Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0077/01/12
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Հարություն Սարգսյան Արայի
Հարություն Սարգսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մխիթար Պապոյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մխիթար Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-09-03 | 09:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-08-22 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-07-26 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-07-10 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-06-20 | 09:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-06-06 | 11:30 | 2 | Չի կայացել | 06.06.12 թվականի դատական նիստը տեղի չի ունեցել նախագահող դատավորի` մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
ԵԿԴ/0077/01/12
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«3» սեպտեմբերի 2012թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահող դատավոր
դատական նիստերի քարտուղարներ
մեղադրող
տուժող
տուժողի ներկայացուցիչ
պաշտպան
Մ.Պապոյան
Ռ.Ավետյան
Կ.Կարապետյան
Ս.Հարությունյան
«Մովսիսյան» ՍՊԸ
Է.Մովսիսյան
Կ.Խաչատրյան
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Հարություն Արայի Սարգսյանի` ծնված 1988 թվականի մայիսի 21-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Արագածոտնի մարզի Օշական գյուղում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012 թվականի փետրվարի 14-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Մխիթարյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13107812 քրեական գործը:
2012 թվականի փետրվարի 14-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Մխիթարյանի որոշմամբ թիվ 13107812 քրեական գործով Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
2012 թվականի մայիսի 14-ին Հարություն Արայի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 13107812 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0077/01/12 համարը:
Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով` այն արարքի համար, որ նա, 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից գործով չպարզված անձի հետ փորձել են գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն գողությունն ավարտին չեն հասցրել իրենց կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ հանցագործության կատարման ժամանակ նրանց նկատել է շինհրապարակի պահակ Նորիկ Եփրեմյանը և դիմել ոստիկանություն:
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Հարություն Արայի Սարգսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մոտ 5-6 ամիս աշխատել է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերությունում, և յուրքանչյուր անգամ աշխատավարձ ստանալու խնդիր է ունեցել, երբեք աշխատավարձը ժամանակին չի ստացել: Նոյեմբերի աշխատավարձը պետք է ստանար դեկտեմբերի 5-ին, սակայն չի ստացել և նույն օրը դիմում է գրել աշխատանքից ազատվելու վերաբերյալ: Դրանից հետո գրեթե անընդհատ ինքն ու մյուս աշխատակիցները գնացել են գուրծատու Էդուարդ Մովսիսյանի մոտ, սակայն նա աշխատավարձը չի տվել: Դեկտեմբերի 28-ին ինքը զանգահարել է Էդուարդի և ասել, որ մոր վիրահատության համար գումար է անհրաժեշտ, իսկ նա պատասխանել է, որ գումար չկա և ինքն ինչ կարող է, թող անի: Դրանից հետո ինքը գնացել է շինհրապարակ, որպեսզի իր սեփական քարի հաստոցը ստուգի: Այդ ժամանակ ինքը շինհրապարակում տեսել է ցեմենտնի 13 պարկեր և որոշել դրանք վերցնել ու վաճառել: Ինքը միայնակ դրանք դրել է վերելակի վրա և փորձել իջեցնել, սակայն իրեն տեսել է շինհրապարակի պահակ Նորիկը և զանգահարել ոստիկանություն: Դրանից հետո Էդուարդ Մովսիսյանն պահանջել է 50 պարկ ցեմենտ, որն ինքն ու իր հայրը տվել են:
Ամբաստանյալ Հարություն Սարգսյանը նախնական քննություն ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2011 թվականի դեկտեմբեր ամսին ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ, ինչի պատճառով որոշել է նախկին աշխատանքի վայրից կատարել գողություն: Գողություն կատարելու նպատակով 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին գնացել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, դրսից կանչել պահակ Նորիկին ու խաբել, թե իբր բարձրանում է կիսակառույց շենքի 3-րդ հարկ` քարի մշակաման հաստոցը ստուգելու: Նորիկն իրեն վստահելով ներս է թողել ու ինքը բարձրացել է կիսակառույց շենքի 4-րդ հարկ, որտեղ գտնվող 13 պարկ ցեմենտը դրել է շինարարական վերելակի վրա ու փորձել իջեցնել: Սակայն այդ ժամանակ Նորիկն իրեն նկատել է ու ինքը չի կարողացել այդ ցեմենտը գողանալ: Այդ պահին ինքը մոտեցել է Նորիկին, ով իր ներկայությամբ զանգահարել է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Էդուարդ Մովսիսյանին ու պատմել կատարվածի մասին: Այնուհետև եկել են ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն տարել են ոստիկանության բաժին: Ինքը պնդում է, որ այդ ժամանակ ինքը եղել է միայնակ: Այդ ժամանակ շինհրապարակում այլ աշխատողներ չեն եղել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Էդուարդ Մովսիսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Հարություն Սարգսյանն իր մոտ աշխատել է որպես քարշար: Ինքը չի կարողացել ժամանակին աշխատավարձ վճարել, որի պատճառով նրանց, այդ թվում` նաև Հարությունին, խնդրել է մի փոքր սպասել: Դեպքի օրն իրեն զանգահարել է շինհրապարակի պահակ Նորիկը և ասել, որ գողություն է կատարվում, որը նա կանխել է: Այդ զանգից մոտ 40 րոպե հետո ինքը գնացել է շինհրապարկ և վերելակի վրա տեսել ցեմենտի պարկեր: Մինչ այդ ցեմենտնի պարկերը եղել են պահեստում, և պարբերաբար դրանք պակասել են: Ինքը Հարությունից և նրա հորից պահանջել է գողոցված ցեմենտի պարկերը վերադարձնել: Դրանից հետո Նորիկն իրեն ասել է, որ որքան ցեմենտի պարկ պակաս է եղել, վերադարձրել են:
Վկա Նորիկ Եփրեմյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է որպես պահակ: 2011 դեկտեմբերին Հարություն Սարգսյանը եկել է շինհրապարակ և ասել է, որ ցանկանում է հաստոցը ստուգելու համար մտնել ներս: Ինքը թույլ է տվել, որպեսզի նա մտնի շինհրապարակ, սակայն նա ուշացել է, ինչի պատճառով ինքը բարձրացել է կիսակառույց շենք և տեսել, որ Հարությունը վերելակով ցեմենտի պարկեր է իջեցնում: Հարությունն իր հարցին պատասխանել է, որ Մովսիսյանի հանձնարարությամբ դրանք տեղափոխում է ավտոտնակ: Այդ ժամանակ ինքը զանգահարել է Մովսիսյանին, ով ասել է, որ նման հանձնարարություն չի տվել և ավելացրել, որ իրենից 100 պարկ ցեմենտ են գողացել: Դրանից հետո եկել են ոստիկանները և Հարությունին տարել ոստիկանություն: Դրանից հետո հետո Հարությունի հայրը 50 պարկ ցեմենտ է բերել շինհրապարակ, ինչ մասին տեղյակ է եղել Մովսիսյանը: Իր հիշելով ցեմենտի պարկերը իջեցնելիս Հարությունը եղել է միայնակ: Մովսիսյանը բոլորի աշխատողների, այդ թվում` նաև իր աշխատավարձն ամբողջովին չի վճարել: Նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքները համատասխանում են իրականությանը, իսկ դատարանում երկրորդ անձի մասին չհայտնելը պայմանավորված է նրանով, որ խղճում է նրանց:
Վկա Նորիկ Եփրեմյանը նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, ինքը եղել է աշխատանքի վայրում, երբ շինհրապարակի մուտքի դարպասների կողմից իրեն ձայն է տվել նախկին աշխատակից Հարությունը: Նա իրեն ասել է, որ եկել է քարի հաստոցը ստուգելու, իսկ ինքը նրան թույլ է տվել, որպեսզի նա բարձրանը կիսակառույց շենք: Որոշ ժամանակ անց ինքը լսել է շինարարական հրապարակի վերելակի ձայնը և տեսել է, որ Հարությունն ընկերոջ հետ վերելակով 13 պարկ ցեմենտ են իջեցնում: Ինքը նրանց հարցրել է, թե ինչ են անում, իսկ Հարությունը, մոտենալով իրեն, ասել է, թե իբր Էդուարդ Մովսիսյանն է ասել, որ դրանք տանեն ավտոտնակ: Այդ պահին ինքը զանգահարել է Էդուարդին և հարցրել, թե արդյոք նա նման բան ասել է, թե ոչ, սակայն Էդուարդը պատասխանել է, որ նման հանձնարարություն չի տվել: Դրանից հետո եկել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Հարությունին տարել ոստիկանության բաժին: Հարությունը վերելակի վրա միայնակ չի եղել, այլ նրա հետ կանգնած է եղել նրա ընկերը, ով, որքանով հիշում է, շինհրապարակի նախկին աշխատակիցներից է եղել, սակայն նրա անունն ու այլ տվյալներ չգիտի: Երբ Հարությունը վերելակից իջել է ու մոտեցել իրեն, նրա ընկերը իրեն չի մոտեցել ու վերելակից իջնելուց հետո ինքը նրան չի տեսել: Այդ ժամանակ շինարարությունում այլ աշխատողներ չեն եղել, սակայն լսել է ձայներ: Հնարավոր է, որ այդ ձայները եկել են շինհրապարակից դուրս: Տեղյակ չէ, թե Հարությունի ընկերն ինչպես է մտել շինհրապարակ:
Վկա Կարեն Խուրշուդյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն ու Հարություն Սարգսյանն աշխատել են շինարարությունում: Այդ շինարարության ղեկավարը եղել է Էդուարդ Մովսիսյանը: Ինքը Էդուարդ Մովսիսյանից տեղեկացել է, որ շինհրապարակից գողացել են 80 պարկ ցեմենտ, սակայն ինքը պնդում է, որ այդտեղ այդքան պարկ ցեմենտ չի եղել: Էդուարդ Մովսիսյանը միշտ ուշացրել է իրեն աշխատավարձը: Կատարված դեպքից հետո Էդուարդ Մովսիսյանը Հարությունից 80 պարկ ցեմենտ է պահանջել:
Վկա Կարեն Մխիթարյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն ու Հարություն Սարգսյանն աշխատել են շինարարությունում: Հարությունը շինարարության ղեկավար Էդուարդ Մովսիսյանից պահանջել է իր աշխատավարձը, իսկ վերջինն ասել է, որ գումար չունի: Դրանից հետո Հարությունը գումար ձեռք բերելու համար ցանկացել է շինհրապարակից ցեմենտ վերցնել ու վաճառել:
Վկա Արա Սարգսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ Հարություն Սարգսյանն իր որդին է: Հարությունն աշխատել է Էդուարդ Մովսիսյանի ղեկավարած շինարարությունում: 2011 թվականի դեկտեմբերին Հարությունը աշխատանքից ազատվել է, սակայն Էդուարդը նրա աշխատավարձը չի տվել: Դեպքի օրը Էդուարդը կրկին Հարությունին ասել է, որ գումար չկա և «ոնց ուզում եք ձեր փողերը ստացեք»: Դրանից Հարությունը բարկացել է և ցանկացել շինհրապարակից ցեմենտ վերցնել: Դեպքից հետո ինքը խոսել է Էդուրարդի հետ, ով 50 պարկ ցեմենտ է պահանջել, որպեսզի բողոքը ետ վերցնի: Ինքը նրան տվել է 50 պարկ ցեմենտ:
Դեպքի վայրի զննության մասին 2011 թվականի օգոստոսի 29-ի արձանագրության համաձայն` դեպքի վայրը գտնվում է Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում կառուցվող բազմահարկ շենքի շինհրապարակում, որը հանդիսանում է շինություն: Շինհրապարակը բոլոր կողմերից առնաձնավված է թիթեղյա պատնշեով:
Փորձագետի 2012 թվականի փետրվարի 9-ի թիվ 62-ԱՊ եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված 13 պարկ ցեմենտի ընդհանուր շուկայական արժեքը 2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դրությամբ գնահատվել է 33.800 ՀՀ դրամ:
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2010 թվականի ապրիլի 19-ի պահանջագրի համաձայն` Հարություն Արայի Սարգսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերը նշված ապացույցները վերլուծելու և համադրելու արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ Հարություն Արայի Սարգսյանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, խաբեությամբ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից փորձել է գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ նրան նկատել է շինհրապարակի պահակը: Այսինքն` Հարություն Արայի Սարգսյանը, շինություն ապօրինի մուտք գործելով, փորձել է կատարել ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքններով, ինչը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներին:
Ապացուցված է Հարություն Արայի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերում է Հարություն Սարգսյանին վերագրվող արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով տրված քրեաիրավական որակմանը (մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ), ապա Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
Վերոգրյալի կապացությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ. «(...) թե առաջին ատյանի դատարանը, թե վերաքննիչ դատարանը և թե վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»: Մասնավորապես կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր): Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով, և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է:
Մինչդեռ համաձայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի 3-րդ մասի` «Պետությունը սահմանափակված է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներով և ազատություններով` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք»: Իսկ անմիջականորեն գործող իրավունքը չի կարող վերացական լինել:
(...)
Այսպիսով, (...) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը»:
Սույն գործով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին քննիչի 2012 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ Հարություն Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «շինություն ապօրինի մուտք գործելով փորձել է կատարել զգալի չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություն: Այսպես.
2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, Հարություն Արայի Սարգսյանը խաբեությամբ, ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից գործով դետևս չպարզված անձի հետ փորձել են գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն գողությունն ավարտին չեն հասցրել իրենց կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ հանցագործության կատարման ժամանակ նրանց նկատել է շինհրապարակի պահակ Նորիկ Եփրեմյանը և դիմել ոստիկանություն»: Նույն ձևակերպումն առկա է նաև մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում: Այսինքն` Հարություն Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել «այլ անձի հետ գողություն կատարելու փորձի» համար, ինչից չի կարելի հետևություն անել, որ նա այլ անձի հետ փորձել է գողություն կատարել նախնական համաձայնությամբ: Հետևապես, Դատարանը չի կարող դուրս գալ առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից և հաստատված համարել, որ Հարություն Սարգսյանը այլ անձի հետ փորձել է գողություն կատարել նախնական համաձայնությամբ:
Այսպիսով, Դատարանը գտոնւմ է, որ Հարություն Սարգսյանի արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված` արարքը որակյալ դարձնող հատկանիշը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի ապացուցված չլինելը նվազեցնում է առաջադրված մեղադրանքի սահմանը, ինչի արդյունքոմ, սակայն, հոդվածի կամ հոդվածի մասի փոփոխություն տեղի չի ունենում: Նման պարագայում արդարացման դատավճռի կայացումը և ամբաստանյալի անմեղության հռչակումը Դատարանը գտնում է անիրատեսական, քանի որ ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրված եղել նաև նույն հոդվածի նույն մասի այլ կետով, որով նա ճանաչվել է մեղավոր:
Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ են խոստովանական ցուցմունքներ տալը և կատարածի համար զղջալը:
Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել նախկինում արատավորված` դատապարտված չլինելը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Հարություն Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ սույն քրեական գործում առկա չեն:
Կատարած արարքի համար Հարություն Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հարություն Սարգսյանը կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ Հարություն Սարգսյանի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով:
Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալ Հարություն Սարգսյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ վերջինի կողմից հանցագործությունն ավարտին չհասցնելու պայմաններում տուժողին որևէ վնաս չի պատճառվել: Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 4-6-րդ կետերով նախատեսված ծախսեր ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին` նման պահանջ Դատարան չի ներկայացվել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ, 308-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ և 374-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով և պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի չափով:
Հարություն Արայի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«3» սեպտեմբերի 2012թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահող դատավոր
դատական նիստերի քարտուղարներ
մեղադրող
տուժող
տուժողի ներկայացուցիչ
պաշտպան
Մ.Պապոյան
Ռ.Ավետյան
Կ.Կարապետյան
Ս.Հարությունյան
«Մովսիսյան» ՍՊԸ
Է.Մովսիսյան
Կ.Խաչատրյան
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Հարություն Արայի Սարգսյանի` ծնված 1988 թվականի մայիսի 21-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Արագածոտնի մարզի Օշական գյուղում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012 թվականի փետրվարի 14-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Մխիթարյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13107812 քրեական գործը:
2012 թվականի փետրվարի 14-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Մխիթարյանի որոշմամբ թիվ 13107812 քրեական գործով Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
2012 թվականի մայիսի 14-ին Հարություն Արայի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 13107812 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0077/01/12 համարը:
Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով` այն արարքի համար, որ նա, 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից գործով չպարզված անձի հետ փորձել են գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն գողությունն ավարտին չեն հասցրել իրենց կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ հանցագործության կատարման ժամանակ նրանց նկատել է շինհրապարակի պահակ Նորիկ Եփրեմյանը և դիմել ոստիկանություն:
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Հարություն Արայի Սարգսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մոտ 5-6 ամիս աշխատել է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերությունում, և յուրքանչյուր անգամ աշխատավարձ ստանալու խնդիր է ունեցել, երբեք աշխատավարձը ժամանակին չի ստացել: Նոյեմբերի աշխատավարձը պետք է ստանար դեկտեմբերի 5-ին, սակայն չի ստացել և նույն օրը դիմում է գրել աշխատանքից ազատվելու վերաբերյալ: Դրանից հետո գրեթե անընդհատ ինքն ու մյուս աշխատակիցները գնացել են գուրծատու Էդուարդ Մովսիսյանի մոտ, սակայն նա աշխատավարձը չի տվել: Դեկտեմբերի 28-ին ինքը զանգահարել է Էդուարդի և ասել, որ մոր վիրահատության համար գումար է անհրաժեշտ, իսկ նա պատասխանել է, որ գումար չկա և ինքն ինչ կարող է, թող անի: Դրանից հետո ինքը գնացել է շինհրապարակ, որպեսզի իր սեփական քարի հաստոցը ստուգի: Այդ ժամանակ ինքը շինհրապարակում տեսել է ցեմենտնի 13 պարկեր և որոշել դրանք վերցնել ու վաճառել: Ինքը միայնակ դրանք դրել է վերելակի վրա և փորձել իջեցնել, սակայն իրեն տեսել է շինհրապարակի պահակ Նորիկը և զանգահարել ոստիկանություն: Դրանից հետո Էդուարդ Մովսիսյանն պահանջել է 50 պարկ ցեմենտ, որն ինքն ու իր հայրը տվել են:
Ամբաստանյալ Հարություն Սարգսյանը նախնական քննություն ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2011 թվականի դեկտեմբեր ամսին ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ, ինչի պատճառով որոշել է նախկին աշխատանքի վայրից կատարել գողություն: Գողություն կատարելու նպատակով 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին գնացել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, դրսից կանչել պահակ Նորիկին ու խաբել, թե իբր բարձրանում է կիսակառույց շենքի 3-րդ հարկ` քարի մշակաման հաստոցը ստուգելու: Նորիկն իրեն վստահելով ներս է թողել ու ինքը բարձրացել է կիսակառույց շենքի 4-րդ հարկ, որտեղ գտնվող 13 պարկ ցեմենտը դրել է շինարարական վերելակի վրա ու փորձել իջեցնել: Սակայն այդ ժամանակ Նորիկն իրեն նկատել է ու ինքը չի կարողացել այդ ցեմենտը գողանալ: Այդ պահին ինքը մոտեցել է Նորիկին, ով իր ներկայությամբ զանգահարել է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Էդուարդ Մովսիսյանին ու պատմել կատարվածի մասին: Այնուհետև եկել են ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն տարել են ոստիկանության բաժին: Ինքը պնդում է, որ այդ ժամանակ ինքը եղել է միայնակ: Այդ ժամանակ շինհրապարակում այլ աշխատողներ չեն եղել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Էդուարդ Մովսիսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Հարություն Սարգսյանն իր մոտ աշխատել է որպես քարշար: Ինքը չի կարողացել ժամանակին աշխատավարձ վճարել, որի պատճառով նրանց, այդ թվում` նաև Հարությունին, խնդրել է մի փոքր սպասել: Դեպքի օրն իրեն զանգահարել է շինհրապարակի պահակ Նորիկը և ասել, որ գողություն է կատարվում, որը նա կանխել է: Այդ զանգից մոտ 40 րոպե հետո ինքը գնացել է շինհրապարկ և վերելակի վրա տեսել ցեմենտի պարկեր: Մինչ այդ ցեմենտնի պարկերը եղել են պահեստում, և պարբերաբար դրանք պակասել են: Ինքը Հարությունից և նրա հորից պահանջել է գողոցված ցեմենտի պարկերը վերադարձնել: Դրանից հետո Նորիկն իրեն ասել է, որ որքան ցեմենտի պարկ պակաս է եղել, վերադարձրել են:
Վկա Նորիկ Եփրեմյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է որպես պահակ: 2011 դեկտեմբերին Հարություն Սարգսյանը եկել է շինհրապարակ և ասել է, որ ցանկանում է հաստոցը ստուգելու համար մտնել ներս: Ինքը թույլ է տվել, որպեսզի նա մտնի շինհրապարակ, սակայն նա ուշացել է, ինչի պատճառով ինքը բարձրացել է կիսակառույց շենք և տեսել, որ Հարությունը վերելակով ցեմենտի պարկեր է իջեցնում: Հարությունն իր հարցին պատասխանել է, որ Մովսիսյանի հանձնարարությամբ դրանք տեղափոխում է ավտոտնակ: Այդ ժամանակ ինքը զանգահարել է Մովսիսյանին, ով ասել է, որ նման հանձնարարություն չի տվել և ավելացրել, որ իրենից 100 պարկ ցեմենտ են գողացել: Դրանից հետո եկել են ոստիկանները և Հարությունին տարել ոստիկանություն: Դրանից հետո հետո Հարությունի հայրը 50 պարկ ցեմենտ է բերել շինհրապարակ, ինչ մասին տեղյակ է եղել Մովսիսյանը: Իր հիշելով ցեմենտի պարկերը իջեցնելիս Հարությունը եղել է միայնակ: Մովսիսյանը բոլորի աշխատողների, այդ թվում` նաև իր աշխատավարձն ամբողջովին չի վճարել: Նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքները համատասխանում են իրականությանը, իսկ դատարանում երկրորդ անձի մասին չհայտնելը պայմանավորված է նրանով, որ խղճում է նրանց:
Վկա Նորիկ Եփրեմյանը նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, ինքը եղել է աշխատանքի վայրում, երբ շինհրապարակի մուտքի դարպասների կողմից իրեն ձայն է տվել նախկին աշխատակից Հարությունը: Նա իրեն ասել է, որ եկել է քարի հաստոցը ստուգելու, իսկ ինքը նրան թույլ է տվել, որպեսզի նա բարձրանը կիսակառույց շենք: Որոշ ժամանակ անց ինքը լսել է շինարարական հրապարակի վերելակի ձայնը և տեսել է, որ Հարությունն ընկերոջ հետ վերելակով 13 պարկ ցեմենտ են իջեցնում: Ինքը նրանց հարցրել է, թե ինչ են անում, իսկ Հարությունը, մոտենալով իրեն, ասել է, թե իբր Էդուարդ Մովսիսյանն է ասել, որ դրանք տանեն ավտոտնակ: Այդ պահին ինքը զանգահարել է Էդուարդին և հարցրել, թե արդյոք նա նման բան ասել է, թե ոչ, սակայն Էդուարդը պատասխանել է, որ նման հանձնարարություն չի տվել: Դրանից հետո եկել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Հարությունին տարել ոստիկանության բաժին: Հարությունը վերելակի վրա միայնակ չի եղել, այլ նրա հետ կանգնած է եղել նրա ընկերը, ով, որքանով հիշում է, շինհրապարակի նախկին աշխատակիցներից է եղել, սակայն նրա անունն ու այլ տվյալներ չգիտի: Երբ Հարությունը վերելակից իջել է ու մոտեցել իրեն, նրա ընկերը իրեն չի մոտեցել ու վերելակից իջնելուց հետո ինքը նրան չի տեսել: Այդ ժամանակ շինարարությունում այլ աշխատողներ չեն եղել, սակայն լսել է ձայներ: Հնարավոր է, որ այդ ձայները եկել են շինհրապարակից դուրս: Տեղյակ չէ, թե Հարությունի ընկերն ինչպես է մտել շինհրապարակ:
Վկա Կարեն Խուրշուդյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն ու Հարություն Սարգսյանն աշխատել են շինարարությունում: Այդ շինարարության ղեկավարը եղել է Էդուարդ Մովսիսյանը: Ինքը Էդուարդ Մովսիսյանից տեղեկացել է, որ շինհրապարակից գողացել են 80 պարկ ցեմենտ, սակայն ինքը պնդում է, որ այդտեղ այդքան պարկ ցեմենտ չի եղել: Էդուարդ Մովսիսյանը միշտ ուշացրել է իրեն աշխատավարձը: Կատարված դեպքից հետո Էդուարդ Մովսիսյանը Հարությունից 80 պարկ ցեմենտ է պահանջել:
Վկա Կարեն Մխիթարյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն ու Հարություն Սարգսյանն աշխատել են շինարարությունում: Հարությունը շինարարության ղեկավար Էդուարդ Մովսիսյանից պահանջել է իր աշխատավարձը, իսկ վերջինն ասել է, որ գումար չունի: Դրանից հետո Հարությունը գումար ձեռք բերելու համար ցանկացել է շինհրապարակից ցեմենտ վերցնել ու վաճառել:
Վկա Արա Սարգսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ Հարություն Սարգսյանն իր որդին է: Հարությունն աշխատել է Էդուարդ Մովսիսյանի ղեկավարած շինարարությունում: 2011 թվականի դեկտեմբերին Հարությունը աշխատանքից ազատվել է, սակայն Էդուարդը նրա աշխատավարձը չի տվել: Դեպքի օրը Էդուարդը կրկին Հարությունին ասել է, որ գումար չկա և «ոնց ուզում եք ձեր փողերը ստացեք»: Դրանից Հարությունը բարկացել է և ցանկացել շինհրապարակից ցեմենտ վերցնել: Դեպքից հետո ինքը խոսել է Էդուրարդի հետ, ով 50 պարկ ցեմենտ է պահանջել, որպեսզի բողոքը ետ վերցնի: Ինքը նրան տվել է 50 պարկ ցեմենտ:
Դեպքի վայրի զննության մասին 2011 թվականի օգոստոսի 29-ի արձանագրության համաձայն` դեպքի վայրը գտնվում է Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում կառուցվող բազմահարկ շենքի շինհրապարակում, որը հանդիսանում է շինություն: Շինհրապարակը բոլոր կողմերից առնաձնավված է թիթեղյա պատնշեով:
Փորձագետի 2012 թվականի փետրվարի 9-ի թիվ 62-ԱՊ եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված 13 պարկ ցեմենտի ընդհանուր շուկայական արժեքը 2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դրությամբ գնահատվել է 33.800 ՀՀ դրամ:
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2010 թվականի ապրիլի 19-ի պահանջագրի համաձայն` Հարություն Արայի Սարգսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերը նշված ապացույցները վերլուծելու և համադրելու արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ Հարություն Արայի Սարգսյանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, խաբեությամբ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից փորձել է գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ նրան նկատել է շինհրապարակի պահակը: Այսինքն` Հարություն Արայի Սարգսյանը, շինություն ապօրինի մուտք գործելով, փորձել է կատարել ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքններով, ինչը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներին:
Ապացուցված է Հարություն Արայի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերում է Հարություն Սարգսյանին վերագրվող արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով տրված քրեաիրավական որակմանը (մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ), ապա Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
Վերոգրյալի կապացությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ. «(...) թե առաջին ատյանի դատարանը, թե վերաքննիչ դատարանը և թե վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»: Մասնավորապես կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր): Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով, և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է:
Մինչդեռ համաձայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի 3-րդ մասի` «Պետությունը սահմանափակված է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներով և ազատություններով` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք»: Իսկ անմիջականորեն գործող իրավունքը չի կարող վերացական լինել:
(...)
Այսպիսով, (...) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը»:
Սույն գործով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին քննիչի 2012 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ Հարություն Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «շինություն ապօրինի մուտք գործելով փորձել է կատարել զգալի չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություն: Այսպես.
2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, Հարություն Արայի Սարգսյանը խաբեությամբ, ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից գործով դետևս չպարզված անձի հետ փորձել են գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն գողությունն ավարտին չեն հասցրել իրենց կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ հանցագործության կատարման ժամանակ նրանց նկատել է շինհրապարակի պահակ Նորիկ Եփրեմյանը և դիմել ոստիկանություն»: Նույն ձևակերպումն առկա է նաև մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում: Այսինքն` Հարություն Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել «այլ անձի հետ գողություն կատարելու փորձի» համար, ինչից չի կարելի հետևություն անել, որ նա այլ անձի հետ փորձել է գողություն կատարել նախնական համաձայնությամբ: Հետևապես, Դատարանը չի կարող դուրս գալ առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից և հաստատված համարել, որ Հարություն Սարգսյանը այլ անձի հետ փորձել է գողություն կատարել նախնական համաձայնությամբ:
Այսպիսով, Դատարանը գտոնւմ է, որ Հարություն Սարգսյանի արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված` արարքը որակյալ դարձնող հատկանիշը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի ապացուցված չլինելը նվազեցնում է առաջադրված մեղադրանքի սահմանը, ինչի արդյունքոմ, սակայն, հոդվածի կամ հոդվածի մասի փոփոխություն տեղի չի ունենում: Նման պարագայում արդարացման դատավճռի կայացումը և ամբաստանյալի անմեղության հռչակումը Դատարանը գտնում է անիրատեսական, քանի որ ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրված եղել նաև նույն հոդվածի նույն մասի այլ կետով, որով նա ճանաչվել է մեղավոր:
Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ են խոստովանական ցուցմունքներ տալը և կատարածի համար զղջալը:
Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել նախկինում արատավորված` դատապարտված չլինելը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Հարություն Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ սույն քրեական գործում առկա չեն:
Կատարած արարքի համար Հարություն Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հարություն Սարգսյանը կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ Հարություն Սարգսյանի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով:
Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալ Հարություն Սարգսյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ վերջինի կողմից հանցագործությունն ավարտին չհասցնելու պայմաններում տուժողին որևէ վնաս չի պատճառվել: Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 4-6-րդ կետերով նախատեսված ծախսեր ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին` նման պահանջ Դատարան չի ներկայացվել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ, 308-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ և 374-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով և պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի չափով:
Հարություն Արայի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0077/01/12
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 15-05-2012 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0077/01/12 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13107812 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հարություն Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2011թ. դեկտեմբերի 28-ին Ժամը 16:00-ի սահմաններում խաբեությամբ, ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շին. հրապարակ, որտեղից գործով դեռևս չպարզված անձի հետ փորձել են գաղտնի հափշտակել րնդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն գողությունն ավարտին չեն հասցրել իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ հանցագործության կատարման ժամանակ նրանց նկատել է շին. հրապարակի պահակ Նորիկ Եփրեմյանը և դիմել ոստիկանություն։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Արայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | կից` 1 ծրար կցված քր. գործին |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-177 Մաս 2 Կետ 1, 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 15-05-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 16-05-2012 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 16-05-2012 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 16-05-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-06-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ս |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Այլ նշումներ | 06.06.12 թվականի դատական նիստը տեղի չի ունեցել նախագահող դատավորի` մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 03-09-2012 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 03-09-2012 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0077/01/12 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ «3» սեպտեմբերի 2012թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղարներ մեղադրող տուժող տուժողի ներկայացուցիչ պաշտպան Մ.Պապոյան Ռ.Ավետյան Կ.Կարապետյան Ս.Հարությունյան «Մովսիսյան» ՍՊԸ Է.Մովսիսյան Կ.Խաչատրյան դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հարություն Արայի Սարգսյանի` ծնված 1988 թվականի մայիսի 21-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Արագածոտնի մարզի Օշական գյուղում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2012 թվականի փետրվարի 14-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Մխիթարյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13107812 քրեական գործը: 2012 թվականի փետրվարի 14-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Մխիթարյանի որոշմամբ թիվ 13107812 քրեական գործով Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով: 2012 թվականի մայիսի 14-ին Հարություն Արայի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 13107812 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0077/01/12 համարը: Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով` այն արարքի համար, որ նա, 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից գործով չպարզված անձի հետ փորձել են գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն գողությունն ավարտին չեն հասցրել իրենց կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ հանցագործության կատարման ժամանակ նրանց նկատել է շինհրապարակի պահակ Նորիկ Եփրեմյանը և դիմել ոստիկանություն: 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Հարություն Արայի Սարգսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մոտ 5-6 ամիս աշխատել է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերությունում, և յուրքանչյուր անգամ աշխատավարձ ստանալու խնդիր է ունեցել, երբեք աշխատավարձը ժամանակին չի ստացել: Նոյեմբերի աշխատավարձը պետք է ստանար դեկտեմբերի 5-ին, սակայն չի ստացել և նույն օրը դիմում է գրել աշխատանքից ազատվելու վերաբերյալ: Դրանից հետո գրեթե անընդհատ ինքն ու մյուս աշխատակիցները գնացել են գուրծատու Էդուարդ Մովսիսյանի մոտ, սակայն նա աշխատավարձը չի տվել: Դեկտեմբերի 28-ին ինքը զանգահարել է Էդուարդի և ասել, որ մոր վիրահատության համար գումար է անհրաժեշտ, իսկ նա պատասխանել է, որ գումար չկա և ինքն ինչ կարող է, թող անի: Դրանից հետո ինքը գնացել է շինհրապարակ, որպեսզի իր սեփական քարի հաստոցը ստուգի: Այդ ժամանակ ինքը շինհրապարակում տեսել է ցեմենտնի 13 պարկեր և որոշել դրանք վերցնել ու վաճառել: Ինքը միայնակ դրանք դրել է վերելակի վրա և փորձել իջեցնել, սակայն իրեն տեսել է շինհրապարակի պահակ Նորիկը և զանգահարել ոստիկանություն: Դրանից հետո Էդուարդ Մովսիսյանն պահանջել է 50 պարկ ցեմենտ, որն ինքն ու իր հայրը տվել են: Ամբաստանյալ Հարություն Սարգսյանը նախնական քննություն ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2011 թվականի դեկտեմբեր ամսին ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ, ինչի պատճառով որոշել է նախկին աշխատանքի վայրից կատարել գողություն: Գողություն կատարելու նպատակով 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին գնացել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, դրսից կանչել պահակ Նորիկին ու խաբել, թե իբր բարձրանում է կիսակառույց շենքի 3-րդ հարկ` քարի մշակաման հաստոցը ստուգելու: Նորիկն իրեն վստահելով ներս է թողել ու ինքը բարձրացել է կիսակառույց շենքի 4-րդ հարկ, որտեղ գտնվող 13 պարկ ցեմենտը դրել է շինարարական վերելակի վրա ու փորձել իջեցնել: Սակայն այդ ժամանակ Նորիկն իրեն նկատել է ու ինքը չի կարողացել այդ ցեմենտը գողանալ: Այդ պահին ինքը մոտեցել է Նորիկին, ով իր ներկայությամբ զանգահարել է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերության տնօրեն Էդուարդ Մովսիսյանին ու պատմել կատարվածի մասին: Այնուհետև եկել են ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն տարել են ոստիկանության բաժին: Ինքը պնդում է, որ այդ ժամանակ ինքը եղել է միայնակ: Այդ ժամանակ շինհրապարակում այլ աշխատողներ չեն եղել: Տուժողի ներկայացուցիչ Էդուարդ Մովսիսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է «Մովսիսյան» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Հարություն Սարգսյանն իր մոտ աշխատել է որպես քարշար: Ինքը չի կարողացել ժամանակին աշխատավարձ վճարել, որի պատճառով նրանց, այդ թվում` նաև Հարությունին, խնդրել է մի փոքր սպասել: Դեպքի օրն իրեն զանգահարել է շինհրապարակի պահակ Նորիկը և ասել, որ գողություն է կատարվում, որը նա կանխել է: Այդ զանգից մոտ 40 րոպե հետո ինքը գնացել է շինհրապարկ և վերելակի վրա տեսել ցեմենտի պարկեր: Մինչ այդ ցեմենտնի պարկերը եղել են պահեստում, և պարբերաբար դրանք պակասել են: Ինքը Հարությունից և նրա հորից պահանջել է գողոցված ցեմենտի պարկերը վերադարձնել: Դրանից հետո Նորիկն իրեն ասել է, որ որքան ցեմենտի պարկ պակաս է եղել, վերադարձրել են: Վկա Նորիկ Եփրեմյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է որպես պահակ: 2011 դեկտեմբերին Հարություն Սարգսյանը եկել է շինհրապարակ և ասել է, որ ցանկանում է հաստոցը ստուգելու համար մտնել ներս: Ինքը թույլ է տվել, որպեսզի նա մտնի շինհրապարակ, սակայն նա ուշացել է, ինչի պատճառով ինքը բարձրացել է կիսակառույց շենք և տեսել, որ Հարությունը վերելակով ցեմենտի պարկեր է իջեցնում: Հարությունն իր հարցին պատասխանել է, որ Մովսիսյանի հանձնարարությամբ դրանք տեղափոխում է ավտոտնակ: Այդ ժամանակ ինքը զանգահարել է Մովսիսյանին, ով ասել է, որ նման հանձնարարություն չի տվել և ավելացրել, որ իրենից 100 պարկ ցեմենտ են գողացել: Դրանից հետո եկել են ոստիկանները և Հարությունին տարել ոստիկանություն: Դրանից հետո հետո Հարությունի հայրը 50 պարկ ցեմենտ է բերել շինհրապարակ, ինչ մասին տեղյակ է եղել Մովսիսյանը: Իր հիշելով ցեմենտի պարկերը իջեցնելիս Հարությունը եղել է միայնակ: Մովսիսյանը բոլորի աշխատողների, այդ թվում` նաև իր աշխատավարձն ամբողջովին չի վճարել: Նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքները համատասխանում են իրականությանը, իսկ դատարանում երկրորդ անձի մասին չհայտնելը պայմանավորված է նրանով, որ խղճում է նրանց: Վկա Նորիկ Եփրեմյանը նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, ինքը եղել է աշխատանքի վայրում, երբ շինհրապարակի մուտքի դարպասների կողմից իրեն ձայն է տվել նախկին աշխատակից Հարությունը: Նա իրեն ասել է, որ եկել է քարի հաստոցը ստուգելու, իսկ ինքը նրան թույլ է տվել, որպեսզի նա բարձրանը կիսակառույց շենք: Որոշ ժամանակ անց ինքը լսել է շինարարական հրապարակի վերելակի ձայնը և տեսել է, որ Հարությունն ընկերոջ հետ վերելակով 13 պարկ ցեմենտ են իջեցնում: Ինքը նրանց հարցրել է, թե ինչ են անում, իսկ Հարությունը, մոտենալով իրեն, ասել է, թե իբր Էդուարդ Մովսիսյանն է ասել, որ դրանք տանեն ավտոտնակ: Այդ պահին ինքը զանգահարել է Էդուարդին և հարցրել, թե արդյոք նա նման բան ասել է, թե ոչ, սակայն Էդուարդը պատասխանել է, որ նման հանձնարարություն չի տվել: Դրանից հետո եկել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու Հարությունին տարել ոստիկանության բաժին: Հարությունը վերելակի վրա միայնակ չի եղել, այլ նրա հետ կանգնած է եղել նրա ընկերը, ով, որքանով հիշում է, շինհրապարակի նախկին աշխատակիցներից է եղել, սակայն նրա անունն ու այլ տվյալներ չգիտի: Երբ Հարությունը վերելակից իջել է ու մոտեցել իրեն, նրա ընկերը իրեն չի մոտեցել ու վերելակից իջնելուց հետո ինքը նրան չի տեսել: Այդ ժամանակ շինարարությունում այլ աշխատողներ չեն եղել, սակայն լսել է ձայներ: Հնարավոր է, որ այդ ձայները եկել են շինհրապարակից դուրս: Տեղյակ չէ, թե Հարությունի ընկերն ինչպես է մտել շինհրապարակ: Վկա Կարեն Խուրշուդյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն ու Հարություն Սարգսյանն աշխատել են շինարարությունում: Այդ շինարարության ղեկավարը եղել է Էդուարդ Մովսիսյանը: Ինքը Էդուարդ Մովսիսյանից տեղեկացել է, որ շինհրապարակից գողացել են 80 պարկ ցեմենտ, սակայն ինքը պնդում է, որ այդտեղ այդքան պարկ ցեմենտ չի եղել: Էդուարդ Մովսիսյանը միշտ ուշացրել է իրեն աշխատավարձը: Կատարված դեպքից հետո Էդուարդ Մովսիսյանը Հարությունից 80 պարկ ցեմենտ է պահանջել: Վկա Կարեն Մխիթարյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն ու Հարություն Սարգսյանն աշխատել են շինարարությունում: Հարությունը շինարարության ղեկավար Էդուարդ Մովսիսյանից պահանջել է իր աշխատավարձը, իսկ վերջինն ասել է, որ գումար չունի: Դրանից հետո Հարությունը գումար ձեռք բերելու համար ցանկացել է շինհրապարակից ցեմենտ վերցնել ու վաճառել: Վկա Արա Սարգսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ Հարություն Սարգսյանն իր որդին է: Հարությունն աշխատել է Էդուարդ Մովսիսյանի ղեկավարած շինարարությունում: 2011 թվականի դեկտեմբերին Հարությունը աշխատանքից ազատվել է, սակայն Էդուարդը նրա աշխատավարձը չի տվել: Դեպքի օրը Էդուարդը կրկին Հարությունին ասել է, որ գումար չկա և «ոնց ուզում եք ձեր փողերը ստացեք»: Դրանից Հարությունը բարկացել է և ցանկացել շինհրապարակից ցեմենտ վերցնել: Դեպքից հետո ինքը խոսել է Էդուրարդի հետ, ով 50 պարկ ցեմենտ է պահանջել, որպեսզի բողոքը ետ վերցնի: Ինքը նրան տվել է 50 պարկ ցեմենտ: Դեպքի վայրի զննության մասին 2011 թվականի օգոստոսի 29-ի արձանագրության համաձայն` դեպքի վայրը գտնվում է Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում կառուցվող բազմահարկ շենքի շինհրապարակում, որը հանդիսանում է շինություն: Շինհրապարակը բոլոր կողմերից առնաձնավված է թիթեղյա պատնշեով: Փորձագետի 2012 թվականի փետրվարի 9-ի թիվ 62-ԱՊ եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված 13 պարկ ցեմենտի ընդհանուր շուկայական արժեքը 2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դրությամբ գնահատվել է 33.800 ՀՀ դրամ: ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2010 թվականի ապրիլի 19-ի պահանջագրի համաձայն` Հարություն Արայի Սարգսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել: 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Վերը նշված ապացույցները վերլուծելու և համադրելու արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ Հարություն Արայի Սարգսյանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, խաբեությամբ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից փորձել է գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ նրան նկատել է շինհրապարակի պահակը: Այսինքն` Հարություն Արայի Սարգսյանը, շինություն ապօրինի մուտք գործելով, փորձել է կատարել ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքններով, ինչը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներին: Ապացուցված է Հարություն Արայի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ: Ինչ վերաբերում է Հարություն Սարգսյանին վերագրվող արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով տրված քրեաիրավական որակմանը (մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ), ապա Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել: Վերոգրյալի կապացությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ. «(...) թե առաջին ատյանի դատարանը, թե վերաքննիչ դատարանը և թե վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»: Մասնավորապես կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր): Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով, և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է: Մինչդեռ համաձայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի 3-րդ մասի` «Պետությունը սահմանափակված է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներով և ազատություններով` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք»: Իսկ անմիջականորեն գործող իրավունքը չի կարող վերացական լինել: (...) Այսպիսով, (...) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը»: Սույն գործով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին քննիչի 2012 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ Հարություն Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «շինություն ապօրինի մուտք գործելով փորձել է կատարել զգալի չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություն: Այսպես. 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, Հարություն Արայի Սարգսյանը խաբեությամբ, ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շինհրապարակ, որտեղից գործով դետևս չպարզված անձի հետ փորձել են գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 33.800 ՀՀ դրամ արժողության 13 պարկ ցեմենտ, սակայն գողությունն ավարտին չեն հասցրել իրենց կամքից անկախ հանգամանքններով, քանի որ հանցագործության կատարման ժամանակ նրանց նկատել է շինհրապարակի պահակ Նորիկ Եփրեմյանը և դիմել ոստիկանություն»: Նույն ձևակերպումն առկա է նաև մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում: Այսինքն` Հարություն Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել «այլ անձի հետ գողություն կատարելու փորձի» համար, ինչից չի կարելի հետևություն անել, որ նա այլ անձի հետ փորձել է գողություն կատարել նախնական համաձայնությամբ: Հետևապես, Դատարանը չի կարող դուրս գալ առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից և հաստատված համարել, որ Հարություն Սարգսյանը այլ անձի հետ փորձել է գողություն կատարել նախնական համաձայնությամբ: Այսպիսով, Դատարանը գտոնւմ է, որ Հարություն Սարգսյանի արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված` արարքը որակյալ դարձնող հատկանիշը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարելը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի ապացուցված չլինելը նվազեցնում է առաջադրված մեղադրանքի սահմանը, ինչի արդյունքոմ, սակայն, հոդվածի կամ հոդվածի մասի փոփոխություն տեղի չի ունենում: Նման պարագայում արդարացման դատավճռի կայացումը և ամբաստանյալի անմեղության հռչակումը Դատարանը գտնում է անիրատեսական, քանի որ ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրված եղել նաև նույն հոդվածի նույն մասի այլ կետով, որով նա ճանաչվել է մեղավոր: Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ են խոստովանական ցուցմունքներ տալը և կատարածի համար զղջալը: Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել նախկինում արատավորված` դատապարտված չլինելը: Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Հարություն Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ սույն քրեական գործում առկա չեն: Կատարած արարքի համար Հարություն Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Դատարանը, հաշվի առնելով Հարություն Սարգսյանը կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ Հարություն Սարգսյանի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով: Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալ Հարություն Սարգսյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ վերջինի կողմից հանցագործությունն ավարտին չհասցնելու պայմաններում տուժողին որևէ վնաս չի պատճառվել: Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 4-6-րդ կետերով նախատեսված ծախսեր ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին` նման պահանջ Դատարան չի ներկայացվել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ, 308-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ և 374-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՎՃՌԵՑ Հարություն Արայի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով և պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի չափով: Հարություն Արայի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-09-2012 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 05-10-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 16-10-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 198 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 22-10-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 198 |