Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

18 մայիսի 2012թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0061/01/12

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Է. Մկրտչյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ Ա. Հակոբյանի,

պաշտպան Կ. Սիմիդյանի,

տուժող Էդ. Վարդանյան,

տուժողի ներկայացուցիչ Ա. Նիազյանի,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Եվգենի Սենիկի Կարապետյանի`
ծնված 1959թ. հունվարի 10-ին Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոյարսկի մարզի Նորիլսկ քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխա, նախկինում դատված`
1/ Ռուսաստանի Դաշնության Նորիլսկ քաղաքի ժողդատարանի 09.02.1984թ. դատավճռով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 144-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 196-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերով դատապարտվել է ազատազրկման երկու տարի վեց ամիս ժամկետով,
2/ Ռուսաստանի Դաշնության Սոչի քաղաքի Կենտրոնական շրջանի ժողդատարանի 04.07.1985թ. դատավճռով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 144-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման հինգ տարի ժամկետով, գումարվել է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում յոթ տարի ժամկետով,
3/ Ռուսաստանի Դաշնության Սոչի քաղաքի Կենտրոնական շրջանի ժողդատարանի 09.07.1991թ. դատավճռով, Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 14-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, Մոլդովայի քրեական օրենսգրքի 208-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վրաստանի քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 40-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման վեց տարի ժամկետով, գումարվել է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում յոթ տարի ժամկետով, 14.02.1997թ. պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից,
4/ Ռուսաստանի Դաշնության Օդեսայի մարզի Օվիդիոպոլսկի դատարանի 25.03.1999թ. դատավճռով, Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 19-րդ հոդվածի 6-րդ մասով, 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 191-րդ հոդվածով, 143-րդ հոդվածով, նույն օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման հինգ տարի ժամկետով, Ուկրաինայի նախագահի 11.05.2000թ. ներման հրամանագրով 07.07.2000թ. ազատվել է պատժի կրումից, բնութագրվում է դրական, 2011թ. օգոստոսի 30-ին Ռուսաստանի Դաշնության Սվերդլովսկի շրջանի ՆԳ աշխատակիցների կողմից ձերբակալվել է, 2012թ. մարտի 1-ին տեղափոխվել է Հայաստանի Հանրապետություն, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. մարտի 03-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը կրկնակի քննության առնելու մասին քննիչի միջնորդությունը մերժվել է և նույն օրն ազատվել է արգելանքից` անազատության մեջ գտնվելով վեց ամիս երեք օր, այժմ կալանքի տակ չէ, հաշվառված է և բնակվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքի Միկոյան Եղբայրներ փողոցի թիվ 73 տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13169703 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում հարուցվել է 2003թ. հոկտեմբերի 15-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Եվգենի Սենիկի Կարապետյանի կողմից խարդախություն կատարելու փաստի առթիվ։
25.10.2003թ. թիվ 13169703 քրեական գործն ուղարկվել է Կենտրոնի քննչական բաժանմունք և 27.10.2003թ. որոշմամբ ընդունվել է քննիչի վարույթ։
06.12.2003թ. որոշմամբ հայտարարվել է մեղադրյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանի հետախուզումը։
Քննիչի 15.12.2003թ. որոշմամբ թիվ 13169703 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու պատճառաբանությամբ։
2011թ. օգոստոսի 30-ին Ռուսաստանի Դաշնության Սվերդլովսկի շրջանի ՆԳ աշխատակիցների կողմից Եվգենի Կարապետյանը ձերբակալվել է և 2012թ. մարտի 1-ին հանձնվել է Հայաստանի Հանրապետությանը` տեղափոխվելով Երևան։
Քննիչի 02.03.2012թ. որոշմամբ քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է։
Ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա խարդախությամբ խոշոր չափերով ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով, իրեն պատկանող «Վոլվո 460 SE» մակնիշի 21SS352 համարանիշի կապույտ գույնի ավտոմեքենան Էդուարդ Գեորգիի Վարդանյանին վաճառելու պատրվակով, վերջինիս վստահությունը չարաշահելով, 2003թ. հոկտեմբերի 2-ից մինչև հոկտեմբերի 3-ն ընկած ժամանականահատվածում նրանից ստացել է 3 100 ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումար և Էդուարդ Վարդանյանին պատկանող՝ 2000 ԱՄՆ դոլար գնահատված «Աուդի-80» մակնիշի 65ՍՕ374 համարանիշի կարմիր գույնի ավտոմեքենան։ Այնուհետև 2003թ. հոկտեմբերի 13-ին, ժամը 11.00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Պուշկինի 43 հասցեում գտնվող շենքի մոտ, մոլորության մեջ գցելով Էդուարդ Վարդանյանին, Մարալիկում իբր մահացած հորեղբոր հուղարկավորության արարողությանը մասնակցելու պատրվակով, մեկ օր անց ավտոմեքենան վերադարձնելու պայմանով, նրանից վերցրել է նշված «Վոլվո 460 SE» մակնիշի 21SS352 համարանիշի ավտոմեքենան և խաբեությամբ հափշտակել այն՝ Էդուարդ Գեորգիի Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր առմամբ 5 100 ԱՄՆ դոլար գումարին համարժեք 2 911 743 ՀՀ դրամի խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։
2012թ. ապրիլի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։


Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը միջնորդության դեմ չառարկեց։
Տուժողի ներկայացուցիչ Ա. Նիազյանը նույնպես միջնորդության դեմ չառարկեց և դատարանին հայտնեց, որ ամբաստանյալն ամբողջությամբ հատուցել է տուժող Էդ. Վարդանյանին պատճառված վնասը։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվեց, որ ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանը բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, դատարանում նույնպես հայտարարեց, որ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխա, տուժողին պատճառած վնասը կամովին հատուցել է։


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, դատարանում նույնպես հայտարարեց, որ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխայի առկայությունը և տուժողին պատճառած վնասը կամովին հատուցելը, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի տուգանքի ձևով հաշվի առնելով նաև հետևյալ հանգամանքները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով։
2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը` անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից։»։
Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի։
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը։»։
Հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` 2003թ. հոկտեմբերին գործող նորմի համաձայն.
«2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) խոշոր չափերով,
3) կրկին անգամ,
4) նախկինում սույն օրենսգրքի 175-182-րդ, 234-րդ, 238-րդ, 269-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցանք կատարած անձի կողմից`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկից յոթհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից վեց տարի ժամկետով և տուգանքով նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը հիսնապատիկի չափով կամ առանց դրա։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
(…)
5. Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց։
(…)»։
Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2003թ. հոկտեմբերին «Վոլվո 460 ՍԵ» մակնիշի, 21SS352 պետհամարանիշի ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և Էդուարդ Գեորգիի Վարդանյանին խոշոր չափերի` 5.100 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 2.911.743 ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս պատճառելու համար, հաշվի առնելով, որ հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով որպես պատիժ նախատեսված տուգանքի չափը սահմանվել է նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկից յոթհարյուրապատիկի չափով` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ հոդվածների համաձայն, ամբաստանյալ Եվգենի Կարապետյանի նկատմամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար նշանակվող տուգանքի ձևով պատիժը չի կարող գերազանցել նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկը։ Բացի այդ, հաշվի առնելով նաև, որ ամբաստանյալ Եվգենի Կարապետյանը 2011թ. օգոստոսի 30-ից մինչև 2012թ. մարտի 03-ը, այսինքն վեց ամիս երեք օր գտնվել է կալանքի տակ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ ենթակա է մեղմացման։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 06.01.2004թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Վոլվո 460ՍԵ» մակնիշի, 21 ՏՏ 352 պետհամարանիշի ավտոմեքենան պետք է թողնել Սուսաննա Գևորգյանի տնօրինմանը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`




Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Եվգենի Սենիկի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրհինսապատիկի` 650.000 /վեց հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 06.01.2004թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Վոլվո 460ՍԵ» մակնիշի, 21 ՏՏ 352 պետհամարանիշի ավտոմեքենան թողնել Սուսաննա Գևորգյանի տնօրինմանը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ