ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԿԴ/0179/01/12
նախագահող դատավոր` Ա.Վարդանյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դիմողներ` պաշտպաններ Վ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Ս.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
մեղադրող Վ.ՄԻԼԻՏՈՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

2013 թվականի փետրվարի 26-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (57 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ( 2 դրվագով), Արամ Ալբերտի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (45 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով) Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Վ.Մելքոնյանի և ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի պաշտպան Ս.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքները
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ, 268-րդ և 266-րդ հոդվածների 1-ին մասերով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 69104012 քրեական գործը:/քրեական գործ, հատոր 1 էջ 69/
2. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության պետ Վ.Հարությունյանի 2012 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 69104012 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 70/
3. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 69104012 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 70/
4. 2012 թվականի մայիսի 16-ին կասկածյալներ Հ.Պետրոսյանը և Ա.Հակոբյանը ձերբակալվել են: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 82-83, 91-92/
5. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի մայիսի 18-ի որոշմամբ Ա.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով /45 դրվագ/ և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագ/: Որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: /քրեական գործ, հատոր 3 էջ 45-47, 86-87/
6. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Հ.Պետրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: /քրեական գործ, հատոր 3 էջ 52-53, 92-93/
7. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Ա.Համբարձումյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: /քրեական գործ, հատոր 3 էջ 57-58/
8. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Դ.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: /քրեական գործ, հատոր 3 էջ 61-62/
9. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի օգոստոսի 06-ի որոշմամբ թիվ 81103908 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: /քրեական գործ, հատոր 4 էջ 230/
10. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի օգոստոսի 08-ի որոշմամբ թիվ 81103908 քրեական գործը վերսկսվել և միացվել է թիվ 69104012 քրեական գործն, հետագա քննությունը շարունակվել է թիվ 69104012 համարով: /քրեական գործ, հատոր 4 էջ 103-104/
11. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ի որոշմամբ Հ.Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, նոր մեղադրանք է առաջադրվել և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (57 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով): /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 41-46/
12. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 26-ի որոշմամբ Ա.Համբարձումյանի կողմից գործով չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար 0.018 գրամ <<կլոզապին>> տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող դեղահաբեր ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ վարույթի մասը կարճվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով: /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 108/
13. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու և Արամ Համբարձումյանին իրացնելու, ինչպես նաև առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար զգալի չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ Արմեն Գառնիկի Սարգսյանի մասը կարճվել է (ըստ էության նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է)` նրա մահվան պատճառաբանությամբ։/քրեական գործ, հատոր 5 էջ 115-118/
14. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, նոր մեղադրանք է առաջադրվել և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (133 դրվագով), 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագով)։ /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 119-122/
15. Նույն օրը քննիչի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69104012 քրեական գործից թիվ 69109012 համարով մաս անջատելու մասին, որով առանձին վարույթում առանձնացվել է՝ Արամ Համբարձումյանի կողմից գործով դեռևս չպարզված անձանց «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող սուբուտեքս տեսակի դեղահաբ, անհայտ անձի կողմից Արմեն Սարգսյանին առանձնապես խոշոր չափի «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող սուբուտեքս տեսակի դեղահաբ, անհայտ անձի կողմից Արամ Համբարձումյանին զգալի չափի` «դիազեպամ» և մանր չափի` «կլոզապին» տեսակի հոգեմետ նյութ, անհայտ անձի կողմից Հայկ Պետրոսյանին զգալի չափի` «կլոզապին» տեսակի հոգեմետ նյութ, անհայտ անձի կողմից Իրակլի Սեխնիաշվիլիին մանր չափի` «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու վերաբերյալ մասը։/քրեական գործ, հատոր 5 էջ 128-130/
16. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Շախկյանի 2011 թվականի նոյեմբերի 20-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 69107811 քրեական գործը: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 106/
17. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության պետի տեղակալ Ա.Հակոբյանի 2011 թվականի նոյեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 69108911 քրեական գործի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 161/
18. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Շախկյանի 2011 թվականի նոյեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 69107811 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 162/
19. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Շախկյանի 2012 թվականի մարտի 02-ի որոշմամբ թիվ 69107811 քրեական գործից անջատվել է մեղադրյալներ Իրակլի Սեխնիաշվիլիի, Ռազմիկ Թումանյանի և Սամվել Գասպարյանի վերաբերյալ մասը: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 104-105/
20. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Շախկյանի 2012 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ թիվ 69107811 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձանց հայտնի չլինելու պատճառով: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 223-224/
21. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Շախկյանի 2012 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 69107811 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 241-242/
22. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Ավետիսյանի 2012 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 69107811 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, միացվել թիվ 69104012 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 69104012 համարով: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 100/
20. 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ին թիվ 69104012 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի հոկտեմբերի 10-ին: /քրեական գործ, հատոր 6 էջ 1-2/
23. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 11-ի որոշմամբ թիվ 69104012 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին նշանակվել` դատաքննության: /քրեական գործ, հատոր 6 էջ 3,6 /
24. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռով (քրեական գործը քննվել է արագացված դատաքննության կարգով) Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (57 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ( 2 դրվագով), նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով 57 (հիսունյոթ) դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2 (երկու) դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և 68-69-րդ հոդվածները` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով և արգելանքի տակ գտնվելու 3 (երեք) օրը պատժին հաշվակցելով` Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Պատժի կրման ընթացքում Հայկ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակվել է հարկադրական բուժում թմրամոլությունից։
Հայկ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Արամ Ալբերտի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (45 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով), նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով 45 (քառասունհինգ) դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2 (երկու) դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և 68-69-րդ հոդվածները` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով և արգելանքի տակ գտնվելու 3 (երեք) օրը պատժին հաշվակցելով` Արամ Ալբերտի Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 3 ամիս ժամկետով։
Պատժի կրման ընթացքում Արամ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է հարկադրական բուժում թմրամոլությունից։
Արամ Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Արամ Լիպարիտի Համբարձումյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (133 դրվագով), 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագով) և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածը` նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 133 (հարյուր երեսուներեք) դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Արամ Լիպարիտի Համբարձումյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 6 ամիս ժամկետով։
Արամ Համբարձումյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012թ. մայիսի 16-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դավիթ Ռուսլանի Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով), նրա նկատմամբ դրվագներից յուրաքանչյուրով նշանակել պատիժ` ազատազրկում 6 ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և 68-69-րդ հոդվածները` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով և արգելանքի տակ գտնվելու 3 օրը պատժին հաշվակցելով` Դավիթ Ռուսլանի Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 9 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Դավիթ Ռուսլանի Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Դավիթ Ռուսլանի Հակոբյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Դավիթ Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը վերացվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Վճռվել է գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող 1,107 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց, 0,02 գրամ «դիազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող դեղահաբերը, Դավիթ Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,125 գրամ «բուպրենոֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեղահաբի կտորները, Հայկ Պետրոսյանի տան խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,302 գրամ «կլոզապին » տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող դեղահաբի կտորներն ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։
Նույն դատավճռով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (133 դրվագով), 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագով) և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտված Ա.Համբարձումյանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով) դատապարտված Դ.Հակոբյանը վերաքննիչ բողոք չեն բերել: /քրեական գործ, հատոր 6 էջ 111-124 /
25. Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի հունվարի 31-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Վ.Մելքոնյանի և ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի պաշտպան Ս.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:

Գործի փաստական հանգամանքները
26. Նախաքննական մարմնի կողմից Հայկ Պետրոսյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (57 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով) մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա` առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար 2011թ. ապրիլից մինչև 2011թ. մայիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր օրերին, 15 դեպքով, ամբաստանյալ Արամ Լիպարիտի Համբարձումյանից «սուբուտեքս» տեսակի մեկ դեղահաբը 55.000-ից 62.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել` յուրաքանչյուր անգամ զգալի չափի` մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար` կես կամ մեկ ամբողջական դեղահաբ, որը գործածել է ներարկվելու եղանակով, այսինքն՝ կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Հայկ Պետրոսյանը 2011թ. հունիսից մինչև 2012թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր օրերին 35 դեպքով, ամբաստանյալ Արամ Լիպարիտի Համբարձումյանից «սուբուտեքս» տեսակի մեկ դեղահաբը 55.000-ից 62.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել` յուրաքանչյուր անգամ զգալի չափի` մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար` կես կամ մեկ ամբողջական դեղահաբ, որը գործածել է ներարկվելու եղանակով, այսինքն՝ կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դրանից հետո, Հայկ Պետրոսյանը, ամբաստանյալ Արամ Հակոբյանի հետ նախնական համաձայնության գալով, առանց իրացնելու նպատակի` իրենց գործածման համար, զգալի չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու շուրջ, 2012թ. հունվարից մինչև 2012թ մայիսն ընկած ժամանակահատվածում, համատեղ ներդրված գումարով, տարբեր օրերին, 20 դեպքով, ամբաստանյալ Արամ Լիպարիտի Համբարձումյանից «սուբուտեքս» տեսակի մեկ դեղահաբը՝ 55.000-ից 62.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, ապօրինի ձեռք են բերել` յուրաքանչյուր անգամ զգալի չափի` մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար` կես կամ մեկ ամբողջական դեղահաբ և միասին գործածել, այսինքն՝ կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Հայկ Պետրոսյանն առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար 2012թ. ձմռանը` չպարզված ամսին և օրը, գործով դեռևս չպարզված անձից ապօրինի ձեռք է բերել հոգեմետ նյութ հանդիսացող զգալի չափի` 0,1647 գրամ, «կլոզապին» տեսակի բաղադրատարր պարունակող դեղահաբ և դեղահաբի բեկոր, ապօրինի պահել իր տանը, որը հայտնաբերվել և առգրավվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից 2012թ. մայիսի 19-ին: Այսինքն՝ կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Հայկ Պետրոսյանը 2012թ. ապրիլի վերջերին ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել վերջինիս «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբի կես հատը 30.000-ից 32.000 ՀՀ դրամով ձեռք բերելուն օժանդակելու վերաբերյալ, որից հետո` 2012թ. մայիս ամսվա սկզբներին` չպարզված օրը, Արամ Հակոբյանի միջոցով ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանից նշված գումարով ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի` մոտ 0,004 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «սուբուտեքս» տեսակի կես դեղահաբ և նույն օրը փոխանցել Դավիթ Հակոբյանին, այսինքն՝ կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, որը նախատեսված է 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանը կրկին ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին նույն պայմաններով «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով, 2012թ. մայիսի 15-ին ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի տված 32.000 ՀՀ դրամով, Արամ Հակոբյանի միջոցով, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանից ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի` 0,003 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «սուբուտեքս» տեսակի կես դեղահաբ, որը նույն օրը փոխանցել է Դավիթ Հակոբյանին, այսինքն՝ կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, որը նախատեսված է 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանը կատարել է 57 դրվագ հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 2 դրվագ հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասերով։
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արամ Հակոբյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (45 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով) մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա` 2011թ. սեպտեմբերից մինչև 2012թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր օրերի, ընդհանուր` 25 դեպքով, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ամբաստանյալ Արամ Լիպարիտի Համբարձումյանից, «սուբուտեքս» տեսակի մեկ դեղահաբը՝ 55.000-ից 62.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել` յուրաքանչյուր անգամ զգալի չափի` մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող, համապատասխանաբար` կես կամ մեկ ամբողջական դեղահաբ, որը գործածել է ներարկվելու եղանակով, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այնուհետև, ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանի հետ նախնական համաձայնության գալով առանց իրացնելու նպատակի` իրենց գործածման համար, զգալի չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու շուրջ, 2012թ. հունվարից մինչև մայիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, համատեղ ներդրված գումարով, տարբեր օրերի, ընդհանուր` 20 դեպքով, ամբաստանյալ Արամ Լիպարիտի Համբարձումյանից «սուբուտեքս» տեսակի մեկ դեղահաբը՝ 62.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել` յուրաքանչյուր անգամ զգալի չափի` մոտ 0,004 կամ 0,008-ական գրամ չափաբաժնով, «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող, համապատասխանաբար` կես կամ մեկ ամբողջական դեղահաբ, որը միասին գործածել են ներարկվելու եղանակով, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Արամ Հակոբյանը ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանի և Դավիթ Հակոբյանին «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբի ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով, 2012թ. մայիս ամսվա սկզբներին` չպարզված օրը, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի տված 32.000 ՀՀ դրամով, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանից գնելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի` մոտ 0,004 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «սուբուտեքս» տեսակի կես դեղահաբ, որը նույն օրը ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին փոխանցելու համար տվել է ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանին, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դրանից հետո, Արամ Հակոբյանը կրկին ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին նույն պայմաններով «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով, 2012թ. մայիսի 15-ին, Դավիթ Հակոբյանի տված 32.000 ՀՀ դրամով, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանից ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի` 0,003 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբի կտոր, որը նույն օրը ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին փոխանցելու համար տվել է ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանին, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այսպիսով, Արամ Հակոբյանը կատարել է 45 դրվագ հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 2 դրվագ հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով»:
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (133 դրվագով), 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագով) և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա` 2011թ. ապրիլից մինչև 2011թ. մայիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար, տարբեր օրերին, 3 դեպքով` Արմեն Սարգսյանից մեկ հատը 35.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, յուրաքանչյուր անգամ ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար կես կամ մեկական հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ և ներարկման եղանակով գործածել, այսինքն՝ կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանը 2011թ. ապրիլից մինչև 2011թ. մայիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացման նպատակով, ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանի պատվերով, տարբեր օրերին, 15 դեպքով` Արմեն Սարգսյանից մեկ հատը 55.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, յուրաքանչյուր անգամ ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար կես կամ մեկական հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ և իր տանից, մեկ հատը 55.000-ից մինչև 62.000 ՀՀ դրամ գումարով վերավաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանին, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանը 2011թ. մայիսի 24-ից մինչև 2012թ. հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանի պատվերով, տարբեր օրերին, 35 դեպքով, Արմեն Սարգսյանից մեկ հատը 55.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, յուրաքանչյուր անգամ ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար կես կամ մեկական հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ և իր տանից, մեկ հատը 55.000-ից մինչև 62.000 ՀՀ դրամ գումարով վերավաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանին, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, 2011թ. սեպտեմբեր ամսվա ընթացքում, երբ ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանի կողմից թմրամիջոց վաճառելու մասին տեղեկացել է նաև ամբաստանյալ Արամ Հակոբյանը, վերջինիս սուբուտեքս տեսակի դեղահաբ վաճառելու նպատակով, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանը 2011թ. սեպտեմբեր ամսից մինչև 2012թ. մայիսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր օրերին, 47 դեպքով, մեկ հատը 55.000 ՀՀ դրամով գնելու եղանակով, Արմեն Սարգսյանից յուրաքանչյուր անգամ ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի` մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար կես կամ մեկական հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ և իր տանից, 55.000-ից մինչև 62.000 ՀՀ դրամ գումարով վերավաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել ամբաստանյալ Արամ Հակոբյանին, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանը Ռազմիկ Թումանյանին թմրամիջոց վաճառելու նպատակով 2011թ. սեպտեմբեր ամսից մինչև 2011թ. նոյեմբերի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում, վերջինիս պատվերով տարբեր օրերին, 50 դեպքով, գործով չպարզված արժեքով գնելու եղանակով Արմեն Սարգսյանից յուրաքանչյուր անգամ ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի` մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար կես կամ մեկ հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ և պայմանավորվածության համաձայն` Երևանի Բարեկամության մետրոյի մոտ մեկ հատը 55.000 ՀՀ դրամով վերավաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել Ռազմիկ Թումանյանին, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանն առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար 2011թ. մայիսի 24-ից մինչև 2012թ. մայիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր օրերին, Արմեն Սարգսյանից 3 դեպքով, ապօրինի ձեռք է բերել յուրաքանչյուր անգամ զգալի չափի` մոտ 0,004 կամ 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող համապատասխանաբար կես կամ մեկական հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ և ներարկման եղանակով գործածել, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանը գործով դեռևս չպարզված հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր տանը պահել է զգալի չափի` 0,02 գրամ «դիազեպամ» հոգեմետ բաղադրատար պարունակող դեղահաբեր, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դրանից բացի, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանը 2012թ. մայիսի 15-ին առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար Արմեն Սարգսյանից ապօրինի ձեռք է բերել խոշոր չափի` 0,024 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող թվով 3 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ, ապօրինի պահել է իր տանը, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանը կատարել է 133 դրվագ հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 5 դրվագ հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և մեկ դրվագ հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Նախաքննական մարմնի կողմից Դավիթ Հակոբյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագ/ մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա` 2012թ. մայիսի սկզբներին, չպարզված օրը, «սուբուտեքս» տեսակի կես դեղահաբի արժեքը կազմող 30.000 ՀՀ դրամը ամբաստանյալ Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանին տալուց մոտ 30 րոպե անց, Երևանի Նար-Դոս փողոցում գտնվող «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության մոտ, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ամբաստանյալ Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանի օժանդակությամբ, պարբերաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում նրան օժանդակող` ամբաստանյալ Արամ Հակոբյանի միջոցով, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանից գնելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի` մոտ 0,004 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող կես դեղահաբ, որը գործածել է կուլ տալու եղանակով, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, 2012թ. մայիսի 15-ին, ժամը 18.00-ի սահմաններում, կրկին «սուբուտեքս» տեսակի կես դեղահաբի արժեքը կազմող 30.000 ՀՀ դրամը ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանին տալուց մոտ 30 րոպե անց, նույն վայրում՝ «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության մոտ, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար, ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանի օժանդակությամբ, ամբաստանյալ Արամ Հակոբյանի միջոցով, ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանից գնելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափի` 0,003 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող կես դեղահաբ և ապօրինի պահել իր մոտ, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: /քրեական գործ, հատոր 6 էջ 111-124/

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջները
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
25. Դիմող` ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի պաշտպան Ս.Հարությունյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի նախապատմությունը, հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների դրույթների վրա` նշել է, որ դատարանը միայն ազատազրկման ձևով պատիժ սահմանելիս, անտեսել է այն հանգամանքը, որ Հ.Պետրոսյանը խիստ վատառողջ է, երրորդ խմբի հաշմանդամ է, նախկինում դատապարտված, արատավորված չի եղել, ներկայումս հարկադիր բուժման կարիք չունի ոչ միայն այն պատճառով, որ այս ընթացքում ընդհանրապես թմրամիջոց չընդունելով արդեն առողջացել է և վերացել է դրա դեմ հարկադիր բուժման անհրաժեշտությունը, այլ նաև այն պատճառով, որ դեղամիջոցների նկատմամբ ունի խիստ ալերգիկ ռեակցիա, որն առավել կբարդացնի հարկադիր բուժման դեպքում դեղամիջոցներ ստանալու պայմաններում` Հ.Պետրոսյանի առողջական վիճակը:
Մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթները` նշել է, որ Հ.Պետրոսյանը հասարակությունից մեկուսացվելու եղանակով ուղղվելու անհրաժեշտություն չունի, քանի որ արդեն իսկ գիտակցել է իր կատարած արարքի լրջությունը, հասկացել դրա վտանգավորությունը և ուղղվել: Նա դադարել է թմրամիջոց օգտագործել և ինքնուրույն հասել է դրա դեմ բուժվելու արդյունքին: Գտել է, որ դատարանի կողմից նշանակված հարկադիր բուժումը նպատակահարմար չէ:
26. Դիմողը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճիռը` Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ համաչափ մեղմ պատիժ սահմանելու, այդ պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու և Հ.Պետրոսայնի նկատմամբ նշանակված` թմրամոլությունից հարկադիր բուժումը վերացնելու առումով:

27. Դիմող` ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Վ.Մելքոնյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի նախապատմությունը և հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 3753-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների դրույթների վրա` նշել է, որ Ա.Հակոբյանը մեղադրվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ կատարելու մեջ, դրական է բնութագրվում, նախկինում դատապարտված չի եղել, ունի մշտական բնակության վայր, աշխատում է, խնամքին է գտնվում թոշակառու և երրորդ կարգի հաշմանդամ մայրը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար և ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն: Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի գնահատել Ա.Հակոբյանին մեղսագրվող հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, ինչի արդյունքում Ա.Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է խիստ պատիժ, որով խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները:
Մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի, Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, 2008 թվականի փետրվարի 01-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշումների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի դրույթները` նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի կողմից չի պատճառվել ֆիզիկական կամ գույքային /նյութական/ վնաս:
Խնդրել է հաշվի առնել հանցագործությունից հետո ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի դրսևորած վարքագիծը, որ տվել է խոստովանական ցուցմունքները, զերծ է մնացել այլ հանցավոր արարքներ կատարելուց և չլինելով կալանավորված` չի խուսափել քննությունից և դատարանից:
Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` անհիմն է, քանի որ նրան մեղսագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորությունը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները վկայում են, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատության սահմանափակման հետ կապված նշանակված պատժի կրման:
Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն այն մասին, որ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պետք է նշանակել հարկադիր բուժում թմրամոլությունից` անհիմն է, քանի որ Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ դատանարկոլոգիական փորձաքննության եզրակացությունն ունի ավելի քան յոթ ամսվա վաղեմություն, որի ժամանակահատվածում առկա չէ որևէ փաստարկ, որ վերջինս շարունակում է կախվածություն ունենալ թմրամոլությունից: Բացի այդ, բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները մշտապես պայմանավորված են մարդու իրավունքների և ազատությունների հարկադիր սահմանափակման հետ: Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառման հիմնավորվածությունն այն անձանց նկատմամբ, ովքեր ի վիճակի են գիտակցել իրենց գործողությունների /անգործության/ բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը` հակասում է ծանր հոգեկան խանգարումով չտառապող անձանց բուժման հոժարակամության սկզբունքին, որն ամրագրված է <<Հոգեբուժական օգնության մասին>> 2004թ. մայիսի 25-ի <<Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին>> 1996թ. մարտի 04-ի Հ օրենքներով:
28. Դիմողը խնդրել է Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճիռը` պատժի և թմրամոլությունից հարկադիր բուժման մասով բեկանել, փոփոխել և որոշում կայացնել նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու մասին:

29. Դիմողներ` ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի պաշտպան Ս.Հարությունյանը և ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Վ.Մելքոնյանը պնդեցին բողոքները և խնդրեցին բավարարել:
Ամբաստանյալներ Հ.Պետրոսյանը և Ա.Հակոբյանը միացան պաշտպաններին:
Մեղադրող Վ.Միլիտոնյանն առարկեց բողոքների դեմ, խնդրեց դրանք մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` դրանց հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանական կողմի ելույթները, մեղադրող Վ.Միլիտոնյանի` վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
30. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով:…
3. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին ծանրության և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել տասը տարին:
4. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին: Եթե համակցության մեջ մտնող հանցանքներից մեկի համար դատարանը նշանակում է ցմահ ազատազրկում, ապա վերջնական հիմնական պատիժը որոշվում է կլանելու միջոցով…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն. <<. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ՝….
4) ով հանցանք է կատարել և ճանաչվել է ալկոհոլամոլությունից կամ թմրամոլությունից բուժման կարիք ունեցող…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
31. Առաջին ատյանի դատարանը 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռում` <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում արձանագրել է.
<<…Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրին առաջադրված մեղադրանքը, դրանցում նրանց մեղավորությունը Դատարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` ամբաստանյալներ Արամ Համբարձումյանի, Հայկ Պետրոսյանի, Արամ Հակոբյանի և Դավիթ Հակոբյանի խոստովանական ցուցմունքներով, վկաներ Գոհար Իսահակյանի և Արամ Պետրոսյանի ցուցմունքներով, Դավիթ Հակոբյանի և Ռազմիկ Թումանյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունների, Արամ Համբարձումյանի` Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցի 123 տան խուզարկության արձանագրության, Հայկ Պետրոսյանի` Երևան քաղաքի Զավարյան փողոց 177 տան խուզարկության արձանագրության, «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված՝ ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի` 099-304530, Արամ Հակոբյանի` 093-110156 և 095-867044, Հայկ Պետրոսյանի` 099-431710 և 055-369538, Արամ Համբարձումյանի` 055-239077 և 055-146921 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները զննելու մասին արձանագրության, լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ արձանագրության, Ռազմիկ Թումանյանի` 055-139733 հեռախոսահամարից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները զննելու մասին արձանագրության, Ռազմիկ Թումանյանի «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոսը զննելու մասին արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի` Հայկ Պետրոսյանից, Արամ Հակոբյանից, Դավիթ Հակոբյանից և Ռազմիկ Թումանյանից բացատրություն վերցնելու մասին արձանագրությունների, իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված՝ Արամ Համբարձումյանի տանից խուզարկությամբ հայտնաբերված «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող, փորձաքննությունից հետո մնացած 1,107 գրամ քաշով հաբերի, 0,02 գրամ «դիազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող և փորձաքննությունից հետո մնացած 3,5 հատ դեղահաբերի, Դավիթ Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող և փորձաքննությունից հետո մնացած 0,125 գրամ քաշով դեղահատի կտորների, Հայկ Պետրոսյանի տան խուզարկությամբ հայտնաբերված «կլոզապին» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող, փորձաքննությունից հետո մնացած 0,302 գրամ դեղահատի կտորների առկայությամբ, ինչպես նաև դատաքիմիական փորձաքննության 2012թ. մայիսի 18-ի թիվ 12-1711, 2012թ. մայիսի 25-ի թիվ 0425, թիվ 0427, թիվ 0428 և թիվ 0429, 2012թ. հունիսի 12-ի թիվ 12-1872, 2012թ. հունիսի 13-ի թիվ 12-1731 եզրակացությունների, դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2012թ. հունիսի 21-ի թիվ 130-12, թիվ 131-12, թիվ 132-12 և թիվ 133-12 եզրակացություններով։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարանը եկավ այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալներ Արամ Համբարձումյանին, Հայկ Պետրոսյանին, Արամ Հակոբյանին և Դավիթ Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապացույցներն ըստ էության համապատասխանում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակցությամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյունով` բավարարության չափանիշներին։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրին մեղսագրվող արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածներով որակված են ճիշտ, հետևաբար` վերջիններս քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա են այդ հոդվածների համապատասխան մասերով և կետերով։
Ամբաստանյալների նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը քննարկելիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ` Դատարանը հաշվի առավ այն, որ վերջինս վատառողջ է ( ըստ ՀՀ Առողջապահության նախարարության ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման կենտրոնի 2012թ. մարտի 16-ի թիվ 17 տեղեկանքի` տառապում է վիրուսային հեպատիտ C-ով), խնամքին են գտնվում փոքրահասակ դուստրը` 2004թ. դեկտեմբերի 1-ին ծնված Հասմիկ Արամի Համբարձումյանը (ծննդյան վկայական ԱԱ 077639), անչափահաս որդին` 1997թ. հուլիսի 20-ին ծնված Հայկ Արամի Համբարձումյանը (ծննդյան վկայական ԱԱ 098846), թոշակառու ծնողները` 1931թ. դեկտեմբերի 22-ին ծնված հայրը` Լիպարիտ Հարությունի Համբարձումյանը (անձնագիր AC 0554699), մայրը` 1941թ. ծնված Բուրաստան Մանուկի Համբարձումյանը (անձնագիր AC 0554700), ով նաև երկրորդ խմբի հաշմանդամ է ( ըստ հաշմանդարմության վերաբերյալ թիվ 0000031155 տեղեկանքի և բնակության վայրի Ա.Համբարձումյանի վերաբերյալ տրված բնութագրի տվյալների)։ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Ա.Համաբարձումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում նաև բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 13 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Սիրեկանյանի կողմից 2012թ. սեպտեմբերի 12-ին տրված բնութագրի), դեռևս մինչդատական վարույթից անկեղծորեն զղջալն ու իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալով թմրամիջոցի ձեռքբերման և իրացման բոլոր հանգամանքները` դրվագները և յուրաքանչյուր դրվագով ձեռք բերած և իրացրած թմրամիջոցի քանակը բացահայտելուն աջակցելը։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատոմ հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը` հաշվի առնելով, որ վերջինս, 2009թ. հունիսի 5-ին ազատվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրա նկատմամբ նշանակված 3 ամիս 17 օր ժամկետով ազատազրկումից, դատվածությունը չմարած, կատարել է նոր դիտավորյալ հանցագործություն։
Որպես ամբաստանյալներ Արամ Հակոբյանի, Դավիթ Հակոբյանի և Հայկ Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ` Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջիններս դեռևս մինչդատական վարույթից անկեղծորեն զղջացել ու իրենց լիովին մեղավոր են ճանաչել, ցուցմունքներ տալով աջակցել են թմրամիջոցի ձեռքբերման բոլոր հանգամանքները` դրվագները և յուրաքանչյուր դրվագով ձեռք բերած թմրամիջոցի քանակը բացահայտելուն, նախկինում դատապարտված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Հայկ Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում` երրորդ խմբի հաշմանդամ (ըստ թիվ 884518 տեղեկանքի) և վատառողջ լինելը ( ըստ «ս.Գրիգոր Լուսավորիչ բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության 2010թ. մայիսի 8-ի էպիկրիզի)։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արամ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է գնահատում նրա խնամքին երրորդ խմբի հաշմանդամ մոր` 1939թ. ծնված Սոյա Մուշեղի Նալչաջյանի առկայությունը (տեղեկանք թիվ 006717), իսկ որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` վերջինիս երիտասարդ լինելը, խնամքին երկրորդ խմբի հաշմանդամ հոր` Ռուսլան Երջանիկի Հակոբյանի առկայությունը ( վկայական թիվ 73758 և տեղեկանք թիվ 936998)
Վերոնշյալ հանգամանքներն հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալների անձի հանրային վտանգավորությունը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների` տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2012թ. մայիսի 25-ի թիվ 0425, թիվ 0427, թիվ 0428 և թիվ 0429 եզրակացությունների համաձայն` ամբաստանյալներից 2012թ. մայիսի 16-ին ստացված մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի գործածման փաստն հաստատող հետքեր։ Ավելին, դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2012թ. հունիսի 21-ի թիվ 131-12, թիվ 132-12 և թիվ 133-12 եզրակացությունների համաձայն` ամբաստանյալներ Արամ Համբարձումյանը, Արամ Հակոբյանը և Հայկ Պետրոսյանը տառապում են «ափիոնային թմրամոլություն» ախտորոշմամբ, սակայն Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջով և ելնելով նրանց մեղսագրվող հանցագործությունների բնույթից, հաշվի առնելով, որ թմրամիջոցի գործածումը չի նպաստել ամբաստանյալներին մեղսագրվող հանցանքների կատարմանը, այլ պայմանավորված է եղել թմրամոլությանը բնորոշ ախտանիշներով` հիվանդագին հակմամբ, թմրամիջոցից հոգեկան և ֆիզիկական կախյալությամբ, թմրամիջոցների ազդեցության տակ այդ հանցանքներ կատարելն որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի գնահատում։
Այսպիսով, ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող այլ հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտրության և այն կրելու անհրաժեշտության հարցերին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով սահմանված հանցակազմի պատժամասերը բացարձակ որոշակի են, նախատեսում են պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմի պատժամասն այլընտրանքային է, նախատեսում է պատիժ ազատազրկման կամ կալանքի տեսքով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանին մեղսագրվող հանցագործությունների բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, դրանց բազմակիությունը (համակցությունը), հանցանքը կատարելու ռեցիդիվի առկայությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։
Ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքի, ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչությունից ստացված 2012թ. դեկտեմբերի 26-ի թիվ Ե40/3-2763 գրության համաձայն` վերջինս 2008թ. հոկտեմբերի 23-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 3 (երեք) ամիս 17 (տասնյոթ) օր ժամկետով, սակայն դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և սահմանվել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ 2009թ. փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը վերացվել է, սահմանվել է ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս 17 (տասնյոթ) օր ժամկետով։ 2009թ. հունիսի 5-ին Ա.Համբարձումյանն ազատվել է` այդ պատիժը լրիվ կրելով, սակայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված դատվածությունը (3 տարին) չմարված` կատարել է սույն գործով նրան մեղսագրվող արարքները։
Հաշվի առնելով չափահաս տարիքում կատարած վերը նշված դիտավորյալ հանցագործության համար դատվածության առկայության փաստը և քննարկելով հանցագործությունների ռեցիդիվը նաև որպես պատիժ նշանակելու հատուկ կարգ սույն գործով ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառելու հարցը` Դատարանը փաստում է, որ` 2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատարելով` օրենսդիրը սահմանել է հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու հատուկ կարգ, թեև մինչ այդ ռեցիդիվը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով սահմանված բացառապես պատասխանատվությունը և պատիժը խստացնող հանգամանք էր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանմամբ` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար։ Նույն հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից կամ պատիժը կրելուց ազատվելու պահից։
Սույն գործով իրեն մեղսագրվող արարքներն ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանը կատարել է 2011թ. ապրիլից մինչև 2012թ. մայիսի 15-ը, այսինքն` գլխավորապես 2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատարելուց հետո, հետևաբար` նրա նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի 67.1 հոդվածով սահմանված կանոններով, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի պահանջից։
ՀՀ քրեական օրենսգքրի 67.1 հոդվածի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրության աստիճանը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից…..։
Վերոնշյալ վերլուծությունների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում հանցագործությանների ռեցիդիվը Դատարանը պետք է հաշվի առնի ոչ միայն որպես ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք, այլև վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հատուկ կարգի կիրառումն հիմնավորող փաստարկ։
Միաժամանակ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը թվարկված հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Համաբարձումյանի պատժաչափը որոշելիս պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունից կարող է նշանակվել նրան մեղսագրվող հանցանքների պատժամասի սահմաններում նվազագույն պատժաչափը (ՀՀ քրեական օրենսգքրի 67.1 հոդվածի վերապահումով), իսկ հանցագործությունների բազմաթվությունն անհրաժեշտ է հաշվի առնել հանցագործությունների համակցությամբ ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանի նկատմամբ վերջնական պատժաչափ սահմանելիս։ Ազատազրկման այդ պատժաչափն է արդարացի և անհրաժեշտ ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ, իսկ հանցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ սույն գործով վերջինիս մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի` ծանր, միջին և ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների կատարում, հետևաբար` նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որը կիրառելի է համարում նաև պատիժները մասնակիորեն գումարելու կանոնը։
Հանցագործությունների բազմակիության առկայությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների բացակայությունը հաշվի առնելով` Դատարանը գտնում է, որ բացակայում են նաև ամբաստանյալներ Հայկ Պետրոսյանի և Արամ Հակոբյանի նկատմամբ առավել մեղմ պատժատեսակի` կալանքի նշանակման, ինչպես նաև այդ կամ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը։ Դատարանի համոզմամբ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունից ամբաստանյալներ Հայկ Պետրոսյանի և Արամ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնով առավել մեղմ պատժատեսակի նշանակումը չի բխի արդարադատության շահերից, նրանց նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակը` ազատազրկումը, որը նրանք պետք է կրեն։ Միևնույն ժամանակ Դատարանն ամբաստանյալներ Հայկ Պետրոսյանի և Արամ Հակոբյանի անձը դրականորեն բնութագրող, նրանց պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշած հանգամանքներն հաշվի է առնում յուրաքանչյուր հանցագործության համար ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը սահմանելիս, ինչպես նաև նրանցից յուրաքանչյուրի նկատմամբ հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս։ Այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ ամբաստանյալներ Հայկ Պետրոսյանին և Արամ Հակոբյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցագործություններն ու իրավախախտումները կանխելու համար։
Ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատմամբ պատժատեսակ ընտրելիս, այն կրելու կամ չկրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալ իրավական վերլուծություններով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդպիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի անձի դրական բնութագիրը, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, անկեղծորեն զղջալն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, երիտասարդ լինելը, խնամքին երկրորդ խմբի հաշմանդամ հոր առկայությունը, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրան վերագրվող հանցագործությունների քանակը (2 դրվագ), դրանց բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, թմրամիջոցի գործածման էպիզոդիկ բնույթը` Դատարանը, վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի ուղղվելը և նոր հանցագործություններ կանխելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու` այն պայմանականորեն չկիրառելու պայմանով։
Ամբաստանյալներ Հայկ Պետրոսյանի, Արամ Հակոբյանի և Դավիթ Հակոբյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ, իսկ հանցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանն հաշվի է առնում այն, որ սույն գործով վերջիններիս մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի` ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների կատարում (Հ.Պետրոսյանի և Ա.Հակոբյանի դեպքում` նաև օժանդակություն), հետևաբար` նրանց նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որը կիրառելի է համարում նաև պատիժները մասնակիորեն գումարելու կանոնը։
Ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի նշանակած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված յուրաքանչյուր հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2012թ. հունիսի 21-ի թիվ 131-12, թիվ 132-12 և թիվ 133-12 եզրակացությունների համաձայն` ամբաստանյալներ Արամ Համբարձումյանը, Արամ Հակոբյանը և Հայկ Պետրոսյանը տառապում են «ափիոնային թմրամոլություն» ախտորոշմամբ, ունեն հարկադիր բուժման կարիք, որի համար հակացուցումներ չկան։ Հետևաբար` Դատարանը Արամ Հակոբյանի և Հայկ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակում է հարկադիր բուժում թմրամոլությունից, իսկ ամբաստանյալ Արամ Համբարձումյանի նկատմամբ չի նշանակում, քանի որ ըստ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ բժշկական սպասարկման բաժնի գլխավոր մասնագետ Մ.Նանյանի կողմից 2012թ. դեկտեմբերի 24-ին տրված տեղեկանքի` նույն ՔԿՀ կալանավոր Ա.Համբարձումյանը գտնվում է մեթադոնային փոխարինող բուժման մեջ, նրա նկատմամբ թմրամոլության դեմ հարկադիր բուժում նշանակելը բժշկական տեսանկյունից իմաստազուրկ է։…>>: /քրեական գործ, հատոր 6 էջ 111-124/
32. Ըստ 2012 թվականի դեկտեբերի 27-ի դատավճռի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (57 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ( 2 դրվագով) մեղադրվող Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (45 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով) մեղադրվող Արամ Ալբերտի Հակոբյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանը նշանակել է համապատասխան պատիժ: Դատավճռի համաձայն` ամբաստանյալներ Հ.Պետրոսյանի և Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս` հաշվի են առնվել նրանց մեղսագրված արարքների վտանգավորության աստիճանը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող տվյալները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու վերաբերյալ պաշտպան Ս.Հարությունյանի բողոքի պահանջը բավարարվել չի կարող:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր եզրահանգման է եկել, որ ամբաստանյալներ Ա.Հակոբյանի և Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով պատիժ և այդ պատիժը նրանք պետք է կրեն ու միայն այդ պայմաններում է հնարավոր սոցիալական արդարության արդյունավետ իրականացումը:
33. Առաջին ատյանի դատարանը նաև արձանագրել է, որ դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2012թ. հունիսի 21-ի թիվ 131-12 և թիվ 132-12 եզրակացությունների համաձայն` ամբաստանյալներ Արամ Հակոբյանը և Հայկ Պետրոսյանը տառապում են «ափիոնային թմրամոլություն» ախտորոշմամբ, ունեն հարկադիր բուժման կարիք, որի համար հակացուցումներ չկան։ Դատարանը Արամ Հակոբյանի և Հայկ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակել է հարկադիր բուժում թմրամոլությունից:
Վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանություններն այն մասին, որ վերոնշյալ դատանարկոլոգիական փորձաքննության կատարումից անցել է տևական ժամանակ, որի ընթացքում ամբաստանյալներ Ա.Հակոբյանը և Հ.Պետրոսյանը թմրամիջոց չընդունելով առողջացել են, վերացվել է նրանց հարկադիր բուժման անհրաժեշտությունը` հիմնավոր չեն: Դատանարկոլոգիական փորձաքննությունների եզրակացությունների համաձայն. <<ափիոնային թմրամոլությունից>> բուժման համար հակացուցումներ չկան: Ուստի, վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունները, որ հարկադիր բուժումը կարող է բացասաբար անդրադառնալ ամբաստանյալների առողջության վրա` անհիմն է: Ամբաստանյալների` թմրամոլությունից առողջացած լինելու մասին վերաքննիչ բողոքներում և Վերաքննիչ դատարանում պաշտպանական կողմը որևէ հիմնավոր փաստարկ չներկայացրեց:
34. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բավարարվել չի կարող ամբաստանյալներ Ա.Հակոբյանի և Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին` վերաքննիչ բողոքների պահանջը, հետևյալ նկատառումներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակության համաձայն` փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի վերը նշված դրույթները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է քննարկվի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Քննության առնելով ամբաստանյալներ Ա.Հակոբյանի և Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հաշվի առնելով նրանց կատարած հանցանքների հասարակական վտանգավորության աստիճանը և բնույթը` նրանց ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ համոզվածություն, վստահություն, որ առանց ռեալ պատիժ նշանակելու հնարավոր է Ա.Հակոբյանի և Հ.Պետրոսյանի ուղղվելը:
Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ վերաքննիչ բողոքներում նշված` մյուս հանգամանքները ևս չեն կարող բողոքները բավարարելու հիմք հանդիսանալ:
36. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով:…
3. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին ծանրության և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել տասը տարին:
4. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին: Եթե համակցության մեջ մտնող հանցանքներից մեկի համար դատարանը նշանակում է ցմահ ազատազրկում, ապա վերջնական հիմնական պատիժը որոշվում է կլանելու միջոցով…>>:
Ամբաստանյալ Ա.Համբարձումյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հանցավոր ճանապարհով ավելի քան 72 մլն ՀՀ դրամի շահույթ ստանալու պայմաններում 133 դրվագով հանցանք կատարելու համար /ըստ դատավճռով հաստատված հանգամանքների` 147 դրվագով/ դատապարտվել է: Մինչդեռ, քրեական գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ նշված դրվագներով իրացման ենթակա` թմրամիջոցը ամբաստանալը մշտապես ձեռք է բերել և պահել իր տանը և պարբերաբար` ընդհանուր ինը ամսվա ընթացքում իրացրել: Այսինքն, ըստ էության նրան ենթակա էր մեղսագրման միասնական դիտավորությամբ առանձնապես խոշոր չափերի` առնվազն 0.8 գրամ <<բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց իրացնելու մեղադրանք:
Չնայած դրան, հանցագործությունների ռեցիդիվի պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածը` 133 դրվագներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` դրվագներից յուրաքանչյուրով` դատապարտելով ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկման 6 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմունքներով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Առաջին ատյանի դատարանում Ա.Համբարձումյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 5 տարի 6 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի նույն պայմաններով են դատապարտվել նաև ամբաստանյալներ Հ.Պետրոսյանը և Ա.Հակոբյանը: Մինչդեռ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից երևում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով Դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները նաև մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Այսինքն, պատիժները մասնակիորեն գումարելու դեպքում Դատարանը պարտավոր է նշել, թե յուրաքանչյուր հանցանքի համար նշանակված պատժից, պատժաչափից կոնկրետ ինչքան պատժաչափ է գումարում: Դրանց գումարման արդյունքում նշանակվում է վերջնական պատիժը: Նշված օրենքի այլ մեկնաբանությունը` մասնավորապես սույն դեպքում, երբ միանգամից` առանց կոնկրետացնելու յուրաքանչյուր հանցանքի համար գումարման ենթակա պատժաչափը, կատարում է պատիժների գումարում` վերադաս դատական ատյաններում խնդիրներ կարող են առաջացնել մեղսագրված արարքների վերաորակման, առանձին հանցագործությունների, դրվագների մասով այդպիսիք մեղադրանքի ծավալից հանելու կամ արդարացման դատավճիռներ կայացնելու դեպքում: Այդ դեպքում, անհնար է դառնում` վերոնշյալ հիմքերով հանցագործությունների դրվագներով նշանակված պատիժները համակցությամբ նշանակված վերջնական պատժից հանելը և փաստորեն իմաստազրկվում է յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ նշանակելու և այդ պատիժները գումարելու սկզբունքը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել ՀՀ քրեական օրենգրքի 66-րդ հոդվածի պահանջները` որոշելով ամբաստանյալներ Ա.Համբարձումյանի, Ա.Հակոբյանի, Հ.Պետրոսյանի և Դ.Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու մասին, չի որոշակիացրել, թե նրանց մեղսագրված արարքների համար նշանակված որ պատժին, պատժաչափին, որ հանցանքի համար նշանակված կոնկրետ պատժից յուրաքանչյուր հանցագործության համար նշանակված կոնկրետ որ պատիժը, պատժաչափն է մասնակի գումարում նշանակված պատժին և մասնակի գումարելով պատժաչափերի գումարման արդյունքում նշանակում` վերջնական պատիժը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի նման կարգով վերջնական պատիժ սահմանելով չի պահպանվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալների պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք չի դիտարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված` հանցանքը որպես արհեստ կատարելը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նշանակված մինչև 10, իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված մինչև 25 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հնարավորության պայմաններում առավել վտանգավոր ներկայացնող թմրամիջոցների իրացման և ձեռք բերման դեպքում ամբաստանյալներ` Ա.Համբարձումյանի, Ա.Հակոբյանի և Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Նկատի ունենալով, որ Ա.Համբարձումյանի, Ա.Հակոբյանի, Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժների խստացման առումով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը չի բողոքարկվել, Վերաքննիչ դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
37. Պաշտպաններ Վ.Մելքոնյանի և Ս.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքները, որոնցով գտնում են, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ` հիմնավոր չեն և վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (57 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ( 2 դրվագով) և Արամ Ալբերտի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (45 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով) Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Ամբաստանյալ Արամ Ալբերտի Հակոբյանի պաշտպան Վ.Մելքոնյանի և ամբաստանյալ Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանի պաշտպան Ս.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
2. Հայկ Ստեփանի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (57 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ( 2 դրվագով), Արամ Ալբերտի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (45 դրվագով) և 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագով) Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ