ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԿԴ/0052/01/12
նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ
Ս. ՉԻՉՈՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ` Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող Ս.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ա.ՄԵՆԴԵՐԵԶՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ՀՈԲՈՍՅԱՆԻ
տուժողների ներկայացուցիչներ Գ.ՊԱՊՈՅԱՆԻ
Մ.ԷԼՈՅԱՆԻ
տուժողներ Շ.ՄԱԿՈՅԱՆԻ
Ա.ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ
Գ.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
Է.ԾԱՌՈՒԿՅԱՆԻ

2012 թվականի ապրիլի 16-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանի վերաբերյալ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ն.Ավագյանի, ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի, պաշտպան Ա.Հոբոսյանի, տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքները

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Մկրտչյանի 2011 թվականի օգոստոսի 23-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 59109211 քրեական գործը:/քրեական գործ, հատոր 2 էջ 10/
2. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի պետ Ա.Կոստանյանի 2011 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշմամբ թիվ 59109211 քրեական գործի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 60/
3. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Մկրտչյանի 2011 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշմամբ թիվ 59109211 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 61/
4. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Մկրտչյանի 2012 թվականի մարտի 05-ի որոշմամբ Ա.Մենդերեզյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:/քրեական գործ, հատոր 5 էջ 16-20, 25/
5. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Մկրտչյանի 2012 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ Ն.Սեկոյանի նկատմամբ` վերջինիս կողմից վաշխառություն կատարելու համար, քրեական հետապնդում չի իրականացվել` Ա.Մենդերեզյանի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ: /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 37/
6. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Զ.Ասլանյանի նկատմամբ` վերջինիս կողմից վաշխառություն կատարելու համար, քրեական հետապնդում չի իրականացվել` Ա.Մենդերեզյանի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ: /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 38/
7. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Ք.Խաչատրյանի նկատմամբ` վերջինիս կողմից վաշխառություն կատարելու համար, քրեական հետապնդում չի իրականացվել` Ա.Մենդերեզյանի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ: /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 39/
8. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Ս.Նիկողոսյանի նկատմամբ` վերջինիս կողմից վաշխառություն կատարելու համար, քրեական հետապնդում չի իրականացվել` Ա.Մենդերեզյանի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ: /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 40/
9. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Ն.Ղազարյանի նկատմամբ` վերջինիս կողմից վաշխառություն կատարելու համար, քրեական հետապնդում չի իրականացվել` Ա.Մենդերեզյանի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ: /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 41/
10. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Մկրտչյանի 2012 թվականի մարտի 19-ի որոշմամբ Ն.Հովհաննիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրա արարքում Շ.Մակոյանի 2.203.000 ՀՀ դրամը խարդախությամբ հափշտակելու մասով` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: /քրեական գործ, հատոր 5 էջ 43-46/
11. 2012 թվականի ապրիլի 04-ին թիվ 56103712 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի ապրիլի 10-ին : /քրեական գործ, հատոր 6 էջ 1/
12. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2012 թվականի ապրիլի 11-ի որոշմամբ թիվ 56103712 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի ապրիլի 25-ին նշանակվել` դատաքննության: /քրեական գործ, հատոր 6 էջ 2, 53/
14. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճռով Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանը ճանաչվել է անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվել` նրա կատարած արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքով:
Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման վեց տարի ժամկետով առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը կրելու է ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Ա.Մենդերեզյանի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանվել է նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում:
Ա.Մենդերեզյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, և նրա պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան արգելանքի վերցնելու օրվանից:/քրեական գործ, հատոր 6 էջ 135-143/
15. Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 19-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ն.Ավագյանի, ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի, պաշտպան Ա.Հոբոսյանի, տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:

Գործի փաստական հանգամանքները
16. Նախաքննական մարմնի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Ա.Մենդերեզյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա` աշխատելով <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊԸ-ում որպես ավիատոմսեր վաճառող, իր անձնական պարտքերը մարելու համար 2011թ. սկզբներին սահմանված արժեքից ցածր գներով ավիատոմսեր է վաճառել տարբեր քաղաքացիների, իսկ վաճառքից առաջացած գումարները չմուտքագրելով դրամարկղ` մարել է իր պարտքերը: Այուհետև, Ա.Մենդերեզյանը տոմսերը ձեռք բերող քաղաքացիների թռիչքներն ապահովելու նպատակով, շարունակել է սահմանված արժեքից ցածր գներով ավիատոմսեր վաճառել, ինչի արդյունքում 2011թ. մայիսի 3-ի դրությամբ իր կողմից վաճառված տոմսերի դիմաց <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊԸ-ում ունեցել է 45.591.694 դրամի պակասորդ: Նշված պակասորդը մարելու նպատակով Ա.Մենդերեզյանը համագործակցել է ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող <<Ֆան Տուր>>, <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Ֆորտունա>>, <<Դոն Տուր>>, <<Լուս Լայն>>, <<Աէրոսթար>> և <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ների հետ, վերջիններիս կողմից իրեն վստահված ավիատոմսերն անձամբ և իր ենթագործակալների միջոցով վաճառել է սահմանված արժեքից ցածր գներով և, յուրացնելով վաճառքից առաջացած գումարները, դրանց մի մասը վճարել է ենթագործակալներին, իսկ մնացած մասը մուտքագրել` <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊԸ-ի դրամարկղ:
2011թ. ապրիլի 20-ից մինչև մայիսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Ա.Մենդերեզյանը, բանավոր պայմանավորվածության հիման վրա համագործակցելով ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող <<Լ.Ս.Ֆանտուր>> ՍՊԸ-ի հետ, ինքնարժեքից ցածր գներով վաճառել է նշված ընկերության կողմից իրեն վստահված ընդհանուր 11.160.000 դրամ արժողության ավիատոմսեր, որոնց վաճառքից առաջացած 6.504.520 դրամը չմուտքագրելով <<Լ.Ս.Ֆանտուր>> ՍՊԸ-ի դրամարկղ` յուրացման եղանակով հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող գումարը:
Բացի այդ, Ա.Մենդերեզյանը, չարաշահելով <<Լ.Ս. Ֆանտուր>> ՍՊԸ-ի տնօրինության վստահությունը, 11.160.000 դրամ արժողության ավիատոմսերը վաճառել է սահմանված արժեքից ցածր գներով` ընդհանուր 6.504.520 դրամով, ինչի հետևանքով նշված ավիատոմսերը տիրապետող <<Լ.Ս.Ֆանտուր>> ՍՊԸ-ին դիտավորությամբ պատճառել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4.655.480 դրամի գույքային վնաս:
2011թ. հունվարի ամսից մինչև մայիսի 11-ն ընկած ժամանակահատվածում Ա.Մենդերեզյանը, պայմանագրային հիմունքներով հանդիսանալով <<Սփեյս Թրեվըլ>> ՍՊԸ-ի ենթագործակալ, 2011թ. մայիսի 1-ից մինչև 13-ն ընկած ժամանակահատվածում ինքնարժեքից ցածր գներով վաճառել է նշված ընկերության կողմից իրեն վստահված ընդհանուր 12.709.706 դրամ արժողության, ավիատոմսեր, որոնց վաճառքից առաջացած 10.505.000 դրամը չմուտքագրելով <<Սփեյս Թրեվըլ>> ՍՊԸ-ի դրամարկղ` յուրացման եղանակով հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող գումարը:
Բացի այդ, Ա.Մենդերեզյանը, չարաշահելով <<Սփեյս Թրեվըլ>> ՍՊԸ-ի տնօրինության վստահությունը, 12.709.706 դրամ արժողության ավիատոմսերը վաճառել է սահմանված արժեքից ցածր գներով` ընդհանուր 10.505.000 դրամով, ինչի հետևանքով նշված ավիատոմսերը տիրապետող <<Սփեյս Թրեվըլ>> ՍՊԸ-ին դիտավորությամբ պատճառել է խոշոր չափերի` 2.204.706 դրամի գույքային վնաս:
Այնուհետև, 2011թ. մայիսի 1-ից մինչև մայիսի 11-ն ընկած ժամանակահատվածում Ա. Մենդերեզյանը, բանավոր պայմանավորվածության հիման վրա համագործակցելով ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող <<Ֆորտունա>> ՍՊԸ-ի հետ, վաճառել է նշված ըկերության կողմից իրեն վստահված ընդհանուր 614.250 դրամ արժողության, ավիատոմսեր, որոնց վաճառքից առաջացած 550.000 դրամը չմուտքագրելով <<Ֆորտունա>> ՍՊԸ-ի դրամարկղ` յուրացման եղանակով հափշտակել է խոշոր չափերի հասնող գումարը:
2011թ. մայիսի 10-ից մինչև 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Ա.Մենդերեզյանը, բանավոր պայմանավորվածության հիման վրա համագործակցելով ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող <<Դոն-Տուր>> ՍՊԸ-ի հետ, ինքնարժեքից ցածր գներով վաճառել է նշված ընկերության կողմից իրեն վստահված ընդհանուր 6.258.903 դրամ արժողության, ավիատոմսեր, որոնց վաճառքից առաջացած 4.304.335 դրամը չմուտքագրելով <<Դոն-Տուր>> ՍՊԸ-ի դրամարկղ` յուրացման եղանակով հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող գումարը:
Բացի այդ, Ա.Մենդերեզյանը, չարաշահելով <<Դոն-Տուր>> ՍՊԸ-ի տնօրինության վստահությունը, 6.258.903 դրամ արժողության ավիատոմսերը վաճառել է սահմանված արժեքից ցածր գներով` ընդհանուր 4.304.335 դրամով, ինչի հետևանքով նշված ավիատոմսերի տիրապետող <<Դոն-Տուր>> ՍՊԸ-ին դիտավորությամբ պատճառել է խոշոր չափերի` 1.954.568 դրամի գույքային վնաս:
Այնուհետև, 2011թ. մայիսի 11-ից մինչև 20-ն ընկած ժամանակահատվածում Ա.Մենդերեզյանը, բանավոր պայմանավորվածության հիման վրա համագործակցելով ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող <<Լուսլայն>> ՍՊԸ-ի հետ, ինքնարժեքից ցածր գներով վաճառել է նշված ընկերության կողմից իրեն վստահված ընդհանուր 3.393.923 դրամ արժողության, ավիատոմսեր, որոնց վաճառքից առաջացած 2.593.000 դրամը չմուտքագրելով <<Լուս Լայն>> ՍՊԸ-ի դրամարկղ` յուրացման եղանակով հափշտակել է խոշոր չափերի հասնող գումարը:
Բացի այդ, Ա.Մենդերեզյանը, չարաշահելով <<Լուսլայն>> ՍՊԸ-ի տնօրինության վստահությունը, 3.393.923 դրամ արժողության ավիատոմսերը վաճառել է սահմանված արժեքից ցածր գներով` 2.593.000 դրամով, ինչի հետևանքով նշված ավիատոմսերը տիրոպետող <<Լուս Լայն>> ՍՊԸ-ին դիտավորությամբ պատճառել է խոշոր չափերի` 800.923 դրամի գույքային վնաս:
2011թ. մայիսի 17-ից մինչև 21-ն ընկած ժամանակահատվածում Ա.Մենդերեզյանը, աշխատելով ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող <<Աէրոսթար>> ՍՊԸ-ում որպես կարգավար, ինքնարժեքից ցածր գներով վաճառել է նշված ընկերության կողմից իրեն վստահված ընդհանուր 8.931.186 դրամ արժողության, ավիատոմսեր, որոնց վաճառքից առաջացած 7.948.189 դրամը չմուտքագրելով <<Աէրոսթար>> ՍՊԸ-ի դրամարկղ` յուրացման եղանակով հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող գումարը:
Բացի այդ, Ա.Մենդերեզյանը, չարաշահելով <<Աէրոսթար>> ՍՊԸ-ի տնօրինության վստահությունը, 8.931.186 դրամ արժողության ավիատոմսերը վաճառել է սահմանված արժեքից ցածր գներով, ինչի հետևանքով նշված ավիատոմսերը տիրապետող <<Աէրոսթար>> ՍՊԸ-ին դիտավորությամբ պատճառել է խոշոր չափերի` 982.997 դրամի գույքային վնաս:
Այնուհետև, 2011թ. մայիսի 21-ից մինչև 26-ն ընկած ժամանակահատվածում Ա.Մենդերեզյանը, պայմանագրային հիմունքներով աշխատելով ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ում, ինքնարժեքից ցածր գներով վաճառել է նշված ընկերության կողմից իրեն վստահված ընդհանուր 5.903.688 դրամ արժողության, ավիատոմսեր, որոնց վաճառքից առաջացած 2.450.886 դրամը չմուտքագրելով <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ի դրամարկղ` յուրացման եղանակով հափշտակել է խոշոր չափերի հասնող գումարը:
Բացի այդ, Ա.Մենդերեզյանը, չարաշահելով <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ի տնօրինության վստահությունը, 5.903.688 դրամ արժողության ավիատոմսերը վաճառել է սահմանված արժեքից ցածր գներով` ընդհանուր 2.450.886 դրամով, ինչի հետևանքով նշված ավիատոմսերը տիրապետող <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ին դիտավորությամբ պատճառել է առանձնապես խոշոր չափերի` 3.452.802 դրամի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2010թ. հոկտեմբերի 23-ին և 2011թ. մարտի 9-ին չարաշահելով Դավիթ Քերթմենջյանի վստահությունը, վերջինիս և նրա կնոջ համար Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան ուղղությունով 4 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով <<Ատլանտիս տուր 4+1>> ՍՊԸ-ի գրասենյակում խաբեությամբ Դավիթ Քերթմենջյանից վերցրել է ընդհանուր 747 448 դրամ, նրան տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանման տպագրություններ և խարդախությամբ հափշտակել գումարը` Դ.Քերթմենջյանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. մարտի 27-ին չարաշահելով Արսեն Ավագյանի վստահությունը, վերջինիս և նրա դստեր համար Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան ուղղությունով 2 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով <<Ատլանտիս տուր 4+1>> ՍՊԸ-ի գրասենյակում Ա.Ավագյանից վերցրել է ընդհանուր 993.000 դրամ, ՍՊԸ-ի ավիատոմսերի վաճառքի համակարգում ձևակերպել պատվիրված տոմսերի վաճառքը և Արսեն Ավագյանին տվել էլեկտրոնային տոմսերի վերծանման տպագրությունները: Աշխատանքային օրվա վերջում Ա.Մենդերեզյանն ավիատոմսերի վաճառքի համակարգում չեղյալ է համարել նշված տոմսերի վաճառքը և խարդախությամբ հափշտակել գումարը` Ա.Ավագյանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. մայիսի սկզբներին չարաշահելով իր ծանոթ Գայանե Բադալյանի վստահությունը, խաբել է վերջինիս հայտնելով, որ Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով ավիատոմսերի համար սահմանվել են զեղչեր և 2011թ. մայիսի 11-ին նշված ուղղությունով Գայանե Բադալյանի մտերիմների համար 18 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով նրանից վերցրել է ընդհանուր 1.560.000 դրամ, ընդհանրապես չի ամրագրել որևէ տոմս, Գայանե Բադալյանին համացանցի միջոցով ուղարկել է իր կողմից պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանումներ և խարդախությամբ հափշտակել գումարը` Գ.Բադալյանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. մայիսի 11-ից 19-ն ընկած ժամանակահատվածում չարաշահելով Ամալյա Զաքարյանի վստահությունը, խաբելով վերջինիս, հայտնել է, որ Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով ավիատոմսերի համար սահմանվել են զեղչեր և Ա.Զաքարյանի ու նրա երկու երեխաների համար Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով 3 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով վերցրել է ընդհանուր 240.000 դրամ, որի դիմաց Ամալյա Զաքարյանին է տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանումների տպագրություններ և խարդախությամբ հափշտակել գումարը` Ա.Զաքարյանին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. մայիս ամսին չարաշահելով Հասմիկ Ջաներյանի վստահությունը, խաբելով վերջինիս, հայտնել է, որ Երևան-Վիեննա-Նից-Երևան ուղղությունով ավիատոմսերի համար սահմանվել են զեղչեր և Հ.Ջաներյանի ու նրա ընտանիքի անդամների համար նշված ուղղությունով 8 հատ օդանավի տոմս ամրագրելու պատրվակով նրանից վերցրել է ընդհանուր 748.916 դրամին համարժեք 1400 եվրո և 350.000 դրամ, խարդախությամբ հափշտակել գումարը` Հ.Ջաներյանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2010թ. դեկտեմբերի 23-ին և 2011թ. մայիսի 25-ին չարաշահելով Մարիետա Բալայանի վստահությունը, վերջինիս և նրա ընտանիքի անդամների համար Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով 6 հատ և Երևան-Դուբայ-Երևան ուղղությունով 5 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով Մարիետա Բալայանից վերցրել է ընդհանուր 1.050.000 դրամ, նրան տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանման տպագրություններ և խարդախությամբ հափշտակել գումարը` Մ.Բալայանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. հունիսի 3-ին չարաշահելով Էլմեն Ծառուկյանի վստահությունը, Երևան-Բարսելոնա-Երևան ուղղությունով 4 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով Երևան քաղաքի Տերյան 59 հասցեում գործող <<Աէրոսթար>> ՍՊԸ-ի գրասենյակի դիմաց Էլմեն Ծառուկյանից վերցրել է ընդհանուր 930.000 դրամ, նրան տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանումների տպագրություններ և խարդախությամբ հափշտակել գումարը` Է.Ծառուկյանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. հունիսի 5-ին չարաշահելով Մարգուշ Աղաջանյանի վստահությունը, Երևան-Սամարա ուղղությունով 1 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով իր շենքի բակում նրանից վերցրել է 110.000 դրամ, Մարգուշ Աղաջանյանին տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսի վերծանման տպագրություն և խարդախությամբ հափշտակել գումարը` Մ.Աղաջանյանին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. մայիս ամսին չարաշահելով Մարինե Գրիգորյանի վստահությունը, 6 հատ Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով և 1 հատ Երևան-Սոչի ուղղությունով ավիատոմսեր տրամադրելու պատրվակով նրանից վերցրել է ընդհանուր 546.000 դրամ և չտրամադրելով տոմսերը` խարդախությամբ հափշտակել է գումարը` Մ.Գրիգորյանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. գարնանը չարաշահելով Սոնա Նիկողոսյանի վստահությունը, 5 հատ Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան, 1 հատ Երևան-Մոսկվա-Երևան, 4 հատ Երևան-Դոնի Ռոստով, 1 հատ Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան, 2 հատ Երևան-Մոսկվա, 1 հատ Երևան-Կրասնոյարսկ, Երևան-Վորոնեժ, Երևան-Կրոսնադար և 1 հատ Երևան-Բլագավեշենսկ-Երևան ուղղություններով ավիատոմսեր տրամադրելու պատրվակով նրանից վերցրել է ընդհանուր 2.532.000 դրամ և չտրամադրելով տոմսերը` խարդախությամբ հափշտակել է գումարը` Ս.Նիկողոսյանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Անուշ Մենդերեզյանը, 2011թ. մայիսի 21-ին չարաշահելով Շահեն Մակոյանի վստահությունը, 4 հատ Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան ուղղությունով ավիատոմսեր տրամադրելու պատրվակով վերջինիս ուղարկել է <<ֆորտունա>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ, որտեղ Շ.Մակոյանն աշխատակցուհի Նաիրա Հովհաննիսյանին վճարել է 2.203.000 դրամ: Ա.Մենդերեզյանը նշված գումարը հաշվանցել է <<Ֆորտունա>> ՍՊԸ-ում իր ունեցած պարտքից, Շ.Մակոյանին չի տրամադրել տոմսերը և խարդախությամբ հափշտակել է նշված գումարը` Շ.Մակոյանին պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս:
Այսպիսով, ըստ մեղադրական եզրակացության` Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանը 2011թ. ապրիլ-մայիս ամիսներին, համագործակցելով <<Ֆան Տուր>>, <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Ֆորտունա>>, <<Դոն Տուր>>, <<Լուս Լայն>>, <<Աէրոսթար>> և <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ների հետ, յուրացրել է նշված ՍՊԸ-ների կողմից իրեն վստահված տոմսերի վաճառքից առաջացած առանձնապես խոշոր չափերի 34.855.930 դրամը, <<Ֆան Տուր>>, <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Դոն Տուր>>, <<Լուս Լայն>>, <<Աէրոսթար>> և <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ներին դիտավորությամբ պատճառել է առանձնապես խոշոր չափերի 14.051.476 դրամի գույքային վնաս, ինչպես նաև 2010թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2011թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ավիատոմսեր տրամադրելու պատրվակով խարդախությամբ հափշտակել է վերոնշված քաղաքացիներին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի 12.010.364 դրամ, գումարը:/քրեական գործ, հատոր 5 էջ 16-20/

17. Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանը որպես ավիատոմսեր վաճառող, աշխատելով <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊ ընկերությունում, 2011թ. սկզբներին սահմանված արժեքից ցածր գներով ավիատոմսեր է վաճառել տարբեր քաղաքացիների, սակայն վաճառքից առաջացած գումարները չի մուտքագրել դրամարկղ և այդ գումարներով մարել է իր անձնական պարտքերը: 2011թ. մայիսի 3-ի դրությամբ վերը նշված պատճառով <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊ ընկերությունում առաջացել է 45.591.694 դրամի պակասորդ, ինչը մարելու նպատակով ամբաստանյալը սկսել է համագործակցել ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող տուժող կազմակերպությունների <<Լ.Ս.Ֆան Տուր>>, <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Ֆորտունա>>, <<Դոն Տուր>>, <<Լուս Լայն>>, <<Աէրոսթար>> և <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊ ընկերությունների հետ ու, չարաշահելով նշված ընկերությունների աշխատողների վստահությունը, իր խնդրանքով տարբեր անձանց անուններով նրանց կողմից լրացված էլեկտրոնային ավիատոմսերն անձամբ կամ իր ենթագործակալների միջոցով իրացրել է սահմանված արժեքից ցածր գներով և հափշտակել է դրանք ձեռք բերողներից վերցրած գումարները, որոնց մի մասը վճարել է ենթագործակալներին, ինչպես նաև մուտքագրել է <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊ ընկերության դրամարկղ պարտքի դիմաց:
Ընդ որում, ամբաստանյալն անձամբ չի վաճառել ավիատոմսեր, այլ երբ նրա խնդրանքով վերը նշված ընկերությունների համապատասխան աշխատողի կողմից ընկերության գրասենյակում համակարգչային եղանակով ամրագրվել է էլեկտրոնային ավիատոմս, նա, տեղեկանալով այդ մասին, ավիատոմսի պատվիրված լինելու փաստը հավաստող և համապատասխան տեղեկությունների մասին նշումներով ինտերնետային կապի միջոցով սովորական թղթի վրա տպված վերծանումներն է տվել տոմսը ձեռք բերողին ու, նրանից ստանալով գումարը, հափշտակել է այն, թեև պարտավոր է եղել յուրաքանչյուր տաս օրը մեկ իր մոտ հավաքված գումարները հանձնել համապատասխան ընկերություն:
Բացի վերը նշվածը, ամբաստանյալը, չարաշահելով տուժողների վստահությունը էլեկտրոնային տոմսեր ամրագրելու պատրվակով նրանց իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանման տպագրություններ տրամադրելու կամ ավիատոմսերի վաճառքի համակարգում պատվիրված տոմսերի վաճառքը ձևակերպելուց հետո համակարգում վաճառքը չեղյալ համարելու միջոցով, խարդախությամբ հափշտակել է նրանցից ստացած գումարները:
Այսպես.
Ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանը, վերը նշված եղանակով 2011թ. ապրիլի 20-ից մինչև մայիսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելով <<Լ.Ս.Ֆան Տուր>> ՍՊ ընկերության 11.160.000 դրամ ընդհանուր արժեքով ավիատոմսերը, դրանց դիմաց ստացած 6.504.520 դրամը չի մուտքագրել ընկերության դրամարկղ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի 1-ից մինչև 13-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելով <<Սփեյս Թրեվըլ>> ՍՊ ընկերության 12.709.706 դրամ ընդհանուր արժեքով ավիատոմսերը, դրանց դիմաց ստացած 10.505.000 դրամը չի մուտքագրել ընկերության դրամարկղ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի 1-ից մինչև մայիսի 11-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելով <<Ֆորտունա>> ՍՊ ընկերության 614.250 դրամ ընդհանուր արժեքով ավիատոմսերը, դրանց դիմաց ստացած 550.000 դրամը չի մուտքագրել ընկերության դրամարկղ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի 10-ից մինչև 15-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելով <<Դոն-Տուր>> ՍՊ ընկերության 6.258.903 դրամ ընդհանուր արժեքով ավիատոմսերը, դրանց դիմաց ստացած 4.304.335 դրամը չի մուտքագրել ընկերության դրամարկղ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի 11-ից մինչև 20-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելով <<Լուս Լայն>> ՍՊ ընկերության 3.393.923 դրամ ընդհանուր արժեքով ավիատոմսերը, դրանց դիմաց ստացած 2.593.000 դրամը չի մուտքագրել ընկերության դրամարկղ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի 17-ից մինչև 21-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելով <<Աէրոսթար>> ՍՊ ընկերության 8.931.186 դրամ ընդհանուր արժեքով ավիատոմսերը, դրանց դիմաց ստացած 7.948.189 դրամը չի մուտքագրել ընկերության դրամարկղ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի 21-ից մինչև 26-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելով <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊ ընկերության 5.903.688 դրամ ընդհանուր արժեքով ավիատոմսերը, դրանց դիմաց ստացած 2.450.886 դրամը չի մուտքագրել ընկերության դրամարկղ և հափշտակել է նշված գումարը:
Բացի վերը նշվածները, ամբաստանյալ Անուշ Մենդերեզյանը.
2010թ. հոկտեմբերի 23-ին և 2011թ. մարտի 9-ին տուժող Դավիթ Քերթմենջյանի և նրա կնոջ համար Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան ուղղությունով 4 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով <<Ատլանտիս տուր 4+1>> ՍՊ ընկերության գրասենյակում տուժող Դ.Քերթմենջյանից վերցրել է ընդհանուր առմամբ 747.448 դրամ և, նրան տալով իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանման տպագրություններ, հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մարտի 27-ին տուժող Արսեն Ավագյանի և նրա դստեր համար Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան ուղղությունով 2 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով <<Ատլանտիս տուր 4+1>> ՍՊ ընկերության գրասենյակում տուժող Ա.Ավագյանից վերցրել է 993.000 դրամ, ընկերության ավիատոմսերի վաճառքի համակարգում ձևակերպել է պատվիրված տոմսերի վաճառքը և տուժողին է տվել էլեկտրոնային տոմսերի վերծանման տպագրությունները: Սակայն աշխատանքային օրվա վերջում ավիատոմսերի վաճառքի համակարգում չեղյալ է համարել նշված տոմսերի վաճառքն ու հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի սկզբներին տուժող Գայանե Բադալյանին խաբելով և վստահեցնելով, որ Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով ավիատոմսերի համար սահմանվել են զեղչեր 2011թ. մայիսի 11-ին նշված ուղղությունով տուժողի մտերիմների համար 18 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով նրանից վերցրել է ընդհանուր առմամբ 1.560.000 դրամ, ու թեև որևէ տոմս չի ամրագրել, սակայն տուժողին համացանցի միջոցով ուղարկել է իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանումների տպագրություններ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի 11-ից 19-ն ընկած ժամանակահատվածում տուժող Ամալյա Զաքարյանին խաբելով և վստահեցնելով, որ Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով ավիատոմսերի համար սահմանվել են զեղչեր նրա ու նրա երկու երեխայի համար նշված ուղղությունով 3 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով նրանից վերցրել է 240.000 դրամ, որի դիմաց նրան է տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանումների տպագրություններ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսին տուժող Հասմիկ Ջաներյանին խաբելով և վստահեցնելով, որ Երևան-Վիեննա-Նից-Երևան ուղղությունով ավիատոմսերի համար սահմանվել են զեղչեր նրա ու նրա ընտանիքի անդամների համար նշված ուղղությունով 8 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով նրանից վերցրել է 748.916 դրամին համարժեք 1400 եվրո և 350.000 դրամ ու հափշտակել է նշված գումարը,
2010թ. դեկտեմբերի 23-ին և 2011թ. մայիսի 25-ին տուժող Մարիետա Բալայանի և նրա ընտանիքի անդամների համար Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով 6 հատ, իսկ Երևան-Դուբայ-Երևան ուղղությունով 5 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով նրանից վերցրել է 1.050.000 դրամ, նրան է տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանման տպագրություններ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. հունիսի 3-ին տուժող Էլմեն Ծառուկյանի համար Երևան-Բարսելոնա-Երևան ուղղությունով 4 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով Երևանի Տերյան փողոցի 59 հասցեում գործող <<Աէրոսթար>> ՍՊ ընկերության գրասենյակի դիմաց տուժողից վերցրել է 930.000 դրամ, նրան է տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսերի վերծանումների տպագրություններ և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. հունիսի 5-ին տուժող Մարգուշ Աղաջանյանի համար Երևան-Սամարա ուղղությունով 1 հատ ավիատոմս ամրագրելու պատրվակով իր շենքի բակում նրանից վերցրել է 110.000 դրամ, նրան է տվել իր կողմից համակարգչով պատրաստված կեղծ էլեկտրոնային տոմսի վերծանման տպագրություն և հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսին տուժող Մարինե Գրիգորյանին 6 հատ Երևան-Մոսկվա-Երևան ուղղությունով և 1 հատ Երևան-Սոչի ուղղությունով ավիատոմս տրամադրելու պատրվակով նրանից վերցրել է 546.000 դրամ և, չտրամադրելով տոմսերը, հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. գարնանը տուժող Սոնա Նիկողոսյանի համար 5 հատ Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան, 1 հատ Երևան-Մոսկվա-Երևան, 4 հատ Երևան-Դոնի Ռոստով, 1 հատ Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան, 2 հատ Երևան-Մոսկվա, 1 հատ Երևան-Կրասնոյարսկ, Երևան-Վորոնեժ, Երևան-Կրոսնադար և 1 հատ Երևան-Բլագավեշենսկ-Երևան ուղղություններով ավիատոմսեր տրամադրելու պատրվակով նրանից վերցրել է ընդհանուր առմամբ 2.532.000 դրամ և, չտրամադրելով տոմսերը, հափշտակել է նշված գումարը,
2011թ. մայիսի 21-ին 4 հատ Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան ուղղությունով ավիատոմս տրամադրելու պատրվակով տուժող Շահեն Մակոյանին ուղարկել է <<Ֆորտունա>> ՍՊ ընկերության գրասենյակ, որտեղ տուժողը նշված ընկերության աշխատակցուհուն վկա Նաիրա Հովհաննիսյանին, տվել է 2.203.000 դրամ, սակայն ամբաստանյալը վերջինիս հայտնել է, որ տրված գումարը պետք է հաշվակցել ընկերությանն ունեցած իր պարտքին և, տուժողին չտրամադրելով խոստացված տոմսերը, հափշտակել է նշված գումարը: /քրեական գործ, հատոր 6 էջ 135-143/

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջները
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
19. Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ն.Ավագյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի նախապատմությունը` հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով:
Դատարանն անտեսել է Ա.Մենդերեզյանի կողմից տուժող կազմակերպություններին առանց հափշտակելու նպատակի խաբեությամբ խոշոր չափի գույքային վնաս պատճառելու մեղավորությունն ապացուցված լինելու հանգամանքը` մեղադրանքի ծավալից հանել է թույլատրելի ապացույցներն այդ մասով ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Ա.Մենդերեզյանին արդարացրել է:
Քրեական գործով ձեռք բերած ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Ա.Մենդերեզյանը 2011 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին համագործակցելով <<Ֆան Տուր>>, <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Ֆորտունա>>, <<Դոն Տուր>>, <<Լույս Լայն>>, <<Աէրոսթար>> և <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ների հետ, յուրացրել է նշված ՍՊԸ-ների կողմից իրեն վստահված տոմսերի վաճառքից առաջացած առանձնապես խոշոր չափերի 34.855.930 ՀՀ դրամը, միաժամանակ` նշված ՍՊԸ-ների սեփականատերերի վստահությունը չարաշահելով, դիտավորությամբ պատճառել է առանձնապես խոշոր չափերի` 14.051.476 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Դատաքնությամբ հիմնավորվել է, որ Ա.Մենդերեզյանն իրեն վստահված ավիատոմսերը վաճառելուց հետո դրանց արժեքը մուտք չի արել համապատասխան կազմակերպության դրամարկղ, և յուրաքանչյուր անգամ ավիատոմսերն արժեքից ցածր գնով վաճառելով` յուրացրել է նշված գումարները, որպիսի արարքը որակվել է որպես յուրացման եղանակով կատարված հափշտակություն:
Ինչ վերաբերվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի հանցակազմի մեկնաբանմանը և այդ հոդվածով Ա.Մենդերեզյանին առաջադրված մեղադրանքին` ապա ավիատոմսեր վաճառվող բոլոր կազմակերպությունները շահույթ հետապնդող գործունեությամբ են զբաղվում և ավիատոմսերի վաճառքից շահույթ ստանալու ակնկալիք են ունեցել: Սակայն, Ա.Մենդերեզյանը շահույթ բերելու հարցում շահույթ հետապնդող առևտրային կազմակերպություններին խաբելով, իր գործողություններն ուղղել է, որպեսզի կազմակերպությունները չստանան իրենց հասանելիք շահը, օգուտը:
Ա.Մենդերեզյանի կատարած արարքները մեղադրանքի կողմը որակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որոնց հիման վրա վերջինս ենթակա է դատապարտման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ:
Նշված դատավճռով խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 20-րդ ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջները: Դատարանը Ա.Մենդերեզյանի նկատմամբ կայացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով արդարացման դատավճիռ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակելով 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` թույլ է տվել դատական սխալ` ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, ինչը դատավճիռը բեկանելու հիմք է:
20. Մեղադրող Ն.Ավագյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճիռը և ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և վերջինիս դատապարտել նշված հոդվածների համակցությամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ:

21. Ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանը վերաքննիչ բողոքով հայտնել է, որ Դատարանն իրեն մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել` ազատազրկման` վեց տարի ժամկետով, ինչը շատ խիստ պատիժ է: Այս ընթացքում տուժողների մեծ մասի գումարները վերականգնել է լրիվ կամ մասամբ, շարունակում է վերականգնել, բացի այդ, հիվանդ մայր և անչափահաս երեխա ունի:
Խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` հնարավորություն տալով լինել ընտանիքի կողքին և իր աշխատավարձից վերականգնել տուժողներին պատճառված վնասը:

22. Ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի պաշտպան Ա.Հոբոսյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի նախապատմությունը` հայտնել է, որ Դատարանն ապացուցված է համարել, որ Ա.Մենդերեզյանն ունեցել է պարտքեր, որոնք մարելու նպատակով դիմել է ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող կազմակերպություններին և իր ծառայություններն` առաջարկել ավիատոմսեր իրացնելու համար, նախապես որոշած լինելով արագ վաճառք կազմակերպելու և անձնական պարտքերն արագ մարելու համար դրանք իրացնել սահմանված գներից էժան ու դրանց դիմաց ստացած գումարները հափշտակել, ինչն էլ խարդախությամբ կատարել է։
Այսինքն, ամբաստանյալին իրենց գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները հանձնելու` տուժող ընկերությունների մտադրությունն առաջացել է Անուշ Մենդերեզյանի նախաձեռնությամբ և նա ի սկզբանե նպատակ է ունեցել հափշտակելու տուժողների գույքը՝ չկատարելով իր խոստումներն ու պարտավորությունները։
Դատարանը Անուշ Մենդերեզյանին առաջադրված մեղադրանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասից վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասով արդարացրել է` արարքում հանցակազմ չլինելու պատճառաբանությամբ։ Նրա նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները։
Որպես Անուշ Մենդերեզյանի անձը դրականորեն բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել, որ նա անկեղծորեն զղջացել և իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, նախկինում դատապարտված չի եղել, երիտասարդ կին է, խնամքին ունի կենսաթոշակառու մորը, ինը տարեկան անչափահաս երեխային, ընտանիքը զտնվում է սոցիալապես անապահով վիճակում, ընտանիքի միակ աշխատող անձը եղել է Անուշ Մենդերեզյանը և ընտանիքն ամբողջովին գտնվում է նրա խնամքին:
Ներկայումս Անուշ Մենդերեզյանն աշխատում է <Նատատուր> ՍՊԸ-ում և ստանում աշխատավարձ ու հավելում 120.000 ՀՀ դրամի չափով։ Իր ամուսնու Ռուբինյանց շ.6 բն. 3 հանձնել է <Ատլանտիս Տուր> ՄՊԸ-ին 23 մլն. ՀՀ դրամի դիմաց, իր մոր բնակարանը` 02.06.2011թ. <ֆանտուր> ՍՊԸ–ին, քաղաքացիներից մեծ մասի գումարները տրվել են` տուժող Գայանե Բադալյանին տրվել է 50.000 ՀՀ դրամ, տուժող Ամալյա Զաքարյանին` 40.000 ՀՀ դրամ, տուժող Հասմիկ Զաներյանի վնասը՝ 1.400 եվրո և 350.000 դրամ վերականգնված է ամբողջությամբ, տուժող Մարիետա Բալայանին նախաքննության ընթացքում տրվել է 500.000 ՀՀ դրամ և դատաքննության ընթացքում` 230.000 ՀՀ դրամ, տուժող Մարինե Գրիգորյանին` 220.000 ՀՀ դրամ, տուժող Սոնա Նիկողոսյանին` 140.000 ՀՀ դրամ, տուժող Արմինե Գարեգինյանին` 50.000 ՀՀ դրամ, այսինքն իր չնչին աշխատավարձից մասնակի վերականգնել է տուժողներին պատճառված վնասը։
Վկաները դրական բնութագրեցին Անուշ Մենդերեզյանին: Նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ քրեական գործի նյութերում չկան։
Անուշ Մենդերեզյանը դատապարտվել է ազատազրկման վեց տարի ժամկետով, լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում չի նշանակվել։
Թեև ստորադաս դատարանը չի անդրադարձել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմանը:
Մեղմացնող հանգամանքները դատարանին թույլ են տալիս կիրառել նշանակվածից ավելի մեղմ պատիժ և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։ Մեղմացնող հանգամանքների ազդեցությունը պատժաչափի վրա կախված է կոնկրետ դեպքից, հանցավորի անձնավորությունից։
Դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Անուշ Մենդերեգյանը հանցանք կատարելու ժամանակ գտնվել է կյանքի ծանր հանգամանքներում` պարտքատերերը նեղել են, պարտքի գումարը մեծ է եղել, այլ ելք չի տեսել ստեղծված իրավիճակում, գտնվել է կենսական նշանակություն ունեցող անբարենպաստ վիճակում։ Հաշվի չառնելով այդ հանգամանքները` դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը` հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով կամ կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը։ Ա.Մենդերեզյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և տվել` խոստովանական ցուցմունքներ։
Ամբաստանյալը կին է, ընտանիքի մայր, ով թույլ է ավել սխալ, որի համար անկեղծորեն զղջում է։ Դատարանի վերավբերմունքից է կախված նրա և ընտանիքի` մոր ու երեխայի հետագա կյանքը։ Բնութագրվում է դրական, քրեական գործի հարուցումից հետո ամուսինը հեռացել է նրանից, ունի մշտական բնակության վայր, գիտակցում է վատ արարքը, զղջում` կատարածի համար։
Մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ հոդվածները` նշել է, որ վերը շարադրվածը բավարար հիմք է Ա. Մենդերեզյանի նկատմամբ ազատազրկման հետ չկապված պատժատեսակ կիրառելու համար և բավարար` նրան ուղղելու համար։
Խնդրել է հաշվի առնել Ա.Մենդերեզյանի կողմից կատարված հանցանքի շարժառիթներն ու նպատակները, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի բացառիկ հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Խնդրել է նրա նկատմամբ նշանակված պատժաչափը քննության առնելիս` նշանակել նրան մեղսագրվող հանցանքի հոդվածով նախատեսված պատժի սահմաններում մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթները՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Մատնաշելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ–124/07 որոշման դրույթները հայտնել, որ քանի որ տուժողների վնասը խոշոր գումար է կազմում, Անուշ Մենդերեզյանը չի կարողացել ամբողջությամբ վերականգնել այն, սակայն պարբերաբար տուժողների վնասը վերականգնում է։ Տուժողները բազմիցս միջնորդել են հնարավորություն տալ Անուշ Մենդերեզյանին ազատության մեջ մնալու և վերականգնելու իրենց գումարները։
23. Պաշտպանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճիռը պատժի մասով բեկանել և փոփոխել: Ա.Մենդերեզյանի նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթները և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:

24. Տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանը վերաքննիչ բողոքով հայտնել է, որ Ա.Մենդերեզյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրրեկան օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րղ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հողվածի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա` աշխատելով «Ատլանտիս Տուր 4+1» ՍՊԸ-ում որպես ավիատոմսեր վաճառող, իր անձնական պարտքերը մարելու համար 2011 թվականի սկզբներին սահմանված արժեքից ցածր գներով ավիատոմսեր է վաճառել տարբեր քաղաքացիների, իսկ վաճառքից առաջացած գումարները չմուտքագրելով դրամարկղ՝ մարել է իր պարտքերը՝ մասնավորապես 2011 թվականի մայիսի 21-ին վերջինս, չարաշահելով տուժող Շ.Մակոյանի վստահությունը` 4 հատ Երևան-Լոս-Անջելես-Երևան ուղղությունով ավիատոմսեր տրամադրելու պատրվակով վերջինիս ուղարկել է «Ֆորտունա 93» ՍՊԸ-ի գրասենյակ, որտեղ Շ.Մակոյանը ընկերության աշխատակցուհի Նարիա Հովհաննիսյանին է վճարել 2.203.000 դրամ, որը Ա.Մենդերեզյանը հաշվանցել է նշված ՍՊԸ-ին իր ունեցած պարտքից, Շ.Մակոյանին չի տրամադրել տոմսերը և խարդախությամբ հափշտակել` նշված գումարը` վերջինիս պատճառելով խոշոր չափի գումար։
Ա.Մենդերեզյանը նմանատիպ եղանակով խաբել է բազմաթիվ քաղաքացիների ու կազմակերպությունների և վերջիններից հափշտակել խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ։
Ա.Մենդերեզյանի առաջարկությամբ 2011 թվականի մայիսի 21-ի հաճախորդից վերցրած 2.203.000 դրամը փոխանցել է ընկերության աշխատակցուհի Ն.Հովհաննիսյանին: Վերջինս տրամադրել է 4 հատ էլեկտրոնային տոմսերի տպագրություններ: Տեղեկանալով, որ Ա.Մենդերեզյանը կեղծ տոմսեր տրամադրելու միջոցով շատերից գումարներ է վերցրել, պարզել է, որ Ն.Հովհաննիսյանի կողմից տրված տոմսերի էլեկտրոնային տպագրությունները կեղծ են։ Ա.Մենդերեզյանը և Ն.Հովհաննիսյանը համագործակցելով խաբեությամբ, կեղծ տոմսեր տրամադրելու միջոցով հափշտակել են իր հաճախորդների գումարը, Ն.Հովհաննիսյանից պահանջել իր վճարած գումարը։ Ն.Հովհաննիսյանն ընդունել է, որ տոմսերն իրոք կեղծ են եղել: Չկարողանալով հետ ստանալ իր վճարած գումարը, իր միջոցներից նույն օրվա համար ավելի բարձր` շուրջ 2.900.000 ՀՀ դրամ գումարով Շ.Մակոյանը ձեռք է բերել և նրանց հանձնել այլ ավիատոմսեր։
Թեև Շ.Մակոյանը հայտնել է, որ իր նկատմամբ խաբեությունը կատարել են Ա.Մենդերեզյանը և Ն.հովհաննիսյանը, 2012 թվականի մարտի 19-ին քննիչը որոշում է կայացրել Ն. Հովհաննիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ Շ. Մակոյանի 2.203.000 դրամ գումարի խաբեությամբ հափշտակելու մեջ նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Տուժող Շ. Մակոյանը նշված որոշումը 2012թ. մարտի 29-ին բողոքարկել է ՀՀ գլխավոր դատախազին։ Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ն.Ավագյանի 2012թ. ապրիլի 10-ի որոշմամբ Շ. Մակոյանի բողոքը մերժել է: Տուժող Շ.Մակոյանը քննիչի վերը նշված որոշումը բողոքարկել ՀՀ գլխավոր դատախազին, ՀՀ Նախագահին ու ՀՀ վարչապետին, Մարդու իրավունքների պաշտպանին: Սակայն Երևան քաղաքի դատախազությունից հայտնել են, որ Նաիրա Հովհաննիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականանցելու մասին քննիչի, ինչպես նան այն վերացնելը մերժելու մասին դատախազի որոշումն օրինական է: Շ.Մակոյանին պարզաբանվել է, որ որոշման հետ համաձայն չլինելու դեպքում վերջինս կարող է այն բոդոքարկել դատարան:
Շ. Մակոյանը հույս է ունեցել, որ Դատարանը համարժեք իրավական գնահատական նաև Ն.հովհաննիսյանի գործողություններին:
2013թ. հունվարի 09-ի դատավճռով Ա. Մենդերեզյանը մեղավոր է ճանաչվել միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 6 տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Նրա գույքի նկատմամբ նախկինում սահմանված արգելանքը հանվել է` պատճառաբանությամբ, որ վերջինս մասնակիորեն հատուցել է տուժողներից ոմանց վնասները և հօգուտ նրանց օտարել է անշարժ գույք։ Տուժող Շ.Մակոյանին հայտնի է դարձել, որ «Ֆորտունա 93» ՍՊԸ-ի տնօրեն Աշոտ Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ։
Գտել է, որ դատավճիռը` Անուշ Մենդերեզյանի մեղադրանքի ծավալի, պատժաչափի, նրա գույքը արգելանքից հանելու և քաղաքացիական հայցի մասով հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, ենթակա է վերացման:
Նաիրա Հովհաննիսյանի և «Ֆորտունա 93» ՍՊԸ-ի տնօրեն Աշոտ Ա.Ստեփանյանի գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներ: Սակայն Նաիրա Հովհաննիսյանի մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին նախաքննական մարմնի որոշմանն անդրադարձ չի կատարվել։
Չնայած, որ Ա. Մենդերզյանը մեղադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար, սակայն մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել` միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հողվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Դատական ակտի պատճառաբանական մասում դատարանը, թեև անդրադարձել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության հարցին, սակայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով արդարացրել է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածով Ա. Մենդերեզյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի հատկանիշներով վերաորակելու հարցով, դատական ակտի եզրափակիչ մասում որոշում չի կայացվել:
Անուշ Մենդերեզյանը դատապարտվել է անհամեմատ մեղմ պատժի՝ առանց գույքի բռնագրավման, արգելանքի վերցված նրա գույքի նկատմամբ նախաքննական մարմնի կողմից կիրառված արգելանք կիրառելու մասին որոշման վերացմամբ: Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 48-րդ հոդվածների պահանջները:
Թեև դատական ակտի պատճառաբանական մասում դատարանն անդրադարձել է դատաքննութայն ընթացքում տուժողների և նրանց ներկայացուցիչների կողմից քաղ. հայցի հարուցված չլինելու հարցին, սակայն դատական ակտի եզրափակիչ մասում հայցի բացակայության պայմանններում այդ հարցի տնօրինման մասին որոշում չի կայացրել։
25. Տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Մ.Պապոյանը խնդրել է մասնակի բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճիռը ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանին մեղսագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերաորակելու, այդ հոդվածով նրան մեղավոր ճանաչելու և մեղմ պատիժ նշանակելու մասով և Ա.Մենդերեզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետերով և այդ հոդվածներով դատապարտել ավելի խիստ պատժի: Խնդրել է փոփոխել խաբեության և վստահությունը չարաշահելու միջոցով Շ.Մակոյանից 2.203.000 ՀՀ դրամ հափշտակելու դրվագով Ա.Մենդերեզյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը, այն լրացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ մասերով, այն է` մի խումբ անձանց <<Ֆորտունա 93>> ՍՊԸ-ի աշխատակցուհի Նաիրա Հովհաննիսյանի ու տնօրեն Ա.Ստեփանյանի հետ նախապես համաձայնության գալով Շ.Մակոյանին պատկանող խոշոր չափի գույքը հափշտակելու հանցակազմով և նրան քրեական պատասխանատվության ենթարկել նաև այդ հոդվածով: Խնդրել է նաև քաղաքացիական հայցի մասով ընդունված որոշման բացակայության և նրան պատկանող գույքի վրա դրված կալանքը վերացնելու մասով դատավճիռը բեկանել, Ա.Մենդերեզյանին սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Դ.Անհաղթի փող. 14-րդ շենքի 17 հասցեի անշարժ գույքի նկատմամբ դատարանի որոշումը վերացնել և Վերաքննիչ դատարանի կողմից նոր ընդունվող դատական ակտով տնօրինել քաղաքացիական հայցը:

13. Մեղադրող Ս.Խաչատրյանը պնդեց Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ն.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքը, խնդրեց այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանը, պաշտպան Ա.Հոբոսյանը պնդեցին վերաքննիչ բողոքները, խնդրեցին բավարարել:
Տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանը հրաժարվեց իր վերաքննիչ բողոքի պահանջի մի մասից, միայն խնդրեց Ա.Մենդերեզյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխել, նրան մեղավոր ճանաչել և դատապարտել մի խումբ անձանց հետ հանցավոր համաձայնության գալով Շ.Մակոյանին պատկանող խոշոր չափի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու հանցանքը կատարելու համար, այն է ՀՀ քրեական օրենսրգքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
Մեղադրող Ս.Խաչատրյանն առարկեց տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, հայտնեց, որ գոյություն ունի քննիչի չվերացված որոշում, նշված որոշումը բողոքարկվել է դատախազին, դատախազը կայացրել է հիմնավորված որոշում: Առարկեց նաև ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի, պաշտպան Ա.Հոբոսյանի վերաքննիչ բողոքների դեմ, հայտնեց, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս արդեն իսկ հաշվի է առել նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերը և նշանակել՝ համաչափ պատիժ: Խնդրեց վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանը և պաշտպան Ա.Հոբոսյանն առարկեցին դատախազի և տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքների դեմ, խնդրեցին դրանք մերժել` բավարարելով իրենց վերաքննիչ բողոքները:
Տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանն առարկեց դատախազի վերաքննիչ բողոքի դեմ, իսկ պաշտպանական կողմի բողոքների կապակցությամբ հայտնեց, որ չի առարկում Ա.Մենդերեզյանի նկատմամբ մեղմ պատիժ սահմանելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու դեմ, քանի որ վերջինս հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը:
Տուժող Է.Ծառուկյանը հայտնեց, որ համաձայն է պաշտպանական կողմի վերաքննիչ բողոքների հետ, դատախազ Ն.Ավագյանի բողոքի հետ համաձայն չէ, իսկ տուժողի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի բողոքի քննությունը թողեց դատարանի հայեցողությանը:
Տուժող Ա.Զաքարյանը հայտնեց, որ Ա.Մենդերեզյանը զղջացել է կատարածի համար, իրեն պատճառված 240.000 ՀՀ դրամից վերականգնել է 40.000 ՀՀ դրամ գումարը: Դատախազի բողոքի դեմ առարկեց, իսկ տուժողի բողոքի ներկայացուցիչ Մ.Պապոյանի բողոքի լուծումը թողեց դատարանի հայեցողությանը:
Տուժող Շ.Մակոյանը միացավ իր ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի բողոքին, առարկեց դատախազ Ն.Ավագյանի բողոքի դեմ, համաձայնվեց պաշտպանական կողմի բողոքի հետ, հայտնեց, որ չի առարկում, որ Ա.Մենդերեզյանը մնա ազատության մեջ:
Տուժողի ներկայացուցիչ Մ.Էլոյանը հայտնեց, որ դատախազ Ն.Ավագյանի բողոքի հետ համաձայն չէ, տուժողի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի բողոքի լուծումը թողեց դատարանի հայեցողությանը, միացավ պաշտպանական կողմի բողոքին:
Տուժող Դ.Քերթմեջյանը գրությամբ հայտնել է, որ դատարանի որևէ որոշման և դատավճռի կապակցությամբ առարկություն կամ բողոք չունի:
Տուժող Մ.Գրիգորյանը գրությամբ հայտնել է, որ Ա.Մենդերեզյանը պարտավոր էր իրեն հանձնել 540.000 ՀՀ դրամ և 200 ԱՄՆ դոլար, որից հանձնել է 130.000 ՀՀ դրամ, առանձին 40.000 ՀՀ դրամ, ընդհանուր պարտքից վերադարձրել է 250.000 ՀՀ դրամ և պարտք է մնացել 300.000 ՀՀ դրամ և 200 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ:
Տուժողներ Մ.Գրիգորյանը Մ.Բալայանը ստացականով հայտնել են, որ Ա.Մենեդրեզյանից ստացել են գումարներ, մասնավորապես` Մ.Գրիգորյանը 130.000 ՀՀ դրամ, Մ.Բալայանը` 190.000 ՀՀ դրամ գումարներ:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` դրանց հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանական և մեղադրող կողմերի, ինչպես նաև տուժողի ներկայացուցչի ելույթներն ու պատասխանները, ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ պաշտպանական կողմի և տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ դատախազ Ն.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի, դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
27. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն.
<< Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով, պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն.
<< Յուրացնելը կամ վատնելը՝ հանցավորին վստահված ուրիշի գույքի հափշտակությունը զգալի չափերով՝ որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով, պատժվում է ազատազրկմամբ` հինգից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
<<Խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառելը, եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները, որը՝…
1) առանձնապես խոշոր չափերի վնաս է պատճառել, պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք…
…3.Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. << Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն. <<. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն….
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
2) ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Պարզելով, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում շարադրված՝ դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում գործի փաստական հանգամանքներին, վերաքննիչ դատարանը ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանում և փոփոխում է դատական ակտը կամ գործը ուղարկում է առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա>>:
16. Առաջին ատյանի դատարանը 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճռում` <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում արձանագրել է.
<<…Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ նախաքննության մարմինը ճիշտ պարզելով գործի փաստական հանագամանքները, ամբաստանյալի արարքների մի մասին տվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական, որի արդյունքում նույն արարքի համար նրան մեղադրանք է առաջադրել երկու հոդվածով, իսկ միասնական դիտավորությամբ առանձնապես խոշոր չափերով կատարված խարդախությունը որակել է նաև որպես յուրացում:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` նշված հոդվածով որակված նրա կատարած, արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերավորակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի և դատապարտվի ազատազրկման հետևյալ պատճառաբանություններով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն խարդախությունը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելն է, իսկ 179-րդ հոդվածի համաձայն յուրացնելը կամ վատնելը հանցավորին վստահված ուրիշի գույքի հափշտակությունն է:
Նշված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ դրանց հիմնական օբյեկտը նույնն է ուրիշի սեփականությունը:
Խարդախության օբյեկտիվ կողմի առանձնահատկությունը դրսևորվում է նրանում, որ հափշտակությունն իրականացվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով, իսկ յուրացումն օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է նրանում, որ հանցավորը, օգտագործելով իրեն վստահված գույքի նկատմամբ ունեցած լիազորությունները, ապօրինի, անհատույց, շահադիտական նպատակով այն դարձնում է իրենը կամ ուրիշինը, ինչը կարող է կատարվել գործողության կամ անգործության միջոցով:
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, նախատեսում ու ցանկանում է դա: Նշված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակել այն, չվերադարձնել գույքը չկատարել խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները, մինչդեռ յուրացման հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի և անուղղակի դիտավորությամբ, ինչպես նաև ուրիշի գույքը որպես սեփական, տիրապետելու շահադիտական նպատակով:
Ինչպես յուրացման և վատնման, այնպես էլ խարդախության դեպքում գույքի սեփականատերը կամովին է գույքը հանձնում հանցավորին, սակայն ի տարբերություն յուրացման կամ վատնման, խարդախության դեպքում սեփականատերը գտնվում է մոլորության մեջ:
Խարդախության դեպքում հանցավորը հենց սկզբից նպատակ է ունենում հափշտակել գույքը, մինչդեռ յուրացման կամ վատնման դեպքերում գույքը հանցավորին հանձնելու, գույքի նկատմամբ նրան լիազորություններ տալու պահին հանցավորի մոտ գույքը հափշտակելու նպատակը բացակայում է. այն հետագայում է առաջանում: Ընդսմին, յուրացման կամ վատնման դեպքում հանցավորն ինքը չի լինում գույքի նկատմամբ լիազորություններն իրեն հանձնելու նախաձեռնողը:
Լ.Ավետիսյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0176/01/09 քրեական գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացրած որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագրին, նշել է. <<Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է: Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ, թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել: Արդյոք, գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով: Ասինքն օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին մոլորության մեջ գցելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտության մասին լռելը: Այսպիսով, խաբեությունը դրսևորվում է հետևյալ երկու եղանակով՝
ա) իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրում,
բ) ճշմարտության մասին լռել:
Իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրման դեպքում հանցավորը գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի մոտ սխալ պատկերացում է ստեղծում գույքը նրա տնօրինությանն անցնելու օրինական հիմքերի մասին և առաջ բերում գույքի հանձնման օրինականության պատրանք (ակտիվ խաբեություն): Իրական, ճշմարիտ փաստերի խեղաթյուրումը կարող է իրականացվել կամ բանավոր խոսքի միջոցով կամ դրսևորվել որոշակի գործողություններով: Գործողությունների միջոցով փաստերի խեղաթյուրումը, սակայն, ենթադրում է տուժողի վրա հանցագործի առավել ակտիվ ներգործություն:
Ճշմարտության մասին լռելու դեպքում հանցավորը դիտավորյալ լռում է իրավական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքների մասին, որի արդյունքում գույքի սեփականատերը կամ գույքը տիրապետողը մոլորության մեջ են ընկնում գույքը հանցավորին հանձնելու օրինական հիմքերի առկայության հարցում (պասիվ խաբեություն): Ճշմարտության մասին լռելը, սակայն, քրեորեն պատժելի է այն դեպքերում, երբ հանցագործը պարտավոր էր տուժողին իրազեկել այնպիսի հանգամանքների մասին, որոնց իմացության արդյունքում տուժողը մոլորության մեջ չէր ընկնի:
Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցավորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է: Արարքը խարդախություն որակելու համար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փոխանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները։
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստական հիմքեր ունենալ: Այլ կերպ` հանցավորի և տուժողի միջև առկա վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի անձնական հարաբերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած վարքագծից, հանցավորի անձնա-վորությունից և այլն։
Օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով։
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները։
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է։
Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա։
Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է։
Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության հանցակազմ առկա չէ>>:
Սույն քրեական գործի նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների, այդ թվում նաև ամբաստանյալի ցուցմունքների համաձայն, նա ունեցել է պարտքեր, որոնք մարելու նպատակով դիմել է ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող տարբեր գործակալություններ (վերը նշված ընկերություններ) և իր ծառայություններն է առաջարկել ավիատոմսեր իրացնելու համար նախապես որոշած լինելով արագ վաճառք կազմակերպելու և անձնական պարտքերն արագ մարելու համար դրանք իրացնել սահմանված գներից էժան ու դրանց դիմաց ստացած գումարները հափշտակել, ինչն էլ արել է:
Գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալը վերը նշված իր դիտավորությունն իրա-գործելու նպատակով դիմել է իրեն ծանոթ կամ իր մասին որպես ավիատոմսեր իրացնող լավ աշխատողի, կարծիք ունեցող և ճանաչող անձանց, ովքեր վստահել են նրան, ինչից էլ օգտվելով նա չարաշահել է նրանց վստահությունը և խարդախությամբ հափշտակել է գործակալություններին վճարման ենթակա գումարները:
Այսինքն, ամբաստանյալին իրենց գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժող ընկերությունների մտադրությունն առաջացել է ամբաստանյալի նախաձեռնությամբ, և նա ի սկզբանե նպատակ է ունեցել հափշտակելու տուժողների գույքը չկատարելով իր խոստումներն ու պարտավորությունները:
Առանձնապես խոշոր չափերով գումարներ խարդախությամբ հափշտակելու վերաբերյալ ամբաստանյալի դիտավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված են նաև այն հանգամանքների վրա, որ ամբաստանյալին մեղադրանք չի առաջադրվել <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊ ընկերության կողմից նրան վստահված ավիատոմսերի վաճառքից առաջացած գումարները յուրացնելու համար, իսկ մյուս ընկերությունների հետ կապված նրան մեղադանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա յուրացման եղանակով հափշտակել է իրեն վստահված ավիատոմսերի վաճառքից առաջացած գումարները, մինչդեռ գործի նյութերից և ձեռք բերված ապացույցներից չի հետևում, որ մեղադրական եզրակացությունում նշված ընկերությունները ի տարբերություն <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊ ընկերության, նրան վստահվել են ավիատոմսեր կամ դրանց վաճառքը:
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ ամբաստանյալը զբաղվել է ավիատոմսերի իրացմամբ համապատասխան գնորդ ունենալու դեպքում հեռախոսով նրա տվյալները հաղորդել է ընկերություններից որևէ մեկի ավիատոսմերի պատվիրման և ամրագրման իրավունք ունեցող աշխատակցին, և երբ վերջինիս կողմից ամրագրվել է ամբաստանյալի նշած տվյալներով անձի պահանջած ուղղությամբ ավիատոմսը, համացանցի միջոցով ամբաստանյալին է ուղարկվել դրա վերաբերյալ էլեկտրոնային վերծանումը (էլեկտրոնային ավիատոմսը), որն ամբաստանյալը տպագրել է իր մոտ և տվել ուղևորին, ումից վերցրած տոմսի սահմանված արժեքից ցածր գումարը չկատարելով իր պարտավորությունն ու այն չմուծելով ընկերության դրամարկղ, խարդախությամբ հափշտակել է:
Դատաքննությամբ նաև հաստատվեց, որ ամբաստանյալին ավիատոմսեր չեն վստահվել, այլ ինչպես նշվել է վերևում և ինչպես պարզաբանեցին տուժողներ Գ.Աղաջանյանն ու Ս.Գրիգորյանը (ինչին չառարկեց ամբաստանյալը), ամբաստանյալի էլեկտրոնային փոստին ուղարկվել են վերծանումներ էլետրոնային տոմսեր, որոնք ինքնին իրենցից արժեք չեն ներկայացնում և համապատասխան համակարգի միջոցով ավիատոմսի ամրագրում չկատարելու դեպքում նշված վերծանումները որևէ իրավական հետևանք չեն կարող առաջացնել: Ամբաստանյալն իրավունք չի ունեցել վերը նշված տուժող ընկերությունների անունից ավիատոմսեր ամրագրելու, իսկ ավիատոմսեր ձեռք բերելու ցանկություն հայտնած քաղաքացիներից ստացած գումարներն ընկերություններին հանձնելը եղել է նրա պարտականությունը, ինչը նա չի կատարել ի սկզբանե նպատակ ունենալով հափշտակել դրանք:
Այսինքն ամբաստանյալին գույք չի վստահվել:
Դատաքննությամբ ամբաստանյալը խոստովանեց, որ գիտակցված է ավիատոմսերը վաճառել սահմանված գներից ցածր գներով, որպեսզի շրջանառությունն ու գումարների հոսքն արագացնի, ավելին իր ենթագործակալներին վճարել է շատ ավելի մեծ միջնորդավճարներ, քան համապատասխան ընկերությունների կողմից առաջարկված կամ նախատեսված է եղել վճարել իրեն:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքին դատարանն անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալ նշված հանցակազմի քրեաիրավական բնութագրին:
Ինչպես երևում է նշված հոդվածի բովանդակությունից, արարքը հանցակազմ է առաջացնում, եթե խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս է պատճառվում և եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները:
Քննարկվող հանցագործությունն օբյեկտիվ կողմով նման է խարդախությանը, այս դեպքում նույնպես հանցավորը դրսևորում է խաբեություն կամ վստահության չարաշահում, սակայն ի տարբերություն խարդախության, այս դեպքում անձը խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով ոչ թե հափշտակում է ուրիշի գույքը, այլ գույքային վնաս է պատճառում սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին:
Սույն քրեական գործի նախաքննությամբ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել այն մասին, որ ամբաստանյալի դիտավորությունն ուղղված է եղել վերը նշված ընկերություններին գույքային վնաս պատճառելուն:
Նման ապացույցներ ձեռք չբերվեցին նաև դատաքննությամբ, և գործի փաստական հանգամանքներից նույնպես հետևում է, որ ամբաստանյալի դիտավորությունն ուղղված է եղել միայն տուժող ընկերություններից խարդախությամբ հափշտակություններ կատարելուն, որպիսի նպատակն իրագործելու և կարճ ժամկետում մեծ գումարներ հավաքելու նպատակով նա դիմել է վերը նշված եղանակին ավիատոմսեր ձեռք բերելու ցանկություն հայտնած անձանց վստահեցրել է, որ գործում են զեղչեր ու նրանցից պահանջել և ստացել է ավիատոմսերի սահմանված գներից ցածր գումարներ:
Այսինքն, ամբաստանյալի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով որակված արարքներում առկա չեն նշված հոդվածի հանցակազմի սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ կողմերը, հետևաբար նրա կատարած արարքներում չկա հանցակազմ:
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերը նշված վերլուծությունները և նկատի ունենալով, որ նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել միասնական հանցավոր դիտավորությամբ առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություններ կատարելու համար, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի ծավալի մեջ պետք է ընդգրկվեն նաև տուժող ըն-կերություններից հափշտակություններ կատարելու դրվագները:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում, խոստովանեց կատարած արարքները, մասնակիորեն հատուցել է տուժողներից ոմանց պատճառված վնասները և նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան և մայրը:
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրվեցին:
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` որպես լրացուցիչ պատիժ, գույքի բռնագրավում նշանակելու հարցը և, նկատի ունենալով, որ նա մասնակիորեն հատուցել է տուժողներից ոմանց պատճառված վնասները և հօգուտ նրանց օտարել է անշարժ գույք, գտնում է, որ նրա նկատմամբ չպետք է նշանակվի գույքի բռնագրավում:
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող ք.Երևանի Դավիթ Անհաղթի փողոցի 14-րդ շենքի հ. 17 բնակարանի վրա դրված կալանքի հարցը, գտնում է, որ այն պետք պահպանվի նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում: …
Տուժողները և տուժողների ներկայացուցիչները քաղաքացիական հայցեր չհարուցեցին…>>: /քրեական գործ, հատոր 7 էջ 135-143/
29. Առաջին ատյանի դատարանը` վերլուծելով ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները՝ հաստատված է համարել նախաքննական մարմնի կողմից նրան մեղսագրված արարքները, սակայն գտել է, որ այդ արարքներին սխալ քրեաիրավական գնահատական է տրվել` արդյունքում նույն արարքի համար Ա.Մենդերեզյանին մեղադրանք է առաջադրվել քրեական օրենսգրքի երկու հոդվածներով, իսկ միասնական դիտավորությամբ առանձնապես խոշոր չափերով կատարված խարդախությունը որակվել է նաև որպես յուրացում:
Առաջին ատյանի դատարանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Մենդերեզյանին արդարացրել է` նշված հոդվածով որակված նրա կատարած արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ նրան մեղավոր ճանաչելով միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանին մեղսագրված հանցանքը` Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել դատաքննության ժամանակ հետազոտված` հենց ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի, տուժողների ներկայացուցիչներ Սողոմոն Գրիգորյանցի, Մարիամ Էլոյանի, Նաիրա Հովհաննիսյանի, Արմինե Գարեգինյանի, Գագիկ Աղաջանյանի, Տիգրան Խաչատրյանի, Արամ Վանցյանի, տուժողներ Դավիթ Քերթմենջյանի, Արսեն Ավագյանի, Գայանե Բադալյանի, Ամալյա Զաքարյանի, Հասմիկ Ջաներյանի, Մարիետա Բալայանի, Էլմեն Ծառուկյանի, Մարգուշ Աղաջանյանի, Մարինե Գրիգորյանի, Սոնա Նիկողոսյանի, Շահեն Մակոյանի, վկաներ Սպարտակ Գիշյանի, Սոֆյա Բաղդասարյանի, Լիլիթ Անանյանի ցուցմունքներով, որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Լ.Ս.Ֆանտուր>>, <<Ֆորտունա 93>>, <<Լուս Լայն>>, <<Դոն Տուր>>, <<Աէրոսթար>>, <<Վորոնեժ Պոլոյոտ>> ՍՊ ընկերությունների կողմից ներկայացված ակտերով, Ս.Գիշյանի կողմից ներկայացրած վճարումների անդորրագրերի պատճեններով, Գ.Բադալյանի, Է.Ծառուկյանի, Ա.Զաքարյանի, Մ.Աղաջանյանի, Մ.Գրիգորյանի, Մ.Բալայանի և Շ.Մակոյանի ներկայացրած կեղծ էլեկտրոնային ավիատոմսերով:
30. Քրեական գործի նյութերով հիմնավորվել է և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանը որպես ավիատոմսեր վաճառող, աշխատելով <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊ ընկերությունում, 2011թ. սկզբներին սահմանված արժեքից ցածր գներով ավիատոմսեր է վաճառել տարբեր քաղաքացիների, սակայն վաճառքից առաջացած գումարները չի մուտքագրել դրամարկղ և այդ գումարներով մարել է իր անձնական պարտքերը: Նշված պատճառով <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊ ընկերությունում առաջացել է 45.591.694 դրամի պակասորդ, ինչը մարելու նպատակով ամբաստանյալը սկսել է համագործակցել ավիատոմսերի վաճառքով զբաղվող տուժող կազմակերպությունների՝ <<Լ.Ս.Ֆան Տուր>>, <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Ֆորտունա>>, <<Դոն Տուր>>, <<Լուս Լայն>>, <<Աէրոսթար>> և <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊ ընկերությունների հետ:
Առաջին ատյանի դատարանն ընդունել է, որ ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանը ավիատոմսերի իրացման հարցով` պայմանագրային հիմունքներով գործարքների մեջ է մտել՝ <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Վորոնեժ Պոլյոտ>> ՍՊԸ-ների հետ, բանավոր պայմանավորվածությունների հիման վրա <<Լ.Ս.Ֆանտուր>>, <<Ֆորտունա>>, <<Դոն-Տուր>>, <<Լուսլայն>> ՍՊԸ-ների հետ, աշխատանքային հարաբերությունների հիման վրա՝ աշխատելով որպես կարգավար <<Աէրոսթար>> ՍՊԸ-ի հետ: Այսինքն, ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանը ըստ էության վերոնշյալ կազմակերպությունների հետ գտնվել է աշխատանքային, գործնական փոխհարաբերությունների մեջ և նշված ՍՊԸ-ների աշխատակիցների հետ գործարքների արդյունքում նրանցից ավիատոմսեր ձեռք բերելու պարտավորություն ունենալով՝ ձևակերպել է ավիատոմսեր, քաղաքացիների տրամադրած և վերոնշյալ ՍՊԸ-ներին հասանելիք՝ իրեն վստահված ավիատոմսերի գումարները յուրացման եղանակով հափշտակել է: Այդպիսիք՝ ստանձնած պարտավորության համաձայն, այդ ընկերությունների հաշվին փոխանցելու փոխարեն յուրացնելով դարձրել է իր սեփականությունը և մարել՝ պարտքերը:
Վերաքննիչ դատարանը վերոնշյալ հիմնավորմամբ արձանագրում է, որ <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊԸ-ի պարտքը մարելու նպատակով, Ա.Մենդերեզյանը յուրացման եղանակով գումարներ հափշտակելու ուղղակի դիտավորությամբ` վաճառել է <<Լ.Ս.Ֆանտուր>>, <<Սփեյս Թրեվըլ>>, <<Ֆորտունա 93>>, <<Դոն Տուր>>, <<Լոս Լայն>>, <<Աէրոսթար>>, և <<Վորոնեժ Պոյլոտ>> ավիագործակալությունների կողմից իրեն վստահված ավիատոմսերը, որոնց վաճառքից առաջացած ընդհանուր 34.855.930 ՀՀ դրամը յուրացնելով` վճարել է <<Ատլանտիս Տուր 4+1>> ՍՊԸ-ին և միջնորդներին:
Ուստի, նրա կատարած վերոնշյալ հանցավոր արարքներին նախաքննական մարմինը ճիշտ իրավական գնահատական է տվել, այդպիսիք որակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և նշված մեղադրանքի կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավոր չեն:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Ա.Մենդերեզյանին պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Ուստի, Ա.Մենդերեզյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ևս մեղավոր ճանաչելու և դատապարտելու մասին մեղադրողի բողոքի պահանջը հիմնավոր է և ենթակա` բավարարման: Այդ մասով դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել:
31. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ անհիմն է մեղադրողի բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Ա.Մենդերեզյանը անհիմն է արդարացվել:
Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր կերպով պատճառաբանել է ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի գործողություններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցակազմի բացակայության հիմքերը և գտել՝ որ առկա չեն նշված հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերը:
Վերաքննիչ դատարանը ևս արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի դիտավորությունն ուղղված է եղել տուժող ընկերություններից դրամական միջոցների հափշտակություն կատարելուն և դրա համար` նրան ամբողջ հափշտակվածի ծավալով մեղադրանք առաջադրվել է: Ուստի, այդ մեղադրանքի ծավալի շրջանակներում Ա.Մենդերեզյանին նաև տուժող կազմակերպություններին նյութական վնաս պատճառելու համար մեղադրելը՝ նույն արարքի համար կրկնակի մեղադրանք է: Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր կերպով Ա.Մենդերեզյանի մեղադրանքի այդ մասով կայացրել է արդարացման դատավճիռ: Հետևաբար, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի այդ պահանջը ենթակա է մերժման:
32. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Վերաքննիչ դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության ենթարկելով ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի կատարած հանցանքի բազմադրվագ յուրացում և խարդախություն կատարելու, հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը և հետևանքները, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա երիտասարդ կին է, նախկինում դատապարտված, արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ընդունել է կատարած արարքները և զղջացել դրա համար, մասնակիորեն հատուցել է տուժողներից մի մասին պատճառված նյութական վնասները, խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան և մայրը, տուժողների խնդրանքը՝ մեղմ պատիժ նշանակելու մասին, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածներով սահմանված նվազագույն պատիժները և դրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիմունքներով մասնակի գումարելու արդյունքում վերջնական պատիժ նշանակելը անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու, նոր հանցագործությունները կանխելու համար, ու կարող է ապահովել պատժի նպատակները՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել Ա.Մենդերեզյանին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
33. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակության համաձայն` փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է քննարկվի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
34. Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու պաշտպանական կողմի պատճառաբանությունը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հաշվի առնելով նրա կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը և բնույթը` Ա.Մենդերեզյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ համոզվածություն, վստահություն, որ առանց ռեալ պատիժ նշանակելու հնարավոր է Ա.Մենդերեզյանի ուղղվելը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանական կողմի բողոքներում բերած փաստարկները հաշվի առնելով` ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի նկատմամբ Վերաքննիչ դատարանը նշանակում է օրենքով նախատեսված նվազագույն պատիժ՝ փաստորեն, հիմնավոր համարելով պատիժը մեղմացնելու մասին պաշտպանական կողմի վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունները: Սակայն աննպատակահարմար է գտնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրատելու մասին նրանց պատճառաբանությունները:
35. Տուժողի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանը Վերաքննիչ դատարանում հրաժարվելով բողոքի պահանջներից, խնդրեց քննարկել միայն Ա.Մենդերեզյանին` նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտելու պահանջը:
Տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքի պահանջներից հրաժարվելու պայմաններում` Վերաքննիչ դատարանն այդպիսիք քննության չի առնում:
38. Վերաքննիչ դատարաննը անհիմն է համարում տուժողի ներկայացուցչի բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ Ա.Մենդերեզյանի մեղադրանքի ծավալը պետք է լրացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը, ու չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:
Առաջին ատյանի դատարանը՝ ղեկավարվելով օրենքի վերոնշյալ պահանջով, գործը քննել է Ա.Մենդերեզյանին առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում, և կայացրել հիմնավոր դատական ակտ: Ուստի, Վերաքննիչ դատարանը ևս իրավասու չէ ամբաստանյալի վիճակը վատթարացնելու առումով մեղադրանքը փոփոխել և տուժողի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
36. Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրող Ն.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակի, իսկ ամբաստանյալ Ա.Մենդերեզյանի, պաշտպան Ա.Հոբոսյանի, տուժող Շ.Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքները՝ մերժել, ու Ա.Մենդերեզյանի վերաբերյալ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետով, 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 398-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1 Ամբաստանյալ Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանի, պաշտպան Ա.Հոբոսյանի, տուժող Շահեն Տենգիզի Մակոյանի ներկայացուցիչ Գ.Պապոյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ն.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի:
2 Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանի վերաբերյալ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 09-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:
Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանին դատապարտել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 5/հինգ/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիմունքներով` պատիժները մասնակի գումարելու սկզբունքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված 5/հինգ/ տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին մասնակի գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկում պատժից 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և Անուշ Ալբերտի Մենդերեզյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/տարի ժամկետով:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ