Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0254/01/12
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Իրեն Եղիազարյան Կամոյի
Իրեն Եղիազարյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Հոդվածներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 177 Մաս 1
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-02-22 | 10:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-02-06 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-01-17 | 10:00 | 4 | Կայացել է |
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ Ա. Գալստյանի,
պաշտպան Ս. Հարությունյանի,
օրինական ներկայացուցիչ Ա. Մուրադովայի,
տուժող Ա. Խոսրավի,
2013թ. փետրվարի 22-ին, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ-0254/01/12 (15109012) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի`
ծնված 1996թ. հոկտեմբերի 02-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Բուզանդի փողոցի թիվ 24 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 15109012 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2012թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ։
Քննիչի 2012թ. դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ, Արմինե Գրկուռովայի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի կողմից Ալի Ռեզա Խոսրավիից փաստաթուղթ հափշտակելու դրվագով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։15-ի սահմաներում Ալի Ռեզա Խոսրավիի հետ գտնվելով` Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցում գործող «Սենյոր» հոթելում Ա.Խոսրավիի տաբատի գրպանից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս դրամապանակը, որի մեջ եղել է 40.000 ՀՀ դրամ, 61063 ՀՀ դրամին համարժեք 150 ԱՄՆ դոլար, 405.000 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000.000 պարսկական թուման, բանկային քարտեր, ավտոմեքենայի փաստաթղթեր և դիմել փախուստի Ա.Խոսրավիին պատճառելով ընդհանուր 506.063 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։»։
2012թ. դեկտեմբերի 26-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում, դատական վիճաբանությունների փուլում, մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը միջնորդեց Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին մեղավոր ճանաչել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քանի որ ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն Ի. Եղիազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար, տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավին չի հարցաքննվել և ամբաստանյալը թե նախաքննության, թե դատաքննության ընթացքում հնարավորություն չի ունեցել առերես հարցաքննվել իր դեմ ցուցմունք տվող անձի հետ։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանը ծնվել է 1996թ. հոկտեմբերի 02-ին Երևանում։ 2006 թվականին նրա ծնողներն ամուսնալուծվել են և հայրը բնակվել է առանձին։ Իրեն Եղիազարյանի դաստիարակութ¬յամբ և խնամքով զբաղվել է մայրը` օրինական ներկայացուցիչ Աննա Մուրադովան։ Նրանց ընտանիքը բավարար չափով նյութապես ապահովված է, Ի. Եղիազարյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։
2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։15-ի սահմաններում, անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եզիազարյանը, վկա Արմինե Վաչագանի Գրիկուռովայի հետ միասին, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս ծանոթացել են տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի և նրա ընկեր Մուհամեդի հետ, նրանց ներկայացել են Անի, Էլեն անուններով և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` Ի. Եղիազարյանը և Ա. Գրիկուռովան նրանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ի. Եղիազարյանը տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի հետ առանձնացել է հյուրանոցի առանձնասենյակներից մեկում, իսկ վկա Ա. Գրիկուռովան և Մուհամեդը` հարևանությամբ գտնվող առանձնասենյակում։ Տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավին հագուստները թողնելով սենյակում` մտել է լոգարան։ Անչափահաս ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը որոշելով գաղտնի գումար հափշտակել` Ալի Ռեզա Խոսրավիի տաբատի գրպանից գաղտնի հափշտակել է նրա դրամապանակը, որի մեջ եղել են 12.500 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք պարսկական թղթադրամներ, բանկային քարտեր և ավտոմեքենայի փաստաթղթեր։ Այնուհետև Իրեն Եղիազարյանը և Արմինե Գրիկուռովան արագ հեռացել են։ Անչափահաս ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը տեսնելով, որ հափշտակված դրամապանակի մեջ կան նաև բանկային քարտեր և փաստաթղթեր` դրանք Ալի Ռեզա Խոսրավիին հանձնելու համար հետագայում փոխանցել է վկա Հեղնար Գրիգորյանին։
Ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը հանցանքը կատարել է` լինելով 16 տարին չլրացած անչափահաս, այժմ տասնվեց տարեկան անչափահաս է, նախկինում դատված չի եղել, ինքնակամ ներկայացել է նախաքննության մարմնին, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, իր ծանոթ Արմինե Գրիկուռովայի հետ, Երևանի Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս մոտեցել են երկու անծանոթ պարսիկների և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ, որից հետո նրանց ներկայացել են Անի և Էլեն անուններով։ Այնուհետև նշված անձանց հետ գնացել են Հանրապետության հրապարակում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ա.Գրիկուռովան նրանցից մեկի հետ առանձնացել է մի սենյակում, իսկ ինքը մյուսի հետ` հարևանությամբ գտնվող սենյակում։ Երբ իր հետ նույն սենյակում գտնվող տղամարդը գնացել է լոգարան և հագուստները թողել է սենյակում` ինքը գողացել է վերջինիս դրամապանակը, որից հետո Ա. Գրիկուռովայի հետ միասին արագ հեռացել են։ Տեսել է, որ դրամապանակի մեջ առկա է վարորդական իրավունքի վկայական, լուսանակար, բանկային քարտ, այլ փաստաթղթեր և պարսկական թուման։ Դրամապանակում առկա թումանը, Ա. Գրիկուռովայի հետ միասին, տարադրամի փոխանակման կետում փոխանակել են, որի դիմաց ստացել են 12.500 ՀՀ դրամ, իսկ փաստաթղթերը, բանկային քարտը և լուսանկարը տվել է Սյուզիին, որպեսզի փոխանցի պարսիկին։ Դրամապանակի մեջ, բացի 12.500 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք պարսկական թումանից` այլ գումար չի եղել։ Անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արմինե Վաչագանի Գրիկուռովայի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, իր ծանոթ Իրեն Եղիազարյանի հետ Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս մոտեցել են երկու անծանոթ պարսիկների և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ, որից հետո նրանց ներկայացել են Անի և Էլեն անուններով։ Այնուհետև նշված անձանց հետ գնացել են Հանրապետության հրապարակում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ի.Եղիազարյանը պարսիկներից մեկի հետ առանձնացել է մի սենյակում, իսկ ինքը մյուս պարսիկի հետ` հարևանությամբ գտնվող սենյակում։ Քիչ անց բացելով Ի.Եղիազարյանի սենյակի դուռը` նկատել է, որ վերջինս ցանկանում է դուրս գալ հյուրանոցից, իսկ Ի.Եղիազարյանը նկատելով իրեն` հայտնել է, որ սենյակում գտնվող պարսիկի դրամապանակը գողացել է։ Լսելով այդ մասին` վախեցել և դուրս է եկել հյուրանոցից ու Ի.Եղիազարյանի հետ գնացել է նշված վայրից։ Ի. Եղիազարյանի կողմից գողություն կատարելու մտադրության մասին ոչինչ չի իմացել և որևէ պայմանավորվածություն նրա հետ չի ունեցել։ Իրենի կողմից գողացված գումարը` պարսկական թումանը, «Սաս» հանրախանութի տարադրամի փոխանակման կետում փոխանակել են 12.500 ՀՀ դրամ գումարով, որը բաժանել են միմյանց միջև։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 28-30/
Վկա Հեղնար Դերենիկի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, Արմինե Մարգարյանի հետ գտնվել են Հանրապետության հրապարակի մոտ գործող «Սենյոր» հյուրանոցի դիմաց, երբ նկատել են, որ նշված հյուրանոցից վազելով դուրս են եկել երկու աղջիկներ և հեռացել։ Դրանից մի քանի րոպե անց, նույն հյուրանոցից դուրս են եկել երկու ԻԻՀ քաղաքացիներ և հայտնել, որ այդ աղջիկները գողացել են իրենց դրամապանակը, որի մեջ եղել են գումարներ, փաստաթղթեր և բանկային քարտ։ Օգնելու նպատակով նրանց ուղեկցել են ոստիկանության բաժին։ Հաջորդ օրը, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում պատահաբար հանդիպել են նշված աղջիկներից մեկին և նրանից վերցրել են պարսիկներից գողացված փաստաթղթերն ու բանկային քարտը, որոնք հետագայում փոխանցել են նշված պարսիկներին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 98-99/
Վկա Արմինե Արարատի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, Հեղնար Գրիգորյանի հետ, որին Սյուզի են անվանում, գտնվել են Հանրապետության հրապարակի մոտ գործող «Սենյոր» հյուրանոցի դիմաց և նկատել են, որ նշված հյուրանոցից վազելով դուրս են եկել երկու աղջիկներ և հեռացել։ Դրանից մի քանի րոպե անց, նույն հյուրանոցից դուրս են եկել երկու ԻԻՀ քաղաքացիներ և իրենց հայտնել են, որ երկու աղջիկներ գողացել են իրենց դրամապանակը, որի մեջ եղել են գումարներ, ավտոմեքենայի փաստաթղթեր և բանկային քարտ։ Օգնելու նպատակով նրանց ուղեկցել են ոստիկանության բաժին։ Հաջորդ օրը, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում պատահաբար հանդիպել են նշված աղջիկներից մեկին։ Հեղնար Գիրգորյանը նրանից վերցրել է պարսիկներից գողացված փաստաթղթերն ու բանկային քարտը և դրանք հետագայում փոխանցել են նշված պարսիկներին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 96-97/
Վկա Աննա Արամայիսի Մուրադովայի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր դուստր Իրեն Եղիազարյանը պատմել է, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին Արմինե Գրիկուռովայի և պարսիկների հետ գնացել են «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ նրանցից մեկի հետ առանձնացել է, որից հետո գողացել է նրա դրամապանակը և հեռացել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 65-66/
Հաղորդում ընդունելու մասին 24.09.2012թ. արձանագրությամբ, որի համաձայն` Ալի Ռեզա Խոսրավին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, «Սենյոր» հյուրանոցում, ոմն Անին և Էլենը գողացել են իր գումարը, բանկային քարտը, ավտոմեքենայի փաստաթղթերը և դիմել են փախուստի։
/գ.թ. 1/
Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 17.10.2012թ. արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցի թիվ 24 հասցեում գործող «Սենյոր» հյուրանոցի թիվ 6 սենյակը և հայտարարել, որ 2012թ.-ի սեպտեմբերի 23-ին, նշված սենյակում գաղտնի հափշտակել է պարսիկի դրամապանակը, որի մեջ եղել են վարորդական իրավունքի վկայական, լուսանկար, բանկային քարտ, այլ փաստաթղթեր և պարսկական թուման։
/գ.թ. 54-57/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի պաշտպան Ս. Հարությունյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի բացատրությունն ապացույցների շարքից հանելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ վերոհիշյալ բացատրությունը ձեռք է բերվել քրեակադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, քանի որ տուժող Ա. Խոսրավիի բացատրության թարգմանությունը վավերացնող թարգմանչի վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթեր քրեական գործում առկա չեն։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։
(…)»։
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) Արգելվում է օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործումը։
(…)»։
Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք։
(…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական դատավարությունը տարվում է հայերեն։ Քրեական դատավարության ընթացքում յուրաքանչյուր ոք, բացառությամբ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի, իրավունք ունի հանդես գալ այն լեզվով, որին տիրապետում է։
2. Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ` քրեական դատավարության լեզվին չտիրապետող` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց պետական միջոցների հաշվին հնարավորություն է տրվում թարգմանչի օգնությամբ իրականացնել սույն օրենսգրքով սահմանված իրենց իրավունքները։
(…)։»։
Նույն օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն`
«Թարգմանիչը քրեական գործով չշահագրգռված այն անձն է, որին քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը հրավիրում է թարգմանություն իրականացնելու համար։
(…)
4. Թարգմանիչը պարտավոր է`
(…)
2) քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացնել թարգմանչի` իր որակավորումը հաստատող փաստաթղթերը.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալները, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«2. Քրեական դատավարությունում որպես ապացույցներ թույլատրվում են`
(...)
9) այլ փաստաթղթերը։»։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«3. Քրեական դատավարության ընթացքում թույլատրվում է օգտագործել միայն այն փաստական տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել սույն օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ.
(…)»։
Դատավարության լեզվին չտիրապետող տուժող, Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Ալի Ռեզա Խոսրավիից վերոհիշյալ բացատրությունը վերցնելիս` որպես թարգմանիչ մասնակցել է Ռուզաննա Մարգարյանը, որի անձը պարզված չէ, նրա որակավորումը հաստատող փաստաթղթեր քրեական գործում առկա չեն։ Հետևաբար այդ բացատրությունը մեղադրանքի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել չի կարող։
Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, զգալի չափերով գողություն կատարելն ապացուցված է, սակայն նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով սխալ է որակված։ Այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե պարզվի, որ իրադրության փոփոխման հետևանքով այդ անձը կամ նրա կատարած արարքը դադարել է հանրության համար վտանգավոր լինելուց։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) նախազգուշացում.
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Գողությունը՝ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։
Ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է 15 տարեկան հասակում, այժմ տասնվեց տարեկան անչափահաս է, նախկինում դատված չի եղել, ինքնակամ ներկայացել է նախաքննության մարմնին, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի հանրության համար վտանգավոր լինելու աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով տեղական ինքնակառավարման մարմնի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց հսկողության հանձնելը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ, 313-րդ, 439-րդ, 441-րդ հոդվածներով` դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ԵԿԴ-0254/01/12 (15109012) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով տեղական ինքնակառավարման մարմնի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ Ա. Գալստյանի,
պաշտպան Ս. Հարությունյանի,
օրինական ներկայացուցիչ Ա. Մուրադովայի,
տուժող Ա. Խոսրավի,
2013թ. փետրվարի 22-ին, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ-0254/01/12 (15109012) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի`
ծնված 1996թ. հոկտեմբերի 02-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Բուզանդի փողոցի թիվ 24 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 15109012 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2012թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ։
Քննիչի 2012թ. դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ, Արմինե Գրկուռովայի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի կողմից Ալի Ռեզա Խոսրավիից փաստաթուղթ հափշտակելու դրվագով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։15-ի սահմաներում Ալի Ռեզա Խոսրավիի հետ գտնվելով` Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցում գործող «Սենյոր» հոթելում Ա.Խոսրավիի տաբատի գրպանից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս դրամապանակը, որի մեջ եղել է 40.000 ՀՀ դրամ, 61063 ՀՀ դրամին համարժեք 150 ԱՄՆ դոլար, 405.000 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000.000 պարսկական թուման, բանկային քարտեր, ավտոմեքենայի փաստաթղթեր և դիմել փախուստի Ա.Խոսրավիին պատճառելով ընդհանուր 506.063 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։»։
2012թ. դեկտեմբերի 26-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում, դատական վիճաբանությունների փուլում, մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը միջնորդեց Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին մեղավոր ճանաչել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քանի որ ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն Ի. Եղիազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար, տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավին չի հարցաքննվել և ամբաստանյալը թե նախաքննության, թե դատաքննության ընթացքում հնարավորություն չի ունեցել առերես հարցաքննվել իր դեմ ցուցմունք տվող անձի հետ։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանը ծնվել է 1996թ. հոկտեմբերի 02-ին Երևանում։ 2006 թվականին նրա ծնողներն ամուսնալուծվել են և հայրը բնակվել է առանձին։ Իրեն Եղիազարյանի դաստիարակութ¬յամբ և խնամքով զբաղվել է մայրը` օրինական ներկայացուցիչ Աննա Մուրադովան։ Նրանց ընտանիքը բավարար չափով նյութապես ապահովված է, Ի. Եղիազարյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։
2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։15-ի սահմաններում, անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եզիազարյանը, վկա Արմինե Վաչագանի Գրիկուռովայի հետ միասին, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս ծանոթացել են տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի և նրա ընկեր Մուհամեդի հետ, նրանց ներկայացել են Անի, Էլեն անուններով և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` Ի. Եղիազարյանը և Ա. Գրիկուռովան նրանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ի. Եղիազարյանը տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի հետ առանձնացել է հյուրանոցի առանձնասենյակներից մեկում, իսկ վկա Ա. Գրիկուռովան և Մուհամեդը` հարևանությամբ գտնվող առանձնասենյակում։ Տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավին հագուստները թողնելով սենյակում` մտել է լոգարան։ Անչափահաս ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը որոշելով գաղտնի գումար հափշտակել` Ալի Ռեզա Խոսրավիի տաբատի գրպանից գաղտնի հափշտակել է նրա դրամապանակը, որի մեջ եղել են 12.500 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք պարսկական թղթադրամներ, բանկային քարտեր և ավտոմեքենայի փաստաթղթեր։ Այնուհետև Իրեն Եղիազարյանը և Արմինե Գրիկուռովան արագ հեռացել են։ Անչափահաս ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը տեսնելով, որ հափշտակված դրամապանակի մեջ կան նաև բանկային քարտեր և փաստաթղթեր` դրանք Ալի Ռեզա Խոսրավիին հանձնելու համար հետագայում փոխանցել է վկա Հեղնար Գրիգորյանին։
Ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը հանցանքը կատարել է` լինելով 16 տարին չլրացած անչափահաս, այժմ տասնվեց տարեկան անչափահաս է, նախկինում դատված չի եղել, ինքնակամ ներկայացել է նախաքննության մարմնին, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, իր ծանոթ Արմինե Գրիկուռովայի հետ, Երևանի Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս մոտեցել են երկու անծանոթ պարսիկների և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ, որից հետո նրանց ներկայացել են Անի և Էլեն անուններով։ Այնուհետև նշված անձանց հետ գնացել են Հանրապետության հրապարակում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ա.Գրիկուռովան նրանցից մեկի հետ առանձնացել է մի սենյակում, իսկ ինքը մյուսի հետ` հարևանությամբ գտնվող սենյակում։ Երբ իր հետ նույն սենյակում գտնվող տղամարդը գնացել է լոգարան և հագուստները թողել է սենյակում` ինքը գողացել է վերջինիս դրամապանակը, որից հետո Ա. Գրիկուռովայի հետ միասին արագ հեռացել են։ Տեսել է, որ դրամապանակի մեջ առկա է վարորդական իրավունքի վկայական, լուսանակար, բանկային քարտ, այլ փաստաթղթեր և պարսկական թուման։ Դրամապանակում առկա թումանը, Ա. Գրիկուռովայի հետ միասին, տարադրամի փոխանակման կետում փոխանակել են, որի դիմաց ստացել են 12.500 ՀՀ դրամ, իսկ փաստաթղթերը, բանկային քարտը և լուսանկարը տվել է Սյուզիին, որպեսզի փոխանցի պարսիկին։ Դրամապանակի մեջ, բացի 12.500 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք պարսկական թումանից` այլ գումար չի եղել։ Անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արմինե Վաչագանի Գրիկուռովայի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, իր ծանոթ Իրեն Եղիազարյանի հետ Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս մոտեցել են երկու անծանոթ պարսիկների և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ, որից հետո նրանց ներկայացել են Անի և Էլեն անուններով։ Այնուհետև նշված անձանց հետ գնացել են Հանրապետության հրապարակում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ի.Եղիազարյանը պարսիկներից մեկի հետ առանձնացել է մի սենյակում, իսկ ինքը մյուս պարսիկի հետ` հարևանությամբ գտնվող սենյակում։ Քիչ անց բացելով Ի.Եղիազարյանի սենյակի դուռը` նկատել է, որ վերջինս ցանկանում է դուրս գալ հյուրանոցից, իսկ Ի.Եղիազարյանը նկատելով իրեն` հայտնել է, որ սենյակում գտնվող պարսիկի դրամապանակը գողացել է։ Լսելով այդ մասին` վախեցել և դուրս է եկել հյուրանոցից ու Ի.Եղիազարյանի հետ գնացել է նշված վայրից։ Ի. Եղիազարյանի կողմից գողություն կատարելու մտադրության մասին ոչինչ չի իմացել և որևէ պայմանավորվածություն նրա հետ չի ունեցել։ Իրենի կողմից գողացված գումարը` պարսկական թումանը, «Սաս» հանրախանութի տարադրամի փոխանակման կետում փոխանակել են 12.500 ՀՀ դրամ գումարով, որը բաժանել են միմյանց միջև։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 28-30/
Վկա Հեղնար Դերենիկի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, Արմինե Մարգարյանի հետ գտնվել են Հանրապետության հրապարակի մոտ գործող «Սենյոր» հյուրանոցի դիմաց, երբ նկատել են, որ նշված հյուրանոցից վազելով դուրս են եկել երկու աղջիկներ և հեռացել։ Դրանից մի քանի րոպե անց, նույն հյուրանոցից դուրս են եկել երկու ԻԻՀ քաղաքացիներ և հայտնել, որ այդ աղջիկները գողացել են իրենց դրամապանակը, որի մեջ եղել են գումարներ, փաստաթղթեր և բանկային քարտ։ Օգնելու նպատակով նրանց ուղեկցել են ոստիկանության բաժին։ Հաջորդ օրը, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում պատահաբար հանդիպել են նշված աղջիկներից մեկին և նրանից վերցրել են պարսիկներից գողացված փաստաթղթերն ու բանկային քարտը, որոնք հետագայում փոխանցել են նշված պարսիկներին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 98-99/
Վկա Արմինե Արարատի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, Հեղնար Գրիգորյանի հետ, որին Սյուզի են անվանում, գտնվել են Հանրապետության հրապարակի մոտ գործող «Սենյոր» հյուրանոցի դիմաց և նկատել են, որ նշված հյուրանոցից վազելով դուրս են եկել երկու աղջիկներ և հեռացել։ Դրանից մի քանի րոպե անց, նույն հյուրանոցից դուրս են եկել երկու ԻԻՀ քաղաքացիներ և իրենց հայտնել են, որ երկու աղջիկներ գողացել են իրենց դրամապանակը, որի մեջ եղել են գումարներ, ավտոմեքենայի փաստաթղթեր և բանկային քարտ։ Օգնելու նպատակով նրանց ուղեկցել են ոստիկանության բաժին։ Հաջորդ օրը, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում պատահաբար հանդիպել են նշված աղջիկներից մեկին։ Հեղնար Գիրգորյանը նրանից վերցրել է պարսիկներից գողացված փաստաթղթերն ու բանկային քարտը և դրանք հետագայում փոխանցել են նշված պարսիկներին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 96-97/
Վկա Աննա Արամայիսի Մուրադովայի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր դուստր Իրեն Եղիազարյանը պատմել է, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին Արմինե Գրիկուռովայի և պարսիկների հետ գնացել են «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ նրանցից մեկի հետ առանձնացել է, որից հետո գողացել է նրա դրամապանակը և հեռացել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 65-66/
Հաղորդում ընդունելու մասին 24.09.2012թ. արձանագրությամբ, որի համաձայն` Ալի Ռեզա Խոսրավին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, «Սենյոր» հյուրանոցում, ոմն Անին և Էլենը գողացել են իր գումարը, բանկային քարտը, ավտոմեքենայի փաստաթղթերը և դիմել են փախուստի։
/գ.թ. 1/
Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 17.10.2012թ. արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցի թիվ 24 հասցեում գործող «Սենյոր» հյուրանոցի թիվ 6 սենյակը և հայտարարել, որ 2012թ.-ի սեպտեմբերի 23-ին, նշված սենյակում գաղտնի հափշտակել է պարսիկի դրամապանակը, որի մեջ եղել են վարորդական իրավունքի վկայական, լուսանկար, բանկային քարտ, այլ փաստաթղթեր և պարսկական թուման։
/գ.թ. 54-57/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի պաշտպան Ս. Հարությունյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի բացատրությունն ապացույցների շարքից հանելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ վերոհիշյալ բացատրությունը ձեռք է բերվել քրեակադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, քանի որ տուժող Ա. Խոսրավիի բացատրության թարգմանությունը վավերացնող թարգմանչի վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթեր քրեական գործում առկա չեն։
Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։
(…)»։
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) Արգելվում է օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործումը։
(…)»։
Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք։
(…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական դատավարությունը տարվում է հայերեն։ Քրեական դատավարության ընթացքում յուրաքանչյուր ոք, բացառությամբ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի, իրավունք ունի հանդես գալ այն լեզվով, որին տիրապետում է։
2. Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ` քրեական դատավարության լեզվին չտիրապետող` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց պետական միջոցների հաշվին հնարավորություն է տրվում թարգմանչի օգնությամբ իրականացնել սույն օրենսգրքով սահմանված իրենց իրավունքները։
(…)։»։
Նույն օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն`
«Թարգմանիչը քրեական գործով չշահագրգռված այն անձն է, որին քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը հրավիրում է թարգմանություն իրականացնելու համար։
(…)
4. Թարգմանիչը պարտավոր է`
(…)
2) քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացնել թարգմանչի` իր որակավորումը հաստատող փաստաթղթերը.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալները, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«2. Քրեական դատավարությունում որպես ապացույցներ թույլատրվում են`
(...)
9) այլ փաստաթղթերը։»։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«3. Քրեական դատավարության ընթացքում թույլատրվում է օգտագործել միայն այն փաստական տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել սույն օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ.
(…)»։
Դատավարության լեզվին չտիրապետող տուժող, Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Ալի Ռեզա Խոսրավիից վերոհիշյալ բացատրությունը վերցնելիս` որպես թարգմանիչ մասնակցել է Ռուզաննա Մարգարյանը, որի անձը պարզված չէ, նրա որակավորումը հաստատող փաստաթղթեր քրեական գործում առկա չեն։ Հետևաբար այդ բացատրությունը մեղադրանքի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել չի կարող։
Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, զգալի չափերով գողություն կատարելն ապացուցված է, սակայն նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով սխալ է որակված։ Այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե պարզվի, որ իրադրության փոփոխման հետևանքով այդ անձը կամ նրա կատարած արարքը դադարել է հանրության համար վտանգավոր լինելուց։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) նախազգուշացում.
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Գողությունը՝ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։
Ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է 15 տարեկան հասակում, այժմ տասնվեց տարեկան անչափահաս է, նախկինում դատված չի եղել, ինքնակամ ներկայացել է նախաքննության մարմնին, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի հանրության համար վտանգավոր լինելու աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով տեղական ինքնակառավարման մարմնի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց հսկողության հանձնելը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ, 313-րդ, 439-րդ, 441-րդ հոդվածներով` դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ԵԿԴ-0254/01/12 (15109012) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով տեղական ինքնակառավարման մարմնի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0254/01/12
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-12-2012 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0254/01/12 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15109012 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Իրեն Եղիազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Ալի Ռեզա Խոսրավիի հետ գտնվելով` Երևան քաղաքի Վ. Սարգսյան փողոցում գործող <<Սենյոր>> հոթելում Ա. Խոսրավիի տաբատի գրպանից գաղտնի հափշտակել է վերջինս դրամապանակը, որի մեջ եղել է 40,000 ՀՀ դրամ, 61063 ՀՀ դրամին համարժեք 150 ԱՄՆ դոլար, 405,000 ՀՀ դրամին համարժեք 3,000,000 պարսկական թուման, բանկային քարտեր, ընդհանուր 506,063 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Իրեն |
| Ազգանուն | Եղիազարյան |
| Հայրանուն | Կամոյի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 2 Կետ 2 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Ոչ |
Մակագրել
| Երբ | 26-12-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 26-12-2012 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 26-12-2012 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 26-12-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-01-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Իրեն |
| Ազգանուն | Եղիազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Գալստյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-02-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-02-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործի վարույթը կարճվել է ամբողջությամբ
| Կարճման ամսաթիվը | 22-02-2013 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Կարճման հիմքը | Այլ |
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Իրեն |
| Ազգանուն | Եղիազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան, քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա. Գալստյանի, պաշտպան Ս. Հարությունյանի, օրինական ներկայացուցիչ Ա. Մուրադովայի, տուժող Ա. Խոսրավի, 2013թ. փետրվարի 22-ին, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ-0254/01/12 (15109012) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի` ծնված 1996թ. հոկտեմբերի 02-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Բուզանդի փողոցի թիվ 24 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը Թիվ 15109012 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2012թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ։ Քննիչի 2012թ. դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ, Արմինե Գրկուռովայի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի կողմից Ալի Ռեզա Խոսրավիից փաստաթուղթ հափշտակելու դրվագով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։15-ի սահմաներում Ալի Ռեզա Խոսրավիի հետ գտնվելով` Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցում գործող «Սենյոր» հոթելում Ա.Խոսրավիի տաբատի գրպանից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս դրամապանակը, որի մեջ եղել է 40.000 ՀՀ դրամ, 61063 ՀՀ դրամին համարժեք 150 ԱՄՆ դոլար, 405.000 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000.000 պարսկական թուման, բանկային քարտեր, ավտոմեքենայի փաստաթղթեր և դիմել փախուստի Ա.Խոսրավիին պատճառելով ընդհանուր 506.063 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։»։ 2012թ. դեկտեմբերի 26-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում, դատական վիճաբանությունների փուլում, մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը միջնորդեց Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին մեղավոր ճանաչել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քանի որ ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն Ի. Եղիազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար, տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավին չի հարցաքննվել և ամբաստանյալը թե նախաքննության, թե դատաքննության ընթացքում հնարավորություն չի ունեցել առերես հարցաքննվել իր դեմ ցուցմունք տվող անձի հետ։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանը ծնվել է 1996թ. հոկտեմբերի 02-ին Երևանում։ 2006 թվականին նրա ծնողներն ամուսնալուծվել են և հայրը բնակվել է առանձին։ Իրեն Եղիազարյանի դաստիարակութ¬յամբ և խնամքով զբաղվել է մայրը` օրինական ներկայացուցիչ Աննա Մուրադովան։ Նրանց ընտանիքը բավարար չափով նյութապես ապահովված է, Ի. Եղիազարյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։15-ի սահմաններում, անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եզիազարյանը, վկա Արմինե Վաչագանի Գրիկուռովայի հետ միասին, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս ծանոթացել են տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի և նրա ընկեր Մուհամեդի հետ, նրանց ներկայացել են Անի, Էլեն անուններով և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` Ի. Եղիազարյանը և Ա. Գրիկուռովան նրանց հետ գնացել են Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ի. Եղիազարյանը տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի հետ առանձնացել է հյուրանոցի առանձնասենյակներից մեկում, իսկ վկա Ա. Գրիկուռովան և Մուհամեդը` հարևանությամբ գտնվող առանձնասենյակում։ Տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավին հագուստները թողնելով սենյակում` մտել է լոգարան։ Անչափահաս ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը որոշելով գաղտնի գումար հափշտակել` Ալի Ռեզա Խոսրավիի տաբատի գրպանից գաղտնի հափշտակել է նրա դրամապանակը, որի մեջ եղել են 12.500 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք պարսկական թղթադրամներ, բանկային քարտեր և ավտոմեքենայի փաստաթղթեր։ Այնուհետև Իրեն Եղիազարյանը և Արմինե Գրիկուռովան արագ հեռացել են։ Անչափահաս ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը տեսնելով, որ հափշտակված դրամապանակի մեջ կան նաև բանկային քարտեր և փաստաթղթեր` դրանք Ալի Ռեզա Խոսրավիին հանձնելու համար հետագայում փոխանցել է վկա Հեղնար Գրիգորյանին։ Ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ի. Եղիազարյանը հանցանքը կատարել է` լինելով 16 տարին չլրացած անչափահաս, այժմ տասնվեց տարեկան անչափահաս է, նախկինում դատված չի եղել, ինքնակամ ներկայացել է նախաքննության մարմնին, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, իր ծանոթ Արմինե Գրիկուռովայի հետ, Երևանի Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս մոտեցել են երկու անծանոթ պարսիկների և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ, որից հետո նրանց ներկայացել են Անի և Էլեն անուններով։ Այնուհետև նշված անձանց հետ գնացել են Հանրապետության հրապարակում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ա.Գրիկուռովան նրանցից մեկի հետ առանձնացել է մի սենյակում, իսկ ինքը մյուսի հետ` հարևանությամբ գտնվող սենյակում։ Երբ իր հետ նույն սենյակում գտնվող տղամարդը գնացել է լոգարան և հագուստները թողել է սենյակում` ինքը գողացել է վերջինիս դրամապանակը, որից հետո Ա. Գրիկուռովայի հետ միասին արագ հեռացել են։ Տեսել է, որ դրամապանակի մեջ առկա է վարորդական իրավունքի վկայական, լուսանակար, բանկային քարտ, այլ փաստաթղթեր և պարսկական թուման։ Դրամապանակում առկա թումանը, Ա. Գրիկուռովայի հետ միասին, տարադրամի փոխանակման կետում փոխանակել են, որի դիմաց ստացել են 12.500 ՀՀ դրամ, իսկ փաստաթղթերը, բանկային քարտը և լուսանկարը տվել է Սյուզիին, որպեսզի փոխանցի պարսիկին։ Դրամապանակի մեջ, բացի 12.500 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք պարսկական թումանից` այլ գումար չի եղել։ Անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։ /դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Արմինե Վաչագանի Գրիկուռովայի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, իր ծանոթ Իրեն Եղիազարյանի հետ Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելիս մոտեցել են երկու անծանոթ պարսիկների և առաջարկել են 10.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն ունենալ նրանց հետ, որից հետո նրանց ներկայացել են Անի և Էլեն անուններով։ Այնուհետև նշված անձանց հետ գնացել են Հանրապետության հրապարակում գտնվող «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ Ի.Եղիազարյանը պարսիկներից մեկի հետ առանձնացել է մի սենյակում, իսկ ինքը մյուս պարսիկի հետ` հարևանությամբ գտնվող սենյակում։ Քիչ անց բացելով Ի.Եղիազարյանի սենյակի դուռը` նկատել է, որ վերջինս ցանկանում է դուրս գալ հյուրանոցից, իսկ Ի.Եղիազարյանը նկատելով իրեն` հայտնել է, որ սենյակում գտնվող պարսիկի դրամապանակը գողացել է։ Լսելով այդ մասին` վախեցել և դուրս է եկել հյուրանոցից ու Ի.Եղիազարյանի հետ գնացել է նշված վայրից։ Ի. Եղիազարյանի կողմից գողություն կատարելու մտադրության մասին ոչինչ չի իմացել և որևէ պայմանավորվածություն նրա հետ չի ունեցել։ Իրենի կողմից գողացված գումարը` պարսկական թումանը, «Սաս» հանրախանութի տարադրամի փոխանակման կետում փոխանակել են 12.500 ՀՀ դրամ գումարով, որը բաժանել են միմյանց միջև։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 28-30/ Վկա Հեղնար Դերենիկի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, Արմինե Մարգարյանի հետ գտնվել են Հանրապետության հրապարակի մոտ գործող «Սենյոր» հյուրանոցի դիմաց, երբ նկատել են, որ նշված հյուրանոցից վազելով դուրս են եկել երկու աղջիկներ և հեռացել։ Դրանից մի քանի րոպե անց, նույն հյուրանոցից դուրս են եկել երկու ԻԻՀ քաղաքացիներ և հայտնել, որ այդ աղջիկները գողացել են իրենց դրամապանակը, որի մեջ եղել են գումարներ, փաստաթղթեր և բանկային քարտ։ Օգնելու նպատակով նրանց ուղեկցել են ոստիկանության բաժին։ Հաջորդ օրը, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում պատահաբար հանդիպել են նշված աղջիկներից մեկին և նրանից վերցրել են պարսիկներից գողացված փաստաթղթերն ու բանկային քարտը, որոնք հետագայում փոխանցել են նշված պարսիկներին։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 98-99/ Վկա Արմինե Արարատի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, Հեղնար Գրիգորյանի հետ, որին Սյուզի են անվանում, գտնվել են Հանրապետության հրապարակի մոտ գործող «Սենյոր» հյուրանոցի դիմաց և նկատել են, որ նշված հյուրանոցից վազելով դուրս են եկել երկու աղջիկներ և հեռացել։ Դրանից մի քանի րոպե անց, նույն հյուրանոցից դուրս են եկել երկու ԻԻՀ քաղաքացիներ և իրենց հայտնել են, որ երկու աղջիկներ գողացել են իրենց դրամապանակը, որի մեջ եղել են գումարներ, ավտոմեքենայի փաստաթղթեր և բանկային քարտ։ Օգնելու նպատակով նրանց ուղեկցել են ոստիկանության բաժին։ Հաջորդ օրը, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում պատահաբար հանդիպել են նշված աղջիկներից մեկին։ Հեղնար Գիրգորյանը նրանից վերցրել է պարսիկներից գողացված փաստաթղթերն ու բանկային քարտը և դրանք հետագայում փոխանցել են նշված պարսիկներին։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 96-97/ Վկա Աննա Արամայիսի Մուրադովայի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր դուստր Իրեն Եղիազարյանը պատմել է, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին Արմինե Գրիկուռովայի և պարսիկների հետ գնացել են «Սենյոր» հյուրանոց, որտեղ նրանցից մեկի հետ առանձնացել է, որից հետո գողացել է նրա դրամապանակը և հեռացել։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 65-66/ Հաղորդում ընդունելու մասին 24.09.2012թ. արձանագրությամբ, որի համաձայն` Ալի Ռեզա Խոսրավին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում, «Սենյոր» հյուրանոցում, ոմն Անին և Էլենը գողացել են իր գումարը, բանկային քարտը, ավտոմեքենայի փաստաթղթերը և դիմել են փախուստի։ /գ.թ. 1/ Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 17.10.2012թ. արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցի թիվ 24 հասցեում գործող «Սենյոր» հյուրանոցի թիվ 6 սենյակը և հայտարարել, որ 2012թ.-ի սեպտեմբերի 23-ին, նշված սենյակում գաղտնի հափշտակել է պարսիկի դրամապանակը, որի մեջ եղել են վարորդական իրավունքի վկայական, լուսանկար, բանկային քարտ, այլ փաստաթղթեր և պարսկական թուման։ /գ.թ. 54-57/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի պաշտպան Ս. Հարությունյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, տուժող Ալի Ռեզա Խոսրավիի բացատրությունն ապացույցների շարքից հանելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ վերոհիշյալ բացատրությունը ձեռք է բերվել քրեակադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, քանի որ տուժող Ա. Խոսրավիի բացատրության թարգմանությունը վավերացնող թարգմանչի վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթեր քրեական գործում առկա չեն։ Քննարկելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։ (…)»։ ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) Արգելվում է օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործումը։ (…)»։ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք։ (…) »։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական դատավարությունը տարվում է հայերեն։ Քրեական դատավարության ընթացքում յուրաքանչյուր ոք, բացառությամբ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի, իրավունք ունի հանդես գալ այն լեզվով, որին տիրապետում է։ 2. Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ` քրեական դատավարության լեզվին չտիրապետող` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց պետական միջոցների հաշվին հնարավորություն է տրվում թարգմանչի օգնությամբ իրականացնել սույն օրենսգրքով սահմանված իրենց իրավունքները։ (…)։»։ Նույն օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն` «Թարգմանիչը քրեական գործով չշահագրգռված այն անձն է, որին քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը հրավիրում է թարգմանություն իրականացնելու համար։ (…) 4. Թարգմանիչը պարտավոր է` (…) 2) քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացնել թարգմանչի` իր որակավորումը հաստատող փաստաթղթերը. (…)»։ Նույն օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալները, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ։»։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2. Քրեական դատավարությունում որպես ապացույցներ թույլատրվում են` (...) 9) այլ փաստաթղթերը։»։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «3. Քրեական դատավարության ընթացքում թույլատրվում է օգտագործել միայն այն փաստական տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել սույն օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` (…) 2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` սույն օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ. (…)»։ Դատավարության լեզվին չտիրապետող տուժող, Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Ալի Ռեզա Խոսրավիից վերոհիշյալ բացատրությունը վերցնելիս` որպես թարգմանիչ մասնակցել է Ռուզաննա Մարգարյանը, որի անձը պարզված չէ, նրա որակավորումը հաստատող փաստաթղթեր քրեական գործում առկա չեն։ Հետևաբար այդ բացատրությունը մեղադրանքի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել չի կարող։ Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, զգալի չափերով գողություն կատարելն ապացուցված է, սակայն նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով սխալ է որակված։ Այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով։»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` «Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե պարզվի, որ իրադրության փոփոխման հետևանքով այդ անձը կամ նրա կատարած արարքը դադարել է հանրության համար վտանգավոր լինելուց։»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները. 1) նախազգուշացում. 2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Գողությունը՝ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը` պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։ Ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է 15 տարեկան հասակում, այժմ տասնվեց տարեկան անչափահաս է, նախկինում դատված չի եղել, ինքնակամ ներկայացել է նախաքննության մարմնին, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։ Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի հանրության համար վտանգավոր լինելու աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով տեղական ինքնակառավարման մարմնի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Եղիազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց հսկողության հանձնելը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ, 313-րդ, 439-րդ, 441-րդ հոդվածներով` դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ԵԿԴ-0254/01/12 (15109012) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Իրեն Կամոյի Եղիազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Իրեն Կամոյի Եղիազարյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով տեղական ինքնակառավարման մարմնի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։ Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-02-2013 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 29-03-2013 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 22-04-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 126.109 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 22-04-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 126.109 |