Գործ թիվ ԵԿԴ/0048/01/12





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն
և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Սամվել Հարությունյանի,

Գ.Ասլանյանի պաշտպան (հանրային)` Անժելա Հոբոսյանի,

Կ.Գրիգորյանի պաշտպան` Գևորգ Բոյախանջյանի,
վերջինիս օրինական ներկայացուցիչ` Սամվել Գրիգորյանի,

տուժող` Արմինե Ֆանյանի,

2012թ. մայիսի 22-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`

1. Գ և ո ր գ Հ ա մ լ ե տ ի Ա ս լ ա ն յ ա ն ի `
(ծնված 1991թ. օգոստոսի 12-ին Արմավիրի մարզի Էջմիածին քա¬ղա¬քում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, 8-ամյա կրթությամբ, չի աշխատել, նախ¬կինում չդատ¬ապարտված, հաշվառված և բնակվել է Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքի Մաշտոցի փողոցի 30-րդ շենքի 32-րդ բնակարանում)

2. Կ ա ր ե ն Ս ա մ վ ե լ ի Գ ր ի գ ո ր յ ա ն ի `
(ծնված 1995թ. հոկտեմբերի 22-ին (անչափահաս) Արմավիրի մարզի Լուսագյուղ գյուղում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, սովորել է նույն գյուղի միջնակարգ դպրոցի 11-րդ դասարանում, չի աշխատել, նախ¬կինում չդատ¬ապարտված, ֆիզիկապես առողջ, հաշվառված և բնակվել է Արմավիրի մարզի Լուսագյուղ գյուղի Արարատյան փողոցի թիվ 3 տանը)

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13100412 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. հունվարի 8-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատ¬¬կանիշներով ՀՀ ոստիկա¬նության քննչա¬¬կան գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2012թ. հունվարի 8-ին Գևորգ Ասլանյանը և Կարեն Գրիգորյանը ձերբակալվել են։
2012թ. հունվարի 10-ին Գևորգ Ասլանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2012թ. փետրվարի 28-ին Գևորգ Ասլանյանին նույն հոդվածներով առաջադրվել է նոր մե¬ղադրանք (պայմանավորված գողոնի արժեքի հստակեցմամբ)։
2012թ. հունվարի 10-ին Կարեն Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2012թ. փետրվարի 24-ին Կարեն Գրիգորյանին նույն հոդվածներով առաջադրվել է նոր մեղադրանք (պայմանավորված գողոնի արժեքի հստակեցմամբ)։
2012թ. մարտի 30-ին քրեական գործը Գևորգ Ասլանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ինչպես նաև Կարեն Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատա¬րան և 2012թ. ապրիլի 3-ին ընդունվել վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ասլանյանը, լինելով 18 տարեկան չափահաս անձնա¬վորություն և նախապես իմա¬նա¬լով, որ գործով մյուս ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանն անչափահաս է, 2012թ. հունվարի 7-ին` ժամը 20։00-ի սահման¬ներում, Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում նրան համոզելու և նյութապես շա¬հագրգռելու, այն է` կողոպուտ կա¬տարելու և գողոնի իրացումից ստացած գումարն հա¬վա¬¬սարապես բաժանելու խոստում տալու եղանակ¬ներով ներգրավել է հանցանքի (կողոպուտի) կատար¬ման մեջ, ստա¬ցել վերջինիս հա¬մա¬ձայնությունը.
Ի կատարումն կողոպուտ կատարելու վերաբերյալ Կարեն Գրիգորյանի հետ ձեռք բերված այդ համաձայնության` Գևորգ Ասլանյանի առաջարկով նույն օրը` ժամեր անց, եկել են Երևան և ժամը 23։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հանրա¬պետության 69 հասցեի մոտ` փողոցում, նկատելով իրենց ընդառաջ քայլող տուժող Արմինե Կառլենի Ֆանյանի ձեռքի պայուսակը, մոտեցել են նրան, պայուսակը բացահայտ հափշտա¬կելու ընդհանուր համատեղ դիտավարությամբ, անսպասելիության գործոնից օգտվելով, Ասլայանը, քաշել և տիրացել է պայուսակին, դրանում առկա` 4000 ՀՀ դրամ գումարին, «Սամսունգ» ֆիրմայի «SGH-D820» մոդելի 17.000 դրամ արժողության բջջային հեռա¬խոսին, «Սամսունգ» ֆիրմայի «SGH-P300» մոդելի 12.000 ՀՀ դրամ արժողության բջջային հեռախոսին, «ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերության 900 ՀՀ դրամ արժողության մեկ հեռախոսաքարտին` որի հաշվին եղել է 800 ՀՀ դրամ գումար, «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության 7000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ հեռախոսաքարտին, «Հայէկոնոմ¬բանկ» ԲԲ ընկերության բանկային քարտին, որի հաշվին եղել է 116.370 ՀՀ դրամ գումար և բանալիներին, որից հետո անմիջապես դիմել են փախուստի, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգա¬մանքներով հանցանքն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ թե՛ Կարեն Գրիգորյանը, թե՛ Գևորգ Ասլանյանը` պայուսակով հանդերձ, բռնվել են այդ վայրում ծա¬ռայություն իրականաց¬նող և տուժող Ա.Ֆանյանի օգնության կանչերին արձագանքած ՀՀ ոստի¬կանության պետական պահպանության ծառայության գնդի 3-րդ հատուկ գումարտակի աշխատակիցների կողմից։
Նույն օրը կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ՀՀ ոստիկանության Կենտրո¬նականի բաժին բերման ենթարկվածներից Կարեն Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել է վերջինիս կողմից ապօրինաբար պահած` դեռևս 2011թ. Արմա¬վիրի մարզի Լուսագյուղ համայնքի դաշտերից հավաքելու, չորացնելու և մանրացնելու եղա¬նա¬կով ապօրինաբար ձեռք բերած և պատրաստած խոշոր չափի` 5,5 գրամ «չորացված մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքների կատարման համար ամբաստանյալ Գևորգ Ասլանյա¬նին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Կարեն Գրիգորյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանն իրեն լիովին մեղա¬վոր ճանաչեց և վերահաստատելով նախաքննական ցուցմունքները` հայտնեց, որ 2012թ. հունվարի 7-ին` ժամը 20։00-ի սահման¬ներում, Էջմիածին քաղաքի հրապարակի մոտ պատահական հանդիպել է համագյուղացուն` Գևորգ Ասլանյանին, ում հետ քայլել և զրուցել են։ Այդ ընթաց¬քում Գևորգ Ասլանյանը, պատճառա¬բանելով նյութական վատ վիճակում գտնվելն ու գումար ձեռք բերելու անհրաժեշտությունը, առաջարկել է գնալ Երևան, որևէ անցորդի ձեռքից պայու¬սակ հափշտա¬կել և պարու¬նա¬կությունը հավասար բաժանել միմյանց միջև։ Համաձայնել է, և նույն օրը` ժամը 22։30-ի սահմաններում, պատահական երթուղայինով ժամանել են Երևան։ Հանրա¬պետության փողոցով քայլելիս` նկատել են իրենց ընդառաջ քայլող անծանոթ մի կնոջ, ինչպես հետագայում պարզվել է` Արմինե Ֆանյանին, ում ձեռքին փոքրիկ պայուսակ է եղել։ Որոշել են պայուսակը հափշտակել և մոտենալով այդ աղջկան` Գևորգ Ասլանյանն անսպա¬սելիորեն քաշել և տիրացել է այդ պայուսակին, որից հետո երկուսով դիմել են փախուս¬տի, սակայն մոտակայքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցներն իրենց հետապնդել և բռնել են, ապա բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնական բաժին։ Անձնական խուզարկության ժամանակ իր բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է փաթեթ, որի մեջ եղել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այն ինքը հավաքել էր դեռևս 2011թ. ամռանն իրենց գյուղի լճի հարակից դաշտերից քաղած կանեփի թփերից, դրանք չորացրել էր արևի տակ, մանրացրել, լցրել թղթից փաթեթի մեջ, պահել նախ` իրենց գյուղի դպրոցի բակում` ծառի տակ, ապա` բաճկոնի գրպանում` ծխելու միջոցով օգտա¬գործելու համար։
Ամբաստանյալ Գևորգ Ասլանյանը, թեև մինչդատական վարույթում, նույնիսկ դա¬տաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր էր ճանաչել, նույնիսկ դիմել` գործն արա¬գացված դատական քննության կարգով քննելու միջնորդությամբ, սակայն դատական վիճա¬բանությունների փուլում, պաշտպան Ա.Հոբոսյանի ճառից հետո որդեգրելով պաշտպանական նոր մարտա¬վարություն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղավոր չճանաչեց` պատճառաբանելով, թե իբր Կարեն Գրիգորյանի` անչափահաս լինելու մասին տե¬ղե¬կացել է միայն ոստիկանության բաժին բերման ենթարկվելուց հետո, այն էլ` ոստիկաններից, որպիսի դիր¬քորոշումը պահպանեց անգամ այն հերքող իր նախաքննական խոստովանական ցուցմունք¬ները հրապարակելուց և հետազոտելուց հետո։
Դատարանում ընդունեց, որ 2012թ. հունվարի 7-ին` ժամը 20։00-ի սահմաններում, Էջմիածին քաղաքի հրա¬պարակի մոտ պատահական հանդիպել է իր համագյուղացի Կարեն Գրիգորյանին, քայլել և զրուցել են, որի ընթացքում վերջինիս հայտնել է, որ գտնվում է նյութական վատ վիճակում, իրեն գումար է անհրաժեշտ։ Կարեն Գրիգորյանին առաջարկել է գնալ Երևան քաղաք, պատահական անցորդի ձեռքից պայուսակ հափշտակել, պարունա¬կութ¬յունը հավասար կիսել միմյանց միջև։ Կարեն Գրիգորյանը համաձայնել է և նույն օրը` ժամը 22։30-ի սահմաններում, դարձյալ իր առաջարկով պատահական երթուղային տաքսիով ժամանել են Երևան, Հանրապետության փողոցով քայլելիս` նկատել են ընդառաջ քայլող ան¬ծանոթ կնոջ, ինչպես հետագայում է պարզվել` Արմինե Ֆանյանին` ձեռքին փոքրիկ պայուսակ։ Որոշել են հափշտակել այդ պայուսակը և մետենալով նրան` ինքն անսպասելիորեն քաշել և տիրացել է պայուսակին, որից անմիջապես հետո Կարեն Գրիգորյանի հետ դիմել են փախուս¬տի, սակայն իրենց բռնել և ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկել մոտակայքում ծառայություն իրականացնող, Ա.Ֆանյանի օգնության ձայներին արձագանքած ոստիկանության աշխատակիցները։
Ամբաստանյալներ Գևորգ Ասլանյանին և Կարեն Գրիգորյանին առաջադրված մեղադ¬րանքն հիմնավորված է, իսկ Գ.Ասլանյանի պատճառաբանությունը` նախքան հանցանքի կատարումը Կ.Գրիգորյանի անչափահաս լինելու մասին տեղեկացված չլինելու վերաբերյալ, անհիմն և մտացածին, հետապնդում է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ։
Վերոնշյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց պատշաճ իրա¬վա¬կան ըն¬թա¬ցակար¬գե¬րի շրջա¬նակնե¬¬րում դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված և գնահատված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬նե¬րով.
Մինչդատական վարույթում ամբաստանյալ Գևորգ Ասլանյանի տված խոստովանական ցուցմունքներով, որոնց հրապարակմամբ և հետազոտմամբ պարզվեց, որ Ասլանյանը դեռևս 2012թ. հունվարի 8-ին որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս ընդունել է, որ Կարեն Գրիգորյանի հետ Երևան գալուց և կողոպուտի փորձ կատարելուց առաջ արդեն իսկ տեղյակ էր, որ վերջինիս 18 տարին դեռ չի լրացել։ Նշել է նաև, որ Կարեն Գրիգորյանին ճանաչում է որպես հա¬մագյուղացի, արդեն 4-ից 5 տարի։
Ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանը նույնաբովանդակ ցուցմունք է տվել նաև 2012թ. հունվարի 10-ին որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս` մանրամասնելով, որ նախապես տեղյակ է եղել, որ Կարեն Գրիգորյանը բանակ չի զորակոչվել, սովորում է դպրո¬ցում, որը չի ավարտել։
Տուժող Արմինե Ֆանյանի ցուցմունքով. Նա Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. հուն¬վարի 7-ին` ժամը 22։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հանրապետության փողոցով քայլե¬լիս նկատել է հանդիպակաց քայլող և միմ¬յանց հետ խորհրդակ¬ցող` նախկինում անծանոթ Գևորգ Ասլան¬յանին և Կարեն Գրիգորյանին, որոնք ընդհուպ մոտենալով` անսպասելիորեն հափշտա¬կել են իր ձեռքի պայուսակը և դիմել փախուստի։ Ինքը վախից բղավել է, օգնության կանչել և քիչ հեռու ծառայություն իրականաց¬նող ոստիկանության աշխատակիցները, հետապնդելով Գևորգ Ասլանյանին և Կարեն Գրիգորյանին, նրանց բռնել և բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնական բա¬ժին։ Իրեն ևս հրավիրել են ոստիկանության բաժին։ Իր պայու¬սակում եղել են նաև` 4000 ՀՀ դրամ գումար, «Սամսունգ» ֆիրմայի «SGH-D820» և «SGH-P300» մոդելների մեկական բջջային հեռա¬խոսներ` իրենց հեռա¬խոսաքարտերով, «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության բան¬կային քար¬տը, որի հաշվին եղել է գումար և բանալիները։ Նշեց նաև, որ ամբաստանյալներից նյութաիրա¬վական կամ որևէ այլ պա¬հանջ չունի, քաղա¬քացիական հայցից հրաժարվեց։
ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 3-րդ հատուկ գումարտակի 1-ին վաշտի ոստի¬կաններ, գործով որպես վկա հարցաքննված` Արթուր Ղազարյանի, Դավիթ Շարոյանի, Նարեկ Սա¬հակ¬յա¬նի, Արամ Հակոբ¬յանի, Արմեն Մելքոնյանի ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունք¬ներով` այն մասին, որ 2012թ. հունվարի 7-ին` ժամը 23։00-ի սահմաններում թիվ 0329 երթուղում ծառայություն կատա¬րելիս Երևան քաղաքի Հանրապետության և Տպագրիչների փողոցների խաչմերուկում նկատել են նախկինում անծանոթ Արմինե Ֆանյանին, ով բղավել և օգնության է կանչել` ասելով, որ պայուսակը տարան։ Այդ պահին տեսել են Տպագրիչների փողոցով վազող, նախկինում անծանոթ Կարեն Գրիգորյանին և Գևորգ Ասլանյանին։ Վերջինիս ձեռքին է եղել սև գույնի կանացի պայուսակ։ Արթուր Ղազարյանը մնացել է Արմինե Ֆանյանի մոտ, Նարեկ Սահակ¬յանն ու Դավիթ Շարոյանը հետապնդել և բռնել են Կարեն Գրիգորյանին, իսկ Արամ Հակոբ¬յանը և Արմեն Մելքոյանը` Գևորգ Ասլանյանին։ Կողոպտիչներին բերման են ենթարկել ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ էլ տեղեկացել, որ Կա¬րեն Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է դեղնականաչավուն զանգվա¬ծով փաթեթ։
Գործով վկաներ Կարեն Նարոյանի և Արմեն Ազիզյանի (Դատարանում հրապարակված) նախաքննական ցուցմունքներով։ Վերջիններս ցուցմունք են տվել այն մասին, որ 2012թ. հունվարի 7-ին` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում որպես ընթերակա մաս¬նակցել են Կարեն Գրիգորյանի անձնական խուզարկությանը, որի ժամանակ վեր¬ջինիս բաճկոնի գրպանի աջ մասում գտնվող անցքից հայտնաբերվել է փաթեթ, դրանում` դեղ¬նա¬կանաչավուն զանգված, որն իրենց ներկայությամբ ոստի¬կանության աշխատակիցները կշռել, փաթեթավորել և կնքել են։ Այդ կապակցությամբ կազմվել է արձա¬նագրութ¬յուն, որը ստորագրել են ներկա գտնվող բոլոր անձինք, այդ թվում` իրենք։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` 5,2 գրամ հաստատուն քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախս¬վել է խուզար¬կութ¬յամբ հայտնաբերված 5.3 գրամից 0,1 գրամ թմրամիջոցը) և տուժող Արմինե Ֆանյանի պա¬յու¬սակի, ինչպես նաև վերջինիս ի պահ հանձնված իրեղեն ապացույցների` բան¬կային քարտի, մե¬կական հեռախո¬սաքարտերով «Սամսունգ» մակնիշի «SGH-D820» և «SGH-P300» մոդելների բջջային հեռա¬խոսների առկայությամբ։
Ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբեր¬յալ արձա¬նագրութ¬յամբ, համաձայն որի` 2012թ. հունվարի 7-ին վերջինիս տաբատի բաճկոնի գրպանի աջ մասում գտնվող անցքից հայտնաբերվել է փաթեթ, դրանում` մոտ 12 գրամ ( թղթյա փաթեթով հանդերձ) դեղնա¬կանաչավուն զանգված։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2012թ. հունվարի 9-ի թիվ 1 Ք եզրակա¬ցութ¬յամբ, համա¬ձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված բուսական ծագմամբ նյութը, որի հաս¬տա¬տուն քաշը չորացվելուց հետո կազմել է 5.3 գրամ, հանդիսանում է «չորաց¬ված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախս¬վել է դրա 0,1 գրամը)։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2012թ. հունվարի 16-ի թիվ 12-0016 եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանից վերցված մազի և մեզի փոր¬ձանմուշ¬¬ներում հայտ¬նա¬¬բերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալ¬կա¬լոիդների հետքեր։
Դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության 2012թ. մարտի 1-ի թիվ 50-12 եզրա¬կա¬ցությամբ, համաձայն որի՝ ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանը թմրա¬մոլությամբ չի տառապում և հար¬կադիր բուժման կա¬րիք չունի։
Ամբաստանյալներ Գևորգ Ասլանյանի և Կարեն Գրիգորյանի մասնակցությամբ 2012թ. հունվարի 9-ին կատարված քննչական փորձարարության արձանագրություններով, համա¬ձայն որոնց` վեր¬ջիններս առանձին-առանձին մատնացույց են արել Երևան քաղաքի Հանրա¬պե¬տության 69 շենքի դիմացի հատվածը և հայտարարել, որ այդ վայրում 2012թ. հունվարի 7-ին` ժամը 23։00-ի սահման¬նե¬րում, մոտեցել են Արմինե Ֆանյանին և բացահայտ հափշտակելով վերջինիս ձեռքի պայու¬սա¬կը` փախել են Տպագրիչների փողոցով, սակայն բռնվել ոստի¬կա¬նութ¬յան աշխատակիցների կողմից։
Ապրանքագիտական փորձաքննության 2012թ. հունվարի 17-ի թիվ 2 եզրակացությամբ, համաձայն որի` փորձաքննությանը տրամադրված «Սամսունգ» տեսակի «SGH-D820» մոդելի բջջային հեռախոսի շուկայական արժեքը 2012թ. հունվարի 8-ի դրությամբ կազմում է 17.000 դրամ, «Սամսունգ» տեսակի «SGH-P300» մոդելի բջջային հեռախոսինը` 12.000 դրամ, ձեռքի պայու¬սակինը` 1000 դրամ` հաշվի առնելով փորձագիտական հետազոտման պահին դրանց ապ¬¬րան¬¬քային տեսքը։
Դատարանը, պատշաճ իրավական ընթա¬ցակարգի շրջանակներում վերլուծելով, դա¬տաքննութ¬յամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելով և գնահա¬տելով ամբաս¬տանյալ Գևորգ Ասլանյանի հակասական ցուցմունքները, արժանահավատ է հա¬մարում (առավել նշանակություն է տալիս և արժևորում) ամ¬բաս¬տանյալ Գ.Ասլանյանի նախաքննական և դրանց համա¬պա¬տասխանող դա¬տաքննական ցուցմունք¬ները` հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների արդյունքներով և պատ¬ճա¬ռաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույց¬ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։ Քրեական դատավա¬րությունում ոչ մի ա¬պա¬ցույց նախապես հաս¬տատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցա¬բերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթա¬ցակարգի շրջանակներում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրա¬քանչյուր ա¬¬պա¬ցույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ա¬պա¬¬¬¬ցույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարա¬րության տեսանկյու¬նից։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 Մ.Հովհան¬նիս¬յանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ քրեական գործով այն իրավական դիրքորո¬շումն է ար¬տա¬հայտել, որ «թեպետ ապացույց¬ների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող կամայական լինել։ Դրա հիմ¬քում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգա¬մանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬մակողմանի քննությունը։ Ապացույցների գնահատումը հա¬մապատասխան որոշում¬նե¬րում պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահան¬գում¬ների ձևով՝ հիմնա¬վո¬րելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուս¬ները՝ մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի» /14-րդ կետ/ ։ Համաձայն նույն նախա¬դե¬պային որոշման 19-րդ կետի 3-րդ պարբերությունում առկա մեկնաբանության՝ հակասական ապա¬ցույց¬¬ների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրա¬կանացնող մարմինը կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ միայն ապա¬ցույցների հետազո¬տությունից և գնահատումից հե¬տո։
Դատարանի վերոնշյալ հետևության և պատճառաբանական եզրահան¬գման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքներն ու դրանց վերաբերյալ դատողությունները.
- մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանը բազմիցս ընդունել, ավելին` մանրամասնել և հիմնա¬վորել է մինչև կողոպուտի անհաջող փորձ կատա¬րելը Գրիգորյանի անչա¬փահասության մասին իր իրազեկվածության փաստը։
- Դատարանում, ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնելով, միջնորդել է գործը քննել արագացված դատաքննության կարգով, որպիսի միջնորդությունը մերժվել է մյուս ամբաստանյալի անչափահաս լինելու հանգամանքն հաշվի առնելու կապակցությամբ,
- ընդհանուր կարգով ընթացած դատաքննության ժամանակ ցուցմունք տալիս վե¬րոնշյալ հան¬գա¬մանքն առհասարկ չի վիճարկվել, անգամ դրա մասին չեն ակնարկել թե՛ ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանը, թե՛ ամբաստանյալ Կ.Գրիգորյանը, թե՛ վերջիններիս պաշտպանները` մինչ դատական վիճաբանությունների այն փուլը, երբ պաշտպանական ճառով հանդես եկավ Գ.Ասլան¬¬յա¬նի պաշտպանը,
- մինչ պաշտպան Ա.Հոբոսյանի կողմից պաշտպանական ճառում այդ հանգամանքին անդրադառնալը դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով (այդ թվում` ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանի նախաքննական և դատաքննական որևէ ցուցմունքով) կամ քրեական գործի նյութերում բացակայել են այդ հանգամանքի վիճարկման համար հիմք տվող որևէ ապացույց կամ փաստաթուղթ,
- Եթե պաշտպան Ա.Հոբոսյանին այդ մասին հայտնի է դարձել իր պաշտպանյալի հետ առանձնատեսակցությունից, ապա այդ ճառով զարմանալիորեն չի միջնորդել իր պաշտպան¬յալին լրացուցիչ հարցաքննելու նպատակով վերսկսելու դատաքննությունը և դա¬տաքննությունը վերսկսվել է Դատարանի նախաձեռնությամբ,
- միայն Դատարանի նախաձեռնությամբ վերսկսված դատաքննության ժամանակ ամբաս¬տանյալ Գ.Ասլանյանը, հակասելով իր նախաքննական և դատաքննական բոլոր ցուց¬մունք¬¬¬ներին` չընդունեց անչափահաս Կ.Գրիգորյանին հանցանքի կատարման մեջ ներգրա¬վելու վերաբերյալ նրան առաջադրված մեղադրանքը` պատճառաբանելով, թե իբր Կ.Գրիգոր¬յանի` անչա¬փահաս լինելու մասին տեղեկացել է միայն ոստիկանության բաժին բերման են¬թարկվե¬լուց հետո,
- վերսկսված դա¬տաքննութ¬յան ժամանակ միայն ամբաստանյալ Կարեն Գրիգոր¬յանը դժվարացավ հստակորեն վերհիշել, թե մինչ բռնվելն իր անչափահաս լինելու հանգա¬մանքն արդյոք ամբաս¬տան¬յալ Գ.Ասլանյանին հայտնի եղել է, այն դեպքում, երբ վերջինս մինչդա¬¬տական վարույթում բազմիցս հարցաքննվել և հաստատել էր դա։
- սույն գործով ամբաստանյալներ Կ.Գրիգորյանը և Գ.Ասլանյանը ժամանակին եղել են համագյու¬ղացիներ, միմյանց ճանաչում են շուրջ 4-5 տարի, հետևաբար` վերջինս մինչև ծրագրած հանցանքին Կարեն Գրիգորյանին ներգրավելը տեղեկացված է եղել (գիտակցել է) վերջինիս դպրոցական լինելու, բանակ դեռևս չզորակոչվելու, իսկ վերջին հաշվով` անչա¬փա¬հաս լինելու հանգամանքները։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬րանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Գևորգ Ասլան¬յանը, լինելով 18 տարին լրացած չափահաս անձնավորություն, համոզելու և նյութապես շա¬հագրգռելու, այն է` կողոպուտ կա¬տարելու և գողոնի իրացումից ստացած գումարը հա¬վա¬¬սարապես բաժանելու խոստում տալու եղանակներով անչա¬փահաս Կարեն Գրիգորյանին ներգրավել է հանցանքի կատար¬ման մեջ, ստա¬ցել վերջինիս հա¬մա¬ձայնությունը, ապա, կողոպուտ կատարելու նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով, կա¬տարել է Արմինե Ֆանյանին պատկանող զգալի չափի գույքի բացահայտ հափշտա¬կության փորձ, այսինքն` Գևորգ Ասլանյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարքներ« որոնք համա¬պա¬տաս¬խա¬նում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա¬գործությունների հատ¬կանիշ¬ներին։ Վեր¬ջինս քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատ¬ժի ենթա¬կա է նշված հոդված¬ների այդ մասերով։
Իր հերթին ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանը, Գևորգ Ասլանյանի հետ նախնական համաձայնությամբ Արմինե Ֆանյանին պատկանող զգալի չափի գույքի բացահայտ հափշտա¬կության փորձ կատարելուց զատ, առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօ¬րինի ձեռք է բերել, պատրաստել և պահել է խոշոր չափերի «չորաց¬ված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարքներ« որոնք համա¬պա¬տաս¬խա¬նում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` վեր¬ջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նշված հոդված¬ների այդ մասերով։
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մե¬ղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Ասլանյանի մեղա¬վո¬րութ¬յան վերաբերյալ հետևության հան¬գեց նախապես քննարկելով և մերժելով վեր¬ջինիս պաշտպան Ա.Հոբոսյանի միջնոր¬դութ¬յունը` այդ հոդվածով պաշտպանյալին արդարացնելու վերաբերյալ։
Վերոնշյալ միջնորդությունը պաշտպան Ա.Հոբոսյանը կառուցել է` հիմնվելով Արսեն Ամիրխանյանի վերաբերյալ թիվ ԵՄԴ/0086/01/10 որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ար¬տա¬¬հայտած իրավական դիրքորոշումները յուրովի մեկնաբանելու արդյունքներով։
Այսպես, վերլուծելով և մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով նա¬խա¬տեսված հան¬ցա¬կազմը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ անչափահասին հանցանքի կա¬տար¬¬մանը ներգրավելու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն ակտիվ գործո¬ղութ¬յուն¬ներով, որոնք ուղղված են անչափահասի մոտ մեկ կամ մի քանի հանցագործություն կատարելու կամ դրա(նց) կատարմանը մասնակից լինելու ցանկություն առա¬ջացնելուն։ Այս հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավո¬րությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ անչափահասին ներգրավում է հանցագործությանը և ցանկանում է դա։ Օբյեկտիվ կողմից վերոնշյալ ակտիվ գործողությունները կարող են դրսևորվել տարբեր եղանակներով, մասնավորապես`
ա. խոստումներ տալով, օրինակ` վարձատրելու, նվերներ տալու, զվարճանքներով ապահովելու և այլն
բ. խաբեությամբ, երբ ներգրավողի քողարկված խնդրանքը կամ հանձնարարությունը կատարելով` անչափահասն հայտնվում է մոլորության մեջ և չի գիտակցում կատարվելիք արարքի հանցավոր բնությը.
գ. այլ եղանակով, որը ենթադրում է բռնության հետ չկապված տարաբնույթ դիտավորյալ հոգեբանական ազդեցություն` ուղղված անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավվե¬լուն, այդ թվում` …….. (….) համոզում, հանցագործության կատարման մասին անչափահասի հետ նպատակաուղղված զրույցների վարում, շահադիտական ձգտումների առաջացում (……) ։ Հանցանքի կատարման մեջ ներգրավողը պետք է գիտակցի խոստումներ տալով, խաբեությամբ կամ այլ եղանակով անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելու հանրային վտան¬գա¬վորությունը և ցանկանում է վերը նշված որևէ միջոցով անչափահասին ներգրավել հանցանքի կատարմանը, այսինքն` պետք է գործի ուղղակի դիտավորությամբ։
Նույն որոշման համաձայն` անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելու հանցագործությունն ավարտված է անչափահասին հանցագործությանը ներգրավելու պահից` անկախ նրա կողմից տվյալ հանցանքը կամ որևէ հանցանք կատարելու հանգամանքից։ Այլ կերպ` եթե համապատասխան ներգործության արդյունքում անչափահասի մոտ հանցանք կատարելու դիտավորություն է առաջանում, ներգրավումն ավարտված է։
Անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելու հանցակազմի վերլուծության հի¬ման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ կատարված հանցագործությանն անչափահասի մասնակից լինելու փաստն ինքնին բավարար չէ եզրահանգելու, որ առկա է անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելու հանցակազմը` հավանաբար նկատի ունենալով պրակտիկայում հազվադեպ հանդիպող այն դեպքերը, երբ անչափահասն է չափահասին հակում հանցագործության կատարման։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մեկնաբանության համաձայն` անչա¬փահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելու հանցակազմի առկայութ¬յունն հիմնավորելու համար բավարար չէ ներգրավման այս կամ այն եղանակի կամ եղանակ¬ների շարադրումը. անհրաժեշտ է գործի փաստական հանգամանքների միջոցով հիմնավորել ներգրավման տվյալ եղանակի կամ եղանակների առկայությունը։
Պաշտպան Ա.Հոբոսյանն իր սկզբնական ճառում, չհիմնվելով դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցի, այդ թվում` իր պաշտպանյալի նախաքննական կամ դատաքննական ցուցմունքների վրա, պատճառաբանեց, թե իբր դատաքննությամբ հետազոտ¬ված ապացույցներով չի հաստատվել, որ հանցանք կատա¬րելուց առաջ իր պաշպանյալը տեղյակ է եղել ամբաստանյալ Կ.Գրիգորյանի անչափահաս լինելու մասին, թեև մինչ այդ դատաքննությամբ հետազոտած որևէ ապացույցով, այդ թվում` ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանն իր դատաքննական ցուցմունքով, այդ հանգամանքը նույնիսկ կաս¬կածի տակ չէր դրել։ Պաշտպանը նույն ճառում, առանց որևէ փաստարկման և հիմնավորման, նշեց, թե իբր ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանը չի գի¬տակցել, առավել ևս` ցանկացել հանցանքի կատարման մեջ ներգրավել անչափահասին, այսինքն` Գ.Ասլանյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի պար¬տադիր հատկանիշը` մեղքն ուղղակի դիտավորության ձևով, հետևաբար նաև` այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը։ Ըստ պաշտպան Ա.Հոբոսյանի` ամբաստանյալ Կ.Գրիգորյանին կողոպուտ կատարելու առաջարկ անելն և գողացված գույքն հավասարապես բաժանելու վերաբերյալ խոստում տալն ինքնին վերոնշյալ հոդվածով իր պաշտպանյալին մեղադրանք առաջադրելու, առավել ևս` դատավճռով մեղավոր ճանաչելու բավարար փաս¬տարկ¬ներ չեն։
Մինչդեռ, դատաքննությամբ հետազոտած ապացույցներով, այդ թվում` ամբաս¬տան¬յալների նախաքննական և դատաքննական խոստովանական ցուցմունքներով, Դատարանն ապացուցված (հաստատված) է համարել այն, որ կողոպուտ կատարելու հակումն ամբաստան¬յալ Կ.Գրիգոր¬յանի մոտ ծագել է բացառապես ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանի առաջարկի և ցուցաբերած նախաձեռնության հետևանքով, վերջինս, լինելով բանակից զորացրված և ամբաստանյալ Կ.Գրիգորյանից մոտ 4 տարով մեծ, գիտակցել է ներգրավվող անձի` Կարեն Գրիգորյանի անչափահաս լինելու մասին, գործել է գիտակցաբար և ցանկացել է վերջինիս ներգրավել իր ծրագրած կողոպուտի կատարմանը, ինչի մասին են վկայում անչափա¬հաս Կ.Գրիգորյա¬նի հետ զրույցի վարումը, նրա մոտ շահադիտական ձգտումների առաջա¬ցումը, մասնա¬վորա¬պես` գողոնը հավասարապես բաժանելու խոստում տալը, որոնք, որպես ներգրավ¬ման միջոց, եղել են այն աստիճան ինտենսիվ, հրապուրիչ և արդյունավետ, որ նույն օրը` ժամեր անց, անչափահաս Կ.Գրիգորյանն ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանի հետ ժամանել է Երևան և համատեղ կատարել կողոպուտի փորձ։
Ամբաստանյալներ Գևորգ Ասլանյանի և Կարեն Գրիգորյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատա¬րանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կա¬տա¬րելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածում թվարկված, սույն գործով ամբաս¬տան¬յալ Կարեն Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` Դատարանը գնա¬հա¬տում է հանցանք կատարելու պահին անչափահաս լինելը (ծննդյան վկայական ԱԱ թիվ 004362)։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ները պետք է հաս¬տատվեն քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, լինեն իրական և ողջամտորեն նվազեցնեն ամբաստանյալի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Դատարանը սույն գործով որպես ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է դիտարկում նախկինում դատա¬պարտված չլինելը, իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վությունը և պա¬տիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներ` անկեղ¬¬ծո¬րեն զղջալն ու մինչդա¬տական վա¬րույթից իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանաչելը։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Գևորգ Ասլանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ է դիտարկում նախկինում դատա¬պարտված չլինելը, ՀՀ ազգային բանա¬կում ծա¬ռա¬յելը (զինվորական գրքույկ ՕՏ թիվ 00011017)։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գ.Ասլան¬յանի պատաս¬խանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող հանգա¬մանք է գնահա¬տում իրեն մաս¬նակի մե¬ղավոր ճանաչելը։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2012թ. հունվարի 16-ի թիվ 12-0016 եզրակա¬ցութ¬յան համաձայն` ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշ¬ներում հայտ¬նա¬¬բերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկա¬լոիդների հետքեր, սակայն Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջով և ելնելով նրան մեղ¬սագրվող հանցագործությունների բնույթից, հաշվի առնելով, որ թմրամիջոցի գործածումը չի նպաստել մեղսագրվող հանցանքների կատար¬մանը, թմրամիջոցների ազդեցության տակ այդ հանցանքներ կա¬¬տա¬րելը որպես պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանք չի գնա¬հատում։
Ամբաստանյալներ Գևորգ Ասլանյանի և Կարեն Գրիգորյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ներ Գևորգ Ասլանյանի և Կարեն Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրութ¬յան և այն կրելու անհրա¬ժեշտության հարցին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով սահմանված հանցակազմերի պատժամասերը բացարձակ որոշակի են, նախատեսում են պատիժ միայն ազատազրկման ձևով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմի պատժամասն այլընտրանքային է, նախա¬տեսում է տու¬գանք կամ ազատազրկում։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, նրանց պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգա¬մանք¬¬ները, պատասխա¬նատ¬վությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացա¬կա¬յութ¬յու¬նը, տուժող Ա.Ֆանյա¬նի դիրքորոշումը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահանջով, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հանցակազմի պատ¬ժա¬մասով նախա¬տես¬ված պատժատեսակներից նրանց նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել նվազ խիստը` տուգանքը։ Տվյալ հոդվածի սահմաններում այդ պատիժն արդարացի ու ինքնին բավարար է ամբաս¬տանյալ¬ներին ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու հա¬մար։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Կ.Գրիգորյանին մեղսագրվող հան¬¬¬ցա¬¬¬գոր¬ծությունների բազմակիությունը (համակցությունը), Դատարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի, քանի որ ազատազրկումը պայմա¬նականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանակելու հիմքերն սույն գործով բացա¬կայում են։ Ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում ամբաստանյալ Կ.Գրի¬գորյա¬նի անձը բնութագրող տվյալը, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող հանգա¬մանք¬ները, հատկապես` հանցանքը կատարելու պահին անչա¬փահաս լինելու հան¬գամանքը։
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Գևորգ Ասլանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափին և պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը` ապա, հաշվի առնելով հանցավոր այդ արարքի հանրային վտանգավորության առավել բարձր աստի¬ճանը, դրա կատարման մեջ իրեն մեղավոր չճանաչելու վերա¬բերյալ ամբաստանյալի վերջնական դիրքորոշումը` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանի նկատ¬մամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։ Այդ պա¬տիժն է արդարացի և անհրաժեշտ ամբաստանյալ Գ.Ասլանյանին ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները, այդ թվում` անչափահաս կամ չափահաս անձանց ներգրավմամբ, կանխելու հա¬մար։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանը վերջինիս պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղ¬մաց¬նող հան¬գա¬մանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք¬ների բացա¬կայությունն հաշվի է առնում այդ հոդվածի պատժամասի սահմաններում նրա նկատմամբ նշանակվող պատժի` ազատազրկման ժամկետն սահմանելիս։
Ամբաստանյալներին մեղսագրվող հանցանքները, ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, միջին ծանրության են։ Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի` եթե հանցագոր¬ծությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին ծանրության և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով, այսինքն` ամբաստանյալներ Կ.Գրիգորյանի և Գ.Ասլանյանի նկատ¬մամբ վերջնա¬կան պատիժ նշանա¬կելիս կիրառելի է նաև պատիժները լրիվ գումա¬րելու կանոնը։
Քննարկելով ամբաստանյալների նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վոր¬ման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ, պայմանավորված նրանց ռեալ պատժի` ազա¬տազրկման դատապարտելու հանգամանքով, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Միաժամանակ անդրա¬դառնալով պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազատության մեջ պահվելու ժամկետն նշանակվող պատ¬ժին հաշվակցելու հարցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Գևորգ Ասլանյանի և Կարեն Գրիգորյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրանց փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2012թ. հունվարի 8-ից, որի դեպքում նրանց կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2012թ. հունվարի 8-ից մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։
Համաձայն դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2012թ. մարտի 1-ի թիվ 50-12 եզրակա¬ցության` Կարեն Գրիգորյանը թմրամոլությամբ չի տառապում և հարկադիր բուժման կա¬րիք չունի, հետևա¬բար` Դատարանը ամբաստանյալ Գրիգորյանի նկատմամբ թմրամոլութ¬յու¬նից հար¬կադիր բուժում չի նշա¬նա¬կում։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Արմինե Ֆանյանին ի պահ հանձնված վերջինիս բան¬կային քարտը, «Սամսունգ» մակնիշի «SGH-D820» և «SGH-P300» մոդելների բջջային հեռա¬խոսները` մեկական հեռախոսաքարտերով, անհրաժեշտ է թողնել վերջինիս տնօրինությանը։ Տուժող Ա.Ֆանյանին պատկանող և Դատարա¬նում պահվող` պայուսակն անհրաժեշտ է վերադարձնել նրան, իսկ Կա¬րեն Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 5,2 գրամ «չորացված մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցը` ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով դատական ծախսերի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ ամբաս¬տանյալներ Կարեն Գրիգորյանից և Գևորգ Ասլանյանից հօգուտ պետական բյուջեի անհրա¬ժեշտ է բռնագանձել յուրաքանչյուրից 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ` որպես նրանց նկատմամբ նշանակված 2012թ. հունվարի 16-ի, համապատասխանաբար` թիվ 12-0015 և 12-0016 տոքսիկոքիմիական փորձաքննությունների կատարման ծախ¬ս։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև գույ¬քի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Նշվա¬ծի կապակ¬ցությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով տուժող Ա.Ֆանյանը քաղա¬քացիական հայց չի ներկայաց¬րել, ամբաստանյալների գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառ¬վել։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ամբաս¬տանյալներ Գևորգ Ասլանյանի և Կարեն Գրիգորյանի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղմացնող հանգամանքները, հաշվի առ¬նե¬լով նրանց մեղ¬սագրվող հանցագոր¬ծությունների բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րութ¬յան աստի¬¬ճանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
1. Գևորգ Համլետի Ասլանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-176-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազա¬տազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` տուգանք 700.000 /յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժները լրիվ գումարելով` ամբաստանյալ Գևորգ Ասլանյանի նկատմամբ վերջ¬նական պա¬տիժ նշա¬նա¬կել ազատազրկում 2/տարի/ տարի ժամկետով և տուգանք 700.000 /յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Գևորգ Ասլանյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2012թ. հունվարի 8-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2. Կարեն Սամվելի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկում 6/վեց/ ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` տուգանք 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժները լրիվ գումարելով` ամբաստանյալ Կարեն Գրիգորյանի նկատմամբ վերջ¬նական պա¬տիժ նշանակել ազատազրկում 6/վեց/ ամիս ժամկետով և տուգանք 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրա¬մի չափով։
Կարեն Գրիգորյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2012թ. հունվարի 8-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Արմինե Ֆանյանին ի պահ հանձնված վերջինիս բան¬կային քարտը, «Սամսունգ» մակնիշի «SGH-D820» և «SGH-P300» մոդելների բջջային հեռա¬խոսները` մեկական հեռախոսաքարտերով, թողնել վերջինիս տնօրինությանը։ Դատարա¬նում պահվող` տուժող Ա.Ֆանյանին պատկանող պայուսակը վերադարձնել նրան, իսկ Կա¬րեն Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 5,2 գրամ «չորացված մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես դատական ծախս` հօգուտ պե¬տա¬¬կան բյուջեի Գևորգ Ասլանյանից բռնագանձել 19.236 (տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց) ՀՀ դրամ, իսկ Կարեն Գրիգորյանից` 19.236 (տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց) ՀՀ դրամ գումարներ։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ