Գործ թիվ ԵԿԴ0038/01/12





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի և
Օֆելյա Կիրակոսյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության`
թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության
հանցագործությունների գործերով բաժնի
դատախազ` Մարատ Հակոբյանի,

պաշտպաններ` Արշակ Կարապետյանի և
Արամ Ճուղուրյանի

թարգմանիչ` Վարդուհի Շահինյանի,
2012թ. հուլիսի 20-ին նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Ա ր թ ու ր Մ ա ք ս ի մ ի Խ ա չ ա տ ու ր յ ա ն ի `
(ծնված 1973թ. փետրվարի 17-ին Բաքու քաղաքում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուրի, խնամքին` թոշակառու մայրը, չի աշխատել, 3-րդ խմբի հաշմանդամ, նախ¬կինում չդատ¬ված, հաշվառ¬ված է Երևանի Մոլդովական 30/2 շենքի 56-րդ բնակարանում, փաստացի բնակվել է Երևանի Մ.Խորենա¬ցու փողոցի 47/1 շենքի 107-րդ բնակարանում, կալանքի տակ է 2012թ. մայիսի 24-ից)

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 69103111 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. մայիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատ¬¬կա¬նիշ¬ներով ՀՀ ոստիկա¬նության քննչա¬կան գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վար¬չությունում։
2011թ. մայիսի 24-ին ապօրինաբար թմրամիջոց իրացնելու կասկածանքով ձերբակալվել է նույն օրը ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր վարչություն բերման ենթարկված Արթուր Մաքսիմի Խաչա¬տուր¬յանը։
2011թ. մայիսի 26-ին Արթուր Խաչատուրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 215-րդ հոդ¬¬վածի 2-րդ մասով։
2011թ. մայիսի 27-ից մեղադրյալ Ա.Խաչատուրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանա¬վորումը։
2012թ. փետրվարի 29-ին Արթուր Խաչատուրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2012թ. փետրվարի 23-ին որոշում է կայացվել քաղ. Ամալյա Հարությունյանի վերաբերյալ վարույթի մասը կարճելու (ըստ էության քրեական հետապնդում չհարուցելու) մասին` վերջինիս արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ, 266-րդ և 215-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերի սուբյեկ¬տիվ կողմի պարտադիր հատկանիշի` ուղղակի դիտավորության, ուստի և` այդ հոդվածներով հանցա¬կազ¬մերի բացակայության հիմքով։
2012թ. փետրվարի 29-ին սույն քրեական գործից 69102012 համարով անջատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավված և հետախուզման մեջ գտնվող Արթուր Վոլոդիայի Համբարձումյանի, ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանից ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու մեջ կասկածվող Աշոտի, Խաչիկ Բաբայանի, վերջինիս օժանդակած անձանց վերաբերյալ մասը։
2012թ. մարտի 16-ին քրեական գործը Արթուր Մաքսիմի Խաչատուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2012թ. մարտի 22-ին ընդունվել վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Նախաքննության մարմինը Արթուր Մաքսիմի Խաչատուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ վերջինս 2010թ. հոկտեմբերին հեռախոսազանգով դիմել է Ֆրանսիայի Հանրապետության Լիոն քաղաքում բնակվող իր ծանոթ Արթուր Վոլոդիայի Համբարձումյանին և նրան նյութապես շահագրգռելու` «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարու¬նա¬կող «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբի մեկ հատը 10 եվրո գումարով գնելու խոստումներ տալու միջոցով դրդել է առանձնապես խոշոր չափի` մոտ 1,92 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարու¬նա¬կող 240 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ մաքսանենգ ճա¬նա¬¬պար¬¬հով Ֆրանսիայից Հայաստան առա¬քելը կազմակերպելուն։ Վերոնշյալ 240 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբի արժեքը կազմող 2400 եվրո գումարը «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանից իրեն անծանոթ, գործով դեռևս չպարզված անձի միջոցով Ա.Խաչատուրյանն ուղարկել է Ֆրանսիայի Հանրա¬պետություն` Արթուր Համբարձումյանին։ Տեղե¬կանալով, որ պայմանավորված քանա¬կի դեղա¬հաբերն իր անվամբ Ֆրանսիա¬յից ուղարկված ծանրոցի մեջ թաքցնելով Ա.Համբարձումյանն առաքել է Հայաստան` 2010թ. հոկտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի թիվ 18 փոստային բաժանմունքից անձամբ ստացել է ծանրոցը, իրացման և իր գործածման նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել մաքսային հսկողությունից թաքցված, Արթուր Համբարձումյանի կողմից մաքսանենգ ճանապար¬հով Հայաստան առաքված առանձնապես խոշոր չափի` 1,92 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 240 հատ «սուբու¬տեքս» տեսակի դեղահաբ։
Արթուր Խաչատուրյանը իրացման և գործածման նպատակով ձեռք բերած վերը նշված 240 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերը, դեղահաբի մեկ հատը 20.000 ՀՀ դրամով վաճառելու վերաբերյալ պայմանավոր¬վա¬ծություն է ձեռք բերել տաքսու վարորդ Աշոտի և ՀՀ ԱՆ «Կոշ» քրեակատա¬րո¬ղական հիմնարկի դատապարտյալ Խաչիկ Սերյոժայի Բաբայանի հետ և մինչև 2011թ. մայիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում առանձնապես խոշոր չափի` 0,64 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 80 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբը վաճառել և ապօրինի իրացրել է Աշոտին, իսկ առանձնապես խոշոր չափի` 0,8 գրամ «բուպրենոր¬ֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մոտ 100 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբը` ՀՀ ԱՆ «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկի դատա¬պարտյալ Խաչիկ Բաբայանին։ Թմրամիջոցի մնացած մասը` առանձնապես խոշոր չափի` 0,48 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 60 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբը Արթուր Խաչատուրյանը վերը նշված ժամանակա¬հատ¬վածում գործածել է։
Շարունակելով իր հանցավոր գործունեությունը` Արթուր Խաչատուրյանն իրացնելու և իր գործածելու նպատակներով առանձնապես խոշոր չափի «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարու¬նակող առավել խոշոր խմբաքանակ` 2950 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ ձեռք բերելու խնդրան¬քով 2011թ. մայիսին վերստին զանգահարել և դիմել է Ֆրանսիայի Հանրապետության Լիոն քաղաքում բնակվող Արթուր Համբարձումյանին և «սուբուտեքսի» մեկ դեղահաբի դիմաց 10 եվրո գումար հետա¬գայում վճարելու խոստումով` դրդել է առանձնապես խոշոր չափի` 23,684 գրամ «բուպրենորֆին» տե¬սա¬կի թմրամիջոց պարունակող 2950 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբը և բեկորները մաքսանենգ ճա¬նա¬¬պար¬¬հով Ֆրանսիայից Հայաստան առաքելը կազմակերպելուն, որի համար Ա.Համբարձումյանին է տրա¬մադրել ծանրոցը ստացողի` իր ծանոթ Ամալյա Բաբկենի Հարությունյանի տվյալներն ու հասցեն։
Արթուր Համբարձումյանից տեղեկանալով, որ պայմանավորված քանակի դեղահաբերն Ամալյա Հարությունյանի անվամբ ուղարկված ծանրոցով Ֆրանսիայից առաքվել է Հայաստան, այն ստանալու խնդրանքով դիմել է Ամալյա Հարությունյանին, ով, անտեղյակ լինելով ծանրոցի մեջ թմրամիջոցի առկա¬յության մասին, 2011թ. մայիսի 24-ին Երևան քաղաքի Տ.Մեծի պողոտայի 1-ին փակուղի հասցեում գտնվող փոստի տեսակավորման և առաքման կետից ստացել է ծանրոցը և տեղափոխել Երևան քա¬ղաքի Քաջազնունու փողոցի 3-րդ շենքի 32-րդ հասցեում գտնվող իր բնակարան։ Նույն օրը Արթուր Խաչատուրյանը, Ամալյա Հարությունյանից ստանալով ծանրոցը, իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել մաքսային հսկողությունից թաքցված, Արթուր Համբարձումյանի կողմից մաքսանենգ ճանա¬պարհով Հայաստանի Հանրապետություն առաքված առանձնապես խոշոր չափի` 23,684 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 2950 հատ դեղահաբն ու բեկորները, որոնք նույն օրն հայտնաբերել և առգրավել են թմրամիջոց պահելու և իրացնելու կասկածանքով Արթուր Խաչատուր¬յանին ՀՀ ոստիկա¬նության ԿՀԴՊ գլխավոր վարչություն բերման ենթարկած նույն վարչության աշխատակիցները` վերոնշյալ ծանրոցի զննությամբ։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները` Դատարանը հաստատված է համարում ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի կողմից նրան մեղսագրվող հանցավոր արարքների կատարումը, սակայն միաժամանակ փաստում, որ վերջինս իրեն մեղսագրվող երկու դրվագներով Արթուր Համբարձումյանին դրդել է առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցի մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետություն առաքելուն(կատարելուն) և ոչ թե առաքելը կազմակերպելուն, որպիսի հետևության հանգեց հետևյալ իրավական վերլուծութ¬յունների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այնպիսի անձանց օգտագործելու միջոցով, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության կամ հանցանքը կատարել են անզգուշությամբ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` կազմակերպիչ է համարվում այն անձը, ով կազմակերպել կամ ղեկավարել է հանցանքի կատարումը, ինչպես նաև ստեղծել է կազմակերպված խումբ կամ հանցավոր համագործակցություն կամ ղեկավարել դրանք։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու` համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով։
ՀՀ քրեական օրենսգքրի 39-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` կազմակերպիչը, դրդիչը և օժան¬դակողը ենթակա են պատասխանատվության հանցանքը նախատեսող հոդվածով` հղում կա¬տարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նրանք միաժամանակ եղել են հանցագործության համակատարողներ։
Ամենևին էլ նպատակ չունենալով անդրադառնալ հետախուզման մեջ գտնվող Արթուր Համբար¬ձումյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությանը, առավել ևս` վերջինիս մեղա¬վորության հարցին, այնքանով, որքանով ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանին մեղ¬սագրվող արարքներից դրդչության ճիշտ որակումը պայմանավորված է հանցագործության կատարողի (ըստ մեղադրական եզրակա¬ցության` հանցակից Արթուր Համբարձումյանի) արարքի ճիշտ որակմամբ, Դատարանը փաս¬տում է, որ առաքած թմրամիջոցների մաքսանենգության մասով Ա.Համբարձումյանի կազմակերպչա¬կան բնույթի գործո¬ղութ¬յուն¬ները, վերոնշյալ քրեաիրավական վերլուծությունների ուժով, պետք է որակվեն առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի վրա հղում կատարելու, քանի որ Ա.Համբար¬ձում¬յանը, համաձայն նրան որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման և ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի նկատմամբ կազմված մեղադրական եզրակացության, նաև անմիջականորեն է մասնակցել թմրամիջոցի ապօրինի առաքման և մաքսանենգության հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմերի կատարմանը։ Հետևաբար` մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանին նյութապես շա¬հագրգելու խոստումով թմրամիջոցի մաքսանենգության հակած ամբաս¬տան¬յալ Ա.Խաչատուրյանի կա¬տարած հանցավոր արարքն այդ մասով պետք է որակվի որպես թմրամիջոցի մաքսանենգության դրդչություն, ինչը դարձյալ նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով։
Դատարանն ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի մեղադրանքի նման փոփո¬խություն կատարելիս հաշվի է առնում ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի պահանջն առ այն, որ դրանով ամբաս¬տանյալի վիճակը չի վատթարացնում, նրա պաշպա¬նության իրավունքը չի խախտվում։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի մեղավորության վերաբերյալ վերոնշյալ հետևութ¬յունների Դատարանը հանգեց ստորև թվարկվող ապացույցների հետազոտման և գնահատման արդյունքներով.
Ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի ցուցմունքով.
Վերջինս առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց` չընդունելով Ֆրանսիայի Հան¬րա¬պետությունից ուղարկված ծանրոցով 2010թ. աշնանը 240 հատ «սուբուտեքս» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու, Խաչիկ Բաբայանին և տաքսիստ Աշոտին թմրամիջոց իրացնելու փաստերը, առ¬հա¬սարակ թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու վերաբերյալ նրան առաջադրված մեղադրանքը։ Նշեց, որ տառապում է «Երևանյան» հիվանդությամբ և բուժման նպատակով Ֆրանսիա մեկնելուց հետո դիմել է բուժհաստատություն, հետազոտվել և 2008թ. մայիսից մինչև օգոստոսը բժշկի նշանակմամբ ստացել է «սուբուտեքս» տեսակի դեղամիջոց, որի գործածումն իրեն օգնել է։ Հետագայում երբ վերա¬դար¬ձել է Հայաստան, Լիոն քաղաքում բնակվող իր ընկերոջը` Արթուր Համբարձումյանին, լիազորել է բժշկից ստանալ իր դեղերն («սուբուտեքսը») ու ուղարկել Հայաստան։ 2011թ. մայիսին Արթուր Համբարձումյանն իր խնդրանքով Ֆրանսիայից Հայաս¬տան է ուղարկել մի ծանրոց, որի մեջ են եղել օրինական կարգով հատկացված իր դեղերը` մոտ 3000 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ։ Դատարանում ևս ընդունեց բջջային 093-403948 հեռա¬խոսահամարը շահագործելու փաստը։
Մինչդեռ, դեռևս 2011թ. մայիսի 25-ին կասկածյալի կարգավիճակով հարցաքննվելիս, ամբաստան¬յալ Ա.Խաչատուրյանը ընդունել էր, որ հոր առողջական վիճակի կտրուկ վատթարացման պատճառով Ֆրանսիայից վերադարձել է Հայաստան և զբաղվել նրա բուժման հարցերով և հոր բուժման համար անհրաժեշտ գումար հայթայթելու նպատակով որոշել է զբաղվել թմրամիջոցի առուվաճառքով։ Այդ նպատակով 2010թ. աշնանը հեռախոսակապ է հաստատել Լիոն քաղաքում բնակվող իր ընկերոջ` Արթուր Համբարձումյանի հետ, առաջարկել ծանրոցի մեջ թաքցնել և Հայաստան ուղարկել 240 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր` խոստա¬նալով մեկ հատի դիմաց նրան վճարել 10 եվրո գումար։ Ստանալով Արթուր Համբարձումյանի համաձայնությունը` «Զվարթնոց» օդանավակայանից Ֆրանսիա մեկնող անծանոթ ուղևորի միջոցով 2400 եվրո գումարն է ուղարկել Համբարձումյանին։ Որոշ ժամանակ անց իր անունով ստանալով Արթուր Համբարձումյանի ուղարկած ծանրոցը` դրանում թաքցված 240 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբը` իր 093-403948 հեռախոսահամարից զանգահարել է ընկերոջ` Խաչիկ Բաբայանի 095-85-06-96 և 098-852939 հեռախոսահամարներին և նրան «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ առաջարկել, 1 հատը` 20.000 ՀՀ դրամ արժեքով։ Համաձայնության գալով` տարբեր օրերի Խաչիկին վաճառել է ընդհանուր 100 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ, որից ստացել 4000-5000 ԱՄՆ դոլար գումարին համարժեք եկամուտ։ Յուրաքանչյուր անգամ Խաչիկի հետ հեռախոսային պայմանավոր¬վա¬ծություն ձեռք բերելով` հանդիպել է վերջինիս ուղարկած տաքսու վարորդներին, Խաչիկի պատվիրած քանակի «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերը փոխանցել նրանց, ապա նույն եղանակով ու վարորդների միջոցով ստացել վաճառած թմրամիջոցի գումարները։ Նշել է նաև, որ մոտ 4-5 դեպքում թմրամիջոցի գումարներն ստացել է անձամբ Խաչիկի մորից` Անահիտից։
Նույն ցուցմունքում հայտնել է նաև, որ այդ ժամանակահատվածում 1 հատը 20.000 ՀՀ դրամով «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր է վաճառել նաև պատահաբար ծանոթացած տաքսու վարորդ Աշոտին, ով զրույցի ընթացքում խոստովանել էր, որ թմրամոլ է և պատրաստակամություն էր հայտնել այդ գնով ձեռք բերել այն։ Ընդհանուր առմամբ Աշոտին վաճառել է 70-ից 80 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ, ստացել մոտ 1.600.000 ՀՀ դրամ եկամուտ։ Ընդունել է նաև ձեռք բերած «սուբուտեքսից» 15-20 հատն օգտագործելու փաստը։
Որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս Ա.Խաչատուրյանը հայտնել է նաև, որ գիտակցելով ձեռ¬նար¬կած «գործի» եկամտաբերությունը` 2012թ. փետրվար-մարտ ամիսներին նորից հեռախոսակապ է հաստատել Լիոն քաղաքում բնակ¬վող Արթուր Համբարձումյանի հետ, այս անգամ պատվիրել է մոտ 3000 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ` խոստանալով գումարն ուղարկել դրանք ստանալուց և Հայաս¬տանում իրաց¬նելուց հետո։ Ստանալով Արթուր Համբարձումյանի համաձայնությունը` ապա¬հո¬վութ¬յան նկա¬տա¬¬ռում¬ներով խնդրել է ծանրոցն այս անգամ ուղարկել իր ծանոթ Ամալյա Հարությունյանի անունով, ում նախա¬պես դիմել և համոզել էր նրա անունով Ֆրանսիայից ծանրոց ուղարկելու հարցում` պատճառաբանելով, թե իբր դրա մեջ էլեկտրատեխնիկա է լինելու։ 2012թ. մայիսի 14-ին կամ 15-ին Արթուր Համբարձումյանը զանգա¬հարել և տեղեկացրել է, որ 3000 հատ սուբուտեքսն առաքման համար պատրաստ է։
2011թ. մայիսի 23-ին Ամալյա Հարությունյանը հայտնել է, որ Ֆրանսիայից ուղարկված ծանրոցն հասել է Հայաստան, ապա, առանց իրեն նախազգուշացնելու, գնացել և «Կայարանի» հարևա¬նությամբ գտնվող մաքսային փոստից ստացել է ծանրոցը, թեև վերջինիս տեղեկացրել էր, որ ան¬ձամբ է գնալու և Ա.Հարությունյանի անձնագրով ստանալու այն։ Գնացել է Ամալյայի բնակարան և վերցնելով ծանրոցը` ուղևորվել է դեպի իր տուն, սակայն նրան բռնել են ՀՀ ոստիկանության աշխա¬տակիցները և ծանրոցով հանդերձ` բերման ենթարկել Ոստիկանության 6-րդ վարչություն։
Նույն ցուցմունքում ընդունել է նաև, որ բուժման նպատակով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում գտնվելու երեք ամիսների ընթացքում ուժեղ ցավերին դիմակայելու համար օգտագործել է 15-ից 20 հատ «սուբուտեքսի» դեղահաբ։
Դատարանը, պատշաճ իրավական ընթա¬ցակարգի շրջանակներում վերլուծելով, դա¬տաքննութ¬յամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելով և գնահա¬տելով ամբաս¬տանյալ Արթուր Խաչատուրյանի հակասական ցուցմունքները, արժանահավատ է հա¬մարում (առավել նշանակություն է տալիս և արժևորում) ամ¬բաս¬տանյալ Խաչատուրյանի նախաքննական ցուցմունք¬ները` հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների արդյունքներով և պատ¬ճա¬ռաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույց¬ները գնահատում են իրենց ներքին համոզ¬մամբ։ Քրեական դատավա¬րությունում ոչ մի ա¬պա¬ցույց նախապես հաս¬տատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտե¬ցում ցուցա¬բերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթա¬ցակարգի շրջանակ¬ներում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրա¬քանչյուր ա¬¬պա¬ցույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ա¬պա¬¬¬¬ցույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարա¬րության տեսանկյու¬նից։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 Մ.Հովհան¬նիս¬յանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ քրեական գործով այն իրավական դիրքորո¬շումն է ար¬տա¬հայտել, որ «թեպետ ապացույց¬ների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող կամայական լինել։ Դրա հիմ¬քում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգա¬մանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬մակողմանի քննությունը։ Ապացույցների գնահատումը հա¬մապատասխան որոշում¬նե¬րում պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահան¬գում¬ների ձևով՝ հիմնա¬վո¬րելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուս¬ները՝ մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի»։ Համաձայն նույն նախա¬դե¬պային որոշման մեկնաբանությունների՝ հակասական ապա¬ցույց¬¬ների առկա¬յութ¬յան պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրա¬կանացնող մարմինը կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ միայն ապա¬ցույցների հետազո¬տությունից և գնահատումից հե¬տո։
Դատարանի վերոնշյալ հետևության և պատճառաբանական եզրահան¬գման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքներն ու դրանց վերաբերյալ դատողությունները.
- կասկածյալի կարգավիճակում 2011թ. մայիսի 24-ին իրականացված Արթուր Խաչատուրյանի հարցաքննությունը կատարվել է քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, պաշտ¬պանի և թարգմանչի մասնակցությամբ։ Այն ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի տե¬սանկյունով թույլատրելի ապացույց է, իսկ այդ հիմքով պաշտպանական կողմից վիճարկումներն անհիմն են և մտացածին, չեն բխում դա¬տաքննությամբ հետազոտված ապացույցների պատշաճ գնահատման արդյունքներից.
- տվյալ հարցաքննության ընթացքում կասկածյալ Ա.Խաչատուրյանի հայտնած փաստական տվյալներն հաստատված են դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների ամբողջությամբ, մաս¬նավորապես` ծան¬րոցի զննման արձանագրությամբ, Ա.Խաչատուրյանի անձնական խուզար¬կութ¬յան արձա¬նագրությամբ, դատաքիմիական փորձաքննության եզրակացություններով, Ա.Խաչա¬տուրյանի հեռախո¬սային խոսակցությունները գաղտնալսելու վերաբերյալ լազերային սկավառակը վերար¬տադրելու և զննության ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, ստորև թվարկվող այլ ապացույցներով, այդ թվում`
Արթուր Համբարձումյանին լուսանկարով ճանաչում ներկայացնելու արձա¬նագրութ¬յամբ, որի համաձայն` ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանը, իր պաշտպաններ Ա.Կարա¬պետյանի և Ա.Ճուղուր¬յանի, ինչպես նաև թարգմանիչ Անուշ Խանիկյանի ներկայությամբ, այլ անձանց թվում ճանաչել է Համբարձումյա¬նին և հայտարարել, որ վերջինս է իր խնդրանքով Հայաստան ուղարկել 2950 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ։
Վկա Ամալյա Հարությունյանի ցուցմունքով.
Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2011թ. մայիսի կեսերին իրեն է դիմել Արթուր Խաչա¬տուրյանը` հարցնելով, թե արդյոք կարող է իր անվամբ և հասցեով Ֆրանսիայում բնակվող ընկերոջից` Արթուրից ծանրոց ստանալ` նշելով, թե իբր դրա մեջ էլեկտրատեխնիկա է լինելու։ Համա¬ձայ¬նել է և նույն թվականի մայիսի 23-ին ծանուցագիր է ստացել` Ֆրանսիայից ուղարկված ծանրոցն Հայաստան հասնելու և այն Երևան քաղաքի Ս.Դավիթ կայարանի հարևանությամբ գտնվող մաքսա¬յին փոստից ստանալու անհրաժեշտության վերաբերյալ։ Այդ մասին հայտնել է Արթուր Խաչատուր¬յա¬նին, ով առա¬ջարկել է միասին գնալ և ստանալ ծանրոցը։ Հաջորդ օրը, առանց Արթուր Խաչա¬տուրյա¬նին տեղեկաց¬նելու, գնացել է մաքսային փոստ և ստանալով իր անվամբ Ֆրանսիայից առաքված ծանրոցը` տեղափոխել է իր բնակարան։ Զանգահարել և դրա մասին ևս տեղեկացրել է Արթուրին, ով մոտ մեկ ժամ անց եկել և ծանրոցը տարել է։ Արթուրի հեռանալուց հետո իր բնակարան են այցելել ոստիկանության աշխատակիցներն ու հրավիրել ՀՀ ոստիկանության 6-րդ վարչություն։ Հայտնեց, որ առհասարակ տեղյակ չի եղել ծանրոցում թմրամիջոցի առկայության մասին, ստացած ծանրոցը չի բացել։


Վկա Արթուր Խաչատրյանի ցուցմունքով.
Վերջինս Դաարանում նշեց, որ շուրջ չորս տարի է, ինչ ճանաչում է Երևան քաղաքի «Մետաքս» թաղամասի բնակիչ Խաչիկ Բաբայանին, ով թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու համար դատապարտվել և պա¬տիժ է կրում ՀՀ ԱՆ «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկում։
Վերջին 3 տարիների ընթացքում իր անձնական օգտագործման «Վազ 2107» մակնիշի ավտո¬մե¬քենայով մատուցում է տաքսի ծառայություն։ Հաճախ Խաչիկը «Կոշ» քրեակատա¬րո¬ղական հիմ¬նարկից զանգահարել է իրեն և խնդրել հանդիպել որոշակի մարդկանց, գումարներ, այդ թվում` 5.000, 20.000 ՀՀ դրամ, վերցնել և փոխանցել Խաչիկի ծանոթ Արթուր Խաչատուրյանին, որին հան¬դիպել է Ամիրյան փողոցի վրա գտնվող «Սամսունգ» խանութի մոտ, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի «Երևան սիթի», Խորենացի փողոցի վրա գտնվող «Իքսպրես», Տիգրան Մեծ պողոտայի վրա գտնվող «Սթար» սուպերմարկետների մոտ և այլուր, ստացել միայն փոխադրավարձի վճար։
Վկա Գարիկ Մելքոնյանի ցուցմունքով.
Նա հայտնեց, որ որպես վարորդ աշխատելով «Վիվա» տաքսի ծառայությունում` 2011թ. մարտին պատվեր կատարելու ժամանակ իր ուղևորուհու խնդրանքով հեռախոսազրույց է ունե¬ցել վերջինիս ամուսնու` Յուրա (ըստ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների` Յուրի Աթայանի) անունով անձնավորության հետ, ով տեղեկացրել է, որ պատիժ է կրում «Կոշ» քրեակատա¬րողական հիմնարկում։ Յուրան առաջարկել է տաքսիով մշտապես սպասարկել իր ընտանիքին, ինչին համաձայնել և մշտապես կատարել է Յուրայի պատվերները` համապատասխան ուղեվարձի դիմաց։ Նշեց նաև, որ 2011թ. մարտից մինչև մայիսն ընկած ժամանակահատվածում Յուրայի պատվերով մի քանի անգամ հանդիպել է իրեն անծանոթ անձանց, որոնցից 15.000, 16.000, 22.000 ՀՀ դրամ գումարներ է վերցրել, ապա Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի «Երևան-Սիթի» սուպերմարկետի և Տիգրան Մեծ պողոտայի վրա գտնվող «Սթար» սուպերմարկետի մոտ հանդիպելով Արթուր Խաչատուրյանին` դրանք փոխանցել է վերջինիս։
Անձին լուսանկարով ճանաչում կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի` Գարիկ Մելքոնյանն իրեն ներկայացված լուսանկարների թվում ըստ լուսանկարի ճանաչել է Արթուր Խաչա¬տուրյանին որպես այն անձի, ում ՀՀ ԱՆ «Կոշ» ՔԿՀ-ի դատապարտյալ Յուրայի պատվերով հադիպել է տարբեր սուպերմարկետների մոտ` նրան փոխանցելով 15.000, 16000 և 22.000 ՀՀ դրամ գումարները։
Վկա Յուրի Աթայանի ցուցմունքով.
Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ ՀՀ ԱՆ «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրելու ընթացքում իր 077-63-28-28 բջջային հեռախոսով կապ է պահպանել «Վիվա» տաքսի ծառայութ¬յան վարորդ Գարիկ Մելքոնյանի հետ` նրան երբեմն պատվիրելով որպես տաքսու վարորդ փոխադրել իր ընտանիքի անդամներին։
Հայտնեց նաև, որ նույն քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող Խաչիկ Բաբայանից մի քանի անգամ պարտքով գումարներ է վերցրել, որոնք վերջինիս առաջարկով, իր հանձնարարությամբ տաքսիստ Գարիկ Մելքոնյանը վերցրել է իր հարազատներից և վերադարձրել է քրեակատա¬րողական հիմնարկից դուրս` Խաչիկ Բաբայանի նշած անձանց, որոնց ինքն առհասարկ չի էլ ճանաչել։
Վկա Էդգար Հարությունյանի ցուցմունքով.
Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ որպես վարորդ աշխատելով «Գիգա» տաքսի ծառա¬յութ¬յունում` 2011թ. մայիսի 23-ին` ժամը 13-ի սահմաններում, մշտական հաճախորդ Արմինեի պատվերով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի վրա գտնվող գյուղատնտեսական մթերքների շուկայի և «Երևան սիթի» սուպերմարկետի մոտ հանդիպել է նրան մոտեցած, մինչ այդ անծանոթ Արթուր Խաչա¬տուր¬յանին, նրանից վերցրել է անձե¬ռոցիկի մեջ փաթեթավորված 6 հատ սպիտակ գույնի դեղահաբ, որի վրա եղել են փորագրություններ` տառերի կամ թվերի տեսքով, դրանք դրել է իր մոտ եղած պոլիէթիլե¬նային փոքրիկ տոպրակի մեջ, ապա անմիջապես փոխադրել և փոխանցել է Արմինեին` ստանալով ուղեվարձը։
Վկա Արմեն Հարությունյանի ցուցմունքով.
Նա Դատարանում հայտնեց, որ ոստիկանության աշխատակիցների առաջարկով 2011թ. մայիսի 24-ին որպես ընթերակա մաս¬նակցել է ծանրոցի զննմանը։ Իր և մեկ այլ ընթերակայի ներկայությամբ ոստիկա¬նութ¬յան աշխատակիցները բացել են ստվարաթղթե մի արկղ, որում եղել են տոմատի մածուկի և մետաղյա տուփերի մեջ լցված սպիտակ գույնի օվալաձև, անգլերեն «B» տառի և «8» թվի նշմամբ դեղա¬հաբեր և դրանց կտորներ։ Զննությանը ներկա գտնվող Արթուր Խաչատուրյանն հայտարարել է, որ ծանրոցն ուղարկվել է Ֆրանսիայից, այն իրենն է, իսկ դեղահա¬բե¬րն «սուբուտեքս» տեսակի թմրամիջոց¬ներ են, որը ձեռք է բերել վաճառելու համար։ Հայտնաբերվածի կապակցությամբ ոստիկանության աշխատակիցները կազ¬մել են համապատասխան արձանագրություն, հայտնաբերվածն իրենց ներկա¬յությամբ փաթեթա¬վորել ու կնքել են, ապա ստորագրման են ներկայացրել բոլոր մասնակիցներին և ներկա գտնվողներին։ Այդ գործողության ողջ ընթացքում որևէ առարկություն կամ անհամաձայնություն Արթուր Խաչա¬տուրյանի և մյուս ներկաների կողմից չի եղել։
Վկա Հովհաննես Կարապետյանի ցուցմունքով.
Վերջինս Դատարանում վերահաստատեց այն, որ ոստիկանության աշխատակիցների խնդրան¬քով 2011թ. մայիսի 24-ին ոստիկանութ¬յան 6-րդ վարչության շենքում որպես ընթերակա մասնակցել է ծանրոցի զննմանը և այլ քննչական գործողությունների։ Ընդունեց, որ ծանրոցի զննման ժամանակ հայտնաբերվել են նաև դեղահաբեր և դրանց կտորներ, որոնց վերաբերյալ զննմանը մասնակից Արթուր Խաչատուրյանն արել է հայտարարություն, որի բովանդակությունը դժվարացավ վերհիշել։ Հայտնեց նաև, թե իբր աշխատասենյակ մտնելիս ծանրոցը` ստվարաթղթե արկղը, դրված է եղել սեղանին, սա¬կայն արդեն իսկ բացված վիճակում։ Հայտնաբերված դեղահաբերն ու կտորները ոստի¬կանության աշ¬խա¬տակիցներն իր և մյուսների ներկայությամբ արձանագրել են, արձա¬նագրութ¬յունն ստորագրման ներ¬կայացրել իրենց։
Մինչդեռ Հ.Կարապետյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքում վեր¬ջինս նշել էր, որ կպչուն ժապավենով փաթաթված, արտաքինից դեռևս չբացված շագանակագույն ստվա¬րաթղթե արկղը ոստիկանության աշխատակիցները բացել են իր ներկայությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջների, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 Մ.Հովհան¬նիս¬յանի և Ա.Մարտի¬րոս¬յանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորշումների տեսանկյու¬նով վերլու¬ծելով, դա¬տաքննութ¬յամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելով ու գնահա¬տելով զննված ծանրոցի սկզբնական վիճակի (բաց կամ փակ լինելու) կապակցությամբ վկա Հ.Կարապետյանի հակա¬սական ցուցմունքը` Դատարանը հավաստի է հա¬մարում նախաքննական ցուցմունք¬ը, քանի որ այն ամրակցված է ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի պահանջների տեսանկյունով թույլատրելի այլ ապացույցների` նրա մասնակցությամբ կատարված ծանրոցի զննման արձա¬նագրութ¬յամբ (իր և զննմանը մասնակցած այլ անձանց կողմից այդ կապակցությամբ որևէ դիտողություններ չեն եղել), ինչպես նաև մյուս ընթերակայի, գործով որպես վկա հարցաքննված Արմեն Հարությունյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և որպես վկա հարցաքննված Նեմո Մեհրաբյանի ցուցմունքով.
Վերջինս հայտնեց, որ ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանին և նրա վերաբերյալ գործը քննող հատկապես կարևոր գործերի քննիչին քննչական սենյակում հանդիպել է պատահաբար` նա¬խաքննա¬կան այդ մարմնի նույն աշխատասենյակ` այնտեղ նստող (աշխատող) մեկ այլ քննիչի մոտ այցելելիս։ Նշեց նաև, որ կասկածյալ Արթուր Խաչատուրյանի պաշտպանությունը ստանձնել է վերջինիս ցան¬կութ¬յամբ, նախքան այդ վերջինիս հետ կապված քննչական որևէ գործողություն դեռևս չէր ընթանում։ Ա.Խաչա¬տուր¬յանի պաշտպա¬նությունն իրականացրել է միայն այդ օրը, իսկ հետագա գործողություն¬ներին չի մասնակցել, քանի որ նման ցանկություն Արթուր Խաչատուրյանը չի հայտնել` հրաժարվելով որպես պաշտպան իր մատուցած ծառայությունից։
Ամալյա Հարությունյանի անվամբ Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ստացված փոստային ծանրոցը զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի` դրանում գտնվող «Panzani» գրառմամբ տոմատի մածուկի տարայի և թեյի համար նախատեսված մետաղյա 2 տուփերի մեջ հայտնաբերվել են օվալաձև, «B-8» գրառմամբ «սուբուտեքս» տեսակի 2950 ամբողջական հաբ և 64 հաբի մասնատված կտորներ։ Նույն արձանագրության գրառումների համաձայն` զննման մասնակից Ա.Խաչատուրյանն հայ¬տարարել է, որ այդ դեղահաբերն ու դրանց կտորներն հանդիսանում են «սուբուտեքս» տեսակի թմրա¬միջոց, որոնք Ֆրանսիայից Հայաստան է ուղարկել իր ծանոթ Արթուրը` վաճառելու նպատակով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված 23,684 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամի¬ջոց պարունակող 2940 հատ «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերի և դրանց բեկորների առկայութ¬յամբ` փորձագիտական հետազոտության ընթացքում ծախսվածի վերապահումով։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2011թ. մայիսի 24-ի թիվ 176Ք եզրակացությամբ, համա¬ձայն որի` փոստային վերոնշյալ ծանրոցում հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 2950 հա¬բում ու բեկոր¬ներում (ընդհանուր` 1184,2 գրամ) հայտնաբերվել է 23,684 գրամ «բուպրենոր¬ֆին» տե¬սա¬կի թմրամիջոց։ Նույն եզրակացության համաձայն` փորձագիտական հետազոտության նպատակով ծախսվել է ներկայացված 10 հաբն ու բեկորների 1,2 գրամը։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. հունիսի 6-ի թիվ 0374 եզրակացությամբ, համաձայն որի` ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանից 2011թ. մայիսի 24-ին ստացված մեզի փորձանմուշում հայտ¬նաբերվել են «բուպրենորֆինի մետաբոլիտի» հետքեր։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. հունիսի 16-ի թիվ 0132-11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Արթուր Խաչատուրյանը տառապում է «ափիոնային թմրամոլություն» ախտորոշմամբ, սակայն հարկադիր բուժումն հակացուցված է «Պարբերական» հիվանդության պատճառով։
Ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված, վերջինիս «Նոկիա զեթ 3» մոդելի բջջային հեռախոսի և դրանում տեղադրված 093-403948 համարի հեռախոսա¬քարտի առկայությամբ և դրանց զննման արձանագրությամբ։
ՀՀ ԱՆ «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Խաչիկ Սերյոժայի Բաբայանից «Նոկիա 1800 » մոդելի բջջային հեռախոսն ու դրանում տեղադրված 095-850696 համարի հեռախո¬սա¬քարտն առգրավվելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, որի համաձայն` Բաբայանն ընդունել է նաև բջջային այդ հեռախոսն ու 095-850696 համարի հեռախոսաքարտն իրեն պատկանելու փաստը։
Ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 093-403948 հեռախոսահամարից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի` Ա.Խաչատուրյանը
- «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր ձեռք բերելու նպատակով 2011թ. մարտից մինչև մայիսն ընկած ժամանակահատվածում իր 093-403948 հեռախո¬սահա¬մարով բազմիցս մուտքային և ելքային զանգեր է կատարել Ֆրանսիայի Հան¬րա¬պետությունում բնակվող Արթուր Համբարձումյանի 647304188 հեռախոսահամարին,
- «սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերն իրացնելու նպատակով նույն 093-403948 հեռախոսա¬համարից 2011թ. մարտից մինչև մայիսն ընկած ժամանակահատվածում բազմաթիվ մուտքային և ել¬քային զանգեր է կատարել ՀՀ ԱՆ «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող Խաչիկ Բա¬բա¬յանին` վերջինիս շահագործած 098-852939 հեռախոսահամարին զանգահարելով։
Ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանին պատկանող 093-403948 և Խաչիկ Բաբա¬յա¬նի շահագործած 098-852939 և 095-850696 հեռախոսահամարների հեռախոսային խոսակցութ¬յուն¬ները գաղտնալսելու վերաբերյալ լազերային սկավառակի առկայությամբ, այն վերարտադրելու և զննելու արձա¬նագրութ¬յամբ, համաձայն որոնց`
2011թ. ապրիլի 6-ից մինչև 2011թ. մայիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում ամբաս¬տան¬յալ Արթուր Խաչատուրյանը թմրամիջոց ձեռք բերելու հանգամանքների` քանակի, ուղարկման եղանակի և այլ հարցերի շուրջ հեռախոսային խոսակցություններ է ունեցել ֆրա¬նսիաբնակ Արթուր Համբարձում¬յանի, իսկ իրացնելու հանգամանքների` քանակի, արժեքի, հանձնման վայրի և ստացող անձի, գումարի, այն ստանալու հանգամանքների հարցերի շուրջ` ՀՀ ԱՆ «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկի դա¬տա¬¬պարտյալ Խաչիկ Բաբայանի հետ, մասնավորապես`
- Արթուր Համբարձումյանի հետ 2011թ. ապրիլի 29-ին կայացած խոսակցության ժամանակ վեր¬ջինիցս տեղեկանալով, որ նրան նախատեսվածից 30 դեղահաբ «սուբուտեքս» ավել են բերել, պար¬տավորվել է 10 օրվա ընթացքում գումար հայթայթել և Ֆրանսիա ուղարկել նաև դրա արժեքը։
- Արթուր Համբարձումյանի հետ 2011թ. մայիսի 15-ին` ժամը 20։36-ին կայացած հեռախոսային խոսակցության ժամանակ վերջինս Խաչատուրյանին տեղեկացրել է, որ գնում է արկղ ձեռք բերելու, դասավորելու` խոստանալով այն հաջորդ օրը Ֆրանսիայից առաքել։ Ամբաստանյալ Խաչա¬տուր¬յանը, ի պատասխան, պարտավորվում է հաջորդ օրը գումարի մի մասը` 1000 եվրոն ուղարկել Ա.Համբար¬ձումյանին։
- ամբաստանյալ Խաչատուրյանը, 2011թ. մայիսի 24-ին` ժամը 15։56-ին զանգահարելով գոր¬ծով վկա Ամալյա Հարությունյանին և տե¬ղե¬կանալով, որ վերջինս Ֆրանսիայից ուղարկված ծանրոցը ստացել է, հետաքրքրվել է, թե այն արդյոք նրա ներկայությամբ փոստի տեսակավորման և առաքման կետում չի բացվել, ծանրոցի պարունակությունը չի ուսումնասիրվել։
- Արթուր Համբարձումյանը 2011թ. մայիսի 24-ին` ժամը 17։38-ին զանգահարել է ամբաս¬տանյալ Խաչատուրյանին, տեղեկացրել, որ ուղարկել է 430 «պակետ» (ըստ ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի դատաքննական ցուցմունքի «սուբուտեքսի» 1 «պակետի» մեջ առկա է 7 դեղահաբ, այսինքն` տվյալ դեպքում խոսքը 3010 դեղահաբերի մասին է), միաժամանակ հետաքրքրվել, թե արդյոք 3 կտորը (ըստ 2011թ. մայիսի 24-ին կատարված ծանրոցի զննման արձա¬¬նագրութ¬յան` թմրամի¬ջոցներն հայտնաբերվել են տոմատի մածուկի մեկ «ծյուբիկ» և թեյի երկու տուփերի մեջ) ստացել է, թե`ոչ։
- Արթուր Համբարձումյանը 2011թ. մայիսի 24-ին ամբաստանյալ Խաչատուրյանի հետ կայա¬ցած հեռախոսազրույցի ընթացքում հաստատել է, որ նախկինում էլ վերջինիս «ծյուբիկի» մեջ թաքցրած «սու¬բուտեքս» է հաջողությամբ ուղարկել։ Նույն օրը կայացած հեռախոսային խոսակցության ընթաց¬քում Արթուր Համբարձումյանն ամբաստանյալ Խաչատուրյանին խորհուրդ է տալիս իր ուղար¬կած ծանրոցը ստանալիս «չվռազել, հանգիստ նայել, տեսնել ինչ ա, ինչ չի»։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` ամբաստանյալ Արթուր Խաչա¬տուրյանին 2011թ. մայիսի 24-ին բերման ենթարկելու և նրանից բացատրություն ստանալու վերա¬բեր¬յալ արձա¬նագրութ¬յունների, Ֆրանսիայի Հանրապետության Լիոն քաղաքից Ամալյա Հարութ¬յունյանի ան¬վամբ ծանրոց ստանալու վերաբերյալ կտրոնի, Արթուր Համբարձումյանի կողմից Ֆրանսիա¬յի Լիոն քա¬ղա¬քից Արթուր Խաչատուրյանի անվամբ ծանրոց ուղարկելու և այն վերջինիս կողմից ստանալու վերա¬բերյալ կտրոնների, Արթուր Խաչատուրյանի կողմից ֆրանսիաբնակ Արթուր Խա¬չատրյանի կնոջը` Լուսինե Դավթյանին 2011թ. հունվարի 25-ին 2000 եվրո գումար փոխանցելու վերաբերյալ «Ակբա-կրեդիտ ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերությունից առգրավված փաստաթղթի առկա¬յությամբ։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված ապա¬ցույց¬ների գնա¬հատ¬ման արդյունքներով Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաս¬տանյալ Արթուր Խաչա¬տուրյանը դրդել է Արթուր Համբարձումյանին մաքսանենգ ճանապարհով` մաքսային հսկողությունից թաքցնելու միջոցով առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց ապօրինաբար Հայաստան առաքելուն, իրացման և գործածման նպատակներով ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել առանձնապես խոշոր չափի այդ թմրամիջոցը, որի մի մասը` առանձնապես խոշոր չափով («սուբուտեքսի» 180 դեղահաբ) ապօրինա¬բար իրացրել է, իսկ մնացած մասը` առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցը (60 դեղահաբ) գործածել է։ Բացի այդ, նույն անձին մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափի թմրա¬մի¬ջոց ապօրինաբար Հայաստան առաքելուն վերստին դրդելով, իրացման և գործածման նպատա¬կներով ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել առանձնապես խոշոր չափի նույն թմրամիջոցի առավել մեծ խմբա¬քանակ, որը սակայն իրավապահներն հայտնաբերել և առգրավվել են։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանը կատարել է հան¬ցավոր արարքներ« որոնք համա¬պա¬տաս¬խա¬նում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-215-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկա¬նիշ¬ներին, հետևա¬բար` վեր¬ջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի է ենթա¬կա այդ հոդվածներով (հա¬մա¬¬¬պա¬¬տաս¬¬խան մասերով և կետերով)։
Ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանին առաջադրված մե¬ղադրանքում նրա մեղա¬վո¬րութ¬յան վերա¬բեր¬յալ հետևության Դատարանը հան¬գեց նախապես քննարկելով և մերժելով նրան անպարտ ճանա¬չելու վերաբերյալ վեր¬ջինիս պաշտպան¬ների հարուցած միջնորդությունները։
Այսպես,
1. ամբաստանյալի պաշտպանները միջնորդել են որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել`
1.1 իրենց պաշտպանյալին` 2011թ. մայիսի 25-ին որպես կասկածյալ հարցաքննելու արձանագրությունը` պատճառաբանելով, որ
ա) այդ հարցաքննությանը թարգմանիչ Անուշ Խանիկյանը չի մասնակցել, այդ դեպքում, երբ իրենց պաշտպանյալը չի տիրապետում հայերեն գրավոր լեզվին, այն դեպքում, երբ նման որևէ տվյալ կամ ապա¬ցույց մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք չի բերվել, դատաքննությամբ այն չի հաս¬տատվել։
բ) այդ հարցաքննությանը որպես պաշտպան մասնակցած փաստաբան Նեմո Մեհրաբյանին երաշ¬խավորել է գործը քննող քննիչ Գ.Համբարձումյանը, մինչդեռ պաշտպանական կողմից միջնոր¬դությամբ Դատարանում հար¬ցաքննված Մեհրաբյանն այն հերքեց։
1.2 ծանրոցի զննման արձանագրությունը, քանի որ կազմման ժամն համընկնում է բերման ենթարկված Էդուարդ Հարությունյանի անձնական խուզարկության արձանագրության կազմման ժամին, այն դեպքում, երբ երկու գործողություններին որպես ընթերակա մասնակցել են սույն գործով որպես վկա հարցաքննվածներ Արմեն Հարությունյանը և Հովհաննես Կարապետյանը։ Վերոնշյալ փաստարկը ևս անհիմն է, քանի որ դատաքննության ընթացքում վերոնշյալ անձինք հաստատեցին այդ օրը կատարված բոլոր գործողություններին, այդ թվում` պաշտպանի վիճարկած զննմանը մասնակցելու փաստը, իսկ արձանագրությունները կազմած տարբեր ոստիկանների կողմից նույն ժամի արձա¬նագրու¬մը Դատարանը ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների առումով քննչական այդ գործողության կատարման կարգի էական խախտում, չի դիտարկում։
2. ըստ պաշտպանի` դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չհաստատվեց, որ ձայ¬նագրառված հեռախոսային խոսակցությունների մասնակիցներից մեկն իր պաշտպանյալն է, քանի որ գործով տեսաձայնագրային փորձաքննություն չի նշա¬նակ¬վել և իրենց պաշտպանյալի և 093-403948 հեռախոսահամարը շահագործած անձի ձայների նույնա¬կանությունը չի պարզվել։ Դա այն դեպքում, երբ 093-403948 հեռախոսաքարտը և հեռախոսն հայտնաբերվել և առգրավել են բերման ենթարկված Արթոր Խաչատուրյանի անձնական խուզարկությամբ, ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի և նրա զրուցակիցների միջև հեռախոսայաին զանգեր կատարելու փաստը հաստատվեց համապատասխան վերծանումների և դրանց զննման արձանագրության առկայությամբ, վերջինս Դատարանում ընդունեց այն շահագործելու փաստը` նույնիսկ պատասխանելով ձայ¬նագրառված իր խոսակցությունների վերա¬բերյալ Դատարանի առաջադրած որոշ հարցերին։ Վիճարկվող հանգամանքն հաստատող բավարար ապացույցների առկայության պայման¬նե¬րում Դատարանի համոզմամբ փորձաքննություն նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բա¬ցա¬կայում է։
Իրենց պաշտպանյալը թմրամիջոցները ձեռք է բերել, ՀՀ տեղափոխել և պահել օրինական հի¬մունք¬ներով, քանի որ թմրամիջոցները Ֆրանսիայի Հանրապետությունում նա ստա¬ցել է օրինական կարգով` դեղատոմսերով, Հայաստան վերադառնալուց հետո դրանք Ա.Խաչա¬տուրյանի լիազորմամբ շարունակել է ստանալ Ա.Համբարձումյանը, որից հետո այն ուղարկել է Արթուր Խաչատուրյանին։
Վերոնշյալ փաստարկներն ևս անհիմն են ու մտացածին, չեն բխում հետախուզվող Ա.Համբար¬ձումյա¬նին և ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանին մեղսագրվող հանցանքների կատարման եղանակից` առաքելուց առաջ թմրամիջոցն նախապես ծանրոցում մանրամասն քողարկելու, թմրամիջոցի ապօրինի շրջանա¬ռության հետ առհասարակ կապ չունեցող անձի` Ամալյա Հարությունյանի անվամբ առաքելու, նրանից իբր օրինական կարգով ստացվող «սուբուտքեսի» առաքման փաստը թաքցնելու հանգա¬մանքներից, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված ապա¬ցույցները` որպես կասկածյալ 2011թ. մայիսի 24-ին Ա.Խաչատուրյանի տված ցուցմունքը, մինչ այդ հետաքննության մարմնում տված բացատրությունը, ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի 093-403948 հեռախոսահամարների հեռա¬խո¬սային խոսակցութ¬յուն¬ները գաղտնալսելու վերաբերյալ լազե¬րային սկավառակը վերար¬տադրելու և զննելու արձանագրությունը հավուր պատշաճի գնահատելու արդյունքներից, որոնք անհարկի կրկնութ¬յան կապակցությամբ դատավճռի սույն հատվածում վերստին չի շարադրում։
Ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատա¬րանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կա¬տա¬րելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պա¬տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնա¬վո¬րումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նա¬խա¬տեսված նորմը, նշել է, որ այն դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմացնող հան¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ` Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Խաչա¬տուր¬յանը նախկինում դատապարտված չի եղել, երիտասարդ է, ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում (վկա¬յա¬կան թիվ ԱԲ 077636), տառապում է պարբերական (Երևանյան) հիվանդությամբ (էպիկրիզ 1746/732), 3-րդ խմբի հաշմանդամ է (վկայական թիվ 83801), խնամքին է գտնվում թոշակառու մայրը` Ազնիվ Ռուբենի Խաչատրյանը ( վկայական թիվ 81592)։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬տա¬կան տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. հունիսի 6-ի թիվ 0374 եզրակացության համաձայն` ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանից 2011թ. մայիսի 24-ին ստացված մեզի փորձանմուշում հայտ¬նաբերվել են «բուպրենորֆինի մետաբոլիտի» հետքեր, իսկ դատանարկոլոգիական փորձաքննութ¬յան 2011թ. հունիսի 16-ի թիվ 0132-11 եզրակացության համաձայն` Խաչատուրյանը տառապում է «ափիո¬նային թմրամոլություն» ախտորոշմամբ, սակայն Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դա¬տա¬¬վա¬րական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջով և ելնելով նրան մեղ¬սագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յունների բնույթից, հաշվի առնելով, որ թմրամիջոցի գործածումը չի նպաստել մեղսագրվող հան¬ցանք¬ների կատար¬մանը, թմրամիջոցների ազդեցության տակ այդ հանցանքներ կա¬¬տա¬րելը որպես պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանք չի գնա¬հատում։
Ամբաստանյալներ Գևորգ Ասլանյանի և Կարեն Գրիգորյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Արթուր Խա¬չա¬¬տուրյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրութ¬յան և այն կրելու անհրա¬ժեշ¬տութ¬յան հարցին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կե¬տով, 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանցակազ¬մե¬րի պատ¬ժամասերը բացարձակ որոշակի են, նախատեսում են պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, հետևաբար` քննարկման են¬թակա են այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանին մեղսագրվող հան¬¬¬ցա¬¬¬գոր¬ծությունների բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, դրանց բազմակիությունը (համակցությունը), իրաց¬ման 1-ին դրվագում ընդգրկված հանցավոր գործողությունների քանակը, իրացված և իրացման նպա¬տակով ձեռք բերած, սակայն ոստիկանների ջանքերով հայտնաբերված և հնարավոր շրջանա¬ռության հանված թմրամիջոցի մեծաքանա¬կությունը (միայն հայտնաբերվածը գերազանցում է առանձ¬նա¬պես խոշոր չափի նվազագույն չափը մի քանի տասնյակ անգամ) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դատարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬¬¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։ Այն արդարացի և անհրաժեշտ է ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանին ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։
Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։
Ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ, իսկ հան¬ցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ սույն գործով վերջինիս մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի` ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների կատարում, հետևաբար` նրա նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որը կիրառելի է համարում նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման նշա¬նակման հարցին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավում կիրառելիս դատարանը դրա հնարավոր չափը պետք է որոշի` հաշվի առնելով հան¬ցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանա¬պարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հան¬ցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը։ Դրանց մասին հստակ նշումներն ամբաստանյալ Արթուր Խա¬չա¬տուրյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ բացակայում են, իսկ իրացման նպա¬տակով թմրամիջոց ձեռք բերելու 2-րդ դրվագով` վերջինս բռնվել և իր կամքից անկախ պատճառներով որևէ օգուտ չի ստացել։ Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի համաձայն` բռնագրավ¬¬ման ենթակա է միայն մաքսա¬նենգության առար¬կան, տվյալ դեպ¬քում` թմրամի¬ջոցը, ուստի այդ հոդվածով նա¬խա¬¬տես¬ված լրացուցիչ պատժա¬տեսակն ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի նկատմամբ առհասա¬րակ նշանակվել չի կարող։
Վերոնշյալ վերլուծությունների արդյունքներով Դատարանն ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում, չի նշանակում։
Ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը սահմանելիս Դատարա¬նը հաշվի է ա¬նում նրա անձը դրա¬կանորեն բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հատկապես` պարբերական (Երևանյան) հիվանդությամբ տառապելը, 3-րդ խմբի հաշմանդամությունը, նախկինում դատապարտված չլինելը, խնամքին թոշակառու մոր` Ազնիվ Խաչատրյանի առկայությունը։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. հունիսի 16-ի թիվ 0132-11 եզրակացության համաձայն` Արթուր Խաչատուրյանը տառապում է «ափիոնային թմրամոլություն» ախտորոշմամբ, սա¬կայն հարկադիր բուժումն հակացուցված է «Պարբերական» հիվանդության պատճառով, ուստի Դատա¬րանը վերջինիս նկատմամբ բժշկա¬կան բնույթի հարկադրան¬քի միջոց չի նշանակում։
Քննարկելով ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը, հաշվի առնելով վերջինիս երկարամյա ազատազրկման դատա¬պարտելու փաստը, գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Միաժամանակ անդրադառնալով ամբաստան¬յալի պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վար¬կելու և անազատության մեջ պահվելու ժամկետն հաշվակցելու հարցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրանց փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2011թ. մայիսի 24-ից։ Այդ դեպքում ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2011թ. մայիսի 24-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման, դատական ծախսերի, գույ¬քի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով քաղաքացիական հայցը ինչպես նաև, դատական ծախսերի բռնա¬գանձման անհրաժեշ¬տութ¬յունն հիմնա¬վորող ապացույցները բացակայում են։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող ընդհանուր 22,444 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցը (դատաքիմիական փորձաքննության 2011թ. մայիսի 24-ի թիվ 176 Ք եզրակա¬ցութ¬յան համաձայն` 10 դեղահաբ և դեղահաբերի բեկորներից 1,2 գրամ ծախսվել է փորձագիտական հետա¬զո¬տության նպատակներով) անհրաժեշտ է ոչնչացնել` դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով քաղաքացիական հայց չի ներ¬կա¬յացվել, ամբաստանյալ Ա.Խաչատուրյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում չի նշանակվել` Դատարա¬նը գտնում է, որ Արթուր Խաչատուրյանի գույքի` 94.000 ՀՀ դրամ գումարի, «Ռեջենսի» մակնիշի ձեռքի ժա¬մա¬ցույցի, «Նոկիա զեթ 3 » մակնիշի բջջային հեռախոսի վրա դրված արգելանքն անհրաժեշտ է վե¬րացնել` արգելանքի տակ գտնվող և դատարանում պահվող այդ գույքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնելով Ա.Խաչատուրյանին կամ վերջինիս լիազորած անձին։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ամբաս¬տանյալ Արթուր Խաչատուրյանի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հաշվի առնելով նրան մեղսագրվող հանցագոր¬ծության բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րության աստի¬ճանը, ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Արթուր Մաքսիմի Խաչատուրյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ, նրան դա¬տա¬¬պարտել`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով` ազա¬տազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով` ազա¬տազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով` ազա¬տազրկման 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժ¬ները մասնակիորեն գումարելով` ամբաստանյալ Արթուր Խաչատուրյանի նկատմամբ վերջ¬նա¬կան պատիժ նշանակել ազատազրկում 10 (տասը) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Արթուր Խաչատուրյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. մայիսի 24-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող ընդհանուր 22,444 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել` դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Արթուր Մաքսիմի Խաչատուրյանի գույքի` 94.000 ՀՀ դրամ գումարի, «Ռեջենսի» մակնիշի ձեռքի ժամացույցի, «Նոկիա զեթ 3 » մակնիշի բջջային հեռախոսի վրա դրված արգելանքը վերացնել` դրանք վերադարձնելով Արթուր Խաչատուրյանին կամ վերջինիս լիազորած անձին` սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ