Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

10 հոկտեմբերի 2012թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0161/01/12

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Է. Մկրտչյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ Ա. Գալստյանի,

պաշտպան Ս. Հարությունյանի,

տուժող Գ. Գասպարյանի,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանի`
ծնված 1986թ. նոյեմբերի 07-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, չի աշխատում, նախկինում չդատված, կալանքի տակ չէ, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Սարի թաղի 4-րդ շարքի թիվ 24 տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13144012 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2012թ. հուլիսի 31-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Գ. Խաչատրյանի կողմից Գ. Գասպարյանի 4.000.000 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակելու դեպքի առթիվ։
Ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ավտոմեքենա, այնուհետև գեղեցկության սրահ գնելու պատրվակով, միասնական դիտավորությամբ միավորված, շարունակաբար 2010թ. օգոստոս ամսից մինչև 2012թ. հուլիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում չարաշահելով Գոհար Նորիկի Գասպարյանի վստահությունը, վերջինիցս ստացել և խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափի 4000000 ՀՀ դրամ գումարը։»։
2012թ. սեպտեմբերի 04-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։


Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Տուժող Գոհար Գասպարյանը միջնորդության դեմ չառարկեց և դատարանին հայտնեց, որ իրեն պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ հատուցվել է և ամբաստանյալի նկատմամբ պահանջ չունի։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվեց, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Խաչատրյանը նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը և հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով` առանց գույքի բռնագրավման։
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Գուրգեն Խաչատրյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և այն հանգամանքները, որ Գուրգեն Խաչատրյանը նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, պատիժ նշանակելու պահին խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է, հաշվի առնելով նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Խաչատրյանի կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Գուրգեն Ռուբենի Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 5 /հինգ/ տարի ժամկետով։ Գուրգեն Խաչատրյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ