Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0173/01/12
Վիճակագրական տողի համար :
7.8
Պատասխանող
Լիանա Ղազարյան Թևանի
Լիանա Թևանի Ղազարյան
Լիաննա Ղազարյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մխիթար Պապոյան
Մեսրոպ Մակյան
Հոդվածներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 193
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մխիթար Պապոյան
Մեսրոպ Մակյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-07-22 | 09:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-05-29 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-05-27 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-05-20 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-28 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-09 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-19 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-11 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-28 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-07 | 11:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-01-08 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-12-09 | 10:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-11-27 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-11-11 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-10-29 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-10-10 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-09-13 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-08-30 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-08-13 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-07-29 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-07-15 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-06-26 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-06-13 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-02-14 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-02-04 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-01-23 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-01-14 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-12-11 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-12-03 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-11-19 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-11-05 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ |
Գործ ԵԿԴ/0173/01/13
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,22,, հուլիսի 2014թ. ք.Երևան
ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ՝ Կ.Կարապետյանի
Ժ.Մինասյանի
Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրողներ Հ. Սարգսյանի
Ա. Սեփոյանի
Պաշտպաններ Ա. Հարությունյանի
Հ. Գևորգյանի
դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լիաննա Թևանի Ղազարյանի ` ծնված 23.04.1986թ.-ին Երևան
քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած,
բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, գրանցված է
ք.Երևան Ա.Խաչատրյան 26/3 շ., 62 բն., խափանման միջոց
ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մեղադրվում
է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի`
«Երևան քաղաքի բնակչուհի Լիանա Թևանի Ղազարյանը, հանդիսանալով 2005 թվականին հիմնադրված և ՀՀ ԿԱ ՊԵկ Կենտրոնի հարկային տեսչությունում հաշվառված «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրեն, Երևան քաղաքի Ալիխանյան 1 հասցեով գտնվող տարածքում գրանցված, 2006-2009թթ. զբաղվել է շահույթ հետապնդող ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, այն է՝ գովազդային ծառայությունների մատուցման վերավաճառքով, որի վերաբերյալ պարբերաբար հարկային տեսչությանն է ներկայացրել օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, որոնց հետևանքով առաջացել են հարկային պարտավորություններ։ Սակայն, անձնական շահերից ելնելով՝ պարտատիրոջ՝ պետության հանդեպ առաջացրած հարկային պարտավորությունները չկատարելու միջոցով շահույթ ստանալու նպատակով, այն է՝ տվյալ ժամանակահատվածում ծավալած տնտեսական գործունեության արդյունքների վերաբերյալ ՊԵԿ Կենտրոնի հարկային տեսչություն ներկայացված հաշվետու ժամանակահատվածի վերաբերյալ հաշվարկներով ու հաշվետվություններով պետ բյուջեի նկատմամբ առաջացրել է 4.616.054 /տույժ և տուգանքներով հանդերձ՝ 8.801.381/ դրամ գումարի պարտավորություններ և, ունենալով այդ գումարը վճարելու հնարավորություն, խուսափելով այն վճարելուց, հարկային պարտավորությունները կատարելու փոխարեն այդ դրամական միջոցները օգտագործել է գոյություն չունեցող իր շահաբաժինները վճարելու համար՝ նշված հարկային պարտավորությունները թողնելով ընկերության վրա՝ հետագայում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով այն սնանկ ճանաչվելու ու լուծարվելու նպատակով։
Այսպիսով՝ Լիանա Ղազարյանը «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերությունում կանխամտածված ստեղծել է անվճարունակության հատկանիշներ՝ պետությանը պատճառելով խոշոր չափի՝ 4.616.054 դրամի վնաս»։
Փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության կողմից 27.07.2011թ-ին հարուցվել է քրեական գործ։
Կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքի համար 2012թ. հունիսի 27-ին Լիաննա Թևանի Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով։
Քրեական գործը ՀՀ Գլխավոր դատախազությունից դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 27.09.2012թ.-ին, ըստ որի կայացվել է որոշում` քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանում հետազոտվել և ուսումնասիրվել է նորքոհիշյալ ապացույցները`
հարցաքննվել են ամբաստանյալ Լիանա Թևանի Ղազարյանը, վկա Զոհրակ Վարդանյանը, փորձագետ Վասիլի Առուստամյանը։
Հրապարակվել են դատահաշվապահական փորձաքննության թվով երեք եզրակացություները, «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության հաշվապահական և հարկային փաստաթղթերը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Քրեական գործի դատական քննության փուլում, 22.07.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ գործով մեղադրող Ա.Սեփոյանը, իրականացնելով իր դատավարական լիազորությունները` հայտարարել է Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքից հրաժարվելու մասին՝ վերջինիս արաքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հարաժարվելու պարագայում մեղադրողը միջնորդել է Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ հարոցված քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել։
Ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի շահերի պաշտպան Հրանտ Գևորգյանը համամիտ լինելով մեղադրողի միջնորդությանը, դատարանին խնդրել է կայացնել արդարացման դատավճիռ և կարճել քրեական գործի վարույթը։
Ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանը միացել է իր պտպանի դիրքորոշմանը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն`
«Հայաստանի Հանրապետության տարածքում քրեական գործերով վարույթի կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, սույն օրենսգրքով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքով և դրանց համապատասխան ընդունված այլ օրենքներով»։
Այլ օրենքներում պարունակվող քրեական դատավարության իրավունքի նորմերը պետք է համապատասխանեն սույն օրենսգրքին։
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`
«քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարույթի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածը սահմանում է.
«Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ։
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործը դատարանի կողմից քննելիս մեղադրողը լիազորված է` …հրաժարվել մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի`
«քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե
… 2/ արարքի մեջ հանցակազմ չկա…/։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի`
«4/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին։ Ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին մեղադրողի հայտարարությունը դատարանի համար քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք է»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների`
«արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ»։
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`
«դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ»։
Համաձայն նույն հոդվածի 4-րդ մասի պահանջների`
«դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ»։
Տվյալ դեպքում, դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի պահանջների համաձայն իրավասու է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումն իրականացնելուց հրաժարվելու մասին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված բոլոր տասներեք հանգամանքների առկայության դեպքում։
Սրա հետ մեկտեղ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ոչ բոլոր դեպքերում է, որ մասնակցող դատախազի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում գործի քննությունն ավարտվում է։
Այդպիսի սահմանափակումներ որոշ վերապահումներով նախատեսված են ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասով, այնպես էլ 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որի պայմաններում դատաքննությունը շարունակվում է, մինչդեռ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների համաձայն` նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3 կետերով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում, տվյալ դատական նիստում դատարանը պարտավոր է կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Այս առումով, դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է «դատական նիստում» արտահայտությունը, և այն չի կապել դատաքննության որևէ փուլի հետ պայմանավորված որևէ արգելքի հետ, հետևաբար գործի քննության ցանկացած փուլում, տվյալ դատական նիստում մասնակցող դատախազի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքերում դատարանն իրավասու է կայացնել արդարացման դատական ակտ։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում սահմանված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքնների`
• Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի օրինական ուժ ստացած դատավճռով։
• Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությանը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։
• Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյաին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։
• Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
• Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել քրեական դատավարական օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
• Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր։
Այսպիսով՝ օրենսգիրքն ամբողջացրել, հստակեցրել ամրապնդել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի դրույթները, ապահովելով այդ սկզբունքի իրականացման օրենսդրական երաշխիքները։
Այսպես, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 11-րդ հոդվածի համաձայն՝
«քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի համարվելու անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ ըստ օրենքի, հրապարակային դատաքննությամբ...։
Նմանատիպ նորմ նախատեսված է նաև «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների» մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի (կոնվենցիայի) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան»։
ՀՀ Սահմանադրության 41-րդ հոդվածի համաձայն՝
«հանցագործության մեջ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով դատարանի օրինական ուժի մեջ ստացած դւստավճռով»։
Ասվածից հետևում է, որ անձին՝ ինչպես մեղավոր ճանաչելու, այնպես էլ նրան անմեղ հռչակելու վերաբերյալ դատական ակտերը պետք է լինեն ոչ թե որոշման, այլ ավելի լայն իրավազորություններ սահմանող՝ դատավճռի, տեսքով, որի պայմաններում միայն կարող է ճանաչվել և հռչակվել անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված որևէ հանցավոր արարքում։
Այսպես՝
համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի`
«1. Արդարացված է այն անձը, որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել կամ քրեական գործով վարույթը կարճվել է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված որևէ հիմքով, կամ որի նկատմամբ կայացվել է արդարացման դատավճիռ։
2. Արդարացվածն իրավունք ունի բողոքարկել իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը կամ արդարացման դատավճիռը։
3. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև պահանջել իրեն անօրինական ձերբակալման, կալանավորման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու և դատապարտման հետևանքով պատճառված վնասի գույքային հատուցում ամբողջ ծավալով` հաշվի առնելով իրական հնարավոր բաց թողնված օգուտները։
4. Արդարացվածը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստները, այլ եկամուտներ, որոնցից նա զրկվել է.
2) գույքի բռնագրավմամբ` այն պետության եկամուտ դարձնելու, քննություն իրականացնող մարմինների կողմից առգրավվելու, գույքի վրա կալանք դնելու հետևանքով պատճառված վնասը.
3) վճարված դատական ծախսերը.
4) փաստաբանին վճարված գումարները.
5) դատավճիռն ի կատար ածելիս վճարված կամ առգրավված տուգանքը։
5. Գումարները, որոնք ծախսվել են անձին անազատության մեջ պահելու համար, դատական ծախսերը, ինչպես նաև անազատության մեջ պարտադիր աշխատանքներ կատարելու համար այդ անձի աշխատավարձը չեն կարող հանվել այն գումարից, որը ենթակա է վճարման քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի սխալի հետևանքով պատճառված վնասը հատուցելու համար։
6. Այն դեպքում, երբ քրեական գործի վարույթը կարճվել է, քրեական հետապնդումը դադարեցվել է կամ արդարացման դատավճիռ է կայացվել հանցակազմի բացակայության հիմքով, սույն հոդվածով նախատեսված վնասի հատուցումը կատարվում է միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով` քաղաքացիական հայցի լուծումից հետո։
7. Այն դեպքում, երբ արդարացման դատավճիռը կամ քրեական գործը կարճելու կամ հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, որի հիման վրա կատարվել է վնասի հատուցում, վերացվել է և համապատասխան անձի նկատմամբ նույն գործով կայացվել է մեղադրական դատավճիռ, գումարները, որոնք վճարվել են որպես վնասի հատուցում, կարող է առգրավել դատարանը, որոշման կատարման շրջադարձման կարգով։
8. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև`
1) վերականգնվել նախկին աշխատանքում (նախկին պաշտոնում), իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ համարժեք աշխատանք (պաշտոն) կամ նախկին աշխատանքը (պաշտոնը) կորցնելու հետևանքով պատճառված վնասի դրամական փոխհատուցում.
2) ազատազրկման, կալանքի կամ ազատության սահմանափակման ձևով պատիժը կրել, ինչպես նաև կարգապահական գումարտակում պահվելու ժամանակը բոլոր տեսակի աշխատանքային ստաժների մեջ հաշվակցել.
3) հետ ստանալ նախկինում զբաղեցրած բնակելի տարածքը, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ բնակմակերեսով և գտնվելու վայրով համարժեք բնակելի տարածք.
4) զինվորական և այլ կոչումների վերականգնման` հաշվի առնելով երկարամյա ծառայությունը։
9. Արդարացվածի պահանջով`
1) դատարանը կամ քննություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են այդ մասին երկշաբաթյա ժամկետում հայտնել անձի նախկին և ներկա աշխատանքի, ուսման, բնակության վայր.
2) լրատվության միջոցը, որը հրապարակել է քրեական գործի վարույթով կասկածյալին կամ մեղադրյալին նշանակվող տեղեկություններ, պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում հայտնել գործով կայացված վերջնական որոշման մասին։
10. Քրեական հետապնդման մարմինը պարտավոր է գրավոր ներողություն հայցել արդարացվածից։
11. Արդարացվածի մահվան կամ անգործունակության դեպքում պահանջի իրավունքը սույն հոդվածի չորրորդ, հինգերորդ և իններորդ մասերով անցնում է նրա մոտակա հերթի ժառանգներին»։
Վերը շարադրվածից ելնելով, դատարանը փաստում է, որ արդարացման դատավճռով ոչ միայն ճանաչվում և հռչակվում է անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված հանորեն վտանգավոր արարքի կատարման մեջ, այլ հասարակության, անկախ դիտորդի, ինչպես նաև հենց իր՝ մեղադրվողի, մոտ ստեղծում է արդարացման ու արդարացիության ընկալում, մինչդեռ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործը կարճելու մասին որոշումը չի կարող առաջացնել՝ նախ այնպիսի լայն իրավազությություններ, ինչպես արդարացման դատավճիռը, ապա նաև ստեղծել այնպիսի տպավորություն, որ իրականում տեղի է ունեցել արդարադատություն, մինչդեռ, դատարանն արձանագրում է, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի, այլ այն պետք է իրականացվի ու լինի տեսանելի և ընկալելի։
Այսպիսով, դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրության, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի վերը շարադրված նորմերը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով՝ գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի հատկանիշներով մեղադրվող ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` մեղադրողի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հանցակազմի բացակայության հիմքով հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
Այս պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացվի, իսկ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության քննիչ Ն.Եղիկյանի 27.06.2012.թ-ի որոշմամբ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի թիվ 62-րդ բնակարանը պետք է ազատվի կալանքից։
Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊԸ հարկային գործում առկա փաստաթղթերի պատճենները, պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
4. Եզրափակիչ մաս.
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 35, 54, 66, 357-360, 364, 366, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լիաննա Թևանի Ղազարյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունը հանցանքի կատարման մեջ ։
Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։
Լիաննա Թևանի Ղազարյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը։
Կալանքից ազատել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության քննիչ Ն.Եղիկյանի՝ 27.06.2012.թ-ի որոշմամբ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի թիվ 62-րդ բնակարանը։
Քրեական գործում առկա` այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված` «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊԸ հարկային գործում առկա փաստաթղթերի պատճենները՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,22,, հուլիսի 2014թ. ք.Երևան
ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ՝ Կ.Կարապետյանի
Ժ.Մինասյանի
Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրողներ Հ. Սարգսյանի
Ա. Սեփոյանի
Պաշտպաններ Ա. Հարությունյանի
Հ. Գևորգյանի
դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լիաննա Թևանի Ղազարյանի ` ծնված 23.04.1986թ.-ին Երևան
քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած,
բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, գրանցված է
ք.Երևան Ա.Խաչատրյան 26/3 շ., 62 բն., խափանման միջոց
ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մեղադրվում
է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի`
«Երևան քաղաքի բնակչուհի Լիանա Թևանի Ղազարյանը, հանդիսանալով 2005 թվականին հիմնադրված և ՀՀ ԿԱ ՊԵկ Կենտրոնի հարկային տեսչությունում հաշվառված «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրեն, Երևան քաղաքի Ալիխանյան 1 հասցեով գտնվող տարածքում գրանցված, 2006-2009թթ. զբաղվել է շահույթ հետապնդող ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, այն է՝ գովազդային ծառայությունների մատուցման վերավաճառքով, որի վերաբերյալ պարբերաբար հարկային տեսչությանն է ներկայացրել օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, որոնց հետևանքով առաջացել են հարկային պարտավորություններ։ Սակայն, անձնական շահերից ելնելով՝ պարտատիրոջ՝ պետության հանդեպ առաջացրած հարկային պարտավորությունները չկատարելու միջոցով շահույթ ստանալու նպատակով, այն է՝ տվյալ ժամանակահատվածում ծավալած տնտեսական գործունեության արդյունքների վերաբերյալ ՊԵԿ Կենտրոնի հարկային տեսչություն ներկայացված հաշվետու ժամանակահատվածի վերաբերյալ հաշվարկներով ու հաշվետվություններով պետ բյուջեի նկատմամբ առաջացրել է 4.616.054 /տույժ և տուգանքներով հանդերձ՝ 8.801.381/ դրամ գումարի պարտավորություններ և, ունենալով այդ գումարը վճարելու հնարավորություն, խուսափելով այն վճարելուց, հարկային պարտավորությունները կատարելու փոխարեն այդ դրամական միջոցները օգտագործել է գոյություն չունեցող իր շահաբաժինները վճարելու համար՝ նշված հարկային պարտավորությունները թողնելով ընկերության վրա՝ հետագայում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով այն սնանկ ճանաչվելու ու լուծարվելու նպատակով։
Այսպիսով՝ Լիանա Ղազարյանը «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերությունում կանխամտածված ստեղծել է անվճարունակության հատկանիշներ՝ պետությանը պատճառելով խոշոր չափի՝ 4.616.054 դրամի վնաս»։
Փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության կողմից 27.07.2011թ-ին հարուցվել է քրեական գործ։
Կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքի համար 2012թ. հունիսի 27-ին Լիաննա Թևանի Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով։
Քրեական գործը ՀՀ Գլխավոր դատախազությունից դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 27.09.2012թ.-ին, ըստ որի կայացվել է որոշում` քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանում հետազոտվել և ուսումնասիրվել է նորքոհիշյալ ապացույցները`
հարցաքննվել են ամբաստանյալ Լիանա Թևանի Ղազարյանը, վկա Զոհրակ Վարդանյանը, փորձագետ Վասիլի Առուստամյանը։
Հրապարակվել են դատահաշվապահական փորձաքննության թվով երեք եզրակացություները, «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության հաշվապահական և հարկային փաստաթղթերը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Քրեական գործի դատական քննության փուլում, 22.07.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ գործով մեղադրող Ա.Սեփոյանը, իրականացնելով իր դատավարական լիազորությունները` հայտարարել է Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքից հրաժարվելու մասին՝ վերջինիս արաքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հարաժարվելու պարագայում մեղադրողը միջնորդել է Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ հարոցված քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել։
Ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի շահերի պաշտպան Հրանտ Գևորգյանը համամիտ լինելով մեղադրողի միջնորդությանը, դատարանին խնդրել է կայացնել արդարացման դատավճիռ և կարճել քրեական գործի վարույթը։
Ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանը միացել է իր պտպանի դիրքորոշմանը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն`
«Հայաստանի Հանրապետության տարածքում քրեական գործերով վարույթի կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, սույն օրենսգրքով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքով և դրանց համապատասխան ընդունված այլ օրենքներով»։
Այլ օրենքներում պարունակվող քրեական դատավարության իրավունքի նորմերը պետք է համապատասխանեն սույն օրենսգրքին։
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`
«քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարույթի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածը սահմանում է.
«Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ։
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործը դատարանի կողմից քննելիս մեղադրողը լիազորված է` …հրաժարվել մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի`
«քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե
… 2/ արարքի մեջ հանցակազմ չկա…/։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի`
«4/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին։ Ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին մեղադրողի հայտարարությունը դատարանի համար քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք է»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների`
«արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ»։
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`
«դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ»։
Համաձայն նույն հոդվածի 4-րդ մասի պահանջների`
«դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ»։
Տվյալ դեպքում, դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի պահանջների համաձայն իրավասու է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումն իրականացնելուց հրաժարվելու մասին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված բոլոր տասներեք հանգամանքների առկայության դեպքում։
Սրա հետ մեկտեղ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ոչ բոլոր դեպքերում է, որ մասնակցող դատախազի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում գործի քննությունն ավարտվում է։
Այդպիսի սահմանափակումներ որոշ վերապահումներով նախատեսված են ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասով, այնպես էլ 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որի պայմաններում դատաքննությունը շարունակվում է, մինչդեռ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների համաձայն` նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3 կետերով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում, տվյալ դատական նիստում դատարանը պարտավոր է կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Այս առումով, դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է «դատական նիստում» արտահայտությունը, և այն չի կապել դատաքննության որևէ փուլի հետ պայմանավորված որևէ արգելքի հետ, հետևաբար գործի քննության ցանկացած փուլում, տվյալ դատական նիստում մասնակցող դատախազի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքերում դատարանն իրավասու է կայացնել արդարացման դատական ակտ։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում սահմանված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքնների`
• Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի օրինական ուժ ստացած դատավճռով։
• Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությանը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։
• Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյաին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։
• Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
• Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել քրեական դատավարական օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
• Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր։
Այսպիսով՝ օրենսգիրքն ամբողջացրել, հստակեցրել ամրապնդել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի դրույթները, ապահովելով այդ սկզբունքի իրականացման օրենսդրական երաշխիքները։
Այսպես, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 11-րդ հոդվածի համաձայն՝
«քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի համարվելու անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ ըստ օրենքի, հրապարակային դատաքննությամբ...։
Նմանատիպ նորմ նախատեսված է նաև «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների» մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի (կոնվենցիայի) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան»։
ՀՀ Սահմանադրության 41-րդ հոդվածի համաձայն՝
«հանցագործության մեջ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով դատարանի օրինական ուժի մեջ ստացած դւստավճռով»։
Ասվածից հետևում է, որ անձին՝ ինչպես մեղավոր ճանաչելու, այնպես էլ նրան անմեղ հռչակելու վերաբերյալ դատական ակտերը պետք է լինեն ոչ թե որոշման, այլ ավելի լայն իրավազորություններ սահմանող՝ դատավճռի, տեսքով, որի պայմաններում միայն կարող է ճանաչվել և հռչակվել անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված որևէ հանցավոր արարքում։
Այսպես՝
համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի`
«1. Արդարացված է այն անձը, որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել կամ քրեական գործով վարույթը կարճվել է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված որևէ հիմքով, կամ որի նկատմամբ կայացվել է արդարացման դատավճիռ։
2. Արդարացվածն իրավունք ունի բողոքարկել իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը կամ արդարացման դատավճիռը։
3. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև պահանջել իրեն անօրինական ձերբակալման, կալանավորման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու և դատապարտման հետևանքով պատճառված վնասի գույքային հատուցում ամբողջ ծավալով` հաշվի առնելով իրական հնարավոր բաց թողնված օգուտները։
4. Արդարացվածը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստները, այլ եկամուտներ, որոնցից նա զրկվել է.
2) գույքի բռնագրավմամբ` այն պետության եկամուտ դարձնելու, քննություն իրականացնող մարմինների կողմից առգրավվելու, գույքի վրա կալանք դնելու հետևանքով պատճառված վնասը.
3) վճարված դատական ծախսերը.
4) փաստաբանին վճարված գումարները.
5) դատավճիռն ի կատար ածելիս վճարված կամ առգրավված տուգանքը։
5. Գումարները, որոնք ծախսվել են անձին անազատության մեջ պահելու համար, դատական ծախսերը, ինչպես նաև անազատության մեջ պարտադիր աշխատանքներ կատարելու համար այդ անձի աշխատավարձը չեն կարող հանվել այն գումարից, որը ենթակա է վճարման քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի սխալի հետևանքով պատճառված վնասը հատուցելու համար։
6. Այն դեպքում, երբ քրեական գործի վարույթը կարճվել է, քրեական հետապնդումը դադարեցվել է կամ արդարացման դատավճիռ է կայացվել հանցակազմի բացակայության հիմքով, սույն հոդվածով նախատեսված վնասի հատուցումը կատարվում է միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով` քաղաքացիական հայցի լուծումից հետո։
7. Այն դեպքում, երբ արդարացման դատավճիռը կամ քրեական գործը կարճելու կամ հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, որի հիման վրա կատարվել է վնասի հատուցում, վերացվել է և համապատասխան անձի նկատմամբ նույն գործով կայացվել է մեղադրական դատավճիռ, գումարները, որոնք վճարվել են որպես վնասի հատուցում, կարող է առգրավել դատարանը, որոշման կատարման շրջադարձման կարգով։
8. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև`
1) վերականգնվել նախկին աշխատանքում (նախկին պաշտոնում), իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ համարժեք աշխատանք (պաշտոն) կամ նախկին աշխատանքը (պաշտոնը) կորցնելու հետևանքով պատճառված վնասի դրամական փոխհատուցում.
2) ազատազրկման, կալանքի կամ ազատության սահմանափակման ձևով պատիժը կրել, ինչպես նաև կարգապահական գումարտակում պահվելու ժամանակը բոլոր տեսակի աշխատանքային ստաժների մեջ հաշվակցել.
3) հետ ստանալ նախկինում զբաղեցրած բնակելի տարածքը, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ բնակմակերեսով և գտնվելու վայրով համարժեք բնակելի տարածք.
4) զինվորական և այլ կոչումների վերականգնման` հաշվի առնելով երկարամյա ծառայությունը։
9. Արդարացվածի պահանջով`
1) դատարանը կամ քննություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են այդ մասին երկշաբաթյա ժամկետում հայտնել անձի նախկին և ներկա աշխատանքի, ուսման, բնակության վայր.
2) լրատվության միջոցը, որը հրապարակել է քրեական գործի վարույթով կասկածյալին կամ մեղադրյալին նշանակվող տեղեկություններ, պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում հայտնել գործով կայացված վերջնական որոշման մասին։
10. Քրեական հետապնդման մարմինը պարտավոր է գրավոր ներողություն հայցել արդարացվածից։
11. Արդարացվածի մահվան կամ անգործունակության դեպքում պահանջի իրավունքը սույն հոդվածի չորրորդ, հինգերորդ և իններորդ մասերով անցնում է նրա մոտակա հերթի ժառանգներին»։
Վերը շարադրվածից ելնելով, դատարանը փաստում է, որ արդարացման դատավճռով ոչ միայն ճանաչվում և հռչակվում է անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված հանորեն վտանգավոր արարքի կատարման մեջ, այլ հասարակության, անկախ դիտորդի, ինչպես նաև հենց իր՝ մեղադրվողի, մոտ ստեղծում է արդարացման ու արդարացիության ընկալում, մինչդեռ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործը կարճելու մասին որոշումը չի կարող առաջացնել՝ նախ այնպիսի լայն իրավազությություններ, ինչպես արդարացման դատավճիռը, ապա նաև ստեղծել այնպիսի տպավորություն, որ իրականում տեղի է ունեցել արդարադատություն, մինչդեռ, դատարանն արձանագրում է, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի, այլ այն պետք է իրականացվի ու լինի տեսանելի և ընկալելի։
Այսպիսով, դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրության, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի վերը շարադրված նորմերը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով՝ գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի հատկանիշներով մեղադրվող ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` մեղադրողի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հանցակազմի բացակայության հիմքով հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
Այս պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացվի, իսկ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության քննիչ Ն.Եղիկյանի 27.06.2012.թ-ի որոշմամբ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի թիվ 62-րդ բնակարանը պետք է ազատվի կալանքից։
Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊԸ հարկային գործում առկա փաստաթղթերի պատճենները, պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
4. Եզրափակիչ մաս.
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 35, 54, 66, 357-360, 364, 366, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լիաննա Թևանի Ղազարյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունը հանցանքի կատարման մեջ ։
Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։
Լիաննա Թևանի Ղազարյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը։
Կալանքից ազատել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության քննիչ Ն.Եղիկյանի՝ 27.06.2012.թ-ի որոշմամբ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի թիվ 62-րդ բնակարանը։
Քրեական գործում առկա` այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված` «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊԸ հարկային գործում առկա փաստաթղթերի պատճենները՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0173/01/12
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 27-09-2012 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0173/01/12 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 83103211 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լիանա Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա աշխատելով 2005թ. ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Կենտրոնի հարկային տեսչությունում հաշվառված «էյ էլ Ջի Թի» ԱՊ ընկերության տնօրեն, Երևան քաղաքի Ալիխանյան 1 հասցեով գտնվող տարածքում զբաղվել է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, այն է՝ գովազդային ծառայությունների մատուցման վերավաճառքով, շահույթ ստացել, սակայն, անձնական շահերից ելնելով՝ պարտատիրոջ՝ պետության հանդեպ առաջացրած հարկային պարտավորությունները չկատարելու միջոցով շահույթ ստանալու նպատակով, այն է՝ տվյալ ժամանակահատվածում ծավալած տնտեսական գործունեության արդյունքների վեաբերյալ ՊԵԿ Կենտրոնի հարկային տեսչություն ներկայացված հաշվետու ժամանակահատվածի վերաբերյալ հաշվարկներով ու հաշվետվություններով պետ բյուջեի նկատմամբ առաջացրել Է 4.616.054 /տույժ և տուգանքներով՝ 8.801.381/ դրամ գումարի պարտավորություն և, ունենալով այդ գումարը վճարելու հնարավորություն, չի վճարել ՝ նշված պարտավորությունը թողնելով ընկերության վրա՝ հետագայում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով այն սնանկ ճանաչվելու ու լուծարվելու նկատառումներով։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լիանա |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հայրանուն | Թևանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 7.8 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 27-09-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 27-09-2012 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 27-09-2012 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 27-09-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-10-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիանա |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արգինե |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-11-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-11-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-12-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-12-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-01-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-01-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-02-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-02-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է փորձաքննություն
| Երբ | 14-02-2013 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Մեղադրյալ/Տուժող | |
| Անձ | |
| Անուն | Լիանա |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հայրանուն | Լևանի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-06-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-07-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-07-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-08-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-08-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-09-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-10-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-10-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-11-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-11-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 28-11-2013 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Այլ դատարանի դատավորի նշանակում |
| Հիմքը | ՀՀ Նախագահի 26.11.2013թ. ՆՀ-309-Ա հրամանագիր: |
Մակագրել
| Երբ | 28-11-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 29-11-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 29-11-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 29-11-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-12-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Սեփոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիանա |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հրանտ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-01-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավոի վատառողջ լինելու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է անորոշ ժամանակով` մինչև փորձաքննության եզրկացության ստանալը: |
Նշանակվել է փորձաքննություն
| Երբ | 29-05-2014 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Մեղադրյալ/Տուժող | |
| Անձ | |
| Անուն | Լիանա |
| Ազգանուն | Թևանի |
| Հայրանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | չդատված |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Հրանտ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Այլ նշումներ | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ԴԱՏԱՀԱՇՎԱՊԱՀԱԿԱՆ ՓՈՐՁԱՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ,,29,, մայիսի 2014թ. ք. Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախագահությամբ դատավոր Մ.Մակյանի, խորհրդակցական սենյակում քննության առնելով ԵԿԴ3/0173/01/12 քրեական գործով մեղադրող Ա.Սեփոյանի միջնորդությունը` նույն գործով լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննություն նշանակելու մասին, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ըստ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի` «Երևան քաղաքի բնակչուհի Լիանա Թևանի Ղազարյանը, հանդիսանալով 2005 թվականին հիմնադրված և ՀՀ ԿԱ ՊԵկ Կենտրոնի հարկային տեսչությունում հաշվառված «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրեն, Երևան քաղաքի Ալիխանյան 1 հասցեով գտնվող տարածքում գրանցված, 2006-2009թթ. զբաղվել է շահույթ հետապնդող ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, այն է՝ գովազդային ծառայությունների մատուցման վերավաճառքով, որի վերաբերյալ պարբերաբար հարկային տեսչությանն է ներկայացրել օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, որոնց հետևանքով առաջացել են հարկային պարտավորություններ։ Սակայն, անձնական շահերից ելնելով՝ պարտատիրոջ՝ պետության հանդեպ առաջացրած հարկային պարտավորությունները չկատարելու միջոցով շահույթ ստանալու նպատակով, այն է՝ տվյալ ժամանակահատվածում ծավալած տնտեսական գործունեության արդյունքների վերաբերյալ ՊԵԿ Կենտրոնի հարկային տեսչություն ներկայացված հաշվետու ժամանակահատվածի վերաբերյալ հաշվարկներով ու հաշվետվություններով պետ բյուջեի նկատմամբ առաջացրել է 4.616.054 /տույժ և տուգանքներով հանդերձ՝ 8.801.381/դրամ գումարի պարտավորություններ և, ունենալով այդ գումարը վճարելու հնարավորություն, խուսափելով այն վճարելուց, հարկային պարտավորությունները կատարելու փոխարեն այդ դրամական միջոցները օգտագործել է գոյություն չունեցող իր շահաբաժինները վճարելու համար՝ նշված հարկային պարտավորությունները թողնելով ընկերության վրա՝ հետագայում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով այն սնանկ ճանաչվելու ու լուծարվելու նպատակով։ Այսպիսով՝ Լիանա Ղազարյանը «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերությունում կանխամտածված ստեղծել է անվճարունակության հատկանիշներ՝ պետությանը պատճառելով խոշոր չափի՝ 4.616.054 դրամի վնաս»։ Փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության կողմից 27.07.2011թ-ին հարուցվել է քրեական գործ։ Կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքի համար 2012թ. հունիսի 27-ին Լիաննա Թևանի Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով։ Քրեական գործը ՀՀ Գլխավոր դատախազությունից դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 27.09.2012թ.-ին, ըստ որի կայացվել է որոշում` քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։ Դատարանում գործի դատաքննությամբ պարզվել է, որ նախաքննության ընթացքում` 2011 թվականի հոկտեմբերի 12-ին, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ նշանակվել են դատահաշվապահական փորձաքննություն, որը հանձնարարվել են ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ին։ Նշված փորձագիտական հիմնարկի փորձագետների կողմից տրվել են թիվ 11-2913 եզրակացությունը։ Համաձայն փորձագիտական թիվ 11-2913 եզրակացության` «փորձաքննությամբ կատարված վերլուծությունից և հաշվարկներից պարզվել է, որ «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերությունը՝ զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից հնարավորություն է ունեցել 19.04.2012թ. թվականի դրությամբ պետբյուջեի նկատմամբ ունեցած՝ 8.801.381, որից հարկեր 4.616.054 դրամ գումարի հարկային պարտավորություններն ամբողջությամբ մարելու, քանի որ 2008-2009թ. ժամանակահատվածում իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեության ընթացքում ընկերությունն աշխատել է օգուտով։ Բացի այդ, «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրինության կողմից նույնիսկ հարկային պարտավորությունները կատարելու պայմաններում ընկերության տրամադրության տակ կմնար 10.075.200 դրամ գումարով կուտակված շահույթ, որը լիովին բավարար էր ինչպես հարկային պարտավորությունները ժամանակին չկատարելու պատճառով լրացուցիչ հաշվարկված տույժերը վճարելու համար, այնպես էլ 05.10.2011թ կազմված թիվ 1001119 ստուգման ակտով արձանագրաված գումարներւ վճարելու համար, քանի որ ընկերությունն ունեցել է բավարար դրամական միջոցներ նշված հարկային պարտավորությունները կատարելու համար, սակայն այդ դրամական միջոցները օգտագործվել են ոչ թե հարկային պարտավորությունները մարելու համար, այլ վճարվել են նշված ընկերության տնօրեն Լիանա Զազարյանին, գոյություն չունեցող շահաբաժինների գծով, որպես կանխավճարներ»։ 14.02.2013թ.-ին քրեական գործով ամբաստանյալ Լիաննա Ղազարյաի միջնորդությունը` դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն նշանակելու մասին բավարարվել է, որը հանձնարարվել են ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ին։ Նշված փորձագիտական հիմնարկի փորձագետների կողմից տրվել են թիվ 13-0086դ եզրակացությունը։ Համաձայն փորձագիտական թիվ 13-0086դ եզրակացության` «նախաձեռնողի կողմից առաջադրված «Ներկայացված փաստաթղթերը առկա եղել են և հաշվի առնվել են 2011 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սկսված և 2012 թվականի մայիսի 8-ին ավարտված դատահաշվապահական փորձաքննության ժամանակ, թե ոչ» հարցի շրջանակներում կատարված ուսումնասիրության արդյունքներից, ելնելով սույն լրացուցիչ փորձաքննությամբ դիտվում է, որ «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրեն՝ Լիաննա Ղազարյանի կողմից լրացուցիչ տրամադրված փաստաթղթերով հիմնավորվել են սոսկ «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության կողմից, «Յունիքորն Գրուպ» և «Արմենիա Թի-Վի» ՓԲ ընկերությունների հանդեպ ունեցած կրեդիտորական պարտքերի մարումները։ Շարադրվածից և սույն եզրակացության հետազոտական մասում կատարված վերլուծության արդյունքներից ելնելով, սույն լրացուցիչ քննությամբ դիտվում է, որ նշված կրեդիտորական պարտքերի մարումները, զուտ հաշվապահական հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից, ոչ մի ազդեցություն չեն ունենալ, ինչպես «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության ունեցած հարկային պարտավորությունների չափի, այնպես էլ 08.05.2012 թվականի թիվ 11-2913 սկզբնական եզրակացությամբ փորձագետի կողմից կատարված հետևությունների վրա, քանի որ «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերությունը ունեցել է բավարար դրամական միջոցներ իր հարկային պարտավորությունները կատարելու համար և այդ դրամական միջոցները գտնվել են «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրեն Լիաննա Ղազարյանի մոտ, քանի որ 01.01.2010 թվականի դրությամբ և հաշվառման վայրի հարկային տեսչությանը ներկայացված հաշվապահական հաշվեկշռում արտացոլված տվյալնների համաձայն, Լիաննա Ղազարյանը այդ օրվա դրությամբ «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության հանդեպ ունեցել է պարտք, որը կազմել է 21635000 իսկ ընկերության հարկային պարտավորությունները 19.04.2012թ-ի դրությամբ, տույժերով և տուգանքներով հանդերձ կազմել են ընդամենը՝ 8801381 դրամ, այսինքն «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրեն Լիաննա Ղազարյանի կողմից վերցված դրամական միջոցները 12833619 դրամով գերազանցել են ընկերության ունեցած պարտավորությունների չափին»։ 04.02.2013 թվականին կատարված միջնորդությամբ, «էյ էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրեն Լիաննա Ղազարյանի կողմից դատարանին լրացուցիչ տրամադրված փաստաթղթերը` սկզբնական փորձաքննության ժամանակ փորձագետին տրամադրված չեն եղել հետևաբար սկզբնական փորձաքննության ժամանակ դրանք չեն ուսումնասիրվել փորձագետի կողմից, սակայն եթե նույնիսկ այդ փաստաթղթերը տրամադրված էլ լինեին, ապա դրանք ոչ մի ազդեցություն չէին կարող ունենալ 08.05.2012 թվականի թիվ 11-2913 եզրակացությամբ փորձագետի կողմից կատարված հետևությունների վրա»։ Վերը նշված փորձագիտական եզրակացությունների շուրջ պարզաբանումներ ստանալու նպատակով 27.05.2014թ. դատարան է կանչվել և հարցաքննվել ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի տնտեսագիտական և հաշվապահական հաշվառման բաժնի պետ, փորձագետ Վասիլի Առուստամյանը։ Ըստ դատարանում հարցաքննված փորձագետի` նշված կազմակերպության վերաբերյալ անցկացված առաջին փարձաքննության ժամանակ իրենց կողմից ուսումնասիրվել են միայն նշված կազմակերպության հարկային հաշվետվությունները և հարկային գործերը, իսկ երկրորդ փորձաքննության ժամանակ այդ նույն փաստաթղթերին ավելացել է դատարանում քննվող քրական գործը։ Նշված փաստաթղթերի ուսումնասիրության արդյունքում, ըստ առկա փաստաթղթերի՝ փորձագետը հանգել է ճիշտ հետևության և տվել է համապատասխան եզրակացություն։ Փորձագետը հայտնել է, որ ինչ վերաբերվում է պաշտպանական կողմի ներկայացված նոր փաստաթղթերը ուսումնասիրելուն, ապա դրանք անցած երկու փորձաքննությունների հետ համամեմատականներ անցկացնելու իրավասություն չունի, իսկ նման փաստաթղթեր ստուգելու համար անհրաժեշտ է որպեսզի ինքը մանրակրկիտ համեմատի նոր ներկայացված փաստթաղերը նախորդ երզրակացություններում ներկայացված փասատթղթերի հետ, որից հետ նոր միայն կարող է հստակ պատասխանել, թե նոր փաստաթղթերում առկա գումարները հաշվարկված են եղել նախորդ փորձաքննություններում, թե ոչ։ Դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազ Ա.Սեփոյանը միջնորդել է նշանակել լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննություն՝ փորձագետին առաջադրելով մեկ հարց. Դատական քննության ընթացքում ներկայացված նոր ապացույցների հաշվառմամբ, որքան է կազմում նախկին փորձաքննությամբ ուսումնասիրված ժամանակահատվածի վերջում «Էյ-Էյ-Ջի-Թի» ՍՊԸ-ի ակտիվների մնացորդի գումարը և բավարա՞ր էր արդյոք այն` ՀՀ պետական բյուջեի նկատմամբ նշված կազմակերպության պարտավորությունները կատարելու համար։ Ամբաստանյալ Լիաննա Ղազարյանի շահերի պաշտպան առարկել են մեղադրողի կողմից ներկայացված միջնորդության դեմ՝ հայտնելով, որ այն ենթակա է մերժման, քանի որ ապացուցված չէ իր պաշտպանյալի կողմից կանխամտածված սննանկության հատկանիշներ ստեղծելու հանգամանքը, ինչպես նաև ապացուցված չէ իր պաշտպանյալի կողմից հարկային պարտավորություններից խուսափելու հանգամանքը, ուստի գտնում է, որ նման պայմաններում անհիմն է միջնորդությունը բավարարելը։ Դատարանը քննության առնելով ներկայացված միջնորդությունը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, լսելով դատավարության կողմերի կարծիքները և դատարանում հարցաքննված փորձագետին՝ գտնում է, որ այն հիմնավոր է, բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ և 251-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջներից և ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ինչպես հաստատվեց քրեական գործի դատական քննությամբ, քննվող քրեական գործը հարուցվելուց հետո 2011 թվականի հոկտեմբերի 12-ին, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ նշանակվել են դատահաշվապահական փորձաքննություն, որը հանձնարարվել են ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ին։ Նշված փորձագիտական հիմնարկի փորձագետների կողմից տրվել են թիվ 11-2913 եզրակացությունը։ 14.02.2013թ.-ին քրեական գործով ամբաստանյալ Լիաննա Ղազարյաի միջնորդությունը` դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն նշանակելու մասին բավարարվել է, որը հանձնարարվել են ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ին։ Նշված փորձագիտական հիմնարկի փորձագետների կողմից տրվել են թիվ 13-0086դ եզրակացությունը։ /տես`քրեական գործի նյութերը/ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի հարուցումից հետո նշանակված փորձագիտական եզրակացությունների կայացման ժամանակ փորձագետներին է տրամադրվել ընդամենը կազմակերպության հարկային հաշվետվությունները, հարկային գործերը և հաշվառման քարտերը, իսկ երկրորդ փորձաքննության ժամանակ նաև քրեական գործը։ Ասվածից հետևում է, որ փորձաքննություններն անցկացնելիս, փորձագետների տրամադրության տակ չեն եղել քրեական գործի այնպիսի նյութեր, որոնք ձեռք են բերվել հետագայում՝ դատաքննութւան ժամանակ և որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ անցկացվող փորձաքննությունների հետևությունների՝ հետևաբար և գործի ելքի վրա։ Այսպես. դատարանում հարցաքննված փորձագետը նշեց, որ գործով ավելի օբյեկտիվ և վերջնական հաշվարկ կատարելու համար ճիշտ կլիներ, որպեսզի ինքը ուսումնասիրի ամբողջ քրեական գործի նյութերը և քրեական գործի ամբողջական ուսումնասիրությունն իրենց թույլ կտա նաև պատկերացում կազմել, թե արդյոք Լիաննա Ղազարյանի կողմից կատարված վճարումները իրականացվել են հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում և արդյոք իրենք փորձաքննություններն անցկացնելիս ունեցել են այդ փաստաթղթերը։ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով նշանակված և անցկացված փորձաքննությունների եզրակացությունները տրամադրելուց հետո, առնվազն դատարանում, ի հայտ են եկել այնպիսի փաստական հանգամանքներ և տվյալներ, որոնք օբյեկտիվորեն վկայում են փորձաքննության եզրակացություններում առկա հետևությունները փոփոխվելու հնարավորության մասին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն` «Փորձագետի եզրակացությունը բավականաչափ պարզ կամ լրիվ չհամարվելու, ինչպես նաև փորձագետների միջև տարաձայնություններ լինելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել լրացուցիչ կամ կրկնակի փորձաքննություն` պահպանելով մինչդատական վարույթում փորձաքննության կատարման` սույն օրենսգրքով սահմանված կանոնները»։ Նույն օրենսգրքի հոդվածի 251-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Եթե հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը համաձայն չեն փորձագետի եզրակացության հետ` վերջինիս ոչ բավարար չափով պարզ կամ լրիվ լինելու պատճառաբանությամբ, կարող են նշանակել լրացուցիչ փորձաքննություն` դրա կատարումը հանձնարարելով նույն կամ մեկ ուրիշ փորձագետի»։ Վերը շարադրվածից ելնելով՝ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով պետք է նշանակել դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն և այն հանձնարարել ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ին` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով` որոշմամբ առաջադրված հարցը պարզելու և եզրակացություն տալու համար։ Միևնույն ժամանակ, փորձաքննությունն ավելի արդյունավետ և օբյեկտիվ իրականացնելու տեսանկյունից, դատարանը գտնում է,որ դրա անցկացմանը պետք է ներգրավել նաև գործով ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին ու նրա շահերի պաշտպան Հրանտ Գևորգյանին Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ, 251-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 313-րդ և 347-րդ հոդվածներով՝ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Միջնորդությունը բավարարել։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում քննվող ԵԿԴ/0173/01/12 քրեական գործով նշանակել լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարել ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի` փորձագետներին։ Փորձագետների լուծմանն առաջադրել հետևյալ հարցը` Դատական քննության ընթացքում ներկայացված նոր ապացույցների հաշվառմամբ, որքան է կազմում նախկին փորձաքննությամբ ուսումնասիրված ժամանակահատվածի վերջում «Էյ-Էյ-Ջի-Թի» ՍՊԸ-ի ակտիվների մնացորդի գումարը և բավարա՞ր էր արդյոք այն` ՀՀ պետական բյուջեի նկատմամբ նշված կազմակերպության պարտավորությունները կատարելու համար։ Փորձագետին տրամադրել թիվ ԵԿԴ/0173/01/12 քրեական գործը և դատարանին լրացուցիչ ներկայացված հաշվապահական և մյուս փաստաթղթերը։ Փորձաքննությանը մասնակից դարձնել նաև գործով ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին ու նրա շահերի պաշտպան Հրանտ Գևորգյանին։ Փորձագետին նախազգուշացնել ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-07-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 22-07-2014 |
|---|
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 22-07-2014 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Լիաննա |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0173/01/13 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,22,, հուլիսի 2014թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ Քարտուղարությամբ՝ Կ.Կարապետյանի Ժ.Մինասյանի Թ. Խաչատրյանի Մասնակցությամբ` Մեղադրողներ Հ. Սարգսյանի Ա. Սեփոյանի Պաշտպաններ Ա. Հարությունյանի Հ. Գևորգյանի դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լիաննա Թևանի Ղազարյանի ` ծնված 23.04.1986թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, գրանցված է ք.Երևան Ա.Խաչատրյան 26/3 շ., 62 բն., խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի` «Երևան քաղաքի բնակչուհի Լիանա Թևանի Ղազարյանը, հանդիսանալով 2005 թվականին հիմնադրված և ՀՀ ԿԱ ՊԵկ Կենտրոնի հարկային տեսչությունում հաշվառված «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության տնօրեն, Երևան քաղաքի Ալիխանյան 1 հասցեով գտնվող տարածքում գրանցված, 2006-2009թթ. զբաղվել է շահույթ հետապնդող ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, այն է՝ գովազդային ծառայությունների մատուցման վերավաճառքով, որի վերաբերյալ պարբերաբար հարկային տեսչությանն է ներկայացրել օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, որոնց հետևանքով առաջացել են հարկային պարտավորություններ։ Սակայն, անձնական շահերից ելնելով՝ պարտատիրոջ՝ պետության հանդեպ առաջացրած հարկային պարտավորությունները չկատարելու միջոցով շահույթ ստանալու նպատակով, այն է՝ տվյալ ժամանակահատվածում ծավալած տնտեսական գործունեության արդյունքների վերաբերյալ ՊԵԿ Կենտրոնի հարկային տեսչություն ներկայացված հաշվետու ժամանակահատվածի վերաբերյալ հաշվարկներով ու հաշվետվություններով պետ բյուջեի նկատմամբ առաջացրել է 4.616.054 /տույժ և տուգանքներով հանդերձ՝ 8.801.381/ դրամ գումարի պարտավորություններ և, ունենալով այդ գումարը վճարելու հնարավորություն, խուսափելով այն վճարելուց, հարկային պարտավորությունները կատարելու փոխարեն այդ դրամական միջոցները օգտագործել է գոյություն չունեցող իր շահաբաժինները վճարելու համար՝ նշված հարկային պարտավորությունները թողնելով ընկերության վրա՝ հետագայում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով այն սնանկ ճանաչվելու ու լուծարվելու նպատակով։ Այսպիսով՝ Լիանա Ղազարյանը «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերությունում կանխամտածված ստեղծել է անվճարունակության հատկանիշներ՝ պետությանը պատճառելով խոշոր չափի՝ 4.616.054 դրամի վնաս»։ Փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության կողմից 27.07.2011թ-ին հարուցվել է քրեական գործ։ Կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքի համար 2012թ. հունիսի 27-ին Լիաննա Թևանի Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով։ Քրեական գործը ՀՀ Գլխավոր դատախազությունից դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 27.09.2012թ.-ին, ըստ որի կայացվել է որոշում` քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։ 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանում հետազոտվել և ուսումնասիրվել է նորքոհիշյալ ապացույցները` հարցաքննվել են ամբաստանյալ Լիանա Թևանի Ղազարյանը, վկա Զոհրակ Վարդանյանը, փորձագետ Վասիլի Առուստամյանը։ Հրապարակվել են դատահաշվապահական փորձաքննության թվով երեք եզրակացություները, «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊ ընկերության հաշվապահական և հարկային փաստաթղթերը։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Քրեական գործի դատական քննության փուլում, 22.07.2014թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ գործով մեղադրող Ա.Սեփոյանը, իրականացնելով իր դատավարական լիազորությունները` հայտարարել է Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքից հրաժարվելու մասին՝ վերջինիս արաքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հարաժարվելու պարագայում մեղադրողը միջնորդել է Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ հարոցված քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել։ Ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի շահերի պաշտպան Հրանտ Գևորգյանը համամիտ լինելով մեղադրողի միջնորդությանը, դատարանին խնդրել է կայացնել արդարացման դատավճիռ և կարճել քրեական գործի վարույթը։ Ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանը միացել է իր պտպանի դիրքորոշմանը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն` «Հայաստանի Հանրապետության տարածքում քրեական գործերով վարույթի կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, սույն օրենսգրքով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքով և դրանց համապատասխան ընդունված այլ օրենքներով»։ Այլ օրենքներում պարունակվող քրեական դատավարության իրավունքի նորմերը պետք է համապատասխանեն սույն օրենսգրքին։ Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` «քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարույթի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածը սահմանում է. «Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ։ 2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` «Քրեական գործը դատարանի կողմից քննելիս մեղադրողը լիազորված է` …հրաժարվել մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց»։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի` «քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե … 2/ արարքի մեջ հանցակազմ չկա…/։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի` «4/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին։ Ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին մեղադրողի հայտարարությունը դատարանի համար քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք է»։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` «արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ»։ Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` «դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ»։ Համաձայն նույն հոդվածի 4-րդ մասի պահանջների` «դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ»։ Տվյալ դեպքում, դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի պահանջների համաձայն իրավասու է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումն իրականացնելուց հրաժարվելու մասին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված բոլոր տասներեք հանգամանքների առկայության դեպքում։ Սրա հետ մեկտեղ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ոչ բոլոր դեպքերում է, որ մասնակցող դատախազի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում գործի քննությունն ավարտվում է։ Այդպիսի սահմանափակումներ որոշ վերապահումներով նախատեսված են ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասով, այնպես էլ 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որի պայմաններում դատաքննությունը շարունակվում է, մինչդեռ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների համաձայն` նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3 կետերով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում, տվյալ դատական նիստում դատարանը պարտավոր է կայացնել արդարացման դատավճիռ։ Այս առումով, դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է «դատական նիստում» արտահայտությունը, և այն չի կապել դատաքննության որևէ փուլի հետ պայմանավորված որևէ արգելքի հետ, հետևաբար գործի քննության ցանկացած փուլում, տվյալ դատական նիստում մասնակցող դատախազի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքերում դատարանն իրավասու է կայացնել արդարացման դատական ակտ։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում սահմանված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքնների` • Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի օրինական ուժ ստացած դատավճռով։ • Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությանը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։ • Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյաին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։ • Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ • Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել քրեական դատավարական օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ • Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր։ Այսպիսով՝ օրենսգիրքն ամբողջացրել, հստակեցրել ամրապնդել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի դրույթները, ապահովելով այդ սկզբունքի իրականացման օրենսդրական երաշխիքները։ Այսպես, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 11-րդ հոդվածի համաձայն՝ «քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի համարվելու անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ ըստ օրենքի, հրապարակային դատաքննությամբ...։ Նմանատիպ նորմ նախատեսված է նաև «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների» մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի (կոնվենցիայի) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան»։ ՀՀ Սահմանադրության 41-րդ հոդվածի համաձայն՝ «հանցագործության մեջ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով դատարանի օրինական ուժի մեջ ստացած դւստավճռով»։ Ասվածից հետևում է, որ անձին՝ ինչպես մեղավոր ճանաչելու, այնպես էլ նրան անմեղ հռչակելու վերաբերյալ դատական ակտերը պետք է լինեն ոչ թե որոշման, այլ ավելի լայն իրավազորություններ սահմանող՝ դատավճռի, տեսքով, որի պայմաններում միայն կարող է ճանաչվել և հռչակվել անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված որևէ հանցավոր արարքում։ Այսպես՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի` «1. Արդարացված է այն անձը, որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել կամ քրեական գործով վարույթը կարճվել է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված որևէ հիմքով, կամ որի նկատմամբ կայացվել է արդարացման դատավճիռ։ 2. Արդարացվածն իրավունք ունի բողոքարկել իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը կամ արդարացման դատավճիռը։ 3. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև պահանջել իրեն անօրինական ձերբակալման, կալանավորման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու և դատապարտման հետևանքով պատճառված վնասի գույքային հատուցում ամբողջ ծավալով` հաշվի առնելով իրական հնարավոր բաց թողնված օգուտները։ 4. Արդարացվածը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ` 1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստները, այլ եկամուտներ, որոնցից նա զրկվել է. 2) գույքի բռնագրավմամբ` այն պետության եկամուտ դարձնելու, քննություն իրականացնող մարմինների կողմից առգրավվելու, գույքի վրա կալանք դնելու հետևանքով պատճառված վնասը. 3) վճարված դատական ծախսերը. 4) փաստաբանին վճարված գումարները. 5) դատավճիռն ի կատար ածելիս վճարված կամ առգրավված տուգանքը։ 5. Գումարները, որոնք ծախսվել են անձին անազատության մեջ պահելու համար, դատական ծախսերը, ինչպես նաև անազատության մեջ պարտադիր աշխատանքներ կատարելու համար այդ անձի աշխատավարձը չեն կարող հանվել այն գումարից, որը ենթակա է վճարման քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի սխալի հետևանքով պատճառված վնասը հատուցելու համար։ 6. Այն դեպքում, երբ քրեական գործի վարույթը կարճվել է, քրեական հետապնդումը դադարեցվել է կամ արդարացման դատավճիռ է կայացվել հանցակազմի բացակայության հիմքով, սույն հոդվածով նախատեսված վնասի հատուցումը կատարվում է միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով` քաղաքացիական հայցի լուծումից հետո։ 7. Այն դեպքում, երբ արդարացման դատավճիռը կամ քրեական գործը կարճելու կամ հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, որի հիման վրա կատարվել է վնասի հատուցում, վերացվել է և համապատասխան անձի նկատմամբ նույն գործով կայացվել է մեղադրական դատավճիռ, գումարները, որոնք վճարվել են որպես վնասի հատուցում, կարող է առգրավել դատարանը, որոշման կատարման շրջադարձման կարգով։ 8. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև` 1) վերականգնվել նախկին աշխատանքում (նախկին պաշտոնում), իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ համարժեք աշխատանք (պաշտոն) կամ նախկին աշխատանքը (պաշտոնը) կորցնելու հետևանքով պատճառված վնասի դրամական փոխհատուցում. 2) ազատազրկման, կալանքի կամ ազատության սահմանափակման ձևով պատիժը կրել, ինչպես նաև կարգապահական գումարտակում պահվելու ժամանակը բոլոր տեսակի աշխատանքային ստաժների մեջ հաշվակցել. 3) հետ ստանալ նախկինում զբաղեցրած բնակելի տարածքը, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ բնակմակերեսով և գտնվելու վայրով համարժեք բնակելի տարածք. 4) զինվորական և այլ կոչումների վերականգնման` հաշվի առնելով երկարամյա ծառայությունը։ 9. Արդարացվածի պահանջով` 1) դատարանը կամ քննություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են այդ մասին երկշաբաթյա ժամկետում հայտնել անձի նախկին և ներկա աշխատանքի, ուսման, բնակության վայր. 2) լրատվության միջոցը, որը հրապարակել է քրեական գործի վարույթով կասկածյալին կամ մեղադրյալին նշանակվող տեղեկություններ, պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում հայտնել գործով կայացված վերջնական որոշման մասին։ 10. Քրեական հետապնդման մարմինը պարտավոր է գրավոր ներողություն հայցել արդարացվածից։ 11. Արդարացվածի մահվան կամ անգործունակության դեպքում պահանջի իրավունքը սույն հոդվածի չորրորդ, հինգերորդ և իններորդ մասերով անցնում է նրա մոտակա հերթի ժառանգներին»։ Վերը շարադրվածից ելնելով, դատարանը փաստում է, որ արդարացման դատավճռով ոչ միայն ճանաչվում և հռչակվում է անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված հանորեն վտանգավոր արարքի կատարման մեջ, այլ հասարակության, անկախ դիտորդի, ինչպես նաև հենց իր՝ մեղադրվողի, մոտ ստեղծում է արդարացման ու արդարացիության ընկալում, մինչդեռ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործը կարճելու մասին որոշումը չի կարող առաջացնել՝ նախ այնպիսի լայն իրավազությություններ, ինչպես արդարացման դատավճիռը, ապա նաև ստեղծել այնպիսի տպավորություն, որ իրականում տեղի է ունեցել արդարադատություն, մինչդեռ, դատարանն արձանագրում է, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի, այլ այն պետք է իրականացվի ու լինի տեսանելի և ընկալելի։ Այսպիսով, դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրության, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի վերը շարադրված նորմերը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով՝ գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի հատկանիշներով մեղադրվող ամբաստանյալ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` մեղադրողի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հանցակազմի բացակայության հիմքով հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։ Այս պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացվի, իսկ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության քննիչ Ն.Եղիկյանի 27.06.2012.թ-ի որոշմամբ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի թիվ 62-րդ բնակարանը պետք է ազատվի կալանքից։ Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊԸ հարկային գործում առկա փաստաթղթերի պատճենները, պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։ 4. Եզրափակիչ մաս. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 35, 54, 66, 357-360, 364, 366, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Լիաննա Թևանի Ղազարյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունը հանցանքի կատարման մեջ ։ Լիաննա Թևանի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը։ Կալանքից ազատել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության քննիչ Ն.Եղիկյանի՝ 27.06.2012.թ-ի որոշմամբ Լիաննա Թևանի Ղազարյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի թիվ 62-րդ բնակարանը։ Քրեական գործում առկա` այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված` «Էյ Էլ Ջի Թի» ՍՊԸ հարկային գործում առկա փաստաթղթերի պատճենները՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-07-2014 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 27-08-2014 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 27-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-283, 2-126, 3-140, 4-129, 5-54 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 27-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-283, 2-126, 3-140, 4-129, 5-54 |