Գործ թիվ ԵԿԴ/0201/01/12





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ` Արտաշես Գևորգյանի,

տուժող` Զինաիդա Ստեփանյանի,

տուժող Ջ.Վարդանյանի ներկայացուցիչ` Անուշավան Նիկողոսյանի,


2012թ. դեկտեմբերի 12-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`

Խ ա չ ի կ Գ ո ւ ր գ ե ն ի Խ ա չ ա տ ր յ ա ն ի`
(ծնված 1958թ. սեպտեմբերի 8-ին, Երևան քաղաքում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուս¬նացած, նախ¬կինում չդա¬տա¬պարտված, հաշ¬վառ¬ված և բնակ¬վել է Երևան քաղաքի Չեխովի փողոցի 25-րդ շենքի 17-րդ բնակարանում, սույն գործով կալանքի տակ է 2012թ. սեպ¬տեմբերի 27-ից)

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Մասնավոր հետապնդման վերաբերյալ թիվ 15109612 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. սեպտեմբերի 26-ին` ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով` Խաչիկ Խաչատրյանի կողմից Ջուլիետա Վարդանյանի զգալի չափի գումարը խարդախությամբ հափշտակելու դեպքի առթիվ։
2012թ. սեպտեմբերի 27-ին` ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է նաև թիվ 15109712 քրեական գործը` Խաչիկ Խաչատրյանի կողմից Զինաիդա Ստեփանյանի զգալի չափի գույքը բացահայտ հափշտա¬կելու դեպքի առթիվ։
2012թ. հոկտեմբերի 1-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել թիվ 15109612 քրեական գործը թիվ 15109712 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 15109712 համարով շարունակելու վերաբերյալ։
2012թ. սեպտեմբերի 27-ին տուժող Զ.Ստեփանյանից կողոպուտ կատարելու կասկածանքով Խաչիկ Խաչատրյանը ձերբակալվել է։
2012թ. սեպտեմբերի 28-ին Խաչիկ Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջ¬նորդությունը, մեղադրյալ Խաչիկ Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորում։
2012թ. հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Խաչիկ Խաչատրյանի կողմից քաղ. Սուսաննա Դանիելյանից և Աիդա Միրզոյանից խաբեությամբ գումարներ հափտակելու դրվագներով քրեա¬կան հետապնդում չիրականացնելու մասին` Խ.Խաչատրյանի գործողություններում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճա¬ռա¬բանությամբ ( եղել են գույքի մանր հափշտակություններ)։
2012թ. հոկտեմբերի 31-ին Խաչիկ Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինիս նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2012թ. նոյեմբերի 9-ին քրեական գործը Խաչիկ Խաչատրյանի վերա¬բերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրա¬կան եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատա¬րան և նույն օրն ընդունվել վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանը 2012թ. հուլիսի 17-ին Երևան քաղաքի Զաքյան փողոցում գտնվող այգում, ներկայանալով Կարեն անվամբ և չարաշահելով Ջուլիետա Ռուբենի Վարդանյանի վստահությունը, ՌԴ-ի Կրասնոդար քաղաք մեկնելու համար տոմս ձեռք բերելու պատրվակով վերջինիցս ստացել և խաբեությամբ հափշտակել է Ջ.Վարդանյանին պատկանող զգալի չափի 50.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումարը։
Բացի այդ, 2012թ. սեպտեմբերի 6-ին` ժամը 17։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող պարսկական մզկիթի դիմաց Զինաիդա Կարպի Ստեփանյանի պայուսակից բացահայտ հափշտակել է վերջինիս զգալի չափի 50.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումարը և դիմել փախուստի։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար Խաչիկ Խաչատրյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել համապատասխանաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանն իրեն լիովին մեղա¬վոր ճանաչեց` ընդունելով, որ 2012թ. հուլիսի 17-ին Զաքյան փողոցի այգում` չարաշահելով Ջուլիետա Վարդանյանի վստահությունը, ներկայանալով Կարեն անվամբ Կրասնոդար մեկնելու համար տոմս ձեռք բերելու պատրվակով վերջինիցս խաբեությամբ հափշտակել է 50.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ընդունեց նաև 2012թ. սեպտեմբերի 6-ին` ժամը 17։00-ի սահմաններում, Մաշտոցի պողո¬տայի վրա գտնվող պարսկական մզկիթի դիմաց Զինաիդա Ստեփանյանի պայուսակից վերջինիս 50.000 ՀՀ դրամ թոշակը բացահայտ հափշտակելու փաստը։ Նշեց նաև, որ թեև հետագայում ցանկացել է հափշտակված գումարները վերա¬դարձնել տուժողներին, սակայն նրանց այլևս չի գտել։
Ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա խոստովա¬նա¬կան ցուցմունքներից բացի, Դատարանը հաստատված համարեց պատ¬շաճ իրա¬վա¬կան ըն¬թա¬ցակարգերի շրջանակնե¬րում դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված և գնահատված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով.
Տուժող Ջուլիետա Վարդանյանի` Դատարանում հրապարակված և հետազոտված ցուց¬մուն¬քով, համաձայն որի` 2012թ. հուլիսի 16-ին` ցերեկային ժամերին, գտնվել է Երևան քաղաքի Զաքյան փողոցում գտնվող այգում, որտեղ նկատել է մի տղամարդու, ով ՌԴ մեկնելու համար նախատեսված տոմսերի գների վերաբերյալ հեռախոսով այլ անձի հետ է զրուցել։ Մոտեցել է վեր¬ջինիս և հետաքրքրվել ՌԴ-ի Կրասնոդար քաղաք մեկնելու համար նախատեսված տոմսի արժեքով։ Ան¬ծանոթ տղամարդը ներկայացել է Կարեն անունով, նշել, որ ավտոբուսի վարորդ է և հայտնել, որ կա¬րող է 50.000 ՀՀ դրամով իր համար տոմս ձեռք բերել։
Հաջորդ օրը` 2012թ. հուլիսի 17-ին, պայմանավորվածության համաձայն, հանդիպել են նույն այգում, որտեղ Կարենին փոխանցել է 50.000 ՀՀ դրամ գումար։ Գումարը ստանալով` վեր¬ջինս հայտնել է, թե իբր գնում է տոմս գնելու և արագ քայլելով իր տեսադաշտից հեռացել է։ Որոշ ժամանակ Կարենին ապարդյուն սպասելուց հետո զանգահարել է նրա բջջային հեռախոսա¬հա¬մարին, սակայն զանգերին վերջինս չի պատասխանել, ինչից հասկացել է, որ խաբվել է։ Օրեր անց, այնուամենայնիվ, մեկնել է ՌԴ, որի պատճառով էլ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին է դիմել միայն 2012թ. սեպտեմբերի 13-ին։ Ոստիկանության բաժնում տեսել և ճանաչել է Կարեն անվամբ իրեն ներկայացած անձնավորությանը, ով իրականում հանդիսանում է Խաչիկ Խա¬չատրյանը։
Տուժող Զինաիդա Ստեփանյանի դատաքննական ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. սեպտեմբերի 6-ին` ժամը 16։00-ի սահման¬ներում, Երևան քաղաքի Մ.Խո¬րենացի փողոցում հանդիպել է իր ծանոթ Կարենին, ում հետ ծանո¬թա¬ցել էր դրանից 1 ամիս առաջ։ Վերջինս ծանոթանալիս իրեն ներկայացել էր որպես դատախազության աշխա¬տակից և խոստացել օգնել դստերը` Լիանա Պետրոսյանին, ով դատարանում քաղաքացիական գործի հետ կապված խնդիրներ ուներ։ Դստերը ծանոթացրել է Կարենի հետ։ Հերթական անգամ Կարենին հանդիպելով` նրան տեղեկացրել է, որ գնում է թոշակ ստանալու։ Կարենն ուղեկցել է իրեն և միասին գնացել են նախ` Երևանի Լեոյի փողոցի վրա գործող պոլիկլինիկա, ապա` Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցի վրա գտնվող փոստ, որտեղից ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ թոշակը։ Դրանից հետո քայլել են դեպի Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող պարսկական մզկիթի մոտ և միասին նստել մզկիթի դիմաց գտնվող նստարանին։ Ստացած 50.000 ՀՀ դրամը գտնվել է նստարանին դրած իր պայու¬սակի մեջ, որից և Կարենը իր ներկայությամբ վերցրել է 50.000 ՀՀ դրամ գումարը և հեռացել։ Հանկար¬ծակի գալով` զարմացել է նրա այդ քայլից, սակայն որևէ կերպ չի արձագանքել։ Սկզբում ոստիկանություն չի դիմել, այլ պարբերաբար զանգահարել է Կարենի` իր մոտ թողած բջջային հեռախոսահամարին` պահանջելու, որ վերջինս վերադարձնի իր գումարը, սակայն անհաջող զանգերից հետո 2012թ. սեպտեմբերի 26-ին դիմել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին և կատարվածի մասին հաղորդում տվել։ Դատարանում ներկայացրեց քաղաքացիական հայց` 50.000 ՀՀ դրամի չափով։
Վկա Լիանա Պետրոսյանի դատաքննական ցուցմունքով` այն մասին, որ 2012թ. օգոստոսի վերջերին մայրը`Զինաիդա Ստեփանյանը, իրեն ծանոթացրել է դատախազության աշխատակից ներ¬կա¬յացած Կարեն Հարությունյանի հետ, ով խոստացել է օգնել դատարանում քննվող քաղա¬քա¬ցիական գործով։ Ծանոթության ժամանակ հասկացել է, որ Կարենը խաբեբա է, մորն առաջարկել հեռու մնալ այդ անձնավորությունից։ Սակայն 2012թ. սեպտեմբերի 6-ին` ժամը 18։00-ի սահ¬մաններում, տուն վերադառնալով` մայրը պատմել է, որ մոտ մեկ ժամ առաջ Կարենը Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող պարսկական մզկիթի դիմացի նստարանին դրված իր պայուսակից նրա ներկայությամբ վերցրել է 50.000 ՀՀ դրամ թոշակը և հեռացել։ Դրանից հետո անընդհատ զանգահարել են Կարենի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն վերջինս չի պատասխանել։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2012թ. սեպտեմբերի 27-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` տուժող Զինաիդա Ստեփանյանը նրան ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանին և հայտարարել, որ վերջինս որպես Կարեն Հարությունյան ներկայացած անձնավորությունն է, ով 2012թ. սեպտեմբերի 6-ին Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող պարսկական մզկիթի դիմաց` իր պայուսակից, բացահայտ հափշտակել է 50.000 ՀՀ դրամ թոշակը։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2012թ. սեպտեմբերի 27-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` գործով որպես վկա հարցաքննված Լիանա Պետրոսյանը նրան ճանաչման ներկա¬յացված անձանց շարքում ճանաչել է ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանին և հայտա¬րարել, որ վերջինս որպես դատախազության աշխատակից ներկայացած Կարեն Հարությունյանն է, ով, ըստ մոր խոսքերի, 2012թ. սեպտեմբերի 6-ին Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող պարսկական մզկիթի դիմաց` վերջինիս պայուսակից հափշտակել է մոր 50.000 ՀՀ դրամ թոշակը։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի` «Արմենտել» ՓԲ ընկե¬րությունից ստացված` ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանի շահագործած 096-792446 հեռախո¬սա¬համարից կա¬տարված հեռախոսազանգերի վերծանումների առկայությամբ, որոնց համաձայն` 2012թ. սեպ¬տեմբերի 6-ին` ժամը 15։30-ից մինչև 20։18-ն ընկած ժամանակա¬հատվածում, 096-792446 հեռա¬խոսահամարից կա¬տարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերն սպասարկվել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 11 հասցեում տեղա¬կայված ալեհավաքի կողմից։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված ապա¬ցույց¬ների գնա¬հատ¬ման արդյունքներով Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաս¬տանյալ Խաչիկ Խաչատրյանը խաբեությամբ հափշտակել է տուժող Ջուլիետա Վարդանյանի զգալի չափով գույքը, այսինքն` կատարել է հան¬ցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև բացահայտ հափշտակել է տուժող Զինաիդա Ստեփանյանի զգալի չափով գույքը, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք« որն համապատաս¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով նախատես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նշված հոդվածներ¬ի այդ մասերով։
Ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանի նկատմամբ պատժատեսակ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրութ¬յանը, այն կատարելու հանգամանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավա¬րար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան հա¬մար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հանրության հա¬մար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղ¬մացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հանցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակները։
Որպես ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքներ` Դատարանը հաշվի է ա¬ռնում դեռևս մինչդատական վարույթից անկեղ¬ծորեն զղջալն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը։ Թեև ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանը դատարանում հայտարարեց, որ նրա խնամքին է գտնվում մինչև 12 տարեկան անչափահաս երեխան, սակայն այդ հանգամանքն հաստատող որևէ ապացույց չներկայացրեց, այդպիսին բացակայում է նաև քրեական գործի նյութերում, որի պայմաններում (միայն ամբաստանյալի հայտարարության հիման վրա) Դատարանն այդ հանգամանքն հաստատված չի համարում և այն որպես ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի պատասխանատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք չի գնահատում։
Ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայն (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2012թ. նոյեմբերի 20-ի դրությամբ կատարված ստուգման արդյունքներով) թեև ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանը նախկինում բազմիցս դատապարտվել է, վերջին անգամ 2008թ. մարտի 24-ին Պենզայի մարզի Պերվոմայի շրջանի Միրովոյ ժողովրդական դատարանի կողմից ՌԴ քրեական օրենսգրքի 159-րդ հոդվածի 1-ին մասով (զգալի չափերով գույքի հափշտակություն խարդախության միջոցով, որը նախատեսում է առավելագույն պատիժ` ազատազրկում մինչև 2 տարի ժամկետով), ընդ որում` ազատազրկման 2 տարի 7 ամիս ժամկետով, սակայն վերջինիս պատժից ազատելու օրվա վերաբերյալ տվյալներին Դատարանը չի տիրա¬պետում, քանի որ դատվածության վերը նշված տեղեկանքը բավարար տվյալներ չի բովանդակում, իսկ ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի այդ և նախկին դատ¬վածությունների վերաբերյալ Ռուսաստանի Դաշնությունում կայացված դատավճիռները քրեական գործի նյութերից բացակայում են։ Մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` դատվածությունը մարելու ժամկետն հաշվարկվում է պատիժը կրելուց ազատվելու պահից, իսկ եթե անձը պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ է ազատվել կամ պատժի չկրած մասը փոխարինվել է ավելի մեղմ պատժով, դատվածությունը մարելու ժամկետն հաշվարկվում է հիմնական և լրացուցիչ պատիժը կրելուց ազատվելու պահից։
Վերը նշված պատճառաբանությամբ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջներով, ՌԴ-ում դատապարտվելու և այդ կապակցությամբ հնարավոր դատվածության առկայության վերաբերյալ տվյալը, որպես չապացուցված հանգամանք, այսինքն` չփարատված կասկած, մեկնաբանում է հօգուտ ամբաս¬տանյալ Խ.Խաչատրյանի` հանցա¬գործությունների ռեցիդիվի առկայության հարցը որոշելիս, ինչպես նաև նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես ելակետ ընդունելով վերջինիս նախ¬կինում դատապարտված չլինելու փաստը։
Ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի պատասխանատվություն ու պատիժը ծանրացնող հան¬գա¬մանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Խ.Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրության և այն կրելու անհրա¬ժեշ¬¬տության խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին և 176-րդ հոդվածի 1-ին մասերով սահմանված հանցակազմերի պատժամասը նախատեսում է այլընտրան¬քային պատժատե¬սակներ` տուգանք, կալանք կամ ազատազրկում` որոշակի ժամկե¬տով, հետևա¬բար` պատժի նպա¬տակ¬ներն ապահովելու տեսանկյու¬նով քննարկման ենթակա է ամբաս¬տան¬յա¬լի նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬¬ները, այդ թվում` անկեղ¬¬ծո¬րեն զղջալն ու մինչդատական վա¬րույթից իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանաչելը, նրա պատասխա¬նատ¬վությունը և պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յու¬նը, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահանջով` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի պատժամասով նախա¬տես¬ված պատժա¬տե¬սակ¬ներից նվազ խիստը` տուգանքը։ Այդ պա¬տիժն արդարացի ու ինքնին բավարար է ամբաստանյալին ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու հա¬մար։ Ինչ վերաբերվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակվող պատժի տեսակի ընտրության հարցին, ապա թեև դրանով նախա¬տեսված հանցակազմի պատժամասը նույնպես նախատեսում է նաև այլընտրանքային պատժա¬տե¬սակներ` տուգանք կամ կալանք, սակայն Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Խաչիկ Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածով վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը` հափշտա¬կության կատարման առավել վտանգավոր եղանակի` կողոպուտի կատարման փաստը, տուժող Զ.Ստեփանյանի տարիքը և վերջինիս կենսա¬ա¬պահովման միակ միջոցը` թոշակն հափշտակելու փաստը, տուժողին պատճառած նյու¬թական վնասը չվերականգնելու հանգամանքը, գտնում է, որ պատժի նպա¬տակներն ապահովելու տեսանկյունից ամբաստանյալի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնով սահմանված առավել մեղմ պատ¬ժատեսակների` կալանքի կամ տուգանքի նշանակումը չի բխի արդարադատության շահերից։
Վերոգրյալների հիման վրա, հաշվի առնելով նաև այն, որ սույն գործում բացա¬կա¬յում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տե¬սանկյու¬¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ները, Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ բացա¬կայում են նաև ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայ¬մանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պա¬տիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշա¬նակելու հիմ¬քերը։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տանյալ Խ.Խաչատրյանն իր նկատ¬մամբ նշա¬նակ¬վող պա¬տիժը պետք է կրի, այն արդարացի և անհրա¬ժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծություն¬ների կատա¬րումը կանխելու համար, իսկ նրա պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬ները Դատարանը հաշվի է առնում ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ազատազրկման սահմաններում պատ¬ժաչափ սահ¬մանելիս։
Ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ, իսկ հան¬ցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանն հաշվի է առնում այն, որ սույն գործով վերջինիս մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգա¬վո¬րության աստիճանի` ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների կատարում, հետևաբար` նրա նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, որը կիրառելի է համարում նաև պատիժները լրիվ գումա¬րելու կանոնը։
Ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված կալա¬նավոր¬ման հարցը քննարկելիս` Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաս¬տան¬¬¬¬յալին ռեալ (իրական) ազա¬տազրկման դատապարտելու փաստը, ինչպես նաև ելնելով դա¬տավճռի կատարումն ապա¬հովելու անհրա¬ժեշտությունից, գտնում է, որ ամբաս¬տանյալ Խ.Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց ընտրված կալանա¬վորումն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Միա¬ժա¬մանակ անդրա¬դառնալով ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազատության մեջ պահվելու ժամկետն նշանակվող պատ¬ժին հաշվակցելու հարցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Խ.Խաչատրյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2012թ. սեպտեմբերի 27-ից, որի դեպքում նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2012թ. սեպտեմբերի 27-ից մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանա¬կա¬հատվածը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատական ծախսերն հիմնավորող ապացույցները, ինչպես նաև իրեղեն ապա¬ցույցները քրեական գործում բացակայում են, ամբաստանյալի Խ.Խաչատրյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել։
Անդրադառնալով հանցագործություններով պաճառված վնասների հատուցման խնդրին` Դատարանն արձանագրում է, որ տուժողներ Զինաիդա Ստեփանյանի ներկայացրած 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի և Ջուլիետա Վարդանյանի ներկայացրած 50.000 (հիսուն հա¬զար) ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայցերը պետք է ամբող¬ջությամբ բավարարել, այդ գումար¬ները, որպես հանցա¬գործություններով վերջիններիս պատճառված գույքային վնաս, բռնագանձել Խաչիկ Խա¬չատրյա¬նից։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Խաչիկ Գուրգենի Խաչատրյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով ` ազա¬տազրկում 1 (մեկ) տա¬րի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանք 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժները լրիվ գումարելով` Խաչիկ Գուրգենի Խաչատրյանի նկատմամբ վերջ¬նական պատիժ նշա¬նակել ազա¬տազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Խաչիկ Խաչատրյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2012թ. սեպտեմբերի 27-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժողներ Զինաիդա Կարպի Ստեփանյանի ներկայացրած 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի և Ջուլիետա Ռուբենի Վարդանյանի ներկայացրած 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայցերն ամբող¬ջությամբ բավարարել, այդ գումարները, որպես հանցագոր¬ծութ¬յուններով վերջիններիս պատճառված գույքային վնաս, բռնագանձել Խաչիկ Գուրգենի Խա¬չատրյա¬¬նից։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ