Գործ թիվ ԵԿԴ/0141/01/12





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ` Հայկ Էյրամջյանի,



2012թ. սեպտեմբերի 13-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Հ ա ր ո ւ թ յ ո ւ ն Ռ ա զ մ ի կ ի Հ ո վ հ ա ն ն ի ս յ ա ն ի `
( ծնված 1984թ. հուլիսի 30-ին, Գյումրի քաղաքում, ազգութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար նախկինում չորս անգամ դատա¬պարտված, դատվածությունը չմարված, չի աշխատել, հաշվառված է Երևանի Լիսինյան փողոցի թիվ 56 տանը, սույն քրեական գործով կալանքի տակ է 2012թ. հունիսի 4-ից )


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13127612 քրեական գործը հարուցվել է 2012թ. հունիսի 4-ին ՀՀ քրեա¬¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի հատկանիշներով ՀՀ ոստի¬կա¬նության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժ¬նում` անհայտ անձի կողմից տուժող Միքայել Բաղրամյանի նկուղ ապօրինի մուտք գործելու և խոշոր չափերի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ։
2012թ. հունիսի 4-ին վերոնշյալ գողությունը կատարելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել և նույն օրը ձերբակալվել է Հարություն Հովհաննիսյանը։
2012թ. հունիսի 6-ին Հարություն Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։
2012թ. հունիսի 6-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Հարություն Հովհաննիս¬յանի նկատմամբ որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել կալանավարում։
2012թ. հուլիսի 18-ին Հարություն Հովհաննիսյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով (պայմանավորված դատաապրան¬քագի¬տական փորձաքննության 2012թ. հունիսի 29-ի թիվ 328 եզրակա¬ցութ¬յան հիման վրա գողոնի ար¬ժեքի նվազեցմամբ)։
2012թ. հուլիսի 27-ին քրեական գործը Հարություն Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հաստատ¬ված մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չա¬կան շրջանների ընդհա¬նուր իրավա¬սության դատարան և 2012թ. հուլիսի 31-ին ընդունվել վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ Հարություն Հովհաննիսյանը գողություն կատարելու դիտավորությամբ 2012թ. հունիսի 4-ին` ժամը 06-ի սահմաններում, մետաղյա ձողի գործադրմամբ կոտրել է Երևանի Զաքյան փողոցի 6-րդ շենքի 3-րդ մուտք նկուղային տարածքի դռան, ապա` տուժող Միքայել Բաղրամյանին պատկանող նկուղի դռան կողպեքները, ապօրինաբար մուտք է գործել վերջինիս պատկանող պահեստարան` նկուղ, որտեղից, հանցավոր դիտավորությունն ավարտելով, գաղտնի հափշտակել է Մ.Բաղրամյանին պատկանող խոշոր չափի` 559.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ համակարգչային պրոցեսորն ու «Վյու Սոնիք» ապրանքանիշի մոնիտորը, «Քենոն» ապրանքանիշի պատ¬ճենահանող և «Սամսունգ» ապրանքանիշի տպիչ սարքերը, 1.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար, ինչպես նաև երկու նկարներ։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքի կատարման համար ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն, նրան առաջադրված հարցերին պատասխանելիս` ընդունեց, որ մետաղյա ձողի գործադրմամբ կոտրել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի անվան այգուն հարակից շենքի նկուղի դռան կողպեքը, մուտք գործելով ներս` նույն ձողով բացել է նաև Միքայել Բաղրամյանին պատկանող նկուղի դռան կողպեքը, որտեղից գողացել է համակարգչի պրոցեսոր և մոնիտոր, պատճենահանող և տպիչ սարքեր, սեղանին գտնվող 1.000 ՀՀ դրամ գումար։ Գողացածը փաթեթավորել է կախված երկու վարագույրանման նկարների մեջ և նկուղից հեռացել։ Նշեց, որ հասնելով Մաշտոց և Ամիրյան փողոցների խաչմերուկ` վարագույրները նետել է Եզնիկ Կողբացի փողոցի 2ա և Ամիրյան 13 շենքերի մոտ գտնվող աղբանոցում, որից հետո մոտակայքում գործող «ՎԱՍ» սուպերմարկետից հափշտակած 1.000 ՀՀ դրամով գնել է 2 տոպրակներ, գողացված իրերը տեղավորել է դրանց մեջ և գնացել Էրեբունի թաղամասում բնակվող ընկերոջ` Աշոտ Գրիգորյանի բնակարան։ Մի քանի ժամ անց Աշոտ Գրիգորյանի բնակարան են եկել ոստիկանության աշխատակիցներ և գողացված իրերով հանդերձ` իրեն բերման են ենթարկել ոստիկա¬նութ¬յան Արաբկիրի բաժին, որտեղ խոստովանել է կատարած հանցանքը և ներկայացրել հափշտակած համակարգչի պրոցե¬սորն ու մոնիտորը, պատճանահանող և տպիչ սարքերը։
Դատարանում առանց հիմնավոր փաստարկման վիճարկեց նկարների արժեքի մասով նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը (թեև նման վիճար¬կումներ մինչդատական վարույթում երբևէ չէր կատարել)` պատճառաբանելով, որ նկար¬ները չէին կարող արժենալ 380.000 ՀՀ դրամ, քանի որ այդքան արժեքավոր նկարները չէի կարող գտնվել նկուղի` ընդհանուր օգտագործելի և բոլորին հասանալի հատվածում։ Ընդունելով, որ դրանց արժեքը հաստատվել է բացառապես տուժող Միքայել Բաղ¬րամյանի ցուցմունքով, ով Դատարան ներկայացրած դիմումով հրաժարվել էր նկարների կապակցությամբ նյութաիրավական որևէ պահանջ ներկայացնելու իրավունքից` այնուա¬մենայ¬նիվ, կարծիք հայտնեց, թե իբր նկարների արժեքի ուռճացման հարցում տուժողին «կողմնորոշել» է վարույթն իրակա¬նացնող մարմինը։
Ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանի պնդումները` նկարների արժեքի ուռճաց¬ման կապակցությամբ, անհիմն են, հետապնդում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված քրեական պատաս¬խանատվությունից իրեն զերծ պահելու նպատակ, հերքված են, իսկ նրան առաջադրված մեղադրանքն հաս¬տատված է դատաքննության ընթաց¬քում պատշաճ իրա¬վա¬կան ըն¬թա¬ցակարգերի շրջա¬նակ¬նե¬րում հետա¬զոտ¬ված և գնահատ¬ված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով.
Ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ 2012թ. հունիսի 5-ին կատարված քննչա¬կան փորձարարության արձանագրությամբ, համաձայն որի` վեր¬ջինս մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զաքյան փողոցի 6-րդ շենքի 3-րդ մուտքի նկու¬ղը և հանգամանորեն նկարագրել 2012թ. հունիսի 4-ին` ժամը 06։00-ի սահմաններում կա¬տարած գողության մանրամասները։
Տուժող Միքայել Բաղրամյանի` Դատարանում հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքներով. Վերջինս հայտնել էր, որ 2012թ. հունիսի 4-ին` ժամը 11։30-ի սահման¬ներում, իջնելով Երևանի Զաքյան փողոցի 6 շենքում գտնվող իր նկուղ` նկատել է, որ նկուղի դռների կողպեքները կոտրված են, բացակայում են իր համակարգչի պրոցեսորն ու մոնիտորը, պատճենահանող և տպիչ սարքերը, 1.000 ՀՀ դրամ գումարը, 380.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ երկու նկարները։ Հասկանալով, որ գողութ¬յուն է կատարվել` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում այդ մասին հաղորդում է տվել։ Դատարանում ևս քաղաքացիական հայց չներկայացրեց` Դատարանին հասցեագրած դիմումով խնդրե¬լով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել մեղմ պատիժ։
Վկա Աշոտ Գրիգորյանի Դատարանում հրապարակված և հետազոտված ցուցմուն¬քով. Վերջինս հայտնել էր, որ 2012թ. հունիսի 4-ին` ժամը 07։30-ի սահմաններում, իր բնակարան է այցելել Հարություն Հովհաննիսյանը` իր հետ բերելով տոպրակների մեջ տեղավորած համակարգչային սարքեր` հայտարարելով, թե իբր դրանք իր բարեկամի իրերն են։ Մի քանի ժամ անց իրենց բնակարան են եկել ոստիկանության աշխատակից¬ներ, Հ.Հովհան¬նիսյանին, վերոնշյալ համակարգչային տեխնիկայով հանդերձ, բերման ենթարկել ոստիկանություն։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Միքայել Բաղրամյանին ի պահ հանձն¬ված համակարգչային պրոցեսորի, «Վյու Սոնիք» ապրանքանիշի մոնիտորի, «Քենոն» ապ¬րանքանիշի պատ¬ճենահանող և «Սամսունգ» ապրանքանիշի տպիչ սարքերի, ինչպես նաև հանցագործության գործիք հանդիսացած մետաղյա ձողի և հանցագործության նյու¬թական հետքեր կրող երկու կողպեքների առկայությամբ։
Առարկաները ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ 2012թ. հունիսի 5-ին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի` Միքայել Բաղրամյանը ճանաչել է մե¬ղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի կողմից ոստիկաններին ներկայացված համակարգչային պրոցեսորն ու մոնի¬տորը, պատճանահանող և տպիչ սարքերը` հայտարարելով, որ դրանք իր նկուղից գողացված իրերն են։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2012թ. հունիսի 29-ի թիվ 328 եզրա¬կա¬¬ցությամբ, համաձայն որի` փորձաքննությանը ներկայացված համակարգչային պրոցեսորի, «Վյու Սոնիք» ապրանքանիշի մոնիտորի, «Քենոն» ապրանքանիշի պատ¬ճենահանող և «Սամսունգ» ապրանքանիշի տպիչ սարքերի միջին շուկայական ար¬ժեքն հան¬ցանքը կատարելու օրվա` 2012թ. հունիսի 4-ի դրությամբ կազմում է 179.000 ՀՀ դրամ։
Դատահետքաբանական փորձաքննության 2012թ. հուլիսի 4-ի թիվ 1069 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի` փորձաքննությանը ներկայացված կախովի կողպեքի իրանի, աղեղնակի և վերջինիս վրա հագցված մետաղյա հարթակների վրա առկա հետքերը և վնաս¬վածքները կարող էին առաջանալ պինդ մետաղյա առարկաների, այդ թվում` փորձաքննությանը ներկայացված մետաղյա ձողի ներգործության հետևանքով, ինչի արդյունքում կողպեքը դռան վրա պահող մետաղյա հարթակները պոկվել են իրենց տեղակայման հատվածից, և դուռը բացվել է։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` անմիջապես հանցանքի կատարման օրը` ժամեր անց, գողություն կատարելու կասկածանքով Հա¬րություն Հովհաննիսյանին ՀՀ ոստիկա¬նության Արաբկիրի բաժին բերման ենթար¬կելու և անձնական խուզարկության ենթարկելու, ինչպես նաև Հ.Հովհաննիսյանի կողմից գողոնը ոստիկաններին ներկայացնելու վերաբերյալ 2012թ.հունիսի 4-ին կազմված արձա¬նագրութ¬¬յունների առկայությամբ։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիս¬յանը ուրիշի գույքին գաղտնի տիրանալու դիտավորությամբ ապօրինի մուտք է գործել Երևանի Զաքյան փողոցի 6-րդ շենքի 3-րդ մուտքի նկուղ` պահեստարան, որտեղից կատարել է տուժող Միքայել Բաղրամյանին պատկանող խոշոր չափի` 559.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ գույքի գաղտնի հափշտակություն, այսինքն` հանցավոր արարք« որն համապատաս¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վերջինս քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդվածի համա¬պատասխան մասով և կետերով։
Ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬ցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցո¬ղութ¬յամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանի պատասխա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանք, ինչպես նաև անձը բնու¬թագրող տվյալ, Դատարանը հաշվի է ա¬նում այն, որ ամբաստանյալը երիտասարդ է, դեռևս նա¬խաքննության ընթացքում անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է կատարած հանցավոր արարքի հա¬մար, իրեն մե¬ղավոր է ճանաչել (որպիսի դիրքորոշումը մասնակիորեն պահպանեց նաև դա¬տական քննության ընթացքում` վիճարկելով միայն գողացած նկարների արժեքը)։
Վերոնշյալ հանգա¬մանքներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Հ.Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատում հանցանքը կատարելու առանձապես վտանգավոր ռեցիդիվը` հաշվի առնե¬լով նախկինում (չափահաս տարիքում) կատարած հանցանքների կապակցությամբ չմարված և չվերացված դատվա¬ծության առկայութ¬յունը.
Այսպես, ամբաստանյալ Հ.Հովհաննիսյանը դատապարտվել է`
1. 2002թ. սեպտեմբերի 9-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով 1961թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 92-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 96-րդ հովածի 1-ին մասով և նույն օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի կիրառմամբ` նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշա¬նակվել ազատազրկում 3 տարի ժամկետով։ Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի դա¬տարանի 2003թ. փետրվարի 7-ի որոշմամբ դատապարտյալ Հ.Հովհաննիսյանն ազատվել է 2 (երկու) տարի 2 (երկու) ամիս 16 (տասնվեց) օր պատժի կրումից։
2. 2004թ. փետրվարի 20-ին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանին դատապարտել է ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով։
3. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանը 2005թ. փետրվարի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հարություն Հով¬հան¬նիսյանին դատապարտել է ազատազրկման 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույ¬քի բռնագրավման։
4. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանը 2005թ. նոյեմբերի 25-ին Հարություն Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել է ազատազրկման 5 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդ¬վածի 6-րդ մասի կիրառմամբ այդ պատժին մասնակիորեն գումարելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2005թ. փետրվարի 10-ի դատավճռով նշանակված պատիժը` վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 7 (յոթ) տարի ժամ¬կետով։ Նույն Դատարանը 2011թ. հունիսի 20-ի որոշմամբ Հարություն Հովհաննիսյանի արարքն համապատասխանեցրել է «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփո¬խութ¬յուններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2011թ. մայիսի 23-ին ընդունված ՀՀ օրեն¬քին` նրան մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, իսկ դատավճռով նշա¬նակված պատիժը թողնելով անփոփոխ։ Հ.Հովհաննիսյանը պատժից ազատվել է 2011թ. օգոստոսի 31-ին` այն ամբողջությամբ կրելով։
Այսպիսով, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` ամբաս¬տան¬յալ Հարություն Հովհաննիսյանը նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցա¬գործությունների համար ազատազրկման է դատապարտվել 4 անգամ, որոնցից միայն մեկն է իր բնույթով և հանրության համար վտանգավորության աստիճանով ոչ մեծ ծան¬րության (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։
Ամբաստանյալ Հ.Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրաց¬նող այլ հանգա¬մանքներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու կարգի և նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրության, պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցերին` Դատա¬րանը փաս¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցա¬կազմի պատժամասը նախատեսում է այլընտրանքային պատժատե¬սակներ` տուգանք կամ ազատազրկում` որոշակի ժամկետով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է ամբաս¬տան¬յա¬լի նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժի տեսակի ընտ¬րության, իսկ ազա¬տազրկման ձևով պատժի դատապարտելու դեպքում` պատժաչափի, պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու հարցերը։
Ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանի նկատմամբ 2005թ. նոյեմբերի 25-ին կայացված (վերջին) դատավճռի, նրա դատվա¬ծության վերաբերյալ տեղեկանքների, թիվ 024589 տեղեկանքի (ազատականի) հետազոտության, համադրման և համալիր վերլու¬ծութ¬յան արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ վերջինս նախկինում դիտավորյալ հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ներ կատարելու համար չորս անգամ դատա¬պարտվել է ազա¬տազրկման, ընդ որում` ըստ բնույթի և վտանգավորության աստիճանի` ծանր հանցա¬գոր¬ծության հա¬մար` մեկ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կե¬տեր), միջին ծանրության հանցագործությունների համար` երկու (1961թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 2-րդ մաս և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 3-րդ կետ), ոչ մեծ ծանրության հանցանքի համար` մեկ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մաս) անգամ։ Թվարկված հանցագործություններից յուրա¬քանչյուրի համար դատ¬վածությունը հաջորդող հանցանքը, այդ թվում` սույն գործով նրան մեղսագրվող հանցավոր արարքը կատարելու պահին մարված կամ հանված չի եղել, հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի ուժով` ամ¬բաս¬տանյալ Հ.Հովհաննիսյանի արարքում առկա է առանձնապես վտանգավոր ռեցի¬դիվ։
Հաշվի առնելով դիտավորյալ հանցագոր¬ծութ¬յունների համար դատ¬վա¬ծության առ¬կա¬յության փաստը և քննարկելով հանցագոր¬ծություն¬ների ռեցիդիվը որպես պատիժ նշա¬նակելու հատուկ կարգ սույն գործով ամբաս¬տանյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատ¬մամբ կի¬րա¬ռելու հարցը` Դատարանը հանգեց հետևյալ հետևության.
2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատա¬րելով` օրենսդիրը սահմանեց հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշա¬նա¬¬կե¬լու հա¬տուկ կարգ, թեև մինչ այդ ռեցիդիվը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով սահ¬ման¬ված բացա¬¬ռապես պատասխանատվությունը և պատիժը խստացնող հանգա¬մանք էր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանմամբ` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատ¬վա¬ծություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար։ Նույն հոդ¬¬վածի 3-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվը առանձ¬¬նապես վտանգավոր է, դիտավորությամբ այնպիսի հանցանք կատարելու դեպքում, որի համար նա դատապարտվում է ազատազրկման, եթե անձը նախկինում երեք անգամից ոչ պակաս ցանկացած հաջորդականությամբ ազատազրկման է դատա¬պարտ¬վել միջին ծան¬րության դիտավորյալ հանցագործության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հան¬ցագործության համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից կամ պատիժը կրելուց ազատ¬վելու պահից։
Սույն գործով իրեն մեղսագրվող արարքն ամբաստանյալ Հ.Հովհաննիսյանը կա¬տարել է 2012թ. հունիսի 4-ին, այսինքն` 2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատա¬րելուց հետո, հետևաբար` նրա նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի 67.1 հոդվածով սահմանված կանոններով, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի պահանջից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` հանցագործությունների ռե¬ցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշա¬նակելիս անհրա¬ժեշտ է հաշվի առնել կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույ¬¬թը և ծան¬րության աստիճանը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցա¬գործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության առանձնապես վտան¬գավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապա¬տաս¬խան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երեք քառորդից։
Վերոնշյալ վերլուծությունների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում հանցագործությանների առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվը Դատարանը պետք է հաշվի առնի ոչ միայն որպես ամբաստանյալ Հ.Հովհաննիսյանի պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանք, այլև վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հա¬տուկ կարգի կիրա¬ռումն հիմնավորող փաստարկ։
Այսպիսով, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Հ.Հովհաննիսյանի կատարած հանցա¬վոր արարքում առկա է հանցագործությունների առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվ` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոն¬նե¬րով նրա նկատմամբ այլընտրանքային պատժատեսակներից կարող է նշանակվել պա¬տիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, որը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված առավելագույն պատժի երեք քա¬ռորդից` 3 տարի ինը ամիս ժամկետով ազատազրկումից։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող տվյալները, հանցագոր¬ծությունների առանձնապես վտանգավոր ռեցիդի¬վի առկա¬յութ¬յունը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, պատժի կրումից ազատվելու, սակայն հան¬ցավոր գործունեությունը շարունակելու փաստը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կարգով պատիժ նշանակելու հանգա¬մանքը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայ¬մանա¬կանորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տանյալ Հ.Հովհան¬նջս¬յանն իր նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պետք է կրի, այն արդա¬րացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կա¬տա¬րումը կան¬խելու համար։ դատարանը ամբաստանյալ Հ.Հովհաննիսյանի պատաս¬խա¬¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն հաշվի է առնում վերջինիս նկատ¬մամբ պատժաչափ նշանակելիս (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի վերապա¬հումով)։
Ամբաստանյալ Հարություն Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցը քննարկելիս` Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաս¬տանյալին ռեալ ազա¬տազրկման դատապարտելու փաստը, ինչպես նաև ելնելով դատավճռի կատարումն ապա¬հովելու անհրաժեշտությունից, գտնում է, որ ամբաս¬տանյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Միաժամանակ անդրա¬դառնալով ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազատության մեջ պահվելու ժամկետն նշանակվող պատ¬ժին հաշվակցելու հարցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հովհան¬նիսյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2012թ. հունիսի 4-ից, որի դեպքում նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2012թ. հունիսի 4-ից մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի հա¬մա¬ձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապա¬¬ցույց¬ների տնօրինման, դատական ծախսերի, գույ¬քի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։
Վերը նշվա¬ծի կապակցությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հ.Հովհաննիսյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործով քաղա¬քացիա¬կան հայց չի ներկայաց¬վել` հանցագործությամբ հափշտակված գույքի մի մասը տուժողին վերադարձված լինելու հիմքով։ Անդրադառնալով դատական ծախսերի խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ թեև սույն գործով մինչդատական վարույթի ընթաց¬քում պետական բյուջեի միջոցների հաշվին նշանակվել և կատարվել են ապրանքա¬գի¬տա¬կան և հետ¬քա¬բանական փոր¬ձաքննութ¬յուններ, սակայն քրեա¬կան գործի նյութերում բացակայում են այդ և այլ դատական ծախսերը, այդ թվում` դրանց չափն հիմնավորող ապացույցները։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Միքայել Բաղրամյանին ի պահ հանձնված գույքը` համակարգչային պրոցեսորը և «Վյու Սոնիք» ապրանքանիշի մոնի¬տորը, «Քենոն» ապրանքանիշի պատ¬ճենահանող և «Սամսունգ» ապրանքանիշի տպիչ սարքերն անհրաժեշտ է թողնել տուժողի տնօրինութ¬յանը` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատարանում պահվող` հանցա¬գոր¬ծության նյութական հետքեր պա¬րու¬նակող երկու կողպեք¬ներն անհրաժեշտ է հանձնել տուժող Միքայել Բաղրամյանին, իսկ հանցա¬գոր¬ծության գործիք մետաղյա ձողը ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ամբաս¬տան¬յալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող և ծանրացնող հան¬գամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360, 364-365, 369-375 հոդված¬ներով, Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Հարություն Ռազմիկի Հովհաննիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի` 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցա¬գոր¬ծության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 4 (չորս) տարի ժամ¬կետով։
Հարություն Հովհաննիսյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2012թ. հունիսի 4-ից, նրա նկատ¬¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ մինչև դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Միքայել Բաղրամյանին ի պահ հանձնված գույքը` համակարգչի պրոցեսորը, «Վյու Սոնիք» ապրանքանիշի մոնիտորը, «Քենոն» ապրանքանիշի պատ¬ճենահանող և «Սամսունգ» ապրանքանիշի տպիչ սարքերը թողնել տուժողի տնօրինութ¬յանը` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատարանում պահվող` հանցա¬գոր¬ծության հետքեր պարունակող երկու կողպեք¬ներն հանձնել տուժող Միքայել Բաղրամյանին, իսկ հանցագործության գործիք մետաղյա ձողը ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ