Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

26 նոյեմբերի 2012թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0194/01/12

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղարներ` Լ. Առաքելյան,
Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
դատախազ Գ. Մարգարյանի,

պաշտպան Լ. Օհանյանի,

տուժող Հ. Պապիկյանի,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Հարություն Գևորգի Պապիկյանի`
ծնված 1957թ. փետրվարի 25-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, նախկինում չդատված, վատառողջ է` տառապում է «Խրոնիկական ալկոհոլիզմ» հիվանդությամբ, կալանքի տակ չէ, հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Ռուսթավելի փողոցի թիվ 49 տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13137712 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2012թ. հուլիսի 04-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Հարություն Պապիկյանի կողմից Հասմիկ Պապիկյանին պատկանող գույքը հրկիզման եղանակով դիտավորյալ ոչնչացնելու դեպքի առթիվ։
Ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2012թ. ապրիլի 26-ին, ժամը 22։30-ի սահմաններում հարբած վիճակում վիճաբանել է քրոջ` Հասմիկ Պապիկյանի հետ, այնուհետև վերջինիս հեռանալուց հետո դիտավորյալ կոտրել է Հ.Պապիկյանի Երևան քաղաքի Ռուսթավելի փ. 49 տան գույքը` հեռուստացույցը, 2 հատ հայելին, մուտքի դռան ապակին, լվացքի մեքենան, տեսամագնիտաֆոնը, և հրկիզման եղանակով այրել է դաշնամուրը, գորգը` պատճառելով ընդհանուր 438.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։»։
2012թ. հոկտեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։


Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Տուժող Հասմիկ Պապիկյանը միջնորդության դեմ չառարկեց և դատարանին հայտնեց, որ իրեն պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ հատուցվել է, ամբաստանյալն իր հարազատ եղբայրն է և նրա նկատմամբ որևէ պահանջ չունի, նրա հետ հաշտվել են, խնդրում է նրա նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվեց, որ ամբաստանյալ Հարություն Պապիկյանը նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է` տառապում է «Խրոնիկական ալկոհոլիզմ» հիվանդությամբ, իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլ գործածած վիճակում, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, տուժողի հետ հաշտվել են և հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելը, որը կատարվել է հրկիզման եղանակով, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է` տառապում է «Խրոնիկական ալկոհոլիզմ» հիվանդությամբ, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, տուժողի հետ հաշտվել են։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, իսկ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Հարություն Պապիկյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և այն հանգամանքները, որ Հարություն Պապիկյանը նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, տուժողի հետ, որն իր հարազատ քույրն է` հաշտվել են և հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է, տուժողը միջնորդել է ամբաստանյալին դատապարտել ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատժի` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Պապիկյանի կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Պապիկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Հարություն Գևորգի Պապիկյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ Հարություն Պապիկյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ