Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Գ. Մարգարյանի,

պաշտպան Ա. Ստեփանյանի,

օրինական ներկայացուցիչ Մ. Սահակյանի,


2012թ. դեկտեմբերի 04-ին, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ-0209/01/12 (15118612) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանի`
ծնված 1996թ. սեպտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, սովորում է ՀՀ առողջապահության նախարարության Երևանի պետական հենակետային բժշկական քոլեջի երրորդ կուրսում, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Դ. Մալյան փողոցի թիվ 20 շենքի թիվ 23 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 15118612 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2012թ. նոյեմբերի 15-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Արիստակես Աղաջանյանի կողմից ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու դեպքի առթիվ։
Անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ձեռք է բերել և ապօրինի կերպով կրել է սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված կռփազենք, որը վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է 2012թ. հոկտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի Վ.Մամիկոնյանի արձանի մոտակայքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի աշխատակիցների կողմից։»։
2012թ. նոյեմբերի 19-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2012թ. հոկտեմբերի 21-ին, ժամը 17.30-ի սահմաններում, Երևանում, Օղակաձև զբոսայգում գտնվող Վարդան Մամիկոնյանի արձանի մոտակայքում զբոսնելիս` անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Աղաջանյանն իր տաբատի աջ գրպանում կրել է սառը զենք հանդիսացող, արհեստագործական եղանակով պատրաստված կռփազենք։ Նույն պահին նշված տարածքում ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկանններ Արթուր Վարդանյանը և Պետրոս Հայրապետյանն Ա. Աղաջանյանի տաբատի գրպանում կռփազենքին նմանվող ուրվագիծ են նկատել։ Կասկածելով, որ նա արգելված իրեր է կրում` ոստիկանները մոտեցել են նրան և պահանջել ներկայացնել հագուստների գրպաններում կրվող արգելված իրերը։ Ա. Աղաջանյանը ոստիկանության աշխատակիցների պահանջով ներկայացրել է իր կողմից ապօրինի կերպով կրվող, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը։
Անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Աղաջանյանը ծնվել է 1996թ. սեպտեմբերի 26-ին Երևանում, բնակվում է ծնողների հետ միասին։ Նրա դաստիարակութ¬յամբ և խնամքով զբաղվել են ծնողները, մայրը` Մառլենա Սահակյանը և հայրը` Էդոնիկ Աղաջանյանը։ Նրանց ընտանիքը բավարար չափով նյութապես ապահովված է, Ա. Աղաջանյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։
Ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Աղաջանյանն հանցանքը կատարել է անչափահաս տարիքում` 16 տարեկան հասակում, սովորում է ՀՀ առողջապահության նախարարության Երևանի պետական հենակետային բժշկական քոլեջի երրորդ կուրսում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ ընտանիքի հետ միասին բնակվում է Երևան քաղաքի Դավիթ Մալյան փողոցի թիվ 20 շենքի թիվ 23 բնակարանում։ Սովորել է Նոր Նորքի թիվ 96 դպրոցում, իսկ 2009թ. ընդունվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության Երևանի պետական հենակետային բժշկական քոլեջ և այժմ սովորում է նույն քոլեջի 3-րդ կուրսում։
2005թ.-ին, իր պապը մահվանից առաջ իրեն նվիրել է կռփազենք, որն ինքը պահել է իրենց բնակարանում։ 2012թ. հոկտեմբերի 21-ին, ժամը 09։00-ի սահմաններում գնացել է քոլեջ և մասնակցել է դասերին։ Այդ օրը կռփազենքը կրել է իր տաբատի գրպանում։ Նույն օրը, ժամը 17։30-ի սահմաններում, երբ զբոսնել է Երևանի Վ. Մամիկոնյանի արձանի մոտ, իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և պահանջել են ներկայացնել գրպանում պահվող արգելված իրերը։ Ոստիկանների պահանջով ինքը ներկայացրել է տաբատի գրպանում կրվող կռփազենքը։ Այժմ գտնում է, որ սխալ է վարվել։ Անկեղծորեն զղջում է կատարած արարքի համար և խնդրում է մեղմ վերաբերվել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 34-35, 40/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Արթուր Սերժիկի Վարդանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. հոկտեմբերի 21-ին, ժամը 17։30-ի սահմաններում, նույն գումարտակի ոստիկան Պետրոս Հայրապետյանի հետ Երևան քաղաքի Վ.Մամիկոնյանի արձանի մոտ ծառայություն իրականացնելիս` նկատել են, որ մոտակայքում կանգնած մի անծանոթ երիտասարդ տաբատի գրպանում ինչ-որ իր է կրում։ Մոտեցել են նրան և պահանջել են ներկայացնել նրա մոտ եղած արգելված իրերը։ Երիտասարդը ներկայացրել է տաբատի աջ գրպանում եղած կռփազենքը և դանակը, որից հետո նրան հրավիրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այնտեղ պարզվել է, որ նշված երիտասարդը հանդիսանում է Երևան քաղաքի բնակիչ Արիստակես Աղաջանյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 22/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Պետրոս Սամվելի Հայրապետյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. հոկտեմբերի 21-ին, ժամը 17։30-ի սահմաններում, նույն գումարտակի ոստիկան Արթուր Վարդանյանի հետ Երևան քաղաքի Վ.Մամիկոնյանի արձանի մոտ ծառայություն իրականացնելիս` նկատել են, որ մոտակայքում կանգնած մի անծանոթ երիտասարդ տաբատի գրպանում ինչ-որ իր է կրում։ Մոտեցել են նրան և պահանջել են ներկայացնել նրա մոտ եղած արգելված իրերը։ Երիտասարդը ներկայացրել է տաբատի աջ գրպանում եղած կռփազենքը և դանակը, որից հետո նրան հրավիրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այնտեղ պարզվել է, որ նշված երիտասարդը հանդիսանում է Երևան քաղաքի բնակիչ Արիստակես Աղաջանյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 23/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2012թ. հոկտեմբերի 29-ի թիվ 1689 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1.1. Ներկայացված սևեռվող շեղբով դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։
2. Փորձաքննության ներկայացված մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 8-10/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 1-ին վաշտի 2-րդ դասակի ավագ ոստիկան Արթուր Վարդանյանի զեկուցագրով, որի համաձայն` 2012թ. հոկտեմբերի 21-ին, նույն գումարտակի նույն վաշտի ավագ ոստիկան Պ. Հայրապետյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Կենտրոնի վարչական տարածքում։ Ժամը 17.50-ի սահմաններում, Վ. Մամիկոնյանի արձանի հարթակի մոտ նկատել են մի երիտասարդի, որի տաբատի առջի աջ գրպանից նկատվել է կռփազենքին նմանվող ուրվագիծ։ Նկատելով իրենց` նշված երիտասարդը գրպանից հանել է կռփազենքին նմանվող իրը և այն տեղափոխել է տաբատի հետևի աջ գրպան։ Արագորեն մոտենալով երիտասարդին` պահանջել են ներկայացնել տաբատի հետևի աջ գրպանի պարունակությունը։ Իրենց պահանջի համաձայն` երիտասարդը ներկայացրել է կռփազենքը և ֆիքսվող փականով, սև դանակը։ Նշված երիտասարդին հրավիրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է 26.09.1996թ. ծնված Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանը։
/գ.թ. 2, 21/
Անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Աղաջանյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված կռփազենքով։
/գ.թ. 20/
Ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանի AM0906904 /տրված 17.10.2012թ., 005-ի կողմից/ անձնագրի համաձայն` Ա. Աղաջանյանը ծնվել է 1996թ. սեպտեմբերի 26-ին։
/դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Մեղադրող Գ. Մարգարյանը միջնորդեց անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ կիրառել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ` նրան հանձնելով ծնողների հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով` պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալ Արիստակես Աղաջանյանն անչափահաս է, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, նախաքննության և դատաքննության ընթացքում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք։
Դատավարության մասնակիցները հայտնեցին, որ համամիտ են մեղադրողի միջնորդության հետ։
Քննարկելով մեղադրողի միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) նախազգուշացում.
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«4. Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` ... անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.»։
Ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանը տասնվեց տարեկան անչափահաս է, սովորում է ՀՀ առողջապահության նախարարության Երևանի պետական հենակետային բժշկական քոլեջի երրորդ կուրսում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանի կողմից կատարված հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Աղաջանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով ծնողների` Մառլենա Սերյոժայի Սահակյանի և Էդոնիկ Արիստակեսի Աղաջանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 05.11.2012թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված կռփազենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Աղաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց հսկողության հանձնելը ենթակա է վերացման։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 119-րդ, 313-րդ, 439-րդ, 441-րդ, 443-րդ հոդվածներով` դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ԵԿԴ-0209/01/12 (15118612) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Արիստակես Էդոնիկի Աղաջանյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողների` Մառլենա Սերյոժայի Սահակյանի և Էդոնիկ Արիստակեսի Աղաջանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։
Որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 05.11.2012թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված կռփազենքը ոչնչացնել։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ