Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

26 հունիսի 2012թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0067/01/12

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Է. Մկրտչյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևան քաղաքի դատախազության
դատախազ Կ. Զոհրաբյանի,

պաշտպան Ա. Մարտիրոսյանի,

տուժողներ Ա. Էլոյանի,
Ա. Վարդանյան,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի`
ծնված 1975թ. հոկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա (Վիգեն Հակոբ Ամիրխանյանը` ծնված 21.12.2010թ.), նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 32 տանը, փաստացի բնակվել է Երևան քաղաքի Այգեստան 4-րդ փողոցի թիվ 7 տանը, կալանքի տակ է 06.02.2012թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 69100512 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում հարուցվել է 2012թ. փետրվարի 06-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Հակոբ Ամիրխանյանի կողմից խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու դեպքի առթիվ։
2012թ. փետրվարի 15-ին թիվ 69100512 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչություն և նույն օրվա որոշմամբ ընդունվել է ծանր հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչի վարույթ։
Քննիչի 2012թ. ապրիլի 19-ի որոշմամբ, Անահիտ Էլոյանի և Վահագն Էլոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով հետևյալ արարքների համար, որ. «նա ուրիշի խոշոր չափերի գումարներ հափշտակելու դիտավորությամբ 2010թ. սկզբին Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տունն իր հողատարածքով սեփականաշնորհելու պատրվակով խաբեությամբ Արմեն Գագիկի Վարդանյանից հափշտակել է 112.116 ՀՀ դրամին համարժեք 300 ԱՄՆ դոլար։
Այնուհետև, 2010թ. սկզբից մինչև 2011թ. սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր ամիսներին և օրերին, Հակոբ Ամիրխանյանը վճարումներ կատարելու պատրվակով, Արմեն Վարդանյանից կրկին խաբեությամբ մաս-մաս հափշտակել է նաև 600.000 ՀՀ դրամ` Ա.Վարդանյանին պատճառելով խոշոր չափի` ընդհանուրը 712.116 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն` Հակոբ Ամիրխանյանը խաբեությամբ Արմեն Վարդանյանից հափշտակել է խոշոր չափի հասնող 712.116 ՀՀ դրամ, կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետին։
Բացի այդ, Հակոբ Ամիրխանյանը կրկին ուրիշի խոշոր չափերի գումարներ հափշտակելու դիտավորությամբ, ներկայանալով որպես Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակից, Անահիտ Թելմանի Էլոյանի` Երևան քաղաքի Նոր-Նորքի 1-ին զանգվածի 34 շենքի հարևանությամբ գտնվող 1000քմ հողատարածքը սեփականաշնորհելու համար վճարումներ կատարելու պատրվակով 2011թ. փետրվար ամսին պահանջել և ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ։ 2011թ. մարտի 09-ին՝ ժամը 13-ի սահմաններում, կաշառք ստանալու և կրկին վճարումներ կատարելու պատրվակով Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի ճարտարապետության և քաղաքաշինության վարչության վարչական շենքի մոտակայքում Անահիտ Էլոյանից ստացել է 1.102.800 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար, իսկ 2011թ. մարտի 11-ին գլխավոր հատակագիծը կազմելու պատրվակով` 50.000 ՀՀ դրամ և խաբեությամբ հափշտակել է գումարները։
Այնուհետև, 2011թ. սեպտեմբերի 2-ին, հողատարածքի չափագրության պատրվակով Անահիտ Էլոյանից պահանջել և ստացել է 5.000 ՀՀ դրամ, իսկ 2011թ. սեպտեմբերի 9-ին` կրկին կաշառք ստանալու պատրվակով ևս 50.000 ՀՀ դրամ, որոնք ևս խաբեությամբ հափշտակել է` Անահիտ Էլոյանին պատճառելով խոշոր չափի` ընդհանուրը 1.247.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսպիսով, Հակոբ Ամիրխանյանը, խարդախությամբ` կաշառք ստանալու պատրվակով հափշտակել է խոշոր չափերի գումարներ, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերին։»։
2012թ. ապրիլի 26-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։



Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Հակոբ Ամիրխանյանը, 2010թ. սկզբից մինչև 2011թ. սեպտեմբերի 9-ը ներառյալ ժամանակահատվածում, իր և ընտանիքի կարիքները հոգալու, ապրուստի միջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խարդախությամբ, երկու անձանցից, յուրաքանչյուրից հափշտակել է խոշոր չափի գույք հետևյալ հանգամանքներում.
Առաջին դրվագ.
Ամբաստանյալ Հակոբ Ամիրխանյանը, 2010թ. սկզբին տեղեկանալով, որ իրենց թաղամասի բնակիչ, տուժող Արմեն Վարդանյանը ցանկանում է Երևան քաղաքի Գ. Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տան և հողամասի նկատմամբ կատարել իր սեփականության իրավունքի պետական գրանցում, հաստատապես իմանալով, որ դրա համար բավարար հիմքերն առկա են և այդ գործընթացն օրենքով սահմանված կարգով ենթակա է անվճար կատարման` խոստացել է օգնել նրան այդ հարցում։ Ուրիշի խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, խաբեությամբ, իբրև թե այդ գործը սկսելու համար նա տուժող Արմեն Վարդանյանից 2010թ. սկզբին ստացել և հափշտակել է 112.116 ՀՀ դրամին համարժեք 300 ԱՄՆ դոլար գումար` այն ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։
Այնուհետև, 2010թ. սկզբից մինչև 2011թ. սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր ամիսների և օրերի, Հակոբ Ամիրխանյանը, նույն հարցի լուծման համար սահմանված վճարումներ կատարելու պատրվակով, Արմեն Վարդանյանից խարդախությամբ, մաս-մաս ստացել և հափշտակել է նաև 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար` Ա. Վարդանյանին պատճառելով խոշոր չափի` 712.116 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Երկրորդ դրվագ.
Բացի այդ, կրկին ուրիշի խոշոր չափի գույք հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ, 2011թ. փետրվարին, Երևանում, ամբաստանյալ Հակոբ Ամիրխանյանը տուժող Անահիտ Էլոյանին ներկայացել է որպես Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակից և խոստացել է երեք հազար ԱՄՆ դոլար գումար կաշառք ստանալու և համապատասխան վճարումներ կատարելու միջոցով լուծել տուժող Անահիտ Թելմանի Էլոյանի սեփականության իրավունքի պետական գրանցման հարցը` նրա կողմից օգտագործվող, Երևանի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ գտնվող, հազար քառակուսի մետր մակերեսով հողամասի նկատմամբ։ Ստանալով տուժող Ա. Էլոյանի համաձայնությունը` ամբաստանյալ Հակոբ Ամիրխանյանը տուժող Ա. Էլոյանից, Երևանում, 2011թ. փետրվարին պահանջել և ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար` գործընթացն սկսելու համար անհրաժեշտ վճարումներ կատարելու պատրվակով։ Այնուհետև, 2011թ. մարտի 09-ին, ժամը 13.00-ի սահմաններում, կաշառք ստանալու և կրկին վճարումներ կատարելու պատրվակով, Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի ճարտարապետության և քաղաքաշինության վարչության վարչական շենքի մոտակայքում, ամբաստանյալ Հակոբ Ամիրխանյանը տուժող Անահիտ Էլոյանից ստացել է 1.102.800 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ 2011թ. մարտի 11-ին, հողամասի գլխավոր հատակագիծը կազմելու պատրվակով` 50.000 ՀՀ դրամ գումար և խաբեությամբ հափշտակել է այդ գումարները։
Շարունակելով իրականացնել Ա. Էլոյանի գույքի հափշտակության վերաբերյալ իր մտադրությունը, 2011թ. սեպտեմբերի 2-ին, հողատարածքի չափագրության պատրվակով, Հակոբ Ամիրխանյանն Անահիտ Էլոյանից պահանջել և ստացել է 5.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ 2011թ. սեպտեմբերի 9-ին, կրկին կաշառք ստանալու պատրվակով, պահանջել և ստացել է ևս 50.000 ՀՀ դրամ գումար, որոնք նույնպես խաբեությամբ հափշտակել է` Անահիտ Էլոյանին պատճառելով խոշոր չափի` 1.247.800 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով գույքային վնաս։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Հ. Ամիրխանյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա (Վիգեն Հակոբ Ամիրխանյանը` ծնված 21.12.2010թ.), իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։



Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր և ընտանիքի ծախսերը հոգալու նպատակով, 2010թ. ընթացքում տեղեկանալով, որ իրենց թաղամասի բնակիչ Արմեն Վարդանյանը ցանկանում է սեփականաշնորհել Երևան քաղաքի Գ. Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տունն իր հողատարածքով` խոստացել է օգնել անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականը ձեռք բերելու հարցում։ Նախապես իրազեկված լինելով, որ նշված գործընթացն օրենքով սահմանված կարգով ՀՀ պետական բյուջեի հաշվին ենթակա է կատարման, խաբեությամբ, գործը սկսելու համար Արմեն Վարդանյանից 2010թ. սկզբին հափշտակել է 112.116 ՀՀ դրամին համարժեք 300 ԱՄՆ դոլար գումար։
Այնուհետև, 2010թ. սկզբից մինչև 2011թ. սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր ամիսների և օրերի, վճարումներ կատարելու պատրվակով, Արմեն Վարդանյանից խարդախությամբ, մաս-մաս հափշտակել է նաև 600.000 ՀՀ դրամ գումար։
Բացի այդ, ներկայանալով որպես Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակից, Անահիտ Թելմանի Էլոյանի` Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ գտնվող 1000քմ հողատարածքը սեփականաշնորհելու համար վճարումներ կատարելու պատրվակով, 2011թ. փետրվարին պահանջել և ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար։ 2011թ. մարտի 09-ին, ժամը 13-ի սահմաններում, կաշառք ստանալու և կրկին վճարումներ կատարելու պատրվակով, Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի ճարտարապետության և քաղաքաշինության վարչության վարչական շենքի մոտակայքում, Անահիտ Էլոյանից ստացել է 1.102.800 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ 2011թ. մարտի 11-ին գլխավոր հատակագիծը կազմելու պատրվակով` 50.000 ՀՀ դրամ գումար և խաբեությամբ հափշտակել է այդ գումարները։
Այնուհետև, 2011թ. սեպտեմբերի 2-ին, հողատարածքի չափագրության պատրվակով, Անահիտ Էլոյանից պահանջել և ստացել է 5.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ 2011թ. սեպտեմբերի 9-ին` կրկին կաշառք ստանալու պատրվակով, ևս 50.000 ՀՀ դրամ գումար, որոնք ևս խաբեությամբ հափշտակել է` Անահիտ Էլոյանին պատճառելով խոշոր չափի` 1.247.800 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով գույքային վնաս։ Անկեղծորեն զղջում է կատարած արարքների համար, խնդրում է հաշվի առնել, որ տուժողներին պատճառած վնասն ամբողջությամբ հատուցել է և մեղմ պատժել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 54-59, 98, հատոր 2, գ.թ. 52-57, 61-65, 95, 206/
Տուժող Անահիտ Թելմանի Էլոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2003թ. ծանոթացել է հանգուցյալ Սարգիս Վարդանյանի հետ, որն ունեցել է 2000քմ հողատարածք Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ, որտեղ բնակվել է կնոջ հետ։ Ինքը Սարգսի հետ շփվել է` նրանից մրգեր և հավկիթ գնելու հետ կապված։ Նույն տարում, 2003թ. մահացել է Սարգսի կինը և վերջինս պարտքերի պատճառով ցանկացել է վաճառել հողամասի` 1000քմ տարածքը։ Իր որդի Վահագն Էլոյանը, 600.000 ՀՀ դրամ գումարով, պայմանագրով Սարգսից գնել է նշված հողատարածքը։ Դրանից հետո ինքը մտերմացել է Սարգսի հետ, սկսել է խնամել նրան, իսկ 2008թ. հուլիսի 4-ին ինքը և Սարգիսը պաշտոնապես ամուսնացել են, որից հետո ինքը որդու հետ միասին բնակվել է հողամասում գտնվող տանը։
2011թ. Սարգիսը մահացել է, որից հետո նրա թոռ Արմեն Վարդանյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ 1000քմ հողատարածքն ինքը պետք է սեփականաշնորհի, հակառակ դեպքում նա կսեփականաշնորհի ամբողջ 2000քմ տարածքը։ Ինքը նրան ասել է, որ նախկինում բազմիցս դիմել է համապատասխան մարմիններին, նույնիսկ եկել և չափագրումներ են կատարել, սակայն ստացել են գրավոր մերժում, քանի որ տարածքը սեփականաշնորհման ենթակա չի եղել։ Արմեն Վարդանյանն իրեն առաջարկել է ծանոթացնել Հակոբ անունով մի տղայի հետ, որը նրա ներկայացմամբ կարող էր օգնել սեփականաշնորհել նշված հողատարածքը, քանի որ նախկինում գումարի դիմաց օգնել և սեփականաշնորհել է նրա` Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցում գտնվող բնակելի տունն իր հողատարածքով։ Հավատացել և համաձայնվել է, որից հետո Արմենն իր որդի Վահագնին է տվել Հակոբ Ամիրխանյանի 093-33-95-50 հեռախոսահամարը, որպեսզի զանգահարի նրան, ցույց տա հողատարածքը և տեղեկանա, թե հնարավոր է այն սեփականաշնորհել, թե` ոչ։ Արմեն Վարդանյանը Հակոբ Ամիրխանյանին ներկայացրել է որպես Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակից։ Ասել է նաև, որ նրա քույրը և կինը նույնպես աշխատում են Երևանի քաղաքապետարանում, շատ հզոր մարդիկ են, իր տան հարցն էլ են լուծել և վախենալ պետք չէ։ Թե Արմենը որքան գումար է տվել Հակոբին` չգիտի։
2011թ. փետրվարին, պետական վճարումներ կատարելու պատրվակով, Հակոբ Ամիրխանյանն իր որդուց պահանջել և ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար։ 2011թ. մարտի 09-ին, ժամը 13-ի սահմաններում, Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի ճարտարապետության և քաղաքաշինության վարչության վարչական շենքի մոտակայքում, ինքը և իր որդի Վահագնը Հակոբ Ամիրխանյանին են տվել 3000 ԱՄՆ դոլար գումար` նշված հողատարածքը սեփականաշնորհելու համար կաշառք տալու և համապատասխան վճարումներ կատարելու նպատակով։ Վերջինս խոստացել է, որ նշված հողատարածքը կսեփականաշնորհվի 45-ից 60 օրվա ընթացքում։ Դրանից երկու օր անց, 2011թ. մարտի 11-ին, Հակոբ Ամիրխանյանը զանգահարել է իր որդուն, հողամասի գլխավոր հատակագիծը կազմելու պատրվակով պահանջել և ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ գումար։ Այդ պահին իր որդու մոտ նշված գումարը չի եղել և նրա փոխարեն, իրենց խնդրանքով գումարը տվել է Արմեն Վարդանյանը, որին հետագայում իրենք վերադարձրել են նշված գումարը։
Դրանից երկու ամիս անց ինքը զանգահարել է Հակոբին և հետաքրքրվել սեփականաշնորհման գործընթացով։ Հ. Ամիրխանյանն իրեն խաբելով` ասել է, իբրև թե գործը ստորագրման նպատակով Երևանի քաղաքապետի աշխատասենյակում է, որտեղից դուրս գալուց հետո պետք է ուղարկվի անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտե։
Այնուհետև, 2011թ. սեպտեմբերի 2-ին, Հակոբ Ամիրխանյանը կրկին այցելել է հողամաս` Էդիկ անունով անձնավորության հետ, որին ներկայացրել է որպես անշարժ գույքի կադաստրի աշխատակից։ Նրանք կատարել են չափագրումներ և ասել, որ 7-ից 10 օրվա ընթացքում սեփականության իրավունքի վկայականը կստանան։ Կատարած չափագրումների նպատակով ինքը Հակոբին է տվել 5.000 ՀՀ դրամ գումար։
2011թ. սեպտեմբերի 9-ին Հակոբ Ամիրխանյանը զանգահարել է իր որդուն, պահանջել և ստացել է ևս 50.000 ՀՀ դրամ գումար` անշարժ գույքի կադաստրի պետին կաշառք տալու համար։ Դրանից հետո սպասելով ևս 10 օր` սկսել է անընդհատ զանգահարել Հակոբին, ով տարբեր պատճառաբանություններով խուսափել է հանդիպել իր հետ և անջատել է հեռախոսը։ Հասկանալով, որ Հակոբը խաբել և իրենցից հափշտակել է նշված գումարները` դիմել է ոստիկանություն և կատարվածի մասին հաղորդում տվել։ Հ. Ամիրխանյանի նկատմամբ պահանջ չունի, քանի որ նրա հարազատներն ամբողջությամբ վերականգնել են իրենից հափշտակված գումարները։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 39-42, 58-59, 87, հատոր 2, գ.թ. 168-169/
Տուժող Արմեն Գագիկի Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2010թ. ընթացքում ցանկանալով սեփականաշնորհել իր` Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տունն իր հողատարածքով, զրույցի ընթացքում այդ մասին պատմել է Հակոբ Ամիրխանյանին և հարցրել, թե որտեղ պետք է դիմի։ Վերջինս տեղեկանալով նշված ցանկության մասին` խոստացել է օգնել անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականը ձեռք բերելու հարցում։ Հակոբ Ամիրխանյանը, 2010թ. սկզբին իրենից պահանջել և ստացել է 300 ԱՄՆ դոլար գումար` գործը սկսելու համար։
Այնուհետև, 2010թ. սկզբից մինչև 2011թ. սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր ամիսների և օրերի, Հակոբ Ամիրխանյանը անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականը ձեռք բերելու նպատակով, վճարումներ կատարելու պատրվակով, իրենից պահանջել և մաս-մաս ստացել է 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Ամբողջ գործընթացը տևել է շուրջ մեկ տարի և անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականը 2011թ. հունիսի 28-ին անշարժ գույքի կադաստրի տարածքային ստորաբաժանումից ստացել է։
Դրանից հետո ինքը Հակոբ Ամիրխանյանին ծանոթացրել է Անահիտ Էլոյանի և նրա որդի Վահագն Էլոյանի հետ, քանի որ վերջիններս ցանկացել են սեփականաշնորհել Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ գտնվող, իր հանգուցյալ պապին պատկանող 1000քմ հողատարածքը, որի հետ ամուսնացած է եղել Անահիտ Էլոյանը։ Ինքը նրանց պատմել է, որ Հակոբ Ամիրխանյանը նախկինում գումարի դիմաց օգնել և սեփականաշնորհել է իր` Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տունը և հնարավոր է, որ նա կարող է օգնել նաև հողատարածքի սեփականաշնորհման հարցում։ Հակոբ Ամիրխանյանն այդ ամենի դիմաց պահանջել և Անահիտ Էլոյանից 2011թ. մարտի 9-ին ստացել է 3000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչպես նաև տարբեր գումարներ, որից 50.000 ՀՀ դրամ գումարն ինքն է տվել Հակոբ Ամիրխանյանին, որը հետագայում Վահագն Էլոյանը վերադարձրել է իրեն։
Դրանից հետո անցել է մի քանի ամիս և նշված հողատարածքը չի սեփականաշնորհվել։ Անահիտ Էլոյանը, ինչպես նաև ինքը բազմիցս զանգահարել են Հակոբ Ամիրխանյանին, հետաքրքրվել գործընթացով` միաժամանակ պահանջելով վերադարձնել վերցրած 3000 ԱՄՆ դոլար գումարը, սակայն ամեն անգամ նա խոստացել է, որ հողատարածքը կսեփականաշնորհվի։ Այդ ընթացքում Հակոբ Ամիրխանյանը դրսևորել է նաև խուսափողական վարքագիծ` չպատասխանելով հեռախոսազանգերին կամ անջատելով հեռախոսը։
Նշված դեպքի կապակցությամբ իրեն հրավիրել են ՀՀ ոստիկանություն, որտեղ էլ ինքը տեղեկացել է, որ Հակոբ Ամիրխանյանը խաբեությամբ Անահիտ Էլոյանից հափշտակել է 3000 ԱՄՆ դոլարը և մյուս գումարները` ՀՀ դրամով։ Տեղեկացել է նաև, որ Հակոբ Ամիրխանյանը նախապես իրազեկված լինելով, որ Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող իրենց բնակելի տան սեփականաշնորհումը, օրենքով սահմանված կարգով ՀՀ պետական բյուջեի հաշվին ենթակա է կատարման, իրենից նույնպես խաբեությամբ հափշտակել է վերը նշված 300 ԱՄՆ դոլար և 600.000 ՀՀ դրամ գումարները։ Հ. Ամիրխանյանից գումարային պարտք ու պահանջ չունի։
/հատոր 2, գ.թ. 160-164/
Տուժող Արմեն Վարդանյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հակոբ Ամիրխանյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 2, գ.թ. 197-199/
Վկա Վահագն Գագիկի Էլոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանգուցյալ Սարգիս Վարդանյանը, Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ ունեցել է 2000քմ հողատարածք։ 2003թ. մահացել է Սարգսի կինը և վերջինս պարտքերի պատճառով ցանկացել է վաճառել հողամասի 1000քմ տարածքը, որն ինքը 600.000 ՀՀ դրամ գումարով գնել է նրանից։ 2008թ.-ին իր մայր Անահիտ Էլոյանը և Սարգիս Վարդանյանն ամուսնացել են։ 2011թ. մահացել է նաև Սարգիսը, որից հետո վերջինիս թոռ Արմեն Վարդանյանն իրենցից պահանջել է, որպեսզի հողամասի 1000քմ տարածքը սեփականաշնորհեն, ասելով, որ հակառակ դեպքում նա կսեփականաշնորհի ամբողջ տարածքը։ Ինքը նրան պատասխանել է, որ այդ հողատարածքը հնարավոր չէ սեփականաշնորհել, քանի որ նախկինում դիմել են համապատասխան մարմիններին և ստացել են գրավոր մերժում։
Արմեն Վարդանյանն իրեն ծանոթացրել է Հակոբ անունով մի տղայի հետ, ասելով, որ նա կարող է օգնել սեփականաշնորհել նշված հողատարածքը, քանի որ նախկինում գումարի դիմաց օգնել և սեփականաշնորհել է իր` Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տունն ու հողատարածքը։ Ինքը հավատացել և համաձայնվել է, որից հետո Արմենն իրեն է տվել Հակոբ Ամիրխանյանի 093-33-95-50 հեռախոսահամարը, որպեսզի զանգահարի նրան, ցույց տա հողատարածքը և տեղեկանա, թե հնարավոր է այն սեփականաշնորհել, թե` ոչ։ Հակոբ Ամիրխանյանն իրենց ներկայացել է որպես Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակից` չնշելով կոնկրետ պաշտոն։
2011թ. փետրվարին, պետական վճարումներ կատարելու պատրվակով, Հակոբ Ամիրխանյանն իրենից պահանջել և ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար։ 2011թ. մարտի 09-ին, ժամը 13-ի սահմաններում, Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի ճարտարապետության և քաղաքաշինության վարչության վարչական շենքի տարածքում ինքն ու իր մայր Անահիտ Էլոյանը տարել և Հակոբ Ամիրխանյանին են տվել 3000 ԱՄՆ դոլար գումար` նշված հողատարածքը սեփականաշնորհելու նպատակով կաշառք տալու և համապատասխան վճարումներ կատարելու համար։ Այդ գումարը Հակոբ Ամիրխանյանին հանձնելու ժամանակ ներկա է եղել նաև Արմեն Վարդանյանը։ Հ. Ամիրխանյանը խոստացել է, որ նշված հողատարածքը կսեփականաշնորհվի 45-ից 60 օրվա ընթացքում։ Դրանից երկու օր անց, 2011թ. մարտի 11-ին, Հակոբ Ամիրխանյանը զանգահարել է իրեն, պահանջել և ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ գումար` հողամասի գլխավոր հատակագիծը կազմելու պատրվակով։ Այդ պահին իր մոտ նշված գումարը չի եղել և իր փոխարեն իրենց խնդրանքով այն պարտքով տվել է Արմեն Վարդանյանը, որին հետագայում իրենք վերադարձրել են նշված պարտքը։
Այդ ամենից հետո, երկու ամիս անց ինքը զանգահարել է Հակոբին, հետաքրքրվել գործընթացով, սակայն վերջինս իրեն խաբելով` ասել է, իբրև թե գործը ստորագրման նպատակով Երևանի քաղաքապետի աշխատասենյակում է, որտեղից դուրս գալուց հետո պետք է ուղարկվի անշարժ գույքի կադաստր։
Այնուհետև, 2011թ. սեպտեմբերի 2-ին, Հակոբ Ամիրխանյանը կրկին այցելել է հողամաս` Էդիկ անունով անձնավորության հետ, որին ներկայացրել է որպես կադաստրի աշխատակից։ Նրանք կատարել են չափագրումներ և ասել, որ 10 օրվա ընթացքում սեփականության իրավունքի վկայականը կստանան։ Կատարած չափագրումների նպատակով ինքը Հակոբին է տվել 5.000 ՀՀ դրամ գումար։
2011թ. սեպտեմբերի 9-ին Հակոբ Ամիրխանյանը կրկին զանգահարել է իրեն, պահանջել և ստացել է ևս 50.000 ՀՀ դրամ գումար` անշարժ գույքի կադաստրի պետին կաշառք տալու համար։ Դրանից հետո իրենք սպասելով ևս 10 օր` սկսել են անընդհատ զանգահարել Հակոբին, որը տարբեր պատճառաբանություններով խուսափել է հանդիպել և անջատել է հեռախոսը։ Հասկանալով, որ Հակոբը խաբել և իրենցից հափշտակել է նշված գումարները` մայրը դիմել է ոստիկանություն և կատարվածի մասին հաղորդում տվել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 43-45, հատոր 2, գ.թ. 171/
Վկա Կարինե Մանվելի Դանիելյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Արմեն Վարդանյանը հանդիսանում է իր ամուսինը։ Վերջինս 2010թ. ընթացքում ցանկացել է սեփականաշնորհել իրենց` Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տունն իր հողատարածքով։ Արմենը նշված հարցով դիմել է իրենց թաղամասի բնակիչ Հակոբ Ամիրխանյանին, որպեսզի վերջինս օգնի իրենց։ Հակոբը նշված գործը սկսելու համար Արմենից պահանջել և ստացել է 300 ԱՄՆ դոլար գումար, որն իր ներկայությամբ, իրենց տանը Արմենը տվել է Հակոբին։
Այնուհետև, ինքն իր ամուսնուց տեղեկացել է, որ 2010թ.-ից մինչև 2011թ. սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, Հակոբը տարբեր պատրվակներով, պահանջել և իր ամուսնուց մաս-մաս ստացել է 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Հետագայում կրկին ամուսնուց տեղեկացել է, որ Հակոբը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ձերբակալվել է` խաբեությամբ իր ամուսնու հանգուցյալ պապի երկրորդ կնոջից 3000 ԱՄՆ դոլար գումար հափշտակելու համար։ Իրեն հայտնի է դարձել նաև, որ Հակոբը նախապես տեղեկացված է եղել, որ իրենց բնակելի տունը ՀՀ պետական բյուջեի հաշվին ենթակա է եղել անհատույց կատարման, սակայն վերջինս օգտվելով իր ամուսնու տեղեկացված չլինելու հանգամանքից` տարբեր պատրվակներով հափշտակել է վերը նշված գումարները։
/հատոր 2, գ.թ. 166-167/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, տուժող Արմեն Վարդանյանի 2012թ, փետրվարի 06-ի բացատրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տունն իր հողատարածքով սեփականաշնորհելու համար 2010թ. սկզբից մինչև 2011թ. սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր ամիսների և օրերի, Հ. Ամիրխանյանն իրենից պահանջել և ստացել է 300 ԱՄՆ դոլար և 600.000 ՀՀ դրամ գումարներ։
Բացի այդ, Հակոբ Ամիրխանյանը խաբեությամբ 3000 ԱՄՆ դոլար և 145.000 ՀՀ դրամ գումարներ է հափշտակել նաև Անահիտ Էլոյանից` Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ գտնվող 1000քմ հողատարածքը սեփականաշնորհելու պատրվակով։
/հատոր 1, գ.թ. 26-28/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, տուժող Անահիտ Էլոյանի 2012թ. փետրվարի 06-ի բացատրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ գտնվող 1000քմ հողատարածքը սեփականաշնորհելու համար Հակոբ Ամիրխանյանը խաբեությամբ իրենից հափշտակել է 3000 ԱՄՆ դոլար և 145.000 ՀՀ դրամ գումարներ, սակայն որևէ գործողություն չի կատարել։ Հ. Ամիրխանյանն իրեն ասել է, իբրև թե վերցրած գումարներից պետք է կաշառք տա նաև անշարժ գույքի կադաստրի աշխատակիցներին։
/հատոր 1, գ.թ. 5-7/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, վկա Վահագն Էլոյանի 2012թ. փետրվարի 06-ի բացատրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ գտնվող 1000քմ հողատարածքը սեփականաշնորհելու հարցով Հակոբ Ամիրխանյանը խաբեությամբ իրենցից հափշտակել է 3000 ԱՄՆ դոլար և 145.000 ՀՀ դրամ գումարներ, սակայն որևէ գործողություն չի կատարել։ Հ. Ամիրխանյանն իրենց ասել է, իբրև թե վերցրած գումարներից պետք է կաշառք տա նաև անշարժ գույքի կադաստրի աշխատակիցներին։
/հատոր 1, գ.թ. 11-12/
Ապացույց ճանաչված, «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, որոնց համաձայն` ամբաստանյալ Հ. Ամիրխանյանն իր 093-33-95-50 և 093-33-95-53 հեռախոսահամարներով, 2010թ. փետրվարից մինչև 2011թ. դեկտեմբերի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում, բազմիցս հեռախոսազրույցներ է ունեցել տուժողներ Արմեն Վարդանյանի` 093-96-18-19, Անահիտ Էլոյանի` 055-57-00-25, ինչպես նաև վերջինիս որդի, գործով վկա Վահագն Էլոյանի` 055-64-01-12 հեռախոսահամարներով։
/հատոր 2, գ.թ. 180-183/



Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով և կաշառք ստանալու պատրվակով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Քննարկելով ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի 2012թ. փետրվարի 06-ի բացատրության /հատոր 1, գ.թ. 29-31/` որպես ապացույցի թույլատրելիության հարցը, դատարանը գտնում է, որ այն որպես ապացույց թույլատրելի չէ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ կառավարության 14.06.2007թ. թիվ 818-Ն որոշման համաձայն` ՀՀ կառավարությունը որոշել է` «Համաձայն «Ոստիկանության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաստատել`
1. մարդու իրավունքների ու ազատությունների սահմանափակումից բխող` ծանուցման ենթակա իրավունքների ցանկը.
2. մարդու իրավունքների ու ազատությունների սահմանափակումից բխող` ծանուցման ենթակա իրավունքների կարգը։»
Մարդու իրավունքների ու ազատությունների սահմանափակումից բխող` ծանուցման ենթակա իրավունքների ցանկի 2-րդ կետի 2-րդ և 3-րդ ենթակետերի համաձայն` «Մարդու իրավունքերը սահմանափակելիս` մարդն իրավունք ունի ստանալու իրավաբանական օգնություն, բացատրություններ տալու փաստաբանի ներկայությամբ կամ հրաժարվելու բացատրություններ տալուց»։
Մարդու իրավունքների ու ազատությունների սահմանափակումից բխող իրավունքների ծանուցման կարգի 5-րդ կետի համաձայն` «Մարդուն ոստիկանություն բերելուց անմիջապես հետո կազմվում է իրավունքների բանավոր ծանուցման մասին արձանագրություն, որում նշվում են արձանագրությունը կազմող ոստիկանության ծառայողի պաշտոնը, կոչումը, ազգանունը, ծանուցման վայրը, ժամանակը, այն մարդու անունը, ազգանունը, ում ազատությունը սահմանափակվել է, սահմանափակման պատճառը, այն իրավական ակտը, որի հիման վրա ազատությունը սահմանափակվել է, նշում ազատության սահմանափակումից բխող իրավունքների ծանուցման փաստի, իրավունքների իրականացման կարգի պարզաբանման մասին։...»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 5-րդ կետերի համաձայն` «Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, դատավարության լեզվին չտիրապետող անձանց իրավունքների` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների էական խախտմամբ, քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ»։
Վերոհիշյալ բացատրությունը վերցնելիս` Հակոբ Ամիրխանյանին ՀՀ կառավարության 14.06.2007թ. թիվ 818-Ն որոշմամբ սահմանված` իրավունքների և ազատությունների սահմանափակումից բխող իրավունքները չեն պարզաբանվել և նա չի տեղեկացվել փաստաբան ունենալու, բացատրություն տալուց հրաժարվելու իրավունք ունենալու մասին, չի պահպանվել այդ գործողության` օրենքով սահմանված կատարման կարգը։ Հետևաբար այդ բացատրությունը մեղադրանքի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել չի կարող։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում տուժողներին պատճառած վնասը կամովին հատուցելը և խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով, որը նա պետք է կրի։
Քննարկելով մեղադրողի միջնորդությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ դադարեցնելու մասին, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետի համաձայն` որոշվել է համաներումը չկիրառել մի քանի հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար uույն որոշմամբ համաներում չի կիրառվում։
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 15-րդ կետի համաձայն` սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ։
Ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանը, բացի 2010թ. սկզբից մինչև 2011թ. սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում տուժող Արմեն Վարդանյանից խարդախությամբ 712.116 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար հափշտակելուց, կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված մեկ այլ հանցագործություն` 2011թ. փետրվարից մինչև 2011թ. սեպտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում տուժող Անահիտ Էլոյանից խարդախությամբ հափշտակել է 1.247.800 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի` խոշոր չափի գույք, այսինքն` 2011թ. մայիսի 1-ից հետո մեկ այլ հանցագործություն է կատարել, որի պատճառով Հակոբ Ամիրխանյանի նկատմամբ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշումը կիրառվել չի կարող։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է վերացնել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում, քանի որ նրա` տուգանքի դատապարտվելու պարագայում, քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձր չէ։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
- առաջին դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով, տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի ութհարյուրապատիկի` 800.000 /ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ

ԵԿԴ/0067/01/ 12





ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
գործ թիվ ԵԿԴ/0067/01/12
Նախագահող դատավոր՝ Լ.Թադևոսյան
դատավորներ` Ա.Դանիելյան
Մ.Արղամանյան

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ Կ.ԱԲՐԱՀԱՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ
դատախազ Կ.ԶՈՀՐԱԲՅԱՆԻ


2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին ք. Երևանում


դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2012 թվականի օգոստոսի 10-ի որոշման դեմ մեղադրող Կ.Զոհրաբյանի վճռաբեկ բողոքը,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2012 թվականի փետրվարի 6-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչությունում հարուցվել է թիվ 69100512 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով:
2012 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ Հակոբ Ամիրխանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2012 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ Հ.Ամիրխանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել է, և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով:
2012 թվականի ապրիլի 26-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան):
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հունիսի 26-ի դատավճռով ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել առաջին դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ տուգանք՝ 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, երկրորդ դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով՝ տուգանք 800.000 (ութ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով:
3. Մեղադրող Կ.Զոհրաբյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2012 թվականի օգոստոսի 10-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հունիսի 26-ի դատավճիռը` թողել օրինական ուժի մեջ:
4. Վերաքննիչ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 10-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել մեղադրող Կ.Զոհրաբյանը:
Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 9-ի որոշմամբ մեղադրող Կ.Զոհրաբյանի վճռաբեկ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանը դատապարտվել է հետևյալ արարքների համար. «Ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանը, 2010 թվականի սկզբից մինչև 2011 թվականի սեպտեմբերի 9-ը ներառյալ ժամանակահատվածում, իր և ընտանիքի կարիքները հոգալու, ապրուստի միջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խարդախությամբ, երկու անձանցից, յուրաքանչյուրից հափշտակել է խոշոր չափի գույք հետևյալ հանգամանքներում.
Առաջին դրվագ.
Ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանը, 2010 թվականի սկզբին տեղեկանալով, որ իրենց թաղամասի բնակիչ, տուժող Ա.Վարդանյանը ցանկանում է Երևան քաղաքի Գ.Մահարու փողոցի թիվ 16/1 հասցեում գտնվող բնակելի տան և հողամասի նկատմամբ կատարել իր սեփականության իրավունքի պետական գրանցում, հաստատապես իմանալով, որ դրա համար բավարար հիմքերն առկա են, և այդ գործընթացն օրենքով սահմանված կարգով ենթակա է անվճար կատարման, խոստացել է օգնել նրան այդ հարցում։ Ուրիշի խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, խաբեությամբ, իբրև թե այդ գործը սկսելու համար նա տուժող Ա.Վարդանյանից 2010 թվականի սկզբին ստացել և հափշտակել է 112.116 ՀՀ դրամին համարժեք 300 ԱՄՆ դոլար գումար` այն ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։
Այնուհետև, 2010 թվականի սկզբից մինչև 2011 թվականի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր ամիսների և օրերի, Հ.Ամիրխանյանը, նույն հարցի լուծման համար սահմանված վճարումներ կատարելու պատրվակով, Ա.Վարդանյանից խարդախությամբ, մաս-մաս ստացել և հափշտակել է նաև 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար` Ա. Վարդանյանին պատճառելով խոշոր չափի` 712.116 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Երկրորդ դրվագ.
Բացի այդ, կրկին ուրիշի խոշոր չափի գույք հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ, 2011 թվականի փետրվարին, Երևանում ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանը տուժող Ա.Էլոյանին ներկայացել է որպես Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակից և խոստացել է երեք հազար ԱՄՆ դոլար գումար կաշառք ստանալու և համապատասխան վճարումներ կատարելու միջոցով լուծել տուժող Ա.Էլոյանի սեփականության իրավունքի պետական գրանցման հարցը` նրա կողմից օգտագործվող, Երևանի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի թիվ 34 շենքի հարևանությամբ գտնվող, հազար քառակուսի մետր մակերեսով հողամասի նկատմամբ։ Ստանալով տուժող Ա.Էլոյանի համաձայնությունը` ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանը տուժող Ա. Էլոյանից Երևանում 2011 թվականի փետրվարին պահանջել և ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար` գործընթացն սկսելու համար անհրաժեշտ վճարումներ կատարելու պատրվակով։ Այնուհետև, 2011 թվականի մարտի 9-ին` ժամը 13.00-ի սահմաններում, կաշառք ստանալու և կրկին վճարումներ կատարելու պատրվակով, Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի ճարտարապետության և քաղաքաշինության վարչության վարչական շենքի մոտակայքում ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանը տուժող Ա.Էլոյանից ստացել է 1.102.800 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ 2011 թվականի մարտի 11-ին հողամասի գլխավոր հատակագիծը կազմելու պատրվակով` 50.000 ՀՀ դրամ գումար և խաբեությամբ հափշտակել է այդ գումարները։
Շարունակելով իրականացնել Ա.Էլոյանի գույքի հափշտակության վերաբերյալ իր մտադրությունը՝ 2011 թվականի սեպտեմբերի 2-ին հողատարածքի չափագրության պատրվակով Հ.Ամիրխանյանն Ա.Էլոյանից պահանջել և ստացել է 5.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ 2011 թվականի սեպտեմբերի 9-ին կրկին կաշառք ստանալու պատրվակով պահանջել և ստացել է ևս 50.000 ՀՀ դրամ գումար, որոնք նույնպես խաբեությամբ հափշտակել է` Ա.Էլոյանին պատճառելով խոշոր չափի` 1.247.800 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով գույքային վնաս» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3, թերթ 118):
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում առկա է հետևյալ ձևակերպումը. «Քննարկելով մեղադրողի միջնորդությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ դադարեցնելու մասին, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետի համաձայն` որոշվել է համաներումը չկիրառել մի քանի հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար uույն որոշմամբ համաներում չի կիրառվում։
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 15-րդ կետի համաձայն` սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ։
Ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանը, բացի 2010թ. սկզբից մինչև 2011թ. սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում տուժող Արմեն Վարդանյանից խարդախությամբ 712.116 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար հափշտակելուց, կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված մեկ այլ հանցագործություն` 2011թ. փետրվարից մինչև 2011թ. սեպտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում տուժող Անահիտ Էլոյանից խարդախությամբ հափշտակել է 1.247.800 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի` խոշոր չափի գույք, այսինքն` 2011թ. մայիսի 1-ից հետո մեկ այլ հանցագործություն է կատարել, որի պատճառով Հակոբ Ամիրխանյանի նկատմամբ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշումը կիրառվել չի կարող (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 120-122):
7. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ թողնելու վերաբերյալ որոշման պատճառաբանական մասում Վերաքննիչ դատարանը վկայակոչել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի, ՀՀ քրեական օրենսգքրի 82-րդ հոդվածի, «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի դրույթները և արձանագրել, որ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 15-րդ կետի համաձայն` սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ:
(…) Նշված նորմի տառացի մեկնաբանությունից հետևում է, որ 2011 թվականի մայիսի 1-ից հետո ընկած ժամանակահատվածում հանցանք կատարած անձանց նկատմամբ համաներման ակտը չի կիրառվում, իսկ նույն ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը կիրառման ենթակա չէ մի քանի հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար uույն որոշմամբ համաներում չի կիրառվում:
(…) Նկատի ունենալով, որ Հակոբ Ամիրխանյանին մեղսագրվող և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված երկրորդ արարքը ամբաստանյալը կատարել է 2011թ. մայիսի 1-ից հետո, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ համաներման ակտը` 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետի ուժով կիրառելի չէ, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանը, մերժելով մեղադրողի միջնորդությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը համաներման ակտի 6-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ դադարեցնելու մասին, հանգել է հիմնավոր ու ճիշտ հետևության» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթ 171):

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում.
8. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ առկա է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար:
9. Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի և «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման (այսուհետ նաև` Համաներման ակտ) պահանջները, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիման վրա՝ Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտը բեկանելու հիմք է: Բողոքաբերը, մասնավորապես, նշել է, որ.
ա) 2010 թվականի սկզբից մինչև 2011 թվականի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում տուժող Ա.Վարդանյանից խաբեությամբ 300 ԱՄՆ դոլար և 600.000 ՀՀ դրամ հափշտակելու դրվագով Հ.Ամիրխանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Վերոնշյալ հանգամանքի վելուծության արդյունքում բողոքաբերը եզրակացություն է արել այն մասին, որ տուժող Ա.Վարդանյանից խաբեությամբ 300 ԱՄՆ դոլար և 600.000 ՀՀ դրամ հափշտակելու դրվագով Հ.Ամիրխանյանին մեղադրանք է առաջադրվել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը կատարած հանցանքի համար:
բ) Գործի նյութերում առկա է ծննդյան վկայական, որի համաձայն՝ Համաներման ակտն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ Հ.Ամիրխանյանն ունեցել է մինչև երեք տարեկան երեխա` 2010 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ծնված Վիգեն Հակոբի Ամիրխանյան:
գ) Հ.Ամիրխանյանի՝ մինչև երեք տարեկան երեխա ունենալու հանգամանքը հայտնի է եղել նաև նախաքննության ընթացքում, սակայն այդ դրվագով Հ.Ամիրխանյանին մեղադրանք է առաջադրվել, քանի որ նա առարկել է համաներման կիրառման դեմ:
դ) Վերաքննիչ դատարանը տուժող Ա.Վարդանյանից խոշոր չափի գումար հափշտակելու դրվագով Հ.Ամիրխանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը չդադարեցնելու վերաբերյալ իր որոշումը հիմնավորել է Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետով նախատեսված սահմանափակմամբ, որի համաձայն՝ համաներման ակտը չի կիրառվում մի քանի հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար համաներում չի կիրառվում:
Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետի համատեքստում վերլուծելով մեջբերված հանգամանքները՝ բողոքաբերը փաստարկել է, որ «եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար սույն որոշմամբ համաներում չի կիրառվում» իրավական ձևակերպումը վերաբերում է ոչ թե ցանկացած հանցագործության տեսակի, այլ 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում նշված` քրեական օրենսգրքի մի շարք հոդվածներով նախատեսված հանցագործություններին: Իսկ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմը օրենսդրի կողմից չի ընդգրկվել, հետևաբար այդ հոդվածով հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ համաներում կիրառելու սահմանափակում չի կարող տարածվել:
Ընդհանրացնելով վերոգրյալը՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Համաներման ակտը թե՛ իր կիրառման հիմքով և թե՛ այդ կիրառումը սահմանափակող դրույթներով կիրառելի է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ, որի մասին ուղղակի նշված է Համաներման ակտի 15-րդ կետում: Այսինքն մայիսի 1-ից հետո կատարված հանցագործությունները չեն կարող Համաներման ակտի կիրառման համար արգելակող դեր կատարել, մինչդեռ Հ.Ամիրխանյանի գործով Առաջին ատյանի դատարանը և Վերաքննիչ դատարանը Համաներման ակտի կիրառման սահմանափակումը կապել են նրա կողմից մայիսի 1-ից հետո կատարած հանցագործության հետ:
10. Վերոգրյալի հիման վրա՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 10-ի որոշումը և Ա.Վարդանյանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դրվագով Հ.Ամիրխանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ Համաներման ակտի 2-րդ կետի 4-րդ և 6-րդ կետի 3-րդ ենթակետերի կիրառմամբ:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
11. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակը օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի իրացումն է: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցանքների համակցության դեպքում Համաներման ակտի կիրառման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր: Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար:
12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ է արդյոք ստորադաս դատարանների հետևությունն այն մասին, որ ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանի նկատմամբ Համաներման ակտը կիրառելի չէ, քանի որ նրան մեղսագրվող երկու հանցանքներից մեկը կատարվել է Համաներման ակտի ընդունումից հետո:
13. «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն՝ համաներումը չի կիրառվում «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի (…) 168¬րդ հոդվածով, 175¬176¬րդ հոդվածներով, 190¬րդ հոդվածի 2¬րդ և 3¬րդ մասերով (…) նախատեսված հանցագործությունները կատարած կամ այդ հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն»:
Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը չի կիրառվում «մի քանի հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար սույն որոշմամբ համաներում չի կիրառվում»:
Համաներման ակտի 15-րդ կետի համաձայն` «Սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ»:
14. Հանցանքների համակցության դեպքում համաներման ակտի կիրառման հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Վ.Ավետիսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «Համաներման ակտի ուսումնասիրությունից երևում է, որ համաներման կիրառելիությունը և համաներման կիրառման արդյունքում վրա հասնող իրավական հետևանքը (քրեական գործի կարճում, պատժից ազատում, պատժաչափի չկրած մասի կրճատում և այլն) օրենսդիրը կատարած հանցագործությունների քանակից կախվածության մեջ չի դրել: Այլ կերպ` եթե համաներման ակտի համապատասխան դրույթներից բխում է, որ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցել կամ իրականացնել, կամ անձը ենթակա է պատժից ազատման, ապա կատարած արարքների թվաքանակն ինքնին որևէ կերպ չի կարող խոչընդոտել համաներումը տառացի նշանակությամբ մեկնաբանելու և կիրառելու համար:
Համաներման ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հանցագործությունների համակցության դեպքին է վերաբերում միայն 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետը, որի համաձայն` համաներումը չի կիրառվում «մի քանի հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար սույն որոշմամբ համաներում չի կիրառվում»:
Փաստորեն, հանցագործությունների համակցության դեպքում համաներման կիրառման սահմանափակումն օրենսդիրը նախատեսել է միայն մեկ դեպքում` համաներման չկիրառման հիմքում դնելով ոչ թե հանցանքների քանակական, այլ որակական կողմը` առկա է թեկուզ մեկ այնպիսի հանցագործություն, որի նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ: (…):
Համաներման կիրառման մյուս սահմանափակումները հանցագործությունների զուտ թվաքանակով պայմանավորված չեն:
(…)
(…) հանցագործությունների համակցության այն դեպքերում, երբ համաներումը բոլոր հանցանքների նկատմամբ կիրառելի է, ապա դատարանը պարտավորեցված է համաներման ակտը (…) կիրառել յուրաքանչյուր հանցագործության վերաբերյալ առանձին: (…):
(…) Վճռաբեկ դատարանն իրավաչափ է համարում համաներման ակտի կիրառումը հանցագործությունների համակցություն կազմող յուրաքանչյուր հանցագործության վերաբերյալ առանձին» (տե՛ս Վարուժան Գագիկի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ՍԴ3/0013/01/11 որոշման 18-րդ, 22-23-րդ կետերը:
15. Սույն որոշման 13-րդ կետում մեջբերված դրույթների համատեքստում զարգացնելով Վ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված մոտեցումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Համաներման ակտի կիրառելիությունն անսահմանափակ չէ և պայմանավորված է որոշակի ժամկետում կատարված հանցագործություններով: Ընդ որում, այդ առումով կարևորվում է ոչ թե գործի քննության կամ Համաներման ակտի կիրառման, այլ հանցագործության կատարման պահը: Մասնավորապես, Համաներման ակտի 15-րդ կետից երևում է, որ օրենսդրի կամքն է եղել Համաներման ակտը կիրառել այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ: Այլ խոսքով` Համաներման ակտը կիրառելի է միայն այն իրավահարաբերությունների նկատմամբ, որոնք ծագել են մինչև նշված օրը հանցանք կատարելու հետևանքով:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Համաներման ակտի, դրա առանձին դրույթների վկայակոչումը, անկախ նրանից թե կոնկրետ դրույթը վկայակոչվում է Համաներման ակտը կիրառելու, թե կիրառման արգելքը հաստատելու համար, սահմանափակված է մինչ այդ օրը կատարված հանցագործությունների շրջանակով: Հետևաբար, բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցագործությունը կատարվել է Համաներման ակտով ընդգրկվող ժամանակահատվածից դուրս, ապա այդ հանցագործության համար Համաներման ակտի կիրառելիության հարցի քննարկումն առարկայազուրկ է, քանի որ բացակայում է Համաներման ակտի կիրառման համար անհրաժեշտ իրավահարաբերությունը:
16. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծության համատեքստում Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է Վ.Ավետիսյանի գործով որոշմամբ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետին տրված մեկնաբանությունը. «(…) հանցագործությունների համակցության դեպքում համաներման կիրառման սահմանափակումն օրենսդիրը նախատեսել է միայն մեկ դեպքում` համաներման չկիրառման հիմքում դնելով ոչ թե հանցանքների քանակական, այլ որակական կողմը` առկա է թեկուզ մեկ այնպիսի հանցագործություն, որի նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ (…)», և ընդգծում է, որ տվյալ սահմանափակմանը պետք է տալ բացառապես այն բովանդակային նշանակությունը, որն օրենսդիրն ի նկատի է ունեցել Համաներման ակտի 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում որոշակի հանցատեսակներ թվարկելով: Այլ խոսքով՝ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետով նախատեսված սահմանափակումն անհրաժեշտ է դիտարկել նույն կետի 7-րդ ենթակետի համատեքստում՝ Համաներման ակտի կիրառման անհնարինությունը կապելով հանցագործության էության, այլ ոչ թե դրա կատարման ժամանակահատվածի հետ:
17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանին մեղսագրվել է երկու դրվագով խարդախություն, որոնցից առաջինը` 2010 թվականի սկզբից մինչև 2011 թվականի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում տուժող Ա.Վարդանյանի նկատմամբ կատարված, որը որակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, երկրորդը` 2011 թվականի փետրվարից մինչև 2011 թվականի սեպտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում տուժող Ա.Էլոյանի նկատմամբ կատարված, որը որակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը):
Վկայակոչելով Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետը՝ Առաջին ատյանի դատարանը Հ.Ամիրխանյանի նկատմամբ Համաներման ակտը չի կիրառել (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ է թողել (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը)։
Մեջբերված փաստական տվյալների վերլուծությունից երևում է, որ ստորադաս դատարանները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված և 2011 թվականի մայիսի 1-ից հետո կատարած հանցագործության համար Հ.Ամիրխանյանի նկատմամբ կիրառել են Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետի դրույթները, ինչի հետևանքով Հ.Ամիրխանյանի նկատմամբ Համաներման ակտը չեն կիրառել նաև մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը կատարած և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար: Մինչդեռ նշված հանցագործության համար նրա նկատմամբ Համաներման ակտի կիրառման սահմանափակումները բացակայում են:
18. Սույն որոշման 13-16-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 17-րդ կետում մեջբերված և վերլուծված փաստական հանգամանքները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավորված չէ ստորադաս դատարանների հետևությունն այն մասին, որ ամբաստանյալ Հ.Ամիրխանյանի նկատմամբ Համաներման ակտը կիրառելի չէ, քանի որ նրան մեղսագրվող երկու հանցանքներից մեկը կատարվել է Համաներման ակտի ընդունումից հետո:
Հետևաբար, հիմնավոր է բողոքաբերի փաստարկն այն մասին, որ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետի սխալ մեկնաբանման արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի և «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման պահանջները (տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը):
19. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով թույլ տրված խախտումները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 406-րդ հոդվածների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու հիմք են: Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Հակոբ Ամիրխանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը պետք է բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության:
Ուստի, ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Ամբաստանյալ Հակոբ Գագիկի Ամիրխանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության:
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:



Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ