Գործ ԵԿԴ/0097/01/12
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

20 մայիսի 2013թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՏՈՒԺՈՂ` Ն.ՄՈՎՍԵՍՅԱՆԻ

ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Ի.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

ԹԱՐԳՄԱՆ` Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ԱԲԱՋՅԱՆԻ


ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ՄՈՎՍԵՍՅԱՆԻ


Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.03.2013թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2012 թվականի մայիսի 16-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ` Լ.Թաթոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հերմինե Մովսեսյանի կողմից Նինա Մովսեսյանի առողջությանը թեթև վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13122412 քրեական գործը:
2012 թվականի մայիսի 28-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ` Լ.Թաթոյանի որոշմամբ թիվ 13122412 քրեական գործով Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով:
2012 թվականի հունիսի 8-ին Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանի վերաբերյալ թիվ 13122412 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.03.2013թ. դատավճռով`
Հերմինե Արատաշեսի Մովսեսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքով ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել է` վնաս պատճառած արարքը քրեական օրենքով իրավաչափ համարվելու հիմքով:
Հերմինե Արատաշեսի Մովսեսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.03.2013թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրողը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/1 տան բակում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ ծաղկամանով հարվածել է Նինա Մովսեսյանի գլխին և վերջինի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ հաստատված է համարել գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
-Հերմինե Մովսեսյանը, Օֆելյա Խաչատրյանը և Նինա Մովսեսյանը հարևաններ են և նրանց միջև առկա է գույքային վեճ,
-Օֆելյա Խաչատրյանը Հերմինե Մովսեսյանի մայրն է,
-Օֆելյա Խաչատրյանի ընտանիքին պատկանող ծաղկամանները դրված են եղել Նինա Մովսեսյանի տան պատուհանի տակ,
-Նինա Մովսեսյանը չի ցանկացել, որպեսզի այդ ծաղկամանները գտնվեն իր տան պատուհանի տակ,
-ծաղկամանների պատճառով Օֆելյա Խաչատրյանը և Նինա Մովսեսյանը 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/1 տան բակում վիճաբանել են,
-վիճաբանության ժամանակ Նինա Մովսեսյանը ծաղկամաններից մեկը վերցրել է իր ձեռքը,
-վիճաբանության ձայների պատճառով Հերմինե Մովսեսյանը մոտեցել է Օֆելյա Խաչատրյանին և Նինա Մովսեսյանին,
-վիճաբանության ժամանակ Հերմինե Մովսեսյանի գործողությունների արդյունքում ծաղկամանը դիպել է Նինա Մովսեսյանի գլխին, որի հետևանքով նրա առողջությանը պատճառվել է թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով,
-նշված դեպքին այլ ականատես վկաներ չեն եղել:
Դատարանը հաստատված է համարել, որ 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/1 տան բակում Օֆելյա Խաչատրյանի ընտանիքին պատկանող ծաղկամանները Նինա Մովսեսյանի տան պատուհանի տակ դրված լինելու պատճառով Նինա Մովսեսյանը և Օֆելյա Խաչատրյանը վիճաբանել են, որի ժամանակ Նինա Մովսեսյանը ծաղկամաններից մեկը վերցրել է իր ձեռքը: Այդ ժամանակ Օֆելյա Խաչատրյանի դուստր Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանը մոտեցել է Օֆելյա Խաչատրյանին և Նինա Մովսեսյանին, որից հետո Հերմինե Մովսեսյանի գործողությունների արդյունքում ծաղկամանը դիպել է Նինա Մովսեսյանի գլխին և վերջինի առողջությանը պատճառել թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով:
Դատարանը, գտել է, որ սույն գործով առկա է չփարատված կասկած` վիճաբանության ընթացքում Հերմինե Մովսեսյանի և Նինա Մովսեսյանի գործողությունների վերաբերյալ, որը պետք է մեկնաբանվի հօգուտ ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի, այն է` դատավճռի հիմքում պետք է դրվի այդ իրարամերժ տվյալներից երկրորդը /Նինա Մովսեսյանը վերցրել է ծաղկամաններից մեկը և նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, սակայն Օֆելյա Խաչատրյանը խույս է տվել դրանից, որը դիպել է պատին և կոտրվել: Դրանից հետո Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ այլ ծաղկաման և կրկին ցանկացել այն նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, որի ժամանակ Հերմինե Մովսեսյանը հրել է Նինա Մովսեսյանի ձեռքին եղած ծաղկամանը, որի արդյունքում այն ընկել է նրա գլխին/:
Դատարանը նկատի ունենալով, որ վերը նշված հիմնավորմամբ վիճաբանության ընթացքում Հերմինե Մովսեսյանի և Նինա Մովսեսյանի գործողությունների կապակցությամբ սույն դատավճռի հիմքում պետք է դրվի այն որ, ՚Նինա Մովսեսյանը վերցրել է ծաղկամաններից մեկը և նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, սակայն Օֆելյա Խաչատրյանը խույս է տվել դրանից, որը դիպել է պատին և կոտրվել: Դրանից հետո Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ այլ ծաղկաման և կրկին ցանկացել այն նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, որի ժամանակ Հերմինե Մովսեսյանը հրել է Նինա Մովսեսյանի ձեռքին եղած ծաղկամանը, որի արդյունքում այն ընկել է նրա գլխինՙ, արձանագրել է, որ.
-միջադեպի նախահարձակը եղել է տուժող Նինա Մովսեսյանը, ով ցանկացել է ծաղկամանը նետել ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի մոր` Օֆելյա Խաչատրյանի վրա,
-տուժող Նինա Մովսեսյանի ոտնձգությունը Օֆելյա Խաչատրյանի նկատմամբ եղել է վտանգավոր, առկա և իրական,
-ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի գործողությունները ուղղված են եղել իր մոր շահերի պաշտպանությանը, որի ընթացքում վնաս է պատճառվել տուժող Նինա Մովսեսյանի առողջությանը,
-ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի գործողությունի արդյունքում տուժող Նինա Մովսեսյանի առողջությանը թեթև վնաս պատճառելը համապատասխանում է տուժողի ոտնձգության բնույթին և վտանգավորությանը:
Ելնելով վերոգրյալից դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի կողմից տուժող Նինա Մովսեսյանի առողջությանը թեթև վնաս պատճառվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի 01.03.2013թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրողը` վերջինս վկայակոչելով վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.03.2013թ. դատկան ակտը և գործի փաստական հանգամանքների հիմքով Հերմինե Արատաշեսի Մովսեսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և նրան դատապարտել տուգանքի 50.000 ՀՀ դրամի չափով:
Բողոքը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտնում է, որ Հերմինե Մովսեսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով անմեղ ճանաչելը և արդարացնելը անհիմն է և չպատճառաբանված: Այն կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքների նորմերի էական խախտումներով, ուստի ենթակա է բեկանման:
Դատարանը խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջները սխալ է համադրել տուժողի, ամբաստանյալի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, չի գնահատել դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի համար բավարար տեսանկյունից և Հ.Մովսեսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117 հոդվածով ներկայացված մեղադրանքով ճանաչել է անպարտ և արդարացրել:
Դատարանը սխալ է կիրառել քրեական օրենքը, թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքների էական խախտումներ:
Դատարանը պատշաճ չգնահատելով ապացույցները, խախտել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածով սահմանված սկզբունքը:
Դատարանը պարտավոր էր դատավճռում շարադրված հետևությունների և դրանց հիմք կազմող փաստերի միջև ապահովել տրամաբանական, պատճառահետևանքային կապ:
Նման եզրահանգումների համար դատարանը հիմք է ընդունել ամբաստանյալի և վերջինիս մոր կողմից դատաքննության ընթացքում ներկայացված, այլ ապացույցների համադրման արդյունքում գործի փաստական տվյալներից չբխող, մտացածին և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ հետապնդող պատճառաբանությունները:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, ինքը եղել է տանը` Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/4: Այդ ժամանակ ինքը բակից լսել է իր մոր` Օֆելյա Խաչատրյանի և Նինա Մովսեսյանի ձայները, որի պատճառով դուրս է եկել բակ և իր մորն ասել է, որ նա գնա տուն, որպեսզի չվիճեն: Իր մոր և Նինայի միջև հաճախ է վիճաբանություն եղել, որոնց պատճառը եղել է իրենց տան ետնամասում գտնվող հողամասը: Այդ ժամանակ իր մայրը եղել է բակի վերևի հատվածում և ինքը մտածելով, որ մայրն իր ասելուց հետո տուն կմտնի, ինքը ներս է մտել: Այնուհետև կրկին ձայներ է լսել, որի պատճառով կրկին դուրս է եկել և տեսել, որ ծաղկամաններից մեկը ընկած է պատի տակ, իսկ մյուսը եղել է Նինայի ձեռքին, ով ցանկացել է դրանով հարվածել իր մորը: Նշված երկու ծաղկամանները եղել են պլաստմասսայից: Ինքն անմիջապես կանգնել է նրանց արանքում և, երբ Նինան ցանկացել է ծաղկամանով հարվածել իր մորը, ինքը ձեռքերով ետ է հրել ծաղկամանը, որը պատահական ընկել է Նինայի գլխին: Ինքն այդչափ բարկացած չի եղել, որպեսզի ցանկանար վնաս պատճառել Նինային, այլ ինքը կարծել է, որ Նինան ցանկանում է այդ ծաղկամանով հարվածել իր մորը, որի պատճառով այն հրել է Նինայի ուղղությամբ: Այդ պահին ինքը Նինայից ձեռքից ծաղկամանը խլելու հնարավորություն ունեցել է, սակայն ինքը այն հրել է, որպեսզի այն ընկնի նրա ձեռքից: Դրանից հետո, Նինան իրեն ապտակել է, իսկ իր մայրը տեսնելով այդ բռնել է Նինայի երկու ձեռքերը, որպեսզի նա չհարվածի: Այդ ժամանակ Նինայի ձեռքում բջջային հեռախոս է եղել, և նա ցույց տալով այն ասել է, որ կզանգահարի ոստիկանություն, որպեսզի իրենք նրա տարածքից դուրս գնան: Այնուհետև Նինան ու իր մայրը քաշքշել են միմյանց, որի ժամանակ Նինան բջջային հեռախոսով հարվածել է իր մոր դեմքին: Ինքը մի կերպ կարողացել է իր մորը տանել տուն, որովհետև նրանք եղել են շատ նյարդայնացած վիճակում: Տուն մտնելուց հետո ինքը զանգահարել է շտապօգնություն և հարևանությամբ ապրող իր քրոջը: Այնուհետև ինքը գնացել է շտապօգնությանը դիմավորելու, և երբ բժիշկներն եկել են, Նինա Մովսեսյանը պատուհանից ասել է. ՚շատ լավ, այնքան եմ անելու, որ մայրտ ու տատտ սատկենՙ: Բժիշկները սրսկել են իր մորը և տատին: Այնուհետև եկել են Էդուարդ Մովսեսյանը և ոստիկանները: Երբ Նինան ծաղկամանը բարձրացրել է իր մոր ուղղությամբ և ցանկացել է հարվածել, իր մայրը եղել է իրենց պատուհանի մոտ, իսկ Նինան` սեղանի մոտ, այդ ժամանակ նրանց միջև եղած հեռավորությունը եղել է մեկ մետրից քիչ: Երբ Նինան վերցրել է ծաղկամանը, ինքը մտածել է, որ նա իր մորն է ցանկանում հարվածել, որի պատճառով ծաղկամանը հրել է նրա ուղղությամբ: Նախնական քննության ընթացքում իր տված ցուցմունքն ինքը գրել է քննչական բաժնի պետի տեղակալի թելադրանքով:
Ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանը նախնական քննության ընթացքում` 2012 թվականի մայիսի 22-ին, որպես կասկածյալ լրացուցիչ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոց 3/4 տան բակում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ ծաղկաման և շպրտել դեպի իր մոր ուղղությամբ, սակայն մայրը խույս է տվել հարվածից, որի արդյունքում ծաղկամանը կպել է տան պատին և կոտրվել է: Այդ պահին ինքը դուրս է եկել տնից: Նինան վերցրել է երկրորդ ծաղկամանը և այն պահելով գլխավերևում ցանկացել է շպրտել, իսկ ինքը բարկացած մոտեցել է նրան, կանգնել է նրա և իր մոր միջնամասում, ձեռքերը վեր պարզելով բռնել է ծաղկամանն ու թեև կարող էր այդ ծաղկամանը խլելով նրա ձեռքից` վերցնել ու մի կողմ դնել, սակայն ջղայնացած վիճակում ծաղկամանը հրել է Նինայի վրա, որի հետևանքով ծաղկամանը կպել է նրա գլխին, հողն էլ լցվել է նրա ականջի մեջ: Ինքը Նինային վնասվածք պատճառելու ցանկություն չի ունեցել, բայց ջղայնացած վիճակում գտնվելու պատճառով ծաղկամանը նրա ձեռքից վերցնելու փոխարեն այն հրել է նրա ուղղությամբ, որի հետևանքով էլ նա վնասվածք է ստացել: Ինքը զղջում է կատարվածի համար, գործել է պահի ազդեցության տակ, գտնում է, որ սխալ է վարվել: Իր կողմից ծաղկամանը Նինայի ուղղությամբ հրելուց հետո Նինան իրեն մեկ անգամ ապտակել է իր ձախ այտի շրջանում, որի հետևանքով ինքը ֆիզիկական ցավ է զգացել, սակայն մարմնական վնասվածք չի ստացել: Նինայի նկատմամբ բողոք չունենալու պատճառով ոստիկանության բաժին ներկայանալուց հետո դատաբժշկական ուղեգիր չի պահանջել: Ինչ վերաբերում է Նինայի կողմից կոտրած ծաղկամանին, ապա այն եղել է փոքր չափերի և դրա մեջ եղել է զանգակածաղիկ, որոնց ընդհանուր արժեքը կազմել է 1.000 ՀՀ դրամ: Ծաղկամանը և ծաղիկը վնասվելու պատճառով իրենք այն նետել են: Ինքը տեսել է, որ վիճաբանության ժամանակ Նինան ոտքով հարվածել է իր մոր ոտքին և բջջային հեռախոսը բռունցքի մեջ պահած հարվածել է մոր դեմքին:
Տուժող Նինա Մովսեսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը բնակվում է Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/1 տանը: Ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանը մոր` Օֆելյա Խաչատրյանի և տատի հետ միասին ապրում է իր տան հարևանությամբ: Նրանք իր տան պատուհանի տակ դրել են մի սեղան, իսկ սեղանի վրա դրել են ծաղիկներ և ոչ պիտանի այլ իրեր: 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 16:30-ի սահմաններում, ինքը բացել է իր տան պատուհանը և Օֆելյային հարցրել, թե ինչու են նրանք իր տան պատուհանի տակ դրել այդ սեղանը, իսկ Օֆելյան պատասխանել է, որ լավ են արել: Այդ պահին Օֆելյան գտնվել է բակի վերևի հատվածում: Դրանից հետո ինքն դուրս է եկել բակ և այդ սեղանի վրայից վերցրել է մեկ կավից ծաղկաման և ցանկացել այն տեղափոխել նրանց տան պատուհանի տակ: Սակայն այդ պահին տանից դուրս է եկել Հերմինեն և իր ձեռքից խլելով ծաղկամանը, ասել է ՚առը քեզՙ, ու դրանով հարվածել իր գլխին: Դրանից հետո ինքն ամբողջովին հողի մեջ է եղել և գլուխն այտուցվել է: Դրանից հետո բակի վերևի հատվածից եկել է Օֆելյան և իրեն մի կողմ հրել: Այնուհետև Օֆելյան Հերմինեին ասել է, որպեսզի նա կանչի նրա ավագ քրոջը, դրանից հետո ինքը գնացել է տուն: Տանն ինքը պառկել է բազմոցին, որից հետո զանգահարել է իր որդուն և պատմել կատարվածի մասին: Որդին անմիջապես եկել է իր տուն և շտապօգնություն կանչել: Այդ ժամանակ իր տուն են եկել նաև երկու հարևանները, ովքեր տեսել են իրեն այդ վիճակում: Ինքը պնդում է, որ Հերմինե Մովսեսյանն իրեն հարվածել է դիտավորյալ:
Տուժող Նինա Մովսեսյանը դատական քննության ընթացքում լրացուցիչ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Օֆելյա Խաչատրյանի կողմից դատարան ներկայացրած ծաղկամանները այդ ծաղկամանները չեն, այդ ծաղկամանները եղել են կավից, իսկ դատարան ներկայացվածները պլաստմասսայից են: Դեպքից հետո ինքը մոտ երկու ամիս բուժվել է:
Վկա Էդուարդ Մովսեսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի գարնանը /կոնկրետ օրը չի հիշում/, իր մայրը` Նինա Մովսեսյանը զանգահարել է իրեն և հուզված ձայնով ասել, որ ինքը շտապ գնա նրա տուն, որը գտնվում է Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/11 հասցեում: Մոտ 15 րոպե անց ինքը գնացել է իր մոր տուն և տեսել, որ իր մայրը կարմրած է, գլուխը այտուցված, իսկ մազերի մեջ հող է լցված: Այնուհետև եկել են ոստիկանները: Իր մայրը պատմել է, որ նա Օֆելյա Խաչատրյանին ասել է, որպեսզի նա ծաղկամանները տեղափոխի իր մոր տան պատուհանի տակից, որի պատճառով նրանց միջև վեճ է առաջացել: Իր մայրը վերցրել է ծաղկամաններից մեկը և ցանկացել այն տեղափոխել նրանց տան պատուհանի տակ, որի ժամանակ Հերմինե Մովսեսյանը իր մոր ձեռքից վերցրել է այն և դրանով հարվածել իր մորը: Դրանից հետո Հերմինեն և Օֆելյան հարձակվել են իր մոր վրա ու քաշքշել նրան:
Վկա Օֆելյա Խաչատրյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 12-ին ինքը ջրել է իր ծաղիկները, որոնք ծաղկամանով դրված են եղել Նինա Մովսեսյանի տան պատուհանի մոտ: Այդ ժամանակ Նինան պատուհանից իրեն դիտողություն է արել: Դրանից 10-15 րոպե հետո, երբ ինքը եղել է տանը, լսել է Նինայի ձայնը, որի պատճառով դուրս է եկել, և այդ պահին Նինան ծաղկամանը շպրտել է իր ուղղությամբ, որը կպել է իր տան դռանը: Ինքը մոտեցել է Նինային, իսկ նա սկսել է ծաղիկները ջարդել, և ասել է, որ ոստիկանություն է զանգահարելու: Այդ պահին իր դուստրը` Հերմինե Մովսեսյանը դուրս է եկել տանից, իսկ Նինան վերցրել է մյուս ծաղկամանը, այդ ժամանակ Հերմինեն մտել է իրենց միջև, որպեսզի պաշտպանի իրեն: Այդ ժամանակ Նինայի ձեռքից ծաղկամանը ընկել է նրա գլխին կամ գետնին: Դրանից հետո ինքը բռնել է Նինայի ձեռքերը: Նինան հարվածել է իր ոտքին, հետո ձեռքերը ազատել է և հարվածել իր երեսին: Իրենք մտել են ներս, քանի որ վատ է զգացել, և Հերմինեին ասել է, որպեսզի նա շտապօգնություն զանգահարի: Կատարվածի մասին Հերմինեն տեղեկացրել է նաև իր մյուս աղջկան` Մարիետա Մովսեսյանին, ով գնացել է իրենց տուն: Երբ Մարիետան գնացել է իրենց տուն, Նինան պատուհանը բացել է և ասել, որ շատ լավ է անում, որ պետք է այնքան անի, որ ինքն ու տատը ՚սատկենՙ: Նախնական քննության ընթացքում իր տված ցուցմունքները գրվել է քննիչի թելադրանքով:
Վկա Օֆելյա Խաչատրյանը նախնական քննության ընթացքում` 2012 թվականի մայիսի 22-ին, լրացուցիչ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոց 3/4 տան բակում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ հատ ծաղկաման և նետել է իր ուղղությամբ, իսկ ինքը խուսափել է հարվածից և ծաղկամանը դիպել է պատին ու կոտրվել: Այդ պահին տնից դուրս է եկել իր աղջիկը` Հերմինեն, դրանից հետո, Նինան վերցրել է երկրորդ ծաղկամանը, այն պահել գլխավերևում և ցանկացել շպրտել իր ուղղությամբ, սակայն այդ պահին Հերմինեն կանգնել է իրենց մեջտեղը, հրել է Նինայի ձեռքի ծաղկամանը, որի պատճառով այն կպել է Նինայի գլխին: Այդ ամենից հետո Նինան մեկ անգամ հարվածել է Հերմինեին: Բացի այդ Նինան ոտքով հարվածել է իր ոտքին և մեկ անգամ էլ բջջային հեռախոսը ձեռքի մեջ պահած հարվածել է իր դեմքին: Ինքն այդ հարվածից ֆիզիկական ցավ է զգացել, դեմքը կապտել է, բայց քանի որ Նինայի դեմ բողոք չի ունեցել և հիմա էլ չունի, այդ պատճառով ոստիկանությունում դատաբժշկի ուղեգիր չի պահանջել, ինչ վերաբերում է Նինայի կողմից կոտրված ծաղկամանին, այն եղել է փոքր, իսկ դրա մեջ եղել է զանգակածաղիկ, որոնց ընդհանուր արժեքը կազմել է 1.000 ՀՀ դրամ: Քանի որ ծաղկամանով ծաղիկը դեպքից հետո վնասվել է և պիտանի չի եղել օգտագործման համար, այն դեն են շպրտել: Նինայի կողմից ծաղկամանը կոտրելու հետևանքով իրենց պատճառված գույքային վնասի հետ կապված ինքը Նինայի դեմ բողոք պահանջ չունի:
Վկա Մարիետա Խաչատրյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրն իր քույրը` Հերմինե Մովսեսյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ Նինա Մովսեսյանը կրկին վիճաբանում է իր մոր հետ: Ինքն գնացել է իր մոր տուն, որտեղ տեսել է իր տատին, ով եղել է շատ վատ վիճակում: Իրենք զանգահարել են շտապօգնություն և իր քրոջ հետ ինքը գնացել է, որպեսզի ուղեկցի շտապօգնության աշխատակիցներին: Բժիշկների կողմից իր տատին և մորը բուժօգնություն ցույց տալուց հետո ինքը գնացել է իր տուն և այդ պահին Նինա բացել է պատուհանը և սկսել գոռգոռալ, ասելով, որ այնքան է անելու մինչև իր մայրն ու տատը ՚սատկենՙ: Դրանից հետո Նինայի որդին ոստիկանների հետ միասին եկել են: Դրանից երկու օր առաջ իր ներկայությամբ Նինան ասել է, որպեսզի իրենք ծաղկամանները տանեն այդտեղից, այլապես կկանչի որդուն, ով կգա և կկոտրի դրանք:
Վկա Մարիետա Մովսեսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը ինքն ուժեղ ճչոց է լսել: Դրանից հետո Օֆելյա Խաչատրյանը և Հերմինե Մովսեսյանը դուրս են գնացել և երբ Օֆելյան վերադարձել է տուն, նրա դեմքը կարմրած է եղել: Շտապօգնության բժիշկների գնալուց հետո Նինա գոռացել է. ՚Ես այնպես պետք է անեմ, որ տատդ ու մերդ սատկենՙ: Այնուհետև ինքն իմացել է, որ Նինան ծաղկամանը վերցրել է, որպեսզի հարվածի, իսկ Հերմինեն հրել է այն, որպեսզի մոր վրա չընկնի, և ծաղկամանը ընկել է գետնին:
Վկա Սյուզաննա Նազարյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլին /օրը չի հիշում/ ինքը տնից դուրս է եկել և տեսել է, որ շտապօգնության մեքենա է կանգնած: Ինքը մտածել է, որ Նինա Մովսեսյանն է վատացել, որի պատճառով գնացել է նրան տուն և տեսել, որ Նինայի դեմքը կարմրած է ու գլխին հող է լցված: Նինան լացելով պատմել է, որ տան ետնամասում վիճել են, և Հերմինեն ծաղկամանով հարվածել է նրան:
Վկա Արմաիդա Գասպարյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը ինքը տնից դուրս է եկել և տեսել է, որ շտապօգնության մեքենա է կանգնած, որի պատճառով իր մոր հետ գնացել է Նինա Մովսեսյանի տուն: Այդ ժամանակ Նինան եղել է կարմրած, իսկ ձախ ականջի և վերնաշապիկի վրա եղել է հող: Նինան լացելով պատմել է, որ նրան ծաղկամանով հարվածել է Հերմինե Մովսեսյանը:
Դեպքի վայրի զննության մասին 2012 թվականի մայիսի 22-ի արձանագրության համաձայն` դեպքի վայրը գտնվում է Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/1 տան բակի հյուսիսարևմտյան հատվածում: Ըստ տուժող Նինա Մովսեսյանի` 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, նա տնից դուրս է եկել, մտել բակ, որը գտնվում է տան ետնամասում, որտեղ առկա են մրգատու ծառեր, այգի, որի հյուսիսային կողմում առկա է երկաթյա աստիճանահարթակ, բետոնե պատ, աստիճանահարթակի և բետոնե պատի մեջտեղում առկա է փայտյա աթոռ և պահարան, որի վրա առկա են ծաղկամաններ, որից մոտ 50սմ հեռավորության վրա գտնվում է մեկ աստիճան, որտեղ էլ Հերմինե Մովսեսյանը ծաղկամանով հարվածել է Նինա Մովսեսյանի գլխին: Նշված աստիճանահարթակից թե հյուսիս և թե արևելք գտնվում են տան պատուհաններ, որոնցից հյուսիսային պատուհանը և դուռը Հերմինե Մովսեսյանի տան պատուհանն է, իսկ արևելյան կողմում գտնվող պատուհանները` Նինա Մովսեսյանի տան պատուհանները: Տուժող Նինա Մովսեսյանը հայտարարել է նաև, որ 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, խոսակցություն է եղել նրա և Օֆելյա Խաչատրյանի միջև, որից հետո միջամտել է Հերմինե Մովսեսյանը, ով ծաղկամանով հարվածել է նրա գլխին:
Փորձագետի 2012 թվականի մայիսի 2-ի թիվ 907 եզրակացության համաձայն` Նինա Մովսեսյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` գանգուղեղային փակ բութ վնասվածքի, ձախ քունքա-գագաթային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի և քերծվածքի ձևերով հասցվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետում, չի բացառվում որոշման մեջ նկարագրված գործի հանգամանքներին վերջինները չեն տարանջատվում և պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը ոչ պակաս վեց օրից և ոչ ավելի քսանմեկ օրից:
Փորձագետի 2012 թվականի մայիսի 2-ի թիվ 907 եզրակացության կապակցությամբ փորձագետ Ա.Դալլաքյանը պարզաբանում է տվել այն մասին, որ Նինա Մովսեսյանի ստացած մարմնական վնասվածքները հասցվել են բութ-կոշտ առարկայով, այսինքն դա կարող է լինել ինչպես պլաստմասսայից, այնպես էլ կավից ծաղկաման: Ինչ վերաբերում է վնասվածքները հասցնելու մեխանիզմին, ապա դա կարող է լինել ինչպես անմիջական հարվածի, այնպես էլ հրելու արդյունքում ընկնելու հետևանքով:
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն` Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ վերը նշված ապացույցները վերլուծելու և համադելու արդյունքում, հաստատված է համարել գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
-Հերմինե Մովսեսյանը, Օֆելյա Խաչատրյանը և Նինա Մովսեսյանը հարևաններ են և նրանց միջև առկա է գույքային վեճ,
-Օֆելյա Խաչատրյանը Հերմինե Մովսեսյանի մայրն է,
-Օֆելյա Խաչատրյանի ընտանիքին պատկանող ծաղկամանները դրված են եղել Նինա Մովսեսյանի տան պատուհանի տակ,
-Նինա Մովսեսյանը չի ցանկացել, որպեսզի այդ ծաղկամանները գտնվեն իր տան պատուհանի տակ,
-ծաղկամանների պատճառով Օֆելյա Խաչատրյանը և Նինա Մովսեսյանը 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/1 տան բակում վիճաբանել են,
-վիճաբանության ժամանակ Նինա Մովսեսյանը ծաղկամաններից մեկը վերցրել է իր ձեռքը,
-վիճաբանության ձայների պատճառով Հերմինե Մովսեսյանը մոտեցել է Օֆելյա Խաչատրյանին և Նինա Մովսեսյանին,
-վիճաբանության ժամանակ Հերմինե Մովսեսյանի գործողությունների արդյունքում ծաղկամանը դիպել է Նինա Մովսեսյանի գլխին, որի հետևանքով նրա առողջությանը պատճառվել է թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով,
-նշված դեպքին այլ ականատես վկաներ չեն եղել:
Նման պայմաններում, դատարանը հարկ է համարել մանրամասն անդրադառնալ այն ապացույցներին, որոնք վերաբերում են վիճաբանության ընթացքում Հերմինե Մովսեսյանի և Նինա Մովսեսյանի գործողություններին.
1. Տուժող Նինա Մովսեսյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն դուրս է եկել բակ, սեղանի վրայից վերցրել մեկ կավից ծաղկաման և ցանկացել այն տեղափոխել Օֆելյայենց տան պատուհանի տակ, սակայն այդ պահին տանից դուրս է եկել Հերմինեն և իր ձեռքից խլելով ծաղկամանը, ասել է ՚առը քեզՙ, ու դրանով հարվածել իր գլխին:
2. Վկա Օֆելյա Խաչատրյանի` նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքի համաձայն` վիճաբանության ընթացքում Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ հատ ծաղկաման և նետել է իր ուղղությամբ, իսկ ինքը խուսափել է հարվածից և ծաղկամանը դիպել է պատին ու կոտրվել: Այդ պահին տնից դուրս է եկել Հերմինեն, որից հետո Նինան վերցրել է երկրորդ ծաղկամանը, այն պահել գլխավերևում և ցանկացել նետել իր ուղղությամբ: Այդ ժամանակ Հերմինեն կանգնել է իրենց միջև, հրել է Նինայի ձեռքի ծաղկամանը, որի պատճառով այն դիպել է Նինայի գլխին:
3. Վկա Օֆելյա Խաչատրյանի` դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքի համաձայն` Նինան ծաղկամանը նետել է իր ուղղությամբ, որը դիպել է իրենց տան դռանը: Ինքը մոտեցել է Նինային, իսկ նա սկսել է ծաղիկները ջարդել, և ասել է, որ ոստիկանություն է զանգահարելու: Այդ պահին Հերմինեն դուրս է եկել տնից, իսկ Նինան վերցրել է մյուս ծաղկամանը: Այդ ժամանակ Հերմինեն կանգնել է իրենց միջև, որպեսզի պաշտպանի իրեն: Այդ ժամանակ Նինայի ձեռքից ծաղկամանը ընկել է նրա գլխին կամ գետնին:
4. Ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի` նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքի համաձայն` վիճաբանության ժամանակ Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ ծաղկաման և նետել իր մոր ուղղությամբ, սակայն մայրը խույս է տվել հարվածից, որի արդյունքում ծաղկամանը կպել է տան պատին և կոտրվել է: Այդ պահին ինքը դուրս է եկել տնից: Նինան վերցրել է երկրորդ ծաղկամանը և այն պահելով գլխավերևում` ցանկացել է նետել, իսկ ինքը բարկացած մոտեցել է նրան, կանգնել է նրա և իր մոր միջև, ձեռքերը վեր պարզելով բռնել է ծաղկամանն ու թեև կարող էր այդ ծաղկամանը խլելով նրա ձեռքից` վերցնել ու մի կողմ դնել, սակայն ջղայնացած վիճակում ծաղկամանը հրել է Նինայի վրա, որի հետևանքով ծաղկամանը կպել է նրա գլխին, հողն էլ լցվել է նրա ականջի մեջ: Ինքը Նինային վնասվածք պատճառելու ցանկություն չի ունեցել, բայց ջղայնացած վիճակում գտնվելու պատճառով ծաղկամանը նրա ձեռքից վերցնելու փոխարեն այն հրել է նրա ուղղությամբ, որի հետևանքով էլ նա վնասվածք է ստացել:
5. Ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի` դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքի համաձայն` բակից լսելով իր մոր և Նինա Մովսեսյանի ձայները, ինքը դուրս է եկել բակ և իր մորն ասել է, որ նա գնա տուն, որպեսզի չվիճեն: Այնուհետև կրկին ձայներ է լսել, որի պատճառով կրկին դուրս է եկել և տեսել, որ ծաղկամաններից մեկը ընկած է պատի տակ, իսկ մյուսը եղել է Նինայի ձեռքին, ով ցանկացել է դրանով հարվածել իր մորը: Նշված երկու ծաղկամանները եղել են պլաստմասսայից: Ինքն անմիջապես կանգնել է նրանց միջև և, երբ Նինան ցանկացել է ծաղկամանով հարվածել իր մորը, ինքը ձեռքերով ետ է հրել ծաղկամանը, որը պատահական ընկել է Նինայի գլխին: Ինքն այդչափ բարկացած չի եղել, որպեսզի ցանկանար վնաս պատճառել Նինային, այլ ինքը կարծել է, որ Նինան ցանկանում է այդ ծաղկամանով հարվածել իր մորը, որի պատճառով այն հրել է Նինայի ուղղությամբ: Այդ պահին ինքը Նինայից ձեռքից ծաղկամանը խլելու հնարավորություն ունեցել է, սակայն ինքը այն հրել է, որպեսզի այն ընկնի նրա ձեռքից:
6. Փորձագետի 2012 թվականի մայիսի 2-ի թիվ 907 եզրակացության համաձայն` Նինա Մովսեսյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` գանգուղեղային փակ բութ վնասվածքի, ձախ քունքա-գագաթային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի և քերծվածքի ձևերով հասցվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետում, չի բացառվում որոշման մեջ նկարագրված գործի հանգամանքներին վերջինները չեն տարանջատվում և պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը ոչ պակաս վեց օրից և ոչ ավելի քսանմեկ օրից:
Փորձագետի 2012 թվականի մայիսի 2-ի թիվ 907 եզրակացության կապակցությամբ փորձագետ Ա.Դալլաքյանի պարզաբանման համաձայն` Նինա Մովսեսյանի ստացած մարմնական վնասվածքները հասցվել են բութ-կոշտ առարկայով, այսինքն դա կարող է լինել ինչպես պլաստմասսայից, այնպես էլ կավից ծաղկաման: Ինչ վերաբերում է վնասվածքները հասցնելու մեխանիզմին, ապա դա կարող է լինել ինչպես անմիջական հարվածի, այնպես էլ հրելու արդյունքում ընկնելու հետևանքով:
Նշված տվյալները վերլուծելու և համադրելու արդյունքում, դատարանը արձանագրել է, որ վիճաբանության ընթացքում Հերմինե Մովսեսյանի և Նինա Մովսեսյանի գործողությունների վերաբերյալ առկա են երկու իրարամերժ տվյալներ.
1. Նինա Մովսեսյանը վերցրել է ծաղկամանը և ցանկացել այն տեղափոխել, իսկ Հերմինե Մովսեսյանը Նինա Մովսեսյանի ձեռքից վերցրել է այդ ծաղկամանը և դրանով հարվածել նրա գլխին: Ընդ որում` նշված տվյալի աղբյուր է հանդիսանում բացառապես տուժող Նինա Մովսեսյանի ցուցմունքը:
2. Նինա Մովսեսյանը վերցրել է ծաղկամաններից մեկը և նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, սակայն Օֆելյա Խաչատրյանը խույս է տվել դրանից, որը դիպել է պատին և կոտրվել: Դրանից հետո Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ այլ ծաղկաման և կրկին ցանկացել այն նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, որի ժամանակ Հերմինե Մովսեսյանը հրել է Նինա Մովսեսյանի ձեռքին եղած ծաղկամանը, որի արդյունքում այն ընկել է նրա գլխին: Ընդ որում` նշված տվյալի աղբյուր են հանդիսանում բացառապես ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի և նրա մոր` վկա Օֆելյա Խաչատրյանի ցուցմունքները:
Որպիսի պայմաններում, դատարանը եզրահանգել է, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները հնարավորություն չեն տալիս հերքել կամ հաստատել նշված երկու իրարամերժ տվյալներից որևէ մեկը, ինչպես նաև սպառվել են այդ կապակցությամբ նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները:
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
Նմանատիպ նորմեր նախատեսված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում:
Նշված օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մաuին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաuտատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաuտի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կաuկածները, որոնք չեն կարող փարատվել uույն oրենuգրքի դրույթներին համապատաuխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հoգուտ մեղադրյալի կամ կաuկածյալի:
Այսպիսով, Դատարանը, իրավացիորեն գտել է, որ նշված երկու իրարամերժ տվյալների առկայության պայմաններում առկա է չփարատված կասկած` վիճաբանության ընթացքում Հերմինե Մովսեսյանի և Նինա Մովսեսյանի գործողությունների վերաբերյալ, որը համաձայն վերը նշված նորմերի` պետք է մեկնաբանվի հօգուտ ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի, այն է` սույն դատավճռի հիմքում պետք է դրվի այդ իրարամերժ տվյալներից երկրորդը /Նինա Մովսեսյանը վերցրել է ծաղկամաններից մեկը և նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, սակայն Օֆելյա Խաչատրյանը խույս է տվել դրանից, որը դիպել է պատին և կոտրվել: Դրանից հետո Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ այլ ծաղկաման և կրկին ցանկացել այն նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, որի ժամանակ Հերմինե Մովսեսյանը հրել է Նինա Մովսեսյանի ձեռքին եղած ծաղկամանը, որի արդյունքում այն ընկել է նրա գլխին/:
Նման պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու և այլնի վերաբերյալ, անհիմն են չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերը նշված փաստերի հիման վրա, դատարանը եզրահանգել է, որ 2012 թվականի ապրիլի 15-ին` ժամը 14:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Այգեստան 11-րդ փողոցի 3/1 տան բակում Օֆելյա Խաչատրյանի ընտանիքին պատկանող ծաղկամանները Նինա Մովսեսյանի տան պատուհանի տակ դրված լինելու պատճառով Նինա Մովսեսյանը և Օֆելյա Խաչատրյանը վիճաբանել են, որի ժամանակ Նինա Մովսեսյանը ծաղկամաններից մեկը վերցրել է իր ձեռքը: Այդ ժամանակ Օֆելյա Խաչատրյանի դուստր Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանը մոտեցել է Օֆելյա Խաչատրյանին և Նինա Մովսեսյանին, որից հետո Հերմինե Մովսեսյանի գործողությունների արդյունքում ծաղկամանը դիպել է Նինա Մովսեսյանի գլխին և վերջինի առողջությանը պատճառել թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով:
Նման պայմաններում, դատարանը հարկ է համարել անդրադառնալ այն հարցին` արդյոք Հերմինե Մովսեսյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի որևէ նորմի հատկանիշների, թե ոչ:
Հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործություն չի համարվում այն գործողությունը, որը կատարվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, այսինքն` պաշտպանվողի կամ մեկ այլ անձի կյանքը, առողջությունը և իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը հանրության համար վտանգավոր ոտնձգությունից կամ դրա իրական սպառնալիքից` ոտնձգություն կատարողին վնաս պատճառելու միջոցով պաշտպանելիս, եթե թույլ չի տրվել անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում:
/.../
3. Անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն անձին է պատկանում` անկախ ոտնձգությունից խուսափելու կամ այլ անձանց կամ պետական մարմինների օգնությանը դիմելու հնարավորությունից, ինչպես նաև անկախ անձի մասնագիտական կամ այլ հատուկ պատրաստվածությունից և պաշտոնեական դիրքից:
4. Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում են համարվում դիտավորյալ այն գործողությունները, որոնք, պաշտպանվողի համար ակնհայտ, չեն համապատասխանում ոտնձգության բնույթին և վտանգավորությանը:
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ արարքը հանցագործություն է, եթե հատկապես նախատեսված է սույն օրենսգրքի հատուկ մասով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի մարտի 30-ին թիվ ԵԿԴ/0118/01/11 որոշման համաձայն.
՚15. /…/ ոտնձգության բնույթն ու վտանգավորությունը որոշվում են ոտնձգության օբյեկտի արժեքավորությամբ, ոտնձգության ինտենսիվությամբ, պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորություններով, նրանց քանակով, ոտնձգության իրադրությամբ և այլն: Ուստի, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ առկա է ակնհայտ /խիստ, էական/ անհամապատասխանություն ոտնձգությամբ սպառնացող և պաշտպանվողի կողմից պատճառվող վնասների միջև:
/…/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի 4-րդ մասի իմաստով խոսքը սպառնացող և պատճառվող վնասների միջև առկա խիստ /էական/ անհամապատասխանության մասին է: Այլ կերպ` անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ պաշտպանվողը կիրառել է պաշտպանության այնպիսի միջոցներ և մեթոդներ, որոնց կիրառումն ակնհայտ կերպով չէր բխում ոչ ոտնձգության բնույթից և վտանգավորությունից, ոչ էլ իրադրությունից:
/…/ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման օբյեկտիվ հատկանիշների առկայության կամ բացակայության հարցի քննարկման համար առաջին հերթին պետք է պարզել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակի առկայության հարցը: Այլ կերպ` անհրաժեշտ է առաջին հերթին պարզել ոտնձգության և պաշտպանության առկայության, ապա նոր միայն դրանց արդյունքում պատճառված վնասների համապատասխանության հարցը:
/…/
Անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում ուղղակի դիտավորությամբ գործելու պարագայում պաշտպանվողը`
ա/ գիտակցում է, որ ոտնձգությունից կարելի է պաշտպանվել ոտնձգողին նվազ ծանր վնաս պատճառելով,
բ/ կանխատեսում է ոտնձգողին վնաս պատճառելու անխուսափելիությունը կամ իրական հնարավորությունը,
գ/ ցանկանում է վերոնշյալ հետևանքի առաջացումը:
Անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում անուղղակի դիտավորությամբ գործելու պարագայում պաշտպանվողը`
ա/ գիտակցում է, որ ոտնձգությունից կարելի է պաշտպանվել ոտնձգողին նվազ ծանր վնաս պատճառելով,
բ/ կանխատեսում է ոտնձգողին վնաս պատճառելու հնարավորությունը,
գ/ գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքի առաջացումը կամ անտարբեր է դրա առաջացման նկատմամբ: /…/ՙ:
Դատարանը նկատի ունենալով, որ վերը նշված հիմնավորմամբ վիճաբանության ընթացքում Հերմինե Մովսեսյանի և Նինա Մովսեսյանի գործողությունների կապակցությամբ սույն դատավճռի հիմքում պետք է դրվի այն որ, ՚Նինա Մովսեսյանը վերցրել է ծաղկամաններից մեկը և նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, սակայն Օֆելյա Խաչատրյանը խույս է տվել դրանից, որը դիպել է պատին և կոտրվել: Դրանից հետո Նինա Մովսեսյանը վերցրել է մեկ այլ ծաղկաման և կրկին ցանկացել այն նետել Օֆելյա Խաչատրյանի ուղղությամբ, որի ժամանակ Հերմինե Մովսեսյանը հրել է Նինա Մովսեսյանի ձեռքին եղած ծաղկամանը, որի արդյունքում այն ընկել է նրա գլխինՙ, արձանագրել է, որ.
-միջադեպի նախահարձակը եղել է տուժող Նինա Մովսեսյանը, ով ցանկացել է ծաղկամանը նետել ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի մոր` Օֆելյա Խաչատրյանի վրա,
-տուժող Նինա Մովսեսյանի ոտնձգությունը Օֆելյա Խաչատրյանի նկատմամբ եղել է վտանգավոր, առկա և իրական,
-ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի գործողությունները ուղղված են եղել իր մոր շահերի պաշտպանությանը, որի ընթացքում վնաս է պատճառվել տուժող Նինա Մովսեսյանի առողջությանը,
-ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի գործողությունի արդյունքում տուժող Նինա Մովսեսյանի առողջությանը թեթև վնաս պատճառելը համապատասխանում է տուժողի ոտնձգության բնույթին և վտանգավորությանը:
Ելնելով վերոգրյալից դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Հերմինե Մովսեսյանի կողմից տուժող Նինա Մովսեսյանի առողջությանը թեթև վնաս պատճառվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե վնաս պատճառած արարքը քրեական օրենքով համարվում է իրավաչափ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Նկատի ունենալով, ամբաստանյալ Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում և նրա կողմից պատճառված վնասը քրեական օրենքով համարվում է իրավաչափ` դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում` վնաս պատճառած արարքը քրեական օրենքով իրավաչափ համարվելու հիմքով` անմեղ ճանաչելու և արդարացնելու հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` դատարանի կողմից ամբաստանյալ Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս է նյութական և դատավարական իրավունքների նորմերի խախտումներ թույլ տալու, քրեական օրենքը սխալ կիրառելու և այլնի վերաբերյալ, տվյալ դեպքում անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հերմինե Արտաշեսի Մովսեսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.03.2013թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ