Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0088/01/12
Վիճակագրական տողի համար :
10.5
Պատասխանող
Էդգար Հակոբյան
Էդգար Հակոբյան Ռազմիկի
Էդգար Հակոբյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2012-09-26 | 11:15 | 1 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-07-18 | 10:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-07-11 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-07-02 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-06-21 | 10:00 | 5 | Կայացել է |
Գործ ԵԿԴ/0088/01/12
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
2012թ. սեպտեմբերի 26-ին Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԲՈՇՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Է. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
02.03.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13110412 քրեական գործը:
Նույն օրը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
07.03.2012թ. Էդգար Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
29.05.2012թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները կիրառել է դատաքննության արագացված կարգ:
Դատարանի 18.07.2012թ. դատավճռով` Էդգար Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված, իսկ 23.05.2012թ. թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհամարին մուտքագրված 38.000 դրամ գումարը վճռվել է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին կամ վերջինիս լիազորած անձին։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊԸ-նը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 դրամ գույքային օգուտ ստանալով, նպաստել է մարմնավաճառուհիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորապես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխանակել են հեռախոսահամարներն ու պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը, գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժամերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը գտնում է, որ թեկուզև Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է նվազագույն պատիժ, սակայն ինքն ու իր պաշտպանը խնդրել էին նշանակված պատիժը չկիրառել` հաշվի առնելով բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, իր անձը բնութագրող տվյալները:
Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև իր կողմից հանցագործության մերկացնելը, այն, որ հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, իր հայրն առաջին խմբի հաշմանդամ է, ինքը երրորդ խմբի հաշմանդամ, երեխաներից Նարեկ Հակոբյանը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ինքն ընտանիքի միակ կերակրողն է, հաշմանդամությունը ստացել է զինվորական ծառայության ընթացքում: 2007թ.-ից աշխատել եմ «Մետրոպոլ» հյուրանոցում, աշխատավարձը բավականին ցածր է եղել, որից և 2008թ.-ից 01.04.2012թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում վճարել է ալիմենտ երկու երեխաների համար, այսինքն` այն ժամանակահատվածը, երբ իր կողմից կատարվել է հանցագործություն։ Նաև պետք է հոգար կնոջ, մյուս երեխայի ու հաշմանդամ հոր կարիքները։
Հյուրերն իրեն հաճախ դիմել են իրենց համար մարմնավաճառուհիներ գտնելու խնդրանքով, մարմնավաճառուհիները նույնպես խնդրել են իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով: Ինքը չի պատկերացրել, որ դա հանցագործություն է, քանի որ և մարմնավաճառուհիները, և հյուրերն իրենց նախաձեռնությամբ ու ցանկությամբ են նման քայլի գնացել։ Հյուրանոցից հեռանալիս մարմնավաճառուհիները թողել են իրենց հեռախոսահամարները, խնդրել իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով։
Ինքն անկեղծորեն զղջում է կատարած հանցագործության համար, իրեն մեղավոր է ճանաչում, իրենից կախված ամեն ինչ արել է հանցագործությունը մերկացնելու համար, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ունի մշտական բնակության վայր, թե նախաքննության, թե Դատարանում ներկայացել է առաջին իսկ կանչով, իր վարքագծով փորձել է ապացուցել, որ չնայած դեռ չդատապարտված, հասկացել է հանցանքի հանրության վտանգավորության աստիճանն ու կանգնել է ուղղման ճանապարհին, փոխվել է նաև իրադրությունը և ինքն այլևս չի աշխատում նման հաստատությունում, որը կարող է որևէ գործողությամբ նպաստել նման հանցագործությանը, եթե հնարավոր լիներ ժամանակը պտտել, կամովին կհրաժարվեր նման արարքից, ներկայումս աշխատում է սգո խանութում որպես բանվոր-վաճառող։ Եթե կրի պատիժ ազատազրկման ձևով, ծայրահեղ ծանր իրավիճակում կհայտնվի երկու ընտանիք։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հայտնել է իր դիրքորոշումը ՀՀ քրեական օրենսցրրի 70 հոդվածի կիրառմամբ անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, մասնավորապես` Գործ թիվ ՎԲ–124/07, ՎԲ–192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԼԴ2/0019/01/09, ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումներ:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-1 հոդվածի, 395 հոդվածի 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի, 399 հոդվածի պահանջներով` բողոքաբերը խնդրում է մեղմացնել պատիժն իր նկատմամբ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն, այն պայմանականորեն չկիրառել, իսկ դրա անհնարինության դեպքում 64 հոդվածի կարգով սահմանել ավելի մեղմ պատիժ։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը (…) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն ու հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախևառաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև, դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ իր դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է մի շարք որոշումներում, մասնավորապես 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման մեջ: Վերը նշված որոշման 24 կետում Վճռաբեկ դատարանը նշել է. <</…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին…>>: /տես Հ. Բաղդասարյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/
Նմանատիպ մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-ՎԲ-01/08 որոշումներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Կ. Հարությունյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՎԲ201/07 30.11.2007թ. որոշմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներից կարևորել է նաև այն դիրքորոշումը, որ դատապարտյալի ուղղվելու մասին դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Կ. Հարությունյանի որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է նաև հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը` գտնելով, որ դրանք էական նշանակություն ունեն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության ու հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա, օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանը թեև ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս նշել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայութունը և դատավճռով հաստատված համարելով մասնավորապես դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների` 30.03.2005թ. ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 01.05.2006թ. ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 24.08.2008թ. ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը, անձը բնութագրող տվյալներ է դիտարկվել 3-րդ խմբի հաշմանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախկինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամուսնացած ու երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբյանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք), սակայն իր իսկ կողմից նշված վերոգրյալ հանգամանքները օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել, բացի այդ հանգամանորեն քննության չի առել ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձի վերաբերյալ քրեական գործում առկա բոլոր հանգամանքները, չի անդրադարձել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին, քննության առարկա չի դարձրել վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման նպատակահարմարության հարցը, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա…>>:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, դրական է բնութագրվում բնակության վայրում:
Որպես ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Էդգար Հակոբյանը 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, հիվանդությունն առաջացել է զինվորական ծառայության ընթացքում, արարքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, խնամքին են 1-ին խմբի հաշմանդամ հայրը, մինչև տասնչորս տարեկան` 4, 6 և 7 տարեկան երեք երեխաները, որոնցից 6 տարեկան Նարեկ Հակոբյանը հաշմանդամ է, տառապում է <<վերին վերջույթների բնածին արտրոգրիպոզ>> ախտորոշում հիվանդությամբ, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տալով խոստովանական ցուցմունքներ` աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը:
Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս հաշվի է առնում հանցագործության կատարումից հետո վերջինիս դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել հակաօրինական արարքներ կատարելուց, ինչը վկայում է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալի ուղղվելու մասին:
Գործով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ ձեռք չեն բերվել:
Վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ողջամտորեն նվազեցնում են հանցանքի և հանցավորի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն որոշմամբ արձանագրված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյաները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 48 հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար վերաքննիչ բողոքն ենթակա է բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395, 399, 402 հոդվածներով` Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել` փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռն` ըստ մեղադրանքի Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նշված դատավճռով նշանակված պատիժ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Էդգար Հակոբյանի վարքագծի վերահսկողությունը իրականացնելու է նրա բնակության վայրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ-ն այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժինը:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
2012թ. սեպտեմբերի 26-ին Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԲՈՇՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Է. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
02.03.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13110412 քրեական գործը:
Նույն օրը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
07.03.2012թ. Էդգար Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
29.05.2012թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները կիրառել է դատաքննության արագացված կարգ:
Դատարանի 18.07.2012թ. դատավճռով` Էդգար Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված, իսկ 23.05.2012թ. թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհամարին մուտքագրված 38.000 դրամ գումարը վճռվել է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին կամ վերջինիս լիազորած անձին։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊԸ-նը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 դրամ գույքային օգուտ ստանալով, նպաստել է մարմնավաճառուհիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորապես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխանակել են հեռախոսահամարներն ու պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը, գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժամերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը գտնում է, որ թեկուզև Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է նվազագույն պատիժ, սակայն ինքն ու իր պաշտպանը խնդրել էին նշանակված պատիժը չկիրառել` հաշվի առնելով բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, իր անձը բնութագրող տվյալները:
Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև իր կողմից հանցագործության մերկացնելը, այն, որ հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, իր հայրն առաջին խմբի հաշմանդամ է, ինքը երրորդ խմբի հաշմանդամ, երեխաներից Նարեկ Հակոբյանը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ինքն ընտանիքի միակ կերակրողն է, հաշմանդամությունը ստացել է զինվորական ծառայության ընթացքում: 2007թ.-ից աշխատել եմ «Մետրոպոլ» հյուրանոցում, աշխատավարձը բավականին ցածր է եղել, որից և 2008թ.-ից 01.04.2012թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում վճարել է ալիմենտ երկու երեխաների համար, այսինքն` այն ժամանակահատվածը, երբ իր կողմից կատարվել է հանցագործություն։ Նաև պետք է հոգար կնոջ, մյուս երեխայի ու հաշմանդամ հոր կարիքները։
Հյուրերն իրեն հաճախ դիմել են իրենց համար մարմնավաճառուհիներ գտնելու խնդրանքով, մարմնավաճառուհիները նույնպես խնդրել են իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով: Ինքը չի պատկերացրել, որ դա հանցագործություն է, քանի որ և մարմնավաճառուհիները, և հյուրերն իրենց նախաձեռնությամբ ու ցանկությամբ են նման քայլի գնացել։ Հյուրանոցից հեռանալիս մարմնավաճառուհիները թողել են իրենց հեռախոսահամարները, խնդրել իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով։
Ինքն անկեղծորեն զղջում է կատարած հանցագործության համար, իրեն մեղավոր է ճանաչում, իրենից կախված ամեն ինչ արել է հանցագործությունը մերկացնելու համար, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ունի մշտական բնակության վայր, թե նախաքննության, թե Դատարանում ներկայացել է առաջին իսկ կանչով, իր վարքագծով փորձել է ապացուցել, որ չնայած դեռ չդատապարտված, հասկացել է հանցանքի հանրության վտանգավորության աստիճանն ու կանգնել է ուղղման ճանապարհին, փոխվել է նաև իրադրությունը և ինքն այլևս չի աշխատում նման հաստատությունում, որը կարող է որևէ գործողությամբ նպաստել նման հանցագործությանը, եթե հնարավոր լիներ ժամանակը պտտել, կամովին կհրաժարվեր նման արարքից, ներկայումս աշխատում է սգո խանութում որպես բանվոր-վաճառող։ Եթե կրի պատիժ ազատազրկման ձևով, ծայրահեղ ծանր իրավիճակում կհայտնվի երկու ընտանիք։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հայտնել է իր դիրքորոշումը ՀՀ քրեական օրենսցրրի 70 հոդվածի կիրառմամբ անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, մասնավորապես` Գործ թիվ ՎԲ–124/07, ՎԲ–192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԼԴ2/0019/01/09, ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումներ:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-1 հոդվածի, 395 հոդվածի 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի, 399 հոդվածի պահանջներով` բողոքաբերը խնդրում է մեղմացնել պատիժն իր նկատմամբ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն, այն պայմանականորեն չկիրառել, իսկ դրա անհնարինության դեպքում 64 հոդվածի կարգով սահմանել ավելի մեղմ պատիժ։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը (…) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն ու հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախևառաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև, դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ իր դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է մի շարք որոշումներում, մասնավորապես 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման մեջ: Վերը նշված որոշման 24 կետում Վճռաբեկ դատարանը նշել է. <</…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին…>>: /տես Հ. Բաղդասարյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/
Նմանատիպ մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-ՎԲ-01/08 որոշումներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Կ. Հարությունյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՎԲ201/07 30.11.2007թ. որոշմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներից կարևորել է նաև այն դիրքորոշումը, որ դատապարտյալի ուղղվելու մասին դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Կ. Հարությունյանի որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է նաև հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը` գտնելով, որ դրանք էական նշանակություն ունեն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության ու հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա, օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանը թեև ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս նշել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայութունը և դատավճռով հաստատված համարելով մասնավորապես դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների` 30.03.2005թ. ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 01.05.2006թ. ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 24.08.2008թ. ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը, անձը բնութագրող տվյալներ է դիտարկվել 3-րդ խմբի հաշմանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախկինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամուսնացած ու երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբյանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք), սակայն իր իսկ կողմից նշված վերոգրյալ հանգամանքները օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել, բացի այդ հանգամանորեն քննության չի առել ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձի վերաբերյալ քրեական գործում առկա բոլոր հանգամանքները, չի անդրադարձել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին, քննության առարկա չի դարձրել վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման նպատակահարմարության հարցը, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա…>>:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, դրական է բնութագրվում բնակության վայրում:
Որպես ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Էդգար Հակոբյանը 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, հիվանդությունն առաջացել է զինվորական ծառայության ընթացքում, արարքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, խնամքին են 1-ին խմբի հաշմանդամ հայրը, մինչև տասնչորս տարեկան` 4, 6 և 7 տարեկան երեք երեխաները, որոնցից 6 տարեկան Նարեկ Հակոբյանը հաշմանդամ է, տառապում է <<վերին վերջույթների բնածին արտրոգրիպոզ>> ախտորոշում հիվանդությամբ, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տալով խոստովանական ցուցմունքներ` աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը:
Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս հաշվի է առնում հանցագործության կատարումից հետո վերջինիս դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել հակաօրինական արարքներ կատարելուց, ինչը վկայում է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալի ուղղվելու մասին:
Գործով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ ձեռք չեն բերվել:
Վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ողջամտորեն նվազեցնում են հանցանքի և հանցավորի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն որոշմամբ արձանագրված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյաները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 48 հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար վերաքննիչ բողոքն ենթակա է բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395, 399, 402 հոդվածներով` Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել` փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռն` ըստ մեղադրանքի Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նշված դատավճռով նշանակված պատիժ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Էդգար Հակոբյանի վարքագծի վերահսկողությունը իրականացնելու է նրա բնակության վայրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ-ն այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժինը:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0088/01/12
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
2012թ. սեպտեմբերի 26-ին Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԲՈՇՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Է. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
02.03.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13110412 քրեական գործը:
Նույն օրը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
07.03.2012թ. Էդգար Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
29.05.2012թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները կիրառել է դատաքննության արագացված կարգ:
Դատարանի 18.07.2012թ. դատավճռով` Էդգար Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված, իսկ 23.05.2012թ. թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհամարին մուտքագրված 38.000 դրամ գումարը վճռվել է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին կամ վերջինիս լիազորած անձին։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊԸ-նը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 դրամ գույքային օգուտ ստանալով, նպաստել է մարմնավաճառուհիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորապես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխանակել են հեռախոսահամարներն ու պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը, գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժամերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը գտնում է, որ թեկուզև Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է նվազագույն պատիժ, սակայն ինքն ու իր պաշտպանը խնդրել էին նշանակված պատիժը չկիրառել` հաշվի առնելով բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, իր անձը բնութագրող տվյալները:
Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև իր կողմից հանցագործության մերկացնելը, այն, որ հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, իր հայրն առաջին խմբի հաշմանդամ է, ինքը երրորդ խմբի հաշմանդամ, երեխաներից Նարեկ Հակոբյանը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ինքն ընտանիքի միակ կերակրողն է, հաշմանդամությունը ստացել է զինվորական ծառայության ընթացքում: 2007թ.-ից աշխատել եմ «Մետրոպոլ» հյուրանոցում, աշխատավարձը բավականին ցածր է եղել, որից և 2008թ.-ից 01.04.2012թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում վճարել է ալիմենտ երկու երեխաների համար, այսինքն` այն ժամանակահատվածը, երբ իր կողմից կատարվել է հանցագործություն։ Նաև պետք է հոգար կնոջ, մյուս երեխայի ու հաշմանդամ հոր կարիքները։
Հյուրերն իրեն հաճախ դիմել են իրենց համար մարմնավաճառուհիներ գտնելու խնդրանքով, մարմնավաճառուհիները նույնպես խնդրել են իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով: Ինքը չի պատկերացրել, որ դա հանցագործություն է, քանի որ և մարմնավաճառուհիները, և հյուրերն իրենց նախաձեռնությամբ ու ցանկությամբ են նման քայլի գնացել։ Հյուրանոցից հեռանալիս մարմնավաճառուհիները թողել են իրենց հեռախոսահամարները, խնդրել իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով։
Ինքն անկեղծորեն զղջում է կատարած հանցագործության համար, իրեն մեղավոր է ճանաչում, իրենից կախված ամեն ինչ արել է հանցագործությունը մերկացնելու համար, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ունի մշտական բնակության վայր, թե նախաքննության, թե Դատարանում ներկայացել է առաջին իսկ կանչով, իր վարքագծով փորձել է ապացուցել, որ չնայած դեռ չդատապարտված, հասկացել է հանցանքի հանրության վտանգավորության աստիճանն ու կանգնել է ուղղման ճանապարհին, փոխվել է նաև իրադրությունը և ինքն այլևս չի աշխատում նման հաստատությունում, որը կարող է որևէ գործողությամբ նպաստել նման հանցագործությանը, եթե հնարավոր լիներ ժամանակը պտտել, կամովին կհրաժարվեր նման արարքից, ներկայումս աշխատում է սգո խանութում որպես բանվոր-վաճառող։ Եթե կրի պատիժ ազատազրկման ձևով, ծայրահեղ ծանր իրավիճակում կհայտնվի երկու ընտանիք։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հայտնել է իր դիրքորոշումը ՀՀ քրեական օրենսցրրի 70 հոդվածի կիրառմամբ անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, մասնավորապես` Գործ թիվ ՎԲ–124/07, ՎԲ–192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԼԴ2/0019/01/09, ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումներ:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-1 հոդվածի, 395 հոդվածի 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի, 399 հոդվածի պահանջներով` բողոքաբերը խնդրում է մեղմացնել պատիժն իր նկատմամբ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն, այն պայմանականորեն չկիրառել, իսկ դրա անհնարինության դեպքում 64 հոդվածի կարգով սահմանել ավելի մեղմ պատիժ։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը (…) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն ու հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախևառաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև, դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ իր դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է մի շարք որոշումներում, մասնավորապես 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման մեջ: Վերը նշված որոշման 24 կետում Վճռաբեկ դատարանը նշել է. <</…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին…>>: /տես Հ. Բաղդասարյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/
Նմանատիպ մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-ՎԲ-01/08 որոշումներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Կ. Հարությունյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՎԲ201/07 30.11.2007թ. որոշմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներից կարևորել է նաև այն դիրքորոշումը, որ դատապարտյալի ուղղվելու մասին դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Կ. Հարությունյանի որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է նաև հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը` գտնելով, որ դրանք էական նշանակություն ունեն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության ու հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա, օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանը թեև ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս նշել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայութունը և դատավճռով հաստատված համարելով մասնավորապես դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների` 30.03.2005թ. ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 01.05.2006թ. ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 24.08.2008թ. ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը, անձը բնութագրող տվյալներ է դիտարկվել 3-րդ խմբի հաշմանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախկինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամուսնացած ու երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբյանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք), սակայն իր իսկ կողմից նշված վերոգրյալ հանգամանքները օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել, բացի այդ հանգամանորեն քննության չի առել ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձի վերաբերյալ քրեական գործում առկա բոլոր հանգամանքները, չի անդրադարձել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին, քննության առարկա չի դարձրել վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման նպատակահարմարության հարցը, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա…>>:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, դրական է բնութագրվում բնակության վայրում:
Որպես ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Էդգար Հակոբյանը 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, հիվանդությունն առաջացել է զինվորական ծառայության ընթացքում, արարքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, խնամքին են 1-ին խմբի հաշմանդամ հայրը, մինչև տասնչորս տարեկան` 4, 6 և 7 տարեկան երեք երեխաները, որոնցից 6 տարեկան Նարեկ Հակոբյանը հաշմանդամ է, տառապում է <<վերին վերջույթների բնածին արտրոգրիպոզ>> ախտորոշում հիվանդությամբ, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տալով խոստովանական ցուցմունքներ` աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը:
Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս հաշվի է առնում հանցագործության կատարումից հետո վերջինիս դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել հակաօրինական արարքներ կատարելուց, ինչը վկայում է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալի ուղղվելու մասին:
Գործով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ ձեռք չեն բերվել:
Վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ողջամտորեն նվազեցնում են հանցանքի և հանցավորի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն որոշմամբ արձանագրված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյաները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 48 հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար վերաքննիչ բողոքն ենթակա է բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395, 399, 402 հոդվածներով` Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել` փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռն` ըստ մեղադրանքի Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նշված դատավճռով նշանակված պատիժ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Էդգար Հակոբյանի վարքագծի վերահսկողությունը իրականացնելու է նրա բնակության վայրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ-ն այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժինը:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
2012թ. սեպտեմբերի 26-ին Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԲՈՇՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Է. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
02.03.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13110412 քրեական գործը:
Նույն օրը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
07.03.2012թ. Էդգար Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
29.05.2012թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները կիրառել է դատաքննության արագացված կարգ:
Դատարանի 18.07.2012թ. դատավճռով` Էդգար Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված, իսկ 23.05.2012թ. թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհամարին մուտքագրված 38.000 դրամ գումարը վճռվել է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին կամ վերջինիս լիազորած անձին։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊԸ-նը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 դրամ գույքային օգուտ ստանալով, նպաստել է մարմնավաճառուհիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորապես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխանակել են հեռախոսահամարներն ու պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը, գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժամերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը գտնում է, որ թեկուզև Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է նվազագույն պատիժ, սակայն ինքն ու իր պաշտպանը խնդրել էին նշանակված պատիժը չկիրառել` հաշվի առնելով բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, իր անձը բնութագրող տվյալները:
Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև իր կողմից հանցագործության մերկացնելը, այն, որ հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, իր հայրն առաջին խմբի հաշմանդամ է, ինքը երրորդ խմբի հաշմանդամ, երեխաներից Նարեկ Հակոբյանը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ինքն ընտանիքի միակ կերակրողն է, հաշմանդամությունը ստացել է զինվորական ծառայության ընթացքում: 2007թ.-ից աշխատել եմ «Մետրոպոլ» հյուրանոցում, աշխատավարձը բավականին ցածր է եղել, որից և 2008թ.-ից 01.04.2012թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում վճարել է ալիմենտ երկու երեխաների համար, այսինքն` այն ժամանակահատվածը, երբ իր կողմից կատարվել է հանցագործություն։ Նաև պետք է հոգար կնոջ, մյուս երեխայի ու հաշմանդամ հոր կարիքները։
Հյուրերն իրեն հաճախ դիմել են իրենց համար մարմնավաճառուհիներ գտնելու խնդրանքով, մարմնավաճառուհիները նույնպես խնդրել են իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով: Ինքը չի պատկերացրել, որ դա հանցագործություն է, քանի որ և մարմնավաճառուհիները, և հյուրերն իրենց նախաձեռնությամբ ու ցանկությամբ են նման քայլի գնացել։ Հյուրանոցից հեռանալիս մարմնավաճառուհիները թողել են իրենց հեռախոսահամարները, խնդրել իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով։
Ինքն անկեղծորեն զղջում է կատարած հանցագործության համար, իրեն մեղավոր է ճանաչում, իրենից կախված ամեն ինչ արել է հանցագործությունը մերկացնելու համար, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ունի մշտական բնակության վայր, թե նախաքննության, թե Դատարանում ներկայացել է առաջին իսկ կանչով, իր վարքագծով փորձել է ապացուցել, որ չնայած դեռ չդատապարտված, հասկացել է հանցանքի հանրության վտանգավորության աստիճանն ու կանգնել է ուղղման ճանապարհին, փոխվել է նաև իրադրությունը և ինքն այլևս չի աշխատում նման հաստատությունում, որը կարող է որևէ գործողությամբ նպաստել նման հանցագործությանը, եթե հնարավոր լիներ ժամանակը պտտել, կամովին կհրաժարվեր նման արարքից, ներկայումս աշխատում է սգո խանութում որպես բանվոր-վաճառող։ Եթե կրի պատիժ ազատազրկման ձևով, ծայրահեղ ծանր իրավիճակում կհայտնվի երկու ընտանիք։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հայտնել է իր դիրքորոշումը ՀՀ քրեական օրենսցրրի 70 հոդվածի կիրառմամբ անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, մասնավորապես` Գործ թիվ ՎԲ–124/07, ՎԲ–192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԼԴ2/0019/01/09, ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումներ:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-1 հոդվածի, 395 հոդվածի 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի, 399 հոդվածի պահանջներով` բողոքաբերը խնդրում է մեղմացնել պատիժն իր նկատմամբ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն, այն պայմանականորեն չկիրառել, իսկ դրա անհնարինության դեպքում 64 հոդվածի կարգով սահմանել ավելի մեղմ պատիժ։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը (…) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն ու հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախևառաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև, դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ իր դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է մի շարք որոշումներում, մասնավորապես 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման մեջ: Վերը նշված որոշման 24 կետում Վճռաբեկ դատարանը նշել է. <</…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին…>>: /տես Հ. Բաղդասարյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/
Նմանատիպ մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-ՎԲ-01/08 որոշումներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Կ. Հարությունյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՎԲ201/07 30.11.2007թ. որոշմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներից կարևորել է նաև այն դիրքորոշումը, որ դատապարտյալի ուղղվելու մասին դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Կ. Հարությունյանի որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է նաև հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը` գտնելով, որ դրանք էական նշանակություն ունեն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության ու հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա, օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանը թեև ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս նշել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայութունը և դատավճռով հաստատված համարելով մասնավորապես դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների` 30.03.2005թ. ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 01.05.2006թ. ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 24.08.2008թ. ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը, անձը բնութագրող տվյալներ է դիտարկվել 3-րդ խմբի հաշմանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախկինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամուսնացած ու երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբյանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք), սակայն իր իսկ կողմից նշված վերոգրյալ հանգամանքները օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել, բացի այդ հանգամանորեն քննության չի առել ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձի վերաբերյալ քրեական գործում առկա բոլոր հանգամանքները, չի անդրադարձել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին, քննության առարկա չի դարձրել վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման նպատակահարմարության հարցը, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա…>>:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, դրական է բնութագրվում բնակության վայրում:
Որպես ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Էդգար Հակոբյանը 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, հիվանդությունն առաջացել է զինվորական ծառայության ընթացքում, արարքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, խնամքին են 1-ին խմբի հաշմանդամ հայրը, մինչև տասնչորս տարեկան` 4, 6 և 7 տարեկան երեք երեխաները, որոնցից 6 տարեկան Նարեկ Հակոբյանը հաշմանդամ է, տառապում է <<վերին վերջույթների բնածին արտրոգրիպոզ>> ախտորոշում հիվանդությամբ, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տալով խոստովանական ցուցմունքներ` աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը:
Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս հաշվի է առնում հանցագործության կատարումից հետո վերջինիս դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել հակաօրինական արարքներ կատարելուց, ինչը վկայում է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալի ուղղվելու մասին:
Գործով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ ձեռք չեն բերվել:
Վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ողջամտորեն նվազեցնում են հանցանքի և հանցավորի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն որոշմամբ արձանագրված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյաները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 48 հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար վերաքննիչ բողոքն ենթակա է բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395, 399, 402 հոդվածներով` Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել` փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռն` ըստ մեղադրանքի Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նշված դատավճռով նշանակված պատիժ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Էդգար Հակոբյանի վարքագծի վերահսկողությունը իրականացնելու է նրա բնակության վայրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ-ն այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժինը:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գործ թիվ ԵԿԴ/0088/01/12
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
Հասմիկ Ջանազյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Արման Հակոբյանի,
պաշտպան` Արմինե Բոշյանի,
2012թ. հուլիսի 18-ին դռնբաց դատական նիստում արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Է դ գ ա ր Ռ ա զ մ ի կ ի Հ ա կ ո բ յ ա ն ի `
(ծնված 1981թ. հունվարի 11-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջ¬նա¬կարգ կրթու¬թյամբ, 3-րդ խմբի հաշմանդամ, ամուս¬նա¬ցած է, խնամքին` մինչև 14 տարե¬կան անչափահաս երեք երեխաները և 1-ին կարգի հաշ¬¬մանդամ հայրը, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, աշ¬խա¬¬տել է «Մետ¬րո¬պոլ» հյուրանոցում որպես դռնա¬պան, հաշվառված և բնակ¬վում է Երևանի Դավիթաշեն 4-րդ թաղա¬մասի 2ա շեն¬քի 42-րդ բնակարանում)
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13110412 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով 2012թ. մարտի 2-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2012թ. մարտի 2-ին Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, իսկ 2012թ. մարտի 7-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
2012թ. մայիսի 29-ին քրեական գործը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան և 2012թ. մայիսի 30-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։
2.Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Էդգար Հակոբյանը, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 ՀՀ դրամ գույքային օգուտ ստանալով` նպաստել է մարմնավա¬ճա¬ռու¬հիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորա¬պես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխա¬նակել են հեռախոսահամարները և պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժա¬մերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 ՀՀ դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։
Ամբաստանյալ Հակոբյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե¬ղա¬վոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում փոփոխելով մեղադրական եզրակացությունը հաս¬տատելիս հայտնած դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կարգով քննե¬լու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրողի դիրքորոշման փոփոխությունը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, համապատաս¬խան որոշման կայացմամբ գործը քննեց արա¬գացված դա¬տաքննության կար¬գով։
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Էդգար Հակոբյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված հա¬մարեց` ամբաստանյալի խոստո¬վանա¬կան ցուցմունք¬ներով, վկաներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգոր¬յանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի նա¬խաքննական ցուցմունքներով, ինչպես նաև Էդգար Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբեր¬ված բջջային հեռախոսները զննելու մասին 2012թ. մարտի 7-ին կազմված ար¬ձա¬նագրութ¬յան, վերջինիս կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարի հեռախոսա¬զան¬գերի վերծանումների զննության արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչ¬ված` ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի և մարմնա¬վաճառների միջև կայացած հեռախո¬սա¬զան¬գերի վերծանում¬ների վերաբերյալ լազերային սկավառակ¬ի առկայությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Էդգար Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։
Դատարանը գտնում է, որ Էդգար Հակոբյանը մեղսագրվող արարքը` գույքային օգուտի դիմաց երկու կամ ավելի անձանց պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելը կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 262-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով որակ¬ված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության և պատժի է ենթակա այդ հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով)։
Ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։
Որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածում թվարկված, սույն գործով ամբաս¬տան¬յալների պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` Դատարանը գնա¬հա¬տում է խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք երեխաների` 2005թ. մարտի 30-ին ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 2006թ. մայիսի 1-ին ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբ¬յանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 2008թ. օգոստոսի 24-ին ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ները պետք է հաս¬տատվեն քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, լինեն իրական և ողջամտորեն նվազեցնեն ամբաստանյալի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է դիտարկում 3-րդ խմբի հաշ¬մանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախ¬կինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրակա¬նորեն բնութագրվելը, ամուսնացած և երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբ¬յանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք)։
Որպես ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք է գնահատում դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատ¬ժամասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` քննարկման են¬թակա են այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։
Ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի առավ այն, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների համաձայն` իրեն մեղ¬սագրված հանցագործությունը վերջինս կատարել է 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, հետևաբար` նրա նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակել ոչ թե ըստ դրվագների, այլ մեկ շարունակվող հանցանք կատարելու հա¬մար։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի` պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած ան¬ձանց ու դրվագների քանակը, այդ հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակա¬հատ¬¬վածը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայ¬մանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տանյալ Է.Հակոբյանն իր նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։ Դա¬տարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի պատասխա¬նատվությունը և պատի¬ժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգա¬մանքները, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի պատժամասի սահման¬ներում պատժաչափ սահմանելիս։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դատա¬րանի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով սահմանված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման նշա¬նակման հարցին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավում կիրառելիս դատարանը դրա հնարավոր չափը պետք է որոշի` հաշվի առնելով հան¬ցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հան¬ցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը։
Սույն գործով մեղադրող կողմը դեռևս մինչդատական վարույ¬թում մեկ շարունակվող հանցագործության կազմում ընդգրկված դրվագների վաղե¬մության և բազմաթվության պատ¬ճառով չի կարո¬ղացել տարանջատել և հստա¬կորեն պարզել յուրա¬քանչյուր մարմնավաճառից ամբաս¬տանյալ Էդգար Հակոբյանի ստա¬ցած գույ¬քային օգուտի իրա¬կան չափը, փաստ, որն իր արտացոլումն է գտել Է.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև նրա նկատմամբ կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ։ Առհասարակ տվյալ բնույթի հանցագործություններով պետությանը գույքային վնաս չի պատճառվում, բացի այդ, սույն գործով որևէ մարմ¬նավաճառուհի տուժող չի ճանաչվել, քաղաքացիական հայց չի ներկա¬յացրել, հետևաբար` վերոնշյալ պայմաններում ամբաս¬տանյալի նկատմամբ լրա¬ցուցիչ այդ պատիժը Դատարանը չի նշանակում։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույց¬ներ չկան, քաղա¬¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական այլ ծախսերը (տուժողներին հան¬ցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցման գումարներից զատ), ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն, ամ¬բաստանյալ Էդգար Հակոբյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի անձնական խուզար¬կութ¬յամբ հայտնաբերված 38.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա մինչդատական վարույթի ընթացքում` 2012թ. մարտի 23-ին դրված կալանքը պահպանելու անհրաժեշտությանը` Դատարանը գտնում է, որ 2012թ. մայիսի 23-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհա¬մարին վարույթն իրա¬կանացրած մարմնի մուտքագրած այդ գումարը պետք է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբ¬յա¬նին կամ վերջինիս լիա¬զորած անձին, քանի որ այն հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերելու հանգամանքը չի հաս¬տատվել և ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում սույն դատավճռով չի նշանակվում։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են` մինչ սույն դատավճռի ուժի մեջ մտնելը։
Գնահատելով նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույց¬ները, հաշվի առնելով ամբաս¬¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանք¬ների բացակայությունը, ինչպես նաև Էդգար Հակոբյանին մեղսագրվող հանցա¬գոր¬¬ծության բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րության աստի¬ճանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 375-րդ, 369-373-րդ և 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 3(երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավ¬ման։
Էդգար Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել նրան փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նե¬լու պահից։
Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մա¬սին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված, իսկ 2012թ. մայիսի 23-ին թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհա¬մարին մուտքագրված 38.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյա¬նին կամ վերջինիս լիա¬զորած անձին։
Դատավճիռը կարող է հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
Հասմիկ Ջանազյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Արման Հակոբյանի,
պաշտպան` Արմինե Բոշյանի,
2012թ. հուլիսի 18-ին դռնբաց դատական նիստում արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Է դ գ ա ր Ռ ա զ մ ի կ ի Հ ա կ ո բ յ ա ն ի `
(ծնված 1981թ. հունվարի 11-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջ¬նա¬կարգ կրթու¬թյամբ, 3-րդ խմբի հաշմանդամ, ամուս¬նա¬ցած է, խնամքին` մինչև 14 տարե¬կան անչափահաս երեք երեխաները և 1-ին կարգի հաշ¬¬մանդամ հայրը, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, աշ¬խա¬¬տել է «Մետ¬րո¬պոլ» հյուրանոցում որպես դռնա¬պան, հաշվառված և բնակ¬վում է Երևանի Դավիթաշեն 4-րդ թաղա¬մասի 2ա շեն¬քի 42-րդ բնակարանում)
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13110412 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով 2012թ. մարտի 2-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2012թ. մարտի 2-ին Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, իսկ 2012թ. մարտի 7-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
2012թ. մայիսի 29-ին քրեական գործը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան և 2012թ. մայիսի 30-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։
2.Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Էդգար Հակոբյանը, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 ՀՀ դրամ գույքային օգուտ ստանալով` նպաստել է մարմնավա¬ճա¬ռու¬հիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորա¬պես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխա¬նակել են հեռախոսահամարները և պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժա¬մերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 ՀՀ դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։
Ամբաստանյալ Հակոբյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե¬ղա¬վոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում փոփոխելով մեղադրական եզրակացությունը հաս¬տատելիս հայտնած դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կարգով քննե¬լու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրողի դիրքորոշման փոփոխությունը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, համապատաս¬խան որոշման կայացմամբ գործը քննեց արա¬գացված դա¬տաքննության կար¬գով։
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Էդգար Հակոբյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված հա¬մարեց` ամբաստանյալի խոստո¬վանա¬կան ցուցմունք¬ներով, վկաներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգոր¬յանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի նա¬խաքննական ցուցմունքներով, ինչպես նաև Էդգար Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբեր¬ված բջջային հեռախոսները զննելու մասին 2012թ. մարտի 7-ին կազմված ար¬ձա¬նագրութ¬յան, վերջինիս կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարի հեռախոսա¬զան¬գերի վերծանումների զննության արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչ¬ված` ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի և մարմնա¬վաճառների միջև կայացած հեռախո¬սա¬զան¬գերի վերծանում¬ների վերաբերյալ լազերային սկավառակ¬ի առկայությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Էդգար Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։
Դատարանը գտնում է, որ Էդգար Հակոբյանը մեղսագրվող արարքը` գույքային օգուտի դիմաց երկու կամ ավելի անձանց պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելը կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 262-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով որակ¬ված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության և պատժի է ենթակա այդ հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով)։
Ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։
Որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածում թվարկված, սույն գործով ամբաս¬տան¬յալների պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` Դատարանը գնա¬հա¬տում է խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք երեխաների` 2005թ. մարտի 30-ին ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 2006թ. մայիսի 1-ին ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբ¬յանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 2008թ. օգոստոսի 24-ին ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ները պետք է հաս¬տատվեն քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, լինեն իրական և ողջամտորեն նվազեցնեն ամբաստանյալի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է դիտարկում 3-րդ խմբի հաշ¬մանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախ¬կինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրակա¬նորեն բնութագրվելը, ամուսնացած և երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբ¬յանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք)։
Որպես ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք է գնահատում դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատ¬ժամասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` քննարկման են¬թակա են այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։
Ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի առավ այն, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների համաձայն` իրեն մեղ¬սագրված հանցագործությունը վերջինս կատարել է 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, հետևաբար` նրա նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակել ոչ թե ըստ դրվագների, այլ մեկ շարունակվող հանցանք կատարելու հա¬մար։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի` պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած ան¬ձանց ու դրվագների քանակը, այդ հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակա¬հատ¬¬վածը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայ¬մանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տանյալ Է.Հակոբյանն իր նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։ Դա¬տարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի պատասխա¬նատվությունը և պատի¬ժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգա¬մանքները, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի պատժամասի սահման¬ներում պատժաչափ սահմանելիս։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դատա¬րանի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով սահմանված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման նշա¬նակման հարցին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավում կիրառելիս դատարանը դրա հնարավոր չափը պետք է որոշի` հաշվի առնելով հան¬ցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հան¬ցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը։
Սույն գործով մեղադրող կողմը դեռևս մինչդատական վարույ¬թում մեկ շարունակվող հանցագործության կազմում ընդգրկված դրվագների վաղե¬մության և բազմաթվության պատ¬ճառով չի կարո¬ղացել տարանջատել և հստա¬կորեն պարզել յուրա¬քանչյուր մարմնավաճառից ամբաս¬տանյալ Էդգար Հակոբյանի ստա¬ցած գույ¬քային օգուտի իրա¬կան չափը, փաստ, որն իր արտացոլումն է գտել Է.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև նրա նկատմամբ կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ։ Առհասարակ տվյալ բնույթի հանցագործություններով պետությանը գույքային վնաս չի պատճառվում, բացի այդ, սույն գործով որևէ մարմ¬նավաճառուհի տուժող չի ճանաչվել, քաղաքացիական հայց չի ներկա¬յացրել, հետևաբար` վերոնշյալ պայմաններում ամբաս¬տանյալի նկատմամբ լրա¬ցուցիչ այդ պատիժը Դատարանը չի նշանակում։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույց¬ներ չկան, քաղա¬¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական այլ ծախսերը (տուժողներին հան¬ցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցման գումարներից զատ), ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն, ամ¬բաստանյալ Էդգար Հակոբյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի անձնական խուզար¬կութ¬յամբ հայտնաբերված 38.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա մինչդատական վարույթի ընթացքում` 2012թ. մարտի 23-ին դրված կալանքը պահպանելու անհրաժեշտությանը` Դատարանը գտնում է, որ 2012թ. մայիսի 23-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհա¬մարին վարույթն իրա¬կանացրած մարմնի մուտքագրած այդ գումարը պետք է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբ¬յա¬նին կամ վերջինիս լիա¬զորած անձին, քանի որ այն հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերելու հանգամանքը չի հաս¬տատվել և ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում սույն դատավճռով չի նշանակվում։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են` մինչ սույն դատավճռի ուժի մեջ մտնելը։
Գնահատելով նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույց¬ները, հաշվի առնելով ամբաս¬¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանք¬ների բացակայությունը, ինչպես նաև Էդգար Հակոբյանին մեղսագրվող հանցա¬գոր¬¬ծության բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րության աստի¬ճանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 375-րդ, 369-373-րդ և 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 3(երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավ¬ման։
Էդգար Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել նրան փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նե¬լու պահից։
Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մա¬սին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված, իսկ 2012թ. մայիսի 23-ին թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհա¬մարին մուտքագրված 38.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյա¬նին կամ վերջինիս լիա¬զորած անձին։
Դատավճիռը կարող է հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0088/01/12
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-05-2012 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0088/01/12 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13110412 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Երևան քաղաքի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող <Մետրոպոլ> ՍՊԸ-ին պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 ՀՀ դրամ գույքային օգուտ ստանալով նպաստել է մարմնավաճառուհիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն` նրանց համար հաճախորդներ գտնելով: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Ռազմիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 262 Մաս 2 Կետ 5 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 10.5 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-05-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 30-05-2012 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 30-05-2012 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 30-05-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-06-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Բոշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 18-07-2012 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 18-07-2012 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ թիվ ԵԿԴ/0088/01/12 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի, քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի, Հասմիկ Ջանազյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Արման Հակոբյանի, պաշտպան` Արմինե Բոշյանի, 2012թ. հուլիսի 18-ին դռնբաց դատական նիստում արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի` Է դ գ ա ր Ռ ա զ մ ի կ ի Հ ա կ ո բ յ ա ն ի ` (ծնված 1981թ. հունվարի 11-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջ¬նա¬կարգ կրթու¬թյամբ, 3-րդ խմբի հաշմանդամ, ամուս¬նա¬ցած է, խնամքին` մինչև 14 տարե¬կան անչափահաս երեք երեխաները և 1-ին կարգի հաշ¬¬մանդամ հայրը, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, աշ¬խա¬¬տել է «Մետ¬րո¬պոլ» հյուրանոցում որպես դռնա¬պան, հաշվառված և բնակ¬վում է Երևանի Դավիթաշեն 4-րդ թաղա¬մասի 2ա շեն¬քի 42-րդ բնակարանում) 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 13110412 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով 2012թ. մարտի 2-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։ 2012թ. մարտի 2-ին Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, իսկ 2012թ. մարտի 7-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։ 2012թ. մայիսի 29-ին քրեական գործը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան և 2012թ. մայիսի 30-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։ 2.Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը. Էդգար Հակոբյանը, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 ՀՀ դրամ գույքային օգուտ ստանալով` նպաստել է մարմնավա¬ճա¬ռու¬հիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորա¬պես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխա¬նակել են հեռախոսահամարները և պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժա¬մերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 ՀՀ դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։ Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։ 3. Արագացված դատական քննություն. Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։ Ամբաստանյալ Հակոբյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե¬ղա¬վոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում փոփոխելով մեղադրական եզրակացությունը հաս¬տատելիս հայտնած դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կարգով քննե¬լու դեմ չա¬ռարկեց։ Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրողի դիրքորոշման փոփոխությունը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քն ու պայմանները, համապատաս¬խան որոշման կայացմամբ գործը քննեց արա¬գացված դա¬տաքննության կար¬գով։ 4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Էդգար Հակոբյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված հա¬մարեց` ամբաստանյալի խոստո¬վանա¬կան ցուցմունք¬ներով, վկաներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգոր¬յանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի նա¬խաքննական ցուցմունքներով, ինչպես նաև Էդգար Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբեր¬ված բջջային հեռախոսները զննելու մասին 2012թ. մարտի 7-ին կազմված ար¬ձա¬նագրութ¬յան, վերջինիս կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարի հեռախոսա¬զան¬գերի վերծանումների զննության արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչ¬ված` ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի և մարմնա¬վաճառների միջև կայացած հեռախո¬սա¬զան¬գերի վերծանում¬ների վերաբերյալ լազերային սկավառակ¬ի առկայությամբ։ Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Էդգար Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։ Դատարանը գտնում է, որ Էդգար Հակոբյանը մեղսագրվող արարքը` գույքային օգուտի դիմաց երկու կամ ավելի անձանց պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելը կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 262-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով որակ¬ված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության և պատժի է ենթակա այդ հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով)։ Ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։ Որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածում թվարկված, սույն գործով ամբաս¬տան¬յալների պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` Դատարանը գնա¬հա¬տում է խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք երեխաների` 2005թ. մարտի 30-ին ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 2006թ. մայիսի 1-ին ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբ¬յանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 2008թ. օգոստոսի 24-ին ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ները պետք է հաս¬տատվեն քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, լինեն իրական և ողջամտորեն նվազեցնեն ամբաստանյալի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։ Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է դիտարկում 3-րդ խմբի հաշ¬մանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախ¬կինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրակա¬նորեն բնութագրվելը, ամուսնացած և երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբ¬յանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք)։ Որպես ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք է գնահատում դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը։ Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։ Ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատ¬ժամասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` քննարկման են¬թակա են այդ պատժատեսակը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։ Ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի առավ այն, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների համաձայն` իրեն մեղ¬սագրված հանցագործությունը վերջինս կատարել է 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, հետևաբար` նրա նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակել ոչ թե ըստ դրվագների, այլ մեկ շարունակվող հանցանք կատարելու հա¬մար։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի` պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած ան¬ձանց ու դրվագների քանակը, այդ հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակա¬հատ¬¬վածը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայ¬մանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տանյալ Է.Հակոբյանն իր նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։ Դա¬տարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Է.Հակոբյանի պատասխա¬նատվությունը և պատի¬ժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգա¬մանքները, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի պատժամասի սահման¬ներում պատժաչափ սահմանելիս։ Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դատա¬րանի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, այսինքն` տվյալ դեպքում 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով սահմանված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման նշա¬նակման հարցին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավում կիրառելիս դատարանը դրա հնարավոր չափը պետք է որոշի` հաշվի առնելով հան¬ցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հան¬ցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը։ Սույն գործով մեղադրող կողմը դեռևս մինչդատական վարույ¬թում մեկ շարունակվող հանցագործության կազմում ընդգրկված դրվագների վաղե¬մության և բազմաթվության պատ¬ճառով չի կարո¬ղացել տարանջատել և հստա¬կորեն պարզել յուրա¬քանչյուր մարմնավաճառից ամբաս¬տանյալ Էդգար Հակոբյանի ստա¬ցած գույ¬քային օգուտի իրա¬կան չափը, փաստ, որն իր արտացոլումն է գտել Է.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև նրա նկատմամբ կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ։ Առհասարակ տվյալ բնույթի հանցագործություններով պետությանը գույքային վնաս չի պատճառվում, բացի այդ, սույն գործով որևէ մարմ¬նավաճառուհի տուժող չի ճանաչվել, քաղաքացիական հայց չի ներկա¬յացրել, հետևաբար` վերոնշյալ պայմաններում ամբաս¬տանյալի նկատմամբ լրա¬ցուցիչ այդ պատիժը Դատարանը չի նշանակում։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույց¬ներ չկան, քաղա¬¬քա¬ցիական հայց չի ներկայացվել, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական այլ ծախսերը (տուժողներին հան¬ցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցման գումարներից զատ), ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն, ամ¬բաստանյալ Էդգար Հակոբյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն ։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի անձնական խուզար¬կութ¬յամբ հայտնաբերված 38.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա մինչդատական վարույթի ընթացքում` 2012թ. մարտի 23-ին դրված կալանքը պահպանելու անհրաժեշտությանը` Դատարանը գտնում է, որ 2012թ. մայիսի 23-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհա¬մարին վարույթն իրա¬կանացրած մարմնի մուտքագրած այդ գումարը պետք է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբ¬յա¬նին կամ վերջինիս լիա¬զորած անձին, քանի որ այն հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերելու հանգամանքը չի հաս¬տատվել և ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում սույն դատավճռով չի նշանակվում։ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են` մինչ սույն դատավճռի ուժի մեջ մտնելը։ Գնահատելով նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույց¬ները, հաշվի առնելով ամբաս¬¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանք¬ների բացակայությունը, ինչպես նաև Էդգար Հակոբյանին մեղսագրվող հանցա¬գոր¬¬ծության բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րության աստի¬ճանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 375-րդ, 369-373-րդ և 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝ Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 3(երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավ¬ման։ Էդգար Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել նրան փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նե¬լու պահից։ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մա¬սին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված, իսկ 2012թ. մայիսի 23-ին թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհա¬մարին մուտքագրված 38.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյա¬նին կամ վերջինիս լիա¬զորած անձին։ Դատավճիռը կարող է հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-07-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-08-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր` 178, 92 |
| Գործին կից նյութերը | Էդգար Հակոբյանի անձնագիրը |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 21-08-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր` 178, 92 |
| Գործին կից նյութերը | Էդգար Հակոբյանի անձնագիրը |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-22423 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 22-08-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 07-11-2012 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 09-11-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-11-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 177,91,106 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 12-11-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 177,91,106 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0088/01/12
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 07-08-2012 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 07-08-2012 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդգար Հակոբյան Փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի /ՀՀ քր.օր. 262 հոդ. 2-րդ մասի 5-րդ կետով - ազատազրկում 3 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 18.07.2012թ-ի դատավճիռը և իր նկատմամբ մեղմացնել պատիժը` այսինքն ՀՀ քր.օր. 70 հոդ. համաձայն այն պայմանականորեն չկիրառել , իսկ դրա անհնարինության դեպքում ՀՀ քր.ր. 64 հոդ. կարգով սահմանել ավելի մեղմ պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 07-08-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 24-08-2012 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Էդգար Հակոբյանի անձնագիրը |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 27-08-2012 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | պաշտպանը փաստաթղթեր ներկայացնելու համար միջնորդեց հետաձգել դատական նիստը: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Ամբաստանյալը բնութագրեր ներկայացնելու համար խնդրեց հետաձգել դատական նիստը: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Կազմի դատավորներից մեկի հարգելի բացակայության պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | պաշտպանը հետաձգման դիմում էր ներկայացրել: |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 26-09-2012 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է դատական ակտը և փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԿԴ/0088/01/12 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 2012թ. սեպտեմբերի 26-ին Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ Մասնակցությամբ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԲՈՇՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Է. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 02.03.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13110412 քրեական գործը: Նույն օրը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 07.03.2012թ. Էդգար Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։ 29.05.2012թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները կիրառել է դատաքննության արագացված կարգ: Դատարանի 18.07.2012թ. դատավճռով` Էդգար Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված, իսկ 23.05.2012թ. թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհամարին մուտքագրված 38.000 դրամ գումարը վճռվել է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին կամ վերջինիս լիազորած անձին։ Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալը: 2.Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊԸ-նը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 դրամ գույքային օգուտ ստանալով, նպաստել է մարմնավաճառուհիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորապես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխանակել են հեռախոսահամարներն ու պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը, գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժամերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։ 2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Բողոքաբերը գտնում է, որ թեկուզև Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է նվազագույն պատիժ, սակայն ինքն ու իր պաշտպանը խնդրել էին նշանակված պատիժը չկիրառել` հաշվի առնելով բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, իր անձը բնութագրող տվյալները: Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև իր կողմից հանցագործության մերկացնելը, այն, որ հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, իր հայրն առաջին խմբի հաշմանդամ է, ինքը երրորդ խմբի հաշմանդամ, երեխաներից Նարեկ Հակոբյանը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ինքն ընտանիքի միակ կերակրողն է, հաշմանդամությունը ստացել է զինվորական ծառայության ընթացքում: 2007թ.-ից աշխատել եմ «Մետրոպոլ» հյուրանոցում, աշխատավարձը բավականին ցածր է եղել, որից և 2008թ.-ից 01.04.2012թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում վճարել է ալիմենտ երկու երեխաների համար, այսինքն` այն ժամանակահատվածը, երբ իր կողմից կատարվել է հանցագործություն։ Նաև պետք է հոգար կնոջ, մյուս երեխայի ու հաշմանդամ հոր կարիքները։ Հյուրերն իրեն հաճախ դիմել են իրենց համար մարմնավաճառուհիներ գտնելու խնդրանքով, մարմնավաճառուհիները նույնպես խնդրել են իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով: Ինքը չի պատկերացրել, որ դա հանցագործություն է, քանի որ և մարմնավաճառուհիները, և հյուրերն իրենց նախաձեռնությամբ ու ցանկությամբ են նման քայլի գնացել։ Հյուրանոցից հեռանալիս մարմնավաճառուհիները թողել են իրենց հեռախոսահամարները, խնդրել իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով։ Ինքն անկեղծորեն զղջում է կատարած հանցագործության համար, իրեն մեղավոր է ճանաչում, իրենից կախված ամեն ինչ արել է հանցագործությունը մերկացնելու համար, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ունի մշտական բնակության վայր, թե նախաքննության, թե Դատարանում ներկայացել է առաջին իսկ կանչով, իր վարքագծով փորձել է ապացուցել, որ չնայած դեռ չդատապարտված, հասկացել է հանցանքի հանրության վտանգավորության աստիճանն ու կանգնել է ուղղման ճանապարհին, փոխվել է նաև իրադրությունը և ինքն այլևս չի աշխատում նման հաստատությունում, որը կարող է որևէ գործողությամբ նպաստել նման հանցագործությանը, եթե հնարավոր լիներ ժամանակը պտտել, կամովին կհրաժարվեր նման արարքից, ներկայումս աշխատում է սգո խանութում որպես բանվոր-վաճառող։ Եթե կրի պատիժ ազատազրկման ձևով, ծայրահեղ ծանր իրավիճակում կհայտնվի երկու ընտանիք։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հայտնել է իր դիրքորոշումը ՀՀ քրեական օրենսցրրի 70 հոդվածի կիրառմամբ անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, մասնավորապես` Գործ թիվ ՎԲ–124/07, ՎԲ–192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԼԴ2/0019/01/09, ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումներ: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-1 հոդվածի, 395 հոդվածի 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի, 399 հոդվածի պահանջներով` բողոքաբերը խնդրում է մեղմացնել պատիժն իր նկատմամբ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն, այն պայմանականորեն չկիրառել, իսկ դրա անհնարինության դեպքում 64 հոդվածի կարգով սահմանել ավելի մեղմ պատիժ։ 3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը (…) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>: Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն ու հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախևառաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև, դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ իր դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է մի շարք որոշումներում, մասնավորապես 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման մեջ: Վերը նշված որոշման 24 կետում Վճռաբեկ դատարանը նշել է. <</…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին…>>: /տես Հ. Բաղդասարյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/ Նմանատիպ մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-ՎԲ-01/08 որոշումներում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Կ. Հարությունյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՎԲ201/07 30.11.2007թ. որոշմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներից կարևորել է նաև այն դիրքորոշումը, որ դատապարտյալի ուղղվելու մասին դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Կ. Հարությունյանի որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է նաև հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը` գտնելով, որ դրանք էական նշանակություն ունեն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության ու հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա, օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանը թեև ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս նշել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայութունը և դատավճռով հաստատված համարելով մասնավորապես դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների` 30.03.2005թ. ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 01.05.2006թ. ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 24.08.2008թ. ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը, անձը բնութագրող տվյալներ է դիտարկվել 3-րդ խմբի հաշմանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախկինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամուսնացած ու երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբյանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք), սակայն իր իսկ կողմից նշված վերոգրյալ հանգամանքները օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել, բացի այդ հանգամանորեն քննության չի առել ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձի վերաբերյալ քրեական գործում առկա բոլոր հանգամանքները, չի անդրադարձել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին, քննության առարկա չի դարձրել վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման նպատակահարմարության հարցը, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա…>>: Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, դրական է բնութագրվում բնակության վայրում: Որպես ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Էդգար Հակոբյանը 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, հիվանդությունն առաջացել է զինվորական ծառայության ընթացքում, արարքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, խնամքին են 1-ին խմբի հաշմանդամ հայրը, մինչև տասնչորս տարեկան` 4, 6 և 7 տարեկան երեք երեխաները, որոնցից 6 տարեկան Նարեկ Հակոբյանը հաշմանդամ է, տառապում է <<վերին վերջույթների բնածին արտրոգրիպոզ>> ախտորոշում հիվանդությամբ, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տալով խոստովանական ցուցմունքներ` աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը: Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս հաշվի է առնում հանցագործության կատարումից հետո վերջինիս դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել հակաօրինական արարքներ կատարելուց, ինչը վկայում է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալի ուղղվելու մասին: Գործով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ ձեռք չեն բերվել: Վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ողջամտորեն նվազեցնում են հանցանքի և հանցավորի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն որոշմամբ արձանագրված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյաները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 48 հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար վերաքննիչ բողոքն ենթակա է բավարարման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395, 399, 402 հոդվածներով` Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել` փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռն` ըստ մեղադրանքի Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նշված դատավճռով նշանակված պատիժ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով: Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Էդգար Հակոբյանի վարքագծի վերահսկողությունը իրականացնելու է նրա բնակության վայրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ-ն այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժինը: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-09-2012 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԿԴ/0088/01/12 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 2012թ. սեպտեմբերի 26-ին Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ Մասնակցությամբ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԲՈՇՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Է. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 02.03.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13110412 քրեական գործը: Նույն օրը Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 07.03.2012թ. Էդգար Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։ 29.05.2012թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները կիրառել է դատաքննության արագացված կարգ: Դատարանի 18.07.2012թ. դատավճռով` Էդգար Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված, իսկ 23.05.2012թ. թիվ 000057 վճարման հանձնարարագրի անդորրագրով Դատարանի դեպոզիտային 900013298014 հաշվեհամարին մուտքագրված 38.000 դրամ գումարը վճռվել է վերադարձնել Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանին կամ վերջինիս լիազորած անձին։ Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալը: 2.Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից Էդգար Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Երևանի Մաշտոցի 2/2 հասցեում գտնվող «Մետրոպոլ» ՍՊԸ-նը պատկանող համանուն հյուրանոցում որպես դռնապան, 2009թ. մայիսից մինչև 2012թ. փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում, պարբերաբար, յուրաքանչյուր անգամ 5.000-30.000 դրամ գույքային օգուտ ստանալով, նպաստել է մարմնավաճառուհիներ Սոնյա Սոբչենկոյի, Հեղնար Գրիգորյանի, Լիանա Գրիգորյանի, Ռոզա Պողոսյանի, Մարինե Բարսեղյանի և Նաիրա Մնացականյանի պոռնկությամբ զբաղվելուն, մասնավորապես` ծանոթանալով հյուրանոց այցելած վերոնշյալ մարմնավաճառուհիների հետ, փոխանակել են հեռախոսահամարներն ու պայմանավորվել որոշակի միջնորդավճարի դիմաց Էդգար Հակոբյանի կողմից նրանց հաճախորդներով ապահովելու շուրջ։ Այնուհետև, ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանը, գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, պարբերաբար, գիշերային ժամերին զանգահարել և մարմնավաճառուհիներին կանչել է հյուրանոց, ուր վերջիններս գումարի դիմաց սեռական հարաբերություն են ունեցել Էդգար Հակոբյանի գտած հաճախորդների հետ, որից հետո անձամբ կամ Էդգար Հակոբյանի կողմից վերցրած գումարից 5.000-30.000 դրամ միջնորդավճար են տվել վերջինիս` իրենց հաճախորդներով ապահովելու համար։ 2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Բողոքաբերը գտնում է, որ թեկուզև Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է նվազագույն պատիժ, սակայն ինքն ու իր պաշտպանը խնդրել էին նշանակված պատիժը չկիրառել` հաշվի առնելով բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, իր անձը բնութագրող տվյալները: Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև իր կողմից հանցագործության մերկացնելը, այն, որ հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, իր հայրն առաջին խմբի հաշմանդամ է, ինքը երրորդ խմբի հաշմանդամ, երեխաներից Նարեկ Հակոբյանը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ինքն ընտանիքի միակ կերակրողն է, հաշմանդամությունը ստացել է զինվորական ծառայության ընթացքում: 2007թ.-ից աշխատել եմ «Մետրոպոլ» հյուրանոցում, աշխատավարձը բավականին ցածր է եղել, որից և 2008թ.-ից 01.04.2012թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում վճարել է ալիմենտ երկու երեխաների համար, այսինքն` այն ժամանակահատվածը, երբ իր կողմից կատարվել է հանցագործություն։ Նաև պետք է հոգար կնոջ, մյուս երեխայի ու հաշմանդամ հոր կարիքները։ Հյուրերն իրեն հաճախ դիմել են իրենց համար մարմնավաճառուհիներ գտնելու խնդրանքով, մարմնավաճառուհիները նույնպես խնդրել են իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով: Ինքը չի պատկերացրել, որ դա հանցագործություն է, քանի որ և մարմնավաճառուհիները, և հյուրերն իրենց նախաձեռնությամբ ու ցանկությամբ են նման քայլի գնացել։ Հյուրանոցից հեռանալիս մարմնավաճառուհիները թողել են իրենց հեռախոսահամարները, խնդրել իրենց կանչել հյուրերի խնդրանքով։ Ինքն անկեղծորեն զղջում է կատարած հանցագործության համար, իրեն մեղավոր է ճանաչում, իրենից կախված ամեն ինչ արել է հանցագործությունը մերկացնելու համար, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը 1-ին կարգի հաշմանդամ է, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ունի մշտական բնակության վայր, թե նախաքննության, թե Դատարանում ներկայացել է առաջին իսկ կանչով, իր վարքագծով փորձել է ապացուցել, որ չնայած դեռ չդատապարտված, հասկացել է հանցանքի հանրության վտանգավորության աստիճանն ու կանգնել է ուղղման ճանապարհին, փոխվել է նաև իրադրությունը և ինքն այլևս չի աշխատում նման հաստատությունում, որը կարող է որևէ գործողությամբ նպաստել նման հանցագործությանը, եթե հնարավոր լիներ ժամանակը պտտել, կամովին կհրաժարվեր նման արարքից, ներկայումս աշխատում է սգո խանութում որպես բանվոր-վաճառող։ Եթե կրի պատիժ ազատազրկման ձևով, ծայրահեղ ծանր իրավիճակում կհայտնվի երկու ընտանիք։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հայտնել է իր դիրքորոշումը ՀՀ քրեական օրենսցրրի 70 հոդվածի կիրառմամբ անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, մասնավորապես` Գործ թիվ ՎԲ–124/07, ՎԲ–192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԼԴ2/0019/01/09, ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումներ: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-1 հոդվածի, 395 հոդվածի 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի, 399 հոդվածի պահանջներով` բողոքաբերը խնդրում է մեղմացնել պատիժն իր նկատմամբ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն, այն պայմանականորեն չկիրառել, իսկ դրա անհնարինության դեպքում 64 հոդվածի կարգով սահմանել ավելի մեղմ պատիժ։ 3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը (…) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>: Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն ու հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախևառաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև, դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ իր դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է մի շարք որոշումներում, մասնավորապես 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման մեջ: Վերը նշված որոշման 24 կետում Վճռաբեկ դատարանը նշել է. <</…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին…>>: /տես Հ. Բաղդասարյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/ Նմանատիպ մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-ՎԲ-01/08 որոշումներում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը կիրառելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի այն դրույթները, որոնք վերաբերում են պատժին և պատժի նպատակներին: Կ. Հարությունյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՎԲ201/07 30.11.2007թ. որոշմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներից կարևորել է նաև այն դիրքորոշումը, որ դատապարտյալի ուղղվելու մասին դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Կ. Հարությունյանի որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է նաև հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը` գտնելով, որ դրանք էական նշանակություն ունեն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության ու հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա, օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանը թեև ամբաստանյալ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս նշել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայութունը և դատավճռով հաստատված համարելով մասնավորապես դեռևս նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարվածի համար զղջալը, նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների` 30.03.2005թ. ծնված Հովսեփ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 052349), 01.05.2006թ. ծնված Նարեկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 093113) և 24.08.2008թ. ծնված Էրիկ Էդգարի Հակոբյանի (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 248369) առկայությունը, անձը բնութագրող տվյալներ է դիտարկվել 3-րդ խմբի հաշմանդամ (թիվ 551541 տեղեկանք) և նախկինում դատապարտված չլինելը, նախկին աշխատանքի վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամուսնացած ու երիտասարդ լինելը, խնամքին հոր` 1-ին խմբի հաշմանդամ Ռազմիկ Համայակի Հակոբյանի առկայությունը (թիվ 038826 տեղեկանք), սակայն իր իսկ կողմից նշված վերոգրյալ հանգամանքները օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել, բացի այդ հանգամանորեն քննության չի առել ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձի վերաբերյալ քրեական գործում առկա բոլոր հանգամանքները, չի անդրադարձել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին, քննության առարկա չի դարձրել վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման նպատակահարմարության հարցը, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա…>>: Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, դրական է բնութագրվում բնակության վայրում: Որպես ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Էդգար Հակոբյանը 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, հիվանդությունն առաջացել է զինվորական ծառայության ընթացքում, արարքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, խնամքին են 1-ին խմբի հաշմանդամ հայրը, մինչև տասնչորս տարեկան` 4, 6 և 7 տարեկան երեք երեխաները, որոնցից 6 տարեկան Նարեկ Հակոբյանը հաշմանդամ է, տառապում է <<վերին վերջույթների բնածին արտրոգրիպոզ>> ախտորոշում հիվանդությամբ, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տալով խոստովանական ցուցմունքներ` աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը: Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս հաշվի է առնում հանցագործության կատարումից հետո վերջինիս դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ գտնվելով ազատության մեջ զերծ է մնացել հակաօրինական արարքներ կատարելուց, ինչը վկայում է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալի ուղղվելու մասին: Գործով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ ձեռք չեն բերվել: Վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ողջամտորեն նվազեցնում են հանցանքի և հանցավորի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն որոշմամբ արձանագրված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյաները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ Էդգար Հակոբյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 48 հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար վերաքննիչ բողոքն ենթակա է բավարարման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395, 399, 402 հոդվածներով` Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել` փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռն` ըստ մեղադրանքի Էդգար Ռազմիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նշված դատավճռով նշանակված պատիժ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով: Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Էդգար Հակոբյանի վարքագծի վերահսկողությունը իրականացնելու է նրա բնակության վայրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ-ն այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժինը: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 30-10-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 178, 91, 100 թերթից |
| Գործին կից նյութեր | ամբաստանյալի անձնագիրը |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 30-10-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 178, 91, 100 |
| Գործին կից նյութերը | ամբաստանյալի անձնագիրը |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-15207/12 |