գործ թիվ ԵԿԴ0039/01/12





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն
և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ` Մամիկոն Գեղամյանի

պաշտպան` Արթուր Տոնոյանի,

2012թ. ապրիլի 12-ին դռնբաց դատական նիստում արա¬գաց¬ված դատական քննութ¬յան կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Գ ա ր ի կ Վ ա հ ր ա մ ի Հ ո վ հ ա ն ն ի ս յ ա ն ի `
(ծնված 1983թ. ապրիլի 4-ին, Երևան քաղաքում, ազգութ¬¬յամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, փաստացի ամուսնացած, խնամքին երկու անձ` որոնցից մեկը մինչև 14 տարեկան անչափահաս, նախ¬կինում չդատ¬ված, 3-րդ խմբի հաշմանդամ, չի աշխատում, հաշվառված է Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 35-րդ փողոցի 127/2 շենքի 104-րդ բնակարանում, փաստացի բնակ¬վում է Երևանի Էրեբունի 34-րդ շենքի 18-րդ բնակարանում)


Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13104412 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. փետրվարի 3-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխա¬վոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2012թ. փետրվարի 24-ին Գարիկ Գովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռանալու մասին ստորագրութ¬յուն։
2012թ. մարտի 2-ին նախաքննության մարմինը Գարիկ Հովհաննիսյանին մե¬ղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2012թ. մարտի 21-ին քրեական գործը Գարիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մե¬ղադրական եզրակացությամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2012թ. մարտի 22-ին ընդունվել վարույթ։

Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Գարիկ Հովհաննիսյանը 2011թ. դեկտեմբերի 9-ին` ժամը 14։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սարյան 22 հասցեում գտնվող «Հայփոստի»-ի մասնաշենքի բջջային հեռախոսների վաճառքի տաղավարում շուրջ 3-4 րոպե տևողությամբ, դիտավորությամբ, կոպիտ կերպով խախ¬տե¬լով հասարակական կարգը և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով հասարակության` հավաքված քաղաքացիների նկատմամբ, գումարային պարտք ու պահանջի շուրջ վիճաբանել է Գրիգոր Սարուխանի Նազարյանի հետ, այդ ընթացքում բարձրաձայն տվել ան¬հասցե սեռական բնույթի հայհոյանքներ։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքը կատարելու համար Գարիկ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Գարիկ Հովհաննիսյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները։ Ամբաստանյալ Հովհաննիսյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում վերահաստատելով մեղադրական եզրակացությամբ հայտնած իր դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Գարիկ Հովհաննիսյանի վերոնշյալ միջնորդությունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրող կողմի դիրքորոշումը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված հիմքերն ու պայմանները, գործը քննեց արագացված դատաքննության կարգով։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գարիկ Հովհաննիսյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը` դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, Դատարանը հաստատված համարեց` ամբաստանյալ Հովհաննիսյանի խոստովանա¬կան, ինչպես նաև վկաներ Արա Միքայելյանի, Գևորգ Սարգսյանի, Գևորգ Հարությունյանի, Արթուր Բադալյանի, Գրիգոր Նազարյանի ցուցմունքներով։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարանը հաստատված է համարում նաև այն, որ ամբաստանյալ Գարիկ Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիութ¬յան, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափանիշներին։
Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ մեղսագրվող հանցավոր արարքը` դիտա¬վորությամբ հասարա¬կա¬կան կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտ¬վել է հասա¬րակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ամբաստանյալ Գարիկ Հովհաննիսյանը կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածի մասով։
Ամբաստանյալ Գարիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատա¬րած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույ¬թով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատա¬կան ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատա¬րանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Գարիկ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներ, նրա անձը բնութագրող տվյալներ Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ոչ մեծ ծանրության հանցանքը վերջինս կատարել է առաջին անգամ, հանգա¬մանքների պատահական զուգորդմամբ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանաչել և անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է, երրորդ խմբի հաշմանդամ է, բնութագրվում է դրականորեն։ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Գ.Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք հաշվի է առնում նաև այն, որ վերջինիս խնամքին են գտնվում նրա հետ փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող, չաշխատող կինը` Լիաննա Դավթյանը, ինչպես նաև մինչև 14 տարեկան անչափահաս դուստրը` 2010թ. մայիսի 11-ին ծնված Սիլվի Գարիկի Դավթյանը։
Վերոնշյալ հան¬գա¬մանք¬ներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առ¬կա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են Գարիկ Հովհաննիսյանի անձի և վերջինիս կատարածի հան¬¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ընտրե¬լու հարցին` Դատա¬րա¬նը հաշվի է առնում այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬կազմի պատժամասն այլընտ¬րան¬քային է, որպես պատ¬ժա¬տեսակ¬ներ նա¬խա¬տեսում է տուգանք կամ կալանք։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` կալանք չի նշա¬նակվում դատավճիռը կայացնելու պահին (….) խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունե¬ցող անձանց նկատմամբ։
Տվյալ դեպքում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ, ինչպես նաև 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով ամբաստանյալ Գարիկ Հովհաննիսյանի նկատ¬մամբ առավել խիստ պատժատե¬սակը` կալանքը, նշանակվել չի կարող, նրա նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ` բացա¬ռա¬պես տուգանքի ձևով։
Ամբաս¬տան¬յալ Գ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի չափը որոշելիս Դատա¬րանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, այդ թվում` ամբաստանյալի և վերջինիս կնոջ չաշխատելու փաստը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել տուգանք, որի չափը չի գերազանցում այդ պատժատեսակի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում նախատեսված նվազագույն շեմը, ինչն ինքնին բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Ամբաստանյալ Գարիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վերացնել` դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Գ.Հովհաննիսյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, իսկ դատական ծախսերի կատարման փաստն հաս¬տա¬տող ապացույցներ` ևս։
Գնահատելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Գարիկ Վահրամի Հովհաննիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` տուգանք 30.000 /երեսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Գարիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել` սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ