ Ավելին, կաշառք տալու անհրաժեշտությունը հիմնավորելու և չափը հնարավորինս մեծացնելու նպատակով, Էդ.Զաքարյանը սպառնացել է Դ.Եդիգարյանի համար առաջացնել այնպիսի անբարենպաստ իրավական հետևանքներ, որոնք ակնհայտորեն գտնվել են իր, անմիջական ղեկավարի և առհասարակ ոստիկանության լիազորությունների շրջանակներից դուրս, մասնավորապես՝ ընկերությանը (ատամնաբուժարանին) լիցենզիայից զրկելու, խոշոր տուգանքների տակ գցելու, դատաքիմիական փորձաքննության եզրակացության հետևությունները փոխելու և այլ խոստումներ, որոնք և պաշտպանական կողմին հիմքեր են տվել ապացույցների թերի, սուբյեկտիվ և միակողմանի գնահատման արդյունքներով ոստիկաններին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքը (որակումը) վիճարկելու համար։ - Ընդառաջելով Խ.Մանուկյանի խնդրանքին՝ Էդ.Զաքարյանը նրան և Գ.Մարտիրոսյանին տրամադրել է կաշառքի գումարը հայթայթելու սեղմ ժամկետ՝ 1-ից 2 ժամ, որից հետո այն ևս երկարաձգել է (առնվազն մինչև ժամը 15.00-ը)։ Այդ ողջ ժամանակահատվածում Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստը դարձյալ համապատասխան գրքերում չի գրանցվել (հաշվառել), նյութեր չեն կազմվել՝ ակնկալվող կաշառքի դիմաց ենթադրյալ վարչական իրավախախտման այդ դեպքը թաքցնելու դիտավորությամբ, որով խախտել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով նախատեսված պարտականությունը, ինչպես «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների ու այլ իրավախախտումների վերաբերյալ հաղորդումները ընդունելու, գրանցելու և հաշվառելու կարգը։ - Այն, որ կաշառք պահանջելիս Էդ.Զաքարյանի տված խոստումները փաստացի իրագործվել են, մտել են ոստիկանության լիազորությունների մեջ, հաստատվել են պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված և ի հաշիվ այլ ապացույցների արժևորված ապացույցներով՝ գործով ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նախաքննական, վկաներ Աշոտ Հարությունյանի դատաքննական (նաև նույնաբովանդակ նախաքննական) և Կարեն Ղազանչյանի դատաքննական, Խաչատուր Մանուկյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, այդ թվում՝ Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համադրման և գնահատման արդյունքներով։ Դրանց համաձայն՝ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը կաշառքի գումարը պահանջել է Դ.Եդիգարյանի գործը փակելու, վարչությունից բաց թողնելու (ազատ արձակելու) և պատասխանատվության (այդ թվում՝ քրեական պատասխանատվության) չենթարկելու պատճառաբանությամբ և խոստումով, այսինքն՝ գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու, նրա պատասխանատվության հարցը բարձրացնելու (հանցագործության կամ վարչական իրավախախտման դեպքը թաքցնելու, չհաշվառելու, դրանով իսկ հնարավոր պատասխանատվությունից զերծ պահելու) պատճառաբանությամբ, որպիսի խոստումներն իրականացնելու ուղղությամբ խմբի կազմում գործած այլ հանցակիցների հետ տևական ժամանակ դրսևորել է որոշակի անգործություն։ Դատարանը փաստում է, որ Էդ.Զաքարյանի վերոնշյալ խոստումներն անմիջականորեն պայմանավորված են նրա և անմիջական ղեկավարի լիազորություններով, հետևաբար՝ գտնվում են ոստիկանության ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի, նրա հետ նախնական համաձայնությամբ գործած օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի և վերջիններիս անմիջական ղեկավար, նույն բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի պաշտոնեական լիազորությունների սահմաններում...»: Ըստ պաշտպանի, բացարձակ անհասկանալի է, թե ինչու է Առաջին ատյանի դատարանը Գևորգ Մարտիրոսյանի, վկաներ Աշոտ Հարությունյանի, Կարեն Ղազանչյանի, Խաչատուր Մանուկյանի ցուցմունքները դրել կաշառքը որակելու հիմքում, քանի որ նրանց ցուցմունքները վկայել են հակառակը, որ Էդուարդ Զաքարյանը Դավիթ Եդիգարյանից պահանջել է գումար` նրա նկատմամբ նշանակված փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր տալու համար։ Առաջին ատյանի դատարանում երեք անգամ ցուցմունք տված տուժող Եդիգարյանին բազմիցս տրվել է այդ հարցը և նա ամեն անգամ հստակ պատասխանել է, որ Զաքարյանը իրեն ասել է, որ գումարի դիմաց կարող է այնպես անել, որ եզրակացությունը մաքուր գա։ Նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել նաև Զաքարյանը և Մարտիրոսյանը, իսկ Եդիգարյանին բաց թողնելու մասին ընդհանրապես քրեական գործում ոչ մի փաստ չի եղել, Առաջին ատյանի դատարանը, ըստ պաշտպանի, ուղղակի այդպես է ենթադրել, առանց որևէ հիմքերի, որպեսզի արարքը հնարավոր լինի կաշառք որակել։ Զաքարյանի պահանջի մասին նաև գրառում կա հանցագործության մասին հաղորդման մեջ, համաձայն որի Եդիգարյանը ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն հաղորդում տալուց փաստել է, որ օպերլիազոր Զաքարյանը իրենից գումար է պահանջել փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր տալու համար, իսկ եթե Զաքարյանի կամ որևէ մեկ այլ օպերլիազորի գործողությունները պատշաճ չեն եղել, այն է բերման ենթարկելը ուշ է գրանցվել գրանցամատյանում, դա, ըստ բողոքաբերի, դեռևս չի նշանակում, որ կաշառքի հանցակազմը առկա է։ 17. Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Ա.Կարապետյանը, verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը. «Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճիռը` Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ ՔՕ 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և պատիժ նշանակել այդ հոդվածի սանկցիայով»: 18. Նույն դատական ակտի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել նաև ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը, որը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեն հետևյալ փաստերը. «1. ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 13.10.2012թ. հարուցվել է թիվ 62210612 քրեական գործը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով։ 2. 13.12.2012 թ. Գևորգ Գևորգյաևը ձերբակալվել է։ 3. 15.122012թ. Գևորգ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով։ 4. 15.122012թ. Երևանի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Գևորգ Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ 5.29.11.2013թ. դատարանի դատավճռով Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման»։ Պաշտպան Վ.Էլբակյանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 29.11.2013 թվականի թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճիռն անհիմն է, հիմնավորված չէ գործով ձեռք բերված ապացույցներով` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները. Պաշտպանը նշել է, որ նախաքննության ընթացքում Գևորգ Գևորգյանը ցուցմունք չի տվել և իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Դատաքննության ընթացքում Գևորգ Գևորգյանը իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հերքել է իր մասնակցությունը Դավիթ Եդիգարյանից կաշառք պահանջելուն՝ հայտնելով, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին առավոտյան, խորհրդակցությունից հետո՝ ժամը 11:00-ի սահմանեերում, բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարարությամբ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից ուղևորվել են ատամնաբուժական կլինիկա, պարզել Դավիթ Եդիգարյանի ինքնությունը, մոտեցել և առաջարկել իրենց հետ գնալ վարչություն՝ խոստանալով պարզաբանումները տալ ոստիկանությունում։ Վարչություն հասնելուց մոտ 2 ժամ անց՝ ժամը 14:30-ի սահմաններում, բաժանմունք է վերադարձել բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանը, հետաքրքրվել և պարզել է, որ աշխատասենյակում գտնվող բերման ենթարկվածը Դավիթ Եդիգարյանն է։ Պարզելով, որ այդ կապակցությամբ նյութեր դեռևս չեն նախապատրաստվել՝ Վ.Վարդանյանը հանձնարարել է Արման Մացակյանին` զբաղվել դրանով։ Մոտ կես ժամ անց, Մացակյանի կանչով, գնացել է նրա աշխատասենյակ և վերջինիս խնդրանքով Դ.Եդիգարյանից մատնահետքեր վերցրել: Մոտ 1-2 ժամ անց Է.Զաքարյանն իր աշխատասենյակ գալով` իրեն խնդրել է Եդիգարյանին միասին տեղափոխել ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, ուր մեկնել են Է.Զաքարյանի ավտոմեքենայով: Փորձագիտական կենտրոնից դուրս գալուց հետո Եդիգարյանին իջեցրել են Երևանի Արարատյան զանգվածում և վերադարձել աշխատավայր: Գևորգ Գևորգյանը նշել է նաև, որ փորձագիտական կենտրոն գնալու ճանապարհին՝ ավտոմեքենայի սրահում, ինքն ու Է.Զաքարյանը զրուցել են իրար հետ, նաև Է.Զաքարյանը ինչ որ անձի հետ բջջային հեռախոսով խոսել է հոր գերեզմանաքարի հետ կապված գումարային խնդրով։ Նշել է նաև, որ Է.Զաքարյանն այդ հեռախոսազրույցից հետո պատմել է, որ իրենց խանութի վարձակալը, ով պետք է նրան 500.000 ՀՀ դրամ գումար տար, լուծել է վարձակալության պայմանագիրը, սակայն հայտնվել է անելանելի վիճակում, քանի որ նպատակ ուներ այս գումարով մարելու հոր գերեզմանաքարի գումարի պարտք մնացած մասը, ընդ որում՝ եթե այդ մարումը կատարի անմիջապես, 2.500 ԱՄՆ դոլարի փոխարեն կարող է վճարել ընդամենը 1.500 ԱՄՆ դոլար։ Ինքը Էդ.Զաքարյանին խոստացել է պարտքով տալ 500 ԱՄՆ դոլար գումար իր անձնական գումարներից, որը առաջացել էր ավտոմեքենայի վաճառքից։ Գևորգ Գևորգյանը Առաջին ատյանի դատարանում նաև հայտնել է, որ տարիների ընթացքում, օպերատիվ աշխատանքից ելնելով, սովորություն է դարձել «կոդերով» խոսելը և շատ ժամանակ անգամ իրար հետ կենցաղային թեմաների շուրջ խոսելիս իրերն իրենց անունով չեն կոչում։ Գևորգ Գևորգյանը նշել է, որ ինքը ընդհանրապես տեղյակ չի եղել, որ Էդ.Զաքարյանը մտադրություն է ունեցել Դավիթ Եդիգարյանից գումար ուզելու, քանի որ իրենք, որևէ լիազորություն կամ լծակ չունեն Եդիգարյանի կողմից նշված գործողությունները կատարելու առումով՝ այն է` ատամանաբուժարանը փակելու, լիցենզիայից զրկելու, փորձագիտական կենտրոնից դրական եզրակացություն ստանալու, վարչական պատասխանատվության ենթարկելու համար։ Այս ամենը այնպիսի գործողություններ են, որոնք չեն մտնում որևէ օպեր-լիազորի լիազորությունևերի շրջանակում։ Ինչպես նշել է Գևորգ Գևորգյանը` ոչ ինքը և ոչ էլ որևէ օպեր-լիազոր լիազորված չի եղել անձին վարչական պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ որոշում կայացնելու՝ թմրամիջոց օգտագործելու դեպքն հաստատվելու պարագայում, գործի նյութերը ուղարկվում են ոստիկանության տարածքային ստորարաժանում, իսկ բերման ենթարկված անձի մոտ անձնական խուզարկությամբ թմրամիջոց հայտնաբերելու դեպքում նյութերն ուղարկվում են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական բաժին: Պաշտպանը նշել է, որ Գևորգ Գևորգյանը ընդունել է, որ իր կողմից շահագործվել է 077-֊704070 և 099-208220 հեռախոսահամարները։ Նմանատիպ ցուցմունքներ է տվել նաև Վաղինակ Վարդանյանը, իսկ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ հոր մահանալուց հետո գերեզմանը կառուցելու նպատակով պարտքով 10.000 դոլար է վերցրել Վահագն անունով մի անձնավորությունից, մաս-մաս վերադարձրել է 7.500 դոլարը, իսկ մնացած 2.500 դոլարի համար Վահագնը պարբերաբար իրեն զանգել և պարտքը պահանջել է, սակայն, գումար չունենալու պատճառով, զանգերին չի պատասխանել։ 12.12.2012 թվականին Վաղինակ Վարդանյանը իրեն զանգել և հետաքրքրվել է Վահագնի պարտքերի մասին։ Իմանալով իր պարտքերի մասին` Գևորգ Գևորգյանը խոստացել է իրեն պարտքով տալ 500 դոլար, նշելով, որ վաճառել է մեքենան և ձեռքին այս պահին գումար կա։ Ինքն էլ որոշել է մնացած 2000 դոլար պարտքը մարել` ի հաշիվ Դավիթ Եդիգարյանի մոտ առաջացած խնդրի։ Պաշտպան Վ.Էլբակյանը փաստել է նաև, որ Էդուարդ Զաքարյանը Առաջին ատյանի դատարանում նաև ցուցմունք է տվել և հայտնել, որ իր մոտ առաջացած պարտքերը որոշել էր մարել ի հաշիվ Դավիթ Եդիգարյանի մոտ առաջացած խնդրի, ենթադրելով, որ դատաքիմիակաև փորձաքննությամբ Դավիթ Եդիգարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը կարող է օբյեկտիվորեն նաև չհաստատվել, սակայն այդ վիճակից ցանկացել է նյութապես օգտվել՝ ներկայացնելով, թե իբր դա իր միջամտության արդյունքն է։ Հակառակ դեպքում, թմրամիջոցի գործածումը հաստատվելու պարագայում, մտադրվել էր գումարը վերադարձնել՝ պատճառաբանելով, որ խոստումը չհաջողվեց իրականացնել։ Նշել է նաև որ Գևորգ Գևորգյանը և Վաղինակ Վարդանյանը տեղյակ չեն եղել գումար հափշտակելու իր մտադրությունից։ Ընդունել է նաև, որ Դավիթ Եդիգարյանին նախազգուշացրել է, որ թմրամիջոցի գործածումը հաստատվելու դեպքում կլինիկային կտուգանեն, կփակեն, բացի այդ վերջակետ կդրվի նրա բժշկական կարիերայի վրա։ Պաշտպանը գտել է, որ եթե Առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները գնահատեր բազմակողմանիորեն, օբյեկտիվորեն և լրիվ և ի խախտումն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի պահանջի, այն է «Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում» մեղադրող ապացույցներին չտար առավելություն և հիմք ընդուներ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0040/01/10 գործով որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, եթե ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տար Էդուարդ Զաքարյանի արարքին, չէր խաթարվի արդարադատության բուն էությունը և կկայացվեր օբյեկտիվ դատական ակտ, այն է՝ Էդուարդ Զաքարյանը կդատապարտվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով նախատեսված արարք կատարելու համար, իսկ Գևորգ Գևորգյանը և Վաղինակ Վարդանյանը կարդարացվեին։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ տուժող Դավիթ Եդիգարյանն իր ընկալմամբ ներկայացնելով գործի հանգամանքերը, ցուցմունք է տվել, որ երբ իրեն մեքենայից իջեցրել են փորձագիտական կենտրոնից վերադառնալիս, Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են հանդիպել երեկոյան, ավելի ուշ ժամի, և Զաքարյանն իրեն ասել է, որ իրենց պետք է տա 2000 դոլար, իսկ մյուս ոստիկանը ասել է` «բա մնացած 1000-ը», որին Զաքարյանը պատասխանել է, որ 1000 դոլարը զիջել են, չնշելով թե ով։ Ինքը դրանից է ենթադրում, որ այդ գումարից տեղյակ է եղել նաև այդ ոստիկանը, ով Գևորգ Գևորգյանն է: Սակայն հաջորդ անգամ հարցաքննվելիս տուժողը հայտնել է, որ իր հետ Գևորգ Գևորգյանը որևէ բան չի խոսել, իսկ մեքենայի մեջ նրանք իրար հետ որքան հիշում է ինչ-որ գումարներից էին խոսում, երբ Զաքարյանը հեռախոսով չէր խոսում և ինքը ենթադրում է, որ Գևորգ Գևորգյանը տեղյակ է եղել այդ գումարներից։ Ըստ պաշտպանի, տուժող Դավիթ Եդիգարյանի ցուցմունքը, որպես Գևորգ Գևորգյանի մեղքը հիմնավորող ապացույց դնելով դատական ակտի հիմքում, Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջը: Պաշտպան Վ.Էլբակյանը նշել է, որ դատաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմի միջնորդության հիման վրա հարցաքննված վկա Վահագն Հակոբյանը հայտնել է, որ Էդուարդ Զաքարյանն իր մտերիմներին պարտք էր մնացել 2.500 դոլար, հոր գերեզմանաքարի համար, և անընդհատ ուշացրել է գումարների վճարումը, ինքն էլ ստիպված, որպեսզի ամոթով չմնա իր ընկերների մոտ, առաջարկել է վճարել 1.500 դոլար՝ 2.500 դոլարի փոխարեն, վերջին անգամ Էդ.Զաքարյանի հետ խոսել է նրան ձերբակալելուց մեկ կամ երկու օր առաջ, վկան նաև նշել է, որ Զաքարյանի պարտքի համար զանգահարել է նաև Վաղինակ Վարդանյանին և խնդրել, որպեսզի վերջինս Զաքարյանի հետ խոսի, որ պարտքը վերադարձնի։ Բողոք բերած անձը գտել է, որ իր պաշտպանյալի մեղքը հիմավորող որևէ ապացույց թե դատաքննությամբ և թե նախաքննությամբ ձեռք չի բերվել, թեպետ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Գևորգ Գևորգյանի մեղքը հիմանվորվել է վկաների ցուցմունքներով, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիման վրա «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու, «հեռախոսային խոսակցություևների վերահսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառման արդյուքներով։ Պաշտպանը նշել է, որ պաշտպանական կողմը վիճարկել է, այս միջոցառման օրինականությունը և միջնորդել էր այս ապացույցը անթույլատրելի ճանաչել, սակայն Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն կերպով այս միջնորդությունը մերժել է։ Պաշտպան Վ.Էլբակյանը նշել է նաև, որ հեռախոսային խոսակցությունների վերաբերյալ իր պաշտպանյալը հայտնել է, որ ինքը չի հիշում նման խոսակցություն, ըստ երևույթին դա վերաբերվել է այլ թեմայի, սակայն քանի որ ներկայացվել են կիսատ խոսակցություններ, իրեն դրանց բովանդակությունը պարզ չէ, եթե կներկայացվի դրանից առաջ և դրանից հետո տեղի ունեցած խոսակցությունները, ինքը կկարողանա հստակ պատասխանել, թե իրենք ինչի շուրջ են զրուցել։ Պաշտպանը նշել է, որ պաշտպանական կողմը նույնպես գտնում է և պաշտպանական ճառում էլ ներկայացվել է, որ մեղադրանքի կողմը կատարել է խոսակցությունների ծաղկաքաղ, որը և դրել է մեղադրանքի հիմքում և դատարանն էլ այս անթույլատրելի ապացույցը ճանաչել է թույլատրելի և կայացրել մեղադարական դատավճիռ։ Բողոքաբերը արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրական դատական ակտ կայացնելիս, իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորված է համարել նաև վկա Խաչատուր Մանուկյանի ցուցմունքով, որը հարցաքննվել էր նախաքննության ընթացում, սակայն Առաջին ատյանի դատարանում նրան հարցաքննել չի հաջողվել, քանի որ վերջինս բացակայում էր ՀՀ-ից։ Վկայի հետ նախաքնության ընթացում իր պաշտպանյալի հետ առերեսում չէր կատարվել։ Պաշտպանը նշել է, որ պաշտպանական կողմը միջնորդել էր, այս վկայի ցուցմունքը հանել ապացույցների շարքից, քանի որ ամբաստանյալները և նրանց պաշտպանները հնարավորություն չեն ունեցել հարցաքննելու իրենց և իրենց պաշտպանյալների դեմ վկայած անձին, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով ՄԻԵԿ ամրագրված 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետի պահանջը, վկայի ցուցմունքը դատարանում հետազոտելուց հետո այն ճանաչել է թույլատրելի ապացույց և դրել մեղադրական դատական ակտի հիմքում։ Պաշտպան Վ.Էլբակյանը նշել է նաև, որ այս վկայի ցուցմունքի անթույլատրելիության վերաբերյալ միջնորդությունն Առաջին ատյանի դատարանում ներկայացվել էր դատաքննության սկզբնական փուլում, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը դրա քննարկումը հետաձգել էր և դրան անդրադարձել է միայն դատավճռով, որով էլ անտեսել է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Տիգրան Առաքելյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0225/01/11 նախադեպային որոշումը և վկայակոչելով հիշյալ որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, պաշտպանը նշել է, որ տվյալ պարագայում Առաջին ատյանի դատարանը, պաշտպանական կողմին զրկել է, մինչ դատաքննության ավարտը տեղյակ լինելու իր միջնորդությունների վերաբերյալ դատարանի դիրքորոշմանը։ Պաշտպան Վ.Էլբակյանը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորված է համարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանացագործության կատարման մեջ, և վկայակոչելով նշված հոդվածը, գտել է, որ այս հոդվածով իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորված համարելու համար անհրաժեշտ էր, որ առկա լինեին թվարկված գործողությունները, սակայն թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ այդպիսիք ձեռք չեն բերվել, մասնավորապես չի հիմնավորվել, որ Գ.Գևորգյանը որևէ մեկին որևէ պահանջ է ներկայացրել, դեռ ավելին փորձել է շորթելու միջոցով տիրանալ որևէ նյութական ար¬ժեքի կամ խոստացել է կատարել կամ չկատարել որևէ գործողություն։ Երկրորդ հատկանիշը մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայանության գալն է։ Նախնական համաձայանության սահամանումը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածում, ըստ որի հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված, եթե դրան մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, ովքեր նախապես՝ մինչև հանցանքը կատարելը պայմանավորվել են այն համատեղ կատարելու համար, սակայն, ըստ պաշտպանի, ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ այս հանգամանքը չի հիմնավորվել։ Պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանում այդպես էլ չի պարզվել և չի սահմանազատվել, թե մեղսագրվող հանցագործությունը կատարելիս ամբաստանյալներից ով ինչպիսի մասնակցություն, դերակատարություն է ունեցել, այսինքն, ըստ պաշտպանի, ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որը կարող էր վկայել ամբաստանյալների միջև կայացած նախնական համաձայնության մասին։ Պաշտպանը նաև գտել է, որ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի և 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները, և վկայակոչելով նշված հոդվածները, նշել է, որ սույն գործի քննության ընթացքում առավելություն է տրվել մեղադրանքի կողմի ապացույցներին, պաշտպանական կողմի բոլոր միջնորդություններն անհիմն հիմնավորումներով մերժվել են։ Ըստ բողոքի հեղինակի, Գևորգ Գևորգյանի մեղքը հիմնավորված է համարվել ընդամենը տուժողի ենթադրությունով և այդ ենթադրության հետևանքով էլ Գևորգ Գևորգյանը դատապարտվել է ազատազրկման, որով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը։ Վկայակոչելով նշված հոդվածը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, պաշտպանը գտել է, որ տվյալ պարագայում բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանվել են ի վնաս ամբաստանյալների։ Ելնելով վերը շարադրված հիմնավորումներից, պաշտպան Վ.Էլբակյանը գտել է, որ առկա են բոլոր հիմնավորումները` Գևորգ Գևորգյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար, սակայն, այնուամենայնիվ, եթե դատարանը կգտնի, որ Գևորգ Գևորգյանի մեղքը հիմնավորված է, ապա խնդրել է վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով փորձաշրջան կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակել նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, նկատի ունենալով, որ այդ հոդվածների կիրառման համար առկա են բոլոր երաշխիքները, մասնավորապես` Գևորգ Գևորգյանը նախկինում դատապարտված կամ որևէ կերպ արատավորված չի եղել, ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրականորեն, հանդիսանում է երեք մանկահասակ երեխաների և կնոջ միակ կերակրողը, խնամակալն ու ապավենը և նրան ազատազրկման դատապարտելը կնշանակի դատապարտել ազատազրկման նաև ևս 4 անձի, ուստի նման պարագայում, ըստ բողոքի հեղինակի, իր պաշտպանյալի նկատմամբ ծայրահեղ անհրաժեշտ է նշանակավելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը կամ օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելը։ Պաշտպանը նշել է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 22.05.2009թ. քրեական գործ ԵՔՐԴ/0020/01/09 որոշումով և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 26.10.2007թ. ՎԲ/185/07 որոշումով, արտահայտելով իրավական դիրքորոշում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի վերաբերյալ, նշել է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ անհատական մոտեցումը պատիժ նշանակելիս անհրաժեշտ է որպեսզի դատարանը պատժատեսակն ու պատժաչափը ընտրելիս հանգի համոզման, որ դրանով կհասնի պատժի նպատակներին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը սահմանում է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելը, որի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հիմք են հանցանքի կատարման շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանք կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքերի հետ կապված բացառիկ հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ Բացառիկ կարող են ճանաչվել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք բնութագրում են հանցավորի անձը՝ որպես նվազ վտանգավոր։ Իր դիրքորոշումը հիմնավորելու համար, պաշտպանը վկայակոչել է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 30.10.2008թ. ԵՇԴ/0025/01/08 և 01.02.2008թ. ՎԲ-01/08 որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածով նախատեսված վերաքննիչ բողոքի բովանդակությանը և վարույթ ընդունելու հիմքերին, պաշտպանը նշել է, որ վերաքննիչ բողոքում նշված են նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտման, ինչպես նաև գործի ելքի վրա դրանց ազդելու վերաբերյալ հիմնավորումները, այն ապացույցները, որոնցով հիմնավորվում է բողոք բերող անձի պահանջները և որոնք պետք է հետազոտվեն վերաքննիչ դատարանում։ Ըստ պաշտպանի, Առաջին ատյանի դատարանի 29.11.2013թ. դատավճռով դատարանի կողմից թույլ տրված դատավարական և նյութական իրավունքի խախտումները Գևորգ Գևորգյանի համար առաջացրել են ծանր հետևանքներ, քանի որ նա դատապարտվել է երկարատև ազատազրկման` անհիմն ձևով։ 19. Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Վ.Էլբակյանը, verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը. «Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013 թվականի թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճիռը Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի մասով բեկանել և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ։ Իսկ եթե դատարանը այնուամենայնիվ հիմնավորված կհամարի Գևորգ Գևորգյանի մեղքը, ապա խնդրում եմ վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ և սահմանել փորձաշրջան կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակել նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ»։ 20. Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Ա.Երիցյանն ամբողջությամբ պնդեց մեղադրող Վ.Մուրադյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ու խնդրեց բավարարել այն ու միաժամանակ առարկելով ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի, ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի և ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի պաշտպան Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքների դեմ, խնդրեց մերժել դրանք: Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը և վերջինիս պաշտպան Կ.Հակոբյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերջինիս կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ու խնդրեցին բավարարել այն ու միաժամանակ առարկելով դատախազ Վ.Մուրադյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին այն մերժել: Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանն ու վերջինիս պաշտպան Վ.Էլբակյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերջինիս կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ու խնդրեցին բավարարել այն, միաժամանակ առարկեցին դատախազ Վ.Մուրադյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրելով մերժել այն: Ամբաստանյալ Է.Զաքարյանը և վերջինիս պաշտպան Ա.Կարապետյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերջինիս կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ու խնդրեցին բավարարել այն, միաժամանակ առարկեցին դատախազ Վ.Մուրադյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին մերժել այն: Միաժամանակ հստակեցնելով իր վերաքննիչ բողոքի պահանջը` պաշտպան Ա.Կարապետյանը խնդրեց ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանին մեղավոր ճանաչել և դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով: 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահան¬գումը. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրողի և պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ կողմերի հիմնավորումներն ու պատասխանները, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ մեղադրող Վ.Մուրադյանի և պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի ու Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. 21. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք: (…) 3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: 4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «(...) 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն. «1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: 2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. «Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»: Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) [Ք]րեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են. ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ, (…): (…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(…)» (տե´ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը): Ապացույցների գնահատման իրավաչափության հարցի առնչությամբ իր իրավական դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` միաժամանակ արձանագրելով հետևյալը. «(…) [Ա]պացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով (…)» (տե´ս Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշման 27-րդ կետը): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…) 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: (…) 3. Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքները ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: (...)»:: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` 1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին»: 22. Վերը շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների համատեքստում քննության առնելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես մեղադրողի, այնպես էլ պաշտպանների` վերաքննիչ բողոքներում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, ամբաստանյալներ Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրանց մեղքը հաստատված է, ամբաստանյալների արարքներին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից տրվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական և այդպիսիք ճիշտ են որակվել, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունները հերքված են` քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված ու ստորև շարադրված ապացույցներով: 23. Առաջին ատյանի դատարանը «Նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժնում արձանագրել է. «(...) Նախաքննական մարմինը Էդուարդ Զաքարյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նրանք, նախնական համաձայնության գալով, շորթմամբ պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում. Էդուարդ Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչության աշխատակիցներ Գևորգ Գևորգյանի և մյուսների հետ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դավիթ Եդիգարյանին։ Այնուհետև Էդուարդ Զաքարյանը, շորթմամբ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի և նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք։ Գևորգ Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կատարել է կաշառքի միջնորդություն, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում. Գևորգ Մարտիրոսյանը, տեղեկանալով, որ ընկերը՝ Դավիթ Եդիգարյանը, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով 2012թ. թվականի դեկտեմբերի 12-ին բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, նրան օգնելու՝ պատասխանատվության չենթարկելու խնդրանքով դիմել է ծանոթ, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանին։ Վերջինս Դավիթ Եդիգարյանին տոքսիկաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով նրանից, ապա՝ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերի՝ 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։ Այնուհետև Գևորգ Մարտիրոսյանը, հանդես գալով որպես կաշառքի միջնորդ, նույն օրը կաշառքի պահանջը փոխանցել է Դավիթ Եդիգարյանին ու Խաչատուր Մանուկյանին, ապա՝ վերջինիս անձամբ ծանոթացրել Էդուարդ Զաքարյանի հետ՝ դրանով իսկ նպաստելով կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն։ Մեղադրանքի կողմն ամբաստանյալներին առաջադրած վերոնշյալ մեղադրանքների և նախաքննությունն ամփոփող դատավարական փաստաթղթի` մեղադրական եզրակացության հիմքում դրել է հետևյալ ապացույցները. Գործով ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի խոստովանական, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքները, համաձայն որոնց` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան է այցելել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը` ոստիկանության երկու այլ աշխատակիցների հետ, որտեղից նույն վարչություն են բերման ենթարկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Դավիթ Եդիգարյանին` ինչ-որ պարզաբանումներ ստանալու համար։ Էդուարդ Զաքարյանին խնդրել է Դավիթին օգտակար լինել, նրան փոխանցել է իր այցեքարտը` հեռախոսահամարներով։ Ժամը 12-ի սահմաններում Էդուարդ Զաքարյանը զանգահարել է իրեն, խնդրել է հանդիպել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Էդուարդը հայտնել է, որ Դավիթը կասկածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա Դավիթը կզրկվի բժշկական գործունեություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չունենալու համար Դավիթը նրանց պետք է նույն օրվա մեջ տա 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։ Միաժամանակ, երբ Էդուարդը հետաքրքրվել է Դավիթի վճարունակության հարցով, ինքը կասկածանք է հայտնել, թե Դավիթը նման գումար կարող է տալ։ Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է հանդիպել Դավիթի ընկերներին ու ծանոթներին` անհրաժեշտ գումար հայթայթելու և հավաքված գումարի չափի մասին իրեն հայտնելու նպատակով։ Որոշ ժամանակ անց Էդ.Զաքարյանը զանգել և հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանը ցանկանում է իր հետ խոսել, որից հետո Էդ.Զաքարյանի առաջարկով ինքը բարձրացել է վարչության 2-րդ հարկ, աշխատասենյակներից մեկում առանձին հաղորդակցվել Դ.Եդիգարյանի հետ։ Էդ.Զաքարյանի հետ կայացած այդ հեռախոսազրույցից հասկացել է, որ Դ.Եդիգարյանին արգելվում է իր հետ խոսելու նպատակով վարչության շենքից դուրս գալ։ Դավիթի քրոջ նշանածի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմանավորվել ու հանդիպել է ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտակայքում, նրան պատմել է կատարվածի և կաշառքի պահանջի մասին։ Խաչատուրը ցանկություն է հայտնել անձամբ հանդիպել և զրուցել օպերլիազոր Էդուարդի հետ։ Զանգահարել է Էդուարդին, պայմանավորվել և Խաչատուրի հետ հանդիպել են նրան ոստիկանության վարչության շենքի մոտ։ Էդուարդ Զաքարյանը Խաչատուր Մանուկյանին հայտնել է, որ Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով, եթե այդ հանգամանքը հաստատվի, վերջինս մեծ խնդիրներ կունենա, իսկ նրան պատասխանատվությունից և խնդիրներից ազատելու համար անհրաժեշտ է 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ։ Խաչատուրը խնդրել է գումարի չափն իջեցնել, սակայն Էդուարդը չի համաձայնել։ Գումար ճարելու նպատակով Խաչատուրը զանգահարել է ծանոթներին, նրանցից մեկին պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի մասին, ում ցուցումով Խաչատուրի հետ ուղևորվել են Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող խաղատուն, ինչ-որ տղայից վերցրել 200.000 դրամ, հետո մեկնել են Արտաշատ, նույն «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանից վերցրել են ևս 50.000 դրամ և վերադարձել են Երևան, որտեղ` «Հինգ Աստղ» կոչվող սրճարանում, հանդիպել են Դավիթ Եդիգարյանին։ Խաչատուրն ու Դավիթը սրճարանից հեռացել են ինչ-որ տեղից ևս 50.000 դրամ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ սրճարանում հանդիպել է իր ծանոթներից Կարեն Ղազանչյանին, ում պատմել է Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու, նրանից կաշառք պահանջելու մասին մանրամասները։ Ժամը 23-ի սահմաններում զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանը, հետաքրքրվել, թե արդյո՞ք Դավիթն ու Խաչատուրը գումարը ճարել են, պատասխանել է, որ մի մասը ճարել են, գնացել են մյուս մասի հետևից։ Էդուարդն առաջարկել է գումարը լինելուն պես զանգահարել իրեն։ Որոշ ժամանակ անց Խաչատուրն ու Դավիթը վերադարձել են սրճարան, հայտնել, որ ընդամենը 300.000 դրամ ունեն։ Զանգահարել, այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդ Զաքարյանին, ով հայտնել է, թե գումարը քիչ է, առաջարկել է ավելացնել։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 12-ի սահմաններում, Էդուարդ Զաքարյանը կրկին զանգահարել է իրեն, հետաքրքրվել, թե գումարն ինչ եղավ։ Փորձել է հեռախոսով ճշտել Խաչատուրից և Դավիթից, սակայն նրանք հեռախոսազանգերին չեն պատասխանել։ Ժամը 16-ի սահմաններում Դավիթն ու Խաչատուրն այցելել են ատամնաբուժարան, հայտնել, որ 400.000 դրամը նրանց մոտ է։ Զանգահարել ու այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդին, ով առաջարկել է գումարը վերցնել իր մոտ` նշելով, որ երեկոյան կասի, թե ինչ անել այն։ Էդուարդին տեղեկացրել է, որ Դավիթն ու Խաչատուրը ցանկանում են անձամբ նրան տալ, միաժամանակ՝ հաստատապես համոզվել, որ Դավիթը հետագայում խնդիրներ չի ունենա։ Էդուարդի առաջարկով՝ հեռախոսը փոխանցել է Դավիթին, ում Էդուարդը տվել է դրա վերաբերյալ հավաստիացումներ։ Այդ ընթացքում ատամնաբուժարան են այցելել իր ծանոթներ Կարեն Ղազանչյանը և Աշոտ Հարությունյանը, որոնց տեղեկացրել է Դավիթի գործով Էդուարդ Զաքարյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության մասին։ Քիչ անց Էդուարդը զանգահարել է իրեն, խնդրել, որ գումարն ինքը տանի և թողնի «Պեգաս» բենզալցակայանում, սակայն հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց, առաջարկել է հեռախոսը փոխանցել Աշոտ Հարությունյանին, որ Էդուարդը բացատրի, թե գումարն ուր տանի և ում մոտ թողնի։ Աշոտն իր հեռախոսով պայմանավորվել է Էդուարդի հետ, սակայն հեռախոսազանգն ընդհատելուց հետո հայտնել է, որ նրա մեքենան անսարք է։ Աշոտն առաջարկել է գումարն Էդուարդ Զաքարյանի մատնանշած վայր տեղափոխել Կարեն Ղազանչյանի ավտոմեքենայով, սակայն Կարենը հրաժարվել է։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոստիկանություն։ Գործով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանի ցուցմունքներով, համաձայն որոնց` 2012թ. օգոստոսի 8-ին օպերատիվ ճանապարհով ճշտել է, որ Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող ատամնաբուժարանի բժիշկ Դավիթ Եդիգարյանն ապօրինի թմրամիջոց է պահում և օգտագործում, համապատասխան զեկուցագիր է գրել վարչության պետի անվամբ։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահմաններում, բաժանմունքի օպերլիազորներ Վահան Հակոբյանի և Գևորգ Գևորգյանի հետ Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, նախապատրաստել են նյութեր և վերջինիս տոքսիկաքիմիական փորձաքննության ենթարկելու նպատակով տարել են Իսակովի պողոտայում գտնվող փորձագիտական կենտրոն, այնուհետև բաց են թողել։ Դավիթ Եդիգարյանից կամ որևէ այլ անձից որպես կաշառք գումար չի պահանջել։ Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ 2012թ. նոյեմբերի վերջերին հայտնաբերել է պոլիէթիլենային պարկ` կանաչ չոր զանգվածով, ու մտածելով, որ այն «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց է` ծխելու եղանակով օգտագործել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայրից` Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» անվամբ ատամնաբուժարանից, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, ով նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյանի մտերիմն է, օպերլիազորներ Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ տեղեկացել է, որ բերման է ենթարկվել թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով։ Թմրանյութ օգտագործելու վերաբերյալ ոստիկանների կասկածները չի ընդունել, իրենից վերցրել են բացատրություն և մատնահետքեր, հայտնել են, որ ստուգման նպատակով տանելու են նարկոլոգիական դիսպանսեր։ Այդ ընթացքում Գևորգ Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանի հեռախոսահամարին, խոսել են իր գործի մասին, որից հետո Էդուարդ Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներկայությամբ հայտնել է իրեն, որ գործը որոշակի բարդություն է ներկայանում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդյունքում պարզվի, որ ինքը թմրանյութ է օգտագործել, ապա իրեն կզրկեն բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից, իսկ ատամնաբուժարանը մեծ տուգանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդուարդ Զաքարյանի հետ զրուցել են առանձին աշխատասենյակում, որտեղ Էդուարդ Զաքարյանը հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գևորգ Մարտիրոսյանի ծանոթության հանգամանքը՝ իր հարցը «կլուծեն» 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Առաջարկել է թույլ տալ զանգահարել ընկերներին` անհրաժեշտ գումար ճարելու համար, սակայն Էդուարդ Զաքարյանն առարկել է՝ հայտնելով, որ նման հարցերը հեռախոսով չեն լուծում, միաժամանակ, հայտնել է, որ այդ հարցով հանդիպելու է իրենց ընդհանուր ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Որոշ ժամանակ անց Գևորգ Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանին, նրանք ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ հանդիպել են, որտեղ Էդուարդը գումարի պահանջը ներկայացրել է նրան։ Այդ մասին իրեն տեղեկացրել են ինչպես Էդուարդ Զաքարյանը, այնպես էլ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով Էդուարդի թույլտվությամբ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում հանդիպել է իրեն։ Գևորգը հայտնել է նաև, որ իր քրոջ նշանածի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմանավորվել է հանդիպել վարչության դիմաց` գումարը հայթայթելու և հարցին լուծում տալու համար։ Դրանից հետո, կրկին Էդուարդ Զաքարյանի թույլտվությամբ, անհրաժեշտ գումար հայթայթելու նպատակով իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է ընկերներին, պարբերաբար կապ է պաշտպանել Խաչատուր Մանուկյանի հետ, ով այդ ընթացքում ևս զբաղվում էր գումար հայթայթելով։ Խաչատուրն անգամ առաջարկել է հարցի լուծման համար դիմել ոստիկանության ծանոթ աշխատակցի, սակայն Էդուարդ Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, այլապես՝ կարող է գործն օրինական ընթացք ստանալ և առաջացնել ծանր հետևանքներ։ Խաչատուր Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար անհնար է հայթայթել, ինչի կապակցությամբ ինքը դիմել է Էդուարդ Զաքարյանին, խնդրել կաշառքի գումարի չափն իջեցնել, սակայն վերջինս չի համաձայնել՝ նշելով, որ դա իրենից կախված հարց չէ։ Անգամ զրույցներից մեկի ժամանակ Էդուարդին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են հայթայթել, խնդրել է բավարարվել դրանով, սակայն Էդուարդը կրկին չի համաձայնել։ Ժամը 18-ի սահմաններում Էդուարդ Զաքարյանն ու Գևորգ Գևորգյանն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազգային բյուրո, որտեղ համապատասխան աշխատակիցներն իրենից վերցրել են մազի և մեզի փորձանմուշներ։ Դրանից հետո Էդուարդ Զաքարյանն ու Գևորգ Գևորգյանը նույն ավտոմեքենայով իրեն տեղափոխել են մինչև «Արարատյան զանգված» կոչվող թաղամաս, որտեղ էլ իրեն «բաց են թողել»։ Ճանապարհին Էդուարդ Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ «ազատ արձակելու» դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը նրանց տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է, որ պահանջված գումարի չափը «նվազեցվել» է Գևորգ Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պահին օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանն Էդուարդին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է տալու, սակայն Էդուարդ Զաքարյանը պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը «զիջել են»` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պահանջելու, ինչպես նաև՝ դրա չափի մասին։ Դրանից հետո «Հինգ աստղ» անվանմամբ սրճարանում հանդիպել է Գևորգ Մարտիրոսյանի և Խաչատուր Մանուկյանի հետ, որտեղ վերջիններից տեղեկացել է, որ պահանջվող գումարից նրանք կարողացել են հայթայթել ընդամենը 300.000 դրամ, որոշել են դրանից ավելի գումար չտալ ոստիկաններին։ Ավելի ուշ, Խաչատուր Մանուկյանի հետ որոշել են կատարվածի` կաշառք պահանջելու մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին, դիմել են ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ հանցագործության մասին հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել կաշառքի միջնորդ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին ձեռնարկված օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում հանդիպել են Գևորգ Մարտիրոսյանին, նրան հայտնել, որ Էդուարդ Զաքարյանին կարող են տալ ընդամենը 400.000 դրամ` ոչ ավել։ Գևորգ Մարտիրոսյանն ի վերջո համաձայնության է եկել Էդուարդ Զաքարյանի հետ` 400.000 դրամի վերաբերյալ, ինչը վերջինս առաջարկել է թողնել Գևորգ Մարտիրոսյանի մոտ։ Պատրաստակամություն է հայտնել անձամբ հանդիպել Էդուարդին` գումարն առձեռն տալ նրան, սակայն Էդուարդը չի համաձայնել իրենից անձամբ վերցնել այն, այլ Գևորգ Մարտիրոսյանին առաջարկել է գումարը թողնել «Պեգաս» անվանմամբ բենզալցակայանում, մինչդեռ գումարը չեն հասցրել փոխանցել Էդուարդ Զաքարյանի մատնանշած վայր, քանի որ տվյալ վայրից բերման են ենթարկվել ոստիկանություն։ Վկա Խաչատուր Մանուկյանի, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ նշանածի եղբոր` Դավիթ Եդիգարյանի աշխատանքի վայրում` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան այցելելու նպատակով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11.30-ի սահմաններում, զանգահարել է նրան։ Վերջինս հայտնել է, որ դեպք է պատահել, առաջարկել է զանգահարել նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով կբացատրի, թե ինչ է պատահել։ Զանգահարել և Գևորգից տեղեկացել է, որ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով նույն օրը Դավիթը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Պայմանավորվել ու Գևորգի հետ հանդիպել են նույն վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Գևորգը հայտնել է, որ Դավիթին բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկը նրա մտերիմներից է, ով «գործը փակելու» համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրանքով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել նույն վարչության օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, ով հայտնել է, թե Դավիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ էլ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել։ Էդուարդը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում նրան տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող ճարել, Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպատակով առաջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդուարդը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, քանի որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրինական ընթացք, և Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զանգահարել է Դավիթի բջջային հեռախոսահամարին, ում նույնպես առաջարկել է դիմել ծանոթ ոստիկանի օգնությանը, սակայն Դավիթն առարկել է` հիմնվելով Էդուարդ Զաքարյանի՝ գործը բարդանալու վերաբերյալ նախազգուշացմանը։ Անհրաժեշտ գումար փնտրելու նպատակով զանգահարել ու Գևորգի հետ 3-րդ մասի թաղամասում հանդիպել է իր ու Դավիթի ընդհանուր ծանոթ Արմեն Դարբինյանին, նրան պատմել եղելությունը։ Արմենը, զարմանալով պահանջվող կաշառքի չափից, խորհուրդ է տվել դիմել ծանոթների` հարցը լուծելու համար։ Կրկին զանգահարել է Դավիթին` ծանոթ ոստիկանի դիմելու համար նրա համաձայնություն ստանալու համար, սակայն Դավիթը պնդել է, որ նման քայլի չդիմեն` վախենալով Էդուարդ Զաքարյանի խոսքերից։ Քանի որ Արմենը գումար չի ունեցել, հեռախոսով գումար է խնդրել ընկերոջից, ինքն ու Գևորգը Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» կազինոյի մոտ հանդիպել են Արմենի ընկերոջը` Գուրգեն Սարգսյանին, ով իրենց տվել է 200.000 դրամ, սակայն նրան չեն հայտնել, թե ինչ նպատակով են վերցնում գումարը։ Այդ ողջ ընթացքում, քանի որ բավականին ժամանակ էր անցել, էդուարդ Զաքարյանը պարբերաբար զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանի հեռախոսահամարին, հետաքրքրվել, թե պահանջված գումարն ինչ եղավ, ինչու են ուշանում։ Ժամը 17-ի սահմաններում Էդուարդը կրկին զանգահարել է Գևորգի հեռախոսահամարին, հայտնել, որ Դավիթին պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, որից հետո բաց կթողնեն։ Դրանից հետո մեկնել է Արտաշատ, հանդիպել Դավիթի գործընկեր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանին, ում պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի և ոստիկանների կողմից պահանջված կաշառքի մասին, Լիլիթն իրեն տվել է 50.000 դրամ։ Վերադառնալով Երևան «Հինգ Աստղ» անվանմամբ սրճարանում հանդիպել է Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի հետ։ Վերջինս պատմել է, որ օպերլիազորներ Էդուարդ Զաքարյանը և Գևորգ Գևորգյանը նրան ազատ են արձակել պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկանալով, որ շորթման զոհ են դառնում, Դավիթի հետ ներկայացել են ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ Դավիթը հանցագործության մասին համապատասխան հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Նույն օրն արդեն ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակում վերադարձել են «Հինգ Աստղ» սրճարան, որտեղ Գևորգին խնդրել են զանգահարել Էդուարդին ու հայտնել, որ 400.000 դրամից ավել գումար չեն կարող տալ, Գևորգը կատարել է նրանց խնդրանքը, ինչին Էդուարդ Զաքարյանը համաձայնել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 15-ի սահմաններում, «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում Դավիթի հետ հանդիպել են Գևորգ Մարտիրոսյանին, նրան հայտնել, որ խոստացված 400.000 դրամն իրենց մոտ է։ Գևորգը զանգահարել ու այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Զաքարյանին, ով առաջարկել է գումարը թողնել Գևորգի մոտ։ Գևորգը չի համաձայնել գումարը վերցնել, իսկ իրենք առաջարկել են այն անձամբ տալ Էդուարդ Զաքարյանին։ Գևորգը կրկին զանգահարել է Էդուարդին, սակայն վերջինս հրաժարվել է իրենցից անձամբ գումար վերցնել, առաջարկել է գումարը թողնել «Պեգաս» կոչվող բենզալցակայանում։ Դրանից հետո դուրս են եկել ատամնաբուժարանից, որտեղ Գևորգ Մարտիրոսյանը ծանոթների` Կարեն Ղազանչյանի և Աշոտ Հովհաննիսյանի հետ քննարկել է, թե գումարն ով պետք է տանի Էդուարդի մատնանշած բենզալցակայան, սակայն դա չի կատարվել, քանի որ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները, Գևորգին, Աշոտին և Կարենին բերման են ենթարկել ոստիկանություն ( այն Դատարանում ամբողջությամբ հրապարակվել և հետազոտվել է)։ Վկա Աշոտ Հարությունյանի, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքներով` այն մասին, որ անձնական ֆինանսական հարցերի շուրջ այլ անձանց հետ հանդիպելու և դրանք լուծելու համար 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին հանդիպել է մանկության ընկերոջ` Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատանքի վայրի` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմաց, խնդրել միասին գնալ այդ հանդիպմանը։ Վերջինս հրաժարվել է միանալ իրեն` պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմբերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները` իրենց ընդհանուր ծանոթ Էդուարդ Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամնաբուժարանից ոստիկանություն են բերման ենթարկել նրա գործընկերոջը` Դավիթ Եդիգարյանին։ Գևորգը հայտնել է, որ նրա միջնորդությամբ Էդուարդը խոստացել էր «փակել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետագայում նրանք սակարկել ու պայմանավորվել էին Էդուարդին տալ 400.000 դրամ։ Իր հետ հանդիպման չգնալու հանգամանքը Գևորգը պատճառաբանել է նրանով, որ սպասում է Դավիթ Եդիգարյանին, ով պահանջված գումարը պետք է բերի ատամնաբուժարան, և փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Պայմանավորվել ու հանդիպման է գնացել իր մյուս ընկերոջ` Կարեն Ղազանչյանի հետ, այնուհետև միասին վերադարձել են ատամնաբուժարան, որտեղ հանդիպել են Դավիթ Եդիգարյանին և Խաչատուր Մանուկյանին։ Վերջիններս Գևորգ Մարտիրոսյանի հետ դուրս են եկել, իսկ Կարենն իրեն հարցրել է, թե ինչով է ավարտվել Դավիթի հետ կապված «պատմությունը», հայտնել է, որ Գևորգի միջոցով Էդուարդի հետ համաձայնության են եկել Դավիթին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար Էդուարդին տալ 400.000 դրամ կաշառք։ Քիչ անց Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են ատամնաբուժարան, իսկ ինքն ու Կարենը Գևորգի հրավերով դուրս են եկել այնտեղից։ Ատամնաբուժարանի դիմաց Գևորգն իրեն խնդրել է հեռախոսով պայմանավորվել Էդուարդի հետ ու Դավիթի հետ կաշառքի գումարը տանել նրան։ Գևորգի բջջային հեռախոսահամարով խոսել է Էդուարդի հետ, վերջինիս առաջարկով պայմանավորվել են գումարը տանել և թողնել քիչ հեռու գտնվող «Պեգաս» անվանմամբ բենզալցակայանում։ Քանի որ իր ավտոմեքենան սարքին չի եղել, առաջարկել է գումարը բենզալցակայան տանել Կարենի ավտոմեքենայով, սակայն վերջինս հրաժարվել է` պատճառաբանելով, որ գործ չունի։ Քննարկել են, թե ինչ միջոցով գումարը տանեն Էդուարդ Զաքարյանի մատնանշած վայր, սակայն այն այդպես էլ չեն տարել, քանի որ խոսակցության ընթացքում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոստիկանություն ներքին անվտանգության վարչություն։ Վկա Կարեն Ղազանչյանի ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել են «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարան` համակուրսեցիների հետ հանդիպման։ Ճանապարհին իր 094-313040 հեռախոսահամարին է զանգահարել վաղեմի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ում հետ պայմանավորվել և հանդիպել են նույն սրճարանում։ Վերջինս պատմել է, որ նույն օրը ատամնաբուժարանից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները, իրենց ընդհանուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդուարդ Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության նույն վարչություն են բերման ենթարկել նրա գործընկեր, ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին, ում քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդուարդը նրա միջնորդությամբ պահանջել էր 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այն սակարկել և պայմանավորվել էին Էդուարդին տալ 600.000 դրամ։ Գումարի իջեցումը կատարվել էր Գևորգ Մարտիրոսյանի միջամտության արդյունքում։ Որոշ ժամանակ անց սրճարան են եկել Դավիթ Եդիգարյանն ու Խաչատուր Մանուկյանը, իսկ ինքն ընկերոջ հետ հեռացել է։ Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15-ի սահմաններում, իրեն զանգահարել է ընկերը` Աշոտ Հարությունյանը, ում հետ հանդիպել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմաց։ Աշոտի խնդրանքով՝ վերջինիս անձնական ֆինանսական հարցերի կապակցությամբ միասին հանդիպել են ինչ-որ անձանց, այնուհետև վերադարձել նույն ատամնաբուժարան։ Մտնելով ներս՝ նկատել է Գևորգ Մարտիրոսյանին, Դավիթ Եդիգարյանին և Խաչատուր Մանուկյանին, ովքեր այդ պահին դուրս են եկել սենյակից։ Աշոտից հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դավիթ Եդիգարյանի հետ կատարված «պատմությունը», Աշոտը հայտնել է, որ Գևորգի միջնորդությամբ Էդուարդ Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են վերջինիս տալ 400.000 դրամ կաշառք` Դավիթին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար։ Քիչ անց Գևորգը, Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են սենյակ, ինքն ու Աշոտը Գևորգի առաջարկով դուրս են եկել ատամնաբուժարանից։ Դրսում Գևորգը բջջային հեռախոսահամարով զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանին, հեռախոսը փոխանցել է Աշոտին՝ խնդրելով պայմանավորվել Էդուարդի հետ և պահանջված գումարը փոխանցել նրա մատնանշած վայր։ Աշոտը Գևորգի հեռախոսահամարով խոսել է Էդուարդի հետ, պայմանավորվել են, որ Աշոտն այդ գումարը տանի և թողնի «Պեգաս» անվանմամբ բենզալցակայանում։ Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Աշոտը հայտնել է, որ նրա ավտոմեքենան սարքին չէ, Գևորգն առաջարկել է գումարն իր ավտոմեքենայով տանել, ինքը, տեղյակ լինելով արարքի հակաօրինականության մասին, հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց։ Ցանկացել է հեռանալ, սակայն ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել իրենց։ Վկա Արման Մացակյանի ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին զբաղվել է իր աշխատանքային պարտականությունների կատարմամբ։ Տեղյակ չի եղել, թե նշված օրը բաժանմունքի գործընկերները կոնկրետ ինչ աշխատանքով են զբաղված եղել, ժամը 15-ի սահմաններում բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանը հանձնարարել է Դավիթ Եդիգարյանի վերաբերյալ նախապատրաստել նյութեր։ Տեղյակ չի եղել, թե Դավիթ Եդիգարյանին երբ են բերման ենթարկել, հանձնարարված ժամով կազմել է բերման ենթարկելու արձանագրությունը, այնուհետև լրացրել է անձնական խուզարկության արձանագրությունը, նշված 2 արձանագրություններին մասնակից է եղել օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, ով ստորագրել է համապատասխան արձանագրությունները, որից հետո Դավիթ Եդիգարյանից վերցրել է բացատրություն, որոշումներ է գրել դատաքիմիական փորձաքննության և նմուշներ ստանալու մասին, ինչպես նաև կազմել է արձանագրություն փորձանմուշ ստանալու մասին, այդ ամբողջ փաթեթն հանձնել է օպերլիազորներ Գևորգ Գևորգյանին և Էդուարդ Զաքարյանին, վերջիններս էլ իրենց ավտոմեքենայով Դավիթ Եդիգարյանին տեղափոխել են փորձաքննությունների ազգային բյուրո։ Վկա Վահան Հակոբյանի ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքում որպես ավագ օպերլիազոր։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ առավոտյան ժամը 10-ից 11-ն ընկած ժամանակահատվածում, բաժանմունքի օպերլիազորներ Էդուարդ Զաքարյանի և Գևորգ Գևորգյանի հետ, Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբուժարանից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարարությամբ բերման են ենթարկել ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով։ Հետագայում զբաղվել է իր գործերով և տեղեկություն չունի Դավիթ Եդիգարյանի մասին։ Խաչատուր Մանուկյանի կողմից կաշառքի գումար հայթայթելու հանգամանքը նախաքննական մարմինն հաստատված է համարել նաև վկաներ Արմեն Դարբինյանի, Գուրգեն Սարգսյանի և Լիլիթ Գրիգորյանի ցուցմունքներով. Այսպես, վկա Արմեն Դարբինյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 14-ի սահմաններում իր 098-264646 հեռախոսահամարով զրույց է ունեցել Դավիթ Եդիգարյանի հետ ու վերջինիս խնդրանքով հանդիպել է Խաչատուր Մանուկյանին և Գևորգ Մարտիրոսյանին, ովքեր հայտնել են, որ Դավիթ Եդիգարյանին թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Նրան պատասխանատվության չենթարկելու համար ոստիկանության աշխատակիցները, որպես կաշառք բավականին մեծ գումար են պահանջում, թե կոնկրետ որքան՝ չի հիշում, զանգահարել է ընկերոջը՝ Գուրգեն Սարգսյանին, ով աշխատում է Աշտարակի ձորում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատանը, Խաչատուր Մանուկյանին և Գևորգ Մարտիրոսյանին ուղարկել է նշված խաղատուն, որտեղ Գուրգեն Սարգսյանից վերցրել են նրա մոտ եղած իր 200.000 ՀՀ դրամ գումարը։ Վկա Գուրգեն Սարգսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին գտնվել է աշխատավայրում՝ Աշտարակի ձորի «Գոլդեն Փալաս» խաղատանը, երբ իր 055-090523 հեռախոսահամարին զանգահարել է ընկեր Արմեն Դարբինյանը, հետաքրքրվել, թե արդյոք ինքը կարող է վերադարձնել 200.000 ՀՀ դրամ պարտքը, դրական պատասխան ստանալով` խնդրել է այդ գումարը փոխանցել քիչ հետո իրեն մոտեցող մի անձի, որը նա ժամը 17-ի սահմաններում կատարել է։ Երեկոյան հանդիպել է Արմենին, ով պատմել է, որ ընկերոջը տարել էին ոստիկանություն, և նրան ազատ արձակելու համար գումար էր հարկավոր։ Վկա Լիլիթ Գրիգորյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11-ի սահմաններում, ատամնաբուժարան են եկել ոստիկանության երեք աշխատակիցներ, որոնց բակում դիմավորել է բժիշկ Գևորգ Մարտիրոսյանը։ Ներս մտնելով՝ նրանք հարցրել են նույն կլինիկայի մյուս բժիշկ Դավիթ Եդիգարյանին։ Վերջինս մոտեցել է նրանց, և առանձին զրուցելուց հետո ոստիկանները նրան տարել են։ Գևորգից տեղեկացել է, որ Դավիթին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Տեղեկացել է նաև, որ ոստիկաններից մեկը, ում անունը «Էդուլ» է, Դավիթի ընկերն է, և տեղյակ է պահելու Դավիթին տանելու պատճառների մասին։ Դրանից մոտ կես ժամ անց Գևորգը դուրս է եկել ատամնաբուժարանից` հայտնելով, որ իր ծանոթ ոստիկանը Դավիթի հարցով նրան կանչում է ոստիկանություն։ Ժամը 17-ի սահմաններում իր բջջային 055-799500 հեռախոսահամարին է զանգահարել Դավիթի ընկերներից Խաչատուրը, ով, իր տեղը ճշտելով, շտապ հանդիպում է խնդրել։ Ժամը 20-ի սահմաններում Խաչատուրը գնացել է Արտաշատ քաղաք, հանդիպել է, խնդրել պարտքով գումար տալ՝ ոստիկանությունում Դավիթի գործերի համար։ 30.000 դրամը հայրիկից է վերցրել, իսկ 20.000 իր մոտից դնելով՝ լրացրել և Խաչատուրին տվել է ընդհանուր՝ 50.000 դրամ։ Հաջորդ օրը՝ ժամը 16-ի սահմաններում, կլինիկա են եկել Դավիթը և Խաչատուրը, ովքեր առանձին զրուցել են Գևորգի հետ։ Նրանց պահվածքից և հեռախոսով անընդմեջ խոսելուց զգացել է, որ խառնված են։ Որոշ ժամանակ անց ատամնաբուժարան են մտել ոստիկանության աշխատակիցներ, ովքեր Դավիթին, Գևորգին և Խաչատուրին տարել են ոստիկանության բաժին։ Հետագայում, հեռուստալուրերից տեղեկացել է, որ ոստիկանության աշխատակիցները Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու համար 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք են պահանջել։ Ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին, Վաղինակ Վարդանյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Գևորգ Մարտիրոսյանին առաջադրված մեղադրանքները նախաքննական մարմինն հիմնավորված է համարել նաև` Որպես ապացույց ճանաչած` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու վերաբերյալ ձայնագրությունների (լազերային սկավառակի) առկայությամբ և դրա զննության արձանագրությամբ, համաձայն որոնց ` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին Խաչատուր Մանուկյանի, Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի միջև «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում և բակում տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում վերջիններս քննարկել են, թե ինչ եղանակով պետք է գումարը փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Սկզբում առաջարկել են փոխանցել Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Զրույցի ընթացքում Գևորգ Մարտիրոսյանը մի քանի անգամ հեռախոսազանգեր է կատարել Էդուարդ Զաքարյանին, իսկ մեկ անգամ հեռախոսը փոխանցել է Դավիթ Եդիգարյանին։ Հերթական հեռախոսազրույցներից մեկի ժամանակ Գևորգ Մարտիրոսյանը վստահեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, և անհանգստանալու ոչինչ չկա, որից հետո Դավիթ Եդիգարյանին ու Խաչատուր Մանուկյանին հայտնել է, որ Էդ.Զաքարյանը հրաժարվում է գումարն անձամբ վերցնել, առաջարկել է այն թողնել բենզալցակայանում։ Դուրս են եկել կլինիկալից, քիչ անց նրանց են մոտեցել նաև Աշոտ Հարությունյանն ու Կարեն Ղազանչյանը։ Գևորգ Մարտիրոսյանը շարունակել է զրուցել հեռախոսով, հետո հեռախոսը փոխանցել է Աշոտ Հարությունյանին։ Որպես ապացույց ճանաչած` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու վերաբերյալ կատարված գաղտնալսումների (լազերային սկավառակի) առկայությամբ և դրա զննման արձանագրությամբ, համաձայն որոնց` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։08-ին, Դավիթ Եդիգարյանն իր շահագործած 093-020178 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանի շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը (բառացի). Դ.Եդիգարյան. «Ախպե՛ր, խոսացի՞ր»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, ասում ա, վեկալեք, էկեք-տեսեք իրար, հաստատ փողը կա, զանգեք ինձի»։ Դ.Եդիգարյան. «Այսի՞նքն, գամ քեզի տենա՞մ։ Հա՛, լա՛վ, ախպե՛րս։ Հեսա մի հատ տենամ՝ ինչ ենք անում, զանգեմ քեզ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, արեք, ախպե՛ր, իրար հետ կտանենք, դուք ձեր ձեռով կտաք, կպրծնեք, էլի, էդ փողից։ Հորս արև, ես չեմ ուզում ոչ մի բանի մեջ խառնվեմ»։ Դ.Եդիգարյան. «Լավ»։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։58-ին, Գևորգ Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել են հետևյալ հեռախոսազրույցը (բառացի). Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, հլը մի վայրկյան, ախպե՛ր, եկել ա էդ մարդը փողով, էդ չորս մանեթը ձեռն ա»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, հա՛, վոբշմ, պահի մոտդ ես քեզ կասեմ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ, լսի, ինչ ա ասում, ասում ա, ես ուզում եմ մի հատ իրան տենամ, իրան երկու հատ հարց ունեմ ես տալու, կարող ա՞ էդքանից հետո ինձ էլի անհանգստացնող լինի»։ Է.Զաքարյան. «Ասա, ինքն ասել ա հարույր տոկոսով չէ։ Դու էդի վեկալ պահի քո մոտ, ես իրիկունը կզանգեմ քեզ, կտենամ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Է.Զաքարյան. «Եղա՛վ, ասա ինքը քեզ ասում ա հարյուր տոկոսով չէ, արխային եղի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Տամ հեռախոսով իրան ասա, թող խիղճը հանգիստ լինի»։ Է.Զաքարյան. «Տու՛ր»։ Գևորգ Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Դավիթ Եդիգարյանին. Է.Զաքարյան. «Դավի՛թ, ապե՛, ես շատ բան չանեմ, դու լրիվ արխային եղի, եթե հանկարծ մի բան կլինի, ես, իմացի, կամ, դու արխային, հաստատ չի լինի ոչ մի բան»։ Դ.Եդիգարյան. «Ի՞նչ ա արվում, ի՞նչ չի արվում»։ Է.Զաքարյան. «Դե, ես Գևորին ասեցի, ախպե՛րս, դուք ըտենց արեք, մենք կտենանք իրար էս քանի օրը, կխոսանք»։ Դ.Եդիգարյան. «Ե՞րբ կարաս դու մոտավոր էսօր ինձ տենաս»։ Է.Զաքարյան. «Ապե՛ր, էսօր կարող ա չգիտեմ, ախպեր ջան, չեմ կարա ասեմ, էդ բան արա, Գևորը քեզ կասի, բայց լրիվ նորմալ ա, դու էդի թող Գևորի մոտ, բան կանեմ հետո»։ Դ.Եդիգարյան- Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Դրանից անմիջապես հետո` ժամը 16։03-ին, Էդուարդ Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի շահագործած 077-704070 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը (բառացի. Է.Զաքարյան. «Գև՛, բա ի՞նչ կա, ի՞նչ եք անում»։ Գ.Գևորգյան. «Նստած ենք, հլը, ախպե՛ր, սպասում ենք»։ Է.Զաքարյան. «Էն տղեքին թողի՞ն»։ Գ.Գևորգյան. «Չէ՛»։ Է.Զաքարյան. «Արա՛, լավ, ասա, հո դուք աննորմալ չե՞ք»։ Է.Զաքարյան. «Էն մոմենտն եղավ, դե, Վաղոն ըտեղ չի՞»։ Գ.Գևորգյան. «Ո՞րն եղավ»։ Է.Զաքարյան. «Է՛ն»։ Գ.Գևորգյան. «Ըլա՞վ»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, թողել եմ Գևորիկի մոտ»։ Գ.Գևորգյան. «Ինչքա՞ն»։ Է.Զաքարյան. «Էտի, Չորս, որ ասում էի»։ Գ.Գևորգյան. «Բա՛, չասիր, այ, ք.... տունդ»։ Է.Զաքարյան. «Չորս հատ, էլի, ախպե՛րս, կանֆետից»։ Գ.Գևորգյան. «Հա, բա, չասի՞ր, որ չորս հատ չէր, այ..»։ Է.Զաքարյան. «Դե էլ ի՞նչ ասեմ, պրծնեմ էսքանից հետո, ախպե՛ր, իրանց մերն էլ.....»։ Գ.Գևորգյան. «Դե էդ էլ վեկալ։ Հա՛, պիտի զանգես, ասե՛ս, ճի՛շտ ա»։ Է.Զաքարյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, լավ»։ Գ.Գևորգյան. «Լավ, հեսա էկավ Վարդանյանը։ Դո՞ւ ես զանգում իրան»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛»։ Այնուհետև` ժամը 16։07-ին, Էդուարդ Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է ղեկավարի` Վաղինակ Վարդանյանի շահագործած 094-939399 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը (բառացի). Վ.Վարդանյան. «Հա՛, Էդո՛»։ Է.Զաքարյան. «Վարդանյան, վերցրեցի էդ թուղթը, ասեց 5-6-ին կգաս, կվերցնես»։ Վ.Վարդանյան. «Դե՛ վսյո, մի հատ տես՝ ինչ ես անում, հինգն անց կեսի կողմերը գնա, վերցրու»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, էն մոմենտն էլ էղավ, Վարդանյա՛ն, էդ էր, որ ասում էի»։ Վ.Վարդանյան. «Ո՞րը»։ Է.Զաքարյան. «Էն չորս հատինը, չորրորդ մասիվ»։ Վ.Վարդանյան. «Էդքա՞ն էղավ»։ Է.Զաքարյան. «Էտ էլ որ էղավ, Վարդանյա՛ն, իմ արև, պատկերացրու, թե իրոք ես բան չեմ»։ Վ.Վարդանյան. «Լա՛վ, վեկալե՞լ ես»։ Է.Զաքարյան. «Չէ՛, մոտն ա հլը էն Գևորիկի։ Վ.Վարդանյան. «Հլը սպասի, կասեմ, մի րոպե, կասեմ»։ Նշված օրը` ժամը 16.34-ին, Էդուարդ Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը (բառացի). Է.Զաքարյան. «Ապե՛ր, տար թող կալոնկեն»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ու՞մ մոտ»։ Է.Զաքարյան. «Աշխատողի` Աբոյի կամ Էդոյի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Է.Զաքարյան. «Նորմալ ա, չէ՞, Գևոր»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Բան չկա, սաղ նորմալ ա»։ Է.Զաքարյան. «Արխային լինե՞մ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Պրինցիպի, ես արխային եմ»։ Է.Զաքարյան. «Էթե դու արխային ես, տա՛ր, թո՛ղ կալոնկեն»։ Դրանից հետո` ժամը 16։42-ին, Գևորգ Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը(բառացի). Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛ր, ասում ա, ես ոչ մեկի փող չեմ տալիս։ Ես կտենամ իրան կտամ, ես էլ իրա հետ մի հատ կխոսամ, որ սիրտս հանգիստ էթամ տուն»։ Է.Զաքարյան. «Հաաա, է՞դ տիպի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛»։ Է.Զաքարյան. «Ասա, ուրեմն, ապե՛, կ...... կերաք, չկա, վոբշեմ, չի լինում էդ բանը»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Տենց էլ ասե՞մ»։ Է.Զաքարյան. «Էթե քեզ չի ուզում տա, ասա՛, ինքը, մոռացի, քեզնից տենց դվիժենի անի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ապե ՛ր»։ Է.Զաքարյան. «Էղավ, ես, ասա ինքը քեզ ասել ա՝ որը ոնց»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Է.Զաքարյան. «Ջոգի՞ր։ Ասա՛, ինքը քեզ ասել ա, ասա, եթե տենց չես անում, ուրեմն գնա, վաբշե, քո հերն էլ անիծած։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Քիչ անց` ժամը 16.47-ին, Գևորգ Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից կրկին զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը(բառացի). Է.Զաքարյան. «Ալո՛»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, մի վայրկյան»։ Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Աշոտ Հարությունյանին. Ա.Հարությունյան. «Է՞դ»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛»։ Ա.Հարությունյան. «Բարլուս, ախպե՛րս»։ Է.Զաքարյան. «Բար լո՞ւս...» Ա.Հարությունյան. «Ո՞նց ես։ Փու՛չն ա»։ Է.Զաքարյան. «Հաա՜ա, ապե՛ր»։ Ա.Հարությունյան. «Ախպե՛ր, ստեղ Գևը գործ ա անում, ինչ, ասում ա, էս տղու հետ, ասումա, տանեմ, թողեմ ըտեղ։ Ո՞ւմ պտի տանք»։ Է.Զաքարյան. «Բանին, ապե՛ր, տար տուր»։ Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես տանեմ ձեր տուն կամ խանութ»։ Է.Զաքարյան. «Չէ՛, չէ՛, չէ՛... Տար տուր կալոնկեն, ապե՛ր»։ Ա.Հարությունյան. «Ով ուզում լինի՞ աշխատողներից»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛։ Էդոն կամ Աբոն պտի ըլնի, է՛լի»։ Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես ընդուց զանգեմ, տամ, դու ասա»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, ախպե՛ր, էլ զանգել պետք չի կամ զանգի, ախպե՛ր, թող ընդեղ, զանգի ինձ, Փու՛չ ջան։ Ի՞նչ կա, նորմա՞լ ա սաղ»։ Ա.Հարությունյան. «Խառը, է՛լի, ցավդ տանեմ, ձեռի հետ»։ Է.Զաքարյան. «Ո՞ւր ես, արա, չկաս, դամբու՛լ, կո՞րել ես»։ Ա.Հարությունյան. «Արա՛, ախպե՛րս, բեսամթ խառը, եսիմ, տենանք, ինչ կլինի»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, ցա՛վդ տանեմ, դե՛, բռա՛տ, էտի շուտ հիմա կթողես, չէ՞, ապեր»։ Ա.Հարությունյան. «Ապե՛, մի 2-3 րոպեից դու կարաս զանգես։ Մի քանի րոպեից կզանգեմ»։ Է.Զաքարյան. «Է՞դ համարին»։ Ա.Հարությունյան. «Հա՛, հեսա Գևի համարով կիջնեմ, հետ կգամ»։ Է.Զաքարյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Ա.Հարությունյան. «Հա՛, ախպե՛րս»։ Այնուհետև` ժամը 16.49-ին, Գևորգ Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ հեռախոսազրույցը (բառացի). Է.Զաքարյան. «Ալո՛»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, Է՛դ, դո՞ւ ես»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Գևն ա»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, Գև ջան»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել»։ Է.Զաքարյան. «Ինչա՞»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել։ Վրեն էլ բան կա, ոնց որ ժուչոկ-մուչոկի վարյանտ։ Որովհետև մի բան խոսալուց աչք-մաչքով ա անում։ Ասի տանում ենք սենց, էս ինչ տեղը թողվի էդ փողը»։ Է.Զաքարյան. «Հա՛, մի՛ տար, ապե՛ր, հետ տուր իրան»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, ախպե՛ր»։ Որպես ապացույց ճանաչված` հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալների (լազերային սկավառակների) առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությամբ, համաձայն որոնց` Խաչատուր Մանուկյանի 093-020178 և 055-080587 հեռախոսահամարներից Արմեն Դարբինյանի 098-264646 և Լիլիթ Գրիգորյանի 055-799500 հեռախոսահամարներին 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ընդհանուր առմամբ կատարվել է 27 հեռախոսազանգ և ուղարկվել կարճ հաղորդագրություն, որոնք բաժանորդի գտնվելու վայրով (տեղանշման տվյալներով) և զանգերի կատարման ժամանակագրությամբ, ըստ նախաքննական մարմնի, հաստատում են գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը, մասնավորապես` Դավիթ Եդիգարյանի խնդրով կաշառքի գումարը հայթայթելու նպատակով Լիլիթ Գրիգորյանին ու Արմեն Դարբինյանին զանգահարելու, հանդիպելու և պարտքով գումարներ խնդրելու վերաբերյալ։ Գևորգ Մարտիրոսյանին պատկանող 098-880784 հեռախոսահամարից` Երևանի Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տարածքից (որը սպասարկում է նաև ատամնաբուժարանին հարակից տարածքը), 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15։59-ին, 1։44 րոպե տևողությամբ հեռախոսազանգ է կատարվել Էդուարդ Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին։ Նշված հեռախոսազանգն իր ժամանակագրությամբ, տևողությամբ և կատարման վայրի տեղակայմամբ, ըստ նախաքննական մարմնի, հաստատում է Գևորգ Մարտիրոսյանի, Դավիթ Եդիգարյանի, Խաչատուր Մանուկյանի, Աշոտ Հարությունյանի և Կարեն Ղազանչյանի ցուցմունքները, մասնավորապես` այն, որ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմացից Գևորգ Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդուարդ Զաքարյանին և հայտնել, որ որպես կաշառք պահանջած 400.000 դրամը Դավիթ Եդիգարյանն ու Խաչատուր Մանուկյանը բերել են ատամնաբուժարան` փորձելով ճշտել, թե գումարն ինչպես փոխանցեն Զաքարյանին։ Գևորգ Մարտիրոսյանի հետ ունեցած հիշյալ հեռախոսազանգից անմիջապես հետո Էդուարդ Զաքարյանն իր 094-000607 հեռախոսահամարից կատարել է երկու միմյանց հաջորդող հեռախոսազանգեր, մասնավորապես` ժամը 16։03-ին զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի 077-704070 հեռախոսահամարին, ում հետ ունեցել է 0։57 րոպե տևողությամբ խոսակցություն, այնուհետև` ժամը 16։07-ին, զանգահարել ու 0։32 րոպե տևողությամբ հեռախոսազրույց է ունեցել նույն բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հետ։ Նշված հեռախոսազանգերով նախաքննական մարմինն հաստատված է համարել կաշառք պահանջելու շուրջ Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի նախնական համաձայնության փաստը։ Վերոնշյալ վերծանումների լրացուցիչ հետազոտությամբ (Դատարանում) պարզվեց նաև, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։25-ին Խ.Մանուկյանն իր 055-080587 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանի 098-880784 հեռախոսահամարին, հաղորդակցվել 51 վայրկյան տևողությամբ, որի ժամանակ Խ.Մանուկյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Կոտայքի մարզում տեղադրված ալեհավաքով (առաջին զանգ)։ Երևանի Կորյունի 2 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով նույն օրը Խ.Մանուկյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է ժամը 14.28-ին, որի ժամանակ վերջինս զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանի 098-880784 հեռախոսահամարին։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Խաչատուր Մանուկյանը գործով վկա Լիլիթ Գրիգորյանին առաջին անգամ զանգահարել է ժամը 15.17-ին` գտնելով «Օպերայի» տարածքում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տարածքում, հաղորդակցվել է 62 վայրկյան տևողությամբ։ Նույն վայրում գտնվելու ընթացքում Խ.Մանուկյանը ժամը 15.28-ին և ժամը 15.30-ին Լիլիթ Գրիգորյանից ստացել է պատասխան հեռախոսազանգեր, որոնք տևել են համապատասխանաբար` 19 և 46 վայրկյան։ Ժամը 18.49-ին Լ.Գրիգորյանի նշված հեռախոսահամարից հերթական զանգը ստանալիս Խ.Մանուկյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Արարատի մարզի Մրգավան գյուղում, իսկ ժամը 18.59-ին` Արմավիրի մարզի Արտաշատ քաղաքում։ Գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` առավոտյան 08.26-ին շահագործվել է Մարգարյան 29/1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով (բնակության վայրի) և ոչ թե Երևան քաղաքի վարչության ալեհավաքներով, ընդ որում` նախորդ օրը ժամը 22.40-ին այն ևս շահագործվել էր Մարգարյան 29/1 հասցեում, ինչից կարելի է եզրակացնել, որ Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վայր` ատամնաբուժարան, նա ժամանել է տնից և ոչ թե աշխատավայրից, այն էլ` Վ.Վարդանյանի հրավիրած օպերատիվ խորհրդակցության մասնակցելուց հետո։ Նույն օրը` ժամը 11.27-ից սկսած մինչև 11.54-ն ընկած ժամանակահատվածում Էդ.Զաքարյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է արդեն Երևանի Ֆուչիկի 27, այսինքն` ատամնաբուժարանի հարակից տարածքը սպասարկող ալեհավաքով։ Ժամը 12.18-ին Էդ.Զաքարյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Թումանյան 54 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով։ Ժամը 12.33-ից մինչև ժամը 17.13-ն ընկած ժամանակահատվածում Էդ.Զաքարյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևան քաղաքի վարչության և հարակից տարածքում տեղադրված Երևանի Խանջյան 51ա, Ալեք Մանուկյան 1 ալեհավաքներով, ինչով հերքվում է նրա պնդումներն առ այն, որ վարչության շենքի մոտ Գ.Մարտիրոսյանի և Խ.Մանուկյանի հետ հանդիպումից հետո նա մի քանի ժամ բացակայել է աշխատավայրից։ Գործով ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանի շահագործած 077-704070 հեռախոսահամարը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի առավոտյան` Երևան քաղաքի վարչության տարածքում տեղակայված որևէ ալեհավաքով ևս չի սպասարկել, այսինքն` վերջինս առավոտյան աշխատանքի վայրում չի եղել, բնականաբար` օպերատիվ խորհրդակցության մասնակցել չէր կարող։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10.13-ից մինչև 10.58-ն ընկած ժամանակահատվածում, այն սպասարկվել է Երևանի Մարգարյան 29/1 հասցեում (Էդ.Զաքարյանի բնակության վայրի), ժամը 11.33-ից մինչև ժամը 11.44-ն ընկած ժամանակահատվածում` Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարանին կից տարածք), ժամը 13.33-ից մինչև ժամը 15.17-ը, ժամը 20.22-ից մինչև ժամը 20.59-ը` Երևան քաղաքի վարչության Խանջյան 51ա և Ալեք Մանուկյան 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով։ Գործով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի շահագործած 094-939399 բջջային հեռախոսահամարը 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 08.50-ին, սպասարկվել է Երևանի Չարենցի 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով, (եղել է աշխատավայրում), մինչև ժամը 20.48 սպասարկվել է Խանջյան 51ա, Մոսկովյան 11, Ալեք Մանուկյան 1, Չարենցի 1 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքներով, որոնք սպասարկում են Երևան քաղաքի վարչության շենքը և հարակից տարածքը։ Զանգերը կատարվել են ժամը 08.50-ին` 0.31 րոպե տևողությամբ, ժամը 09.21-ին` 0.21 րոպե տևողությամբ, ժամը 09.57-ին` 0.18 րոպե տևողությամբ, ժամը 09.58-ին` 0.11 րոպե տևողությամբ, ժամը 10.33-ին` 0.42 րոպե տևողությամբ, ժամը 10.34-ին` 1.15 րոպե տևողությամբ, ժամը 10.38-ին` 0.19 րոպե տևողությամբ, ժամը 10.54-ին` 0.12 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.21-ին` 0.45 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.37-ին` 1.25 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.40-ին` 0.35 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.47-ին` 0.36 րոպե տևողությամբ, ժամը 11.55-ին` 0.16 րոպե տևողությամբ, ժամը 12.00-ին` 0.22 րոպե տևողությամբ, ժամը 13.13-ին` 1.58 րոպե տևողությամբ, ժամը 13.46-ին` 1.24 րոպե տևողությամբ, ժամը 13.59-ին` 0.14 րոպե տևողությամբ, ժամը 14.15-ին` 1.31 րոպե տևողությամբ, ժամը 14.23-ին` 0.30 րոպե տևողությամբ, ժամը 14.29-ին` 0.41 րոպե տևողությամբ, ժամը 14.30-ին` 0.54 րոպե տևողությամբ, ժամը 15.08-ին` 2.47 րոպե տևողությամբ, ժամը 15.20-ին` 1.30 րոպե տևողությամբ, ժամը 15.32-ին` 0.11 րոպե տևողությամբ, ժամը 15.44-ին` 0.16 րոպե տևողությամբ, ժամը 16.21-ին` 1.46 րոպե տևողությամբ, ժամը 16.30-ին` 1.00 րոպե տևողությամբ, ժամը 16.32-ին` 1.35 րոպե տևողությամբ, ժամը 16.46-ին` 0.37 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.20-ին` 0.41 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.35-ին` 0.44 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.46-ին` 0.59 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.49-ին` 1.57 րոպե տևողությամբ, ժամը 17.52-ին` 0.15 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.03-ին` 1.38 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.35-ին` 1.41 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.37-ին` 1.06 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.41-ին` 9.33 րոպե տևողությամբ, ժամը 18.53-ին` 6.34 րոպե տևողությամբ, 19.00-ին` ժամը 1.14 րոպե տևողությամբ, ժամը 19.23-ին` 6.49 րոպե տևողությամբ, ժամը 20.21-ին` 7.42 րոպե տևողությամբ, ժամը 20.48-ին` 1.26 րոպե տևողությամբ, ժամը 22.00-ին` 0.38 րոպե տևողությամբ։ Վերոնշյալ բոլոր զանգերը սպասարկվել են գլխավորապես Երևանի Խանջյան 51ա, Ալեք Մանուկյան 1 ալեհավաքներով, ժամը 08.50-ին` ժամը 11.55-ին և ժամը 12.00-ին` Չարենցի 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով։ Վերոնշյալ վերլուծություններով Դատարանը փաստում է, որ գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու օրը` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարի շահագործման առավել մեծ դադարն եղել է ժամը 12.00-ից մինչև ժամը 13.13-ը, այսինքն` հնարավոր խորհրդակցությունը չէր կարող գերազանցել 1 ժամ 13 րոպեն։ Դրա մասին են վկայում նաև վերջինիս բջջային հեռախոսի տեղանշման տվյալները, համաձայն որի` այդ ժամանակահատվածում Վ.Վարդանյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Չարենցի 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաքով), մյուս հեռախոսազանգերի միջև դադարը չի գերազանցում մոտ 30 րոպեն։ Այսինքն` Վ.Վարդանյանի պատճառաբանությունն առ այն, թե իբր Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց` ժամը 12.00-ից մինչև ժամը 14.30-ը մասնակցել է ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ-ում տեղի ունեցած խորհրդակցությանը, բացակայել է աշխատավայրից` անհիմն է, տևողության առումով` արհեստականորեն երկարաձգված։ Դրա մասին են վկայում վերջինիս բջջային հեռախոսահամարից կատարված ոչ միայն մուտքային, այլ հատկապես ելքային զանգերի հաճախականությունը և տևողությունը։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11.27-ին, Վ.Վարդանյանը իր 094-939399 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին և հաղորդակցվել 0.23 րոպե տևողությամբ, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Ալեք Մանուկյան 1 (ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով (ատամնաբուժարան)։ Նույն ուղղությամբ և հեռախոսահամարների միջև հեռախոսազանգ է կատարվել նաև ժամը 11.51-ին, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Մոսկովյան 11, իսկ Էդ.Զաքարյանինը` դարձյալ Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարան) տեղակայված ալեհավաքներով։ Վ.Վարդանյանը տվյալ օրը` ժամը 17.52-ին, դարձյալ զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, որի ժամանակ նրա հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Ալեք Մանուկյան 1, իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Կուրղինյան 19 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքներով։ Գործով որպես ամբաստանյալ հարցաքննված Գևորգ Մարտիրոսյանն իր 098-880784 հեռախոսահամարից Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարի վրա 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին առաջին անգամ զանգահարել է ժամը 12.18-ին, հաղորդակցվել 0.19 րոպե, որի ժամանակ Մարտիրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարան), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Թումանյան 54 հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով։ Ժամը 12.58-ին Գ.Մարտիրոսյանի բջջայինից Էդ.Զաքարյանի բջջային հեռախոսահամարի վրա կատարված և 7 վայրկյան տևած հեռախոսազրույցի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Խանջյան 51ա հասցեում (վարչության շենք), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Ալեք Մանուկյան 1 հասցեում (հանդիպում վարչության շենքի մոտ)։ Խաչատուր Մանուկյանին պատկանող 055-080587 հեռախոսահամարների և Գ.Մարտիրոսյանի 098-880784 հեռախոսահամարների միջև 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին առաջին զանգը կատարվել է ժամը 12.25-ին, որով Խ.Մանուկյանը զանգահարել և 0.52 վայրկյան տևողությամբ հաղորդակցվել է Գ.Մարտիրոսյանի հետ, որի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարան), իսկ Խ.Մանուկյանինը` Կոտայքի մարզում տեղակայված ալեհավաքներով (Չարենցավանից Երևան գալիս), երկրորդ զանգը` նույն ուղղությամբ` ժամը 12.26-ին, որը տևել է 1.11 րոպե։ Արդեն ժամը 13.10-ից Գ.Մարտիրոսյանի և Խ.Մանուկյանի միջև կայացած զանգերի ընթացքում, մասնավորապես` ժամը 13.10-ին, ժամը 13.15-ին, ժամը 13.46-ին, ժամը 13.58-ին, ժամը 14.14-ին, ժամը 14.19-ին, ժամը 14.25-ին, ժամը 14.34-ին, ժամը 14.36-ին, ժամը 14.39-ին, ժամը 14.40-ին և ժամը 14.41-ին Գ.Մարտիրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Խանջյան 51ա և Ալեք Մանուկյան 1, Մոսկովյան 11 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքներով (վարչության շենք), իսկ Խաչատուր Մանուկյանինը` մինչև ժամը 14.13-ը` Կոտայքի մարզում, ժամը 14.40-ից` Երևանի Կորյուն 2 և Նալբանդյան 128 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքներով(վարչության շենք)։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15.59-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին, հաղորդակցվել 1.44 րոպե տևողությամբ, որի ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Ֆուչիկի 27 (ատամնաբուժարան), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Հ.Հովհաննիսյան 119 հասցեում։ Ժամը 16.03-ին Էդ.Զաքարյանը նույն հեռախոսահամարից զանգահարել է Գևորգ Գևորգյանին, հաղորդակցվել 0.57 րոպե տևողությամբ, որի ընթացքում Էդ.Զաքարյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Հ.Հովհաննիսյան 119 հասցեում, իսկ Գ.Գևորգյանինը` Խանջյան 51Ա հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով (վարչության շենք)։ Ժամը 16.07-ին` Էդ.Զաքարյանը զանգահարել է Վաղինակ Վարդանյանի 094-939399 հեռախոսահամարին, հաղորդակցվել 0.32 րոպե տևողությամբ, որի ժամանակ Էդ.Զաքարյանի բջջայինը սպասարկվել է Հ.Հովհաննիսյան 119 հասցեում, իսկ Վ.Վարդանյանինը` Խանջյան 51Ա հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով (վարչության շենք)։ Ժամը 16.35-ին Էդ.Զաքարյանը իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանի 098-880784 հեռախոսահամարին և 0.32 րոպե տևողությամբ հաղորդակցվել նրա հետ, որի ժամանակ Էդ.Զաքարյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Փարաքար գյուղի, Մերձավանի խճուղու 19 հասցեում, իսկ Գ.Մարտիրոսյանինը` Ֆուչիկ 27 հասցեում (ատամնաբուժարան) տեղակայված ալեհավաքներով։ Ժամը 16.43-ին Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Դ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին, 0.46 րոպե տևողությամբ հաղորդակցվել նրա հետ, որի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանի բջջայինը սպասարկվում է Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարան), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Ծովակալ Իսակովի 29 հասցեում տեղակայված ալեհավաքներով։ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փորձաքննությունների բաժնի կլինիկատոքսիկալոգիական փորձաքննությունների բաժանմունք ներկայացված անձանց գրանցամատյանի լուսապատճենների առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությամբ, որով նախաքննական մարմինն հիմնավորված է համարել այն, որ Դավիթ Եդիգարյանին դատաքիմիական փորձաքննության են ներկայացրել Էդուարդ Զաքարյանը և Գևորգ Գևորգյանը, ինչով իր հերթին հաստատված է համարել նաև Դավիթ Եդիգարյանի ցուցմունքն այն մասին, որ Գևորգ Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու վերաբերյալ։ Գրանցամատյանի այլ գրառումների համաձայն` Դավթի Գագիկի Եդիգարյանը փորձաքննության է ներկայացվել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 17.45-ին։ Որպես ապացույց ճանաչված և զննված` Դավիթ Եդիգարյանի վերաբերյալ կազմված և ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից առգրավված նյութերի առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությունով, որոնց հիման վրա նախաքննական մարմինն հաստատված է համարել այն, որ Դավիթ Եդիգարյանի` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու ճշգրիտ ժամի վերաբերյալ գրառումները բերման ենթարկելու արձանագրությունում և համապատասխան մատյանում կատարվել են ժամեր անց, մասնավորապես` Դավիթ Եդիգարյանը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 12-ի սահմաններում բերման ենթարկելու պարագայում` միայն ժամը 15.00-ին։ Վերոնշյալ նյութերում առկա են` ՔՀԲ ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի կազմած զեկուցագիրը, որն թվագրված է 2012թ. դեկտեմբերի 12-ով` հասցեագրված ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետ Ն.Նազարյանին, համաձայն որի` ապօրինի թմրանյութ գործածելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել Դավիթ Եդիգարյանը։ Նույն զեկուցագրի գրառումների համաձայն` վերջինիս վերաբերյալ «ստեղծվել» են նյութեր։ Այն մակագրվել է Ռ.Կիրակոսյանին` թիվ 2 մատյանում գրանցելու, նյութերը նախապատրաստելու և ընթացքը լուծելու հանձնարարությամբ, որն այնուհետև մակագրվել է Գ.Ղուկասյանին, ապա` բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանին և ի վերջո` ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանին։ Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու արձանագրությունը կազմել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը, համաձայն որի` բերման ենթարկելուն մասնակցել է նաև ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը։ Ըստ արձանագրության` Դավիթ Եդիգարյանը բերման է ենթարկվել ժամը 15։00-ին՝ ապօրինի թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով։ Դավիթ Եդիգարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը կազմել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը, որին մասնակցել է ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը, համաձայն որի` Դավիթ Եդիգարյանի մոտից ոչինչ չի հայտնաբերվել։ Դավիթ Եդիգարյանից բացատրություն ստացել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը, այն սկսելու և ավարտելու ժամի վերաբերյալ նշումները բացակայում են։ Բացատրությունը բաղկացած է ընդամենը 8 տող գրառումներից, որում Դավիթ Եդիգարյանը հերքել է թմրանյութ օգտագործելու հանգամանքը։ Դավիթ Եդիգարյանի վերաբերյալ նշանակված դատաքիմիական փորձաքննության որոշումը կազմել և ստորագրել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը, որն հաստատվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետի պաշտոնակատարի ստորագրությամբ նույն օրը` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին։ Դավիթ Եդիգարյանից մեզի և մազի փորձանմուշ ստանալու մասին որոշումը կայացրել է դարձյալ օպերլիազոր Ա.Մացակյանը, վերջինս է կազմել նաև Դավիթ Եդիգարյանից փորձանմուշ վերցնելու արձանագրությունը (թեև նմուշառությանը չի մասնակցել, իսկ փորձաքննվողին փորձագիտական կենտրոն են ուղեկցել Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը)։ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետ Ն.Նազարյանի գրությամբ ՀՀ ոստիկանության ՓՔ վարչության պետ Լ.Սաֆարյանին է ուղարկվել Դավիթ Եդիգարյանից վերցված մատնահետքերը։ Դավիթ Եդիգարյանի դատաքիմիական փորձաքննություն նշանակելու որոշումը ՀՀ ԳԱԱ «փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ տնօրեն Ա.Ջավադյանին է հասցեագրել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետ Ն.Նազարյանը, որը մակագրվել է Ռ.Կիրակոսյանին, ապա Գ.Ղուկասյանին, այնուհետև` Վաղինակ Վարդանյանին, վերջում` Ա.Մացակյանին։ Նույն գրության վրա, որպես կատարող, դարձյալ նշված է Ա.Մացակյանի անուն-ազգանունը։ 2012թ. հունվարի 1-ից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում վարվող բերման ենթարկվածների հաշվառման թիվ 3/22 գրքի գրառումների համաձայն` հերթական 105-րդ համարի տակ առկա են գրանցումներ` Դավիթ Գագիկի Եդիգարյանին թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին բերման ենթարկելու վերաբերյալ ։ Որպես բերման ենթարկող է նշված օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը, բերման ենթարկելու ժամ` ժամը 15.00-ը, նշված է նաև նրան 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին փորձաքննության ուղարկելու վերաբերյալ։ Ըստ նույն գրքում առկա գրառումների` Դ.Եդիգարյանն ազատ է արձակվել նույն օրը` ժամը 17.00-ին։ Նույն գրքի հետազոտությամբ պարզվեց նաև, որ Դ.Եդիգարյանի նախորդող` 104-րդ համարի տակ բերման ենթարկված անձը բերման է ենթարկվել 2012թ. դեկտեմբերի 10-ին, իսկ հաջորդ անձը` հետախուզվող Արթուր Ազոյանը` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 15.00-ին, որն համընկնում է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու նույն օրվա ու ժամի հետ։ Ըստ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության հերթապահ մասի` «Պատահարների վերաբերյալ ոստիկանության մարմնում հեռախոսով, հեռագրով, պահպանման ազդանշանային սարքերի և այլ ազդանշանների գործելու միջոցով ստացված տեղեկությունների գրանցման-հաշվառման» թիվ 2 մատյանի գրառումների` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության 3-րդ բաժանմունքի աշխատակիցները Դավիթ Եդիգարյանին թմրանյութի օգտագործման և պահման կասկածանքով բերման ենթարկելու մասին տեղեկությունը համապատասխան մատյանում գրանցման են ներկայացրել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 16-ին, այդ մասին ժամը 16.01-ին հաղորդվել է օպերատիվ հերթապահ Ղազարյանին։ Նույն մատյանի գրառումների համաձայն` հաղորդագրության քննարկումը միայն ժամը 17.00-ին է հանձնարարվել ՔՀԲ ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանին, որտեղ առկա է նաև վերջինիս անունից կատարված ստորագրություն։ Հաղորդագրության ստուգման արդյունքներում այն գրանցվել է 2-րդ մատյանում»։ 24. Առաջին ատյանի դատարանը, վիճարկվող դատական ակտի «Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «Ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը Դատարանում հարցաքննվելիս հայտնեց, թե իբր պարտքերը մարելու նպատակով փորձել է Դ.Եդիգարյանի խնդրով խաբեությամբ ստանալ և հափշտակել 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար` նրան և Գ.Մարտիրոսյանին խոստանալով օգնել դատաքիմիական փորձաքննությամբ Դ.Եդիգարյանի մոտ թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը հերքելու առումով, թեև փորձաքննության արդյունքների վրա միջամտելու մտադրություն և նպատակ ի սկզբանե չի ունեցել` հույսը դնելով բացառապես պատահականության վրա։ Այդ կերպ փորձեց հերքել նաև կաշառքի գումարը պահանջելուն գործով մյուս ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի մասնակցությունը` պատճառաբանելով, թե իբր վերջիններս իր այդ պայմանավորվածությունից որևէ տեղեկություններ չեն ունեցել։ Իր հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսումների շուրջ հարցաքննվելիս` նշեց, թե իբր դրանք վերաբերում էին իր և պարտատեր Վահագնի գումարային փոխհարաբերություններին, վերջինիս կողմից 2.500 ԱՄՆ դոլար պարտքից 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջելուն` նույն տրամաբանությամբ մեկնաբանելով նաև փորձագիտական կենտրոնից դուրս գալուց հետո ավտոմեքենայի սրահում իր, Դ.Եդիգարյանի և Գ.Գևորգյանի կայացած զրույցը։ Այսպես, վերջինս Դատարանում մանրամասնեց, որ ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու վերաբերյալ օպերատիվ տեղեկություն ստանալով` հաջորդ օրը` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10-ին, այդ մասին զեկուցել է անմիջական ղեկավարին` բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանին, ում ցուցումով զեկուցագիր է գրել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետի անունով։ Նշեց նաև, թե իբր դրանից հետո Վ.Վարդանյանը հրավիրել է օպերատիվ խորհրդակցություն, որի արդյունքներով իրենց հանձնարարել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, թեև զեկուցագիրը կազմվել էժամը 17.00-ի սահմաններում, իսկ վերջիսն օպերատիվ խորհրդակցության չէր կարող մասնակցել, քանի որ ըստ նրա հեռախոսահամարից կատարված զանգերի տեղանշման տվյալների` այդ օրը Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վայր էր մեկնել անմիջապես իր բնակության վայրից։ Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու է գնացել Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ, նա վարչություն բերման է ենթարկվել ժամը 11։30-ից 12։00-ի սահմաններում։ Դ.Եդիգարյանին նախապես չեն հայտնել, թե իրականում ինչ կասկածանքով են նրան բերման ենթարկում` նրան ներկայացնելով, թե իբր լիցենզիայի հետ կապված խնդիր է ծագել։ Նույն կլինիկայում պատահաբար հանդիպել է նաև միևնույն թաղամասի բնակիչ, նույն կլինիկայի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել աշխատանքային ընկերոջը` Դ.Եդիգարյանին, իրեն է փոխանցել բջջային հեռախոսահամարը։ Երևան քաղաքի վարչությունում Դ.Եդիգարյանի հետ մոտ մեկ ժամ խոսելուց հետո զանգել է Գևորգ Մարտիրոսյանին և կանչել վարչության վարչական շենքի մոտ` խոսելու։ Նրան տեղեկացրել է, որ Դ.Եդիգարյանին տանելու են դատաքիմիական փորձաքննության և եթե թմրամիջոցի գործածման փաստը հաստատվի, բացասաբար կանդրադառնա Դ.Եդիգարյանի վրա։ Նրան հայտնել է նաև, որ 5.000 ԱՄՆ դոլարով կարող է անել այնպես, որ այդ փորձաքննության «պատասխանը մաքուր գա», այսինքն` թմրամիջոցի գործածման փաստը չհաստատվի։ Նշել է նաև, որ այդ հարցը թեև լուծվում է նաև 4.000-ով, 3.000-ով, բայց տվյալ դեպքում, նրա գործոնն հաշվի առնելով, կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Այդ խոսակցությունից հետո անձնական գործերով հեռացել և աշխատանքի վայր է վերադարձել ժամը 15։00-ից 16։00-ի սահմաններում։ Վերադառնալով հիմնարկ` պարզել է, որ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերն արդեն կազմված են, որն Վ.Վարդանյանի հանձնարարությամբ կազմել էր նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Արման Մացակյանը։ Գ.Մարտիրոսյանն իրեն վերստին զանգահարել և խնդրել է աշխատավայրից մի պահ դուրս գալ։ Վերջինս իր հետ հանդիպման էր եկել մինչ այդ իրեն անծանոթ Խաչատուր Մանուկյանի հետ, ով ներկայացել է որպես Դ.Եդիգարյանի ազգական։ Նրան հայտնել է, որ Գ.Մարտիրոսյանին արդեն ամեն ինչ ասել է, Դ.Եդիգարյանին տանում են դատաքիմիական փորձաքննության։ Դ.Եդիգարյանին ստուգման նպատակով փորձագիտական կենտրոն են տարել ժամը 17-ի սահմաններում, օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, իսկ մեզի և մազի փորձանմուշներ հանձնելուց հետո իր վարած ավտոմեքենայով Դ.Եդիգարյանին փոխադրել և իջեցրել են «Հաղթանակ» կամրջի մոտ։ Նշեց, որ հոր մահանալուց հետո նրա գերեզմանը կառուցելու նպատակով պարտքով 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար էր վերցրել Վահագն անունով մի անձնավորությունից, մաս-մաս վերադարձրել 7.500 ԱՄՆ դոլարը։ Մնացած 2.500 ԱՄՆ դոլարը վերադարձնելու հարցով Վահագնը պարբերաբար զանգահարել է, սակայն գումար չունենալու պատճառով այդ զանգերին չի պատասխանել։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Վ.Վարդանյանը զանգահարել և հետաքրքրվել է Վահագնի հետ առկա գումարային խնդրով` առաջարկելով այն հարթել, քանի դեռ ղեկավարությունը տեղյակ չէ։ Խոստացել է լուծում տալ դրան, զանգահարել է Վահագնին, ով համաձայնել է անգամ պարտքը նվազեցնել 1.000 ԱՄՆ դոլարով, միայն թե 1.500 ԱՄՆ դոլարը նրան անհապաղ վերադարձնի։ Այդ մասին տեղեկացրել է Գևորգ Գևորգյանին, ով խոստացել է պարտքով 500 ԱՄՆ դոլար տրամադրել` նշելով, որ վաճառել է ավտոմեքենան և ձեռքին գումար կա։ Այլ գումար չի ունեցել, քանի որ «Վիվառո» ընկերության հետ կնքած վարձակալության պայմանագիրը լուծվել էր, և տրամադրած տարածքն այդ օրը վերադարձրել էին իրեն։ Որոշել է 2.000 ԱՄՆ դոլար պարտքը մարել ի հաշիվ Դ.Եդիգարյանի մոտ ծագած խնդրի` ենթադրելով, որ դատաքիմիական փորձաքննությամբ Դ.Եդիգարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը կարող է օբյեկտիվորեն նաև չհաստատվել, սակայն կարելի է այդ իրավիճակից նյութապես օգտվել` ներկայացնելով, թե իբր դա իր միջամտության արդյունքն է։ Հակառակ դեպքում` թմրամիջոցի գործածումն հաստատվելու պարագայում, մտադրվել էր գումարը վերադարձներ` պատճառաբանելով, որ խոստումը չհաջողվեց իրականացնել։ Նշեց, որ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը տեղյակ չեն եղել գումար հափշտակելու իր ծրագրից։ Ընդունեց, որ ավտոմեքենայի մեջ Դ.Եդիգարյանի ներկայությամբ գումարային խոսակցություն եղել է, սակայն դարձյալ հոր գերեզմանաքարի վերաբերյալ։ Դավիթին ազատ արձակելուց մեկ-երկու ժամ անց Գևորգ Մարտիրոսյանը զանգահարել և տեղեկացրել է, որ նրա մոտ արդեն 300.000 ՀՀ դրամ գումար է հավաքվել, սակայն ինքը պահանջել է գոնե 600.000 ՀՀ դրամ։ Նույն կամ հաջորդ օրը Գևորգ Մարտիրոսյանը զանգահարել և տեղեկացրել է, որ Դ.Եդիգարյանի հարցով վերջիններս կարող են տրամադրել ընդամենը 400.000 ՀՀ դրամ, որին համաձայնել է, քանի որ իրականում հենց այդքան գումար էլ իրեն անհրաժեշտ էր Վահագնի պարտքը վերջնականապես մարելու համար։ Գ.Մարտիրոսյանին առաջարկել է այդ գումարը թողնել բենզալցակայանում։ Նշեց նաև, որ անձին բերման ենթարկելու ժամանակ կազմում են արձանագրություն, զեկուցագիր, որոնք նյութերով հանդերձ` իջեցնում են հերթապահ մաս` գրանցելու նպատակով։ Դժվարացավ մեկնաբանել, թե ինչու ժամը 12։00-ին Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստն արձանագրել են միայն ժամը 15։00-ին։ Դժվարացավ վերհիշել, թե Դ.Եդիգարյանի հետ գումարը սակարկե՞լ են, վերջինս արդյոք հայտնե՞լ է, որ այդքան գումար ի վիճակի չէ տրամադրել։ Նշեց, որ գումարի մասին խոսակցությունն ինքն է նախաձեռնել, 5.000, ապա 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի վերաբերյալ խոսակցությունները եղել են վերացական բնույթի, իրականում առաջարկել է Դ.Եդիգարյանի խնդիրը լուծել 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ընդունեց, որ Դ.Եդիգարյանին նախազգուշացրել է, որ թմրամիջոցի գործածումն հաստատվելու դեպքում կլինիկային կտուգանեն, կփակեն, բացի այդ, վերջակետ կդրվի նրա բժշկական կարիերայի վրա։ Ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանը Դատարանում հարցաքննվելիս հերքեց իր մասնակցությունը Դավիթ Եդիգարյանից կաշառք ստանալուն` հայտնելով, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի առավոտյան խորհրդակցությունից հետո` ժամը 11-ի սահմաններում, բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարարությամբ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից ուղևորվել են ատամնաբուժական կլինիկա, պարզել Դավիթ Եդիգարյանի ինքնությունը, մոտեցել և առաջարկել իրենց հետ գալ վարչություն` խոստանալով պարզաբանումները տալ ոստիկանությունում։ Վարչություն հասնելուց մոտ 2 ժամ անց` ժամը 14.30-ի սահմաններում, բաժանմունք է վերադարձել բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանը, հետաքրքրվել և պարզել է, որ աշխատասենյակում գտնվող, բերման ենթարկվածը Դավիթ Եդիգարյանն է։ Պարզելով, որ այդ կապակցությամբ նյութեր դեռևս չեն նախապատրաստվել` Վ.Վարդանյանը հանձարարել է Արման Մացակյանին զբաղվել դրանով։ Մոտ կես ժամ անց Մացակյանի կանչով գնացել է նրա աշխատասենյակ, Դ.Եդիգարյանից մատնահետքեր վերցրել։ Մոտ 1-2 ժամ անց Էդուարդ Զաքարյանը, իր աշխատասենյակ գալով, խնդրել է Եդիգարյանին միասին տեղափոխել ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, ուր մեկնել են Էդ.Զաքարյանի ավտոմեքենայով։ Փորձագիտական կենտրոնից դուրս գալուց հետո Եդիգարյանին իջեցրել են Երևանի Արարատյան զանգվածում և վերադարձել աշխատավայր։ Նշեց, որ նյութեր նախատրաստող և որոշումներ կայացնող օպերլիազորի, տվյալ դեպքում` Արման Մացակյանի վրա բաժանմունքի օպերլիազորներից որևէ մեկը չէր կարող ներազդել և չի ներազդել։ Եթե թմրամիջոց գործածելու դեպքն հաստատվում է, վարչական պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ որոշումն իրենք չեն կայացնում, այլ այդ նպատակով նյութերն ուղարկում են ոստիկանության տարածքային ստորաբաժանում։ Նշեց, որ եթե բերման ենթարկված անձի մոտ անձնական խուզարկությամբ թմրամիջոց է հայտնաբերում, կազմած նյութերն ուղարկում են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական բաժին։ Նշեց, որ չի տեսել, որ բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի մոտ քաղաքացիական որևէ անձ բարձրանա, տեղյակ չէ, թե վերջինս իրենց բաժանմունքի աշխատասենյակում գտնվելիս կարողացել է բջջային հեռախոսից օգտվել։ Նշեց, որ փորձագիտական կենտրոն գնալու ճանապարհին` ավտոմեքենայի սրահում, ինքն ու Էդ.Զաքարյանը զրուցել են, վերջինս նաև ինչ-որ անձի հետ բջջային հեռախոսով խոսել է հոր գերեզմանաքարի հետ կապված գումարային խնդրով։ Նշեց նաև, որ Էդ.Զաքարյանն այդ հեռախոսազրույցից հետո պատմել է, որ վարձակալը պետք է նրան 500.000 ՀՀ դրամ գումար տար, որով նպատակ ուներ մարելու հոր գերեզմանաքարի գումարի պարտք մնացած մասը, ընդ որում` եթե այդ մարումը կատարի անմիջապես, 2.500 ԱՄՆ դոլարի փոխարեն կարող է վճարել ընդամենը 1.500 ԱՄՆ դոլար։ Էդ.Զաքարյանին խոստացել է պարտքով տալ 500 ԱՄՆ դոլար գումար։ Ընդունեց, որ քննվող դեպքի ժամանակահատվածում շահագործել է 077-704070 և 099-208220 հեռախոսահամարները։ Նշեց, որ անձին բերման ենթարկելու փաստը պետք է ժամանակին գրանցվի համապատասխան մատյանում։ Հայտնեց, որ սովորաբար վարչություն բերման ենթարկված անձանց անմիջապես անցկացնում են համապատասխան մատյանով, տվյալ դեպքում` Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու ժամը 15-ին է արձանագրվել հավանաբար «խոսքով ընկնելու» պատճառով։ Ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը Դատարանում հարցաքննվելիս առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց` հերքելով իր մասնակցությունը Դ.Եդիգարյանից կաշառք պահանջելուն։ Վերջինս նշեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի առավոտյան ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը եկել է իր աշխատասենյակ, հայտնել, թե օպերատիվ տեղեկություն է ստացել այն մասին, որ Երևանի «Հանրապետական» հիվանդանոցի մոտ գործող ատամնաբուժական կլինիկայի ատամնաբույժ ոմն Դավիթը թմրամիջոց է պահում և գործածում, հնարավոր է, որ զբաղվում է նաև դրա իրացմամբ։ Իր հանձնարարությամբ վարչության պետի անունով գրվել է տեղեկատվական բնույթի զեկուցագիր, որից հետո հրավիրած խորհրդակցության ժամանակ իր ղեկավարած բաժանմունքի օպերատիվ աշխատակիցներին հանձնարարել է Դավիթին նույն օրը բերման ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Նշեց, որ նախապես հեռախոսագրով իրեն տեղեկացրել էին 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ին, ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցագործությունների դեմ պայքարի գլխավոր վարչության պետի մոտ խորհրդակցության մասնակցելու անհրաժեշտության մասին, ուստի այդ հանձնարարությունը տալուց հետո գնացել է խորհրդակցության։ Ժամը 14։30-ի սահմաններում վերադարձել է աշխատավայր, մտել Էդ.Զաքարյանի աշխատասենյակ, որտեղ արդեն գտնվում էին բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանը, օպերլիազորներ Գևորգ Գևորգյանը և Արման Մացակյանը։ Դիմելով Դ.Եդիգարյանին` հարցրել է, թե վերջինիս մոտ թմրանյութ, արգելված իրեր կան, թե` ոչ։ Դավիթը բացասական պատասխան է տվել, հայտնել, որ թմրամիջոց ընդհանրապես չի օգտագործել։ Արման Մացակյանից պարզել է, որ օպերատիվ բնույթի հարցազրույց անցկացնելու հետևանքով Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ նյութեր դեռևս չեն նախապատրաստել։ Մացակյանին հանձնարարել է նյութեր նախապատրաստել, որից հետո դրանք ներկայացրել է համապատասխան պաշտոնատար անձանց մակագրությանը և գործերը տվել է օպերլիազորներին` Դ.Եդիգարյանին դատաքիմիական փորձաքննության ենթարկելու նպատակով ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ տանելու համար։ Նշեց նաև, որ իր ղեկավարած բաժանմունքում նախապատրաստված նյութերի հետագա ընթացքը որոշում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետը, ինչը կատարվում է ըստ մակագրությունների։ Նյութերը զեկուցագրով ներկայացվում են վարչության պետին, ով ստորագրում է` նշելով, թե նյութերն ուր պետք է ուղարկվեն։ Նշեց նաև, որ եթե թմրամիջոց գործածելու փաստը չի հաստատվում, այդ կապակցությամբ կազմված նյութերն եզրակացությամբ կցվում են շարք։ Հայտնեց, որ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ կազմված նյութերով գործի հետագա ընթացքով ևս պետք է զբաղվեր օպերլիազոր Արման Մացակյանը։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու հարցով իրեն որևէ մեկը չի դիմել, քանի որ բոլորն էլ քաջատեղյակ են, որ եթե որևէ անձի վերաբերյալ թմրամիջոց գործածելու կապակցությամբ նախապատրաստվել են նյութեր, վերջինս պարտադիր ներկայացվելու էր տոքսիկաքիմիական փորձաքննության։ Նշեց, որ տեղյակ չի եղել, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու խնդրով դիմել էին Էդ.Զաքարյանին։ Նշեց նաև, որ Վահագն Հակոբյանն իր ծանոթներից է, նախկինում աշխատել է ոստիկանության համակարգում։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին վերջինս զանգահարել և հետաքրքրվել է, թե արդյոք Էդուարդ անունով օպերլիազոր վարչությունում աշխատում է, թե`ոչ։ Վահագնը տեղեկացրել է նաև, որ Էդուարդի հետ գումարային խնդիրներ են ծագել, վերջինս պարտքը չի վերադարձնում, զանգահարում է նրան, սակայն վերջինս նույնիսկ զանգերին չի պատասխանում։ Վահագնի խնդրանքով զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, նախատել գումարային խնդիրների մեջ հայտնվելու առնչությամբ` պահանջելով, որ վերջինս զանգահարի Վահագնին և լուծի այդ խնդիրը, որ այլևս իրեն այդ հարցով չանհանգստացնեն։ Միայն հետագայում է Էդ.Զաքարյանն իրեն տեղեկացրել, որ խոսել է Վահագնի հետ, վերջինս առաջարկել է անգամ պարտքից 1.500 ԱՄՆ դոլարն անմիջապես վերադարձնելու դեպքում պարտքի մնացած մասը` 1000 ԱՄՆ դոլարը զիջել։ Էդ.Զաքարյանը նաև պատմել է, որ 500 ԱՄՆ դոլար գումար էլ Գևորգ Գևորգյանն է խոստացել տրամադրել նրան, սակայն վերադարձնելու պայմանով։ Նշեց նաև, որ վարչության պետին ուղղված Էդ.Զաքարյանի զեկուցագիրը կազմել է վերջինս, նա էլ պետք է զբաղվեր նյութերի նախապատրաստմամբ։ Ընդունեց, որ նախնական փուլում բոլոր գործողությունները կատարում են բաժանմունքի բոլոր աշխատակիցները, իսկ փաստաթղթավորման փուլում այն հանձնարարում է դրան գիտակ աշխատակցի։ Նշեց, որ իրենց բաժանմունք անձանց բերման ենթարկելու բոլոր դեպքերի վերաբերյալ ինքը նախապես քաջատեղյակ է լինում, այդ կապակցությամբ պարտադիր կարգով նախապատրաստում են համապատասխան նյութեր, բերման ենթարկելու փաստն արձանագրվում է։ Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու ժամն ուշ արձանագրելը պատճառաբանեց տեխնիկական խնդրով` նշելով, որ իրենք «թուղթ գրող» չեն, զբաղվում են «պրակտիկ աշխատանքով», այսինքն` հանցագործությունների բացահայտմամբ։ Ըստ էության բացառեց բերման ենթարկված անձի հետ վարչության աշխատասենյակներում տեսակցություն կազմակերպելու հնարավորությունը` նշելով, որ կտրականապես արգելել է դա և տեղյակ չէ, թե ինչպես է Գևորգ Մարտիրոսյանին հաջողվել վարչություն շենք մտնել և առանձին պայմաններում զրուցել բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի հետ։ Նշեց նաև, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը չէր կարող դատաքիմիական փորձագիտական եզրակացության հետևությունները փոխել, փորձագետի վրա ներազդելու լծակներ և լիազորություններ չունի, առավել ևս այն պայմաններում, երբ տվյալ դեպքում փորձագիտական կենտրոնն առհասարակ կապ և կախվածություն չունի ոստիկանության համակարգից։ Ամբաստանյալների վերոնշյալ պատճառաբանություններն անհիմն են և մտացածին, հետապնդում են հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու, ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պարագայում` խմբի կազմում գործած հանցակիցներին քրեական պատասխանատվությունից զերծ պահելու և միաժամանակ առավել մեղմ պատիժ նախատեսող հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու նպատակ, հերքված են պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների գնահատման արդյունքներով. Տուժող Դավիթ Եդիգարյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10-ից 11։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ատամնաբուժարան են եկել երեք ոստիկաններ, առանձնազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել, որ անօրինական աշխատելու համար պետք է իրեն բերման ենթարկեն ոստիկանություն։ Պարզվել է, որ նշված ոստիկաններից մեկը` Էդուարդ Զաքարյանը, ծանոթ է մյուս ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Այդ հանգամանքի ուժով կարողացել է պարզել, որ ինչ-որ մեկն իր դեմ ցուցմունք է տվել, և իրեն կասկածում են թմրանյութ գործածելու մեջ։ Հետաքրքրվել են, թե արդյոք մեկ շաբաթ առաջ տաքսու վարորդն իրեն թմրանյութ չի տվել, ինչը հերքել է, սակայն ոստիկանները տեղեկացրել են, որ համապատասխան ստուգողական գործողությունների, այդ թվում` դատաքիմիական փորձաքննության արդյունքում իր մեղքը կհաստատվի։ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Է.Զաքարյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն «լուրջ բաներ են սպասվում, իրեն աշխատավայրում տուգանելու են և լիցենզիայից զրկելու են»։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդիրը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ մոտ 2-3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով էլ կարող է այդ հարցը լուծել։ Նշել է, որ վարչությունում գտնվելու պայմաններում չի կարող անգամ 2.000 կամ 3.000 ԱՄՆ դոլարը տալ, սակայն Էդ.Զաքարյանը տեղեկացրել է, որ չի կարող իրեն շենքից դուրս թողնել, ուստի խնդրել է թույլատրել վերև բարձրանալ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Վերջինիս հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթացքում տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են 2-3.000 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում լուծել իր խնդիրը, ինչին համաձայնել է` խնդրելով տալ ինչ հնարավոր է։ Դրանից հետո` ժամը 18։00-ի սահմաններում, իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցրել, որտեղից ազատ են արձակել, սակայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքարյանն ասել է` «դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը», որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զաքարյանը նրան պատասխանել է, որ սակարկությունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։ Ազատ արձակվելուց հետո գնացել է Գևորգ Մարտիրոսյանի ու Խաչատուր Մանուկյանի մոտ, ովքեր արդեն 300.000 ՀՀ դրամի չափով գումար էին հավաքել։ Ի վերջո` հավաքել են 400.000 ՀՀ դրամ, որը Էդ.Զաքարյանն համաձայնել, սակայն հրաժարվել է անձամբ վերցնել` առաջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակայանում, քանի որ մինչ այդ Գ.Մարտիրոսյանը ևս հրաժարվել է այդ գումարը փոխանցել Էդ.Զաքարյանին։ 2013թ. հունիսի 27-ին` Դատարանում լրացուցիչ հարցաքննվելիս, տուժող Դ.Եդիգարյանը հայտնեց, որ, ընդհանուր առմամբ, նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն պնդեց, որ գումարային նախնական խոսակցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2000-ից 3000 ԱՄՆ դոլարից։ Նշեց, որ գումարային պահանջ Էդ.Զաքարյանը ներկայացրել է թե՛ իրեն, թե՛ Խաչատուր Մանուկյանին և թե՛ Գևորգ Մարտիրոսյանին։ Աշխատասենյակում Գ.Մարտիրոսյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ նրան ևս հայտնել է իր խնդրով 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար հայթայթելու անհրաժեշտության մասին։ Հստակեցրեց, որ հանցագործության մասին հաղորդման մեջ պետք է նշեր իրենից 2-3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու մասին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին նշվել է թյուրիմացաբար։ Նշեց նաև, որ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում իրենից բացատրություն վերցնելու ընթացքում ներկա են գտնվել երկու ոստիկան, իսկ խոսակցություններն իր հետ վարել է Էդ.Զաքարյանը։ Հայտնեց նաև, որ վարչությունում գտնվելու ժամանակ իր բջջային 077-339914 հեռախոսահամարին կատարված զանգերին չի կարողացել պատասխանել, Էդ.Զաքարյանի համաձայնությամբ խոսել է միայն Խաչատուր Մանուկյանի հետ, ում հայտնել է իր գտնվելու վայրի և Գ.Մարտիրոսյանին հանդիպելու անհրաժեշտության մասին։ Հայտնեց նաև, որ իրեն դատաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու խնդրանքով որևէ ոստիկանի չի դիմել, գիտեր, որ անկախ ամեն ինչից` նրան փորձաքննության տանելու էին, քանի որ ոստիկանների միջև տեղի ունեցած զրույցներից լսել է, որ «վերևից» նման հրաման կար։ Նշեց, որ բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին տեսել է վարչությունից տոքսիկաքիմիական փորձաքննության տանելիս։ Նշեց նաև, որ թեև համոզված էր, որ թմրանյութ չի գործածել, սակայն մտավախություն ուներ, որ եթե ոստիկաններին անհրաժեշտ էր դա ապացուցել, վերջիններս ամեն ինչ կանեին փորձաքննության եզրակացությունով այն հաստատելու համար։ Դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ հրապարակվեցին և հետազոտվեցին գործով տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական բոլոր ցուցմունքները, ինչպես նաև նրա մասնակցությամբ կազմված արձանագրությունները, մասնավորապես` Հանցագործության մասին 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին տրված հաղորդման, համաձայն` թմրամիջոցի օգտագործման կասկածանքով բերման է ենթարկվել վարչություն։ Բացատրություն վերցնելուց հետո իրեն տեղափոխել են նարկոդիսպանսեր, որտեղ իրենից վերցրել են մազի և մեզի փորձանմուշներ` փորձաքննություն կատարելու համար։ Թմրամիջոց օգտագործելու հանգամանքը փորձաքննությամբ ի հայտ չբերելու և դրա համար իրեն պատասխանատվության ենթարկելու համար օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանն իրենից պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, ինչին չի համաձայնել։ Քիչ անց ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն է եկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգը, ով առանձին զրուցել է օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի հետ, որից հետո իրեն հայտնել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլար ոստիկաններին վճարելու դեպքում իր հարցերը կկարգավորվեն։ Ըստ պայմանավորվածության` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին պետք է վճարեր 300.000 ՀՀ դրամ` մնացած գումարը 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին վճարելու պայմանով։ Գործով տուժող Դ.Եդիգարյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին տրված բացատրության (ստացել է ՆԱՎ ՀԿԳ ավագ օպերլիազոր Ա.Սահակյանը) համաձայն` այդ օրը` ժամը 11-ի սահմաններում, ատամնաբուժարան են եկել 3 ոստիկաններ և թմրամիջոց գործածելու կասկածանքով իրեն բերման են ենթարկել վարչություն։ Թմրամիջոց գործածելը չի ընդունել, Էդ.Զաքարյանը մեկ այլ ոստիկանի հետ նախապատրաստել են նյութեր և իրեն ուղեկցել նարկոլոգիական կլինիկա` փորձաքննության։ Մինչ կլինիկա տանելն Էդ.Զաքարյանը զրույցի ընթացքում ասել է, որ որոշակի գումարով հնարավոր է հարցերը լուծել, սակայն կոնկրետ որևէ գումարի մասին չի ասել։ Սկզբում Էդ.Զաքարյանը ասել է, որ նման հարցերը լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն հաշվի առնելով, որ ինքը Գևորգ Մարտիրոսյանի ընկերն է, իր համար այդ հարցը կլուծվի մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում։ Վարչություն տանելուց մոտ 3 ժամ անց` Գևորգի և Խաչատուրի հետ Էդ.Զաքարյանը գումարային հարցով ընդհանուր հայտարարի չգալուց հետո, իրեն տարել են նարկոդիսպանսեր` հետազոտման։ Տեղյակ չէ, թե Գևորգի և Խաչատուրի հետ վերջնական ինչ գումար էր պայմանավորվել, սակայն նարկոդիսպանսերում հետազոտվելուց հետո, երբ բաժանվել են, Էդ.Զաքարյանն իրեն ասել է, որ այդ հարցն ամբողջությամբ լուծելու համար մինչև հաջորդ օրը պետք է նրան տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Պատասխանել է, որ նյութական նման հնարավորություն չունի, երեկոյան ընկերներին հանդիպելուց հետո ավելի ստույգ կասի իր հնարավորությունների սահմանը։ Հետո հանդիպելով Գևորգի և Խաչատուրին` տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանը, ըստ նրանց հետ ձեռք բերած պայմանավովածության, երեկոյան հանդիպելու և վերցնելու էր այդ օրն հավաքված գումարը` մյուս մասն հաջորդ օրը ստանալու պայմանով։ Խաչատուրն իր հետ առանձնանալով` խորհուրդ է տվել հանդիպել նրա ծանոթ ոստիկանին` նշելով, որ վերջինս լուծում կտա այդ հարցին։ Հանդիպել են այդ անձին` Վարդանին և եկել ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն։ Ժամը 22.50-ի սահմաններում զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանը, ինքն ու Խաչատուրը գնացել են նրան հանդիպման, որի ժամանակ Գևորգը բջջայինից զանգահարել է Է.Զաքարյանին, փոխանցել, որ այդ պահին իրենք կարող են տալ 200.000 ՀՀ դրամ, մինչև վաղը` ևս 200.000 ՀՀ դրամ։ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ վաղը մինչև ժամը 12.00-ը 400.000 ՀՀ դրամ գումար տան Գևորգ Մարտիրոսյանին, որից էլ նա պետք է վերցներ այդ գումարը։ Նշել է նաև, որ իրականում մոտ 20 օր առաջ օգտագործել է չորացված կանեփի տերևներից պատրաստված թմրանյութ, որը վարչությունում որևէ ոստիկանի մոտ չի խոստովանել։ Վկա Դավիթ Եդիգարյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին տված ցուցմունքների համաձայն` ոստիկաններն ատամնաբուժարան են եկել ժամը 11-ին, վարչությունում են տեղեկացրել, որ կասկածվում է թմրամիջոց գործածելու մեջ։ Սկսել են փաստաթղթեր կազմել, բացատրություն են վերցրել հետո` նաև մատնահետքեր։ Այնուհետև ասել են, որ իրեն պետք է տանեն նարկոդիսպանսեր և այդ ժամանակ կապացուցեն, որ ինքը թմրամիջոց գործածել է։ Իր հեռախոսին պարբերաբար զանգահարել են Գևորգ Մարտիրոսյանը և Խաչատուր Մանուկյանը, սակայն այդ զանգերին պատասխանել չի կարողացել։ Այդ պահին Գևորգը զանգահարել է նաև Էդ. Զաքարյանի բջջային հեռախոսի վրա, նրա հետ իր թեմայով ինչ-որ բան խոսել։ Զրույցից հետո Էդ.Զաքարյանն ասել է, որ իր գործը բարդ է. եթե ապացուցեն, որ ինքը թմրամիջոց է գործածում, իրեն կզրկեն բժշկությամբ զբաղվելու իրավունքից, իսկ այն կլինիկայի վրա, որում ինքն աշխատում է, հսկայական տուգանքներ կգան։ Էդ.Զաքարյանին առաջարկել է առանձին զրուցել, վերջինս համաձայնել և երկուսով մտել են կողքի աշխատասենյակ։ Նույնը Էդ.Զաքարյանը կրկնել է նաև այդտեղ, իսկ ինքը հետաքրքրվել է, թե այդ հարցին դրական լուծում տալու ինչ տարբերակներ կան։ Էդ.Զաքարյանն ասել է, որ ընդհանրապես այս բնույթի գործերը «փակվում են» 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն ունեն ընդհանուր ծանոթ` ի դեմս Գևորգի, հնարավոր կլինի իր հարցը «փակել» մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ դրա համար պետք է զանգահարի, սակայն Էդ.Զաքարյանը զգուշացրել է, որ հեռախոսով նման թեմաներով չեն խոսում։ Առաջարկել է իրեն ազատ արձակել` գումարի հայթայթման խնդրով զբաղվելու համար, սակայն Էդ.Զաքարյանը արգելել է` նշելով, որ Գևորգը զանգահարել և տեղեկացրել է, որ քիչ անց գալու է։ Էդ.Զաքարյանից հետաքրքրվել է, թե արդյոք անհրաժեշտություն չկա գործին խառնել իր ծանոթ ոստիկաններին, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է, որ այդ դեպքում հնարավոր է, որ հարցը լուծվի, հնարավոր է` ոչ։ Քիչ հետո Էդ.Զաքարյանն իրեն տեղեկացրել է, որ Գևորգի հետ ներքևում հանդիպել և նրան փոխանցել է ինչ-որ պետք է։ Խնդրել է թույլատրել Գևորգին հանդիպելու համար իջնել վարչության շենքի մոտ, սակայն Էդ.Զաքարյանն արգելել է, թույլատրել, որ Գևորգը բարձրանա վերև, երկուսին թողել է նույն աշխատասենյակում։ Գևորգը հայտնել է, որ իրեն կասկածում են թմրամիջոց գործածելու մեջ, և Էդ.Զաքարյանը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Գևորգը նաև հայտնել է, որ զրուցել է Խաչատուրի հետ, վերջինս քիչ անց գալու է և երկուսով որոշելու են, թե ինչպես են գումար հայթայթելու։ Գևորգը նաև տեղեկացրել է, որ իրեն թույլատրել են գումար հայթայթելու խնդրով զանգել ընկերներին, սակայն ավելորդ բան չխոսելու պայմանով։ Զանգահարել և գումար է խնդրել ընկերներից` պատճառաբանելով, որ լուրջ խնդիրներ ունի։ Խաչատուրի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում պարզել է, որ այդքան գումար հայթայթել չի հաջողվում, որի մասին տեղեկացրել են նաև Էդ.Զաքարյանին` խնդրելով գումարն իջեցնել, սակայն վերջինս հայտնել է, որ դա իրենից կախված չէ։ Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ հավաքել են 300.000 ՀՀ դրամ, առաջարկել բավարարվել այդ գումարով, սակայն վերջինս այդ գումարն «աբսուրդ» է համարել։ Վարչությունում մնացել է մինչև ժամը 18-ը, որից հետո Էդ.Զաքարյանը և ևս մեկ ոստիկան իրեն տեղափոխել են նարկոդիսպանսեր, որտեղ իրենից վերցրել են մազի և մեզի փորձանմուշներ։ Դրանից հետո իրեն տարել են Երևանի Արարատյան զանգված և բաց թողել։ Մեքենայից իջնելիս Էդ.Զաքարյանը ասել է, որ իրենց պետք է տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է, որ Գևորգ Մարտիրոսյանն է սակարկել և գումարը նվազեցրել։ Մյուս ոստիկանը Էդ.Զաքարյանին դիմելով` հարցրել է` «մնացած 1.000-ն էլ վա՞ղն է տալու», որին Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է, որ ոչ, այդ 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել են` չնշելով, թե ով։ Մեքենայից իջնելիս պայմանավորվել են հանդիպել երեկոյան ավելի ուշ ժամի։ Գնացել է «Հանրապետական» հիվանդանոցի մոտ, հանդիպել Գևորգին և Խաչատուրին, տեղեկացել, որ նրանք հավաքել են 300.000 ՀՀ դրամ, որոշել, որ ավել գումար ոստիկաններին տալ չարժե։ Ավելի ուշ, արդեն Խաչատուրի հետ առանձին, որոշել և դիմել են ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն։ Հաջորդ օրը` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի ցերեկը, հանդիպել է Գևորգին, նրան տեղեկացրել, որ կարող են տալ 400.000 ՀՀ դրամ։ Վերջինս իրենց ներկայությամբ զանգահարել և զրուցել է Էդ.Զաքարյանի հետ, հայտնել, որ գումարն իրենց մոտ է, սակայն Էդ.Զաքարյանը Գևորգին առաջարկել է գումարը պահել վերջինիս մոտ։ Գևորգն հրաժարվել է, սակայն Էդ.Զաքարյանը հրաժարվել է անձամբ իրենցից այդ գումարը վերցնել` առաջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակայանում։ Նշել է, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանն «իր գործը փակելու համար» պահանջել է մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք, որը սկզբում սակարկել են 2.000 ԱՄՆ դոլարի, հետո` 600.000 ՀՀ դրամի, իսկ վերջնական արդյունքում պայմանավորվել են 400.000 ՀՀ դրամի շուրջ, որի վերաբերյալ հաղորդում են տվել ոստիկանությունում։ Գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին կատարված առերեսման ժամանակ` տուժող Դ.Եդիգարյանը հայտնել է, որ վարչությունից իրեն բաց թողնելու նպատակով այդտեղ են եկել Գևորգ Մարտիրոսյանը, ինչպես նաև Խաչատուր Մանուկյանը, ովքեր իրեն ազատ արձակելու համար բանակցել են Էդ.Զաքարյանի հետ, այդ խոսակցության մանրամասները ինքը չգիտի։ Ժամը 18-ի սահմաններում իրեն ուղեկցել են փորձագիտական կենտրոն` «անալիզ» վերցնելու համար, որի ավարտից հետո իրեն բաց են թողել։ Այդտեղից գնացել է Գևորգ Մարտիրոսյանի և Խաչատուրի հետ հանդիպման, որի ժամանակ վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ «ամեն ինչից պրծնելու» համար հարկավոր է գումար` 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով, հետո հայտնել, որ նորից են խոսել Էդ.Զաքարյանի հետ, պայմանավորվել նույն հարցը լուծել 400.000 ՀՀ դրամով։ Հաջորդ օրը Խաչատուրի հետ գնացել են գումարը տալու, սակայն իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանություն։ Ամբաստանյալի կարգավիճակում հարցաքննված Գևորգ Մարտիրոսյանը Դատարանում նշեց, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը գումարն իրենցից պահանջել է, որ նրա միջամտությամբ Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության պատասխանները «մաքուր» տրվեն, իրեն չի հետաքրքրել, թե նա ինչ եղանակով է այդ խոստումն իրագործելուն հասնելու։ Գ.Մարտիրոսյանը նշեց նաև, որ Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին ասել է, որ Էդ.Զաքարյանն այդ նպատակով 2-ից 3.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջում։ Վերոնշյալ հակասությունների շուրջ Գ.Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերջինս պնդեց նախաքննական ցուցմունքները, այդ թվում` 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու վերաբերյալ։ Վկա Արման Մացակյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին վարչություն է եկել ժամը 13.30-ից 14-ի սահմաններում, բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերի կազմումը բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանը ժամը 14.30-ի սահմաններում հանձնարարել է իրեն։ Նշեց, որ նյութերի ընթացքն ինքն էր որոշելու, Դ.Եդիգարյանին օգնելու խնդրանքով իրեն Էդ. Զաքարյանը կամ Գ.Գևորգյանը չեն դիմել։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերն ինքն է կազմել, սակայն նյութերի նախապատրաստմանը ներկա է գտնվել նաև Գևորգ Գևորգյանը։ Հայտնեց, որ, որպես կանոն, բաժանմունքի բոլոր օպերլիազորները խմբով են աշխատում, սակայն այդ պահին գործեր է ունեցել, ուստի կազմած նյութերն ի վերջո հանձնել է Գ.Գևորգյանին։ Այդ նյութերի ընթացքը որոշվելու էր դատաքիմիական փորձաքննությամբ և եթե հաստատվեր Դ.Եդիգարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը, նրան ենթարկելու էր վարչական պատասխանատվության։ Հարցաքննության վերջնամասում հստակեցրեց, որ թմրամիջոցի գործածումը հաստատվելու պարագայում նյութերն ուղարկելու էին ոստիկանության համապատասխան տարածքային ստորաբաժանում, որտեղ և պետք է լուծվեր Դ.Եդիգարյանին վարչական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության չուղարկելու խնդրանքով Էդ.Զաքարյանն իրեն չի դիմել, նյութեր կազմելուն վերջինս որևէ մասնակցություն չի ունեցել, Դ.Եդիգարյանից բացատրություն ստացել է ինքը։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանի բերման ենթարկելուն չի մասնակցել, թեև կազմել է համապատասխան արձանագրությունը։ Ինքը ևս պետք է մասնակցեր այդ գործողությանը, սակայն չի գնացել` այլ գործեր ունենալու պատճառաբանությամբ։ Ընդունեց, որ մյուս օպերլիազորները ևս բերման ենթարկելու արձանագրություն կազմելու ձևին տիրապետում են։ Նշեց, որ Դ.Եդիգարյանի պարագայում փորձագիտական կենտրոնը ևս ինքն է որոշել, պրակտիկ աշխատանքում մշտապես այդ կենտրոնում են դատաքիմիական փորձաքննություն նշանակում։ Ընդունեց, որ բերման ենթարկվածների հարցով, այդ թվում` փաստաթղթերի կազմամբ, զբաղվում են բաժանմունքի ողջ օպերատիվ կազմով։ Դժվարացավ վերհիշել, թե Դ.Եդիգարյանից բացատրություն ստանալն որքան է տևել, նշեց սակայն, որ վերջինս բացատրություն տալիս թմրամիջոց գործածելու փաստը չի ընդունել։ Հայտնեց, որ Դ.Եդիգարյանը դատաքիմիական փորձաքննության է ուղեկցվել ժամը 16-ից 16.30-ի սահմաններում։ Նշեց նաև, որ փորձաքննություն նշանակելու որոշումը հաստատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետը, եզրակացությամբ շարք կցելու կամ տարածք ուղարկելն հաստատում է Երևան քաղաքի քրեական հետախուզության բաժնի պետը, ով բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի անմիջական վերադասն է։ Վկա Վահան Հակոբյանը Դատարանում հայտնեց, որ Էդուարդ Զաքարյանի և Գևորգ Գևորգյանի հետ Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբուժարանից Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոչ թե 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ առավոտյան ժամը 10-ից 11-ն ընկած ժամանակահատվածում, այլ ժամը 12-ի սահմաններում։ Նշեց, որ ընթերակաների ներկայությամբ խուզարկել են Դ.Եդիգարյանին, նրանով զբաղվել են Գևորգ Գևորգյանը և Էդուարդ Զաքարյանը։ Դ.Եդիգարյանը վարչությունում եղել է 1-2 ժամ, նրա վերաբերյալ նյութերը կազմել է Արման Մացակյանը, ինչը կատարվել է բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարարությամբ։ Հայտնեց, որ Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու ժամանակ Վարդանյանը դեռևս խորհրդակցությունից չէր վերադարձել, վերադարձել է միայն ժամը 15-ից հետո։ Նշեց, որ եթե թմրամիջոց գործածելու փաստն հաստատվում է, նյութերն ուղարկում են տարածք, և ոստիկանության տարածքային ստորաբաժանման պետն է որոշում կայացնում այդ անձին վարչական պատասխանատվության ենթարկելու մասին։ Թմրամիջոցի գործածումը չհաստատվելու դեպքում կազմված նյութերը կցվում են շարք։ Վկա Աշոտ Հարությունյանը Դատարանում հայտնեց, որ Գևորգ Մարտիրոսյանից տեղեկացել է, որ վերջինիս միջնորդությամբ Էդուարդ Զաքարյանը խոստացել էր մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարով «փակել» Դավիթի գործը, սակայն Գ.Մարտիրոսյանի սակարկությունների արդյունքում Էդ.Զաքարյանը համաձայնել էր ստանալ 400.000 ՀՀ դրամ գումար։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին իր հետ միասին հանդիպման չգնալու հանգամանքը Գ.Մարտիրոսյանը պատճառաբանել է նրանով, որ սպասում է Դ.Եդիգարյանին, ով Էդ.Զաքարյանի պահանջած գումարը պետք է բերի ատամնաբուժարան, որից հետո այն փոխանցեն վերջինիս։ Մնացած մասով վկա Ա.Հարությունյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներ։ Վկա Կարեն Ղազանչյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարանում իր վաղեմի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին հետ կայացած զրույցի ընթացքում վերջինս պատմել է, որ թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության վարչություն բերման ենթարկված ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին ազատ արձակելու համար Էդուարդ Զաքարյանը նրա միջնորդությամբ պահանջել էր խոշոր գումար, թեև նախաքննության փուլում նշել էր նաև այդ գումարի չափի` 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Ավելին` հայտնեց, որ Էդ.Զաքարյանը գումարը պահանջել է նաև Դ.Եդիգարյանի «անալիզները մաքուր տալու» համար, որի վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքներում առհասարակ ոչինչ չէր հիշատակել։ Նշեց նաև, որ պահանջած սկզբնական գումարը սակարկվել էր, Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել և կանգ էին առել 600.000 ՀՀ դրամի վրա։ Վերոնշյալ հակասությունների շուրջ նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո պնդեց նախաքննական, իսկ մնացած մասով Դատարանում տվեց նախաքննական ցուցմունքներին ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներ։ Վկաներ Լիլիթ Գրիգորյանը, Արմեն Դարբինյանը և Գուրգեն Սարգսյանը Դատարանում ըստ էության վերահաստատեցին նախաքննական ցուցմունքները, որոնք արդեն շարադրվել են սույն դատական ակտում` «Նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում և գնահատում բաժնում», ուստի անհարկի կրկնությունից խուսափելու նպատակով վերստին չեն ներկայացվում։ Մեղադրողի միջնորդությամբ հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկա Խաչատուր Մանուկյանի նախաքննական, այդ թվում` գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքները, որոնք վերստին չեն ներկայացվում։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և որպես վկա հարցաքննված Վահագն Հակոբյանը Դատարանում հայտնեց, որ նախկինում աշխատել է ոստիկանությունում, ներկայումս գտնվում է կադրերի ռեզերվում։ Միջնորդել էր ընկերոջ քարի արտադրամասից Էդ.Զաքարյանի հոր գերեզմանաքարը ձեռք բերելու հարցում, որի դիմաց, ըստ պայմանավորվածության, Էդ.Զաքարյանը պետք է վճարեր ամեն ամիս, սակայն մի քանի ամիս պարտաճանաչորեն վճարելուց հետո` հերթական վճարումներն Էդ.Զաքարյանն ուշացրել է։ Մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 12-ը Էդ.Զաքարյանը պարտք էր մնացել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Վանաձորցի ընկերոջը շտապ գումար էր անհրաժեշտ`ՌԴ մեկնելու նպատակով, ուստի վերջինս Էդ.Զաքարյանին առաջարկել է արագ վերադարձնել գոնե 1.500 ԱՄՆ դոլարը` փոխարենը խոստանալով ընդհանուր պարտքից զիջել 1.000 ԱՄՆ դոլարը։ Այդ նպատակով զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, սակայն վերջինս իր զանգերին չի պատասխանել։ Տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում Էդ.Զաքարյանի աշխատելու մասին` զանգահարել է Վաղինակ Վարդանյանին, ով, ինչպես պարզել է, նրա ղեկավարն էր։ Վ.Վարդանյանի միջամտությունից հետո իր 094-221668 և 091-221668 հեռախոսահամարներով խոսել է Էդ.Զաքարյանի հետ, ով խոստացել է մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 25-ն ամբողջությամբ մարել պարտքը, սակայն խոստումը չի կատարել, որի հետևանքով ընկերոջ մոտ մնացել է ամոթով։ Նշեց, որ պարտքի հարցով Էդ.Զաքարյանին վերջին անգամ զանգահարել է նրան ձերբակալելուց մեկ կամ երկու օր առաջ։ Դատարանի համոզմամբ վկա Վահագն Հակոբյանը վերոնշյալ ցուցմունքները, որոնք ըստ էության ուղղված են ամբաստանյալներ Է.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի, ինչպես նաև Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի միջև կայացած հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրառումների վիճարկմանը, դրանց բովանդակության ձևախեղմանը, իրականում որևէ առնչություն չունեն քննվող դեպքի հանգամանքների հետ, մտացածին են, հետապնդում են իր նախկին կոլեգաներին` գործով ամբաստանյալներին հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից զերծ պահելու նպատակ, քանի որ հաջորդաբար կատարված այդ, ինչպես նաև միջնորդ Գևորգ Մարտիրոսյանի, Դ.Եդիգարյանի միջև կայացած հեռախոսային զանգերի գաղտնալսումներում հիշատակվում է այլ անձի` Գևորգի (ըստ դատաքննության տվյալների` Գևորգ Մարիրոսյանի) և ոչ թե գումար տալու (պարտքը վերադարձնելու), այլ կաշառք պահանջելու, ստանալու մասին։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցի` Դավիթ Գագիկի Եդիգարյանի վերաբերյալ տոքսիկաքիմիական փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 12-4979 եզրակացության համաձայն` փորձագետը, ի կատարումն ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ օպերլիազոր Ա.Մացակյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի կայացրած որոշման, պարզել է, որ Դ.Եդիգարյանի մազի և մեզի փորձանմուշներում թմրամիջոցի գործածման հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքի և մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցները` որպես ապացույց ճանաչած` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված համապատասխան գործողությունների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակը, «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված գաղտնալսումների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակը, հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալները պարունակող լազերային սկավառակները և դրանց զննության արձանագրությունները, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից առգրավված Դավիթ Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերը և դրա զննության արձանագրությունը, ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փորձաքննությունների բաժնի կլինիկատոքսիկալոգիական փորձաքննությունների բաժանմունք ներկայացված անձանց գրանցամատյանի զննության արձանագրությունը, դրանցում բովանդակող ապացուցողական արժեք ներկայացնող փաստական տվյալներն արդեն իսկ ներկայացվել են սույն դատական ակտում («Նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում և գնահատում բաժնում»), հետևաբար` վերստին չեն շարադրվում։ Ամբաստանյալների, տուժող և վկաների նախաքննական և դատաքննական վերոնշյալ ցուցմունքները միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելու արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է, որ դրանցում առկա հիմնական հակասությունները վերաբերում են` 1. պահանջած կաշառքի դիմաց հօգուտ տուժող Դավիթ Եդիգարյանի գործողություններ չկատարելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի խոստումներին` նրա պաշտոնեական լիազորությունների սահմաններում գտնվելու կամ չգտնվելու տեսանկյունով (որով անմիջականորեն պայմանավորված է ամբաստանյալների վերագրված արարքի ճիշտ որակումը` կաշառք պահանջել է, թե՞ խարդախության փորձ), 2. որպես կաշառք պահանջած գումարի սկզբնական չափին (որով անմիջականորեն պայմանավորված է կաշառք պահանջելու արարքի որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ կամ 4-րդ մասի համապատասխան կետով)։ Այսպես, ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը Դատարանում հարցաքննվելիս հայտնեց, որ Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ Գ.Մարտիրոսյանին տեղեկացրել է, որ Դ.Եդիգարյանին տանելու են դատաքիմիական փորձաքննության և եթե թմրամիջոցի գործածման փաստը հաստատվի, բացասաբար կանդրադառնա Դ.Եդիգարյանի վրա։ Հայտնել է նաև, որ 5.000 ԱՄՆ դոլարով կարող է անել այնպես, որ այդ փորձաքննության «պատասխանը մաքուր գա», այսինքն` թմրամիջոցի գործածման փաստը չհաստատվի։ Նշել է նաև, որ այդ հարցը թեև լուծվում է նաև 4.000-ով, 3.000-ով, բայց տվյալ դեպքում, Գ.Մարտիրոսյանի գործոնն հաշվի առնելով, կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Գ.Մարտիրոսյանը զանգով իր աշխատավայրից մի պահ դուրս է եկել, հանդիպել նաև վերջինիս հետ եկած Խաչատուր Մանուկյանին, ով ներկայացել է որպես Դ.Եդիգարյանի ազգական։ Նրան հայտնել է, որ Գ.Մարտիրոսյանին արդեն ամեն ինչ ասել է, Դ.Եդիգարյանին տանում են դատաքիմիական փորձաքննության։ Դատարանում նաև նշեց, որ գումարի մասին խոսակցությունն ու սակարկություններն ինքն է նախաձեռնել, իսկ 5.000, ապա 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի վերաբերյալ խոսակցություններն եղել են վերացական բնույթի, իրականում Դ.Եդիգարյանի խնդիրն առաջարկել է լուծել 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Դատարանում նաև նշեց, որ Դ.Եդիգարյանին նախազգուշացրել է, որ թմրամիջոցի գործածումն հաստատվելու դեպքում կլինիկային կտուգանեն, կփակեն, բացի այդ, վերջակետ կդրվի նրա բժշկական կարիերայի վրա (նախաքննության ընթացքում նշված հանգամանքների վերաբերյալ որևէ ցուցմունքներ չի տվել)։ Տվյալ ցուցմունքները համադրելիս և գնահատելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից տուժող Դ.Եդիգարյանին անմիջականորեն կաշառքի պահանջ ներկայացնելու համար մեղադրանք չի առաջադրվել, այսինքն` այն դուրս է Էդ.Զաքարյանին և խմբի կազմում նրա հետ գործածած անձանց առաջադրված մեղադրանքների սահմաններից։ Ամբաստանյալներ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը նախաքննության և ողջ դատաքննության ընթացքում հերքել են իրենց առնչությունը Էդ.Զաքարյանին մեղսագրված արարքին, այսինքն` քննարկվող երկու հանգամանքների վերաբերյալ որևէ ցուցմունք չեն տվել` բավարարվելով միայն իրենց պաշտոնեական լիազորությունների հիշատակմամբ։ Ամբաստանյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս Գևորգ Մարտիրոսյանը հայտնեց, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը գումարն իրենցից պահանջել է, որ նրա միջամտությամբ Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության պատասխանները «մաքուր» տրվեն, իրեն չի հետաքրքրել, թե նա ինչ եղանակով է այդ խոստումն իրագործելուն հասնելու։ Գ.Մարտիրոսյանը նաև, նշեց որ Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին տեղեկացրել է, որ Էդ.Զաքարյանն այդ նպատակով պահանջում է 2.000-ից 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Մինչդեռ, նախաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս Գ.Մարտիրոսյանը հայտնել էր, որ Էդ.Զաքարյանի հետ զրույցի ընթացքում վերջինս Դ.Եդիգարյանին վարչությունից բաց թողնելու և պատասխանատվության չենթարկելու համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Գումարային նույն պահանջը և այն ստանալու դեպքում խոստումները Էդ.Զաքարյանը կրկնել է նաև իր ներկայությամբ, վարչության շենքի մոտ իր կազմակերպած` նրա և Խաչատուր Մանուկյանի հանդիպման ժամանակ (2012թ. դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունք)։ Գ.Մարտիրոսյանի 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի հարցաքննությունը, գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին իրականացված առերեսումը կատարվել են վկայի կարգավիճակում, այսինքն` կաշառքի միջնորդության կատարման մեջ կասկածվող Գ.Մարտիրոսյանի պաշտպանական և լռելու իրավունքների խախտմամբ, հետևաբար` որպես ապացույց դրանք անթույլատրելի են և սույն վերլուծության մեջ չեն օգտագործվում (Նորիկ Պողոսյանի վերաբերյալ 2010թ. մարտի 26-ի ՀՅՔՐԴ2 /0153 /01/08 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո)։ Վերոնշյալ հակասությունների շուրջ Գ.Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերջինս, երկար վարանումներից հետո, խնդրեց հիմք ընդունել նախաքննականը, այդ թվում` 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու վերաբերյալ։ Տուժող Դավիթ Եդիգարյանը Դատարանում հայտնեց, որ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Էդ.Զաքարյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն «լուրջ բաներ են սպասվում, աշխատավայրում իրեն տուգանելու և լիցենզիայից զրկելու են»։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդիրը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ կարող է այդ հարցը լուծել նաև մոտ 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նախաքննության ընթացքում նշել է նաև, որ Գևորգ Մարտիրոսյանի հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթացքում նրանից տեղեկացել է, որ վերջինս Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել է իր խնդիրը լուծել 2.000-ից 3.000 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում, ինչին համաձայնել է` խնդրելով «տալ ինչ հնարավոր է»։ Մինչդեռ, հանցագործության մասին 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին տրված հաղորդման մեջ Դ.Եդիգարյանը հայտնել էր, որ թմրամիջոց օգտագործելու հանգամանքը փորձաքննությամբ ի հայտ չբերելու և դրա համար իրեն պատասխանատվության ենթարկելու համար օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանն իրենից պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, ինչին չի համաձայնել։ Քիչ անց ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն է եկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով առանձին զրուցել է օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի հետ, որից հետո իրեն հայտնել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլար ոստիկաններին վճարելու դեպքում «իր հարցերը կկարգավորվեն»։ Գործով տուժող Դ.Եդիգարյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին տրված բացատրության մեջ վերջինս հայտնել է, որ մինչ կլինիկա տանելն Էդ.Զաքարյանը զրույցի ընթացքում ասել է, որ «որոշակի գումարով հնարավոր է հարցերը լուծել», սակայն կոնկրետ որևէ գումարի մասին չի ասել։ Սկզբում Էդ.Զաքարյանը ասել է, որ նման հարցերը լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն հաշվի առնելով, որ ինքը Գևորգ Մարտիրոսյանի ընկերն է, իր համար այդ հարցը կլուծվի մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում։ Իրեն վարչություն տանելուց մոտ 3 ժամ անց` Գևորգի և Խաչատուրի հետ Էդ.Զաքարյանը գումարային հարցով ընդհանուր հայտարարի չգալուց հետո, իրեն տարել են նարկոդիսպանսեր` հետազոտման։ Տեղյակ չէ, թե Գևորգի և Խաչատուրի հետ վերջնական ինչ գումար էր պայմանավորվել, սակայն նարկոդիսպանսերում հետազոտվելուց հետո, երբ բաժանվել են, Էդ.Զաքարյանն իրեն ասել է, որ այդ հարցն ամբողջությամբ լուծելու համար մինչև հաջորդ օրը պետք է նրան տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Տուժող Դ.Եդիգարյանը նախաքննության ընթացքում` դեռևս 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, հարցաքննվելիս նշել էր, որ վարչությունում Էդուարդ Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներկայությամբ իրեն տեղեկացրել է, որ իր գործը որոշակի բարդություն է ներկայանում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդյունքում պարզվի, որ թմրանյութ է օգտագործել, իրեն կզրկեն բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից, իսկ ատամնաբուժարանը մեծ տուգանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդ.Զաքարյանի հետ կայացած առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն հաշվի առնելով Գևորգ Մարտիրոսյանի ծանոթության հանգամանքը՝ իր հարցը «կլուծեն» 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ավելի ուշ աշխատասենյակում հանդիպման եկած Գևորգ Մարտիրոսյանից տեղեկացել է, որ իրեն կասկածում են թմրամիջոց գործածելու մեջ, Էդ.Զաքարյանը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Գևորգը նաև հայտնել է, որ զրուցել է Խաչատուրի հետ, վերջինս քիչ անց գալու է և երկուսով որոշելու են, թե ինչպես են գումար հայթայթելու։ Տուժող Դ.Եդիգարյանը գործով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին առերես հարցաքննվելիս հայտնել է, որ վարչությունից իրեն բաց թողնելու նպատակով այդտեղ են եկել Գևորգ Մարտիրոսյանը, ինչպես նաև Խաչատուր Մանուկյանը, ովքեր իրեն ազատ արձակելու համար բանակցել են Էդ.Զաքարյանի հետ, սակայն այդ խոսակցության մանրամասներն իրեն հայտնի չեն։ Ժամը 18-ի սահմաններում իրեն ուղեկցել են փորձագիտական կենտրոն` նմուշներ վերցնելու համար, որի ավարտից հետո իրեն բաց են թողել։ Այդտեղից գնացել է Գևորգ Մարտիրոսյանի և Խաչատուրի հետ հանդիպման, որի ժամանակ վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ «ամեն ինչից պրծնելու» համար հարկավոր է գումար` 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով, հետո հայտնել, որ նորից են խոսել Էդ.Զաքարյանի հետ, պայմանավորվել նույն հարցը լուծել 400.000 ՀՀ դրամով։ Ցուցմունքներում և վերոնշյալ փաստաթղթերում տուժող Դ.Եդիգարյանի հայտնած փաստական տվյալները համադրելիս և գնահատելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինիս անմիջականորեն կաշառքի պահանջ ներկայացնելու համար Էդ.Զաքարյանին մեղադրանք չի առաջադրվել, այսինքն` այն դուրս է Էդ.Զաքարյանին և խմբի կազմում նրա հետ գործածած անձանց առաջադրված մեղադրանքների սահմաններից։ Գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` Գևորգ Մարտիրոսյանի հետ պայմանավորվել ու հանդիպել են վարչության շենքի մոտ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ Դավիթ Եդիգարյանին վարչություն բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկը` Էդ.Զաքարյանը, նրա մտերիմներից է, ով «գործը փակելու» համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրանքով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց Էդ.Զաքարյանը մոտեցել և հայտնել է, թե Դավիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ էլ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել, թե ինչպիսի։ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում նրան տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող հայթայթել, Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպատակով առաջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդուարդը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, քանի որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրինական ընթացք, որի հետևանքով Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զանգահարել է Դավիթի բջջային հեռախոսահամարին, ում հետ խորհրդակցել է ծանոթ ոստիկանի օգնությանը դիմելու հարցով, սակայն Դավիթն առարկել է` հետևելով գործը դրանով իսկ բարդանալու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի նախազգուշացմանը։ Վկա Աշոտ Հարությունյանը Դատարանում հայտնեց, որ Գևորգ Մարտիրոսյանից տեղեկացել է, որ վերջինիս միջնորդությամբ Էդուարդ Զաքարյանը խոստացել էր մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարով «փակել» Դավիթի գործը, սակայն Գ.Մարտիրոսյանի սակարկությունների արդյունքում Էդ.Զաքարյանը համաձայնել էր բավարարվել 400.000 ՀՀ դրամով։ Մինչդեռ, վկա Ա.Հարությունյանի նախաքննական, այդ թվում` Էդուարդ Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համաձայն` անձնական ֆինանսական հարցերի շուրջ այլ անձանց հետ հանդիպելու և դրանք լուծելու համար վերջինս 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին հանդիպել է մանկական ընկեր Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատավայր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, նրան խնդրել միասին գնալ այդ հանդիպմանը։ Վերջինս հրաժարվել է` պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմբերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցներն իրենց ընդհանուր ծանոթ Էդուարդ Զաքարյանի մասնակցությամբ թմրանյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամնաբուժարանից ոստիկանություն են բերման ենթարկել նրա գործընկերոջը` Դավիթ Եդիգարյանին։ Գևորգ Մարտիրոսյանը հայտնել է, որ նրա միջնորդությամբ Էդ.Զաքարյանը խոստացել էր «փակել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետագայում նրանք սակարկել ու պայմանավորվել էին Էդ.Զաքարյանին տալ ընդամենը 400.000 ՀՀ դրամ գումար։ Վկա Կարեն Ղազանչյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարանում իր վաղեմի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին հետ կայացած զրույցի ընթացքում վերջինս պատմել է, որ թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության վարչություն բերման ենթարկված ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին ազատ արձակելու համար Էդուարդ Զաքարյանը նրա միջնորդությամբ պահանջել է գումար (չափը դժվարացավ վերհիշել)։ Ավելին` հայտնեց, որ Էդ.Զաքարյանը գումարը պահանջել է Դ.Եդիգարյանի «անալիզները մաքուր տալու» համար։ Նշեց նաև, որ պահանջած սկզբնական գումարը սակարկվել էր, Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել և կանգ էին առել 600.000 ՀՀ դրամի վրա։ Մինչդեռ, վկա Կ.Ղազանչյանը նախաքննական ցուցմունքներում նշել էր, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել են «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարան` համակուրսեցիների հետ հանդիպման։ Ճանապարհին իր 094-313040 հեռախոսահամարին է զանգահարել վաղեմի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ում հետ պայմանավորվել և հանդիպել են նույն սրճարանում։ Վերջինս պատմել է, որ նույն օրը ատամնաբուժարանից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները, իրենց ընդհանուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդուարդ Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության նույն վարչություն են բերման ենթարկել նրա գործընկեր, ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին, ում քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդուարդը նրա միջնորդությամբ պահանջել էր 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այն սակարկել էին, պայմանավորվել էին Էդ.Զաքարյանին տալ 600.000 ՀՀ դրամ։ Վերոնշյալ հակասությունների շուրջ նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկա Կ.Ղազանչյանը խնդրեց հիմք ընդունել նախաքննականը։ Միմյանց (ներքին) և այլ ապացույցների հետ (արտաքին) համադրման արդյունքներով վերոնշյալ ցուցմունքները գնահատելիս, մեծ հաշվով` գործն ըստ էության լուծող վերջնական դատական ակտ կայացնելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից միջնորդավորված եղանակով կաշառքի սկզբնական պահանջ ներկայացնելու պահին գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու փաստը և հիմքերը պաշտոնապես դեռևս չէին արձանագրվել (առնվազն մինչև ժամը 15.00-ն), թմրամիջոց պահելու և գործածելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ով թվագրված զեկուցագիրը (հաղորդումը) չէր կազմվել և հերթապահ մասի թիվ 2 մատյանում չէր հաշվառվել, փաստացի ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում գտնվող Դ.Եդիգարյանը բերման ենթարկված անձանց հաշվառման գրքում դեռևս չէր հաշվառվել։ Ավելին, Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» և «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներն իրականացվել են 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին, այսինքն` Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու և կաշառքի վերաբերյալ սկզբնական պահանջ ներկայացնելու միայն հաջորդ օրը, հետևաբար` վերոնշյալ երկու հանգամանքների կապակցությամբ հավելյալ որևէ տեղեկությունները (ապացուցողական արժեք ներկայացնող փաստական տվյալներ) բացակայում են։ Այսպիսով, գործի ճիշտ լուծման տեսանկյունով էական հանգամանքի` որպես կաշառք պահանջված սկզբնական գումարի չափի վերաբերյալ մինչդատական վարույթի ընթացքում և միաժամանակ Դատարանում հարցաքննված վերոնշյալ անձանց ցուցմունքներում առկա են էական, այդ թվում` իրարամերժ հակասություններ, որոնց վերլուծությանն ու համադրմանը Դատարանը դեռևս կանդրադառնա, սակայն սույն դատական ակտի այլ («Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը») բաժնում։ Ինչ վերաբերում է կաշառք պահանջելիս Էդ.Զաքարյանի տված խոստումներին, ապա գործով ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նախաքննական, վկաներ Աշոտ Հարությունյանի դատաքննական (նաև նույնաբովանդակ նախաքննական) և Կարեն Ղազանչյանի դատաքննական, Խաչատուր Մանուկյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համադրումից ակնհայտ է (այսինքն` Դատարանը, ի հաշիվ այլ ապացույցների, առավել արժևորում և կարևորում է դրանք), որ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը կաշառքի գումարը պահանջել է` «գործը փակելու», վարչությունից բաց թողնելու (ազատ արձակելու) և պատասխանատվության (այդ թվում` քրեական պատասխանատվության) չենթարկելու պատճառաբանությամբ և խոստումով, այսինքն` գործով տուժող Դ.Եդիգարյանի պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու պատճառաբանությամբ, որը Դատարանի համոզմամբ գտնվում է ոստիկանության ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի և նրան հետ նախնական համաձայնությամբ գործած օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի, նույն բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակներում (այդ լիազորությունները սույն դատական ակտում առավել մանրամասն դեռևս կներկայացվեն»: 25. Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտի «Դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքները. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը» բաժնում, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով հաստատված է համարել հետևյալը. «ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի, ինչպես նաև բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի հետո, որպես պաշտոնատար անձ շորթմամբ պահանջել են խոշոր չափերի կաշառք` բերման ենթարկված Դավիթ Գրիգորյանի օգտին իրենց լիազորությունների շրջանակներում գործողություններ չկատարելու նպատակով. Այսպես, 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 12-ի սահմաններում, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի բանավոր հանձնարարությամբ նույն բաժանմունքի ավագ օպերլիազորներ Էդուարդ Զաքարյանը, Վահան Հակոբյանը և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանն ապօրինաբար թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին։ Մինչ բերման ենթարկելը նույն կլինիկայի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանը, որպես նույն թաղամասի բնակիչ ճանաչելով Էդուարդ Զաքարյանին, հետաքրքրվել է իր գործընկեր Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու պատճառների մասին, փոխանցել բջջային հեռախոսահամարը` խնդրելով նրան օգնելու հնարավորություն ծագելու պարագայում զանգահարել և տեղեկացնել։ Էդուարդ Զաքարյանը, կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 3-րդ բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի, նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ, շորթմամբ, այսինքն` Դ.Եդիգարյանին օգնելու միջնորդությամբ դիմած անձանց թմրամիջոց ձեռք բերելու և գործածելու վերաբերյալ կասկածանքն որպես հաստատված փաստ ներկայացնելու, Դ.Եդիգարյանի վիճակն արհեստականորեն ծանրացնելու եղանակով շահադիտական դրդումներով պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում վերջինիս վարչությունից ազատ արձակելու, հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու, դրանից նրան զերծ պահելու և զուգահեռաբար որպես կաշառք հնարավորինս խոշոր չափի գույք` գումար ստանալու դիտավորությամբ ժամը 12.33-ին զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին, Դ.Եդիգարյանի խնդրով կանչել Երևանի Խանջյան 51 հասցեում գտնվող ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ` հանդիպման։ Այդ հանդիպման ժամանակ Էդ.Զաքարյանը 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլարի կաշառք ստանալու պարագայում խոստացել է «օգնել» Դ.Եդիգարյանին, սակայն միևնույն ժամանակ տեղեկացել վերջինիս նյութական ոչ բարվոք վիճակի և այդչափ գումար տրամադրելու դժվարության մասին։ Նման պայմաններում Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է գումարային խնդրի լուծմանը ներգրավել նաև Դ.Եդիգարյանի ծանոթներին և ընկերներին, որպես բարի կամքի դրսևորում` իրենց բաժանմունքի աշխատասենյակներից մեկում կազմակերպել է Գ.Մարտիրոսյանի առանձնատեսակցությունը բերման ենթարկված և փաստացի անազատության մեջ գտնվող Դ.Եդիգարյանի հետ։ Որոշ ժամանակ անց` ժամը 14.40-ի սահմաններում, Գ.Մարտիրոսյանի նախաձեռնությամբ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ է ժամանել Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստի վերաբերյալ տեղեկացած, վերջինիս քրոջ նշանած Խաչատուր Մանուկյանը, Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով նույն վայրում հանդիպել և ծանոթացել Էդ.Զաքարյանի հետ, ով Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու, հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու և դրանով իսկ պատասխանատվությունից զերծ պահելու դիմաց Խ.Մանուկյանից սեղմ ժամկետում` մեկ-երկու ժամվա ընթացքում տալու պայմանով պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք, հակառակ պարագայում սպառնալով ոտնահարել Դ.Եդիգարյանի` օրենքով պաշտպանվող շահերը, այն է` ներկայացնելով, թե իբր վերջինիս կողմից թմրամիջոց ձեռք բերելն ու գործածելն ապացուցված հանգամանքն է, այն Դ.Եդիգարյանն ընդունել է, ինչն հաստատվել է նաև այլ անձանց բացատրություններով, թեև Դ.Եդիգարյանն այդ հանգամանքը բանավոր կերպով չէր ընդունել, անձնական խուզարկությամբ թմրամիջոց նրա մոտ չէր հայտնաբերվել, վերջինս տոքսիկաքիմիական փորձաքննության դեռևս չէր ներկայացվել (թմրամիջոցի գործածման վարկածն հետագայում հերքվել է նաև տոքսիկաքիմիական փորձաքննության 2012թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 12-4979 եզրակացությամբ), այդ կապակցությամբ այլ փաստական տվյալներ ոստիկանների տրամադրության տակ ևս չկային։ Խ.Մանուկյանը, ներկայացնելով իր և Դ.Եդիգարյանի նյութական ոչ բարվոք վիճակը, փորձել է կաշառքի գումարի չափը սակարկել՝ նշելով, որ այդ ժամկետում կարող է հավաքել և տալ ընդամենը 100.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն Էդ.Զաքարյանը պահանջը վերահաստատել է` առաջարկելով սեղմ ժամկետում զբաղվել գումարի հայթայթմամբ և զանգահարել։ Հասնելով իրենց կաշառք տալու անհրաժեշտությունն հիմնավորելու բուն նպատակին` խմբի կազմում շորթմամբ կաշառք ստանալու նախնական հանցավոր դիտավորությամբ գործող Էդուարդ Զաքարյանը և Գևորգ Գևորգյանը, ինչպես նաև նրանց անմիջական ղեկավարը` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանը, փաստացի ժամը 12.00-ից բերման ենթարկած Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստի արձանագրումը հերթապահ մասի թիվ 2 մատյանում և բերման ենթարկված անձանց հաշվառման գրքում տևական ժամանակ ձգձգել են, այդ կապակցությամբ նյութեր չեն նախապատրաստել` սպասելով որպես կաշառք պահանջած գումարների հայթայթման գործընթացի ավարտին և այդ կապակցությամբ միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի հեռախոսազանգին, որի հետևանքով Դ.Եդիգարյանը, առանց օրինական հիմքերի, փաստացի գտնվել է անազատության մեջ։ Ժամը 17.00-ի սահմաններում Խ.Մանուկյանը Էդ.Զաքարյանին և վերջինիս հետ խմբի կազմում գործող մյուս ոստիկաններին Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով տեղեկացրել է, որ հավաքվել է ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ գումար, խնդրել բավարարվել այդ գումարով, որին Էդ.Զաքարյանը չի համաձայնել։ Միայն դրանից հետո Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում կազմվել են նյութեր, որն Վ.Վարդանյանի հանձնարարությամբ իրականացրել է Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ օպերատիվ տեղեկատվությունը ստանալու, նրան բերման ենթարկելու և ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում վերջինիս հետ տարվող օպերատիվ զրույցների հետ որևէ առնչություն չունեցող ավագ օպերլիազոր Արման Մացակյանը, ով կազմել է Դ.Եդիգարյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությունները, ստացել է բացատրություն, որում Դ.Եդիգարյանը թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը չի ընդունել, նշանակել է տոքսիկաքիմիական փորձաքննություն։ Համապատասխան մատյանում և գրքում Էդ.Զաքարյանը, իսկ բերման ենթարկելու արձանագրության մեջ վերջինս և Ա.Մացակյանը Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու ժամը թվագրել են 15։00-ով, որից հետո` ժամը 17.30-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանը արդեն օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ Դ.Եդիգարյանին ուղեկցել են ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, որտեղ մազի և մեզի փորձանմուշներ տալուց հետո նրան ազատ են արձակել։ Ազատ արձակվելուց առաջ Էդ.Զաքարյանը Դ.Եդիգարյանի հետ կայացած կարճատև զրույցի ընթացքում առաջարկել է չհուսահատվել, վերահաստատել է իրենց խոստումը` խնդիրն հարթել նաև խոշոր չափերի` 812.000 ՀՀ դրամին համարժեք 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով` նշելով, որ այդ գումարը վերջինս պետք է տրամադրի մաս-մաս, սակայն ոչ ուշ, քան մինչև հաջորդ օրը։ Մինչև հաջորդ օրը Դ.Եդիգարյանը և Խ.Մանուկյանը Գ.Մարտիրոսյանի միջնորդությամբ և միջոցով կաշառքի գումարի չափը վերստին սակարկել և հասցրել են մինչև 400.000 ՀՀ դրամի, սակայն Դավիթ Եդիգարյանը նույն օրը՝ երեկոյան, նրանից կաշառք շորթելու վերաբերյալ կամավոր հայտնել և հաղորդում է տվել ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, որի աշխատակիցների ձեռնարկած օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում կաշառատվության փաստը բացահայտվել և 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքի փոխանցումը Էդ.Զաքարյանին և նրա հետ խմբի կազմում գործած ոստիկաններին 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 17.45-ին խափանվել է։ Այսպիսով, ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը և Վաղինակ Վարդանյանը, նախնական համաձայնության գալով, շորթմամբ պահանջել են խոշոր չափի կաշառք, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել են հանցավոր արարք, որն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջիններս քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա են այդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետերով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանվող Գևորգ Մարտիրոսյանի նկատմամբ 2013թ. նոյեմբերի 29-ին քրեական հետապնդումը Դատարանում դադարեցվել է` «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառման պատճառաբանությամբ։ Մինչդատական վարույթի ընթացքում` դեռևս 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին, որոշում էր կայացվել ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և գործածելու դրվագով Դավիթ Եդիգարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրա արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, իսկ վերջինիս և Խաչատուր Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` կաշառքի մասին իրավապահներին կամավոր հայտնելու, ինչպես նաև նրանց նկատմամբ կաշառքի շորթում տեղի ունենալու պատճառաբանությամբ։ Վերոնշյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով. Ինչպես արդեն հիշատակվել է, ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում 2012թ. փետրվարի 9-ին կատարված թիվ ՀՕ-18-Ն լրացման` «կամ պահանջելը կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելը» ՀՀ Սահմանադրությանն համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ սույն գործի շրջանակներում Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դիմումը, գտել է, որ քրեական օրենքի վերոնշյալ լրացումը համապատասխանում է ՀՀ Սահմանադրությանը և 2013թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈ-1124 որոշմամբ գործի վարույթը կարճել է։ Գործող խմբագրմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` կաշառք ստանալու կազմում ընդգրկված են մի շարք հանցակազմեր (նյութական և ձևական), մասնավորապես` - պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալը (նյութական հանցակազմ է), - նույն գույքը, գույքի նկատմամբ իրավունքը պահանջելը, - դրանք ստանալու խոստումը կամ - առաջարկն ընդունելը (որոնք ձևական հանցակազմեր են)` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում «կաշառք ստանալու» համար, որը կատարվել է խոշոր չափերով, իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասը` նույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքների կատարման համար, որոնք կատարվել են առանձնապես խոշոր չափերով, այսինքն` կաշառքի առարկայի արժեքը տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը որակյալ դարձնող հատկանիշ է։ Տվյալ դեպքում «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2012թ. փետրվարի 9-ին ՀՕ-18-Ն օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասում կատարված լրացմամբ օրենսդիրը նախատեսել է նաև ձևական հանցակազմեր, որոնք հանցափորձի փուլ չեն անցնում, զուտ գործողության կամ անգործության կատարումն արդեն իսկ ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ձևական հանցակազմում արարքն ավարտված հանցագործություն ճանաչելու համար բավական է օրենքով նկարագրված արարքի (գործողության կամ անգործության) կատարումը։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվել է, որ գործով տուժող Դավիթ Եդիգարյանի նախաձեռնած խոսակցության ընթացքում ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը նրա հետ սակարկել է հնարավոր պատասխանատվությունից նրան զերծ պահելու համար անհրաժեշտ կաշառքի գումարի չափը` նշելով, որ, որպես կանոն, նման հարցը կարգավորվում է 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով, սակայն տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով ընդհանուր ծանոթի` Գևորգ Մարտիրոսյանի առկայությունը, կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույն զրույցի ընթացքում տուժող Դ.Եդիգարյանը գումարի առավելագույն չափի հետ չի համաձայնել, առաջարկել է ոչ ավել, քան 2.000 ԱՄՆ դոլար` պատճառաբանելով նման գումարի բացակայությունը։ Դրանից հետո գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու, պատասխանատվությունից զերծ պահելու նույն նպատակով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պահանջ է ներկայացրել նրա խնդրով հետաքրքրվող անձի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դ.Եդիգարյանին, ինչպես նաև վերջինիս քրոջ նշանած, գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանին։ Վերջինս պարտավորվել է 1-2 ժամվա ընթացքում հայթայթել այդ գումարը, սակայն մինչ հաջորդ օրն ընկած ժամանակահատվածում նրան և Դ.Եդիգարյանին հաջողվել է հավաքել միայն 400.000 ՀՀ դրամ գումար, ինչի մասին տեղեկացած ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը, նախապես իրազեկելով օպերլիազոր Գ.Գևորգյանին և բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին, համաձայնել է որպես կաշառք ընդունել նաև այդ գումարը։ Տվյալ իրավիճակում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի և վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ գործած մյուսների մեղադրանքի հիմքում դրվել է 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից շորթմամբ 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելը (ինչն առանձնապես խոշոր չափի կաշառք է), այն դեպքում, երբ տուժող Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվությունից ազատելու նպատակով սկզբնական սակարկությունը վերջինիս հետ սկսվել է 5.000 ԱՄՆ դոլարից, ապա` նրա և Խ.Մանուկյանի հետ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի սակարկությունների հետևանքով հասել է 3.000-ի, հետո` 2.000-ի, այնուհետև` 600.000 ՀՀ դրամի, իսկ ամենավերջում` կանգ առել 400.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա։ Նշված սակարկությունները տևել են մոտ 1 օր, սակայն այդպես էլ 400.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, նրա հանցակիցներին չի փոխանցվել` վերջիններիս կամքից անկախ պատճառներով։ Ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներից և մեղադրական եզրակացության վերլուծությունից ակնհայտ է, որ նախաքննական մարմինն ու մեղադրող կողմը կաշառքի չափի վերաբերյալ հիմնավորված են համարել, Էդ.Զաքարյանի և նրա հետ խմբի կազմում գործած անձանց մեղադրանքներում որպես հիմք ընդունել 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, այսինքն` Էդ.Զաքարյանի պահանջած առավել խոշոր գումարը, իսկ մեղադրանքի որոշումներից և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասից դուրս են մնացել գումարային սակարկությունների վերաբերյալ նշումները, կողմերի միջև կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ձեռք բերված ընթացիկ, առավել ևս` վերջնական համաձայնությունը։ Մինչդեռ, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով պարզվեց, որ` ա. սակարկությունները նախաձեռնել է կաշառքի պահանջ ներկայացրած Էդ.Զաքարյանը` նշելով, որ նման հարցերը, որպես կանոն, լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն տվյալ դեպքում կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով (ըստ Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքների` 3.000 ԱՄՆ դոլարով) բ. գումարային վերոնշյալ սակարկություններն ընթացել են կաշառք տվողի օգտին պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում միևնույն գործողությունները չկատարելու, այն է` Դ.Եդիգարյանին վարչությունից ազատ արձակելու, հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու և այդկերպ պատասխանատվությունից զերծ պահելու նպատակով, գ. սակարկություններն ընթացել են միևնույն անձանց` կաշառք տվողներ Դ.Եդիգարյանի և Խ.Մանուկյանի - միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի - կաշառքը պահանջողներից Էդ.Զաքարյանի միջև, դ. սակարկությունները սկսել են Դ.Եդիգարյանի հետ Էդ.Զաքարյանի զրույցից, ապա սկզբնական գումարային պահանջը Գ.Մարտիրոսյանին և Խ.Մանուկյանին անմիջապես ներկայացնելու պահից և շարունակվել են հարաբերականորեն կարճատև ժամանակահատվածում (1 օր), որոնց արդյունքում կողմերը միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի աջակցությամբ կաշառքի չափի` 400.000 ՀՀ դրամի վերաբերյալ ձեռք են բերել վերջնական համաձայնություն։ Վերոնշյալ դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջը պետք է լիներ իրական, մինչդեռ իրավիճակի վերլուծությունից ակնհայտ է, որ այն ներկայացվել է տուժողների վճարունակությունը (անվճարունակության վերաբերյալ Դ.Եդիգարյանի խոսքերը ստուգելու) պարզելու և հնարավորինս մեծ գումար ստանալու դիտավորությամբ։ 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացվելու առաջին իսկ պահից այդ գումարը մյուս կողմը սակարկել է, այդ սակարկությունները շարունակվել են մինչև կաշառքի չափի վերաբերյալ վերջնական համաձայնություն ձեռք բերելը, այսինքն` սկզբնական պահանջն ի սկզբանե չի եղել ընդունելի և վերջնական, ներկայացվելու եղանակով հիմքեր է տվել սակարկությունների համար։ Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալներին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներում և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով հաստատված` սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները չարտացոլելու հետևանքով, կաշառք ստանալու ձևական հանցակազմի պայմաններում, կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ընտրովիության սկզբունքով մեղադրող կողմի ձևակերպումը (ամբաստանյալներին առավելագույն խոշոր գումարի` 3.000 ԱՄՆ դոլարի մեղսագրումը) ըստ էության «կանխորոշում» է ոչ միայն դատական քննության սահմանները, այլև որոշակիորեն նաև արդյունքը։ Մեղադրանքների նման ձևակերպումը, թեև առերևույթ չի խախտել գործով ամբաստանյալների իրավունքները, սակայն իրականում Դատարանի համոզմամբ հանգեցրել է նախաքննության փուլում դատավարության մրցակցային բնույթի և մրցակցության սկզբունքի, արդար դատաքննության (հատկապես` արդարության և կողմերի հավասարության) սահմանադրական սկզբունքի խախտմանը և իրական հնարավորություն չի տվել պաշտպանական կողմին, տվյալ դեպքում` ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին և մյուսներին դեռևս մինչդատական վարույթից ընկալելու կաշառքի առանձնապես խոշոր չափի վերաբերյալ նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը, օբյեկտիվությունը և իրավաչափությունը։ Մինչդեռ մեղադրանքների որոշման մեջ և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում նույն խնդրով սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալների հիշատակումը կնպաստեր ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքի ճիշտ որակմանը, կապահովեր ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ, 14.1-րդ, ինչպես նաև 5-րդ հոդվածներով երաշխավորված իրավունքները, մասնավորապես` նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ,… իրենց գործի հրապարակային քննության իրավունքը։ Ամեն դեպքում անդրադառնալով ամբաստանյալներ Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը` Դատարանը փաստում է, որ նրանք հանցագործության այդ ծանրացնող հանգամանքի` հանցակցությամբ առանձնապես խոշոր չափի կաշառք պահանջելու համար քրեական պատասխանատվության ենթակա չեն նաև այլ հիմքով, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով. Արամ Միքայելյանի և Արայիկ Վաղարշակյանի վերաբերյալ ԵԱՔԴ/0174/01/11 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի նախադեպային որոշմամբ համակողմանիորեն վերլուծության է ենթարկվել հանցակցության և հանցակցի սահմանազանցման ինստիտուտները։ Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ (…).։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` համակատարողները հանցագործության համար ենթակա են պատասխանատվության նույն օրենսգրքի Հատուկ մասի նույն հոդվածով։ Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` հանցակիցները ենթակա են պատասխանատվության միայն հանցագործության այն ծանրացնող հանգամանքների համար, որոնք գիտակցվել են նրանց կողմից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 40-րդ հոդվածի համաձայն` հանցակցի սահմանազանցում է համարվում անձի կողմից այնպիսի հանցանք կատարելը, որը չի ընդգրկվում մյուս հանցակիցների դիտավորությամբ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցակցի սահմանազանցման համար մյուս հանցակիցները պատասխանատվություն չեն կրում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված, եթե դրան մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, ովքեր նախապես` մինչև հանցագործություն սկսելը, պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ։ Համաձայն այդ որոշման`«(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ. 1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, 2. գործողությունների համատեղությունը, 3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։ Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։ Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։ Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում» (տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-րդ կետը)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։ Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է` 1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ, 2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը, 3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 40-րդ հոդվածն ամրագրում է հանցակցի սահմանազանցում հասկացության քրեաիրավական բնութագիրը, ինչպես նաև սահմանազանցման դեպքում մյուս հանցակիցների պատասխանատվության կարգը։ Հիշատակված իրավանորմի վերլուծությունից բխում է, որ հանցակցի սահմանազանցում ասելով` պետք է հասկանալ մի հանցակցի կողմից այնպիսի արարքի կատարում, որը թեպետ մյուս հանցակիցների գործողությունների հետ գտնվում է օբյեկտիվ պատճառական կապի մեջ, բայց չի ներառվել նրանց ընդհանուր դիտավորության մեջ, բնութագրվում է առավել բարձր կամ ցածր հանրային վտանգավորությամբ, քան այն արարքը, որը նախապես որոշվել էր, և ենթակա է մեղսագրման միայն այն կատարողին։ Հանցակցի սահմանազանցումը լինում է երկու տեսակ` քանակական և որակական։ Քանակական սահմանազանցման դեպքում կատարողը վնաս է հասցնում այն օբյեկտին, որը, մյուս հանցակիցների հետ պայմանավորվածության համաձայն, ընդգրկված էր նրանց դիտավորության մեջ, սակայն հասցված վնասն այլ է լինում, քան պայմանավորված էր։ Որակական սահմանազանցումը բնութագրվում է նրանով, որ կատարողն իրականացնում է կանխորոշվածից բացի մեկ այլ հանցագործություն կամ իր բնույթով բոլորովին այլ հանցանք։ Սահմանազանցման դեպքում մյուս հանցակիցները պատասխանատվություն են կրում միայն այն հանցագործությանը հանցակցելու համար, որն ընդգրկված է եղել նրանց դիտավորությամբ։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ թեև հանցագործությանը երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցության դեպքում հանցակիցներից յուրաքանչյուրը պետք է գիտակցի ոչ միայն իր, այլ նաև մյուս հանցակիցների վարքագծին վերաբերող հանգամանքները, այդուհանդերձ, դա չի նշանակում, որ հանցակիցը քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի դիսպոզիցիայի հատկանիշների ճշտությամբ պետք է բնութագրի այն հանցագործությունը, որի կատարմանը նա մասնակցում է։ Մեջբերված իրավական վերլուծությունները սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարան փաստում է, որ կաշառքի գումարի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալներ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանը, Էդուարդ Զաքարյանի հետ գործելով կաշառք պահանջելու նախնական հանցավոր համաձայնության շրջանակներում, նախապես իրազեկված և համաձայն են եղել նաև Էդ.Զաքարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջ ներկայացվելու մասին, այսինքն` Էդ.Զաքարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի կաշառք պահանջելը ներառված է եղել նրանց ընդհանուր դիտավորության մեջ, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով` - ամբաստանյալներ Վաղինակ Վարդանյանը և Գևորգ Գևորգյանն անմիջականորեն նման պահանջ կաշառք առաջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց չեն ներկայացրել, նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չեն հաղորդակցվել, - գումարային պահանջ ներկայացրել է բացառապես Էդ.Զաքարյանը` ինքնուրույնաբար վարելով գումարային սակարկությունները և նվազեցնելով կաշառքի գումարը (հակառակն հիմնավորող որևէ ապացույց նախաքննությամբ ձեռք չի բերվել և դատաքննությամբ չի հետազոտվել), Գումարային սակարկությունների արդյունքների մասին Էդ.Զաքարյանը խմբի կազմում գործող մյուս ոստիկաններին թեև իրազեկել է, սակայն հետևյալ հանգամանքներում` - 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 16-ի սահմաններում, փորձագիտական կենտրոնից Գևորգ Գևորգյանի հետ Դ.Եդիգարյանին Արարատյան զանգված տեղափոխելիս, վերջինիս Էդ.Զաքարյանը տեղեկացրել է Գևորգ Մարտիրոսյանի գործոնն հաշվի առնելով կաշառքի գումարը մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար նվազեցնելու մասին։ Թեև Էդ.Զաքարյանի և Դ.Եդիգարյանի այդ զրույցին միջամտել է ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանը` հետաքրքրվելով հավելյալ 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով (ինչից կարելի է եզրակացնել, որ վերջինս տեղյակ էր նաև Դ.Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջ ներկայացվելու մասին)։ - Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի` ժամը 16։03-ին կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Գ.Գևորգյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գ.Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու մասին, ակնարկում է նաև կաշառքի նախորդ գումարի վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին։ Ընդ որում, այդ հեռախոսազրույցի ընթացքում խոսք չի գնում կաշառքի գումարի նախորդ չափի մասին, թեև նախքան այդ Էդ.Զաքարյանը սակարկությունների արդյունքներով որպես կաշառք պահանջել էր խոշոր չափի` 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար (և ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլար, որն առանձնապես խոշոր չափի կաշառք է)։ Վերոնշյալ փաստական տվյալները Դատարանի համոզմամբ բավարար չեն հանգելու հետևության, որ այդ մասին ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանը տեղյակ էր նախապես` մինչև Էդ.Զաքարյանի կողմից Գևորգ Մարտիրոսյանին, ապա նաև` Խաչատուր Մանուկյանին 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջի ներկայացումը, ավելին` բավարար չեն հանգելու հետևության, որ Գ.Գևորգյանը նախապես տվել էր իր համաձայնությունը նաև կաշառքի չափի վերաբերյալ և դա Էդ.Զաքարյանի ինքնագործունեության (կատարողի սահմանազանցման) հետևանք չէր։ Վերոնշյալը չփարատված կասկած է և ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` պետք մեկնաբանվի հօգուտ ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի։ - Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն` 2012թ. դեկտեմբերի 13-ի` ժամը 16։07-ին կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Վ.Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գ.Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու (պահվելու) մասին, ակնարկում է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն` գումարի սակարկության վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին։ Ընդ որում, այդ հեռախոսազրույցի ընթացքում ևս որևէ խոսք չի գնում կաշառքի գումարի նախորդ չափի մասին, թեև նախքան այդ Էդ.Զաքարյանը սակարկությունների արդյունքներով որպես կաշառք, ըստ հաջորդականության, պահանջել էր խոշոր չափի` 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի վերաբերյալ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 նախադեպային որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կարգավիճակի բնութագրական կողմերից մեկն էլ այն է, որ որպես քրեական գործը քննող անկախ և անկողմնակալ մարմին, դատարանը չի կարող հանդես գալ մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և պետք է արտահայտի միայն իրավունքի շահերը։ Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար պետք է ստեղծի գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ՝ դրանով իսկ ապահովելով մրցակցության սկզբունքի կենսագործումը և հասնելով քրեական դատավարության առջև դրված խնդիրների իրագործմանը»։ Վերոնշյալից հետևում է, որ դատարանը չի կրում մեղադրանքը ապացուցելու կամ քրեական հետապնդման մարմնի թույլ տված թերացումները, բացթողումները վերացնելու պարտականություն։ Ապացուցմանը մասնակցելը դատարանի իրավունքն է, այլ ոչ թե պարտականությունը, մեղադրանքը ապացուցելու պարտականությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ և 124-րդ հոդվածների ուժով կրում են քրեական հետապնդման մարմինները։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը նույնպես ելնում է այն գաղափարից, որ ապացուցման պարտականությունը դրված է մեղադրանքի կողմի վրա և ցանկացած կասկած պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Barbera, Messegue and Jabardo v. Spain, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռը, գանգատ թիվ 10590/83, կետ 77)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։ Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ «թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող կամայական լինել։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ Ապացույցների գնահատումն համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի»։ Համաձայն նույն նախադեպային որոշման` հակասական ապացույցների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրականացնող մարմինը միայն ապացույցների հետազոտությունից և գնահատումից հետո կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ։ Վերոնշյալ մեջբերման լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ գործն ըստ էության քննող դատարանը կաշկանդված չէ քննվող դեպքի և դրա հանգամանքների, արարքի որակման (բացառությամբ ամբաստանյալի վիճակը վատթարացնելու) վերաբերյալ նախորդ դատավարական փուլերում տրված գնահատականներով, քանի որ ապացույցները գնահատելիս ղեկավարվում է իր ներքին համոզմունքով, ինչը կարող է տրամագծորեն տարբերվել մինչդատական վարույթի ընթացքում նույն ապացույցներին, դրանց թույլատրելիությանը, վերաբերելիությանը, գործի լուծման տեսանկյունով` բավարարության վերաբերյալ տրված գնահատականներից` պայմանով, որ ապացույցների գնահատումը լինի օրինական, փաստարկված և պատճառաբանված։ Այսպիսով, վերոնշյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ դատաքննությամբ հաստատված փաստը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի վերաբերյալ սակարկությունները, ամբաստանյալներին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ արտացոլելու դեպքում նրանց արարքին կտրվեր ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։ Դատարանը փաստում է, որ կաշկանդված չէ դատավարության նախորդ փուլում մեղադրողի կողմի տված գնահատականներով, ապացույցները գնահատում է իր ներքին համոզմունքով` հիմնված դատաքննությամբ ապացուցված հանգամանքերի վրա` արձանագրելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` Էդ.Զաքարյանի և խմբի կազմում նրա հետ գործած ոստիկանների. նրանց արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով որակելիս պետք է հիմք ընդունվեր կաշառքի գումարի չափի վերաբերյալ տուժողին միջնորդավորված կարգով ներկայացված իրական և վերջնական պահանջը։ Դատարանը ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքում վերոնշյալ փոփոխությունը կատարելիս հաշվի է առնում ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի պահանջը` այն, որ ամբաստանյալների վիճակը դրանով չի վատթարանում, նրանց պաշպանության իրավունքը չի խախտվում։ Ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց` նախապես քննարկելով և մերժելով դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պաշտպանական ճառերում ներկայացված և խորհրդակցական սենյակում անդրադառնալու պայմանով հետաձգված միջնորդությունները։ Այսպես, պաշտպանական կողմը միջնորդել է` 1. որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի թույլտվությամբ իրականացված` Է.Զաքարյանի, Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի հեռախոսային խոսակցության վերահսկում օպերատիվ հետախուզական միջոցառման իրականացման արդյունքները, քանի որ նրանց մեկնաբանմամբ այդ միջոցառումներն իրականացվել են մինչևիսկ Դատարանից թույլատվություն ստանալը, քրեական գործի նյութերից բացակայում են դատարանում տվյալ միջնորդության քննարկման մասնակցած անձի լիազորությունն հաստատող համապատասխան լիազորագիրը, օպերատիվ-հետախուզական մարմնի ղեկավարի որոշումը (միջնորդությունը), դատական նիստի արձանագրությունը (վերջինս ներկայացվեց պաշտպանական ճառում)։ Ավելին, պաշտպանական կողմը տվյալ ապացույցը վիճարկեց նաև ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի 2007թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 23-Լ որոշման պահանջները չպահպանելու` դատարանի գրասենյակ պատշաճ կարգով մուտք չլինելու պատճառաբանությամբ։ Մինչդեռ, ըստ պատշաճի արձագանքվելով դատաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմի վերոնշյալ միջնորդությանը` դրա շրջանակներում բարձրացված հարցերին լուծում տալու տեսանկյունով Դատարանը պահանջել և հետազոտել է տվյալ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման թույլտվություն տալու վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակում պահպանված փաստաթղթերը, որոնց համաձայն` վերոնշյալ միջնորդությունը, ըստ ուղեկցական նամակի վրա առկա դրոշմակնիքի և գրառումների, Դատարան է մուտք եղել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, որին կցված է եղել «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումն իրականացնելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ միջնորդությունը` «2» էջից։ Նյութերում առկա է նաև ՀՀ ոստիկանության պետի առաջին տեղակալ Հ.Պողոսյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի լիազորագիրը, համաձայն որի` դատական նիստին մասնակցելու համար լիազորվել (ըստ Դատարանի համապատասխան որոշման` նաև մասնակցել) է ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչության պետի տեղակալ, օպերատիվ ապահովման բաժնի պետ Ա.Ավագյանը։ Նշված փաստաթղթերի հետ միաժամանակ տրամադրվել են նաև հանցագործության մասին Դավիթ Եդիգարյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի հաղորդման, հեռախոսահամարների գաղտնալսումերն ու ձայնագրումներն 10 օր ժամկետով թույլատրելու մասին նույն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատարանի նախագահ Ռ.Վարդազարյան) կայացրած որոշման լուսապատճենները։ ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի թիվ 23-Լ որոշման 3-րդ բաժնի 1-ին կետի համաձայն` Դատարանում ստացված բոլոր փաստաթղթերը, բացառությամբ դատական նիստի ընթացքում ներկայացված և արձանագրված փաստաթղթերի, ընդունվում, ստուգվում և գրանցվում են դատարանի գրասենյակում….։ 23-Լ որոշման տրամաբանությունից և Հ.Պողոսյանի ուղեկցական նամակում նշված թերթերի քանակից հետևում է, որ լիազորագիրն ու Դ.Եդիգարյանի հաղորդումը միջնորդությանը կից Դատարան չեն ներկայացվել, ինչը չի բացառում դրանք դատական նիստի ընթացքում նախահագող դատավոր Ռ.Վարդազարյանին ներկայացնելու հնարավորությունը, որի պայմաններում դատարանի գրասենյակում դրանք մուտքագրելու, ընդունելու և ստուգելու անհրաժեշտությունն ինքնըստինքյան կվերանար։ Արձանագրության բացակայությունը` որպես վիճարկվող ապացույցի անթույլատրելիության փաստարկ` պաշտպանական կողմը ներկայացրեց միայն դատական վիճաբանությունների փուլում, սակայն 2013թ. ապրիլի 23-ին դատարանի նախագահ Ռ.Վարդազարյանին ուղղված հարցման բովանդակությունից (գրավոր օրինակը տրամադրվել է նաև պաշտպանական կողմին) ակնհայտ էր, որ արձանագրության և դրա գրառումների վերաբերյալ հարցումներ Նույն դատարանին չեն կատարվել, պահանջվել են ոչ թե միջնորդության վերաբերյալ նյութերի ամբողջական փաթեթը, այլ պաշտպանների վիճարկած հանգամանքներին վերաբերող (միջնորդությունը երբ է մուտքագրվել Դատարանի գրասենյակ, որ մուտքային համարով, երբ է քննարկվել, միջնորդությունն հիմնավորող նյութեր Դատարանին ներկայացվել են, թե` ոչ, լիազորագիր ներկայացվել է, թե` ոչ, երբ է Դատարանի որոշումը հանձնվել միջնորդությունը նախաձեռնողին, ով է հանդես եկել այն ստացողի դերում) փաստաթղթերի լուսապատճենները։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ապացույցի թույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունն ընկած է այն ձեռք բերող կողմի վրա։ Եթե ապացույցը ձեռք բերելիս պահպանվել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի բոլոր պահանջները, ապացույցի անթույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունը կրում է դրա թույլատրելիությունը վիճարկող կողմը։ Տվյալ դեպքում Դատարանը փաստում է, որ վիճարկվող ապացույցը` «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքները, մեղադրող կողմը ձեռք է բերել ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի և «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի բոլոր պահանջների պահպանմամբ, մինչդեռ դրանց անթույլատրելիությունն հաստատելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի վիճարկումները սուբյեկտիվ գնահատողական են, որևէ կերպ փաստարկված և հիմնավորված չեն, ավելին` անհիմն են, հետևաբար` վերոնշյալ ապացույցը թույլատրելի և վերաբերելի է, կարող են դրվել սույն դատավճռի հիմքում։ 2. Պաշտպանական կողմը միջնորդեց որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել վկա Խաչատուր Մանուկյանի նախաքննական, այդ թվում` ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքները` պատճառաբանելով, թե իբր զրկվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «դ» կետով նախատեսված իրավունքից, այսինքն` հարցաքննելու ամբաստանյալների դեմ ցուցմունք տված այդ վկային կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկան ենթարկվի հարցաքննության։ Թեև Դատարանում պաշտպանական կողմին չի հաջողվել հարցեր առաջադրելու և հարցաքննելու վկա Խաչատուր Մանուկյանին, սակայն դա տեղի է ունեցել օբյեկտիվ պատճառներով` ՀՀ-ը նրա բացակայելու պատճառաբանությամբ։ Ամեն դեպքում մեղսագրվող արարքում ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգում է ոչ թե բացառապես վիճարկվող այդ ապացույցների, այլ այդ և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների գնահատման արդյունքներով, ինչը բխում է նաև ՄԻԵԴ-ի` «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի» գործով 2010թ. փետրվարի 23-ին արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ոգուց։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի (այսուհետ նաև` Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները (….) (դ) հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները, «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի քննարկման շրջանակներում 2010թ. փետրվարի 23-ին կայացրած դատական ակտում ՄԻԵԴ փաստել է, որ ապացույցի թույլատրելիության հարցն առաջին հերթին կարգավորվում է ներպետական օրենսդրությամբ և որպես կանոն ներպետական դատարաններն են գնահատում ներկայացված ապացույցները, մինչդեռ Եվրոպական դատարանի խնդիրն է հավաստել, թե արդյոք բոլոր ընթացակարգերն իրենց ամբողջության մեջ (ներառյալ ապացույցների ձեռքբերումը) եղել են արդար։ (21-րդ կետ) Բոլոր ապացույցները, որպես կանոն, պետք է ներկայացվեն մեղադրյալի մասնակցությամբ իրականացվող հրապարակային դատաքննության ընթացքում, որպեսզի մեղադրյալն հնարավորություն ունենա հակափաստարկներ ներկայացնելու։ Դա չի նշանակում, սակայն, որ որպես ապացույց օգտագործվելու համար վկաների ցուցմունքները միշտ պետք է տրվեն դատարանում` հրապարակային դատաքննության ընթացքում։ Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված նման ապացույցների կիրառումն ինքնին անհամապատասխան չէ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասին և 3-րդ մասի (դ) կետին, որն սահմանում է պաշտպանության իրավունքի ապահովման անհրաժեշտությունը։ Որպես կանոն, այդ իրավունքը պահանջում է, որպեսզի մեղադրյալին տրամադրվի համապատասխան և պատշաճ հնարավորություն հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տված վկային և վիճարկելու նրա ցուցմունքը ցուցմունք տալու ժամանակ կամ վարույթի հետագա փուլերում։ Սույն գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանը իր սկզբնական ցուցմունքը պնդել է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ, որին մասնակցել է նաև վերջինիս պաշտպան Ա.Կարապետյանը։ Գործով մյուս ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի վերաբերյալ վկա Խ.Մանուկյանը որևէ ցուցմունք չի տվել, հետևաբար` նրանց ցուցմունքներում բացակայել են էական հակասությունները, այսինքն` նրանցից յուրաքանչյուրի հետ առերեսում իրականացնելու դատավարական հիմքը։ Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ նման պայմաններում գործով վկա Խ.Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները չեն հանդիսանում այն միակ ապացույցը, որոնց հիման վրա Դատարանը հետևության է հանգել առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի և մյուսների մեղավորության վերաբերյալ։ Վիճարկվող այդ ցուցմունքներում առկա փաստական տվյալներն հաստատվել են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով, որոնք վերը շարադրվել են։ Հետևաբար` վկա Խ.Մանուկյանին Դատարանում հարցեր առաջադրելու և հարցաքննելու անհնարինությունը (պաշտպանական կողմի համար), որը պայմանավորված է եղել օբյեկտիվ պատճառներով` նախաքննության ընթացքում հարցաքննվելուց մինչև վերջնական դատական ակտի կայացումն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ-ից բացակայելու փաստով, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալներ Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի` Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի (դ) կետով երաշխավորված պաշտպանության իրավունքի խախտման չէր կարող հանգեցնել և չի հանգեցրել։ Պաշտպանական կողմը վիճարկեց նաև մեղադրող կողմի` ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին, ինչպես նաև խմբի կազմում նրա հետ գործած անձանց արարքին տրված իրավաբանական որակումը` պատճառաբանելով, որ Էդ.Զաքարյանը գումար պահանջելու ընթացքում տվել է այնպիսի խոստումներ, որոնք դուրս էին նրա` որպես հետաքննություն կատարող անձի, ինչպես նաև վերջինիս անմիջական ղեկավար Վ.Վարդանյանի պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակներից, որպիսի պայմաններում նրան վերագրվող արարքը կարող էր որակվել որպես խարդախության փորձ։ Բացի այդ, ըստ պաշտպանական կողմի` չի հիմնավորվել անգամ Էդ.Զաքարյանին մեղսագրված արարքին գործով մյուս ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանի և Գ.Գևորգյանի մասնակցությունը, թեև վերջիններիս մեղադրանք է առաջադրվել Էդ.Զաքարյանին հանցակցելու համար (համակատարման եղանակով)։ Նշված միջնորդության հիմնավորվածության խնդրին անդրադառնալու նպատակով հարկ է անդրադառնալ հետաքննություն կատարող անձի և հետաքննության մարմնի պետի լիազորություններին, որոնք սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարական և վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքերում, «Ոստիկանության մասին» և «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքներում։ Այսպես, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն` հետաքննության մարմիններ են ՝ 1. ոստիկանությունը (….)։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն` հետաքննության մարմնի լիազորությունների կատարումն հետաքննության մարմնի պետն ապահովում է անձամբ և հետաքննության մարմնի աշխատակիցների միջոցով։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը՝ 1) հանցագործությունները և դրանք կատարող անձանց բացահայտելու, հանցագործությունը կանխելու և խափանելու նպատակով ձեռնարկում է համապատասխան օպերատիվ-հետախուզական և քրեադատավարական միջոցառումներ, 2) մինչև քրեական գործ հարուցելը նախապատրաստվող նյութերով կատարում է դեպքի վայրի զննություն հետազոտման համար վերցնում է նմուշներ և նշանակում փորձաքննություն, 3) հարուցում է քրեական գործ, գործն ընդունում է իր վարույթ կամ ուղարկում է ըստ ենթակայության, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան մերժում է քրեական գործ հարուցելը, քրեական գործ հարուցելու կամ գործի հարուցումը մերժելու մասին որոշման պատճենը 24 ժամվա ընթացքում ուղարկում է դատախազին`որոշման օրինականությունը ստուգելու նպատակով (….), 8) գրանցում է հանցագործությունների մասին հաղորդումները, 9) բերման է ենթարկում հանցանքի կատարման մեջ կասկածվող անձանց, զննում և խուզարկում է նրանց, ինչպես նաև ազատում է առանց բավարար հիմքերի բերման ենթարկված անձանց։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական գործ հարուցելու, քրեական գործի հարուցումը մերժելու, կասկածյալին ձերբակալելու կամ նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու, այն վերացնելու կամ փոփոխելու, համապատասխան քննչական գործողություններ և օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու համար դատարանին միջնորդությամբ դիմելու, գործը քննիչին հանձնելու մասին հետաքննություն կատարող անձի կողմից կայացված որոշումները հաստատվում են հետաքննության մարմնի պետի կողմից։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի պետն իրավունք ունի հետաքննության մարմնի աշխատակցին հանձնարարել հանցագործության դեպքով կատարել հետաքննություն, նրան տալ պարտադիր գրավոր ցուցումներ առանձին քննչական գործողություններ կատարելու մասին, գործը մի աշխատակցից հանձնել մյուսին, գործի քննությունը հանձնարարել մի քանի աշխատակիցների, մասնակցել հետաքննության կատարմանը և անձամբ կատարել հետաքննություն։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանքի կատարմանը նպաստող հանգամանքները պարզելու և վերացնելու պարտականությունն իրականացնելիս (…) հետաքննության մարմինը պարտավոր են պարզել հանցանքի կատարմանը նպաստող հանգամանքները և անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան իրավաբանական անձին կամ պաշտոնատար անձին միջնորդագիր ներկայացնել այդ հանգամանքները վերացնելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու մասին։ «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածով նախատեսված են ոստիկանության պարտականությունները հանցագործությունների և այլ իրավախախտումների դեմ պայքարում, մասնավորապես` ոստիկանությունը օրենքով սահմանված կարգով և դեպքերում պարտավոր է` 1) կանխել և խափանել հանցագործություններն ու այլ իրավախախտումները, բերման ենթարկել հանցանք կամ վարույթ պահանջող այլ իրավախախտում կատարած անձանց, պարզել հանցագործություններ և այլ իրավախախտումներ ծնող պատճառներն ու դրանց նպաստող պայմանները, ձեռնարկել համապատասխան միջոցներ դրանք վերացնելու ուղղությամբ, 3) հարուցել քրեական գործեր, իրականացնել անհետաձգելի քննչական գործողություններ` հանցագործություն կատարած անձանց և հանցագործության հետքերը հայտնաբերելու, ամրապնդելու, հանցագործությունը բացահայտելու նպատակով։ 6) իրականացնել վարչական իրավախախտումների դեպքերով գործերի վարույթ (….)։ Ոստիկանությունը պարտավոր է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած կարգով ընդունել, գրանցել և հաշվառել հանցագործությունների ու այլ իրավախախտումներ, պատահարների վերաբերյալ դիմումներն ու հաղորդումները, դրանց տալ համապատասխան ընթացք։ Նույն օրենքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` հանցագործությունները և այլ իրավախախտումները կանխելու նպատակով ոստիկանությունն իրավունք ունի` - պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների և կազմակերպություններ ներկայացնելու իրավախախտումների կատարման պատճառների ու դրանց նպաստող պայմանների վերացմանն ուղղված միջնորդագրեր և առաջարկություններ, - հանցագործություն կամ վարույթ պահանջող վարչական իրավախախտում կատարելու կասկածանքի բավարար հիմքերի առկայության դեպքում ստուգելու քաղաքացիների, ինչպես նաև պաշտոնատար անձանց ինքնությունը հավաստող փաստաթղթերը, օրենքով սահմանված կարգով բերման ենթարկելու նրանց, - քաղաքացիներից, պաշտոնատար անձանցից, կազմակերպություններից պահանջելու և ստանալու անհրաժեշտ բացատրություններ, տվյալներ, տեղեկանքներ, փաստաթղթեր և (կամ) դրանց պատճեններ. Նույն օրենքի 20-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող անձանց ուղարկելու կամ հասցնելու բժշկական հաստատություն` նրանց օրգանիզմում ալկոհոլի կամ թմրամիջոցների առկայությունը պարզելու նպատակով, եթե ստուգման արդյունքն անհրաժեշտ է հանցագործության փաստը հաստատելու կամ հերքելու կամ գործն օբյեկտիվորեն քննելու համար. Նույն օրենքի 21-րդ հոդվածի համաձայն` վարչական իրավախախտումները կանխելիս և բացահայտելիս ոստիկանությունն իրավունք ունի` 1) կազմել վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրություններ, (….) 6) կատարել փորձաքննություններ` վարչական իրավախախտումերի վերաբերյալ գործերով։ «Oպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի օպերատիվ-հետախուզական գործունեության նպատակներն են նաև` հանցագործությունների բացահայտումը, կանխումը, խափանումը, հանցագործությունը նախապատրաստող, կատարող կամ կատարած անձանց հայտնաբերումը։ Նույն օրենքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` օրենքով իրենց վերապահված լիազորությունների շրջանակներում այդ գործունեությամբ զբաղվելու լիազորություն ունի նաև ոստիկանությունը։ Օպերատիվ ստորաբաժանման աշխատակիցներն իրենց գործունեությունն իրականացնելիս ղեկավարվում են օրենքով և ենթարկվում իրենց անմիջական ղեկավարին։ Հրաման կամ ցուցում ստանալու դեպքում օպերատիվ ստորաբաժանման աշխատակիցը պարտավոր է ստացած հրամանի կամ ցուցումի վերաբերյալ իր կասկածների մասին անհապաղ գրավոր զեկուցել հրամանը կամ ցուցումը տվողին կամ նրա վերադասին կամ նրանց փոխարինող անձին։ Եթե ցուցում տվողը գրավոր հաստատում է տրված հրամանը կամ ցուցումը, ապա օպերատիվ ստորաբաժանման աշխատակիցը պարտավոր է դա կատարել, բացառությամբ, եթե դա կհանգեցնի օրենքով սահմանված քրեական պատասխանատվության։ Օպերատիվ ստորաբաժանման աշխատակցի կողմից այդ հրամանի կամ ցուցումի կատարման համար պատասխանատվությունը կրում է դրանք գրավոր հաստատած անձը։ Վարչական իրավախախտումների մասին ՀՀ օրենսգրքի 44.2 հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում առանց բժշկի նշանակման թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր գործածելու համար։ Նույն օրենսգրքի 224-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՀՀ ոստիկանությունը քննում է նաև նույն օրենսգրքի 44.2… հոդվածով նախատեսված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ գործերը։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` ՀՀ ոստիկանության անունից վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ գործեր քննելու և վարչական տույժեր նշանակելու իրավունք ունեն` սույն օրենսգրքի 44.2 հոդվածով նախատեսված վարչական իրավախախտումների համար` ՀՀ ոստիկանության տարածքային մարմինների պետերը և նրանց տեղակալները։ Վերոնշյալ իրավական վերլուծությունները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանը փաստում է, որ` - ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված լիազորության շրջանակներում իրավասու էին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն թմրամիջոց ապօրինաբար պահելու և առանց բժշկի նշանակման գործածելու կասկածանքով բերման ենթարկելու քաղ. Դավիթ Եդիգարյանին, թեև, որպես հետաքննության մարմին, այդ լիազորությունից օգտվել են առանց անմիջական կամ հետաքննության մարմնի պետի (ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետի) գրավոր համաձայնությունը ստանալու և դրա անհրաժեշտությունը նախապես հիմնավորելու` փաստաթղթավորելու (բերման ենթարկելու պահին Էդ.Զաքարյանի զեկուցագիրը դեռևս կազմված չէր, ինչի մասին են վկայում` զեկուցագրում առկա նրա նշումներն այն մասին, որ «բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ ստեղծվել են համապատասխան նյութեր», ինչպես նաև Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի շահագործած բջջային հեռախոսահամարների տեղանշման տվյալները, համաձայն որոնց` դրանք զեկուցագիր կազմելու օրը (2012թ. դեկտեմբերի 12-ին)` մինչև կեսօր, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության տարածքը սպասարկող ալեհավաքներով չեն սպասարկվել, այլ սպասարկվել են նախ` Էդ.Զաքարյանի բնակության վայրը, այնուհետև` ժամը 11.30-ի սահմաններում Դ.Եդիգարյանի աշխատանքի վայրին` ատամնաբուժարանին հարակից տարածքները սպասարկող ալեհավաքներով։ - Դավիթ Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելիս Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը և Վահան Հակոբյանը գործել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանից ստացած հանձնարարությամբ, այսինքն` վերջինս նախապես տեղյակ էր Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության վարչություն բերման ենթարկելու հիմքերի և փաստի մասին, ինչ մասին են վկայում թե՛ վերջիններիս դատաքննական ցուցմունքները, թե՛ Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի միջև կայացած հեռախոսազանգերը, մասնավորապես` 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11.27-ին, Վ.Վարդանյանը իր 094-939399 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի 094-000607 հեռախոսահամարին և հաղորդակցվել 0.23 րոպե տևողությամբ, որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևանի Ալեք Մանուկյան 1 (Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարանից հարակից տարածք) տեղակայված ալեհավաքներով։ Նույն ուղղությամբ և հեռախոսահամարների միջև հեռախոսազանգ է կատարվել նաև ժամը 11.51-ին` որի ժամանակ Վ.Վարդանյանի բջջային հեռախոսահամարը սպասարկվել է Մոսկովյան 11 (Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն), իսկ Էդ.Զաքարյանինը` դարձյալ Ֆուչիկի 27 հասցեում (ատամնաբուժարանից հարակից տարածք) տեղակայված ալեհավաքներով։ - Բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանի` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում կատարված անձնական խուզարկության արդյունքներով թմրամիջոց չի հայտնաբերվել, այսինքն` հանցանք կատարելու (ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու) վերաբերյալ ոստիկանների կասկածները չեն հաստատվել և բացակայել են քրեական գործ հարուցելու նպատակով նյութերը նախաքննական մարմին ուղարկելու դատավարական հիմքերը։ - Բերման ենթարկված Դ.Եդիգարյանին կաշառքի դիմաց ազատ արձակելու և հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու և դրանով իսկ պատասխանատվությունից զերծ պահելու շուրջ բանակցությունները, բաժանմունքի աշխատակիցներից նույն բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի (օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի) հետ նախնական համաձայնությամբ, հանձն է առել Էդ.Զաքարյանը, ով այդ խնդրով գլխավորապես բանակցել է Դ.Եդիգարյանին աջակցելու խնդրով նրան դիմած նույն թաղամասի բնակիչ Գևորգ Մարտիրոսյանի, ինչպես նաև վերջինիս միջոցով ծանոթացած և գումար հայթայթելու պատրաստակամություն հայտնած Խաչատուր Մանուկյանի հետ։ - Էդ.Զաքարյանի կողմից Գ.Մարտիրոսյանին, ապա Խաչատուր Մանուկյանին կաշառքի սկզբնական պահանջ ներկայացնելու պահին գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու փաստը և հիմքերը դեռևս պաշտոնապես չէին արձանագրվել (առնվազն մինչև ժամը 15.00-ն), թմրամիջոց պահելու և գործածելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի 2012թ. դեկտեմբերի 12-ով թվագրված զեկուցագիրը (հաղորդումը) չէր կազմվել և հերթապահ մասի թիվ 2 մատյանում չէր հաշվառվել, փաստացի ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում գտնվող Դ.Եդիգարյանը բերման ենթարկված անձանց հաշվառման գրքում դեռևս չէր հաշվառվել, այսինքն` կաշառք ստանալու հնարավորությունը պարզելու և այն ստանալու դիտավորությամբ Էդ.Զաքարյանը և նրա հետ խմբի կազմում գործած մյուս ամբաստանյալները հանցագործության կամ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ հաղորդումը (զեկուցագիրը), Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստը, հակառակ նրանց ծառայողական պարտականությունների, չէին հաշվառել, նյութեր չէին կազմել։ - Էդ.Զաքարյանն անձամբ բերման ենթարկվածից (մեղադրանքի սահմաններից դուրս է), ինչպես նաև նրա համար միջնորդող Գ.Մարտիրոսյանից, վերջինիս միջոցով ծանոթացած Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է կաշառք` Դ.Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից ազատ արձակելու և հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու, այդկերպ այդ պատասխանատվությունից զերծ պահելու խոստում տալով։ - Թեև Էդ.Զաքարյանը կաշառքը պահանջելիս գործել է մյուս օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի և բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ նախապես ձեռք բերված հանցավոր համաձայնության շրջանակներում, սակայն օժտված է եղել կաշառքի առարկայի չափը որոշելու և սակարկելու ինքնուրույնությամբ։ Ավելին, կաշառք տալու անհրաժեշտությունն հիմնավորելու և չափը հնարավորինս մեծացնելու նպատակով Էդ.Զաքարյանը սպառնացել է Դ.Եդիգարյանի համար առաջացնել այնպիսի անբարենպաստ իրավական հետևանքներ, որոնք ակնհայտորեն գտնվել են իր, անմիջական ղեկավարի և առհասարակ ոստիկանության լիազորությունների շրջանակներից դուրս, մասնավորապես` ընկերությանը (ատամնաբուժարանին) լիցենզիայից զրկելու, խոշոր տուգանքների տակ գցելու, դատաքիմիական փորձաքննության եզրակացության հետևությունները փոխելու և այլ խոստումներ, որոնք և պաշտպանական կողմին հիմքեր են տվել ապացույցների թերի, սուբյեկտիվ և միակողմանի գնահատման արդյունքներով ոստիկաններին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքը (որակումը) վիճարկելու համար։ - Ընդառաջելով Խ.Մանուկյանի խնդրանքին` Էդ.Զաքարյանը նրան և Գ.Մարտիրոսյանին տրամադրել է կաշառքի գումարն հայթայթելու սեղմ ժամկետ` 1-ից 2 ժամ, որից հետո այն ևս երկարաձգել է (առնվազն մինչև ժամը 15.00-ն)։ Այդ ողջ ժամանակահատվածում Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստը դարձյալ համապատասխան գրքերում չի գրանցվել (հաշվառել), նյութեր չեն կազմվել` ակնկալվող կաշառքի դիմաց ենթադրյալ վարչական իրավախախտման այդ դեպքը թաքցնելու դիտավորությամբ, որով խախտել են ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով նախատեսված պարտականությունը, ինչպես «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների ու այլ իրավախախտումների վերաբերյալ հաղորդումները ընդունելու, գրանցելու և հաշվառելու կարգը։ - Այն, որ կաշառք պահանջելիս Էդ.Զաքարյանի տված խոստումները փաստացի իրագործվել են, մտել են ոստիկանության լիազորությունների մեջ, հաստատվել են պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված և ի հաշիվ այլ ապացույցների արժևորված ապացույցներով` գործով ամբաստանյալ Գևորգ Մարտիրոսյանի նախաքննական, վկաներ Աշոտ Հարությունյանի դատաքննական (նաև նույնաբովանդակ նախաքննական) և Կարեն Ղազանչյանի դատաքննական, Խաչատուր Մանուկյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համադրման և գնահատման արդյունքներով։ Դրանց համաձայն` ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը կաշառքի գումարը պահանջել է Դ.Եդիգարյանի «գործը փակելու», վարչությունից բաց թողնելու (ազատ արձակելու) և պատասխանատվության (այդ թվում` քրեական պատասխանատվության) չենթարկելու պատճառաբանությամբ և խոստումով, այսինքն` գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու, նրա պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու (հանցագործության կամ վարչական իրավախախտման դեպքը թաքցնելու, չհաշվառելու, դրանով իսկ հնարավոր պատասխանատվությունից զերծ պահելու) պատճառաբանությամբ, որպիսի խոստումներն իրականացնելու ուղղությամբ խմբի կազմում գործած այլ հանցակիցների հետ տևական ժամանակ դրսևորել է որոշակի անգործություն։ Դատարանը փաստում է, որ Էդ.Զաքարյանի վերոնշյալ խոստումներն անմիջականորեն պայմանովորված են նրա և անմիջական ղեկավարի լիազորություններով, հետևաբար` գտնվում են ոստիկանության ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի, նրա հետ նախնական համաձայնությամբ գործած օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի և վերջիններիս անմիջական ղեկավար, նույն բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի պաշտոնեական լիազորությունների սահմաններում։ - ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքում ձևավորված աշխատաոճի համաձայն` Վ.Վարդանյանի ղեկավարած այդ բաժանմունքում յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքով օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացմանը և նյութերի նախապատրաստմանը ներգրավվում են բաժանմունքի բոլոր օպերատիվ աշխատակիցները` բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի ցուցումով և վերահսկողությամբ, այսինքն` աշխատանքի հստակ բաժանումներ, տարանջատումներ չկան, ինչը բխում է ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջներից։ Այդ աշխատաոճի մասին է վկայում Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ ուշացմամբ, սակայն, այնուամենայնիվ, կազմված նյութերում առկա փաստաթղթերը, որոնք կազմվել են նույն բաժանմունքի մի շարք աշխատակիցների կողմից (տուժող Դ.Եդիգարյանին անազատության մեջ մոտ 5-ից 6 ժամ պահելու պայմաններում)։ Մասնավորապես` Էդ.Զաքարյանի կողմից են կազմվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պետին ուղղված 2012թ. դեկտեմբերի 12-ի զեկուցագիրը, որը վերադասի կողմից` «թիվ 2 մատյանում գրանցելու, նյութեր նախապատրաստելու և ընթացքը լուծելու» ցուցումով ուշացմամբ, սակայն, այնուամենայնիվ, մակագրվել է նախ` Ռ.Կիրակոսյանի, ապա` Գ.Ղուկասյանի, հետո` բաժանմունքի պետ Վաղինակ Վարդանյանի և միայն վերջում` ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանի կատարմանը։ Թեև բերման ենթարկելու արձանագրությունը կազմվել է ճիշտ օրը, սակայն որպես Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու ժամ նշվել է 15։00-ն, իսկ որպես բերման ենթարկողներ` Էդ.Զաքարյանը և բերման ենթարկելուն առհասարակ չմասնակցած նույն բաժանմունքի օպերլիազոր Ա.Մացակյանը։ Դավիթ Եդիգարյանին ստացված բացատրությունը բովանդակում է ընդամենը 8 տող գրառումներ, այն վերցրել է Ա.Մացակյանը։ Վերջինս է կազմել և ստորագրել նաև Դ.Եդիգարյանի նկատմամբ դատաքիմիական փորձաքննություն նշանակելու, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցնելու որոշումները, ավելին` նաև Դ.Եդիգարյանից նմուշներ ստանալու արձանագրությունը, թեև վերջինիս փորձագիտական կենտրոն ուղեկցել և նմուշառությանը մասնակցել են Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը։ Ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի կատարած հանցանքին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու, այդ հիմքով նրանց արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի միջնորդություններն ևս անհիմն են. Մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կաշառք ստանալու հանցակազմն առկա է այն դեպքերում, երբ առնվազն երկու պաշտոնատար անձ, նախնական համաձայնության գալով, իրականացնում են կաշառք ստանալու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններ։ Քրեական օրենսգրքի հոդված 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված, եթե դրան մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, ովքեր նախապես՝ մինչև հանցագործություն սկսելը, պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Այստեղից բխում է, որ կաշառք ստանալը նախնական համաձայնությամբ խմբի կողմից առկա է միայն այն դեպքերում, երբ առնվազն երկու պաշտոնատար անձ, մինչև կաշառք ստանալու օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություների սկիզբը, պայմանավորվել են կաշառք վերցնելու մասին, և առնվազն երկու պաշտոնատար անձ իրականացնում են կաշառք ստանալու օբյեկտիվ կողմը։ Ընդ որում, պարտադիր չէ, որ խմբի անդամ հանդիսացող բոլոր պաշտոնատար անձինք անմիջական շփման մեջ լինեն կաշառք տվողի կամ միջնորդի հետ, անմիջականորեն կաշառքի պահանջ ներկայացնեն նրանց, պարտադիր է, որ յուրաքանչյուր հանցակցի գործողությունն ընդգրկված լինի կաշառք պահանջող պաշտոնատար անձանց ընդհանուր դիտավորության մեջ, կազմի այդ դիտավորության մի մասը։ Տվյալ որակյալ հատկանիշի առկայությունը փաստելու համար պարտադիր չէ անգամ, որ կաշառք տվողը գիտակցի, որ կաշառքը տալիս է մեկից ավելի պաշտոնատար անձանց, որովհետև նրա հետ անմիջական շփման մեջ կարող է գտնվել և կաշառքի առարկան վերցնել միայն մեկ պաշտոնատար անձ։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանը Էդ.Զաքարյանի հետ մասնակցել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուն, որպես բերման ենթարկելուն մասնակցած անձ` իրավասու էր այդ փաստն ժամանակին գրանցել բերման ենթարկված անձանց հաշվառման գրքում, ինչը չի կատարել։ Վերջինս մասնակցել է Դ.Եդիգարյանի մատնահետքերը վերցնելուն, ինչպես նաև Էդ.Զաքարյանի հետ Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության ներկայացնելուն, վերջինիս նմուշառությանը, ավելին` մասնակցել կաշառքի գումարի սակարկությունների վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի և Դ.Եդիգարյանի միջև տեղի ունեցած զրույցին` ցուցադրելով իր քաջատեղյակությունը դրա վերաբերյալ։ Վերջինիս մասնակցությունը կաշառք պահանջելուն հաստատվել է նաև 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 16.03-ին, իր և Էդ.Զաքարյանի միջև կայացած հեռախոսազրույցի ձայնագրությամբ, որի ընթացքում վերջինս ուղղակիորեն հիշատակում է նաև բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի քաջատեղյակությունը` Դ.Եդիգարյանի խնդրով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ։ Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը Դատարանն հաստատված է համարել` իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված Էդ.Զաքարյանի զեկուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև Վ.Վարդանյանի մակագրությունը, որպես բաժանմունքի ղեկավար` վերջինիս ցուցաբերած անգործությամբ` բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավախախտման դեպքը տևական ժամանակ համապատասխան մատյանում և գրքում չարձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու նկատմամբ, որպես բաժանմունքի ղեկավար, հետևողականություն չցուցաբերելու առումով, այն պայմաններում, երբ վերջինս նախապես տեղյակ էր Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու մասին, բերման ենթարկելու գործընթացի ժամանակ անմիջական հեռախոսակապ է պահպանել ավագ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանի հետ։ Բացի այդ, Էդ.Զաքարյանի հետ կաշառքի գումարի սակարկության շուրջ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 16.07-ին, կայացած հեռախոսային զրույցի ձայնագրության համաձայն` Վ.Վարդանյանն ընդունել է Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառք պահանջելու, այդ գումարը սակարկելու վերաբերյալ իր քաջատեղյակությունը, ավելին` նախքան 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք ստանալը Էդ.Զաքարյանը զանգահարում և այդ հարցը քննարկում է անմիջական ղեկավարի` Վ.Վարդանյանի հետ, որից հետո միայն բանակցում է այդ գումարը ստանալու հանգամանքների վերաբերյալ։ Այսպիսով, պաշտպանական ճառով ներկայացված միջնորդություններն ու պատճառաբանություններն անհիմն են, այդ միջնորդությունների հիմքում դրված փաստարկները` սուբյեկտիվ, ոչ լրիվ և միակողմանի գնահատման, յուրովի մեկնաբանման հետևանք, չեն բխում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների պատշաճ գնահատման արդյունքներից»։ 26. Վերոշարադրյալը Վերաքննիչ դատարանին հիմք է տալիս հետևության հանգելու այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ex officio կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, հանգել է իրավաչափ հետևության այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու մասով ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ, վերջիններս քրեական պատասխանատվության ենթակա են նախնական համաձայնության գալով, շորթմամբ խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու համար, և արդյունքում պահպանելով նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածով ամրագրված պահանջներն ու դատավարական ընթացակարգը, ամբաստանյալների արարքներին տվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական և այդպիսիք ճիշտ է որակել` արդյունքում ճիշտ կիրառելով քրեական օրենքը: 27. Գնահատելով քրեական գործով ձեռք բերված ու Առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը ոչ արժանահավատ է համարում ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին, Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղսագրվող հանցանքների կատարումը բացառելու, այդ հոդվածով իրենց վերագրվող արարքներին քրեաիրավական սխալ գնահատական տալու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի ինչպես վերաքննիչ բողոքներում, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանում ներկայացված պատճառաբանությունները, նկատի ունենալով, որ այդպիսիք չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից, առարկայազուրկ են, ինքնին խիստ հակասական են ու իրարամերժ, ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանի և Գ.Գևորգյանի կողմից հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու, իսկ ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի կողմից` հանցակիցներին քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից զերծ պահելու նպատակ, պաշտպանության կողմի ներկայացրած հիմնավորումներն ու պատճառաբանություններն արդեն իսկ հանգամանորեն ստուգվել են ու հերքվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից և արտացոլվել վիճարկվող դատական ակտում, հետևաբար ներկայացված պատճառաբանությունները` պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի և Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարելու և Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը փոփոխելու, բեկանելու` այդ թվում արդարացման դատավճիռ կայացնելու առումով, իրավական որևէ հետևանք առաջացնել չեն կարող: Անդրադառնալով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալների արարքները սխալ որակելու արդյունքում նյութական իրավունքի խախտում թույլ տալու, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները խախտելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդպիսիք բավարար չափով փաստարկված չեն, պարունակում են գնահատողական դատողություններ և ենթադրություններ, որոնք արդեն իսկ հանգամանորեն վերլուծվել ու ծանրակշիռ փաստարկների վկայակոչմամբ հերքվել են Առաջին ատյանի դատարանի կողմից, ուստի բավար չեն կարող համարվել Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու համար: Ինչ վերաբերում է մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին այն մասին, որ ամբաստանյալների միջև տեղի ունեցած հեռախոսային խոսակցությունների ընթացքում հնչեցված «ակնարկները» վկայում են այն մասին, որ ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանը և Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ են եղել ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի կողմից պահանջված կաշառքի գումարի չափի մասին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ կապակցությամբ մեղադրողի ներկայացրած պատճառաբանությունները ևս բավարար չափով փաստարկված չեն, խարսխված են բացառապես ենթադրությունների վրա և ինքնին չփարատված կասկածներ են, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով ամրագրված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի համատեքստում, ենթակա են մեկնաբանման հօգուտ ամբաստանյալների: 28. Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի վերաքննիչ բողոքի խնդրանքին` ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով հիմնավորված համարելու դեպքում նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել հետևյալը. «Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը ( ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին կատարված ստուգման արդյունքների), ամուսնացած լինելը (ըստ 2011թ. հոկտեմբերի 29-ի ԱԲ սերիայի թիվ 046706 համար վկայագրի, խնամքին կենսաթոշակառու հոր` Վահագն Վարդանյանի առկայությունը (ըստ կենսաթոշակի թիվ 73780 վկայագրի), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` ծառայության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀԲ պետ Ռ.Կիրակոսյանի 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին տրամադրած բնութագրի), բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ Կուրղինյան նրբանցք 12 շենքի լիազորագրային կառավարիչ Ա.Ադամյանի 2012թ. դեկտեմբերի 14-ին տրամադրած բնութագրի )։ Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին կատարված ստուգման արդյունքների), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների, մասնավորապես` 2006թ. օգոստոսի 11-ն ծնված Իլոնա Գևորգի Գևորգյանի (ըստ ԱԲ սերիայի 225345 համարի ծննդյան վկայականի), 2010թ. հուլիսի 22-ին ծնված Իվետա Գևորգի Գևորգյանի (ըստ ԱԲ սերիայի 232179 համարի ծննդյան վկայականի) 2012թ. հոկտեմբերի 12-ին ծնված Գոռ Գևորգի Գևորգյանի (ըստ ԱԲ սերիայի 232272 համար ծննդյան վկայականի) առկայությունը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը («Մուշ» համատիրության նախագահ Ա.Հովհաննիսյանի տրամադրած բնութագրի)։ Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. դեկտեմբերի 17-ին կատարված ստուգման արդյունքների), միակողմանի ծնողազուրկ լինելը, խնամքին վատառողջ մոր` Սոնյա Վլադիմիրի Ավագյանի առկայությունը (ըստ «Արմինե» համատիրության նախագահ Ռ.Բաղիշյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 18-ի տրամադրած բնութագրի և տեղեկանքի), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ «Արմինե» համատիրության նախագահ Ռ.Բաղիշյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 18-ի տրամադրած բնութագրի), առաջադրված մեղադրանքում իրեն մասնակիորեն մեղավոր ճանաչելը։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատում հանցագործության կատարման մեջ առանձնապես ակտիվ դերը` հաշվի առնելով, այն որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու նպատակով նրան դիմած անձանց մոտ կաշառք տալու անհրաժեշտությունը հիմնավորել, միջնորդի միջոցով կամ անձամբ գումարներ է պահանջել և այդ կողմի հետ բանակցել, կաշառքի գումարը չափը սակարկել է Էդ.Զաքարյանը։ Ամբաստանյալներ Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։ Անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով և ողջամտորեն նվազեցնում և/կամ խստացնում են ամբաստանյալների անձի հանրային վտանգավորությունը»։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին և այն կրելու անհրաժեշտության հարցին` Առաջին ատյանի դատարանը արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազմերի սանկցիան պատիժ է նախատեսում բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են պատժաչափի, օրենքով նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատժաչափ կամ պատժատեսակ նշանակելու, լրացուցիչ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու հարցերը։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալների անձը, նրանց կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների բացակայությունը` Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով, որը պայմանականորեն չկիրառելու, ազատազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը բացակայում են։ Առաջին ատյանի դատարանը միաժամանակ գտել է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով ամբաստանյալների նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պետք է կրեն, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրանց ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, իսկ վերջիններիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նրանց նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ տուժողի դիրքորոշումն անհրաժեշտ է հաշվի առնել ամբաստանյալների նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս։ Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման նշանակման նպատակահարմարության հարցին, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է. «դրա նշանակման փաստական հիմքերը բացակայում են, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծության և դատողության արդյունքներով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավման չափը որոշում է դատարանը` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը։ Տվյալ պարագայում լրացուցիչ պատիժ նշանակելու աննպատակահարմարության վերաբերյալ Դատարանի հետևությունը պայմանավորված է ամբաստանյալների կատարած հանցանքի բնույթով. թեև հանցանքը կատարվել է շահադիտական դրդումներով, սակայն դրա իրականացմամբ ամբաստանյալները փաստացի որևէ օգուտ, այդ թվում` կաշառքի վերջնական գումարը, չեն ստացել, տուժող Դ.Եդիգարյանին նյութական վնաս չեն պատճառել։ (…) (…) Ինչ վերաբերում է քաղաքացիական հայցին, ապա տուժող Դ.Եդիգարյանը Դատարանում հրաժարվեց քաղաքացիական հայց ներկայացնելու իրավունքից, ուստի` Դատարանն հանցագործությամբ տուժողին պատճառված վնասի հատուցման հարցն համարում է լուծված։ Անդրադառնալով ամբաստանյալների շարժական և անշարժ գույքերի վրա կիրառված արգելանքին` Դատարանը փաստում է, որ դատական ծախսերի, քաղաքացիական հայցի բացակայության, ամբաստանյալների նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում չնշանակելու պայմաններում վերացել է կիրառված այդ արգելանքները պահպանելու դատավարական հիմքերն ու անհրաժեշտությունը, հետևաբար` ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանի անվամբ հաշվառված «Վազ 21063» մակնիշի 07 ԼՏ 550 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի, ինչպես նաև ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքով նրան պատկանող, Երևանի Բաբաջանյան 30 շենքի 26-րդ բնակարանի, ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանի անվամբ հաշվառված և Երևանի Մարգարյան փողոցի 12/2 հասցեում գործող առևտրի սրահի, Մարգարյան փողոցի 12-րդ շենքի մոտ գտնվող ավտոտնակի, ընդհանուր բաժնային սեփականության իրավունքով նրան պատկանող, Երևանի Ալիխանյան փողոցի 3-րդ շենքի 310-րդ բնակարանի, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի անվամբ հաշվառված` Երևանի Արարատյան 2-րդ զանգված 10-րդ շենքի 44-րդ բնակարանի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումներն անհրաժեշտ է վերացնել։ (…) »: 29. Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…) (…) 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը(…)»: «Վերը նշված իրավադրույթից հետևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ` հաշվի առնելով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության հանգամանքը (տե'ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը): Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. «Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`(…) 4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի. «Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի. «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: 2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը»: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման իրավաչափության սահմաններին, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Հարություն Հաբեշյանի վերաբերյալ գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի հ. ՎԲ-145/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Օ]րենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը` 1. գործի բացառիկ հանգամանքները. 2. խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը: Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա: Պատիժը մեղմացնելու բացառիկ հիմքին հավասարազոր է խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը: Պատիժը մեղմացնելու հարցում դա ունի նույն դերը, ինչ գործի բացառիկ հանգամանքն է»: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը որպես «բացառիկ» հաշվի առնվող հանգամանքների կապակցությամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել նաև Հակոբ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. փետրվարի 29-ի ՎԲ-13/08 որոշմամբ, որը հետագայում զարգացրել ու վերահաստատել է Վարդան Գասպարյանի վերաբերյալ գործով 2010թ. նոյեմեբերի 5-ի ԱՎԴ2/0057/01/09 որոշմամբ: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության» (տե´ս Հակոբ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 29-ի ՎԲ-13/08 որոշման 19-րդ կետը և Վարդան Գասպարյանի վերաբերյալ գործով 2010թ. նոյեմեբերի 5-ի ԱՎԴ2/0057/01/09 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները»: Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: Բացի այդ, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները» (տե´ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը, Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը): «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը): «Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս» (տե՛ս Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումը): Մի շարք որոշումներով անդրադառնալով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հայտնել, իսկ այնուհետև վերահաստատել է իր իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ «չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (տե´ս Խաչիկ Ղազարյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը): Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերը): Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե´ս նույն որոշման 15-րդ կետը): 30. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ինչպես ամբաստանյալ Գևորգ Գևորգյանի, այնպես էլ մյուս ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` քննարկելով նաև ամբաստանյալների նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների կիրառելիության հարցը: Առաջին ատյանի դատարանը inter alia հաշվի է առել ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանին վերագրվող արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և արդեն իսկ ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված հանգամանքներն ու փաստարկները և այդպիսիք հաշվի առել ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հետևաբար այս առումով ևս բավարար հիմքեր չկան պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատական ակտը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանելու կամ փոփոխելու համար: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատական ակտ կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված` ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները` նախկինում դատապարտված չլինելը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների առկայությունը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, նրա նկատմամբ նշանակել է վերջնական արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ կոնկրետ դեպքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգքրի 64-րդ հոդվածի կիրառման օրենսդրական հիմքերը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ևս, հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը: 31. Հիմք ընդունելով սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված իրավական դիրքորոշումները, հիմնավորումներն ու վերլուծությունը, Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ, իսկ մեղադրողի և պաշտպանների վերաքննիչ բողոքներում բերված եզրահանգումները` անհիմն: Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով նաև Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի պատճառաբանությունները, իրավական վերլուծությունն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն փոփոխելու կամ բեկանելու` այդ թվում ամբաստանյալների նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ գործով մեղադրող Վ.Մուրադյանի, ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի, ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի և ամբաստանյալ Է.Զաքարյանի պաշտպան Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ գործով մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի և Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել: 2. Ամբաստանյալներ Վաղինակ Վարդանյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Էդուարդ Զաքարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: 3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-03-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 17-04-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 230, 235, 124, 124, 94, 103, 115, 216, 246 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 17-04-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 230, 235, 124, 124, 94, 103, 115, 216, 246 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-6599/14 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 25-04-2014 |
|---|
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 22-04-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 21-04-2016 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ռ |
| Ազգանուն | Երիցյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վաղինակ Վարդանյան մյուսները` Էդուարդ Զաքարյան , Գևորգ Գևորգյան Էդուարդ Աշոտի Զաքարյան , Գևորգ Ավետիքի Գևորգյան Սույն բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 311 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին , 2-րդ , 3-րդ կետերով - ազատազրկում 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 15.03.2016թ. դատավճիռն ու Վաղինակ Վարդանյանին դատապարտել ՀՀ քր. օր-ի 311 հոդ. 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նշանակելով համաչափ պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 05-05-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 05-05-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Սահակյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 17-05-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 31-05-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Վաղինակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0002/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով` Նախագահող դատավոր` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ դատավորներ` Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի մասնակցությամբ` մեղադրող` Ռ.Երիցյանի պաշտպան` Կ.Հակոբյանի ամբաստանյալ` Վ.Վարդանյանի 2016 թվականի մայիսի 31-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ Գլխավոր դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող` Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և մյուսների, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ս.Տոնոյանի 13.12.2012թ.-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցել է թիվ 62210612 քրեական գործ: 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Վաղինակ Վարդանյանը ձերբակալվել է: Նախաքննական մարմնի կողմից 15.12.2012թ-ի որոշմամբ Վաղինակ Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա, մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ՝ շորթմամբ, պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք, ինչն արտահայտվել է հետևյալում. Վաղինակ Վարդանյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012թ.-ի դեկտեմբերի 12-ին թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով նույն վարչություն բերման ենթարկված Դավիթ Եդիգարյանից շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել հիշյալ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանի և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի հետ: Իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով, խմբի հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու համար Էդուարդ Զաքարյանը 2012թ-ի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.12.2012թ-ի որոշմամբ Վաղինակ Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը` 2 ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով 2012թ-ի դեկտեմբերի 13-ից: 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 62210612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճռով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Նշված դատավճիռը բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան և 25.03.2014թ-ին կայացվել է որոշում, որով մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի, Վ.Էլբակյանի և Ա.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքները մերժվել են ու օրինական ուժի մեջ է թողնվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճիռը: Մեղադրողի, պաշտպաններ Կ.Հակոբյանի և Վ.Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքների հիման վրա ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործը 17.04.2014թ-ին ուղարկվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարան: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի 15.08.2014թ-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.11.2013թ-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 25.03.2014թ-ի որոշումը բեկանվել են ու գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով Վաղինակ Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և դատապարտվել է ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Նույն դատավճռով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով, Գևորգ Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով: Վերոնշյալ դատավճռի դեմ, Վաղինակ Վարդանյանի մասով, վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյան: Ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի և Գևորգ Գևորգյանի վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքներ չեն ներկայացվել: Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Կ.Հակոբյանը: Վերաքննիչ դատարանի 17.05.2016թ. որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016 թվականի մայիսի 31-ին, ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքում, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի շենքում (թիվ 5-րդ դատական նիստերի դահլիճում): 2.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Բողոք բերած անձ` ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող` Ռ.Երիցյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված դատավճիռն անհիմն է, անօրինական և ենթակա է բեկանման: Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործով դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով Վաղինակ Վարդանյանը, Գևորգ Գևորգյանը և էդուարդ Զաքարյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և դատապարտվել են ազատազրկման 4 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Նշված դատավճռի դեմ մեղադրողի կողմից վերաքննիչ բողոք է բերվել՝ դատավճիռը բեկանելու և Էդուարդ Զաքարյանին, Վաղինակ Վարդանյանին, Գևորգ Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտելու խնդրանքով, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ մերժվել է: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշմամբ մեղադրողի վճռաբեկ բողոքը բավարարել է մասնակիորեն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը բեկանվել է ու գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության: Կայացված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի հետ, Դավիթ Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 12:00-ի սահմաններում կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գևորգ Մարտիրոսյանին, այնուհետև՝ Խաչատուր Մանուկյանին: Էդուարդ Զաքարյանը նրանց աոաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դավիթ Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք և Դավիթ Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա: Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ: Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել՝ պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հիմնավորված չեն ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել: Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ: Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշմամբ նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով՝ 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը: Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի, Գևորգ Գևորգյանի և Վաղինակ Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերավորակելու մասին որոշում կայացնելիս ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները: Արդյունքում չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, այսինքն՝ տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում: Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները հաշվի առնելով` Վճռաբեկ դատարանը բեկանել է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության աոաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Էդուարդ Զաքարյանը, ավագ օպերլիազոր Վահան Հակոբյանը և օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանը թմրամիջոց գործածելու կասկածանքով «Նարեդենդ» ատամնաբուժական կլինիկայից ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն: Մինչև նրան բերման ենթարկելը՝ նույն կլինիկայի ատամնաբույժ Գևորգ Մարտիրոսյանը, ճանաչելով ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանին, նրանից հետաքրքրվելով ու տեղեկանալով իր գործընկերոջը՝ Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու պատճառի մասին, Էդուարդ Զաքարյանին է տվել իր հեռախոսահամարը և խնդրել Դավիթ Եդիգարյանին օգնելու հնարավորության դեպքում դիմել իրեն: Դավիթ Եդիգարյանին ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելուց հետո Էդուարդ Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Գևորգ Գևորգյանի և նույն բաժանմունքի պետ` ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի հետ, որոշել է Դավիթ Եդիգարյանից պահանջել կաշառք՝ նրան պատասխանատվության չենթարկելու, տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու, մասնավորապես՝ բժշկական արտոնագրից չզրկելու համար: Դրանից հետո Էդուարդ Զաքարյանը զանգահարել է Գևորգ Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ եթե նա ցանկանում է օգնել ընկերոջը, ապա պետք է ներկայանա ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն: Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքի մոտ Գևորգ Մարտիրոսյանը հանդիպել է Էդուարդ Զաքարյանին, ով Դավիթ Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու դիմաց նրանից, այնուհետև նրա միջոցով ծանոթացած ընկերոջից՝ Խաչատուր Մանուկյանից, պահանջել է 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք: Խաչատուր Մանուկյանը փորձել է սակարկել կաշառքի գումարի չափը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, և պահանջված գումարը հայթայթելու նպատակով Դավիթ Եդիգարյանի գիտությամբ զանգահարել է Արմեն Դարբինյանին, ով նրան և Գևորգ Մարտիրոսյանին ուղարկել է Աշտարակ քաղաքում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատուն՝ ընկերոջ՝ Գուրգեն Սարգսյանի մոտ, ումից նրանք վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ, ապա մեկնել են քաղաք Արտաշատ ու «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի բուժքույր Լիլիթ Գրիգորյանից պարտքով վերցրել 50.000 ՀՀ դրամ: Խմբի կազմում շորթմամբ կաշառք ստանալու նախնական հանցավոր դիտավորությամբ գործող ամբաստանյալները փաստացի ժամը 12:00-ից բերման ենթարկած տուժող Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու փաստի արձանագրումը հերթապահ մասի թիվ 2 մատյանում և բերման ենթարկված անձանց հաշվառման գրքում տևական ժամանակ ձգձգել են, այդ կապակցությամբ նյութեր չեն նախապատրաստել: Նույն օրը` ժամը 17:00-ի սահմաններում, Խաչատուր Մանուկյանն Էդուարդ Զաքարյանին Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով տեղեկացրել է, որ հավաքվել է ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ և խնդրել է բավարարվել այդ գումարով, որին Էդուարդ Զաքարյանը չի համաձայնել, միայն դրանից հետո ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում կազմվել են Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու վերաբերյալ նյութեր, ինչը Վաղինակ Վարդանյանի հանձնարարությամբ իրականացրել է ավագ օպերլիազոր՝ Արման Մացակյանը, ով կազմել է Դավիթ Եդիգարյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությունները, նրանից վերցրել է բացատրություն, որով Դավիթ Եդիգարյանի թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը չի ընդունել: Նաև նշանակվել է տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն և ժամը 17:30-ի սահմաններում, ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանն ու Գևորգ Գևորգյանը Դավիթ Եդիգարյանին ուղեկցել են ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ, որտեղ վերջինիս մազի և մեզի փորձանմուշներ տալուց հետո նրան ազատ են արձակել: Ազատ արձակվելուց առաջ Էդուարդ Զաքարյանը Դավիթ Եդիգարյանին ասել է, որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով: Գևորգ Գևորգյանը, լսելով դա, ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը «զիջել են»: Մինչև հաջորդ օրը՝ տուժող Դավիթ Եդիգարյանը և Խաչատուր Մանուկյանը Գևորգ Մարտիրոսյանի միջնորդությամբ և միջոցով կաշառքի գումարի չափը վերստին սակարկել ու հասցրել են 400.000 ՀՀ դրամի, ինչին ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը համաձայնվել է: Նույն օրը, ժամը 16:07-ին, Էդուարդ Զաքարյանը զանգահարել է Վաղինակ Վարդանյանին և տեղեկացրել վերը նշված գումարի մասին: Նույն օրը, երեկոյան, Դավիթ Եդիգարյանն իրենից կաշառք շորթելու վերաբերյալ կամավոր հայտնել և հաղորդում է տվել ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, ու ձեռնարկած օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 17:45-ին, 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքի փոխանցումն Էդուարդ Զաքարյանին խափանվել է: Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վաղինակ Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնվելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար: Ըստ Առաջին ատյանի դատարանի, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանի և Վաղինակ Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը բացատրել է, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար: Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգել է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերավորակվի և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար: Առաջին ատյանի դատարանը, բավարար կերպով չգնահատելով գործի փաստական հանգամանքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, անհիմն կերպով ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից վերավորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից՝ հակասելով անգամ նույն գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2015 թվականի օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշմանը: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ Էդուրադ Զաքարյանի «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնություն, այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր չի համարել Վաղինակ Վարդանյանի պատճառաբանությունն այն մասին, որ «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունը նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար: Այս պայմաններում անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանիդիրքորոշումը, քանի որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 16:07-ին, կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Վաղինակ Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գևորգ Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն՝ գումարի սակարկության վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին, ինչը վկայում է, որ Վաղինակ Վարդանյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դավիթ Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին: Վերը նշված իրավական վերլուծությունը հաշվի առնելով, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է վորակել Վաղինակ Վարդանյանի արարքը, չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397- րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում: Վերոգրյալի հիման վրա, մեղադրող Ռ.Երիցյանը բառացիորեն խնդրել է հետևյալը. «1.Վերաքննիչ բողոք բաց թողնելու ժամկետը համարել հարգելի և այն վերականգնել, 2.Սույն բողոքն ընդունել վարույթ, 3.Բեկանել թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 րեական գործով Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը ու Վաղինակ Վարդանյանին դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նշանակելով համաչափ պատիժ»: 3.Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանի փաստարկները. ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը, միջնորդելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժել, Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Նշել է, որ 15.03.2016թ. Առաջին ատյանի դատարանի ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով կայացված դատավճռով ամբաստանյալներ Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանը և Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրեն ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից: Նույն դատավճռով Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանին մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Վ.Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ, նրա պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2012թ. դեկտեմբերի 13-ից: 22.04.2016թ. նշված դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով նյութական իրավունքների խախտման հիմքով՝ արարքի որակման մասով, վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրող Ռ.Երիցյանը, խնդրել է բեկանել ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով կայացված դատավճիռն ու Վ.Վարդանյանին դատապարտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով՝ նշանակելով համաչափ պատիժ: Վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար կերպով չի գնահատել գործի փաստական հանգամանքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, անհիմն կերպով ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից վերավորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով: Նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից՝ հակասելով անգամ նույն գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2015թ. օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշմանը: Նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ Էդուարդ Զաքարյանի «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնություն, այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր չի համարել Վաղինակ Վարդանյանի պատճառաբանությունն այն մասին, որ «չորս հատ, չորրորդ մասիվ» արտահայտությունը նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար: Այս պայմաններում անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, քանի որ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 16:07-ին կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ Վաղինակ Վարդանյանը, տեղեկանալով 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքն արդեն Գևորգ Մարտիրոսյանի մոտ գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի, այսինքն՝ գումարի սակարկության վերաբերյալ տեղեկացված լինելու մասին, ինչը վկայում է, որ Վաղինակ Վարդանյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դավիթ Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին: Ի վերջո, մեղադրողը վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը, նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է որակել Վաղինակ Վարդանյանի արարքը, չի կիրառել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման: Պաշտպան Կ.Հակոբյանը գտել է, որ մեղադրող Ռ.Երիցյանի բողոքն անհիմն է, այն չի բխում ինչպես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2015թ. օգոստոսի 15-ին կայացված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից, այնպես էլ գործով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից: Նախ, անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռին, նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերլուծությունների հիմքում դրել է նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշման դիրքորոշումներն ու հետևությունները և նշել. «(...) Վերլուծելով ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ Գ.Մարտիրոսյանի և տուժողի նախաքննական ցուցմունքները, վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հիշյալ հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը՝ որպես պաշտոնատար անձինք, նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, միջնորդի միջոցով և անձամբ տուժողից պահանջել են առանձնապես խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ կատարել են հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն: (...)Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով նաև հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առաջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, սակայն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի կողմից կաշառքի պահանջը ներկայացվել է նրա գիտությամբ և համաձայնությամբ՝ այսինքն կաշառքի պահանջը ներկայացվել է նաև նրա հետ նախնական համաձայնության պայմաններում: Ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունից՝ դրա գաղտնալսման արձանագրությունից, հետևում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանն իրազեկված է եղել պահանջվող կաշառքի մասին: Նախնական համաձայնությամբ և շորթմամբ կաշառք պահանջելու մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մեղավորությունը դատարանը հաստատված է համարում նաև իրադարձություններից հետ ընկած և հետին ժամանակով կազմված ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի զեկուցագրի առկայությամբ, որի վրա առկա է նաև ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մակագրությունը, որպես բաժանմունքի ղեկավար` նրա ցուցաբերած անգործությամբ և անհրաժեշտ հետևողականության չցուցաբերմամբ` բերման ենթարկելու փաստը, վարչական իրավախախտման դեպքը տևական ժամանակ համապատասխան մատյանում ու գրքում չարձանագրելու, ժամանակին նյութեր կազմելու հարցում, նկատի ունենալով, որ նա նախապես տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու մասին և նրան բերման ենթարկելու ընթացքում անմիջական հեռախոսակապ է պահպանել ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի հետ: Միաժամանակ, դատարանը հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված վերոգրյալ ապացույցների վերլուծությամբ եզրահանգում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը, ով տուժողից շորթմամբ կաշառք ստանալու համար գործել է ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, տուժողից պահանջել է առանձնապես խոշոր չափով կաշառք կամ նախապես տեղյակ է եղել առանձնապես խոշոր չափով պահանջվող կաշառքի (գումարի չափի) մասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար: Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը: Սույն գործով՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնվա՞ծ է արդյոք գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության վրա: Պաշտպան Կ.Հակոբյանը, հղում կատարելով ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածին, ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածին, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասին, նշել է, որ շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (ամբաստանյալի): Դատարանը, հիմնվելով դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, հանգում է հետևության, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար: Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մասով կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցն ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը վերջինիս տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին՝ այն ներկայացնելով որպես «չորս հատ, չորրորդ մասիվ», ինչի մասին դատաքննությամբ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը բացատրեց, որ իր կարծիքով դա նշանակում է 400 ԱՄՆ դոլար: Տվյալ դեպքում դատարանը գտնում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ դատաքննությամբ ձեռք չբերվեցին և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները: Դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանում և գնահատում է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ համաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար: Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա դատարանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարում նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդրադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը: Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր, ուստի անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար: Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել: Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերավորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանքներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վերլուծություն: Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալների և Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ու տուժող Դ.Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներին, գտնում է, որ կաշառքի գումարի չափի մասով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Մարտիրոսյանի ու տուժող Դ.Եդիգարյանի, իրենց վերագրվող արարքները կատարած չլինելու մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հիշյալ ցուցմունքները արժանահավատ չեն ու հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ ընդունված և գնահատված մյուս ապացույցներով ու գործի փաստական հանգամանքներով: (…)»: Պաշտպանը գտել է, որ Վճռաբեկ դատարանը նշված որոշմամբ չի լուծել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ամբաստանյալների մեղավորության հարցը, քանի որ հակառակ դեպքում դատարանն իր որոշմամբ իրավասու էր և կարող էր մեղավոր ճանաչել և պատիժ նշանակել: Նման որոշման բացակայությունը հաստատում է դատարանի գնահատականները: Ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ դատաքննությամբ հաստատվել է, որ տուժող Դ.Եդիգարյանին ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժին բերման ենթարկելու ժամանակ 12.12.2012թ. ժամը 12-ի սահմաններում Վ.Վարդանյանը բացակայել է, գտնվել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14:30-ի սահմաններում, իսկ մինչ այդ ժամը 12:00-ի սահմաններում արդեն իսկ ամբաստանյալ Է.Զաքարյանը բանակցություններ էր սկսել տուժողի, վերջինիս մտերիմ, գործով վկա Խ.Մանուկյանի և միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի հետ: Մինչ խորհրդակցությունից բաժին վերադառնալը ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը հեռախոսային խոսակցություններ չի ունեցել նաև մյուս ամբաստանյալների հետ (հիմք՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերծանումները): Բացի այդ, մեղադրողի փաստարկներն այն մասին, որ դատարանը ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքն անարժանահավատ գնահատելու պայմաններում կարող էր նաև հիմնավորված համարել մյուս ամբաստանյալների հետ նախնական համաձայնությամբ 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելը, հակասում է ինչպես վերը վկայակոչված անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ հանրահայտ սկզբունքի բովանդակությանը, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով ապացույցների գնահատմանը ներկայացվող պահանջներին: Դեռ ավելին, դատական վիճաբանությունների փուլում Դատարանը մեղադրող Ա.Երիցյանից պահանջել է ամբաստանյալների ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղավորության վերաբերյալ ընդհանրական վերլուծությունները եզրափակել յուրաքանչյուր ամբաստանյալի վերաբերյալ կոնկրետ ապացույցների համակցության ներկայացմամբ, սակայն մեղադրողը չի կարողացել ներկայացնել հիմնավորումներ իր պաշտպանյալի վերաբերյալ, միայն վկայակոչել է ամբաստանյալներ Է.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի միջև դատավճռում վերը նշված հեռախոսային խոսակցությունը և իր ներքին համոզմունքը: Ըստ պաշտպանի, ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բացակայում են կոնկրետ փաստական հանգամանքների վկայակոչումները, որոնցով հաստատվում են ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով արգելված արարք կատարելու հանգամանքը: Հաշվի առնելով նշված հանգամանքները, պաշտպան Կ.Հակոբյանը խնդրել է` որոշում կայացնել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԿԴ/0002/01/13 քրեական գործով 15.03.2016թ. մեղադրական դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժելու, ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին: Վերաքննիչ դատարանում մեղադրող Ռ.Երիցյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն: Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը միացավ պաշտպան Հ.Հակոբյանի դիրքորոշմանը: 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Վերաքննիչ դատարանը, գործով մեղադրող Ռ. Երիցյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով բողոքարկվող դատական ակտը (վերաքննիչ բողոքը բերվել է միայն ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով վերավորակելու պահանջով), լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի հեղինակի հիմնավորումները, ամբաստանյալ Վաղինակ Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի գրավոր պատասխանը, ամբաստանյալի բացատրությունները, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.03.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և մյուսների` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները: Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած արարքի համար: Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից: Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ: Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման: Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3)հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: Քրեական պատասխանատվության հիմքի, անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, մրցակցության, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատությյան, ապացուցման ենթական հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.03.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 դատավճռի օրինականությունը, հիմնավորվածությունը, պատճառաբանվածությունը, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը. Առաջին ատյանի դատարանի դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, պատճառաբանելով, որ որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ. Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել: Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր աշխատասենյակում Էդ. Զաքարյանն իրեն ասել է, որ տեղեկություն ունի Աջափնյակում գտնվող ատամնաբուժարանում աշխատող Արտաշատի բնակչի կողմից «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց գործածելու և իրացնելու մասին։ Նրան ասել է, որ զեկուցագիր գրի ու ներկայացնի վարչության պետին։ Համապատասխան ցուցում ստանալուց հետո՝ աշխատողներին ուղարկել է նշված հասցե` տվյալ անձին բերման ենթարկելու համար, իսկ ինքը գնացել է խորհրդակցության, որտեղից վերադարձել է ժամը 14-15-ի սահմաններում ու մտել է Գ.Գևորգյանի կամ Ա.Մացակյանի սենյակ, որտեղ նստած է եղել նաև Դ.Եդիգարյանը։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ իրեն թմրամիջոց պահելու համար են բերման ենթարկել, սակայն մոտը չունի ու չի գործածում թմրամիջոց։ Դրանից հետո հանձնարարել է նրան տանել փորձաքննության և ստորագրել է համապատասխան փաստաթուղթն ու տվել նրան ուղեկցողներին։ Մինչև Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելը Էդ.Զաքարյանի հետ ոչ մի խոսակցութ-յուն չի ունեցել, խորհրդակցության մասնակցելուց առաջ իր հեռախոսն անջատել է, Դ.Եդիգարյանից գումար չի ուզել և նման խոսակցությունների չի մասնակցել։ Դեկտեմբերի 11-ի երեկոյան իրեն զանգած է եղել իր ծանոթ Վահագնը, ով ասել է, որ Էդ.Զաքարյանն իրեն 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք և խնդրել է նրան փոխանցել, որ զանգահարի իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նա չի պատասխանում իր զանգերին։ Նրա խնդրանքը կատարել է և Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ Վահագի հետ լուծի իր փողային հարցերը։ Իր տեղեկությամբ Գ.Գևորգյանը խոստացած է եղել որոշակի գումար տալ Էդ.Զաքարյանին՝ պարտքը վերադարձնելու համար։ Կարծում է, որ իր և Էդ.Զաքարյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցում վերջինիս կողմից նշված «4 հատը» և «4-րդ մասիվ»-ը նշանակում է 400 դոլար։ Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ քննության առնելով ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի` Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքները, ներկայացրած պատճառաբանությունները, Վերաքննիչ դատարանում բերված պատճառաբանությունները, այն համադրելով քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, ստուգելով ապացույցների ձեռք բերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի ցուցմունքները, պատճառաբանությունները մտացածին են, չեն բխում քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, արժանահավատ չեն, նպատակ ունեն խուսափել կատարած հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Առաջին ատյանի դատարանում առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել՝ պատճառաբանելով, որ տուժողից պահանջել է ոչ թե 3.000 այլ 2.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի մասին ամբաստանյալներ Գ.Գևորգյանն ու Վ.Վարդանյանը տեղյակ չեն եղել։ Էդ.Զաքարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին աշխատանքի վայրում ինքը մտել է ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի մոտ և ասել, որ տեղեկություն ունի Դ.Եդիգարյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու, պահելու և իրացնելու վերաբերյալ։ Վ.Վարդանյանի հանձնարարությամբ զեկուցագիր է գրել վարչության նախկին պետ Ն.Նազարյանի անվամբ, որից հետո խորհրդակցություն է տեղի ունեցել Վ.Վարդանյանի մոտ, ով իրենց տեղեկացնելով, որ ինքը խորհրդակցության է գնում 6-րդ վարչություն՝ հանձնարարել է բերման ենթարկել Դ.Եդիգարյանին։ Դրանից հետո՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, Գևորգ Գևորգյանի և Վահան Հակոբյանի հետ միասին գնացել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, որտեղ իրեն է մոտեցել իր հետ նույն թաղամասում բնակվող Գևորգ Մարտիրոսյանը, ով ասելով, որ ինքն էլ է նշված ատամնաբուժարանում աշխատում, հետաքրքրվել է, թե ինչու են իրենք փնտրում իր ընկերոջը՝ Դ. Եդիգարյանին։ Ավելորդ հարցերից խուսափելու համար նրան ասել է, որ հարցը կապված է «լիցենզիայի» հետ։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին, երբ քիչ անց տեսել են նրան։ Ատամնաբուժարանից դուրս գալիս նորից իրեն է մոտեցել Գ.Մարտիրոսյանը և, տալով իր հեռախոսահամարը, խնդրել է հնարավորության դեպքում օգտակար լինել Դ.Եդիգարյանին։ Ինքն էլ նրան է տվել իր հեռախոսահամարը՝ անհրաժեշտության դեպքում իրեն զանգահարելու համար։ Երբ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության 6-րդ վարչություն, նա, մինչ այդ տեսնելով, որ Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթներ են, մոտեցել է իրեն և առաջարկել է խոսել։ Նա իրեն հարցրել է, թե ինչ պետք է անեն, որ ամեն ինչ լավ լինի, ինչին պատասխանել է, որ նրան օգնել հնարավոր կլինի, եթե նրա անալիզները փորձաքննությամբ մաքուր լինեն։ Որոշ ժամանակ անց իրեն զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը, ում խնդրանքով նրա հետ հանդիպել է դրսում և նրան նույնպես ասել է, որ Դ.Եդիգարյանին օգնելու միակ տարբերակն այն է, որ «ՊՈԱԿ»-ից նրա անալիզները մաքուր գան։ Նաև ասել է, որ նման հար-ցերը լուծվում են 10.000 ԱՄՆ դոլարով, կարող են լուծվել նաև 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն նրանց համար այն կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույնն ասել է նաև Դ.Եդիգարյանին՝ որ նրա հարցը կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով։ Որոշ ժամանակ անց վերադարձել է Վ.Վարդանյանը, ով բարկացել է՝ տեղեկանալով, որ դեռևս թղթերը չեն պատրաստել և Դ.Եդիգարյանին չեն տարել փորձաքննության։ Դրանից հետո, Ա.Մացակյանը կազմել է նյութերը, սակայն որոշ ժամանակ սպասել են, որպեսզի Դ.Եդիգարյանին պետական ավտոմեքենայով տանեն փորձաքննության, բայց ի վերջո նրան իր ավտոմեքենայով են տարել ՊՈԱԿ։ Ճանապարհին ինքը հաճախ խոսել է հեռախոսով, այդ թվում նաև Վահագն անունով անձի հետ, ում իր հանգուցյալ հոր շիրմաքարի դիմաց դեռ պարտք է եղել 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ վերջինս եղել է Վ.Վարդանյանի ընկերը կամ մտերիմը, Վ.Վարդանյանը նույնպես իրեն ասել է, որ արագ լուծի պարտքի հարցը, որպեսզի ղեկավարությունն այդ մասին չիմանա։ Այդ կապակցությամբ Գ.Գևորգյանն ասել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան և կարող է 500 ԱՄՆ դոլար տալ իրեն։ Իսկ Վահագն էլ հեռախոսով ասել է, որ պարտքից 1.500 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում իրեն կզիջվի պարտքի մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչին ինքը համաձայնվել է։ «ՊՈԱԿ»-ում Դ.Եդիգարյանից վերցրել են մեզի և մազի նմուշներ, իսկ այնտեղից ժամը 16:30-ից 17-ի սահմաններում դուրս գալուց հետո՝ Դ.Եդիգարյանին ավտոմեքենայից իջեցնելիս, պտտվել է դեպի նա և կամաց ասել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլարը տալու դեպքում ամեն ինչ լավ կլինի։ Երբ գտնվել է աշխատավայրում, նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանը և խնդրել է ցած իջնել։ Դրսում հանդիպել է նրան և նրա կողմից՝ որպես Դ.Եդիգարյանի աներորդի կամ խնամի ներկայացված Խաչիկին, ով ցանկացել է պարզել, թե ինչքան փող է պետք Դ.Եդիգարյանին օգնելու համար, սակայն նրան չոր պատասխանել է, որ ինչ-որ պետք է արդեն ասվել է Գևորգին։ Դրանից հետո նորից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանն ու, ասելով, որ չեն կարողանում փողը բերել, հարցրել է, թե կլինի, որ 400.000 դրամ բերեն, ինչին պատասխանել է, որ պետք է գոնե 600.000 դրամ բերեն։ Երբ նա կրկին զանգահարել է և ասել, որ չի կարողանում պահանջված գումարը ճարել, համաձայնվել է, որ 400.000 դրամը բերեն։ Հաջորդ օրը Գ.Մարտիրոսյանին հեռախոսով ասել է, որ 400.000 դրամը տանեն «Պեգաս» բենզալցակայան ու տան Էդոին կամ Աբոին՝ ասելով, որ այն իր համար է։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Աշոտ Հարությունյանն ու ասել, որ գումարն ինքը պետք է տանի։ Դրանից հետո նրանց բռնել են։ Իր կողմից պահանջված գումարն իրեն պետք է եղել, որպեսզի պարտքի դիմաց տա Վահագնին և պրծնի նրանից, քանի որ մինչ այդ հանգուցյալ հոր շիրմաքարի համար արդեն իսկ տված է եղել 7.500 ԱՄՆ դոլար և երկար ժամանակ ձգձգել ու չի կարողացել տալ մնացած 2.500 ԱՄՆ դոլարը։ Հետո, երբ վերջինս ասել է, որ կարող է զիջվել 1.000 ԱՄՆ դոլարը, մտածել է, որ Գ.Գևորգյանի խոստացած 500 ԱՄՆ դոլարին ավելացնելով Դ.Եդիգարյանից պահանջած 400.000 դրամը՝ կարող է պրծնել պարտքից։ Եթե Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության եզրակացությունը մաքուր չգար, ապա ինքը ժամանակ կշահեր և հետո կվերադարձներ վերցրած գումարը։ Դ.Եդիգարյանին ասել է, որ պահանջվող 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է, որպեսզի նրա մազի և մեզի անալիզները մաքուր գան, որի դեպքում միայն հնարավոր կլինի օգնել նրան։ Նրան նաև ասել է, որ այդ մասին հանկարծ որևէ մեկը չպիտի իմանա՝ անգամ իր հետ աշխատողը։ Ինչ վերաբերվում է 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելուն, ապա դա ճիշտ չէ, տուժողն էլ է շեշտել, որ քննիչն իրեն ասել է, թե որևէ տարբերություն չկա՝ 2.000 ԱՄՆ դոլար է, թե 3.000, որի համար էլ նա ասել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Գ.Մարտիրոսյանն ու Խ.Մանուկյանը սուտ ցուցմունք են տվել։ Վերջինիս նույնպես 2.000 ԱՄՆ դոլար է ասել, ու չի բացառվում, որ նա ցանկացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար աշխատել՝ ասելով, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ինքը պահանջել։ Առաջին ատյանի դատարանում առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել՝ պատճառաբանելով, որ թեև մասնակցել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարության կատարմանը, և նրան բերման են ենթարկել ոստիկանություն, սակայն որևէ մեկի հետ նախնական համաձայնությամբ Դ.Եդիգարյանից որևէ գումար չի պահանջել։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ատամնաբուժարանում, որտեղից բերման են ենթարկել Դ.Եդիգարյանին, տեսել է Գ.Մարտիրոսյանին, ով մոտեցել է Էդ. Զաքարյանին և նրանք զրուցել են իրեն անհայտ ինչ-որ թեմայով։ Էդ.Զաքարյանի հետ միասին Դ.Եդիգարյանին փորձաքննության տանելիս՝ ավտոմեքենայում Էդ.Զաքարյանի հետ խոսել են իր և նրա ունեցած պարտքերի մասին, ինքն իմացել է, որ նա հոր շիրմաքարի համար 2.500 ԱՄՆ դոլար է պարտք Վ.Վարդանյանի ծանոթին, ով այդ գումարից 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել է, բայց պահանջել է վճարել մնացած 1.500-ը, ինչի համար Էդ. Զաքարյանին խոստացել է 500 ԱՄՆ դոլար տալ, քանի որ մինչ այդ վաճառած է եղել իր ավտոմեքենան, որի համար իրեն ամսեկան 400 ԱՄՆ դոլար են վճարելիս եղել։ Էդ. Զաքարյանի հետ տարբեր գումարների մասին զրուցել են նաև հեռախոսով, սակայն դրանք Դ.Եդիգարյանի հետ կապ չեն ունեցել։ Ինչ վերաբերվում է Վ.Վարդանյանին, ապա Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելու հանձնարարությունը նա է տվել, որից հետո նա գտնվել է խորհրդակցությունում, ու նրան տեսել է Դ.Եդիգարյանին բերման ենթարկելուց բավականին ժամանակ անց, նա եղել է հա-մազգեստով և, տեղեկանալով, որ դեռևս Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութեր չեն նախապատրաստվել, պահանջել է արագ կատարել դա։ Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ քննության առնելով ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի ցուցմունքները, մասնավորապես` ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանին նախաքննության փուլում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի վերաբերելիության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նշված ամբաստանյալների ցուցմունքները չեն հիմնավորում, որ ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանը, լինելով նախնական համաձայնության խմբի կազմում, տեղյակ է եղել խմբի անդամների կողմից շորթման եղանակով պահանջվող կաշառքի առանձնապես խոշոր չափերի` 3.000/երեք հազար/ ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ: Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված Գևորգ Մարտիրոսյանի՝ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան է այցելել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը` ոստիկանության երկու այլ աշխատակցի հետ, որտեղից նույն վարչություն են բերման ենթարկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Դ.Եդիգարյանին` ինչ-որ պարզաբանումների համար։ Էդ.Զաքարյանին ինքը խնդրել է Դավիթին օգտակար լինել ու նրան է փոխանցել իր այցեքարտը` հեռախոսահամարներով։ Ժամը 12-ի սահմաններում Էդ.Զաքարյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել է հանդիպել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ նա հայտնել է, որ Դավիթը կասկածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա Դավիթը կզրկվի բժշկական գործունեություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չունենալու համար նա իրենց նույն օրվա ընթացքում պետք է 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տա։ Միաժամանակ, Էդուարդը հետաքրքրվել է Դավիթի վճարունակության մասին։ Ինքը կասկած է հայտնել, թե Դավիթը նման գումար կարող է տալ, բայց խոստացել է հանդիպել Դավիթի ընկերներին ու ծանոթներին` անհրաժեշտ գումարը ճարելու համար։ Դավիթի քրոջ նշանածի` Խ.Մանուկյանի հետ պայմանավորվել ու հանդիպել է ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտակայքում, նրան պատմել է կատարվածի և կաշառքի պահանջի մասին։ Խաչատուրը ցանկություն է հայտնել անձամբ հանդիպել և զրուցել օպերլիազոր Էդուարդի հետ, որի համար զանգահարել է վերջինիս, պայ-մանավորվել և Խաչատուրի հետ հանդիպել են նրան՝ ոստիկանության վարչության շենքի մոտ։ Էդ.Զաքարյանը Խաչատուրին հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանին բերման են ենթարկել թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով, ու եթե այդ հանգամանքը հաստատվի, ապա վերջինս մեծ խնդիրներ կունենա։ Նրան ասել է, որ նրան պատասխանատվությունից և խնդիրներից ազատելու համար անհրաժեշտ է 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ։ Խաչատուրը խնդրել է գումարի չափն իջեցնել, սակայն Էդուարդը չի համաձայնել։ Գումար ճարելու նպատակով Խաչատուրը զանգահարել է ծանոթներին, նրանցից մեկին պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի մասին, ում ցուցումով Խաչատուրի հետ ուղևորվել են Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող կազինո, ինչ-որ տղայից վերցրել 200.000 դրամ, հետո մեկնել են Արտաշատ, նույն «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից Լիլիթ Գրիգորյանից վերցրել են ևս 50.000 դրամ և վերադարձել են Երևան, որտեղ` «Հինգ Աստղ» կոչվող սրճարանում հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին։ Խաչատուրն ու Դավիթը սրճարանից հեռացել են ինչ-որ տեղից ևս 50.000 դրամ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ սրճարանում հանդիպել է իր ծանոթներից Կարեն Ղազանչյանին, ում պատմել է Դավիթ Եդիգարյանին բերման ենթարկելու, նրանից կաշառք պահանջելու մանրամասները։ Ժամը 23:00-ի սահմաններում զանգահարել է Էդ.Զաքարյանը և հետաքրքրվել, արդյո՞ք, Դավիթն ու Խաչատուրը գումարը ճարել են, ինչին պատասխանել է, որ մի մասը ճարել են, գնացել են մյուս մասի հետևից։ Էդուարդն առաջարկել է գումարը լինելուն պես զանգահարել իրեն։ Որոշ ժամանակ անց Խաչատուրն ու Դավիթը վերադարձել են սրճարան, հայտնել, որ ընդամենը 300.000 դրամ ունեն։ Զանգահարել, այդ մասին տեղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով պատաս-խանել է, որ դա քիչ է և առաջարկել է ավելացնել այն։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 12:00-սահմաններում, Էդ.Զաքարյանը կրկին զանգահարել է իրեն, հետաքրքրվել, թե գումարն ինչ եղավ։ Փորձել է հեռախոսով ճշտել Խաչատու-րից և Դավիթից, սակայն նրանք հեռախոսազանգերին չեն պա-տասխանել։ Ժամը 16:00-ի սահմաններում Դավիթն ու Խաչատուրն այցելել են ատամնաբուժարան, հայտնել, որ 400.000 դրամ կա իրենց մոտ։ Զանգահարել և այդ մասին տեղեկացրել է Էդուարդին, ով առաջարկել է գումարը վերցնել իր մոտ՝ ասելով, որ երեկոյան կասի, թե ինչ անի այն, սակայն Էդուարդին տեղեկացրել է, որ Դավիթն ու Խաչատուրը ցանկանում են անձամբ գումարը տալ նրան և համոզվել, որ Դավիթը հետագայում պրոբլեմներ չի ունենա։ Էդուարդի առաջարկով՝ հեռախոսը փոխանցել է Դավիթին, ում Էդուարդը տվել է հավաստիացումներ, որ գումարը տալուց հետո նա խնդիրներ չի ունենա։ Այդ ընթացքում ատամնաբուժարան են այցելել իր ծանոթներ Կարեն Ղազանչյանը և Աշոտ Հարությունյանը, որոնց տեղեկացրել է Դավիթի գործով Էդ. Զաքարյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության մասին։ Քիչ անց Էդուարդը զանգահա-րել է իրեն և խնդրել, որ գումարն ինքը տանի և թողնի «Պեգաս» բենզալցակայանում, սակայն ինքը մերժել է նրան և հեռախոսը փոխանցել Աշոտ Հարությունյանին, որպեսզի Էդուարդը նրան բացատրի, թե գումարն ուր պետք է տանել և ում մոտ թողնել։ Աշոտնն իր հեռախոսով պայմանավորվել է Էդուարդի հետ, սակայն հեռախոսազանգն ընդհատելուց հետո հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան անսարք է։ Նա առաջարկել է գումարն Էդ. Զաքարյանի մատնանշած վայր տեղափոխել Կ.Ղազանչյանի ավտոմեքենայով, սակայն Կարենը հրաժարվել է։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոս-տիկանություն։ Գ.Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր նախաքննական ցուցմունքները՝ բացառությամբ գումարի չափի մասին իր հայտնած տեղեկությունների, ճիշտ են։ Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պահանջած գումարի չափին, ապա նա իրեն ասել է, որ Դ.Եդիգարյանի հարցը կլուծի 2.000 ԱՄՆ դոլարով՝ հաշվի առնելով իր գործոնը, քանի որ հակառակ դեպքում այդ գումարի չափը 3.000 ԱՄՆ դոլար կլիներ։ Նշված 2.000 ԱՄՆ դոլարն անհրաժեշտ է եղել, որպեսզի Դ.Եդիգարյանի անալիզնե-րի պատասխանը մաքուր տրվեր։ Ինչ վերաբերվում է իր նախաքննական ցուցմունքներում նշված 3.000 ԱՄՆ դոլարին, ապա նշված չափը նշել է, քանի որ սրճարանում Խաչատուրն ու Դավիթն իրեն ասած են եղել, որ ոստիկանությունում իրենք արդեն գրել են, որ իրենցից 3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով են կաշառք ուզել։ Այդ պատճառով, ինչպես նաև պրոբլեմներ չունենալու համար, ինքն էլ է նույն չափը նշել։ Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված տուժող Դավիթ Եդիգարյանի` նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների համաձայն՝ 2012թ. նոյեմբերի վերջերին ինքը հայտնաբերել է պոլիէթիլենային պարկ` չոր, կանաչ զանգվածով, ու մտածելով, որ այն «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց է, օգտագործել է այն` ծխելու եղանակով։ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, իր աշխատանքի վայրից` ք.Երևանի Ֆուչիկի 19 հասցեում գործող «Նարեդենտ» անվամբ ատամնաբուժարանից, ՀՀ ոստիկանության Երևանի վարչության օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը, ով նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գ.Մարտիրոսյանի մտերիմն է, օպերլիազորներ Գ.Գևորգյանի և Վ.Հակոբյանի հետ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևանի վարչություն, որտեղ տեղեկացել է, որ բերման է ենթարկվել թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով, սակայն թմրանյութ օգտագործելու վերաբերյալ ոստիկանների կասկածները չի ընդունել։ Իրենից վերցրել են բացատրություն և մատնահետքեր, հայտնել են, որ ստուգման նպատակով տանելու են նարկոլոգիական դիսպանսեր։ Այդ ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ. Զաքարյանի հեռախոսահամարին, խոսել են իր գործի մասին, որից հետո Էդ. Զաքարյանը մյուս ոստիկանների ներկայությամբ հայտնել է իրեն, որ գործը որոշակի բարդություն է ներկայացնում, եթե նարկոլոգիական ստուգման արդյունքում պարզվի, որ ինքը թմրանյութ է օգտագործել, ապա իրեն կզրկեն բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրա-վունքից, իսկ ատամնաբուժարանը մեծ տուգանքներ կվճարի։ Իր խնդրանքով Էդ. Զաքարյանի հետ զրուցել են առանձին աշխատասենյակում, որտեղ նա իրեն հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում են» 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի հետ ծանոթության հանգամանքը՝ իր հարցը կլուծեն 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Առաջարկել է թույլ տալ զանգահարել ընկերներին` անհրաժեշտ գումար ճարելու համար, սակայն նա առարկել է՝ հայտնելով, որ նման հարցեր հեռախոսով չեն լուծում։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ այդ հարցով հանդիպելու է իրենց ընդհանուր ծանոթ Գևորգին։ Որոշ ժամանակ անց Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, նրանք ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մոտ հանդիպել են, և Էդուարդը գումարի պահանջը ներկայացրել է նրան։ Այդ մասին իրեն տեղեկացրել են ինչպես Էդ.Զաքարյանը, այնպես էլ Գ.Մարտիրոսյանը, ով Էդուարդի թույլտվությամբ ոստիկանության Երևանի վարչության շենքում հանդիպել է իրեն։ Գևորգը հայտնել է նաև, որ իր քրոջ նշանածի` Խաչատուր Մանուկյանի հետ պայմանավորվել է հանդիպել վարչության դիմաց` գումարը ճարելու և հարցին լուծում տալու համար։ Դրանից հետո, կրկին Էդ.Զաքարյանի թույլտվությամբ, անհրաժեշտ գումար ճարելու նպատակով իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է ընկերներին, պարբերաբար կապ է պաշտպանել Խ.Մանուկյանի հետ, ով այդ ընթացքում զբաղվել է գումարի հայթայթմամբ։ Նա անգամ առաջարկել է հարցի լուծման համար դիմել ոստիկանության ծանոթ աշխատակցի, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, ասելով, որ կարող է գործն օրինական ընթացք ստանալ և առաջացնել ծանր հետևանքներ։ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար անհնար է ճարել, ինչի կապակցությամբ ինքը դիմել է Էդ.Զաքարյանին և խնդրել կաշառքի գումարի չափը պակասեցնել, սակայն վերջինս առարկել է՝ նշելով, որ դա իրենից կախված հարց չէ։ Զրույցներից մեկի ժամանակ Էդուարդին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են ճարել, խնդրել է բավարարվել դրանով, սակայն նա կրկին առարկել է։ Ժամը 18:00-ի սահմաններում Էդ. Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազգային բյուրո, որտեղ համապատասխան աշխատակիցներն իրենից վերցրել են մազի և մեզի փորձանմուշներ։ Դրանից հետո Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանը նույն ավտոմեքենայով իրեն տեղափոխել են մինչև «Արարատյան մասիվ» կոչվող թաղամաս, որտեղ էլ իրեն բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ «ազատ արձակելու» դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է, որ պահանջված գումարի չափը նվազեցվել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պահին Գ.Գևորգյանն Էդուարդին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է լինելու, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ այդ 1.000 դոլարը զիջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պահանջելու, ինչպես նաև՝ դրա չափի մասին։ Դրանից հետո «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանի և Խ.Մանուկյանի հետ, որտեղ նրանցից տեղեկացել է, որ պահանջվող գումարից նրանք կարողացել են հայթայթել ընդամենը 300.000 դրամ և որոշել են դրանից ավելի գումար չտալ ոստիկաններին։ Ավելի ուշ Խ.Մանուկյանի հետ որոշել են կատարվածի` կաշառք պահանջելու մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և դիմել են ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ հանցագործության մասին հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել կաշառքի միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանին։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին ձեռնարկված օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին, նրան հայտնել են, որ Էդ.Զաքարյանին կարող են տալ ընդամենը 400.000 դրամ։ Գ. Մարտիրոսյանն ի վերջո համաձայնության է եկել Էդ.Զաքարյանի հետ, և վերջինս առաջարկել է 400.000 դրամը թողնել Գ.Մարտիրոսյանի մոտ։ Պատրաստակամություն է հայտնել անձամբ հանդիպել Էդուարդին` գումարն առձեռն տալ նրան, սակայն Էդուարդը չի համաձայնել իրենից անձամբ վերցնել այն, այլ Գ.Մարտիրոսյանին առաջարկել է գումարը թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում, սակայն գումարը չեն հասցրել տանել Էդ.Զաքարյանի մատնանշած վայր, քանի որ տվյալ վայրից բերման են ենթարկվել ոստիկանություն։ Տուժող Դավիթ Եդիգարյանի՝ նախորդ դատական քննության ընթացքում տված և սույն դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 10:00-ից 11:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ատամնաբուժարան են գնացել երեք ոստիկան և առանձնազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել, որ անօրինական աշխատելու համար պետք է իրեն բերման ենթարկեն ոստիկանություն։ Պարզվել է, որ նշված ոստիկաններից մեկը` Էդ. Զաքարյանը, ծանոթ է մյուս ատամնաբույժ Գ.Մարտիրոսյանին։ Այդ հանգամանքի ուժով կարողացել է պարզել, որ ինչ-որ մեկն իր դեմ ցուցմունք է տվել, և իրեն կաս¬կածում են թմրանյութ գործածելու մեջ։ Հետաքրքրվել են, թե արդյոք մեկ շաբաթ առաջ տաքսու վարորդն իրեն թմրանյութ չի տվել, ինչը հերքել է, սակայն ոստիկանները տեղեկացրել են, որ համապատասխան ստուգողական գործողությունների, այդ թվում` դատաքիմիական փորձաքննության, արդյունքում իր մեղքը կհաստատվի։ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության շենքում Էդ.Զաքարյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ իրեն լուրջ բաներ են սպասվում, իրեն աշխատավայրում տուգանելու են և լիցենզիայից զրկելու են։ Իր այն հարցին, թե նշված խնդիրը լուծելու ինչ եղանակներ կան, Էդ.Զաքարյանը նշել է, որ այն կարող է լուծվել 5.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հայտնել է, որ այդքան գումար չունի, որին ի պատասխան` Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ մոտ 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով էլ կարող է այդ հարցը լուծել։ Նշել է, որ վարչությունում գտնվելու պայմաններում չի կարող անգամ 2.000 կամ 3.000 ԱՄՆ դոլարը տալ, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է, որ չի կարող իրեն շենքից դուրս թողնել։ Խնդրել է թույլատրել վերև բարձրանալ Գ.Մարտիրոսյանին, ում հետ աշխատասենյակում կայացած առանձնազրույցի ընթացքում տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարի սահմաններում լուծել իր խնդիրը, ինչին համաձայնվել է` խնդրելով տալ ինչ հնարավոր է։ Դրանից հետո` ժամը 18:00-ի սահմաններում, իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, մազի և մեզի փորձանմուշներ վերցրել, որտեղից ազատ են արձակել, սակայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքարյանն ասել է` դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը, որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զաքարյանը նրան պատասխանել է, որ սակարկությունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։ Ազատ արձակվելուց հետո գնացել է Գ.Մարտիրոսյանի ու Խ.Մանուկյանի մոտ, ովքեր արդեն 300.000 ՀՀ դրամի չափով գումար են հավաքած եղել։ Ի վերջո, հավաքել են 400.000 ՀՀ դրամ, որին Էդ. Զաքարյանը համաձայնվել է, սակայն հրաժարվել է անձամբ վերցնել` առա-ջարկելով այն թողնել ինչ-որ բենզալցակայանում, քանի որ մինչ այդ Գ.Մարտիրոսյանը ևս հրաժարվել է այդ գումարը փոխանցել Էդ.Զաքարյանին։ Իր նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն գումարային նախնական խոսակցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2000-ից 3000 ԱՄՆ դոլարից։ Գումարային պահանջ Էդ. Զաքարյանը ներկայացրել է թե՛ իրեն, թե՛ Խ.Մանուկյանին և թե՛ Գ.Մարտիրոսյանին։ Աշխատասենյակում Գ.Մարտիրոսյանի հետ առանձնազրույցի ժամանակ նրան ևս հայտնել է իր խնդրով 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար հայթայթելու անհրաժեշտության մասին։ Հանցագործության մասին հաղորդման մեջ պետք է նշեր իրենից 2-ից 3 հազար ԱՄՆ դոլար պահանջելու մասին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարի մասին նշվել է թյուրիմա¬ցաբար։ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում իրենից բացատրություն վերցնելու ընթացքում ներկա են գտնվել երկու ոստիկան, իսկ խոսակցություններն իր հետ վարել է Էդ. Զաքարյանը։ Վարչությունում գտնվելու ժամանակ իր բջջային 077-339914 հեռախոսահամարին կատարված զանգերին չի կարողացել պատասխանել, Էդ.Զաքարյանի համաձայնությամբ խոսել է միայն Խ.Մանուկյանի հետ, ում հայտնել է իր գտնվելու վայրի և Գ.Մարտիրոսյանին հանդիպելու անհրաժեշտության մասին։ Իրեն դատաքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու խնդրանքով որևէ ոստիկանի չի դիմել, իմացել է, որ անկախ ամեն ինչից` իրեն փորձաքննության են տանելու, քանի որ ոստիկանների միջև տեղի ունեցած զրույցներից լսել է, որ «վերևից» նման հրաման կար։ Բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին տեսել է վարչությունից իրեն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության տանելիս։ Թեև համոզված է եղել, որ թմրանյութ չի գործածել, սակայն մտավախություն է ունեցել, որ եթե ոստիկաններին անհրաժեշտ լինի դա ապացուցել, վերջիններս ամեն ինչ կանեին փորձաքննության եզրակացությամբ այն հաստատելու համար։ Վկա Խաչատուր Մանուկյանի՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ ինքն իր նշանածի եղբոր` Դ.Եդիգարյանի աշխատանքի վայր՝ «Նարեդենտ» ատամնաբուժարան, այցելելու նպատակով 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, զանգահարել է նրան։ Վերջինս հայտնել է, որ դեպք է պատահել և առաջարկել է զանգահարել նույն ատամնաբուժարանի աշխատակից Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով կբացատրի, թե ինչ է պատահել։ Զանգահարել և Գևորգից տեղեկացել է, որ «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով նույն օրը Դավիթը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Պայմանավորվել ու Գևորգի հետ հանդիպել են նույն վարչության մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Գևորգը հայտնել է, որ Դավիթին բերման ենթարկող ոստիկաններից մեկն իր մտերիմներից է, ով գործը փակելու համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրանքով Գևորգը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել ծանոթ ոստիկանին։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել Էդ.Զաքարյանը, ով հայտնել է, թե Դավիթն ընդունել է «պլան» ծխելու հանգամանքը, բացի այդ, նրա վրա ինչ-որ լուրջ փաստեր ունեն, սակայն չի մանրամասնել։ Էդուարդը հայտնել է նաև, որ Դավիթի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում իրեն տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Էդուարդին հայտնել է, որ պահանջվող գումարի չափը մեծ է, նման գումար չեն կարող ճարել, և Դավիթին ինչ-որ ձևով օգնելու նպատակով առաջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդուարդը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել՝ ասելով որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրինական ընթացք, և Դավիթը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Հանդիպումից հետո զանգահարել է Դավիթի բջջային հեռախոսահամարին, ում նույնպես առաջարկել է դիմել ծանոթ ոստիկանի օգնությանը, սակայն Դավիթն առարկել է` հիմնվելով Էդ.Զաքարյանի՝ գործի բարդանալու վերաբերյալ նախազգուշացման վրա։ Անհրաժեշտ գումարը փնտրելու նպատակով զանգահարել ու Գևորգի հետ 3-րդ մասում հանդիպել է իր ու Դավիթի ընդհանուր ծանոթ Արմեն Դարբինյանին և պատմել եղելությունը։ Արմենը, զարմանալով պահանջվող կաշառքի չափից, խորհուրդ է տվել դիմել ծա-նոթների` հարցը լուծելու համար։ Կրկին զանգահարել է Դավիթին` ծանոթ ոստիկանին դիմելու համար նրա համաձայնությունն ստանալու համար, սակայն Դավիթը պնդել է, որ նման քայլի չդիմեն` վախենալով Էդ.Զաքարյանի խոսքերից։ Քանի որ Արմենը գումար չի ունեցել, հեռախոսով գումար է խնդրել ընկերոջից, որից հետո ինքն ու Գևորգը Երևան-Աշտարակ մայրուղում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» կազինոյի մոտ հանդիպել են Արմենի ընկերոջը` Գուրգեն Սարգսյանին, ով իրենց տվել է 200.000 դրամ, սակայն նրան չեն հայտնել, թե ինչ նպատակով են վերցնում գումարը։ Այդ ընթացքում Էդ.Զաքարյանը պարբերաբար զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և հետաքրքրվել, թե պահանջված գումարն ինչ եղավ, ինչու են ուշացնում։ Ժամը 17:00 ահմաններում Էդուարդը կրկին զանգահարել է Գևորգին և հայտնել, որ Դավիթին պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, որից հետո բաց կթողնեն։ Դրանից հետո մեկնել է Արտաշատ, հանդիպել Դավիթի գործընկեր` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի աշխատակից, Լիլիթ Գրիգորյանին, ում պատմել է Դավիթի հետ կատարվածի և ոստիկանների կողմից պահանջված կաշառքի մասին, ու Լիլիթից վերցրել է 50.000 դրամ։ Վերադառնալով ք.Երևան՝ «Հինգ Աստղ» անվանումով սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանի և Դ.Եդիգարյանի հետ։ Վերջինս պատմել է, որ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյան իրեն ազատ են արձակել՝ պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկանալով, որ շորթման զոհ են դառնում, Դավիթի հետ ներկայացել են ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչություն, որտեղ Դավիթը հանցա-գործության մասին համապատասխան հաղորդում է տվել, ինչի մասին չեն տեղեկացրել Գ. Մարտիրոսյանին։ Նույն օրը ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակում վերադարձել են «Հինգ Աստղ» սրճարան, որտեղ Գևորգին խնդրել են զանգահարել Էդուարդին ու հայտնել, որ 400.000 դրամից ավել գումար չեն կարող տալ։ Գևորգը կատարել է իրենց խնդրանքը, ինչին Էդ.Զաքարյանը համաձայնել է։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 15:00-ի սահմաններում, «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանում Դավիթի հետ հանդիպել են Գ.Մարտիրոսյանին և հայտնել, որ խոստացված 400.000 դրամն իրենց մոտ է։ Գևորգը զանգահարել և այդ մասին հայտնել է Էդ.Զաքարյանին, ով առաջարկել է գումարը թողնել Գևորգի մոտ։ Գևորգը չի համաձայնել գումարը վերցնել, իսկ իրենք առաջարկել են այն անձամբ տալ Էդ.Զաքարյանին։ Գևորգը կրկին զանգահարել է Էդուարդին, սակայն վերջինս հրաժարվել է իրենցից անձամբ գումարը վերցնել և առաջարկել է այն թողնել «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Դրանից հետո դուրս են եկել ատամնաբուժարանից, որտեղ Գ.Մարտիրոսյանը ծանոթների` Կ.Ղազանչյանի և Ա.Հովհաննիսյանի հետ քննարկել է, թե գումարն ով պետք է տանի Էդուարդի մատնանշած բենզալցակայան, սակայն դա չի կատարվել, քանի որ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Գևորգին, Աշոտին և Կարենին բերման են ենթարկել ոստիկանություն։ Վկա Աշոտ Հարությունյանի՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ անձնական ֆինանսական հարցերը լուծելու կապակցությամբ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին պայմանավորվածոււթյուն է ձեռք բերել անձանց հետ հանդիպել մանկու-թյան ընկերոջ` Գևորգ Մարտիրոսյանի աշխատանքի վայրի` «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմաց։ Գևորգի հետ հանդիպման գնալու ակնկալիքով այցելել է ատամնաբուժարան, սակայն վերջինս հրաժարվել է միանալ իրեն՝ պատճառաբանելով, որ նախորդ օրը` դեկտեմբերի 12-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհանուր ծանոթ Էդ.Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու` «պլան» ծխելու կասկածանքով ատամնաբուժարանից ոստիկանություն են բերման ենթարկել գործընկերոջը` Դ.Եդիգարյանին։ Գևորգը հայտնել է, որ իր միջնորդությամբ Էդուարդը խոստացել է «փակել» Դավիթի գործը` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետագայում հանուն իրեն համաձայնվել է այդ հարցը «լուծել» 2.000 ԱՄՆ դոլարով, այնինչ՝ ինքը սակարկել ու պայմանավորվել են Էդուարդին տալ 400.000 դրամ։ Իր հետ հանդիպման չգնալու հանգամանքը Գևորգը պատճառաբանել է նրանով, որ սպասում է Դ.Եդիգարյանին, ով պահանջված գումարը պետք է բերի ատամնաբուժարան, որպեսզի փոխանցեն Էդ.Զաքարյանին։ Պայմանավորվել ու հանդիպման է գնացել իր մյուս ընկերոջ` Կարեն Ղազանչյանի հետ, այնուհետև միասին վերադարձել են ատամնաբուժարան, որտեղ հանդիպել են Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր Գ.Մարտիրոսյանի հետ դուրս են եկել։ Կարենի հարցին պատասխանել է, որ Գևորգի միջոցով Էդուարդի հետ համաձայնության են եկել Դավիթին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար Էդուարդին տալ 400.000 դրամ կաշառք։ Քիչ անց Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են ատամնաբուժարան, իսկ ինքն ու Կարենը Գևորգի հրավերով դուրս են եկել այնտեղից։ Ատամնաբուժարանի դիմաց Գևորգն իրեն խնդրել է հեռախոսով պայմանավորվել Էդուարդի հետ ու Դավիթի հետ կաշառքի գումարը տանել նրան։ Գևորգի բջջային հեռախոսով խոսել է Էդուարդի հետ, վերջինիս առաջարկով պայմանավորվել են գումարը տանել և թողնել քիչ հեռու գտնվող «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Քանի որ իր ավտոմեքենան սարքին չի եղել, առաջարկել է գումարը բենզալցակայան տանել Կարենի ավտոմեքենայով, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Քննարկել են, թե ինչպես գումարը տանեն Էդ.Զաքարյանի մատնանշած վայր, սակայն այն այդպես էլ չեն տարել, քանի որ խոսակցության ընթացքում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներն ու բերման ենթարկել ոստիկանություն։ Առաջին ատյանի դատարանում վկա Կարեն Ղազանչյանի տված ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում, ընկերոջ հետ գնացել է «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարան` համակուրսեցիների հետ հանդիպման։ Սրճարանում հանդիպել է վաղեմի ծանոթ Գևորգ Մարտիրոսյանին, ով պատմել է, որ նույն օրը ատամնաբուժարանից ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները՝ իրենց ընդհանուր ծանոթ, ոստիկանության աշխատակից Էդ.Զաքարյանի մասնակցությամբ, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության նույն վարչություն են բերման ենթարկել իր գործընկեր, ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին, ում քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդուարդը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այն սակարկել և պայմանավորվել է Էդուարդին տալ 600.000 դրամ։ Որոշ ժամանակ անց սրճարան են եկել Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը, իսկ ինքն ընկերոջ հետ հեռացել է։ Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 15:00-ի սահմաններում, իրեն զանգահարել է ընկերը` Աշոտ Հարությունյանը, ում հետ հանդիպել են «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմաց։ Աշոտի խնդրանքով՝ նրա անձնական ֆինանսական հարցերի կապակցությամբ, միասին հանդիպել են ինչ-որ անձանց, այնուհետև վերադարձել նույն ատամնաբուժարան։ Մտնելով ներս՝ նկատել է Գ.Մարտիրոսյանին, Դ.Եդիգարյանին և Խ.Մանուկյանին, ովքեր այդ պահին դուրս են եկել սենյակից։ Աշոտից հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ կատարված «պատմությունը», և նա հայտնել է, որ Գևորգի միջնորդությամբ Էդ. Զաքարյանի հետ պայմանավորվել են վերջինիս տալ 400.000 դրամ կաշառք` Դավիթին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար։ Քիչ անց Գևորգը, Դավիթն ու Խաչատուրը վերադարձել են սենյակ, իսկ ինքն ու Աշոտը Գևորգի առաջարկով դուրս են եկել ատամնաբուժարանից։ Դրսում Գևորգը բջջային հեռախոսով զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին, հեռախոսը փոխանցել է Աշոտին՝ խնդրելով պայմանավորվել Էդուարդի հետ և պահանջված գումարը տանել նրա մատնանշած վայր։ Աշոտը Գևորգի հեռախոսով խոսել է Էդուարդի հետ, պայմանավորվել են, որ Աշոտն այդ գումարը տանի և թողնի «Պեգաս» անվանումով բենզալցակայանում։ Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Աշոտը հայտնել է, որ իր ավտոմեքենան սարքին չէ, Գևորգն իրեն առաջարկել է գումարն իր ավտոմեքենայով տանել, սակայն, տեղյակ լինելով արարքի հակաօրինականության մասին, հրաժարվել է գումար տեղափոխելուց։ Ցանկացել է հեռանալ, սակայն ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել իրենց։ Առաջին ատյանի դատարանում վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Արման Մացակյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 15:00-ի սահմաններում, բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանն իրեն հանձնարարել է Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նախապատրաստել նյութեր։ Տեղյակ չի եղել, թե Դ.Եդիգարյանին երբ են բերման ենթարկած եղել, ուստի գործընկերներից ճշտած ժամով կազմել է բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, այնուհետև՝ անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որից հետո նրանից վերցրել է բացատրություն, որոշումներ է գրել դատաքիմիական փորձաքննություն նշանակելու և նմուշներ ստանալու մասին, ինչպես նաև կազմել է արձանագրություն՝ փորձանմուշ ստանալու մասին, և այդ ամբողջ փաթեթը հանձնել է Գ.Գևորգյանին և Էդ.Զաքարյանին, ովքեր իրենց ավտոմեքենայով Դ.Եդիգարյանին տեղափոխել են փորձաքննությունների ազգային բյուրո։ Առաջին ատայնի դատարնում վկա, նախկինում ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր, Վահան Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 10:00-ից 11:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, օպերլիազորներ Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հետ ք.Երևանի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող ատամնաբուժարանից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել ատամնաբույժ Դավիթ Եդիգարյանին՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով։ Առաջին ատյանի դատարնում վկա Արմեն Դարբինյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին ինքը հեռախոսազրույց է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ ու վերջինիս խնդրանքով հանդիպել է Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին, ովքեր հայտնել են, որ Դ.Եդիգարյանին թմրամիջոց օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, ու նրան պատասխանատվության չենթարկելու համար ոստիկանության աշխատակիցները՝ որպես կաշառք, բավականին մեծ գումար են պահանջում։ Զանգահարել է ընկերոջը՝ Գուրգեն Սարգսյանին, ով աշխատում է Աշտարակի ձորում գտնվող «Գոլդեն Փալաս» խաղատանը, որից հետո Խ.Մանուկյանին և Գ.Մարտիրոսյանին ուղարկել է նշված խաղատուն, որտեղ նրանք Գ.Սարգսյանից վերցրել են 200.000 ՀՀ դրամ։ Առաջին ատյանի դատարնում վկա Գուրգեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին իր ընկեր Արմեն Դարբինյանի խնդրանքով ինքը 200.000 ՀՀ դրամ է տվել նրա ուղարկած մարդուն։ Առաջին ատյանի դատարնում վկա Լիլիթ Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում, ատամնաբուժարան են եկել ոստիկանության երեք աշխատակից, որոնց բակում դիմավորել է բժիշկ Գ.Մարտիրոսյանը։ Ներս մտնելով՝ նրանք հարցրել են մյուս բժիշկ Դ.Եդիգարյանին, ով մոտեցել է նրանց, և առանձին զրուցելուց հետո ոստիկանները նրան տարել են։ Գևորգից տեղեկացել է, որ Դավիթին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Դրանից մոտ կես ժամ անց Գևորգը դուրս է եկել ատամնաբուժարանից` հայտնելով, որ իր ծանոթ ոստիկանը Դավիթի հարցով իրեն կանչում է ոստիկանություն։ Ժամը 17:00-ի սահմաններում իր բջջային հեռախոսին է զանգահարել Դավիթի ընկերներից Խաչիկը, ով իր տեղը ճշտելով՝ շտապ հանդիպում է խնդրել։ Ժամը 20:00-ի սահմաններում Խաչիկը Արտաշատ քաղաքում հանդիպել է իրեն և խնդրել պարտքով գումար տալ՝ ոստիկանությունում Դավիթի գործերի համար։ Խաչիկին տվել է 50.000 դրամ։ «Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 18.12.2012թ. արձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Արտաքին և ներքին դիտում, կաշառք տալու կամ կաշառք ստանալու նմանակում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված համապատասխան գործողությունների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը. 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին Խաչատուր Մանուկյանի, Գևորգ Մարտիրոսյանի և Դավիթ Եդիգարյանի միջև «Նարեդենտ» ատամնաբուժական կլինիկայում և բակում տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում վերջիններս քննարկել են, թե ինչ եղանակով պետք է գումարը փոխանցեն Էդուարդ Զաքարյանին։ Սկզբում առաջարկել են Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով փոխանցել, սակայն նա հրաժարվել է։ Զրույցի ընթացքում Գ.Մարտիրոսյանը մի քանի անգամ հեռախոսազանգեր է կատարել Էդ.Զաքարյանին, իսկ մեկ անգամ հեռախոսը փոխանցել է Դ.Եդիգարյանին։ Հերթական հեռախոսզրույցներից մեկի ժամանակ Գ.Մարտիրոսյանը վստահեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է և անհանգստանալու ոչինչ չկա, որից հետո Դ.Եդիգարյանին ու Խ.Մանուկյանին հայտնել է, որ զրուցակիցն ասել է, թե գումարն անձամբ չի վերցնի, ու առաջարկել է այն թողնել բենազալցակայանում։ Դուրս են եկել կլինիկալից, քիչ անց նրանց են մոտեցել նաև Ա.Հարությունյանն ու Կ.Ղազանչյանը։ Գ.Մարտիրոսյանը շարունակել է զրուցել հեռախոսով, հետո հեռախոսը փոխանցել է Ա.Հարությունյանին։ «Լազերային սկավառակի զննում կատարելու վերաբերյալ» 19.12.2012թ. արձանագրության համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին որոշման հիման վրա կատարված գաղտնալսումների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակի զննմամբ պարզվել է հետևյալը. 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։08-ին, Դ.Եդիգարյանն իր շահագործած 093-020178 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանի շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Դ.Եդիգարյան. «Ախպե՛ր, խոսացի՞ր»։ Գ.Մարտիրոսյան. « Չէ՛, ախպե՛ր, ասում ա, վեկալեք, էկեք տեսեք իրար, հաստատ փողը կա, զանգեք ինձի»։ Դ.Եդիգարյան. «Այսի՞նքն, գամ քեզի տենա՞մ։ Հա՛, լա՛վ, ախպե՛րս։ Հեսա մի հատ տենամ՝ ինչ ենք անում, զանգեմ քեզ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, արեք, ախպե՛ր, իրար հետ կտանենք, դուք ձեր ձեռով կտաք, կպրծնեք, էլի, էդ փողից։ Հորս արև, ես չեմ ուզում ոչ մի բանի մեջ խառնվեմ»։ Դ.Եդիգարյան. «Լավ։»։ 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։58-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել են հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, հլը մի վայրկյան, ախպե՛ր, եկել ա էդ մարդը փողով, էդ չորս մանեթը ձեռն ա»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, հա՛, վոբշմ, պահի մոտդ ես քեզ կասեմ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Չէ, լսի, ինչ ա ասում, ասում ա, ես ուզում եմ մի հատ իրան տենամ, իրան երկու հատ հարց ունեմ ես տալու, կարող ա՞ էդքանից հետո ինձ էլի անհանգստացնող լինի»։ Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ինքն ասել ա հարույր տոկոսով չէ։ Դու էդի վեկալ պահի քո մոտ, ես իրիկունը կզանգեմ քեզ, կտենամ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Էդ.Զաքարյան. «Եղա՛վ, ասա ինքը քեզ ասում ա հարյուր տոկոսով չէ, արխային եղի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Տամ հեռախոսով իրան ասա, թող խիղճը հանգիստ լինի»։ Էդ.Զաքարյան. «Տու՛ր»։ Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Դ.Եդիգարյանին. Էդ.Զաքարյան. «Դավի՛թ, ապե՛, ես շատ բան չանեմ, դու լրիվ արխային եղի, եթե հանկարծ մի բան կլինի, ես, իմացի, կամ, դու արխային, հաստատ չի լինի ոչ մի բան»։ Դ.Եդիգարյան. «Ի՞նչ ա արվում, ի՞նչ չի արվում»։ Էդ.Զաքարյան. «Դե, ես Գևորին ասեցի, ախպե՛րս, դուք ըտենց արեք, մենք կտենանք իրար էս քանի օրը, կխոսանք»։ Դ.Եդիգարյան. «Ե՞րբ կարաս դու մոտավոր էսօր ինձ տենաս»։ Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, էսօր կարող ա չգիտեմ, ախպեր ջան, չեմ կարա ասեմ, էդ բան արա, Գևորը քեզ կասի, բայց լրիվ նորմալ ա, դու էդի թող Գևորի մոտ, բան կանեմ հետո»։ Դ.Եդիգարյան- Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Դրանից անմիջապես հետո` ժամը 16։03-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Գևորգյանի շահագործած 077-704070 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը.. Էդ.Զաքարյան. «Գև՛, բա ի՞նչ կա, ի՞նչ եք անում»։ Գ.Գևորգյան. «Նստած ենք, հլը, ախպե՛ր, սպասում ենք»։ Էդ.Զաքարյան. «Էն տղեքին թողի՞ն»։ Գ.Գևորգյան. «Չէ՛»։ Էդ.Զաքարյան. «Արա՛, լավ, ասա, հո դուք աննորմալ չե՞ք»։ Էդ.Զաքարյան. «Էն մոմենտն եղավ, դե, Վաղոն ըտեղ չի՞»։ Գ.Գևորգյան. «Ո՞րն եղավ»։ Էդ.Զաքարյան. «Է՛ն»։ Գ.Գևորգյան. «Ըլա՞վ»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, թողել եմ Գևորիկի մոտ»։ Գ.Գևորգյան. «Ինչքա՞ն»։ Էդ.Զաքարյան. «Էտի, Չորս, որ ասում էի»։ Գ.Գևորգյան. «Բա՛, չասիր, այ, ք.... տունդ»։ Էդ.Զաքարյան. «Չորս հատ, էլի, ախպե՛րս, կանֆետից»։ Գ.Գևորգյան. «Հա, բա, չասի՞ր, որ չորս հատ չէր, այ..»։ Էդ.Զաքարյան. «Դե էլ ի՞նչ ասեմ, պրծնեմ էսքանից հետո, ախպե՛ր, իրանց մերն էլ.....»։ Գ.Գևորգյան. «Դե էդ էլ վեկալ։ Հա՛, պիտի զանգես, ասե՛ս, ճի՛շտ ա»։ Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, ախպե՛ր, լավ»։ Գ.Գևորգյան. «Լավ, հեսա էկավ Վարդանյանը։ Դո՞ւ ես զանգում իրան»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։ Այնուհետև` ժամը 16։07-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Վ.Վարդանյանի շահագործած 094-939399 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Վ.Վարդանյան. «Հա՛, Էդո՛»։ Էդ.Զաքարյան. «Վարդանյան, վերցրեցի էդ թուղթը, ասեց 5-6-ին կգաս, կվերցնես»։ Վ.Վարդանյան. «Դե՛ վսյո, մի հատ տես՝ ինչ ես անում, հինգն անց կեսի կողմերը գնա, վերցու»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, էն մոմենտն էլ էղավ, Վարդանյա՛ն, էդ էր, որ ասում էի»։ Վ.Վարդանյան. «Ո՞րը»։ Էդ.Զաքարյան. «Էն չորս հատինը, չորրորդ մասիվ»։ Վ.Վարդանյան. «Էդքա՞ն էղավ»։ Էդ.Զաքարյան. «Էտ էլ որ էղավ, Վարդանյա՛ն, իմ արև, պատկերացրու, թե իրոք ես բան չեմ»։ Վ.Վարդանյան. «Լա՛վ, վեկալե՞լ ես»։ Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, մոտն ա հլը էն Գևորիկի։ Վ.Վարդանյան. «Հլը սպասի, կասեմ, մի րոպե, կասեմ»։ Նշված օրը` ժամը 16:34-ին, Էդ.Զաքարյանն իր շահագործած հեռախոսահամարից զանգահարել է Գ.Մարտիրոսյանին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Էդ.Զաքարյան. «Ապե՛ր, տար թող կալոնկեն»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ու՞մ մոտ»։ Էդ.Զաքարյան. «Աշխատողի` Աբոյի կամ Էդոյի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛ր»։ Էդ.Զաքարյան. «Նորմալ ա, չէ՞, Գևոր»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Բան չկա, սաղ նորմալ ա»։ Էդ.Զաքարյան. «Արխային լինե՞մ»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Պրինցիպի, ես արխային եմ»։ Էդ.Զաքարյան. «Էթե դու արխային ես, տա՛ր, թո՛ղ կալոնկեն»։ Դրանից հետո` ժամը 16։42-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛ր, ասում ա, ես ոչ մեկի փող չեմ տալիս։ Ես կտենամ իրան կտամ, ես էլ իրա հետ մի հատ կխոսամ, որ սիրտս հանգիստ էթամ տուն»։ Էդ.Զաքարյան. «Հաաա, է՞դ պիտի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛»։ Էդ.Զաքարյան. «Ասա, ուրեմն, ապե՛, կ...... կերաք, չկա, վոբշեմ, չի լինում էդ բանը»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Տենց էլ ասե՞մ»։ Էդ.Զաքարյան. «Եթե քեզ չի ուզում տա, ասա՛, ինքը, մոռացի, քեզնից տենց դվիժենի անի»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ապե ՛ր»։ Էդ.Զաքարյան. «Էղավ, ես, ասա ինքը քեզ ասել ա՝ որը ոնց»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Էդ.Զաքարյան. «Ջոգի՞ր։ Ասա՛, ինքը քեզ ասել ա, ասա, եթե տենց չես անում, ուրեմն գնա, վաբշե, քո հերն էլ անիծած։ Գ.Մարտիրոսյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Քիչ անց` ժամը 16:47-ին, Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից կրկին զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, մի վայրկյան»։ Գ.Մարտիրոսյանը հեռախոսը փոխանցում է Աշոտ Հարությունյանին. Ա.Հարությունյան. «Է՞դ»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛»։ Ա.Հարությունյան. «Բար լուս, ախպե՛րս»։ Էդ.Զաքարյան. «Բար լո՞ւս...» Ա.Հարությունյան. «Ո՞նց ես։ Փու՛չն ա»։ Էդ.Զաքարյան. «Հաա՜ա, ապե՛ր»։ Ա.Հարությունյան. «Ախպե՛ր, ստեղ Գևը գործ ա անում, ինչ, ասում ա, էս տղու հետ, ասումա, տանեմ, թողեմ ըտեղ։ Ո՞ւմ պտի տանք»։ Էդ.Զաքարյան. «Բանին, ապե՛ր, տար տուր»։ Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես տանեմ ձեր տուն կամ խանութ»։ Էդ.Զաքարյան. «Չէ՛, չէ՛, չէ՛... Տար տուր կալոնկեն, ապե՛ր»։ Ա.Հարությունյան. «Ով ուզում լինի՞ աշխատողներից»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛։ Էդոն կամ Աբոն պտի ըլնի, է՛լի»։ Ա.Հարությունյան. «Ուզո՞ւմ ես ընդուց զանգեմ, տամ, դու ասա»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ախպե՛ր, էլ զանգել պետք չի կամ զանգի, ախպե՛ր, թող ընդեղ, զանգի ինձ, Փու՛չ ջան։ Ի՞նչ կա, նորմա՞լ ա սաղ»։ Ա.Հարությունյան. «Խառը, է՛լի, ցավդ տանեմ, ձեռի հետ»։ Էդ.Զաքարյան. «Ո՞ւր ես, արա, չկաս, դամբու՛լ, կո՞րել ես»։ Ա.Հարությունյան. «Արա՛, ախպե՛րս, բեսամթ խառը, եսիմ, տենանք, ինչ կլինի»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, ցա՛վդ տանեմ, դե՛, բռա՛տ, էտի շուտ հիմա կթողես, չէ՞, ապեր»։ Ա.Հարությունյան. «Ապե՛, մի 2-3 րոպեից դու կարաս զանգես։ Մի քանի րոպեից կզանգեմ»։ Էդ.Զաքարյան. «Է՞դ համարին»։ Ա.Հարությունյան. «Հա՛, հեսա Գևի համարով կիջնեմ, հետ կգամ»։ Էդ.Զա¬քարյան. «Լա՛վ, ախպե՛րս»։ Ա.Հարությունյան. «Հա՛, ախպե՛րս»։ Այնուհետև, ժամը 16:49-ին Գ.Մարտիրոսյանն իր շահագործած 098-880784 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդ.Զաքարյանի շահագործած 094-000607 հեռախոսահամարին և ունեցել հետևյալ բառացի հեռախոսազրույցը. Էդ.Զաքարյան. «Ալո՛»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ապե՛»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, Է՛դ, դո՞ւ ես»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Գևն ա»։ Էդ.Զա¬քար¬յան. «Հա՛, Գև ջան»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ախպե՛ր, ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել»։ Էդ.Զաքարյան. «Ինչա՞»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Ոնց որ ստեղ ոռի բազառի մեջ ենք մտել։ Վրեն էլ բան կա, ոնց որ ժուչոկ-մուչոկի վարյանտ։ Որովհետև մի բան խոսալուց աչք-մաչքով ա անում։ Ասի տանում ենք սենց, էս ինչ տեղը թողվի էդ փողը»։ Էդ.Զաքարյան. «Հա՛, մի՛ տար, ապե՛ր, հետ տուր իրան»։ Գ.Մարտիրոսյան. «Հա՛, ախպե՛ր»։ «Լազերային սկավառակների զննում կատարելու վերաբերյալ» 20.12.2012թ. արձանագրությայն համաձայն՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման հիման վրա ստացված հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներն ու դրանց սպասարկման կայանների վերաբերյալ տվյալները պարունակող լազերային սկավառակների զննմամբ պարզվել է հետևյալը. Խ.Մանուկյանին պատկանող 093-02-01-78 և 055-08-05-87 հեռախոսահամարներից 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Ա.Դարբինյանին պատկանող 098-26-46-46 և Լ.Գրիգորյանին պատկանող 055-79-95-00 հեռախոսահամարներին ընդհանուր առմամբ կատարվել է 27 հեռախոսազանգ և կարճ հաղորդագրություն, որոնք բաժանորդի գտնվելու վայրով և ժամանակագրությամբ հաստատում են Խ.Մանուկյանի ցուցմունքում նշած այն հանգամանքը, որ Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար պահանջված կաշառքի գումարը հայթայթելու նպատակով վերջինս զանգահարել, հանդիպել և պարտքով գումար է խնդրել Լ.Գրիգորյանից ու Ա.Դարբինյանից։ Գ.Մարտիրոսյանի 098-88-07-84 հեռախոսահամարից` Երևանի Ֆուչիկի 27 հասցեում տեղակայված ալեհավաքի սպասարկման տարածքից, 2012թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 15։59։05-ին, 1։44 րոպե տևողությամբ հեռախոսազանգ է կատարվել Էդ.Զաքարյանի շահա-գործած 094 00-06-07 հեռախոսահամարին։ Նշված հեռախոսազանգն իր ժամանակագրությամբ, տևողությամբ և կատարման վայրի տեղակայմամբ հաստատում է Գ.Մարտիրոսյանի, Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի, Ա.Հարությունյանի և Կ.Ղազանչյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցում գտնվող «Նարեդենտ» ատամնաբուժարանի դիմացից Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ որպես կաշառք պահանջած 400.000 դրամը Դ.Եդիգարյանն ու Խ.Մանուկյանը բերել են ատամնաբուժարան ու փորձել են ճշտել, թե գումարն ինչպես փոխանցեն նրան։ Գ.Մարտիրոսյանի հետ ունեցած հիշյալ հեռախոսազանգից անմիջապես հետո Էդ. Զաքարյանն իր 094 00-06-07 հեռախոսահամարից կատարել է երկու միմյանց հաջորդող հեռախոսազանգեր՝ ժամը 16։03։24-ին զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օպերլիազոր Գ.Գևորգյանի 077-70-40-70 հեռախոսահամարին, ում հետ ունեցել է 0։57 րոպե տևողությամբ խոսակցություն, այնուհետև` ժամը 16։07։55-ին, զանգահարել ու 0։32 րոպե տևողությամբ հեռախոսազրույց է ունեցել նույն բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, ինչը հաստատում է շորթմամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախնական համաձայնության հանգամանքը։ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ բժշկական փորձաքննությունների բաժնի կլինիկատոքսիկոլոգիական փորձաքննությունների բաժանմունք ներկայացված անձանց գրանցամատյանի զննության 13.12.2012թ. արձանագրության համաձայն՝ Դ.Եդիգարյանին Էդ.Զաքարյանի հետ փորձաքննության է ներկայացրել Գ.Գևորգյա-նը։ Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Երևան քա-ղաքի վարչությունից առգրավված՝ Դ.Եդիգարյանի վերաբերյալ նյութերի համաձայն՝ Դ. Եդիգարյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման են ենթարկել 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 15:00-ին։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը սույն քրեական գործով 15.08.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ բեկանելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ. նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու վերաբերյալ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014թ. մարտի 25-ի որոշումը, հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «20. Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու համար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ա) ստանալով կամ, բ) պահանջելով կամ, գ) ստանալու խոստմամբ կամ, դ) առաջարկն ընդունելով։ 21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով« որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի, կարգադրության, համոզելու, շահագրգռելու, անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով, որը, սակայն, կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։ Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռք-բերման, կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու, պաշտոնատար ան-ձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով,գրավոր կամ բանավոր,հեռախոսով,էլեկտրոնային փոստով, այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով, որոնք, սակայն, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունեն։ Վերը նշված որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է, որ պաշտոնատար անձի կողմից ներ-կայացված ցանկացած պահանջ չէ, որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի ներկայացվող պահանջը լինի կոնկրետ, առկա և իրական, իսկ այս չափանիշներին չհամապատասխանող, զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։ Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպքում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր, հակաիրավական, գիտակցված և կամային այն-պիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին, որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ, այդ հարաբերություններում առաջացնում է բացասական փոփոխություններ, հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը, վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։ Այսպիսով, պահանջն առկա է, եթե այն ներկայացված, ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում, կարևոր է պարզել` ում կողմից, երբ, որտեղ, ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանքներում է այն ներկայացվել։ Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես« հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի, գույքի, գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ, կաշառք տվողի համար ակնհայտ, մասնավորապես, վկայի, թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պահանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով, որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։ Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը, ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը), իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն։ Մասնավորապես, պահանջի արտահայտման եղանակից, ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վերաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին, ապա վերջինս ներկայացված պահանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկատարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի, որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։ 23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ եթե կաշառք տալու վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել, այլ կրել է ձևական բնույթ, այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։ Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում, քննարկվող հանցագործության համար որևէ նշանակություն չունի, որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկությունների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։ Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից, այլ այն պահից, երբ հանցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։ Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից, որոնց համաձայն` «1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտա-հայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։ 2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի, ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։ Մասնավորապես, 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների, ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայքարի պետությունների խմբի («GRECՕ»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների, որոնց բովանդակությունից բխում է, որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից, վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։ 24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տարբերակման անհրաժեշտությանը։ Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքերում, երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով, մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու վերաբերյալ կամ անձին այնպիսի պայմանների մեջ դնելով, որ վերջինս հարկադրված լինի կաշառք տալ` իր իրավունքներին և օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառնացող հնարավոր վտանգը կանխելու համար, արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առկայության հանգամանքը։ Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու, այլև կաշառք տվողին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, և այդ անձը, մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը, բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ քան եռօրյա ժամկետում, այդ մասին կամովին հայտնել է քրեական հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։ Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է, եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել, հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասերով։ Վերոհիշյալ որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի նյութերին, դրանց ուսումնասիրությամբ հանգել է հետևության, որ. «կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարանները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ. ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդ. Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ, Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին, այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պահանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ. Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։ բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով, դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է, որ նույն օրը, ժամը 18։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։ 27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։ Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին, այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին, կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար, հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ, որոնք ակնհայտ են եղել ինչպես հանցավորների, այնպես էլ տուժողի համար, այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել, քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել, կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։ Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի, Խ.Մանուկյանի, Դ. Եդիգարյանի, Ա.Հարությունյանի, Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ, 10-11-րդ կետերը)։ Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական, մասնավորապես, արտահայտվել է այնպիսի եղանակով, որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում, ներկայացված պահանջը մի քանի անգամ վերահաստատվել է, ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթներին, այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից, սպառնացել, որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա, անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ, չի համաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պահանջը։ 28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով առ այն, որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահմաններում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ. Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։ 29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել, հիմնավորված չեն։ Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի, Գ. Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։ 30. Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերավորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը, իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը, պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման և կիրառվել է այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում»։ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, հաշվի առնելով Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումներն ու հետևությունները, համակցության մեջ գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի արարքի որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, օրինական, հիմնավորված, պատճառաբանված է, բխում է քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից: Սույն քրեական գործին վերաբերվող ու փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը թեև անմիջականորեն կաշառքի պահանջ չի ներկայացրել կաշառք առաջարկած կամ այդ միջնորդությամբ դիմած անձանց և նրանց կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ այդ թեմայով չի հաղորդակցվել, տեղյակ չի եղել իր մասնակցությամբ, նախնական համաձայնությամբ խմբի կողմից սկզբնապես պահանջված գումարի առանձնապես խոշոր չափերի` 3000ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ, սակայն տեղյակ է եղել ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի կողմից որպես կաշառք պահանջված 400.000ՀՀ դրամի վերաբերյալ, պահանջվող կաշառքի գումարի առանձնապես խոշոր չափերի վերաբերյալ, Էդ. Զաքարյանի կողմից 400.000ՀՀ դրամի պահանջը ներկայացվել է Վ. Վարդանյանի գիտությամբ և համաձայնությամբ` վերջինիս հետ նախնական համաձայնության պայմաններում։ Այն, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում իրազեկված է եղել պահանջվող 400.000ՀՀ դրամ կաշառքի վերաբերյալ, հիմնավորված է քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով, մասնավորապես, ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Գ. Գևորգյանի` 13.12.2012թ. ժամը 16.03.24 սկսված և 0.57րոպե տևողությամբ, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի և Վ.Վարդանյանի` 13.12.2012թ. ժամը 16.07.55 սկսված և 0.32րոպե տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություններով, դրանց գաղտնալսման արձանագրությամբ, ինչը հաստատում է շորթմամբ կաշառք պահանջելու վերաբերյալ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի ունեցած նախնական համաձայնության հանգամանքը։ Վերը նշված եզրահանգման կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ գույք գույքի նկատմամբ իրավունք արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում կաշառքի գումարի չափը։ Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը մեղսագրելու համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով պետք է հիմնավորվի կաշառքի` առանձնապես խոշոր չափը: ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածն ամրագրում է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։ ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը սահմանում է, որ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) »։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասն ամրագրում է, որ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (ամբաստանյալի)։ ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը, հիմնվելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետոզոտված ապացույցների վրա, գտնում է, որ առանձնապես խոշոր չափով կաշառք պահանջելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի ապացուցվել նախաքննությամբ, դրա վերաբերյալ նախաքննությամբ վերաբերելի ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, և նշված մեղադրանքը հիմնված է միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, այսինքն՝ նախաքննության մարմինը, խախտելով ՀՀ Սահմանադրու-թյան 21-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ Վ.Վարդանյանի մեկնաբանելու փոխարեն մեկնաբանելով ի վնաս նրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին հետևությունը հիմնելով ենթադրությունների վրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության բացակայության պայմաններում նրան մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու համար։ Ամբաստանյալ Վ. Վարդանյանի կաշառքի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված միակ ապացույցը ամբաստանյալներ Էդ. Զաքարյանի և Վ. Վարդանյանի գաղտնալսված հեռախոսազրույցն է, որի ընթացքում ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանը Վ. Վարդանյանին տեղեկացրել է կաշառքի գումարի մասին` այն ներկայացնելով որպես <<չորս հատ, չորրորդ մասիվ>>: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ ապացույցում առկա տվյալները` <<չորս հատ, չորրորդ մասիվ>> բառակապակցությունները, համակցելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված այլ օբյեկտիվ տվյալներով, այն է` Գ.Մարտիրոսյանի, Կ.Ղազանչյանի, Ա.Հարությունյանի պայմանավորվա-ծության արդյունքում վերջինիս կողմից նշված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը ամբաստանյալ Էդ. Զաքարյանի հրահանգով պետք է թողնվեր <<Նարեդենտ>> ատամնաբուժարանից ոչ հեռու գտնվող <<Պեգաս>> անվանումով բենզալցակայանում, սակայն չեն հասցրել գումարը տեղափոխել նշված բենզալցակայան, քանի որ ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել նրանց, իսկ տուժող Դ. Եդիգարյանի մոտից հայտնաբերվել են 20/քսան/ հատ 20.000/քսան հազար/ անվանական արժեքով ՀՀ թղթադրամներ, գալիս է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը տեղյակ է եղել իր մասնակցությամբ նախնական համաձայնությամբ խմբի կողմից պահանջված միայն 400.000 ՀՀ դրամ գումարի վերաբերյալ: Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին նախաքննությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմի` կաշառքի առանձնապես խոշոր չափերի վերաբերյալ, ոչ նախաքննությամբ, ոչ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։ Նկատի առնելով վերոգրյալը, Առաջին ատյանի դատարանը, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ ու փաստական հանգամանքների վերլուծությամբ վերը նշված արտահայտությունները մեկնաբանել և գնահատել է որպես 400.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառքի գումարի վերաբերյալ հա-մաձայնության առկայության հիմնավորում ու նշված ապացույցի գնահատմամբ հանգել այն հետևության, որ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանը համաձայնվել է հանցակիցների հետ միասին շորթման միջոցով պահանջել խոշոր չափով կաշառք, այսինքն՝ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերավորակվի, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատրաման համար։ Ինչ վերաբերվում է սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 15.08.2014թ. որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին և իրավական վերլուծություններին, ապա Առաջին ատյանի դատարանը, ընդունելով դրանք, հարկ է համարել նշել, որ Վճռաբեկ դատարանը կոնկրետ անդրադարձ չի կատարել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին և այդ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների վերլուծությանը։ Վճռաբեկ դատարանը, արձանագրելով, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է, գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր, ուստի, անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։ Նույն որոշմամբ նշվել է, որ սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։ Այսինքն՝ որոշման հիմքում դնելով ստորադաս դատարանների դատական ակտերով որոշված՝ բոլոր ամբաստանյալների արարքների վերաորակման իրավաչափության հարցը, Վճռաբեկ դատարանն առանձին-առանձին չի անդրադարձել ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանին, առաջադրված մեղադրանքներին և դրանք հիմնավորող ապացույցներին՝ հիմնականում տալով հարցի տեսական վեր-լուծություն։ Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել: Պահպանված են ապացույցների ստուգման և իրավական գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը: Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ իրավական գնահատական է տվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներին: Վերը նշված հիմնավորումներով դատախազ Ռ.Երիցյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել: Նկատի առնելով, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը բերվել է միայն ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու խնդրանքով, Վերաքննիչ դատարանը դատավճռով լուծված մյուս հարցերը քննության առարկա չի դարձնում: Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1-րդ, 385-րդ, 386-րդ, 390-րդ, 391-րդ, 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ դատախազի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Տ. ՍԱՀԱԿՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 31-05-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 27-07-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | ` 230, 235, 124, 124, 94, 103, 115, 216, 246, 198, 160, 140, 166, 132 |
| Գործին կից նյութեր | կից հավելված 72 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 27-07-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 230, 235, 124, 124, 94, 103, 115, 216, 246, 198, 160, 140, 166, 132 |
| Գործին կից նյութերը | կից հավելված 72 թերթ |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-18130/16 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0002/01/13
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 16-04-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Վաղինակ Վահագնի Վարդանյան |
| Չափահաս | Այո |
| Պատասխանի ստացման ամսաթիվը | 17-06-2014 |
| Պատասխանի բովանդակությունը | որոշում կայացնել մեղադրող Ա.Երիցյանի վճռաբեկ բողոքը մերժելու մասին |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 17-04-2014 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-6599 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 25-04-2014 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 9 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0002/01/13 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 25-04-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 23-05-2014 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԿԴ/0002/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆԵՐԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 23 մայիսի 2014 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ քննարկելով Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի և Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կարեն Հակոբյանի և ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վարդուհի Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանը և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, և նրանց նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Վերոհիշյալ դատական ակտի դեմ մեղադրող Վ.Մուրադյանի, ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի, ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի վերաքննիչ բողոքները ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ մերժվել են, իսկ բողոքարկված դատավճիռը` թողնվել օրինական ուժի մեջ։ Վճռաբեկ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը և ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը։ Ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը իր վճռաբեկ բողոքում խնդրել է Վ.Վարդանյանի մասով վերացնել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը և հռչակել վերջինիս անմեղությունը։ Պաշտպան Կ.Հակոբյանը նշել է, որ իր վճռաբեկ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, բողոքարկվող դատական ակտն առերևույթ հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունված թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, ՇԴ/0126/01/12, ԵԿԴ/0168/01/12, ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումներին, և վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Վերլուծելով պաշտպան Կ.Հակոբյանի բողոքը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքարկվող դատական ակտն առերևույթ հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունված թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, ՇԴ/0126/01/12, ԵԿԴ/0168/01/12, ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումներին։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ առկա է գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պաշտպան Կ.Հակոբյանի բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերի առկայությունը հիմնավորված չէ։ Ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանն իր վճռաբեկ բողոքում խնդրել է Գ.Գևորգյանի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի դատական ակտերը և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ՝ հռչակելով վերջինիս անմեղությունը կամ բեկանել, պատժի մասով փոփոխել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը և Գ.Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակել նախատեսվածից մեղմ պատիժ։ Պաշտպան Վ.Էլբակյանը նշել է, որ իր վճռաբեկ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, բողոքարկվող դատական ակտն առերևույթ հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունված թիվ ԵԿԴ/0225/01/11, ՎԲ-185/07, ԵՇԴ/0025/01/08, ՎԲ-01/08, ՎԲ-84/07, ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, ՎԲ-124/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-201/07, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ՍԴ/0226/01/09, ՍԴ/0109/01/12 որոշումներին։ Վերլուծելով պաշտպան Վ.Էլբակյանի բողոքը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքարկվող դատական ակտն առերևույթ հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունված թիվ ԵԿԴ/0225/01/11, ՎԲ-185/07, ԵՇԴ/0025/01/08, ՎԲ-01/08, ՎԲ-84/07, ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, ՎԲ-124/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-201/07, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ՍԴ/0226/01/09, ՍԴ/0109/01/12 որոշումներին։ Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պաշտպան Վ.Էլբակյանի բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերի առկայությունը հիմնավորված չէ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի և ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքները ենթակա են վերադարձման։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի և Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կարեն Հակոբյանի և ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վարդուհի Էլբակյանի վճռաբեկ բողոքները վերադարձնել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 06-06-2014 |
|---|
Բողոքը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 28-04-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձ | |
| Անուն | Վարդուհի |
| Ազգանուն | Էլբակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Գևորգ Ավետիքի Գևորգյան |
| Բողոքարկվող դատական ակտը | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 25.03.2014թ. որոշման դեմ |
| Գործի համար | ԵԿԴ/0002/01/13 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալի պաշտպան |
Ստացվել է կրկնակի բողոք
| Ամսաթիվ | 30-04-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Դատախազ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Երիցյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալներ` Էդուարդ Աշոտի Զաքարյան, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյան, Վաղինակ Վահագնի Վարդանյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Մակագրվել է | 05-05-2014 |
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
| Ընդունվել է վարույթ | 23-05-2014 |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 17-04-2014 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-6599 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 25-04-2014 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 9 հատոր |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 3 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 05-05-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-05-2014 |
|---|---|
| Որոշման առաքման ամսաթիվը | 27-05-2014 |
Վերամակագրվել է քր. պալատի նախագահի կողմից
| Ամսաթիվ | 30-06-2014 |
|---|---|
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-08-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 05-08-2014 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 15-08-2014 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը եվ գործն ուղարկվել է ստորադաս դատարան բեկանված մասով նոր քննության |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0002/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում Քրեական գործ թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 Նախագահող դատավոր՝ Լ.Թադևոսյան Դատավորներ` Ա.Խաչատրյան Ա.Դանիելյան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան) նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ պաշտպան Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ին ք.Երևանում դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Երիցյանի վճռաբեկ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 62210612 քրեական գործը։ Նախաքննության մարմնի 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշումներով Էդուարդ Զաքարյանը, Գևորգ Գևորգյանը, Վաղինակ Վարդանյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, և նրանց մեղադրանքներ են առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով։ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Գևորգ Մարտիրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ին նախաքննության մարմինը որոշում է կայացրել քրեական հետապնդում չիրականացնել Դ.Եդիգարյանի նկատմամբ ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և գործածելու դրվագով` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, իսկ Խ.Մանուկյանի և Դ.Եդիգարյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` կաշառք տալու մասին իրավապահներին կամավոր հայտնելու, ինչպես նաև նրանց նկատմամբ կաշառքի շորթում տեղի ունենալու պատճառաբանությամբ։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։ 2. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշմամբ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում կատարված լրացման ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցի որոշումը։ 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ին քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է` ՀՀ սահմանադրական դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈ-1124 որոշումը ստանալու և կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը վերանալու պատճառաբանությամբ։ Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ։ Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով Վ.Վարդանյանը, Գ.Գևորգյանը, Էդ.Զաքարյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, և նրանց նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ 3. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Վ.Մուրադյանը« ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը« ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը և ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի պաշտպան Ա.Կարապետյանը։ Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքները մերժվել են, Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը` թողնվել օրինական ուժի մեջ։ 4. Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Ա.Երիցյանը, ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը և ամբաստանյալ Գ.Գևորգյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը։ Մեղադրողի բողոքը Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մայիսի 23-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, իսկ պաշտպանների բողոքները նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ վերադարձվել են։ Վճռաբեկ բողոքի պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Վ.Վարդանյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը` խնդրելով մեղադրողի վճռաբեկ բողոքը մերժել։ Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 5. Ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նրանք նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք։ Այսպես` Էդ.Զաքարյանը, աշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ավագ օպերլիազորի պաշտոնում, իսկ Գ.Գևորգյանը` նույն բաժանմունքում օպերլիազորի պաշտոնում և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 19 հասցեից բերման են ենթարկել Արտաշատ քաղաքի բնակիչ Դ.Եդիգարյանին։ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը, շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստանալու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանի հետ, իրենց պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գ.Մարտիրոսյանի միջոցով Դ.Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խ.Մանուկյանից պահանջել են 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթ 221-223)։ 6. Գ.Մարտիրոսյանի նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանը կասկածվում է թմրանյութ օգտագործելու մեջ, նրան պետք է տանեն նարկոլոգիական հետազոտության, և եթե հաստատվի այդ հանգամանքը, ապա նա կզրկվի բժշկական գործունեություն ծավալելու իրավունքից, իսկ խնդիրներ չունենալու համար պետք է վճարեն 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։ Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է պահանջվող գումարը հայթայթելու նպատակով հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, իսկ ժամը 23։00-ի սահմաններում զանգահարել և հետաքրքրվել է` արդյո՞ք կարողացել են ձեռք բերել անհրաժեշտ գումարը։ Ինքը պատասխանել է, որ մի մասը ձեռք են բերել։ Որոշ ժամանակ անց Խ.Մանուկյանն ու Դ.Եդիգարյանը վերադարձել են և հայտնել, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ ունեն։ Ինքն այդ մասին տեղեկացրել է Էդ.Զաքարյանին, ով ասել է, թե գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին` ժամը 16-ի սահմաններում, Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել է Էդ.Զաքարյանին և հայտնել, որ իրենց մոտ 400.000 ՀՀ դրամ է, վերջինս էլ ասել է` երեկոյան կասի« թե ինչ անել այն (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 44-45)։ Դատարանում հարցաքննվելիս Գ.Մարտիրոսյանը նշել է, որ օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանը Դ.Եդիգարյանի փորձաքննության պատասխանները «մաքուր» տալու համար 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել։ Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքների վերոնշյալ հակասությունների կապակցությամբ նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերջինս պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները, այդ թվում` 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու վերաբերյալ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 66)։ 7. Նախաքննության ընթացքում վկա Խ.Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Գ.Մարտիրոսյանը հայտնել է, որ իր ծանոթ ոստիկաններից մեկը Դ.Եդիգարյանի «գործը փակելու» համար պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Իր խնդրանքով Գ.Մարտիրոսյանը զանգահարել ու հանդիպման է հրավիրել Էդ.Զաքարյանին։ Վերջինս հայտնել է, որ Դ.Եդիգարյանի «գործը փակելու» համար անհրաժեշտ է մեկ ժամվա ընթացքում նրան տալ 3.000 ԱՄՆ դոլար։ Խ.Մանուկյանն ասել է, որ պահանջվող գումարը շատ է, նման գումար չեն կարող ձեռք բերել, Դ.Եդիգարյանին օգնելու նպատակով առաջարկել է դիմել իր ծանոթ ոստիկանին, սակայն Էդ.Զաքարյանը խորհուրդ է տվել նման քայլի չդիմել, քանի որ գործն ավելի կբարդանա, դրան կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, «Հինգ Աստղ» սրճարանում հանդիպել է Գ.Մարտիրոսյանին և Դ.Եդիգարյանին։ Վերջինս ասել է, որ օպերլիազորներ Էդ.Զաքարյանը և Գ.Գևորգյանը նրան ազատ են արձակել պայմանով, որ հաջորդ օրը նրանց տա 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Դատարանում հրապարակվել է Խ.Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 46-47, 67)։ 8. Տուժող Դ.Եդիգարյանի հանցագործության մասին 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տրված հաղորդման համաձայն` թմրամիջոցի օգտագործման կասկածանքով բերման է ենթարկվել վարչություն։ Թմրամիջոց օգտագործելու հանգամանքը փորձաքննությամբ ի հայտ չբերելու և դրա համար իրեն պատասխանատվության չենթարկելու համար օպերլիազոր Էդ.Զաքարյանն իրենից պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, ինչին չի համաձայնել։ Քիչ անց ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն է եկել ատամնաբուժարանի աշխատակից Գ.Մարտիրոսյանը, ով առանձին զրուցել է Էդ.Զաքարյանի հետ, որից հետո իրեն հայտնել, որ 2.000 ԱՄՆ դոլար ոստիկաններին վճարելու դեպքում իր հարցերը կկարգավորվեն։ Ըստ պայմանավորվածության` 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին պետք է վճարեր 300.000 ՀՀ դրամ` մնացած գումարը 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին վճարելու պայմանով (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 61)։ Տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական, այդ թվում` Էդ.Զաքարյանի հետ առերես ցուցմունքների համաձայն` Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը, որպես կանոն, «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հաշվի առնելով Գ.Մարտիրոսյանի ծանոթության հանգամանքը` իր հարցը «կլուծեն» 3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Այն բանից հետո, երբ Խ.Մանուկյանն իրեն հայտնել է, որ նման գումար անհնար է հայթայթել, ինքը դիմել է Էդ.Զաքարյանին և խնդրել կաշառքի գումարի չափն իջեցնել, սակայն վերջինս չի համաձայնվել` նշելով, որ դա իրենից կախված չէ։ Զրույցներից մեկի ժամանակ Էդ.Զաքարյանին ասել է, որ ընկերներն ընդամենը 300.000 դրամ են հայթայթել, խնդրել է բավարարվել դրանով, սակայն նա կրկին չի համաձայնվել։ Ժամը 18։00-ի սահմաններում Էդ.Զաքարյանն ու Գ.Գևորգյանն իրեն տարել են ՀՀ ԳԱԱ փորձաքննությունների ազգային բյուրո, այնուհետև նույն ավտոմեքենայով տեղափոխել մինչև «Արարատյան զանգված» կոչվող թաղամաս, որտեղ էլ բաց են թողել։ Ճանապարհին Էդ.Զաքարյանը հայտնել է« որ ազատ արձակելու դիմաց ինքը պարտավոր է հաջորդ օրը նրանց տալ 2.000 ԱՄՆ դոլար։ Հասկացել է« որ պահանջված գումարի չափը նվազեցվել է Գ.Մարտիրոսյանի օգնությամբ։ Այդ պահին օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն Էդ.Զաքարյանին հարցրել է, թե մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարը երբ է տալու, սակայն Էդ.Զաքարյանը պատասխանել է« որ այդ 1.000 ԱՄՆ դոլարը զիջել են` չմանրամասնելով, թե ով է զիջել։ Խոսակցությունից հասկացել է նաև, որ օպերլիազոր Գ.Գևորգյանն ի սկզբանե տեղյակ է եղել իրենից կաշառք պահանջելու, ինչպես նաև դրա չափի մասին (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 45-46)։ Դ.Եդիգարյանի դատաքննական ցուցմունքների համաձայն` Էդ.Զաքարյանը մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարի չափով կաշառք է պահանջել հարցը լուծելու համար։ Ժամը 18։00-ի սահմաններում իրեն ուղեկցել են փորձաքննության, որտեղից ազատ են արձակել, սակայն նախքան այդ` մեքենայից իրեն իջեցնելու պահին, Էդ.Զաքարյանն ասել է` «դուխդ չգցես, 2.000-ով կլուծեմ այդ հարցը», որի ժամանակ մեքենայի մեջ գտնվող Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է 1.000 ԱՄՆ դոլարի ճակատագրով։ Էդ.Զաքարյանը նրան պատասխանել է« որ սակարկությունների արդյունքում այդ չափով գումարը նվազեցրել է։ 2013 թվականի հունիսի 27-ին դատարանում լրացուցիչ հարցաքննվելիս Դ.Եդիգարյանը հայտնել է, որ, ընդհանուր առմամբ, նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, սակայն պնդել է, որ գումարային նախնական խոսակցությունը սկսվել է ոչ թե 3.000 ԱՄՆ դոլարից, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 60-61)։ 9. Ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի դատաքննական ցուցմունքների համաձայն` Երևան քաղաքի վարչությունում Դ.Եդիգարյանի հետ մոտ մեկ ժամ խոսելուց հետո ինքը զանգել է Գ.Մարտիրոսյանին և կանչել վարչության վարչական շենքի մոտ` խոսելու։ Նրան տեղեկացրել է« որ Դ.Եդիգարյանին տանելու են դատաքիմիական փորձաքննության, և եթե թմրամիջոցի գործածման փաստը հաստատվի, բացասաբար կանդրադառնա Դ.Եդիգարյանի վրա։ Նրան հայտնել է նաև, որ 5.000 ԱՄՆ դոլարով կարող է այնպես անել, որ փորձաքննության պատասխանը «մաքուր գա», այսինքն` թմրամիջոցի գործածման փաստը չհաստատվի։ Նշել է նաև, որ այդ հարցը թեև լուծվում է նաև 4.000-3.000-ով, բայց տվյալ դեպքում, նրա գործոնը հաշվի առնելով` կլուծվի 2.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 58)։ 10. Վկա Ա.Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գ.Մարտիրոսյանն իրեն հայտնել է, որ Էդ.Զաքարյանը խոստացել է «փակել» Դ.Եդիգարյանի գործը 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց, սակայն հետագայում նրանք սակարկել ու պայմանավորվել են Էդ.Զաքարյանին տալ 400.000 ՀՀ դրամ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 47-48)։ Ա.Հարությունյանը դատարանում հայտնել է« որ Գ.Մարտիրոսյանից տեղեկացել է, որ Էդ.Զաքարյանը խոստացել է մոտ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարով «փակել» Դ.Եդիգարյանի գործը, սակայն սակարկությունների արդյունքում նա համաձայնել էր ստանալ 400.000 ՀՀ դրամ գումար (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 64)։ 11. Վկա Կ.Ղազանչյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` Գ.Մարտիրոսյանը պատմել է, որ Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար Էդ.Զաքարյանը պահանջել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն սակարկել և պայմանավորվել են նրան տալ 600.000 ՀՀ դրամ։ Հաջորդ օրը` դեկտեմբերի 13-ին, Ա.Հարությունյանին հարցրել է, թե ինչ ավարտ է ունեցել Դ.Եդիգարյանի հետ կատարված պատմությունը և տեղեկացել, որ Գ.Մարտիրոսյանի միջնորդությամբ պայմանավորվել են վճարել 400.000 ՀՀ դրամ կաշառք` Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 48)։ Կ.Ղազանչյանը դատարանում հայտնել է, որ 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 21։00-ի սահմաններում, «Հինգ աստղ» կոչվող սրճարանում Գ.Մարտիրոսյանը պատմել է, որ թմրանյութ օգտագործելու կասկածանքով ոստիկանության վարչություն բերման ենթարկված ատամնաբույժ Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու համար Էդ.Զաքարյանը գումար է պահանջել (չափը դժվարացել է վերհիշել)։ Նշել է նաև, որ պահանջած սկզբնական գումարը սակարկվել էր, և կանգ էին առել 600.000 ՀՀ դրամի վրա։ Կ.Ղազանչյանի ցուցմունքների վերոնշյալ հակասությունների կապակցությամբ նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վերջինս պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 64)։ 12. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն` «(…) Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվել է« որ գործով տուժող Դավիթ Եդիգարյանի նախաձեռնած խոսակցության ընթացքում ամբաստանյալ Էդուարդ Զաքարյանը նրա հետ սակարկել է հնարավոր պատասխանատվությունից նրան զերծ պահելու համար անհրաժեշտ կաշառքի գումարի չափը` նշելով« որ« որպես կանոն« նման հարցը կարգավորվում է 5.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքով« սակայն տվյալ դեպքում« հաշվի առնելով ընդհանուր ծանոթի` Գևորգ Մարտիրոսյանի առկայությունը« կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույն զրույցի ընթացքում տուժող Դ.Եդիգարյանը գումարի առավելագույն չափի հետ չի համաձայնել« առաջարկել է ոչ ավել« քան 2.000 ԱՄՆ դոլար` պատճառաբանելով նման գումարի բացակայությունը։ Դրանից հետո գործով տուժող Դ.Եդիգարյանին ազատ արձակելու« պատասխանատվությունից զերծ պահելու նույն նպատակով ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պահանջ է ներկայացրել նրա խնդրով հետաքրքրվող անձի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դ.Եդիգարյանին« ինչպես նաև վերջինիս քրոջ նշանած« գործով վկա Խաչատուր Մանուկյանին։ Վերջինս պարտավորվել է 1-2 ժամվա ընթացքում հայթայթել այդ գումարը« սակայն մինչ հաջորդ օրն ընկած ժամանակահատվածում նրան և Դ.Եդիգարյանին հաջողվել է հավաքել միայն 400.000 ՀՀ դրամ գումար« ինչի մասին տեղեկացած ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանը« նախապես իրազեկելով օպերլիազոր Գ.Գևորգյանին և բաժանմունքի պետ Վ.Վարդանյանին« համաձայնել է որպես կաշառք ընդունել նաև այդ գումարը։ Տվյալ իրավիճակում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի և վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ գործած մյուսների մեղադրանքի հիմքում դրվել է 2012թ. դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի վարչության վարչական շենքի մոտ միջնորդի` Գևորգ Մարտիրոսյանի միջոցով Դավիթ Եդիգարյանից ու վերջինիս բարեկամ Խաչատուր Մանուկյանից շորթմամբ 1.217.940 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելը (ինչն առանձնապես խոշոր չափի կաշառք է)« այն դեպքում« երբ տուժող Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվությունից ազատելու նպատակով սկզբնական սակարկությունը վերջինիս հետ սկսվել է 5.000 ԱՄՆ դոլարից« ապա` նրա և Խ.Մանուկյանի հետ ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանի սակարկությունների հետևանքով հասել է 3.000-ի« հետո` 2.000-ի« այնուհետև` 600.000 ՀՀ դրամի« իսկ ամենավերջում` կանգ առել 400.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա։ Նշված սակարկությունները տևել են մոտ 1 օր« սակայն այդպես էլ 400.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին« նրա հանցակիցներին չի փոխանցվել` վերջիններիս կամքից անկախ պատճառներով։ Ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին« Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներից և մեղադրական եզրակացության վերլուծությունից ակնհայտ է« որ նախաքննական մարմինն ու մեղադրող կողմը կաշառքի չափի վերաբերյալ հիմնավորված են համարել« Էդ.Զաքարյանի և նրա հետ խմբի կազմում գործած անձանց մեղադրանքներում որպես հիմք ընդունել 3.000 ԱՄՆ դոլար գումարը« այսինքն` Էդ.Զաքարյանի պահանջած առավել խոշոր գումարը« իսկ մեղադրանքի որոշումներից և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասից դուրս են մնացել գումարային սակարկությունների վերաբերյալ նշումները« կողմերի միջև կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ձեռք բերված ընթացիկ« առավել ևս` վերջնական համաձայնությունը։ Մինչդեռ« դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով պարզվեց« որ` ա. սակարկությունները նախաձեռնել է կաշառքի պահանջ ներկայացրած Էդ.Զաքարյանը` նշելով« որ նման հարցերը« որպես կանոն« լուծվում են 5.000 ԱՄՆ դոլարով« սակայն տվյալ դեպքում կարող է լուծվել 2-3.000 ԱՄՆ դոլարով (ըստ Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքների` 3.000 ԱՄՆ դոլարով), բ. գումարային վերոնշյալ սակարկություններն ընթացել են կաշառք տվողի օգտին պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում միևնույն գործողությունները չկատարելու« այն է` Դ.Եդիգարյանին վարչությունից ազատ արձակելու« հնարավոր պատասխանատվության հարցը չբարձրացնելու և այդ կերպ պատասխանատվությունից զերծ պահելու նպատակով« գ. սակարկություններն ընթացել են միևնույն անձանց` կաշառք տվողներ Դ.Եդիգարյանի և Խ.Մանուկյանի - միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի - կաշառքը պահանջողներից Էդ.Զաքարյանի միջև« դ. սակարկությունները սկսել են Դ.Եդիգարյանի հետ Էդ.Զաքարյանի զրույցից« ապա սկզբնական գումարային պահանջը Գ.Մարտիրոսյանին և Խ.Մանուկյանին անմիջապես ներկայացնելու պահից և շարունակվել են հարաբերականորեն կարճատև ժամանակահատվածում (1 օր)« որոնց արդյունքում կողմերը միջնորդ Գ.Մարտիրոսյանի աջակցությամբ կաշառքի չափի` 400.000 ՀՀ դրամի վերաբերյալ ձեռք են բերել վերջնական համաձայնություն(…)։ (…) Դատարանը փաստում է« որ Էդ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի պահանջը պետք է լիներ իրական« մինչդեռ իրավիճակի վերլուծությունից ակնհայտ է« որ այն ներկայացվել է տուժողների վճարունակությունը (անվճարունակության վերաբերյալ Դ.Եդիգարյանի խոսքերը ստուգելու) պարզելու և հնարավորինս մեծ գումար ստանալու դիտավորությամբ։ 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացվելու առաջին իսկ պահից այդ գումարը մյուս կողմը սակարկել է« այդ սակարկությունները շարունակվել են մինչև կաշառքի չափի վերաբերյալ վերջնական համաձայնություն ձեռք բերելը« այսինքն` սկզբնական պահանջն ի սկզբանե չի եղել ընդունելի և վերջնական« ներկայացվելու եղանակով հիմքեր է տվել սակարկությունների համար։ Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալներին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումներում և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով հաստատված` սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները չարտացոլելու հետևանքով« կաշառք ստանալու ձևական հանցակազմի պայմաններում« կաշառքի առարկայի չափի վերաբերյալ ընտրովիության սկզբունքով մեղադրող կողմի ձևակերպումը (ամբաստանյալներին առավելագույն խոշոր գումարի` 3.000 ԱՄՆ դոլարի մեղսագրումը) ըստ էության «կանխորոշում» է ոչ միայն դատական քննության սահմանները« այլև որոշակիորեն նաև արդյունքը։ Մեղադրանքների նման ձևակերպումը թեև առերևույթ չի խախտել գործով ամբաստանյալների իրավունքները« սակայն իրականում Դատարանի համոզմամբ հանգեցրել է նախաքննության փուլում դատավարության մրցակցային բնույթի և մրցակցության սկզբունքի, արդար դատաքննության (հատկապես` արդարության և կողմերի հավասարության) սահմանադրական սկզբունքի խախտմանը և իրական հնարավորություն չի տվել պաշտպանական կողմին տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Էդ.Զաքարյանին և մյուսներին դեռևս մինչդատական վարույթից ընկալելու կաշառքի առանձնապես խոշոր չափի վերաբերյալ նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը« օբյեկտիվությունը և իրավաչափությունը։ Մինչդեռ մեղադրանքների որոշման մեջ և մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում նույն խնդրով սակարկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալների հիշատակումը կնպաստեր ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքի ճիշտ որակմանը« կապահովեր ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ, 14.1-րդ, ինչպես նաև 5-րդ հոդվածներով երաշխավորված իրավունքները, մասնավորապես` նրանց ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, … իրենց գործի հրապարակային քննության իրավունքը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 71-73)։ 13. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(…) Առաջին ատյանի դատարանը« ex officio կատարելով ապացույցների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով« գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության« վերաբերելիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից« ղեկավարվելով օրենքով« ներքին համոզմամբ« հանգել է իրավաչափ հետևության այն մասին« որ առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու մասով ամբաստանյալներ Էդուարդ Զաքարյանին« Գևորգ Գևորգյանին և Վաղինակ Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ« վերջիններս քրեական պատասխանատվության ենթակա են նախնական համաձայնության գալով« շորթմամբ խոշոր չափերի կաշառք պահանջելու համար« և արդյունքում պահպանելով նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածով ամրագրված պահանջներն ու դատավարական ընթացակարգը` ամբաստանյալների արարքներին տվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական և այդպիսիք ճիշտ է որակել` արդյունքում ճիշտ կիրառելով քրեական օրենքը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 9-րդ, թերթ 103)։ Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 14. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ դատարանների կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները։ Ըստ բողոքաբերի` նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է, որ Էդ.Զաքարյանն ի սկզբանե ներկայացրել է 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ։ Վերոնշյալ հանգամանքն ապացուցվել է ինչպես Դ.Եդիգարյանի, Խ.Մանուկյանի և Գ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքներով և գործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով, այնպես էլ դատարանի կողմից հաստատված այն հանգամանքով, որ Էդ.Զաքարյանը բազմիցս մերժել է 3.000 ԱՄՆ դոլարից քիչ գումար տալու վերաբերյալ խնդրանքները, գումարային խնդրի լուծմանը ներգրավվել են Դ.Եդիգարյանի ծանոթներն ու ընկերները։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը ձևական է` բողոք բերած անձը եզրահանգել է, որ Էդ.Զաքարյանի կողմից 3.000 ԱՄՆ դոլար պահանջելու գործողությամբ արդեն իսկ հանցագործությունն ավարտվել է, հետևաբար վերջինս, ինչպես նաև Վ.Վարդանյանն ու Գ.Գևորգյանը ենթակա են քրեական պատասխանատվության վերոնշյալ նորմով։ Մինչդեռ, Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին պատասխանատվության ենթարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` ստորադաս դատարանները խախտել են «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, համաձայն որի` իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտահայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները, իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոխվի դրա իմաստը։ Բողոք բերած անձը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի տրամաբանությամբ շարժվելու պարագայում ստացվում է, որ եթե կաշառքի պահանջ ներկայացրած անձը սակարկության արդյունքում հայտնի, որ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կկատարի առանց գումարի` այսպես ասած «լավության կարգով», ապա նրա գործողություններում կբացակայի կաշառք պահանջելու հանցակազմը, ինչն անթույլատրելի է և հակաօրինական։ Բողոքաբերի կարծիքով Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին որևէ հիմնավոր պատճառաբանություն չի բերել վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները հերքելու ուղղությամբ, ավելին, անտեսվել են Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող, գործում առկա և վերաքննիչ բողոքում նշված բազմաթիվ ապացույցները, ինչը հիմք է տալիս պնդելու, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացվել է անօրինական որոշում։ 15. Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշմանը, ըստ որի` կաշառքի գումարի չափի վերաբերյալ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալներ Վ.Վարդանյանը և Գ.Գևորգյանը նախապես իրազեկված և համաձայն են եղել Էդ.Զաքարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու մասին` բողոքաբերն այն անհիմն է համարել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ա) 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 16։00-ի սահմաններում, փորձագիտական կենտրոնից Գ.Գևորգյանի հետ Դ.Եդիգարյանին Արարատյան զանգված տեղափոխելիս Էդ.Զաքարյանը հայտնել է կաշառքի գումարը մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար նվազեցնելու մասին։ Զրույցին միջամտել է Գ.Գևորգյանը և հետաքրքրվել մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, ինչը վկայում է, որ նա ի սկզբանե տեղյակ է եղել Դ.Եդիգարյանից 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու վերաբերյալ։ բ) Էդ.Զաքարյանի և Գ.Գևորգյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն` Գ.Գևորգյանը, տեղեկանալով Գ.Մարտիրոսյանի մոտ 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքը գտնվելու մասին, ակնարկել է, որ տեղյակ է կաշառքի գումարի նախորդ չափի վերաբերյալ։ գ) Վ.Վարդանյանի և Էդ.Զաքարյանի հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման արձանագրության համաձայն` Վ.Վարդանյանը, տեղեկանալով Գ.Մարտիրոսյանի մոտ 400.000 ՀՀ դրամ կաշառքը գտնվելու մասին, ակնարկել է կաշառքի գումարի նախորդ չափի վերաբերյալ, ինչը վկայում է, որ նա ի սկզբանե տեղեկացված է եղել Դ.Եդիգարյանին 3.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջ ներկայացված լինելու մասին։ 16. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը և գործն ուղարկել Վերաքննիչ դատարան` Էդ.Զաքարյանին, Վ.Վարդանյանին և Գ.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 17. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված` կաշառք պահանջելու հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։ 18. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել։ 19. «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ պետական պաշտոնյայի պասիվ կաշառակերությունը ներառում է` «(...) դիտավորությամբ, ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն` նրա կամ ուրիշ որևէ մեկի համար անհիմն որևէ օգուտ պահանջելը կամ ստանալը կամ նման օգուտի առաջարկ կամ խոստում ընդունելը, որպեսզի այդ պաշտոնյան իր իրավասության շրջանակներում որևէ գործողություն կատարի կամ դրա կատարումից ձեռնպահ մնա»։ «Կոռուպցիայի դեմ» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 15-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր Մասնակից պետություն պետք է ձեռնարկի այնպիսի օրենսդրական և այլ միջոցներ, որոնք կարող են անհրաժեշտ լինել քրեական իրավախախտում սահմանելու համար, երբ դրանք կատարվում են միտումնավոր. (...) շորթումը կամ պաշտոնատար անձի կողմից ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն` անձամբ պաշտոնատար անձի կամ այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի համար որևէ ոչ իրավաչափ առավելություն ընդունելը նրա համար, որ այդ պաշտոնատար անձը կատարի որևէ գործողություն կամ չկատարի որևէ գործողություն իր պաշտոնեական պարտականությունները կատարելիս»։ Մինչև 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքի ընդունումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն էր նախատեսում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ 2012 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն` պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստման կամ առաջարկն ընդունելու` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ Մեջբերված դրույթներին ՀՀ սահմանադրական դատարանն անդրադարձել է 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ի ՍԴՈ-1124 որոշմամբ` արձանագրելով. «Հայաստանի Հանրապետությունը, լինելով Եվրոպայի խորհրդի անդամ, միջազգային պարտավորություններ է ստանձնել ընդունել համարժեք օրենսդրական ակտեր թե՛ ակտիվ և թե՛ պասիվ կաշառակերության դեմ անհրաժեշտ պայքար ծավալելու ուղղությամբ` դրանց համար սահմանելով համապատասխան քրեական պատիժ (...)։ Ելնելով հարցի կարևորությունից, իրավական պետության կայացման հրամայականներից` ՀՀ Սահմանադրական դատարանը ոչ միայն առաջարկվող իրավակարգավորումը համարել է ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանող, այլև 2004 թ. մարտի 30-ի ՍԴՈ-483 որոշման մեջ շեշտել է, որ «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիան կնպաստի ՀՀ Սահմանադրության առաջին հոդվածում հռչակված ժողովրդավարական և իրավական պետության ամրապնդմանը, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությանը։ (...) Նույնպիսի իրավակարգավորման անհրաժեշտությամբ է առաջնորդվել նաև Հայաստանի Հանրապետությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասում որպես կաշառքը բնորոշող հատկանիշ նախատեսելով ոչ միայն «ստանալը», այլև «պահանջելը կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելը»։ Նման փոփոխությունը Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների պատշաճ կատարման, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշման անմիջական իրացման արդյունք է (...)»։ 20. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 2012 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններն ու լրացումները պայմանավորված էին Հայաստանի Հանրապետության ստանձնած միջազգային պարտավորություններով և կաշառակերության դեմ արդյունավետ միջոցներով պայքարելու անհրաժեշտությամբ։ Վերոնշյալ փոփոխությունների արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածը համապատասխանեցվել է կոռուպցիայի վերաբերյալ միջազգային կոնվենցիաների պահանջներին։ Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու համար։ Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ա) ստանալով կամ, բ) պահանջելով կամ, գ) ստանալու խոստմամբ կամ, դ) առաջարկն ընդունելով։ 21. Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով, որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման։ Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի, կարգադրության, համոզելու, շահագրգռելու, անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով, որը, սակայն, կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ։ Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռքբերման, կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու, պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից։ Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով, գրավոր կամ բանավոր, հեռախոսով, էլեկտրոնային փոստով, այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով, որոնք, սակայն, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունեն։ 22. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ պաշտոնատար անձի կողմից ներկայացված ցանկացած պահանջ չէ, որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին։ Մասնավորապես, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի ներկայացվող պահանջը լինի կոնկրետ, առկա և իրական, իսկ այս չափանիշներին չհամապատասխանող, զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել։ Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպքում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր, հակաիրավական, գիտակցված և կամային այնպիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին, որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ, այդ հարաբերություններում առաջացնում է բացասական փոփոխություններ, հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը, վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը։ Այսպիսով, պահանջն առկա է, եթե այն ներկայացված, ձևակերպված է եղել։ Ընդ որում, կարևոր է պարզել` ում կողմից, երբ, որտեղ, ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանքներում է այն ներկայացվել։ Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում։ Մասնավորապես, հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի, գույքի, գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ, կաշառք տվողի համար ակնհայտ, մասնավորապես, վկայի, թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պահանջում և ինչ չափով է պահանջում։ Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով, որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա։ Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը, ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը), իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն։ Մասնավորապես, պահանջի արտահայտման եղանակից, ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում։ Ինչ վերաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին, ապա վերջինս ներկայացված պահանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկատարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի, որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար։ Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։ 23. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում վերլուծված կաշառք ստանալու հանցակազմի ավարտման պահը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ եթե կաշառք տալու վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար պարտադիր պայման չի հանդիսացել, այլ կրել է ձևական բնույթ, այն կաշառք ստանալու հանցակազմի իմաստով չի կարող պահանջ համարվել և վկայել քննարկվող հանցագործության առկայության մասին։ Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված չափանիշներին համապատասխանող պահանջի առկայությունն արդեն իսկ իրենից ներկայացնում է ավարտված հանցագործություն։ Ընդ որում, քննարկվող հանցագործության համար որևէ նշանակություն չունի, որ ի սկզբանե ներկայացված կոնկրետ և իրական պահանջը հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում կամ սակարկությունների արդյունքում հետագայում կարող է փոփոխվել։ Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառք պահանջելու հանցակազմն ավարտված է համարվում ոչ թե կաշառքի չափերի վերաբերյալ վերջնական համաձայնության ձեռքբերման պահից, այլ այն պահից, երբ հանցավորը ներկայացնում է կոնկրետ և իրական պահանջ։ Վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նաև «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներից, որոնց համաձայն` «1. Իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի և արտահայտությունների տառացի նշանակությամբ` հաշվի առնելով օրենքի պահանջները։ Իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոփոխվի դրա իմաստը։ 2. Եթե իրավական ակտն ընդունվել է ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի, ապա այդ ակտը մեկնաբանվում է` առաջին հերթին հիմք ընդունելով ավելի բարձր իրավական ուժ ունեցող ակտի դրույթներն ու սկզբունքները»։ Մասնավորապես, 2012 թվականի փետրվարի 9-ի` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-18-Ն օրենքն ընդունվել է ի կատարումն ՀՀ կողմից վավերացրած միջազգային կոնվենցիաների, ինչպես նաև Կոռուպցիայի դեմ պայքարի պետությունների խմբի («GRECO»-ի) առջև ստանձնած պարտավորությունների, որոնց բովանդակությունից բխում է, որ զուտ կաշառք պահանջելը` անկախ այն կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից, վկայում է անձի արարքում հանցակազմի առկայության մասին։ 24. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տարբերակման անհրաժեշտությանը։ Սույն որոշման 20-րդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքերում, երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով, մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու վերաբերյալ կամ ան¬ձին այն¬պի¬սի պայ¬ման¬նե¬րի մեջ դնելով, որ վեր¬ջինս հար¬կադր¬ված լինի կա¬շառք տա¬լ` իր ի¬րա¬վունք¬նե¬րին և օ¬րեն-քով պաշտ¬պան¬վող շա¬հե¬րին սպառ¬նա¬ցող հնա¬րա¬վոր վտան¬գը կան¬խե¬լու հա¬մար, արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել։ Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առկայության հանգամանքը։ Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու, այլև կաշառք տվողին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, և այդ անձը մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը, բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ, քան եռօրյա ժամկետում, այդ մասին կամովին հայտնել է քրեական հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն։ Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է, եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել, հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասերով։ 25. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանին, Գ.Գևորգյանին և Վ.Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով` նախնական համաձայնությամբ, շորթմամբ, առանձնապես խոշոր չափերով` 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու համար (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացված պահանջն իրական չի եղել, հետևաբար, առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ, և ամբաստանյալներին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով (տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանն օրինական ուժի մեջ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` գտնելով, որ ամբաստանյալների արարքներին տրվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական (տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը)։ 26. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի չափի վերաբերյալ ստորադաս դատարանները հանգել են սխալ հետևության հետևյալ պատճառաբանությամբ. ա) սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Էդ.Զաքարյանը, նախնական համաձայնության գալով Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի հետ, Դ.Եդիգարյանին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու նպատակով կաշառք տալու պահանջ է ներկայացրել սկզբում Գ.Մարտիրոսյանին, այնուհետև` Խ.Մանուկյանին։ Պահանջը ներկայացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում։ Էդ.Զաքարյանը նրանց առաջարկել է համապատասխան գումարը ձեռք բերելու համար հանդիպել Դ.Եդիգարյանի ընկերներին ու ծանոթներին, խորհուրդ է տվել չդիմել ուրիշ ոստիկանի, քանի որ գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա։ Այնուհետև, կրկին զանգահարել և հետաքրքրվել է գումարի վերաբերյալ։ Տեղեկանալով, որ ընդամենը 300.000 ՀՀ դրամ է հավաքվել` պնդել է, որ գումարը քիչ է, և առաջարկել է ավելացնել (տե՛ս սույն որոշման 6-7-րդ կետերը)։ բ) Դ.Եդիգարյանը թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդ.Զաքարյանը հայտնել է, որ նմանատիպ գործերը որպես կանոն «փակվում» են 5.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն իր հարցը կլուծի 3.000 ԱՄՆ դոլարով, դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ գումարային խոսակցությունները սկսվել են ոչ թե 3.000, այլ 2.000-3.000 ԱՄՆ դոլարից։ Սակայն թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում Դ.Եդիգարյանը պնդել է, որ նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում, Էդ.Զաքարյանն իրեն հայտնել է, որ գումարի չափը նվազեցվել է մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանը հետաքրքրվել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։ 27. Սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 19-24-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք վճարելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է կոնկրետ և առկա։ Այսպես` այն ներկայացվել է ինչպես Գ.Մարտիրոսյանին, այնպես էլ Խ.Մանուկյանին և Դ.Եդիգարյանին, կաշառքի առարկայի և չափի վերաբերյալ ներկայացված պահանջը եղել է հստակ և կոնկրետ` 3.000 ԱՄՆ դոլար, հետապնդել է կոնկրետ նպատակներ, որոնք ակնհայտ են եղել ինչպես հանցավորների, այնպես էլ տուժողի համար, այն է` պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակում Դ.Եդիգարյանին պատասխանատվության չենթարկելու, վերջինիս տոքսիկոքիմիական փորձաքննության չներկայացնելու նպատակով և նրա համար այլ անբարենպաստ հետևանքներ չառաջացնելու սպառնալիքով։ Վերոնշյալի հետ կապված` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սկզբում արված 5.000 ԱՄՆ դոլարի պահանջը իրավացիորեն ամբաստանյալներին չի մեղսագրվել, քանի որ այն կաշառք ստանալու հանցակազմի առումով պահանջ չի հանդիսացել, կրել է ձևական բնույթ և հետագայում իրենց համար ցանկալի գումարը ստանալու նախապայման է եղել։ Վերը նշված հանգամանքները հաստատվել են Գ.Մարտիրոսյանի, Խ.Մանուկյանի Դ.Եդիգարյանի, Ա.Հարությունյանի, Կ.Ղազանչյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով (տե՛ս սույն որոշման 6-8-րդ, 10-11-րդ կետերը)։ Կաշառքի պահանջը եղել է նաև իրական, մասնավորապես, արտահայտվել է այնպիսի եղանակով, որ տուժողի մոտ կասկած չի առաջացել, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին կարող է համապատասխան գործողությունը (անգործությունը) կատարել միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում, ներկայացված պահանջը մի քանի անգամ վերահաստատվել է, ինչը վկայում է դրա նպատակաուղղվածության և ինտենսիվության մասին։ Այսպես` տեղեկանալով Դ.Եդիգարյանի անվճարունակության մասին` Էդ.Զաքարյանն առաջարկել է գումարը հայթայթելու նպատակով դիմել վերջինիս ընկերներին և ծանոթներին, այնուհետև նույնը պահանջել է նաև Խ.Մանուկյանից, սպառնացել, որ պահանջված գումարը չվճարելու դեպքում գործին կտրվի օրինական ընթացք, և Դ.Եդիգարյանը լուրջ խնդիրներ կունենա, անընդմեջ զանգահարել և հետաքրքրվել է ընթացքի վերաբերյալ, չի համաձայնվել 300.000 ՀՀ դրամ վճարելու առաջարկությանը և կրկին վերահաստատել է իր պահանջը։ 28. Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ 3.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու հանգամանքը հաստատվել է նաև տուժող Դ.Եդիգարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով առ այն, որ Էդ.Զաքարյանը մոտավորապես ժամը 18։00-ի սահմաններում է սկզբնական ներկայացված պահանջը նվազեցրել մինչև 2.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Գ.Գևորգյանն ակնարկել է մնացած 1.000 ԱՄՆ դոլարի մասին։ Վերոնշվածը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ կաշառքի սկզբնական չափը եղել է 3.000 ԱՄՆ դոլար և միայն ժամը 18։00-ի սահմաններում է այն նվազեցվել` Գ.Մարտիրոսյանի միջամտությամբ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։ 29. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, ստորադաս դատարանների հետևություններն այն մասին, որ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի վերաբերյալ ամբաստանյալների ներկայացրած պահանջն իրական չի եղել, հիմնավորված չեն։ Դատարանները, իրավացիորեն հիմնավորված համարելով կաշառքի շորթման փաստը, սխալ հետևության են հանգել պահանջվող գումարի չափի վերաբերյալ։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում նշված փաստական տվյալները պատշաճ գնահատականի չեն արժանացրել, այլ ապացույցների բավարար համակցությամբ չեն հերքել դրանք և այդ պայմաններում հաստատված են համարել Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի կողմից խոշոր չափերով` 2.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ ներկայացրած պահանջը։ 30. Հետևաբար, ամբաստանյալներ Էդ.Զաքարյանի, Գ.Գևորգյանի և Վ.Վարդանյանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետից 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով վերաորակելու մասին որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը, իսկ նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին որոշում կայացնելիս նաև Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չեն գնահատել սույն գործի փաստական հանգամանքները։ Արդյունքում՝ չի կիրառվել քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, և կիրառվել է այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, այսինքն` տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում։ Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները Վճռաբեկ դատարանին հիմք են տալիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիման վրա բեկանել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։ 31. Հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2014 թվականի հունիսի 10-ի թիվ ՀՕ-48-Ն օրենքի 12-րդ հոդվածը և հաշվի առնելով, որ սույն գործով վճռաբեկ բողոքը բերվել է մինչև 2014 թվականի հուլիսի 3-ը` Վճռաբեկ դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի` մինչև վկայակոչված օրենքի ուժի մեջ մտնելը (2014 թվականի հուլիսի 3-ը) գործող խմբագրությամբ։ Ուստի, ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն։ Ամբաստանյալներ Էդուարդ Աշոտի Զաքարյանի, Գևորգ Ավետիքի Գևորգյանի և Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։ 2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-08-2014 |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 19-09-2014 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 23-09-2014 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 10 հատոր` 230, 235, 124, 124, 94, 103, 115, 216, 246, 198 /կազմված ՀՀ վճռաբեկ դատարանում/ թերթ: |
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 21-07-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Դավթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Վաղինակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Պատասխանի ստացման ամսաթիվը | 26-07-2016 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 05-08-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 03-11-2016 |
| Մակագրվել է | 05-08-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0002/01/13 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 3 նոյեմբերի 2016 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի մայիսի 31-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Դավթյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Նախաքննության մարմնի՝ 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշմամբ Վաղինակ Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Վերոհիշյալ դատական ակտի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2016 թվականի մայիսի 31-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ բողոքարկված դատավճիռը՝ թողնվել օրինական ուժի մեջ։ Վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Դավթյանը՝ խնդրելով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի և Վերաքննիչ դատարանի՝ վերոհիշյալ դատական ակտերը և գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության։ Միաժամանակ բողոք բերած անձը միջնորդել է հարգելի համարել վճռաբեկ բողոք բերելու համար սահմանված ժամկետի բացթողումը և բաց թողնված ժամկետը վերականգնել։ Հիմք ընդունելով ՀՀ սահմանադրական դատարանի՝ 2012 թվականի հոկտեմբերի 16-ի թիվ ՍԴՈ-1052, 2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ՍԴՈ-1062, 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ՍԴՈ-1249 և 2016 թվականի ապրիլի 26-ի թիվ ՍԴՈ-1268 որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վճռաբեկ բողոք բերելու ժամկետի բացթողումը հարգելի համարելու և այն վերականգնելու մասին բողոքաբերի միջնորդությունը պետք է բավարարել։ Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Բողոք բերած անձը գտնում է, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ առկա է հակասություն Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի մայիսի 31-ի որոշման և Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 որոշման միջև։ Բողոքաբերը նշել է նաև, որ գործով թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի էական խախտումներ։ Բողոքաբերի փաստարկների և բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0002/01/13 որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը։ Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել այնպիսի դատական սխալ առերևույթ թույլ տրված լինելու հանգամանքը, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Վճռաբեկ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը վերականգնել։ 2. Ամբաստանյալ Վաղինակ Վահագնի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի մայիսի 31-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Դավթյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել։ 3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 03-11-2016 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 10-11-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 14 հատոր` 230, 235, 124, 124, 94, 103, 115, 216, 246, 198, 160, 140, 166, 180 թերթ, կից` քրեական գործի հավելվածը` 72 թերթից: |