Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


02 հուլիսի 2012թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0062/01/12

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Է. Մկրտչյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող`
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ Ս. Հարությունյանի,

պաշտպաններ` Գ. Սոլոմոնյանի,
Հ. Անանյանի,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
1. Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանի`
ծնված 1987թ. մայիսի 20-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, չի աշխատում, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Ա. Խաչատրյան փողոցի թիվ 33/2 շենքի թիվ 19 բնակարանում, կալանքի տակ է 01.02.2012թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

2 Վահրամ Վահրամի Ղազարյանի`
ծնված 1986թ. հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, աշխատում է «Արտֆուդ» ՍՊԸ-ում որպես վաճառքի տնօրեն, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է Երևանի Ա. Խաչատրյան 33/1 շենքի թիվ 16 բնակարանում, բնակվում է Երևանի Տ. Մեծի պողոտայի թիվ 27 շենքի թիվ 34 բնակարանում, ձերբակալվել է 03.03.2012թ., 05.03.2012թ. որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը և այն փոխարինվել է գրավով, նույն օրն ազատ է արձակվել` անազատության մեջ մնալով 2 /երկու/ օր, այժմ կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13111610 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2010թ. փետրվարի 28-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով, անհայտ անձանց կողմից ավազակություն կատարելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13110512 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2012թ. մարտի 03-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վահրամ Ղազարյանի կողմից ապօրինի կերպով հրազեն ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ։
Քննիչի 2012թ. մարտի 28-ի որոշմամբ, թիվ 13110512 քրեական գործը միացվել է թիվ 13111610 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում։
Քննիչի 2012թ. ապրիլի 19-ի որոշմամբ, թիվ 13111610 քրեական գործով մեղադրյալ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, թիվ 13110512 քրեական գործով մեղադրյալ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանի նկատմամբ, Հակոբ Մովսիսյանին և Էդգար Բաբլումյանին պատկանող, «Բի Էմ Դաբլյու Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենաների հայելիները գաղտնի հափշտակելու դրվագներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` մեղադրյալ Սերգեյ Խաչատրյանի հետ տուժողների հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Քննիչի 2012թ. ապրիլի 19-ի որոշմամբ, թիվ 13110512 քրեական գործով մեղադրյալ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանի նկատմամբ, «Բի Էմ Դաբլյու Իքս 5» մակնիշի թվով 7 ավտոմեքենաներից գողություններ կատարելու դրվագներով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցադեպի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, թիվ 13110512 քրեական գործով Անահիտ Մինասի Գասպարյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածով, իսկ Վահրամ Վահրամի Ղազարյանի նկատմամբ, ապօրինի ռազմամթերք ձեռք բերելու և պահելու մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, թիվ 13111610 քրեական գործից անջատվել է թիվ 13110512 քրեական գործը, այն առանձնացվել է առանձին վարույթ և շարունակվել է նախաքննության կատարումը։
Ամբաստանյալ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող ողորկափող թմբուկավոր ինքնաշեն ատրճանակ, որը 2011թ. դեկտեմբեր ամսվա ընթացքում Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի տարածքում 188.303 ՀՀ դրամով վաճառելու միջոցով ապօրինի կերպով իրացրել է Վահրամ Վահրամի Ղազարյանին, ինչն էլ 03.03.2012թ. հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության ՔՀԳ վարչության աշխատակիցների կողմից։»։
Ամբաստանյալ Վահրամ Վահրամի Ղազարյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2011թ. դեկտեմբեր ամսվա ընթացքում Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի տարածքում Սերգեյ Խաչատրյանից 188.303 ՀՀ դրամով գնելու միջոցով ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի թիվ 27 շենքի թիվ 34 բնակարանում պահել հրազեն հանդիսացող ողորկափող թմբուկավոր ինքնաշեն ատրճանակ, որը 03.03.2012թ. հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության ՔՀԳ վարչության աշխատակիցների կողմից։»։
2012թ. ապրիլի 26-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։


Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալներ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանը և Վահրամ Վահրամի Ղազարյանը միջնորդեցին դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նրանցից յուրաքանչյուրը հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում, դատական վիճաբանությունների փուլում, մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը հայտարարեց, որ հրաժարվում է ամբաստանյալներ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանին և Վահրամ Վահրամի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքից, քանի որ դատական քննությամբ հերքվեց այդ մեղադրանքը, իսկ նրանց առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու, փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու համար նոր ապացույցներ ձեռք չեն բերվել։



Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Նկատի ունենալով, որ քրեական գործի դատական քննության ընթացքում, դատական վիճաբանությունների փուլում, մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը հրաժարվել է Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանին և Վահրամ Վահրամի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքից, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազի` մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ, դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի` Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանի և Վահրամ Վահրամի Ղազարյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ հոդվածով նրանցից յուրաքանչյուրը ենթակա է արդարացման նաև հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) Մարդուն չի կարելի հանցագործության համար մեղավոր ճանաչել, եթե արարքի կատարման պահին գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։
(…)»։
Փաստորեն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում ապօրինի կերպով զենք, ռազմամթերք, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու համար։ Հոդվածի դիսպոզիցիան բացառություն է նախատեսում ողորկափող հրազենի և դրա փամփուշտների ձեռքբերման, իրացման, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու համար։ Համանման իրավական դիրքորոշում է հայտնել նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը` ԵՇԴ/0090/01/10 քրեական գործով 2011թ. մայիսի 11-ին կայացված որոշման մեջ։
Ամբաստանյալ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել հրազեն հանդիսացող ողորկափող թմբուկավոր ինքնաշեն ատրճանակ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու, իսկ ամբաստանյալ Վահրամ Վահրամի Ղազարյանին` ողորկափող թմբուկավոր ինքնաշեն ատրճանակը Սերգեյ Խաչատրյանից ձեռք բերելու և այն պահելու համար։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ սահմանադրական և օրենսդրական դրույթների վերլուծության համատեքստում վերլուծելով ամբաստանյալներ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանին և Վահրամ Վահրամի Ղազարյանին առաջադրված մեղադրանքները` դատարանը գտնում է, որ Սերգեյ Խաչատրյանի և Վահրամ Ղազարյանի արարքներում բացակայում է հանցակազմի հատկանիշներից մեկը` օբյեկտիվ կողմը, որի պատճառով նույնպես պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի` Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանի և Վահրամ Վահրամի Ղազարյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ հոդվածով նրանք ենթակա են արդարացման։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 04.03.2012թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ողորկափող թմբուկավոր ինքնաշեն ատրճանակը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինմանը։
Քննարկելով խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սերգեյ Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է վերացնել։ Ամբաստանյալ Վահրամ Ղազարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը նույնպես ենթակա է վերացման և գրավի գումար հանդիսացող 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը, մուծված 05.03.2012թ. Արտաշես Զաքարյանի կողմից` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 հաշվին, ենթակա է վերադարձման այդ գումարը վճարած Արտաշես Զաքարյանին։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364, 366-րդ, 369-374-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան այդ մեղադրանքով արդարացնել` մեղադրողի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
Խափանման միջոց կալանավորումը վերացնել և Սերգեյ Վաչագանի Խաչատրյանին ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում։
2. Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Վահրամ Վահրամի Ղազարյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան այդ մեղադրանքով արդարացնել` մեղադրողի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
Կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը վերացնել և գրավի գումար հանդիսացող 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը, մուծված 05.03.2012թ. Արտաշես Զաքարյանի կողմից` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 հաշվին, հետ վերադարձնել նրան։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 04.03.2012թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ողորկափող թմբուկավոր ինքնաշեն ատրճանակը հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինմանը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ