Գործ թիվ ԵԿԴ/0208/01/12






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական
դատախազության դատախազ` Տիգրան Ամբարյանի,


2012թ. դեկտեմբերի 14-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`

Ս ի մ ո ն Բ ու ր դ ե լ ի Հ ա ր ու թ յ ու ն յ ա ն ի`
(ծնված 1991թ. սեպտեմբերի 27-ին, Նոր Հաճն քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 8-ամյա կրթությամբ, պայմանագրային հիմունքներով ծառայում է ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասի 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտում որպես նռնա¬կաձիգ, կոչումով` կրտսեր սերժանտ, հաշվառված և բնակ¬վում է Կոտայքի մար¬զի Նոր Հաճն քաղաքի Աջափնյակ թա¬ղամասի 1-ին շենքի 15-րդ բնա¬կա¬րանում)

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 90261112 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով Երևա¬նի կայազորի զինվորական դատախազությունում` պայմանագրային զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Սիմոն Հարուրթյունյանի կողմից ծառայության չներկայանալու փաստի առ¬թիվ։
2012թ. նոյեմբերի 9-ին Սիմոն Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու վերաբերյալ ստո¬րագրութ¬յուն։
2012թ. նոյեմբերի 15-ին քրեական գործը Սիմոն Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬¬¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րան և 2012թ. նոյեմբերի 20-ին ընդունվել վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ կրտսեր սերժանտ, սույն գործով ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանը, որպես 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի նռնակաձիգ, պայմանագրային հիմունքներով զինվորա¬կան ծառա¬յություն անցնելով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասում և պարտավոր լինելով ներկայանալ ծառայության« երեք օրից ավելի« բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ՝ 2012թ. հոկտեմբերի 1-ին` ժամը 09։20-ից մինչև հոկտեմբերի 4-ը` ժամը 21։30-ը« առանց հարգելի պատճառների ժամանակին ծառայության չի ներկայացել։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Սիմոն Հարությունյանին մե¬ղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանն իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանաչեց, ըստ էության վերահաս¬տա¬տելով նախաքննության ընթաց¬¬քում տված ցուց¬մունք¬¬ները` Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. հոկտեմբերի 1-ին` ժամը 09։20-ից մինչև հոկ¬տեմ¬բերի 4-ը` ժամը 21։30-ը« առանց հրամանատարության թույլտվության ծառայության չի ներ¬կա¬յացել« քանի որ անձնական խնդիրներ է ունեցել։ Հոկտեմբերի 1-ից մինչև հոկտեմբերի 4-ը երկու անգամ բերման է ենթարկվել Աբովյանի ՌՈ բաժին« պարտավորեցվել է ներ¬կայանալ ծա¬ռայության« սակայն նույն պատճառաբանությամբ չի ներկայացել։
Ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը, բացի նրա խոստո¬վանական ցուց¬մունքից, հաս¬տատվեց դա¬տաքննության ընթաց¬քում պատ¬շաճ իրա¬վա¬կան ըն¬¬թա¬ցա¬կարգերի շրջա¬նակ¬նե¬րում հետա¬զոտ¬ված և գնահատ¬ված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով.
Գործով որպես վկա հարցաքննված` ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 3-րդ վաշտի հրամա¬նա¬տարի պաշտոնակատար Տիգրան Հովհաննիսյանի, նույն զորամասի պայմանագրային զին¬ծա¬ռայողներ« 1-ին դասակի հրամանատարի տեղակալ Արկադի Օսիպովի, 3-րդ վաշտի գնդացրորդ Քաջիկ Բադադյանի, նույն վաշտի հրաձիգներ Հրանտ Կիրակոսյանի դատաքննա¬կան և Գրիգոր Դեմիրճյանի նախաքննական (հրապարակված և հետազոտված)` ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունք¬ներով` այն մասին, որ Սիմոն Հարությունյանն առանց հրամա¬նա¬տարության գիտության 2012թ. հոկտեմբերի 1-ին` ժամը 09։20-ից մինչև 2012թ. հոկտեմբերի 4-ը` ժամը 21։30-ըն ընկած ժամանակատվածում ծառայութ¬յան չի ներկայացել։ 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին` ժամը 21։30-ին ներկայանալով զորամաս` Սիմոն Հարությունյանը պատճառաբանել է, որ ծառայության չէր ներկայացել ծա¬նոթ¬ներից մեկին պարտք եղած 100.000 ՀՀ դրամն հայթայ¬թելու և վերա¬դարձնելու շարժառիթով։ Դատարանում նշեցին նաև, որ Ս.Հա¬րութ¬յունյանը ծառա¬յության հետ կապված խնդիրներ չի ունեցել« համածա¬ռա¬յողների և սպա¬յական անձնա¬կազմի հետ գտնվել է նորմալ կանոնադրային փոխհարա¬բերությունների մեջ։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` ՀՀ ՊՆ Աբովյանի ռազմակոն ոստիկանության բաժնի ավագ սպա Ա.Ծառուկյանի` 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին կազ¬մած զեկուցագրի« հեռախո¬սագրերի« ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասի հրամանատար Ա.Սիմոնյանի կազմած 2012թ. հոկտեմ¬բերի 10-ի թիվ 2457 տեղեկանքի առկայությամբ, որոնք հաստատում են առանց հրամանատարության թույլտվության 2012թ. հոկտեմ¬բերի 1-ից` ժամը 09։20-ից մինչև 2012թ. հոկտեմբերի 4-ը`ժամը 21։30-ը« պայ¬մա¬նագրային զինծա¬ռա¬յող Սիմոն Հարութ¬յունյանի կողմից ծառայության չներկայանալու փաստը։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համարեց այն, որ պայմա¬նագրային զինծառայող Սիմոն Հարությունյանն ինքնակամ թողել է զորամասը, այն է` երեք օրից ավելի« բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևո¬ղությամբ, առանց հարգելի պատճառների ժամանակին ծառայության չի ներկայացել, այսինքն` կատարել է հանցա¬վոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վերջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդվածի համա¬պա¬տասխան մասով։
Ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շե¬լիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬խել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬¬ցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ իր 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վութ¬յունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցո¬ղութ¬յամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով Դատարանը որպես ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանի անձը դրա¬կա¬նորեն բնու¬թագրող տվյալներ, ինչպես նաև է պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանքներ է գնահատում վերջինիս երիտասարդ լինելը (ըստ AM սերիայի 0552135 համարի անձնագրի լուսապատճենի` ծնվել է 1991թ. դեկտեմբերի 7-ին), նախկինում դա¬տա¬պարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. հոկտեմբերի 18-ի դրությամբ կատարված ստուգման արդյունքներով տրված դատվածության տեղեկանքի համա¬ձայն), ծառայության վայրում դրական բնութագրվելը ( ըստ ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասի հրա¬մա¬նատար Ա.Սիմոնյանի կողմից 2012թ. հոկտեմբերի 5-ին տրված ծառայողական բնու¬թագրի) առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելը, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկողծորեն զղջալը։
Վերոնշյալ հանգա¬մանքներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Սիմոն Հա¬րութ¬յունյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի նշանակման հարցերին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցա¬կազ¬մի պատժամասն այլընտրանքային է, նախա¬տեսում է պատժատեսակներ կալանքի կամ որո¬շակի ժամկետով կարգապահական գումարտակում պահելու տեսքով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներն ու նրա պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգա¬մանք¬¬ները, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահան¬ջով` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասի պատժամասով նախա¬տես¬ված պատժա¬տե¬սակ¬ներից նվազ խիստը` կալանքը։ Դատարանի համոզմամբ այդ պա¬տժի նվազագույն չափի նշանակումն ինքնին արդարացի ու բավարար է ամբաս¬տանյալ Ս.Հարությունյանին ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Սիմոն Հարությունյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհեռա¬նալու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնե¬լը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատական ծախսերն հիմնավորող ապացույցները, ինչպես նաև իրեղեն ապա¬ցույցները քրեական գործում բացակայում են, Ս.Հարությունյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործով քաղա¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել։ Անդրադառնալով որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաս¬տաթղթե¬րի տնօրինմանը` Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրա¬ժեշտ է տնօրինել ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված կարգով` պահել քրեական գործի հետ` վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակահատ¬վածում։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամ¬բաս¬¬տան¬յալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360, 364-365, 369-375 հոդված¬ներով,

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Սիմոն Բուրդելի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` կալանք 15 (տանհինգ) օր ժամկետով։
Սիմոն Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը` պատժի կրման սկիզբն հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ