Գործ թիվ ԵԿԴ/0136/01/12






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը ( այսուհետ` Դատարան )`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի և
Ռուզաննա Ավետյանի

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն
և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ` Մամիկոն Գեղամյանի,

Գ.Սահակյանի պաշտպան` Աշոտ Ավետիսյանի,


2012թ. սեպտեմբերի 5-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`

Գ ա գ ի կ Հ ա կ ո բ ի Ս ա հ ա կ յ ա ն ի `
(ծնված 1956թ. մայիսի 14-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնալուծված, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, նախ¬կինում չդատա¬պարտված, հաշ¬վառված և բնակվում է Երևան քա¬ղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի 36/բ շենքի 40-րդ բնակարանում)

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13182112 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. մարտի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշներով ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում քաղ. Բագրատ Հարությունյանի հաղորդման հիման վրա` անհայտ անձի կողմից Բագրատ Հարությունյանին պատկանող թվով 4 թութակների գողության դեպքի առթիվ։
2012թ. մայիսի 12-ին վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկածանքով բերման ենթարկված կասկածյալ Գագիկ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2012թ. մայիսի 17-ին նախաքննական մարմինը Գագիկ Սահակյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով։
2012թ. հուլիսի 10-ին նախաքննական մարմինը Գագիկ Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխել և լրացրել, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` պայմանավորված դատաապրան¬քագիտական փորձաքննության թիվ 16571210 եզրակացությամբ գողոնի արժեքի հստա¬կեցմամբ։
2012թ. հուլիսի 11-ին որոշում է կայացրել Գ.Սահակյանի հետ նախնական համաձայնությամբ գողություն կատարած ոմն Մելքոնի վերաբերյալ սույն քրեական գործից թիվ 13182112/1 համարով մաս անջատելու մասին։
2012թ. հուլիսի 21-ին քրեական գործը Գագիկ Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով կազմված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2012թ. հուլիսի 24-ին ընդունվել վարույթ։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Ամբաստանյալ Գագիկ Սահակյանը ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով գործով դեռևս չպարզված ոմն Մելքոնի հետ, 2012թ. մարտի 17-ին` ժամը 2400-ի սահմաններում, Հ.Սահակյանին պատկանող «Օկա» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևանի Ամառանոցային 117/ա հասցե, որտեղ պայմանավորվածության համաձայն, ոմն Մելքոնը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ Գ.Սահակյանը ձեռքով հրելու և պատուհանի փեղկը բացելու միջոցով ապօրինի մուտք է գործել հիշյալ հասցեում գտնվող, շինություն հանդիսացող թռչնանոց և այնտեղից գաղտնի հափշտակել Բագրատ Միխայիլի Հարությունյանին պատկանող, խոշոր չափերի` 1.120.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ աֆրիկյան «Ժակո» տեսակի թվով 4 թութակ¬ներ։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Գագիկ Սահակյանին մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Գագիկ Սահակյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերը նշված միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։ Ամբաստանյալն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։ Մեղադրողը, Դատարանում փոխելով մեղադրական եզրա¬կացությունը հաստատելիս հայտնած դիրքորոշումը, գործն արագացված դա¬տաքննության կարգով քննելու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալներ Դավիթ Խաչատուրովի և Դավիթ Մարկոսյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրողի դիրքորոշման փոփոխությունը, ինչպես նաև այն, որ տուժող Բագրատ Հարությունյանից հափշտակված թութակները դեռևս մինչդատական վարույ¬թում վերադարձվել են նրան, վերջինս ամբաստանյալի դեմ քաղաքա¬ցիական հայց չի ներկայացրել, փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, համապատաս¬խան որոշման կայացմամբ գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննության կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով Գագիկ Սահակյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված համարեց` ամբաս¬տանյալի խոստովանա¬կան ցուց¬մունք¬¬ներով, տուժող Բագրատ Հարությունյանի և վկա Միխաիլ Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքներով, իրեղեն ապացույց ճանաչված 4 թութակների առկայությամբ, ինչպես նաև կասկածյալ Գ.Սահակյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձա¬րարության արձանագրության, ապրանքագիտական և կենսաբանական փորձաքննության 2012թ. հուլիսի 2-ի թիվ 16571210 եզրակացության առկայությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն հետևության, որ Գագիկ Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափանիշներին։
Դատա¬րա¬նը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Սահակյանը նրան մեղսագրվող հանցավոր արարքը` այլ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինաբար շինություն մուտք գործելու եղանակով ուրիշի խոշոր չափի գույքի գաղտնի հափշտակությունը, կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մա¬սի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեա¬կան պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածով (համապատաս¬խան մասով և կետերով)։
Ամբաստանյալ Գագիկ Սահակյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կա¬տա¬րելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հանցա¬գործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Դատա¬րանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածում թվարկված, սույն գործով ամբաս¬տան¬յալ Գ.Սահակյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬¬ներ է գնա¬հա¬տում հանցա¬գործությունը բացահայտելուն աջակ¬ցելը` հաշվի առնելով այն, որ մինչև 2012թ. մայիսի 12-ը, գողության վերոնշյալ դեպքը բացահայտված չի եղել, հանցավոր արարքը կատարած անձի ինքնությունը իրավապահներին հայտնի չի եղել և միայն երկու ամիս անց` ՀՀ ոստիկանությանում բացատրություն տալիս, ապա նույն օրը որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Գ.Սահակյանն է խոստովանել վերոնշյալ գողությունը կատարելը, ավելին` 2012թ. մայիսի 15-ին մաս¬նակցել է քննչական փորձարարությանը` ցուցադրելով և մանրամասնելով հանցան¬քի կատարման հանգա¬մանք¬ները։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գ.Սահակյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող այդպիսի հանգամանք է գնահատում նաև հանցա¬գործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին և ամբողջությամբ տուժող Բագրատ Հարություն¬յանին հատուցելը` հաշվի առնելով այն, որ վերջինս մինչդատական և դատական վարույթներում վերահաստատեց ամբաստանյալ Գ.Սահակյանի կողմից թութակներն իրեն վերա¬դարձնելու փաստը։
Թեև ամբաստանյալ Գ.Սահակյանը նրան մեղսագրվող հանցանքը կատարել է առաջին անգամ, այն միջին ծանրության է, սակայն Դատարանի համոզմամբ բացակայում է հանցանքի կատարման պատահականության գործոնը, հետևաբար` պաշտպանական ճառում հնչեցված այդ հանգամանքը, որպես ամբաստանյալ Գ.Սահակյանի պա¬տասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, Դատարանը չի գնահատում։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հան¬գամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնա¬բա¬նությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ները պետք է հաս¬տատվեն քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, լինեն իրական և ողջամտորեն նվազեցնեն ամբաստանյալի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Գագիկ Սահակյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալներ է դիտարկում ամբաստանյալի նախկինում դատա¬պարտված չլինելը, նրա տարիքը, խնամքին (նույն բնակարանում համատեղությամբ բնակվող) երեք երե¬խաների` 1983թ. ծնված Ռոզալիա Սահակյանի, 1993թ. ծնված Լյուսի Սահակյանի և 1995թ. ծնված Գոռ Սահակյանի առկայութjունը։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գ.Սահակ¬յանի պատաս¬խանատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներ է գնահատում անկեղ¬¬ծո¬րեն զղջալն ու մինչդա¬տական վա¬րույթից իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանաչելը, բնա¬կութ¬յան վայրում դրականորեն բնութագրվելը (վերջինս որպես պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան¬¬գամանք է գնահատել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 նա¬խա¬դեպային որոշմամբ)։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգա¬մանք¬ներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Գագիկ Սահակյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրությանը` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով սահման¬ված հանցա¬կազմը նախատեսում է այլընտրանքային պատժատե¬սակներ` տուգանք կամ ազատազրկում` որոշակի ժամկետով։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Սահակյանի անձը բնութագրող տվյալները` նախկինում դատապարտված չլինելը, ըստ բնակության վայրի դրականորեն բնութագրվելը, նրա պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬¬ները, այդ թվում` անկեղ¬¬ծո¬րեն զղջալն ու մինչդատական վա¬րույթից իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանաչելը, հանցա¬գործությունը բացահայտելուն աջակ¬ցելը, հափշտակած գույքը տուժողին կամովին և ամբողջությամբ վերադարձնելը, ինչպես նաև ամբաս¬տանյալ Գ.Սահակյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յու¬նը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահանջով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Սահակյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պատժամասով նախա¬տես¬ված պատժա¬տե¬սակ¬ներից նվազ խիստը` տուգանքը։ Այդ պա¬տիժն արդարացի ու ինքնին բավարար է ամբաստանյալին ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Գագիկ Սահակյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհեռա¬նալու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վերացնել` սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապա¬ցույց¬ների տնօրինման, դատական ծախսերի, գույ¬քի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։
Վերը նշվա¬ծի կապակցությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Գ.Սահակյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել սույն քրեական գործով քաղա¬քացիական հայց չի ներկայաց¬վել` հանցագործությամբ հափշտակված գույքն տուժողին ամբողջությամբ վերադարձված լինելու հիմքով։
Քրեական գործի նյութերի համաձայն` ապրանքագիտական և կենսաբանական փորձաքննության (2012թ. հուլիսի 2-ի թիվ 16571210 եզրակացություն) կատարման համար պետական միջոց¬ների հաշվին ծախսվել է 41.400 ՀՀ դրամ գումար, սակայն այդ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված հնարավոր այլ դատական ծախսերը, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն, ամբաստանյալ Գ.Սահակյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Բագրատ Հարությունյանին ի պահ հանձնված աֆրիկյան «Ժակո» տեսակի 4 թութակներն անհրաժեշտ է թողնել տուժող Բ.Հարությունյանի տնօրինությանը` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տան¬յալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360, 364-365, 369-375, ինչպես նաև 375.1-375.4 հոդված¬ներով,

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Գագիկ Հակոբի Սահակյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդ¬¬վածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցա¬գործության կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատմամբ նշա¬¬նակել պատիժ` տուգանք` 600.000 ( վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Գագիկ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Բագրատ Հարությունյանին ի պահ հանձնված աֆրիկյան «Ժակո» տեսակի չորս թութակները թողնել տուժողի տնօրինությանը` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում բողո¬քարկ¬վել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ