Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0099/01/12
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Արտեմ Առաքելյան
Արտեմ Առաքելյան Սարգսի
Արտեմ Առաքելյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Սամվել Օհանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Սամվել Օհանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2012-12-05 | 12:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-10-17 | 09:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2012-10-10 | 09:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-10-08 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-09-29 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-09-20 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-09-10 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-08-30 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-08-21 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-07-20 | 11:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-07-13 | 14:00 | 5 | Չի կայացել | Դատական նիստը չի կայացվել` նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով |
Գործ հ. ԵԿԴ/0099/01/12
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
05 դեկտեմբերի 2012թ. ք. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Լ. ՉԱՐԽԻՖԱԼԱԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՈՒՄՐՇԱՏՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում 27.02.2012թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով, Արտեմ Առաքելյանի կողմից ապօրինի կերպով առանձնապես խոշոր չափերի հերոին տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ` հարուցվել է թիվ` 13103112 քրեական գործը։
2012թ. հունվարի 27-ին Արտեմ Առաքելյանը ձերբակալվել է:
28.01.2012թ. Արտեմ Առաքելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
28.01.2012թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել` կալանավորումը:
2012թ. մարտի 27-ին Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Չարխիֆալակյանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումը վերացվել է, և նույն օրը նախաքննական մարմինը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2012թ. մայիսի 15-ին սույն քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթով անջատվել է անհայտ անձի կողմից Արտեմ Առաքելյանին առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ նոր` թիվ 13122212 համարով քրեական գործը։
18.01.2012թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ-ի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել` ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 2 (երկու) ամիսը և Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 10 (տաս) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանել է փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը վերացվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Հիշյալ դատավճռով որոշվել է նաև գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, դատարանում պահվող` 0,43 գրամ «հերոին» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել նախաքննական մարմնին` սույն քրեական գործից անջատված թիվ 13122212 քրեական գործին կցելու նպատակով։
Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված։
Սույն գործի քննությունը անցկացվել է արագացված դատաքննության կարգով:
Հիշյալ դատավճռի դեմ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանը ներկայացրել է վերաքննիչ բողոք:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 21.11.2012թ. որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել քննության Վճռաբեկ դատարանում գործի քննության համար սահմանված կանոններով։
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա չպարզված հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և բաճկոնի ձախ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով <հերոին> տեսակի թմրամիջոց, որը 2011թ. հունվարի 27-ին ժամը 16.00-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ:
Այսինքն Արտեմ Առաքելյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրողը գտել է, որ դատարանն առանց հիմնավոր պատճառաբանությունների ամբաստանյալ Ա. Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, խախտել է կատարած արարքի և նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածներ/ պահանջները, ինչպես նաև խաթարել պատժի նպատակները, խախտել սահմանադորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հգոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժետ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն դատարանը պատիժ նշանակելիս կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի 1-ին մասում: Սակայն դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են`
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը:
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությանը:
Մեղադրողը արձանագրել է, որ դատական ակտում վկայակոչված այնպիսի մեղմացնող հանգամանքների, ինչպիսիք են Արտեմ Առաքելյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելն ու կատարածի համար զղջալը, նախկինում դատապարտված չլինելը, դրական բնութագրվելը, ՀՀ զինված ուժերում ծառայելը, ապա դրանք չեն վկայում Արտեմ Առաքելյանի կատարած հանցագործությանը բնորոշ հանրային վտանգավորության բացակայության մասին, դրանք ողջամտորեն չեն նվազեցնում նաև ամբաստանյալի կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, ուստի Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն:
Մեղադրողը նշել է նաև, որ դատարանի կողմից որպես մեղմացնող փաստարկ վկայակոչված` կատարածի համար զղջալու հանգամանքը, բացի ամբաստանյալի հայտարարությունից, որևէ փաստական տվյալով չի հաստատվել: Ավելին, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը քրեական գործի նախաքննության ողջ ընթացքում հերքել է անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված առանձնապես խոշոր չափերի <<հերոին>> տեսակի թմրամիջոցն իրեն պատկանելու հանգամանքը, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, որևէ դատավարական փաստաթուղթ ստորագրելուց` հայտարարելով, թե հայտնաբերված թմրամիջոցն ապօրինի իր գրպանում է հայտնաբերվել ոստիկանությունում: Քրեական գործի նյութերին ծանոթանալու ընթացքում Արտեմ Առաքելյանը հայտարարել է, թե վեոհիշյալ թմրամիջոցը ձեռք է բերել 2009թ., չի հիշում, թե ումից և մոռացել ու պահել է բաճկոնի ծոցագրպանում, իսկ վերոհիշյալ հայտարարության հետ կապված որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննելիս, Արտեմ Առաքելյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
Մեղադրողը գտել է, որ վերոհիշյալ հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ դիտարկելով, գնահատելով նաև քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի դրսևորված վարքագիծը, մասնավորապես նաև թմրամիջոցի ձեռք բերման աղբյուրի մասին վարույթն իրականացնող մարմնին տեղեկություններ չհայտնելը, թույլ են տալիս հանգել այն հետևությանը, որ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալի կատարած հայտարարությունը, թե զղջում է կատարած արարքի համար, սոսկ հայտարարություն է և զղջալու տարրեր չի պարունակում:
Բացի այդ մեղադրողը նշել է, որ դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի խնամքին են գտնվում նաև կենսաթոշակառու ծնողները` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը և տարիքային կենսաթոշակառու մայրը, մինչդեռ նշված հանգամանքը իրական չէ, այսինքն դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով այդպիսի հանգամանքի առկայությունը չի հաստատվել, այլ միայն հաստատվել է, որ ամբաստանյալի հայրը 2-րդ խմբի հաշմանդամ է, իսկ մայրը` տարիքային կենսաթոշակառու, ինչն իր հերթին բնավ չի վկայում, թե վերջիններս գտնվում են ամբաստանյալիօ խնամքի տակ:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով:
Մեղադրողը գտել է, որ հակառակ վերոգրյալին դատարանը հաշվի չի առել ինչպես այս բնույթի հանցագործություններով պետության իրականացրած քրեաիրավական պատժողական քաղաքականությունը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է այն, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը 2009թ. մայիս ամսվա սկզբերին, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել զգալի չափերի <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և կրել հրազեն հանդիսացող ՏՏ տեսակի ատրճանակ, ռազմամթերք հանդիսացող 7.62 մմ տրամաչափի թվով 47 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են նրա մոտ 2009թ. մայիսի 21-ին ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշատակիցների կողմից: Վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները հաստատվել են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության վարույթում քննվող թիվ 69104809 քրեական գործի շրջանակներում: նկատի ունենալով, որ ամբաստնայլ Արտեմ Առաքելյանը վերոհիշյալ հանցագործությունները կատարել է մինչև 2009թ. հունիսի 1-ը, իսկ վերջինս չի առարկել իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը համաներման ակտի ընդոընման հիմքով դադարեցնելու դեմ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով` <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 19.06.2009թ. որոշման համաձայն, 29.06.2012թ. որոշում է կայացվել թիվ 69104809 քրեական գործի վարույթը կարճելու և Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասերով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին:
Մեղադրողը նշել է, որ օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունված վերոհիշյալ ակտով ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ կատարելու համար ազատելով քրեական պատասխանատվությունից, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը համապատասխան հետևություններ չի կատարել, չի ուղղվել, այլ շարունակել է իր հանցավոր վարքագիծը, ավելին շուրջ 3 տարի անց արդեն կատարել է ծանր հանցագործություն:
Բացի այդ, տառապելով << Ափիոն թմրամոլություն>> ախտորոշմամբ, գտնվելով կլինիկական հսկողության տակ և ստանալով մեթադոնային փոխարինող բուժում, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը զերծ է մնացել առանձնապես խոշոր չափի, ինչպես նաև ծանր, այն է` <<հերոին>> տեսակի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունից:
Մեղադրողը գտել է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձը բնութագրող վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը թույլ է տալիս հանգել այն հիմնավոր հետևությանը, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեկան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին:
Մեղադրողը գտել է նաև, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ դատական ակտ կայացնելիս դատարանը պատշաճ չի գնահատել սույն գործի բոլոր փաստական հանգամանքները և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, այսինքն` կիրառել է քրեական օրենքի հոդված, որը ենթակա չէ կիրառման: Դրա արդյունքում թույլ է տրվել նաև ՀՀ քրեկան օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում: Այսպիսով, դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, սխալ է կիրառել քրեական օրենքը, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիման վրա, դատական ակտը բեկանելու հիմք է:
Մեղադրողի համոզմամբ քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառումը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված որոշման կայացմանը, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի հիման վրա, քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է և նույնպես դատական ակտը բեկանելու հիմք:
Ելնելով վերոգրյալից մեղադրողը խնդրել է հիշյալ դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն քրեական գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս արձանագրել է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս դատարանը վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները արձանագրել է հետևյալը.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավանորմը, նշել է, որ այն դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը սույն գործով որպես ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգամանքներ, ինչպես նաև անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատել այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նախկինում դատապարտված չլինելը (2012թ. հունվարի 27-ի դրությամբ կատարված ստուգման արդյունքներով ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքի), բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը («Կենտրոն» համատիրության լիազոր Հ.Խաչատրյանի տված բնութագիրը), ՀՀ զինված ուժերում 1994-1996թ. ծառայելը (ըստ բնակության վայրից տրված նույն բնութագրի), երիտասարդ, բայց վատառողջ լինելը (ըստ ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի ղեկավարի 2012թ. հունվարի 31-ի թիվ 268 գրության), խնամքին կեսնաթոշակառու ծնողների` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հոր` Սարգիս Առաքելյանի (կեսաթոշակի թիվ 53306 վկայական) և տարիքային կենսաթոշակառու Թամարա Ղուկասյանի( կենսաթոշակի թիվ 55212 վկայական) առկայությունը։
Դատարանը գտել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգքրի 62-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանք է գնահատել պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան դստեր` 1999թ. սեպտեմբերի 27-ին ծնված Թամարա Առաքելյանի առկայությունը (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 210631)։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին` դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատժամասը բացարձակ որոշակի է, այսինքն` նախատեսում է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` տվյալ դեպքում քննարկման ենթակա են ազատազրկման ժամկետի սահմանման, այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչպես նաև տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում)։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` դատարանը հաշվի է առել նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի նշանակած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթներով և հետևյալ իրավական վերլուծություններով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդպիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձի դրական բնութագիրը, նախկինում դատապարտված չլինելու և ընտանեական վիճակը բնութագրող վերոնշյալ հանգամանքները, անկեղծորեն զղջալն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը` դատարանը, վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգել է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի ուղղվելը և նոր հանցագործություններ կանխելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու` այն պայմանականորեն չկիրառելու պայմանով։
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը և այդ առթիվ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրա ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Նշված օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նշված հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է <<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայամանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժաղին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով հաշվի առնելով նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները վերջինիս պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ և այն խստացման առումով փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման եզրահանգման հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամաբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը փոփոխելուց հետո մինչ օրս գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել այլ հակաօրիանական արարքներ կատարելուց և չի խոչընդոտել քննությանը:
Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեկան գործի շրջանակներում դատարանի կողմից կայացվել է գործը ըստ էության ճիիշտ դատական ակտ այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ Վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրությունը չհեռանալու մասին` թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
05 դեկտեմբերի 2012թ. ք. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Լ. ՉԱՐԽԻՖԱԼԱԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՈՒՄՐՇԱՏՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում 27.02.2012թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով, Արտեմ Առաքելյանի կողմից ապօրինի կերպով առանձնապես խոշոր չափերի հերոին տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ` հարուցվել է թիվ` 13103112 քրեական գործը։
2012թ. հունվարի 27-ին Արտեմ Առաքելյանը ձերբակալվել է:
28.01.2012թ. Արտեմ Առաքելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
28.01.2012թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել` կալանավորումը:
2012թ. մարտի 27-ին Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Չարխիֆալակյանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումը վերացվել է, և նույն օրը նախաքննական մարմինը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2012թ. մայիսի 15-ին սույն քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթով անջատվել է անհայտ անձի կողմից Արտեմ Առաքելյանին առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ նոր` թիվ 13122212 համարով քրեական գործը։
18.01.2012թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ-ի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել` ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 2 (երկու) ամիսը և Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 10 (տաս) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանել է փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը վերացվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Հիշյալ դատավճռով որոշվել է նաև գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, դատարանում պահվող` 0,43 գրամ «հերոին» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել նախաքննական մարմնին` սույն քրեական գործից անջատված թիվ 13122212 քրեական գործին կցելու նպատակով։
Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված։
Սույն գործի քննությունը անցկացվել է արագացված դատաքննության կարգով:
Հիշյալ դատավճռի դեմ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանը ներկայացրել է վերաքննիչ բողոք:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 21.11.2012թ. որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել քննության Վճռաբեկ դատարանում գործի քննության համար սահմանված կանոններով։
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա չպարզված հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և բաճկոնի ձախ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով <հերոին> տեսակի թմրամիջոց, որը 2011թ. հունվարի 27-ին ժամը 16.00-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ:
Այսինքն Արտեմ Առաքելյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրողը գտել է, որ դատարանն առանց հիմնավոր պատճառաբանությունների ամբաստանյալ Ա. Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, խախտել է կատարած արարքի և նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածներ/ պահանջները, ինչպես նաև խաթարել պատժի նպատակները, խախտել սահմանադորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հգոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժետ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն դատարանը պատիժ նշանակելիս կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի 1-ին մասում: Սակայն դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են`
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը:
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությանը:
Մեղադրողը արձանագրել է, որ դատական ակտում վկայակոչված այնպիսի մեղմացնող հանգամանքների, ինչպիսիք են Արտեմ Առաքելյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելն ու կատարածի համար զղջալը, նախկինում դատապարտված չլինելը, դրական բնութագրվելը, ՀՀ զինված ուժերում ծառայելը, ապա դրանք չեն վկայում Արտեմ Առաքելյանի կատարած հանցագործությանը բնորոշ հանրային վտանգավորության բացակայության մասին, դրանք ողջամտորեն չեն նվազեցնում նաև ամբաստանյալի կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, ուստի Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն:
Մեղադրողը նշել է նաև, որ դատարանի կողմից որպես մեղմացնող փաստարկ վկայակոչված` կատարածի համար զղջալու հանգամանքը, բացի ամբաստանյալի հայտարարությունից, որևէ փաստական տվյալով չի հաստատվել: Ավելին, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը քրեական գործի նախաքննության ողջ ընթացքում հերքել է անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված առանձնապես խոշոր չափերի <<հերոին>> տեսակի թմրամիջոցն իրեն պատկանելու հանգամանքը, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, որևէ դատավարական փաստաթուղթ ստորագրելուց` հայտարարելով, թե հայտնաբերված թմրամիջոցն ապօրինի իր գրպանում է հայտնաբերվել ոստիկանությունում: Քրեական գործի նյութերին ծանոթանալու ընթացքում Արտեմ Առաքելյանը հայտարարել է, թե վեոհիշյալ թմրամիջոցը ձեռք է բերել 2009թ., չի հիշում, թե ումից և մոռացել ու պահել է բաճկոնի ծոցագրպանում, իսկ վերոհիշյալ հայտարարության հետ կապված որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննելիս, Արտեմ Առաքելյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
Մեղադրողը գտել է, որ վերոհիշյալ հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ դիտարկելով, գնահատելով նաև քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի դրսևորված վարքագիծը, մասնավորապես նաև թմրամիջոցի ձեռք բերման աղբյուրի մասին վարույթն իրականացնող մարմնին տեղեկություններ չհայտնելը, թույլ են տալիս հանգել այն հետևությանը, որ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալի կատարած հայտարարությունը, թե զղջում է կատարած արարքի համար, սոսկ հայտարարություն է և զղջալու տարրեր չի պարունակում:
Բացի այդ մեղադրողը նշել է, որ դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի խնամքին են գտնվում նաև կենսաթոշակառու ծնողները` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը և տարիքային կենսաթոշակառու մայրը, մինչդեռ նշված հանգամանքը իրական չէ, այսինքն դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով այդպիսի հանգամանքի առկայությունը չի հաստատվել, այլ միայն հաստատվել է, որ ամբաստանյալի հայրը 2-րդ խմբի հաշմանդամ է, իսկ մայրը` տարիքային կենսաթոշակառու, ինչն իր հերթին բնավ չի վկայում, թե վերջիններս գտնվում են ամբաստանյալիօ խնամքի տակ:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով:
Մեղադրողը գտել է, որ հակառակ վերոգրյալին դատարանը հաշվի չի առել ինչպես այս բնույթի հանցագործություններով պետության իրականացրած քրեաիրավական պատժողական քաղաքականությունը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է այն, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը 2009թ. մայիս ամսվա սկզբերին, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել զգալի չափերի <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և կրել հրազեն հանդիսացող ՏՏ տեսակի ատրճանակ, ռազմամթերք հանդիսացող 7.62 մմ տրամաչափի թվով 47 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են նրա մոտ 2009թ. մայիսի 21-ին ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշատակիցների կողմից: Վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները հաստատվել են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության վարույթում քննվող թիվ 69104809 քրեական գործի շրջանակներում: նկատի ունենալով, որ ամբաստնայլ Արտեմ Առաքելյանը վերոհիշյալ հանցագործությունները կատարել է մինչև 2009թ. հունիսի 1-ը, իսկ վերջինս չի առարկել իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը համաներման ակտի ընդոընման հիմքով դադարեցնելու դեմ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով` <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 19.06.2009թ. որոշման համաձայն, 29.06.2012թ. որոշում է կայացվել թիվ 69104809 քրեական գործի վարույթը կարճելու և Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասերով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին:
Մեղադրողը նշել է, որ օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունված վերոհիշյալ ակտով ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ կատարելու համար ազատելով քրեական պատասխանատվությունից, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը համապատասխան հետևություններ չի կատարել, չի ուղղվել, այլ շարունակել է իր հանցավոր վարքագիծը, ավելին շուրջ 3 տարի անց արդեն կատարել է ծանր հանցագործություն:
Բացի այդ, տառապելով << Ափիոն թմրամոլություն>> ախտորոշմամբ, գտնվելով կլինիկական հսկողության տակ և ստանալով մեթադոնային փոխարինող բուժում, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը զերծ է մնացել առանձնապես խոշոր չափի, ինչպես նաև ծանր, այն է` <<հերոին>> տեսակի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունից:
Մեղադրողը գտել է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձը բնութագրող վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը թույլ է տալիս հանգել այն հիմնավոր հետևությանը, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեկան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին:
Մեղադրողը գտել է նաև, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ դատական ակտ կայացնելիս դատարանը պատշաճ չի գնահատել սույն գործի բոլոր փաստական հանգամանքները և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, այսինքն` կիրառել է քրեական օրենքի հոդված, որը ենթակա չէ կիրառման: Դրա արդյունքում թույլ է տրվել նաև ՀՀ քրեկան օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում: Այսպիսով, դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, սխալ է կիրառել քրեական օրենքը, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիման վրա, դատական ակտը բեկանելու հիմք է:
Մեղադրողի համոզմամբ քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառումը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված որոշման կայացմանը, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի հիման վրա, քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է և նույնպես դատական ակտը բեկանելու հիմք:
Ելնելով վերոգրյալից մեղադրողը խնդրել է հիշյալ դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն քրեական գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս արձանագրել է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս դատարանը վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները արձանագրել է հետևյալը.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավանորմը, նշել է, որ այն դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը սույն գործով որպես ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգամանքներ, ինչպես նաև անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատել այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նախկինում դատապարտված չլինելը (2012թ. հունվարի 27-ի դրությամբ կատարված ստուգման արդյունքներով ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքի), բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը («Կենտրոն» համատիրության լիազոր Հ.Խաչատրյանի տված բնութագիրը), ՀՀ զինված ուժերում 1994-1996թ. ծառայելը (ըստ բնակության վայրից տրված նույն բնութագրի), երիտասարդ, բայց վատառողջ լինելը (ըստ ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի ղեկավարի 2012թ. հունվարի 31-ի թիվ 268 գրության), խնամքին կեսնաթոշակառու ծնողների` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հոր` Սարգիս Առաքելյանի (կեսաթոշակի թիվ 53306 վկայական) և տարիքային կենսաթոշակառու Թամարա Ղուկասյանի( կենսաթոշակի թիվ 55212 վկայական) առկայությունը։
Դատարանը գտել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգքրի 62-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանք է գնահատել պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան դստեր` 1999թ. սեպտեմբերի 27-ին ծնված Թամարա Առաքելյանի առկայությունը (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 210631)։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին` դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատժամասը բացարձակ որոշակի է, այսինքն` նախատեսում է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` տվյալ դեպքում քննարկման ենթակա են ազատազրկման ժամկետի սահմանման, այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչպես նաև տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում)։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` դատարանը հաշվի է առել նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի նշանակած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթներով և հետևյալ իրավական վերլուծություններով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդպիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձի դրական բնութագիրը, նախկինում դատապարտված չլինելու և ընտանեական վիճակը բնութագրող վերոնշյալ հանգամանքները, անկեղծորեն զղջալն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը` դատարանը, վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգել է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի ուղղվելը և նոր հանցագործություններ կանխելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու` այն պայմանականորեն չկիրառելու պայմանով։
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը և այդ առթիվ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրա ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Նշված օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նշված հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է <<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայամանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժաղին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով հաշվի առնելով նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները վերջինիս պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ և այն խստացման առումով փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման եզրահանգման հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամաբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը փոփոխելուց հետո մինչ օրս գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել այլ հակաօրիանական արարքներ կատարելուց և չի խոչընդոտել քննությանը:
Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեկան գործի շրջանակներում դատարանի կողմից կայացվել է գործը ըստ էության ճիիշտ դատական ակտ այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ Վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրությունը չհեռանալու մասին` թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Գործ թիվ ԵԿԴ/0099/01/12
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Օֆելյա Կիրակոսյանի և
Ժենյա Ավետիսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Լևոն Չարխիֆալակյանի,
պաշտպան` Արմեն Ումրշատյանի,
2012թ. hոկտեմբերի 17-ին դռնբաց դատական նիստում արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Ա ր տ ե մ Ս ա ր գ ս ի Ա ռ ա ք ե լ յ ա ն ի `
(ծնված 1976թ. օգոստոսի 4-ին, Չարենցավան քաղաքում, ազ¬գութ¬¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, բարձրագույն կրթու¬թյամբ, ամուս¬նացած է, խնամքին են մինչև 14 տարե¬կան ան¬չափահաս երեխան, 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը և կենսաթոշակառու մայրը, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, չի աշխատում, հաշվառ¬ված և բնակ¬վում է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի 45 Ա շենքի 48-րդ բնակարանում)
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13103112 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով 2012թ. հունվարի 27-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2012թ. հունվարի 27-ին Արտեմ Առաքելյանը ձերբակալվել է, 2012թ. հունվարի 28-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
2012թ. հունվարի 28-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, քննարկելով նախաքննական մարմնի հարուցած միջնորդությունը, այն բավարարել և մեղադրյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խա¬փանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։
2012թ. մարտի 27-ին Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Չարխիֆալակյանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումը վերացվել է, և նույն օրը նախաքննական մարմինը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2012թ. մայիսի 15-ին սույն քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթով անջատվել է անհայտ անձի կողմից Արտեմ Առաքելյանին առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ նոր` թիվ 13122212 համարով քրեական գործը։
2012թ. հունիսի 18-ին քրեական գործն Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան և 2012թ. հունիսի 19-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։
2.Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Արտեմ Առաքելյանը գործով չպարզված հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպա¬տակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և բաճկոնի ձախ ծոցագրպանում ապօրինաբար պահել է առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ հերոին տեսակի թմրամիջոց, որը 2012թ. հունվարի 27-ին` ժամը 16։00-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության ժամանակ։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Արտեմ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։
Ամբաստանյալ Առաքելյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե¬ղա¬վոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում փոփոխելով մեղադրական եզրակա¬ցությունը հաս¬տատելիս հայտնած դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կար¬գով քննե¬լու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի վերոնշյալ միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրողի դիրքորոշման փոփոխությունը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, համապատաս¬խան որոշման կայացմամբ գործը քննեց արա¬գացված դա¬տաքննության կար¬գով։
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Արտեմ Առաքելյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը, վերջինիս խոստովանական ցուցմունքներից բացի, հաստատված հա¬մարեց` Արտեմ Առաքելյանի` 2012թ. հունվարի 27-ին կա¬տարված անձնական խուզար¬կության արձանագրությամբ, դրա արդյունքներով հայտնաբերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված 0.48 գրամ հերոին տեսակի թմրամիջոցի առ¬կա¬յութ¬յամբ (փոր¬ձագի¬տական հետա¬¬¬զո¬տությամբ հայտնաբերվածից ծախսվել է 0.5 գրամը), ինչպես նաև դատաքիմիական փորձաքննության 2012թ. հունվարի 27-ի թիվ 39Ք եզրակա¬ցության, դատա¬նար¬կոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության 2012թ. փետրվարի 21-ի թիվ 38-12 եզրակացության, ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` Արտեմ Առաքելյանին ոստիկանության Կենտրոնական բաժին բերման ենթարկելու արձանագրութ¬յան և նույն բաժնի օպերլիազոր Ս.Երանոսյանի 2012թ. հունվարի 27-ի զեկուցագրի առկա¬յութ¬յամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Արտեմ Առաքելյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ, գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։
Դատարանը գտնում է, որ Արտեմ Առաքելյանը մեղսագրվող արարքը` առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցն ապօրինի ձեռք բերելը և պահելը, կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով որակ¬ված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության և պատժի է ենթակա այդ հոդվածի համապատասխան մասով։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրավանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատում` իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նախ¬կինում դատապարտված չլինելը (2012թ. հունվարի 27-ի դրությամբ կատարված ստուգ¬ման արդյունքներով ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված դատվա¬ծության վերաբերյալ տեղեկանքի), բնակության վայրում դրակա¬նորեն բնութագրվելը («Կենտրոն» համատիրության լիազոր Հ.Խաչատրյանի տված բնութագիրը), ՀՀ զինված ուժերում 1994-1996թ. ծառայելը (ըստ բնակության վայրից տրված նույն բնութագրի), երիտա¬սարդ, բայց վատառողջ լինելը (ըստ ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկե¬րության նարկոլոգիական կլինիկայի ղեկավարի 2012թ. հունվարի 31-ի թիվ 268 գրության), խնամ¬քին կեսնաթոշակառու ծնողների` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հոր` Սարգիս Հրաչիկի Առա¬քելյանի (կեսաթոշակի թիվ 53306 վկայական) և տարիքային կենսաթոշակառու Թամարա Վարդգեսի Ղուկասյանի( կենսաթոշակի թիվ 55212 վկայական) առկայությունը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգքրի 62-րդ հոդվածով նախատեսված հանգա¬մանք է գնա¬հատում պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան դստեր` 1999թ. սեպտեմբերի 27-ին ծնված Թամարա Արտեմի Առաքելյա¬նի առկայությունը (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 210631)։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատ¬ժա¬մասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` տվյալ դեպքում քննարկման են¬թակա են ազատազրկման ժամկետի սահմանման, այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դատա¬րանի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալ իրա¬վա¬կան վերլուծություններով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձի դրա¬կան բնութագիրը, նախկինում դատապարտված չլինելու և ընտանեական վի¬ճակը բնութագրող վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ները, անկեղծորեն զղջալն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նրա պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայութ¬յունը, նրան վե¬րագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը` Դա¬տարանը, վերջինիս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն համոզ¬վա¬ծության, որ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործություններ կանխելը հնարավոր է առանց պա¬տիժը ռեալ կրելու` այն պայմա¬նականորեն չկիրառելու պայմանով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով քաղա¬¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական այլ ծախսերը (տուժողներին հան¬ցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհա¬տուցման գումարներից զատ), ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն (այսինքն` գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու պարագայում), ամ¬բաստանյալ Արտեմ Առաքելյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն, ուստի այդ հար¬ցը Դատարանը համարում է լուծված։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ գոր¬ծով իրեղեն ապացույց ճանաչված, դատարանում պահվող` Արտեմ Առաքելյանի անձ¬նական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,43 գրամ «հերոին» տե¬սակի թմրամիջոցը (փոր¬ձագի¬տական հետա¬¬¬զո¬տությամբ ծախսվել է ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի անձնական խուզար¬կությամբ հայտնաբերված 0,48 գրամ «հերոինից» 0.5 գրամը) անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննա¬կան մարմնին` սույն քրեական գոր¬ծից անջատված թիվ 13122212 քրեական գոր¬ծին կցելու նպա¬տակով։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը դատավճիռը կայացնելու պահին բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է վերացնել սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Միաժամանակ քննարկելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանին անա¬զա¬տության մեջ պահելու ժամկետը նրա նկատմամբ նշանակվող պատժին հաշվակցելու հարցը` Դատարանը, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածը, գտնում է, որ ամբաս¬տանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի ժամկետին անհրա¬ժեշտ է հաշվակցել 2012թ. հունվարի 27-ից մինչև 2012թ. մարտի 27-ն ընկած ժամա¬նա¬կահատ¬վածում նրան անա¬զա¬տության մեջ պահելու երկու ամիսը։
Դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության 2012թ. փետրվարի 21-ի թիվ 38-22 եզրակացության համաձայն` Արտեմ Առաքելյանը տառապում է «Ափիոնային թմրա¬մոլություն» ախտորոշմամբ, սակայն հարկադիր բուժման կարիք չունի, քանի որ ներկայումս գտնվում է կլինիկական հսկողության տակ և ստանում է մեթադոնային փոխարինող բուժում։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ թմրամոլության դեմ հարկադիր և մեթադոնային փոխարինող բուժումները չեն կարող զուգահեռաբար իրականացվել, ուստի` ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ թմրամոլությունից հար¬կադիր բու¬ժում չի նշա¬¬նա¬կում։
Գնահատելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տան¬յալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Արտեմ Սարգսի Առաքելյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Նշանակված պատժին հաշվակցելով կալանքի տակ գտնվելու 2 (երկու) ամիսը` Արտեմ Առաքելյանի նկատ¬մամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 10 (տաս) ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փոր¬ձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Արտեմ Առաքելյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատա¬րողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման համապա¬տաս¬խան ստո¬րաբաժանմանը։
Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բերյալ ստորագրությունը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող` 0,43 գրամ «հերոին» տե¬սակի թմրամիջոցը վերադարձնել նախաքննա¬կան մարմնին` սույն քրեական գոր¬ծից անջատ¬ված թիվ 13122212 քրեական գործին կցելու նպա¬տակով։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Օֆելյա Կիրակոսյանի և
Ժենյա Ավետիսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Լևոն Չարխիֆալակյանի,
պաշտպան` Արմեն Ումրշատյանի,
2012թ. hոկտեմբերի 17-ին դռնբաց դատական նիստում արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Ա ր տ ե մ Ս ա ր գ ս ի Ա ռ ա ք ե լ յ ա ն ի `
(ծնված 1976թ. օգոստոսի 4-ին, Չարենցավան քաղաքում, ազ¬գութ¬¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, բարձրագույն կրթու¬թյամբ, ամուս¬նացած է, խնամքին են մինչև 14 տարե¬կան ան¬չափահաս երեխան, 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը և կենսաթոշակառու մայրը, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, չի աշխատում, հաշվառ¬ված և բնակ¬վում է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի 45 Ա շենքի 48-րդ բնակարանում)
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13103112 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով 2012թ. հունվարի 27-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2012թ. հունվարի 27-ին Արտեմ Առաքելյանը ձերբակալվել է, 2012թ. հունվարի 28-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
2012թ. հունվարի 28-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, քննարկելով նախաքննական մարմնի հարուցած միջնորդությունը, այն բավարարել և մեղադրյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խա¬փանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։
2012թ. մարտի 27-ին Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Չարխիֆալակյանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումը վերացվել է, և նույն օրը նախաքննական մարմինը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2012թ. մայիսի 15-ին սույն քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթով անջատվել է անհայտ անձի կողմից Արտեմ Առաքելյանին առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ նոր` թիվ 13122212 համարով քրեական գործը։
2012թ. հունիսի 18-ին քրեական գործն Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան և 2012թ. հունիսի 19-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։
2.Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Արտեմ Առաքելյանը գործով չպարզված հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպա¬տակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և բաճկոնի ձախ ծոցագրպանում ապօրինաբար պահել է առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ հերոին տեսակի թմրամիջոց, որը 2012թ. հունվարի 27-ին` ժամը 16։00-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության ժամանակ։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Արտեմ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։
Ամբաստանյալ Առաքելյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե¬ղա¬վոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում փոփոխելով մեղադրական եզրակա¬ցությունը հաս¬տատելիս հայտնած դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կար¬գով քննե¬լու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի վերոնշյալ միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրողի դիրքորոշման փոփոխությունը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, համապատաս¬խան որոշման կայացմամբ գործը քննեց արա¬գացված դա¬տաքննության կար¬գով։
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Արտեմ Առաքելյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը, վերջինիս խոստովանական ցուցմունքներից բացի, հաստատված հա¬մարեց` Արտեմ Առաքելյանի` 2012թ. հունվարի 27-ին կա¬տարված անձնական խուզար¬կության արձանագրությամբ, դրա արդյունքներով հայտնաբերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված 0.48 գրամ հերոին տեսակի թմրամիջոցի առ¬կա¬յութ¬յամբ (փոր¬ձագի¬տական հետա¬¬¬զո¬տությամբ հայտնաբերվածից ծախսվել է 0.5 գրամը), ինչպես նաև դատաքիմիական փորձաքննության 2012թ. հունվարի 27-ի թիվ 39Ք եզրակա¬ցության, դատա¬նար¬կոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության 2012թ. փետրվարի 21-ի թիվ 38-12 եզրակացության, ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` Արտեմ Առաքելյանին ոստիկանության Կենտրոնական բաժին բերման ենթարկելու արձանագրութ¬յան և նույն բաժնի օպերլիազոր Ս.Երանոսյանի 2012թ. հունվարի 27-ի զեկուցագրի առկա¬յութ¬յամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Արտեմ Առաքելյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ, գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։
Դատարանը գտնում է, որ Արտեմ Առաքելյանը մեղսագրվող արարքը` առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցն ապօրինի ձեռք բերելը և պահելը, կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով որակ¬ված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության և պատժի է ենթակա այդ հոդվածի համապատասխան մասով։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրավանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատում` իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նախ¬կինում դատապարտված չլինելը (2012թ. հունվարի 27-ի դրությամբ կատարված ստուգ¬ման արդյունքներով ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված դատվա¬ծության վերաբերյալ տեղեկանքի), բնակության վայրում դրակա¬նորեն բնութագրվելը («Կենտրոն» համատիրության լիազոր Հ.Խաչատրյանի տված բնութագիրը), ՀՀ զինված ուժերում 1994-1996թ. ծառայելը (ըստ բնակության վայրից տրված նույն բնութագրի), երիտա¬սարդ, բայց վատառողջ լինելը (ըստ ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկե¬րության նարկոլոգիական կլինիկայի ղեկավարի 2012թ. հունվարի 31-ի թիվ 268 գրության), խնամ¬քին կեսնաթոշակառու ծնողների` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հոր` Սարգիս Հրաչիկի Առա¬քելյանի (կեսաթոշակի թիվ 53306 վկայական) և տարիքային կենսաթոշակառու Թամարա Վարդգեսի Ղուկասյանի( կենսաթոշակի թիվ 55212 վկայական) առկայությունը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգքրի 62-րդ հոդվածով նախատեսված հանգա¬մանք է գնա¬հատում պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան դստեր` 1999թ. սեպտեմբերի 27-ին ծնված Թամարա Արտեմի Առաքելյա¬նի առկայությունը (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 210631)։
Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատ¬ժա¬մասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` տվյալ դեպքում քննարկման են¬թակա են ազատազրկման ժամկետի սահմանման, այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դատա¬րանի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալ իրա¬վա¬կան վերլուծություններով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձի դրա¬կան բնութագիրը, նախկինում դատապարտված չլինելու և ընտանեական վի¬ճակը բնութագրող վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ները, անկեղծորեն զղջալն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նրա պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայութ¬յունը, նրան վե¬րագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը` Դա¬տարանը, վերջինիս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն համոզ¬վա¬ծության, որ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործություններ կանխելը հնարավոր է առանց պա¬տիժը ռեալ կրելու` այն պայմա¬նականորեն չկիրառելու պայմանով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով քաղա¬¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական այլ ծախսերը (տուժողներին հան¬ցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհա¬տուցման գումարներից զատ), ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն (այսինքն` գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու պարագայում), ամ¬բաստանյալ Արտեմ Առաքելյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն, ուստի այդ հար¬ցը Դատարանը համարում է լուծված։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ գոր¬ծով իրեղեն ապացույց ճանաչված, դատարանում պահվող` Արտեմ Առաքելյանի անձ¬նական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,43 գրամ «հերոին» տե¬սակի թմրամիջոցը (փոր¬ձագի¬տական հետա¬¬¬զո¬տությամբ ծախսվել է ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի անձնական խուզար¬կությամբ հայտնաբերված 0,48 գրամ «հերոինից» 0.5 գրամը) անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննա¬կան մարմնին` սույն քրեական գոր¬ծից անջատված թիվ 13122212 քրեական գոր¬ծին կցելու նպա¬տակով։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը դատավճիռը կայացնելու պահին բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է վերացնել սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Միաժամանակ քննարկելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանին անա¬զա¬տության մեջ պահելու ժամկետը նրա նկատմամբ նշանակվող պատժին հաշվակցելու հարցը` Դատարանը, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածը, գտնում է, որ ամբաս¬տանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի ժամկետին անհրա¬ժեշտ է հաշվակցել 2012թ. հունվարի 27-ից մինչև 2012թ. մարտի 27-ն ընկած ժամա¬նա¬կահատ¬վածում նրան անա¬զա¬տության մեջ պահելու երկու ամիսը։
Դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության 2012թ. փետրվարի 21-ի թիվ 38-22 եզրակացության համաձայն` Արտեմ Առաքելյանը տառապում է «Ափիոնային թմրա¬մոլություն» ախտորոշմամբ, սակայն հարկադիր բուժման կարիք չունի, քանի որ ներկայումս գտնվում է կլինիկական հսկողության տակ և ստանում է մեթադոնային փոխարինող բուժում։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ թմրամոլության դեմ հարկադիր և մեթադոնային փոխարինող բուժումները չեն կարող զուգահեռաբար իրականացվել, ուստի` ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ թմրամոլությունից հար¬կադիր բու¬ժում չի նշա¬¬նա¬կում։
Գնահատելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տան¬յալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Արտեմ Սարգսի Առաքելյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Նշանակված պատժին հաշվակցելով կալանքի տակ գտնվելու 2 (երկու) ամիսը` Արտեմ Առաքելյանի նկատ¬մամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 10 (տաս) ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փոր¬ձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Արտեմ Առաքելյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատա¬րողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման համապա¬տաս¬խան ստո¬րաբաժանմանը։
Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բերյալ ստորագրությունը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող` 0,43 գրամ «հերոին» տե¬սակի թմրամիջոցը վերադարձնել նախաքննա¬կան մարմնին` սույն քրեական գոր¬ծից անջատ¬ված թիվ 13122212 քրեական գործին կցելու նպա¬տակով։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0099/01/12
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 19-06-2012 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0099/01/12 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13103112 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արտեմ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չպարզված հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և բաճկոնի ձախ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով <հերոին> տեսակի թմրամիջոց, որը 2011թ. հունվարի 27-ին ժամը 16.00-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արտեմ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հայրանուն | Սարգսի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 19-06-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 19-06-2012 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 20-06-2012 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 20-06-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արտեմ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը չի կայացվել` նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Ամբաստանյալի վատառողջ լինելու վերաբերյալ դիմումի հիման վրա |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Պաշտպան Ա. Ումրշատյանի դիմումի հիման վրա դատական նիստը չի կայացվել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 17-10-2012 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արտեմ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 17-10-2012 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ թիվ ԵԿԴ/0099/01/12 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի, քարտուղարությամբ` Օֆելյա Կիրակոսյանի և Ժենյա Ավետիսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լևոն Չարխիֆալակյանի, պաշտպան` Արմեն Ումրշատյանի, 2012թ. hոկտեմբերի 17-ին դռնբաց դատական նիստում արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի` Ա ր տ ե մ Ս ա ր գ ս ի Ա ռ ա ք ե լ յ ա ն ի ` (ծնված 1976թ. օգոստոսի 4-ին, Չարենցավան քաղաքում, ազ¬գութ¬¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, բարձրագույն կրթու¬թյամբ, ամուս¬նացած է, խնամքին են մինչև 14 տարե¬կան ան¬չափահաս երեխան, 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը և կենսաթոշակառու մայրը, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, չի աշխատում, հաշվառ¬ված և բնակ¬վում է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի 45 Ա շենքի 48-րդ բնակարանում) 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 13103112 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով 2012թ. հունվարի 27-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։ 2012թ. հունվարի 27-ին Արտեմ Առաքելյանը ձերբակալվել է, 2012թ. հունվարի 28-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ 2012թ. հունվարի 28-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, քննարկելով նախաքննական մարմնի հարուցած միջնորդությունը, այն բավարարել և մեղադրյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խա¬փանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։ 2012թ. մարտի 27-ին Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Չարխիֆալակյանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումը վերացվել է, և նույն օրը նախաքննական մարմինը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրություն։ 2012թ. մայիսի 15-ին սույն քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթով անջատվել է անհայտ անձի կողմից Արտեմ Առաքելյանին առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ նոր` թիվ 13122212 համարով քրեական գործը։ 2012թ. հունիսի 18-ին քրեական գործն Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան և 2012թ. հունիսի 19-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։ 2.Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը. Արտեմ Առաքելյանը գործով չպարզված հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպա¬տակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և բաճկոնի ձախ ծոցագրպանում ապօրինաբար պահել է առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ հերոին տեսակի թմրամիջոց, որը 2012թ. հունվարի 27-ին` ժամը 16։00-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության ժամանակ։ Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Արտեմ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ 3. Արագացված դատական քննություն. Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։ Ամբաստանյալ Առաքելյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե¬ղա¬վոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում փոփոխելով մեղադրական եզրակա¬ցությունը հաս¬տատելիս հայտնած դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կար¬գով քննե¬լու դեմ չա¬ռարկեց։ Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի վերոնշյալ միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրողի դիրքորոշման փոփոխությունը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, համապատաս¬խան որոշման կայացմամբ գործը քննեց արա¬գացված դա¬տաքննության կար¬գով։ 4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Արտեմ Առաքելյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը, վերջինիս խոստովանական ցուցմունքներից բացի, հաստատված հա¬մարեց` Արտեմ Առաքելյանի` 2012թ. հունվարի 27-ին կա¬տարված անձնական խուզար¬կության արձանագրությամբ, դրա արդյունքներով հայտնաբերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված 0.48 գրամ հերոին տեսակի թմրամիջոցի առ¬կա¬յութ¬յամբ (փոր¬ձագի¬տական հետա¬¬¬զո¬տությամբ հայտնաբերվածից ծախսվել է 0.5 գրամը), ինչպես նաև դատաքիմիական փորձաքննության 2012թ. հունվարի 27-ի թիվ 39Ք եզրակա¬ցության, դատա¬նար¬կոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության 2012թ. փետրվարի 21-ի թիվ 38-12 եզրակացության, ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` Արտեմ Առաքելյանին ոստիկանության Կենտրոնական բաժին բերման ենթարկելու արձանագրութ¬յան և նույն բաժնի օպերլիազոր Ս.Երանոսյանի 2012թ. հունվարի 27-ի զեկուցագրի առկա¬յութ¬յամբ։ Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Արտեմ Առաքելյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ, գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։ Դատարանը գտնում է, որ Արտեմ Առաքելյանը մեղսագրվող արարքը` առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցն ապօրինի ձեռք բերելը և պահելը, կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով որակ¬ված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության և պատժի է ենթակա այդ հոդվածի համապատասխան մասով։ Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրավանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատում` իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նախ¬կինում դատապարտված չլինելը (2012թ. հունվարի 27-ի դրությամբ կատարված ստուգ¬ման արդյունքներով ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված դատվա¬ծության վերաբերյալ տեղեկանքի), բնակության վայրում դրակա¬նորեն բնութագրվելը («Կենտրոն» համատիրության լիազոր Հ.Խաչատրյանի տված բնութագիրը), ՀՀ զինված ուժերում 1994-1996թ. ծառայելը (ըստ բնակության վայրից տրված նույն բնութագրի), երիտա¬սարդ, բայց վատառողջ լինելը (ըստ ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկե¬րության նարկոլոգիական կլինիկայի ղեկավարի 2012թ. հունվարի 31-ի թիվ 268 գրության), խնամ¬քին կեսնաթոշակառու ծնողների` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հոր` Սարգիս Հրաչիկի Առա¬քելյանի (կեսաթոշակի թիվ 53306 վկայական) և տարիքային կենսաթոշակառու Թամարա Վարդգեսի Ղուկասյանի( կենսաթոշակի թիվ 55212 վկայական) առկայությունը։ Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։ Դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգքրի 62-րդ հոդվածով նախատեսված հանգա¬մանք է գնա¬հատում պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան դստեր` 1999թ. սեպտեմբերի 27-ին ծնված Թամարա Արտեմի Առաքելյա¬նի առկայությունը (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 210631)։ Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատ¬ժա¬մասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` տվյալ դեպքում քննարկման են¬թակա են ազատազրկման ժամկետի սահմանման, այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։ Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դատա¬րանի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալ իրա¬վա¬կան վերլուծություններով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։ Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունքներով։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձի դրա¬կան բնութագիրը, նախկինում դատապարտված չլինելու և ընտանեական վի¬ճակը բնութագրող վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ները, անկեղծորեն զղջալն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նրա պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայութ¬յունը, նրան վե¬րագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը` Դա¬տարանը, վերջինիս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն համոզ¬վա¬ծության, որ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործություններ կանխելը հնարավոր է առանց պա¬տիժը ռեալ կրելու` այն պայմա¬նականորեն չկիրառելու պայմանով։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով քաղա¬¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական այլ ծախսերը (տուժողներին հան¬ցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհա¬տուցման գումարներից զատ), ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն (այսինքն` գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու պարագայում), ամ¬բաստանյալ Արտեմ Առաքելյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն, ուստի այդ հար¬ցը Դատարանը համարում է լուծված։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ գոր¬ծով իրեղեն ապացույց ճանաչված, դատարանում պահվող` Արտեմ Առաքելյանի անձ¬նական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,43 գրամ «հերոին» տե¬սակի թմրամիջոցը (փոր¬ձագի¬տական հետա¬¬¬զո¬տությամբ ծախսվել է ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի անձնական խուզար¬կությամբ հայտնաբերված 0,48 գրամ «հերոինից» 0.5 գրամը) անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննա¬կան մարմնին` սույն քրեական գոր¬ծից անջատված թիվ 13122212 քրեական գոր¬ծին կցելու նպա¬տակով։ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը դատավճիռը կայացնելու պահին բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է վերացնել սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Միաժամանակ քննարկելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանին անա¬զա¬տության մեջ պահելու ժամկետը նրա նկատմամբ նշանակվող պատժին հաշվակցելու հարցը` Դատարանը, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածը, գտնում է, որ ամբաս¬տանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի ժամկետին անհրա¬ժեշտ է հաշվակցել 2012թ. հունվարի 27-ից մինչև 2012թ. մարտի 27-ն ընկած ժամա¬նա¬կահատ¬վածում նրան անա¬զա¬տության մեջ պահելու երկու ամիսը։ Դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության 2012թ. փետրվարի 21-ի թիվ 38-22 եզրակացության համաձայն` Արտեմ Առաքելյանը տառապում է «Ափիոնային թմրա¬մոլություն» ախտորոշմամբ, սակայն հարկադիր բուժման կարիք չունի, քանի որ ներկայումս գտնվում է կլինիկական հսկողության տակ և ստանում է մեթադոնային փոխարինող բուժում։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ թմրամոլության դեմ հարկադիր և մեթադոնային փոխարինող բուժումները չեն կարող զուգահեռաբար իրականացվել, ուստի` ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ թմրամոլությունից հար¬կադիր բու¬ժում չի նշա¬¬նա¬կում։ Գնահատելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տան¬յալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝ Արտեմ Սարգսի Առաքելյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Նշանակված պատժին հաշվակցելով կալանքի տակ գտնվելու 2 (երկու) ամիսը` Արտեմ Առաքելյանի նկատ¬մամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 10 (տաս) ամիս ժամկետով։ Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փոր¬ձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Արտեմ Առաքելյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատա¬րողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման համապա¬տաս¬խան ստո¬րաբաժանմանը։ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բերյալ ստորագրությունը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող` 0,43 գրամ «հերոին» տե¬սակի թմրամիջոցը վերադարձնել նախաքննա¬կան մարմնին` սույն քրեական գոր¬ծից անջատ¬ված թիվ 13122212 քրեական գործին կցելու նպա¬տակով։ Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։ Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 17-10-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-11-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 225, 71 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 19-11-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 225, 71 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-31132 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 20-11-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 04-03-2013 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 06-03-2013 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-03-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 224,145 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 21-03-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 224,145 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0099/01/12
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-11-2012 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-10-2012 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լ |
| Ազգանուն | Չարխիֆալակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արտեմ Առաքելյան Կենտրոն և Նորք- Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի /ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդ. 3-րդ մասով - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով , վերջնական պատիժ - ազատազրկում 1 տարի 10 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ. կիրառմամբ` 2 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 17.10.2012թ. դատավճռի դեմ : Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդ. 3-րդ մասով Կենտրոն և Նորք- Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 17.10.2012թ. դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ` առանց ՀՀ քր.օր. 70-րդ հոդվածի կիրառման |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 06-11-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 21-11-2012 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 21-11-2012 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-12-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 21-11-2012 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | անփոփոխ |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 05-12-2012 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արտեմ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ հ. ԵԿԴ/0099/01/12 Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 05 դեկտեմբերի 2012թ. ք. Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Լ. ՉԱՐԽԻՖԱԼԱԿՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՈՒՄՐՇԱՏՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում 27.02.2012թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով, Արտեմ Առաքելյանի կողմից ապօրինի կերպով առանձնապես խոշոր չափերի հերոին տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ` հարուցվել է թիվ` 13103112 քրեական գործը։ 2012թ. հունվարի 27-ին Արտեմ Առաքելյանը ձերբակալվել է: 28.01.2012թ. Արտեմ Առաքելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: 28.01.2012թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել` կալանավորումը: 2012թ. մարտի 27-ին Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Չարխիֆալակյանի որոշմամբ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումը վերացվել է, և նույն օրը նախաքննական մարմինը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ 2012թ. մայիսի 15-ին սույն քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթով անջատվել է անհայտ անձի կողմից Արտեմ Առաքելյանին առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ նոր` թիվ 13122212 համարով քրեական գործը։ 18.01.2012թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ-ի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել` ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 2 (երկու) ամիսը և Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 10 (տաս) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանել է փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման համապատասխան ստորաբաժանմանը։ Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը վերացվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Հիշյալ դատավճռով որոշվել է նաև գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, դատարանում պահվող` 0,43 գրամ «հերոին» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել նախաքննական մարմնին` սույն քրեական գործից անջատված թիվ 13122212 քրեական գործին կցելու նպատակով։ Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված։ Սույն գործի քննությունը անցկացվել է արագացված դատաքննության կարգով: Հիշյալ դատավճռի դեմ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանը ներկայացրել է վերաքննիչ բողոք: Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել: Վերաքննիչ դատարանի 21.11.2012թ. որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել քննության Վճռաբեկ դատարանում գործի քննության համար սահմանված կանոններով։ 2.Գործի փաստական հանգամանքները Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա չպարզված հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և բաճկոնի ձախ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է առանձնապես խոշոր չափի` 0.48 գրամ քաշով <հերոին> տեսակի թմրամիջոց, որը 2011թ. հունվարի 27-ին ժամը 16.00-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ: Այսինքն Արտեմ Առաքելյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն: 3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով: Մեղադրողը գտել է, որ դատարանն առանց հիմնավոր պատճառաբանությունների ամբաստանյալ Ա. Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, խախտել է կատարած արարքի և նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածներ/ պահանջները, ինչպես նաև խաթարել պատժի նպատակները, խախտել սահմանադորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հգոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժետ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն դատարանը պատիժ նշանակելիս կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի 1-ին մասում: Սակայն դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են` ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը: բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությանը: Մեղադրողը արձանագրել է, որ դատական ակտում վկայակոչված այնպիսի մեղմացնող հանգամանքների, ինչպիսիք են Արտեմ Առաքելյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելն ու կատարածի համար զղջալը, նախկինում դատապարտված չլինելը, դրական բնութագրվելը, ՀՀ զինված ուժերում ծառայելը, ապա դրանք չեն վկայում Արտեմ Առաքելյանի կատարած հանցագործությանը բնորոշ հանրային վտանգավորության բացակայության մասին, դրանք ողջամտորեն չեն նվազեցնում նաև ամբաստանյալի կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, ուստի Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն: Մեղադրողը նշել է նաև, որ դատարանի կողմից որպես մեղմացնող փաստարկ վկայակոչված` կատարածի համար զղջալու հանգամանքը, բացի ամբաստանյալի հայտարարությունից, որևէ փաստական տվյալով չի հաստատվել: Ավելին, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը քրեական գործի նախաքննության ողջ ընթացքում հերքել է անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված առանձնապես խոշոր չափերի <<հերոին>> տեսակի թմրամիջոցն իրեն պատկանելու հանգամանքը, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, որևէ դատավարական փաստաթուղթ ստորագրելուց` հայտարարելով, թե հայտնաբերված թմրամիջոցն ապօրինի իր գրպանում է հայտնաբերվել ոստիկանությունում: Քրեական գործի նյութերին ծանոթանալու ընթացքում Արտեմ Առաքելյանը հայտարարել է, թե վեոհիշյալ թմրամիջոցը ձեռք է բերել 2009թ., չի հիշում, թե ումից և մոռացել ու պահել է բաճկոնի ծոցագրպանում, իսկ վերոհիշյալ հայտարարության հետ կապված որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննելիս, Արտեմ Առաքելյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց: Մեղադրողը գտել է, որ վերոհիշյալ հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ դիտարկելով, գնահատելով նաև քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի դրսևորված վարքագիծը, մասնավորապես նաև թմրամիջոցի ձեռք բերման աղբյուրի մասին վարույթն իրականացնող մարմնին տեղեկություններ չհայտնելը, թույլ են տալիս հանգել այն հետևությանը, որ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալի կատարած հայտարարությունը, թե զղջում է կատարած արարքի համար, սոսկ հայտարարություն է և զղջալու տարրեր չի պարունակում: Բացի այդ մեղադրողը նշել է, որ դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի խնամքին են գտնվում նաև կենսաթոշակառու ծնողները` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը և տարիքային կենսաթոշակառու մայրը, մինչդեռ նշված հանգամանքը իրական չէ, այսինքն դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով այդպիսի հանգամանքի առկայությունը չի հաստատվել, այլ միայն հաստատվել է, որ ամբաստանյալի հայրը 2-րդ խմբի հաշմանդամ է, իսկ մայրը` տարիքային կենսաթոշակառու, ինչն իր հերթին բնավ չի վկայում, թե վերջիններս գտնվում են ամբաստանյալիօ խնամքի տակ: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Մեղադրողը գտել է, որ հակառակ վերոգրյալին դատարանը հաշվի չի առել ինչպես այս բնույթի հանցագործություններով պետության իրականացրած քրեաիրավական պատժողական քաղաքականությունը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է այն, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը 2009թ. մայիս ամսվա սկզբերին, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել զգալի չափերի <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և կրել հրազեն հանդիսացող ՏՏ տեսակի ատրճանակ, ռազմամթերք հանդիսացող 7.62 մմ տրամաչափի թվով 47 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են նրա մոտ 2009թ. մայիսի 21-ին ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշատակիցների կողմից: Վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները հաստատվել են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության վարույթում քննվող թիվ 69104809 քրեական գործի շրջանակներում: նկատի ունենալով, որ ամբաստնայլ Արտեմ Առաքելյանը վերոհիշյալ հանցագործությունները կատարել է մինչև 2009թ. հունիսի 1-ը, իսկ վերջինս չի առարկել իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը համաներման ակտի ընդոընման հիմքով դադարեցնելու դեմ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով` <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 19.06.2009թ. որոշման համաձայն, 29.06.2012թ. որոշում է կայացվել թիվ 69104809 քրեական գործի վարույթը կարճելու և Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասերով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին: Մեղադրողը նշել է, որ օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունված վերոհիշյալ ակտով ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ կատարելու համար ազատելով քրեական պատասխանատվությունից, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը համապատասխան հետևություններ չի կատարել, չի ուղղվել, այլ շարունակել է իր հանցավոր վարքագիծը, ավելին շուրջ 3 տարի անց արդեն կատարել է ծանր հանցագործություն: Բացի այդ, տառապելով << Ափիոն թմրամոլություն>> ախտորոշմամբ, գտնվելով կլինիկական հսկողության տակ և ստանալով մեթադոնային փոխարինող բուժում, ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանը զերծ է մնացել առանձնապես խոշոր չափի, ինչպես նաև ծանր, այն է` <<հերոին>> տեսակի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունից: Մեղադրողը գտել է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձը բնութագրող վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը թույլ է տալիս հանգել այն հիմնավոր հետևությանը, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեկան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին: Մեղադրողը գտել է նաև, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ դատական ակտ կայացնելիս դատարանը պատշաճ չի գնահատել սույն գործի բոլոր փաստական հանգամանքները և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, այսինքն` կիրառել է քրեական օրենքի հոդված, որը ենթակա չէ կիրառման: Դրա արդյունքում թույլ է տրվել նաև ՀՀ քրեկան օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում: Այսպիսով, դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, սխալ է կիրառել քրեական օրենքը, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիման վրա, դատական ակտը բեկանելու հիմք է: Մեղադրողի համոզմամբ քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառումը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված որոշման կայացմանը, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի հիման վրա, քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է և նույնպես դատական ակտը բեկանելու հիմք: Ելնելով վերոգրյալից մեղադրողը խնդրել է հիշյալ դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման: 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ. Սույն քրեական գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս արձանագրել է հետևյալը. Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս դատարանը վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները արձանագրել է հետևյալը. Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավանորմը, նշել է, որ այն դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Դատարանը սույն գործով որպես ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգամանքներ, ինչպես նաև անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է գնահատել այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նախկինում դատապարտված չլինելը (2012թ. հունվարի 27-ի դրությամբ կատարված ստուգման արդյունքներով ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքի), բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը («Կենտրոն» համատիրության լիազոր Հ.Խաչատրյանի տված բնութագիրը), ՀՀ զինված ուժերում 1994-1996թ. ծառայելը (ըստ բնակության վայրից տրված նույն բնութագրի), երիտասարդ, բայց վատառողջ լինելը (ըստ ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի ղեկավարի 2012թ. հունվարի 31-ի թիվ 268 գրության), խնամքին կեսնաթոշակառու ծնողների` 2-րդ խմբի հաշմանդամ հոր` Սարգիս Առաքելյանի (կեսաթոշակի թիվ 53306 վկայական) և տարիքային կենսաթոշակառու Թամարա Ղուկասյանի( կենսաթոշակի թիվ 55212 վկայական) առկայությունը։ Դատարանը գտել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի հանրային վտանգավորությունը։ Դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգքրի 62-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանք է գնահատել պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան դստեր` 1999թ. սեպտեմբերի 27-ին ծնված Թամարա Առաքելյանի առկայությունը (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 210631)։ Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին` դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատժամասը բացարձակ որոշակի է, այսինքն` նախատեսում է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` տվյալ դեպքում քննարկման ենթակա են ազատազրկման ժամկետի սահմանման, այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչպես նաև տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում)։ Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` դատարանը հաշվի է առել նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի նշանակած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթներով և հետևյալ իրավական վերլուծություններով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։ Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդպիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի անձի դրական բնութագիրը, նախկինում դատապարտված չլինելու և ընտանեական վիճակը բնութագրող վերոնշյալ հանգամանքները, անկեղծորեն զղջալն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը` դատարանը, վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգել է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի ուղղվելը և նոր հանցագործություններ կանխելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու` այն պայմանականորեն չկիրառելու պայմանով։ Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը և այդ առթիվ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները հարկ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրա ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Նշված օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նշված հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է <<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայամանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>> ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժաղին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանը ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով հաշվի առնելով նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները վերջինիս պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ և այն խստացման առումով փոփոխելու հիմքեր չկան: Նման եզրահանգման հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամաբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը փոփոխելուց հետո մինչ օրս գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել այլ հակաօրիանական արարքներ կատարելուց և չի խոչընդոտել քննությանը: Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեկան գործի շրջանակներում դատարանի կողմից կայացվել է գործը ըստ էության ճիիշտ դատական ակտ այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Լ. Չարխիֆալակյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ Վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Ամբաստանյալ Արտեմ Առաքելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրությունը չհեռանալու մասին` թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 05-12-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 08-01-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 225, 116 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 08-01-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 225, 116 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-3/13 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 15-01-2013 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0099/01/12
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 28-12-2012 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Դատախազ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Լ |
| Ազգանուն | Չարխիֆալակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ք.Երևան, Սայաթ-Նովա 2 |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 08-01-2013 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-3 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 15-01-2013 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 2 հատոր, կից` Եզր. 39 Ք |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0099/01/12 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 15-01-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 15-02-2013 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԿԴ/0099/01/12 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15 փետրվարի 2013 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշման դեմ մեղադրող Լ.Չարխիֆալակյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով Արտեմ Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա՝ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան՝ 2 տարի ժամկետով։ Հիշյալ դատական ակտի դեմ մեղադրող Լ.Չարխիֆալակյանի վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ բողոքարկված դատական ակտը՝ թողնվել օրինական ուժի մեջ։ Վճռաբեկ բողոք է բերել մեղադրող Լ.Չարխիֆալակյանը։ Գտնելով, որ թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ` բողոքի հեղինակը խնդրել է պատժի մասով բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշումը և նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման։ Բողոքաբերը նշել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար և վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Վերլուծելով բողոքը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ առկա է գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում, որը կարող է առաջացնել ծանր հետևանքներ։ Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերի առկայությունը հիմնավորված չէ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Արտեմ Սարգսի Առաքելյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշման դեմ մեղադրող Լ.Չարխիֆալակյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 22-02-2013 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 28-02-2013 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 225, 134 թերթ, կից` դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 39Ք եզրակացությունը` փաթեթավորված և կնիքված վիճակում |