ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0030/01/12
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի
դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյանի

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

16 մայիսի 2013թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբª Ռ.Դավոյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.Նաղդալյանի
պաշտպան` Ա.Ավագյանի
ամբաստանյալ` Ս.Հակոբյանի

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի պաշտպան Ա.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հունիսի 28-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սուրեն Ռոմիկի Հակոբյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 15134011 քրեական գործը հարուցվել է 26.10.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մանուկյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. Նախաքննության մարմնի 26.10.2011թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
3. Նույն մարմնի 2012թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ Ս.Հակոբյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
4. Նախաքննության մարմնի 18.01.2012թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու վերաբերյալ:
5. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ բավարարվել է նախաքննության մարմնի միջնորդությունը և Ս.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
6. 02.03.2012թ. Ս.Հակոբյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
7. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2012թ. մարտի 06-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Ռոմիկի Հակոբյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ընդունվել է վարույթ, իսկ 16.03.2012թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հունիսի 28-ի դատավճռով Ս.Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /առաջին դրվագ/ նա դատապարտվել է ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` 5.000.000 /հինգ միլիոն/ դրամի չափով գույքի բռնագրավմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /երկրորդ դրվագ/ ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` 3.000.000 /երեք միլիոն/ դրամի չափով գույքի բռնագրավմամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ դրամ տուգանքի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ` նշանակվել է ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` 6.000.000 /վեց միլիոն/ դրամի չափով գույքի բռնագրավմամբ և 400.000 /չորս հարյուր հազար/ դրամ տուգանք:
9. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Ա. Ավագյանը:
10. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ պաշտպան Ա.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և օրինական ուժի մեջ է թողնվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հունիսի 28-ի դատավճիռը`քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սուրեն Ռոմիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325 հոդվածի 2-րդ մասով:
11. Վերաքննիչ դատարանի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Ա.Ավագյանը:
12. Վճռաբեկ դատարանի 2012թ. դեկտեմբերի 05-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն։ Ամբաստանյալ Ս. Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 13-ի որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության։
13. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 26.03.2013թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի պաշտպան Ա.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Ռոմիկի Հակոբյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2013թ. ապրիլի 09-ին:


Գործի փաստական հանգամանքները.
14. Ս.Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա խաբեությամբ հափշտակել է Ֆարաջոլլահ Ասադոլլահի Նաջաթին և Գնել Թաթուլի Արզումանյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի գույքը, բացի այդ, ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ պատրաստել և իրացրել է իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ։
Այսպես, Ս.Հակոբյանը 2010թ. դեկտեմբեր ամսին, տեղեկանալով, որ Երևան քաղաքի բնակիչ Ա.Սայադյանը մտադիր է վաճառել աճուրդային կարգով գնված, Երևան քաղաքի Սարյան 27-33 հասցեի բնակարանը, նպատակադրվել է այդ պատրվակով խարդախությամբ գումար վաստակել։
Ս.Հակոբյանը 2010թ. դեկտեմբեր ամսին, ծանոթանալով Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Ֆարաջոլլահ Ասադոլլահի Նաջաթի հետ և տեղեկանալով, որ վերջինս ցանկություն ունի ՀՀ-ում բանակարան գնել, նպատակադրվել է այդ առիթն օգտագործելով խաբեությամբ վերջինիս գումարները հափշտակել։ Ս.Հակոբյանը հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Ֆ.Նաջաթին հայտնել է, թե իբր 50.000 ԱՄՆ դոլարով կարող է նրան վաճառել Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի 27 շենքի թիվ 33 բնակարանը, որի ձևակերպումները հնարավոր կլինի կազմակերպել երկու ամսվա ընթացքում, ինչին Ֆ.Նաջաթին համաձայնել է։
Դրանից հետո Ս.Հակոբյանը, չարաշահելով Ֆ.Նաջաթի վստահությունը, 2010թ. դեկտեմբերի 11-ին և 2011թ. մարտին Երևան քաղաքում գործող <<Տաշիր>> առևտրի կենտրոնի դիմաց Ֆ.Նաջաթից մաս-մաս ստացել և խարդախությամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող առանձնապես խոշոր չափի՝ 18.679.500 ՀՀ դրամին համարժեք 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Այնուհետև, 2011թ. մարտի վերջերին, երբ Ֆ.Նաջաթը պահանջել է ավարտել բնակարանի առուվաճառքի գործարքը, Ս.Հակոբյանն ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ նախնական համաձայնության գալով պատրաստել է իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի 27 շենքի թիվ 33 բնակարանի նկատմամբ իր սեփականության իրավունքի պետական գրանցման վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի կողմից տրված վկայական, որը 2011թ. ապրիլ ամսին հանձնելով Ֆ.Նաջաթին՝ իրացրել է։
2011թ. հուլիս ամսին Ս.Հակոբյանը, ՀՀ ԱՆ դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայության ինտերնետային կայք-էջից տեղեկանալով, որ Երևան քաղաքի Հ.էմին փողոցի 42 շենքի թիվ 9 բնակարանը աճուրդային կարգով վաճառվում է, նպատակադրվել է հիշյալ բնակարանը քաղաքացիներին վաճառելու պատրվակով գումարներ հափշտակել։ Մ.Հակոբյանը հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, առանց իր կողմից պլանավորած խաբեության մասին տեղյակ պահելու, հիշյալ բնակարանը 30.000 ԱՄՆ դոլարով առաջարկել է իր ընկեր Կ.Սիմոնյանի ծանոթին՝ Գ.Արզումանյանին։ Վերջինս համաձայնել է, ապա Ս.Հակոբյանը, չարաշահելով Գ.Արզումանյանի վստահությունը, 2011թ. հուլիս ամսին Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում վերջինիցս ստացել և խարդախությամբ հափշտակել է Գ.Արզումանյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի՝ 11.004.300 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
15. Ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի պաշտպան Ա.Ավագյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ դատավճիռը կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի և ՄԻԵԿ-ի 6-րդ հոդվածի խախտմամբ, ինչպես նաև չի կիրառվել <<Անկախության Հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 26.05.2011թ. ԱԺ որոշման պահանջը, որի համաձայն երկու մեղադրանքներով էլ համաներումը կիրառելի է։ Դատարանը չի ղեկավարվել մեղադրական եզրակացությամբ ու պատիժ է նշանակել առանձին դրվագներով։
Դատարանը չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, որը պետք է կիրառեր, հետևաբար այսպիսի դատական ակտը ենթակա է բեկանման պատժի մասով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 3-րդ և 4 րդ կետերի համաձայն։
Այսպես`
1. Ըստ մեղադրական եզրակացության Սուրեն Հակոբյանին առանձին դրվագներով խարդախություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք չի առաջադրվել։ Սակայն դատարանը առանց դատարանում մեղադրողի կողմից մեղադրանքի միջնորդության փոփոխման, պատիժ է նշանակել առանձին դրվագներով խարդախություն կատարելու համար։
2. Չնայած նրան, որ դատարանը դատավճռում արձանագրել է, որ թեև նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալի գույքի վրա կալանք դնելու որոշում է կայացվել, սակայն փաստացի նման գույք չի հայտնաբերվել, այնուամենայնիվ պատիժը ավելի խիստ լինելու համար լրացուցիչ պատիժ էլ է սահմանել <<Դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետերով որպես լրացուցիչ պատիժ, գույքի բռնագրավում նշանակելու հարցը և, նկատի ունենալով, որ նա երկու դրվագներով էլ հանցավոր ճանապարհով է ձեռք բերել օգուտ, գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի գույքի բռնագրավում>>։
3. Թեև դատարանը դատավճռում նշել է, որ հաշվի է առել ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունր մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ իր պաշտպանյալ Սուրեն Հակոբյանը շրջապատի կողմից բնութագրվում է դրական, ունի բարձրագույն կրթություն, նախկինում արատավորված չի՝ դատվածություն չունի, ամուսնացած է, խնամքին ունի մեկ տարեկան՝ 07.05.2011թ. ծնված երեխա, սակայն կայացված դատավճռից պարզ է դառնում, որ այն ձևականորեն է նշվել, քանի որ եթե դատարանը դա հաշվի առներ, նախ լրացուցիչ պատիժ չէր սահմանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ապա այդ հոդվածով ¼-ով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ՀՀ Աժ ՀՀ Անկախության Հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշման 26.05.2011թ. 6-րդ մասի 3-րդ կետով՝ համաներում կկիրառեր:
3. Դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչու համաներում չի կիրառել։
4. Չնայած իր պաշտպանյալը կամովին, ամբողջությամբ վերականգնել է տուժող Գնել Արզումանյանի պարտքը, որը նաև հաստատված է դատավճռով, սակայն դատարանը չի անդրադարձել պաշտպանության կողմի միջնորդությանը, որ այդ դեպքում հանցագործության վտանգավորության աստիճանը նվազել է և կիրառելի է պայմանական պատիժ կիրառելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնները։ Ի դեպ, տուժող Գ.Արզումանյանը ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հայտնել է, որ պահանջ չունի, իրեն տուժող չի ճանաչում։ Նախաքննության մարմինը չի հստակեցրել, թե Գնել Արզումանյանի դրվագով դեպքը ե՞րբ է պատահել, ամռան սկզբին, թե՞ ամռանը, թե՞ երբ, այդ առումով ամսաթիվ չի նշված, այնուամենայնիվ մեկ մեղադրանք է առաջադրվել մեղադրական եզրակացությամբ և նշվել է 2010թ. դեկտեմբերից մինչև 2011թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում։ Այդ իսկ պատճառով պաշտպանության կողմը գտնում է որ կիրառելի է թե՛ համաներումը, և թե՛ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնները։ Իր պաշտպանյալը ունի բոլոր նախադրյալները, որպեսզի նրա նկատմամբ դատարանը մեղմ վերաբերվի և պատիժ նշանակելով կիրառի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնները՝ այդ իսկ պատճառով, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավորի արարքի վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն, քանի որ օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու։ Տուժող Ֆարաջալահ Ասադոլահի Նաջաթին դատաքննություններին չի ներկայացել և դատաքննությամբ քաղ. հայցի պահանջ չի ներկայացրել։ Նույնպիսի իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր հետևյալ որոշումներով ՝ 1 . 12.06.2007 թ. թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ՝ <<Սուսաննա Ներսիսյանը, որը մեղադրվում էր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ամբողջությամբ վերականգնել էր տուժող Շ.Միսակյանին պատճառված վնասը՝ Վճռաբեկ դատարանը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող՝ նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, խնամքին անչափահաս երեխայի առկայության հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգել է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու>>։ Այդ որոշմամբ դատապարտյալ Սուսաննա Ներսիսյանի նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջները և անհապաղ ազատ է արձակվել կալանքից։
2. 26.10. 2010թ. թիվ ՎԲ 192/07 գործով ՝ <<Թամարա Տեր-Գրիգորյանը դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 3-րդ կետերով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկման 5 տարի ժամկետով առանց տուգանքի և գույքի բռնագրավման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիմքով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 4 տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական և զինվորական գործերով վերաքննիչ դատարանը վերստին քննելով գործը, բեկանել է և Թամարա Տեր-Գրիգորյանին դատապարտել ազատազրկման։ Դատապարտյալ Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վճռաբեկ բողոքը վճռաբեկ դատարանը բավարարել է ՝ <<հաշվի առնելով հանցավորի անձը և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, այդ թվում` հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնված լինելը ինչը էականորեն նվազեցնում է հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության,որ դատապարտյալ Թամարա Տեր-Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Այն բխում է նաև ՀՀքրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբմունքներից>>։
Դատարանը, հաշվի չի առել Սուրեն Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանքնրը, այն, որ շրջապատի կողմից բնութագրվում է դրական, ունի բարձրագույն կրթություն, նախկինում արատավորված չի՝ դատվածություն չունի, ամուսնացած է, խնամքին ունի մեկ տարեկան ՝ 07.05.2011թ. ծնված երեխա։ Սուրեն Հակոբյանը և նրա եղբայր Մարտին Հակոբյանը դպրոցը ավարտելուց հետո չնայած ընդունվել են ԵՊՀ-ի արևելագիտական ֆակուլտետը, սակայն բարձր գնահատելով զինապարտությունը և Հայրենիքի պաշտպանությունը, ծառայել են Հայոց բանակում, ապա ծառայությունը ավարտելուց հետո շարունակել ուսումը ԵՊՀ-ում:
Այսպիսով, Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը պատիժ նշանակելիս թույլ Է տվել նյութական իրավունքի խախտում, պատժի կրման հարցը քննարկելիս չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, չի կիրառել պետության կողմից համաներում հայտարարելու ակտը ինչպիսի հանգամանքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենգրքի 395-րդ հոդվածի 2–րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերի համաձայն դատավճռի փոփոխման հիմք է հանդիսանում։
16. Ելնելով վերոգրյալից և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 394-րդ և 395-րդ հոդվածները, բողոք բերած անձը խնդրում է սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԿԴ /0030/01/01/12 քրեական գործով 28.06.2012թ. կայացրած դատավճիռը՝ պատժի մասով, իր պաշտպանյալ Սուրեն Հակոբյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելիս հաշվի առնելով նրա անձը բնութագրող տվյալները ՀՀ քրեական օրենագրքի 70-րդ հոդվածի կիառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ նշանակել փորձաշրջան, հաշվի առնելով, որ Սուրեն Հակոբյանը սեփականություն և որևէ գույք չունի ստորադաս դատարանի կողմից նշանակված լրացուցիչ պատիժը՝ 6.000.000 ՀՀ դրամի չափով անձնական գույքի բռնագրավումը վերացնել` այն անիրագործելի լինելու հիմքով, քանի որ մեղադրանքի կողմը նման պահանջ չի ներկայացրել։ Ս.Հակոբյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանքի սահմանված պատժից ¼-ով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի մեղադրանքով քրեական գործը կարճել՝ ՀՀ Աժ <<Անկախության Հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշման 26.05.2011թ. 6-րդ մասի 3-րդ կետով՝ 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն համաներում կիրառելով։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
17. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ այն ենթակա է բավարարման մասնակիորեն, իսկ դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:

I. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ս.Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` երկու առանձին դրվագով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը.
18. Վերոնշյալ հարցի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը սույն գործով 2012թ. դեկտեմբերի 05-ին կայացրած որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ հստակ իրավական դիրքորոշումը.
<<… 14. Մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասը պատասխանատվություն էր նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով, կազմակերպված խմբի կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-182-րդ, 222-րդ, 234-րդ, 238-րդ, 269-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցանքների համար երկու կամ ավելի դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարված խարդախության համար։
Մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ <<Հանցագործությունների համակցություն է համարվում սույն օրենսգրքի տարբեր հոդվածներով կամ նույն հոդվածի տարբեր մասերով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, որոնցից ոչ մեկի համար անձը դատապարտված չի եղել>>։
Մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<Հանցագործությունների կրկնակիություն է համարվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի միևնույն հոդվածով կամ հոդվածի մասով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը>>։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելն անձի կողմից առավել ծանրացնող հանգամանքներում կատարված երկու և ավելի խարդախությունը չէր կարող դիտվել որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրական համակցություն և ենթակա էր որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի որևէ կետով։
15. <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքով խմբագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ <<Հանցագործությունների համակցություն է համարվում սույն օրենսգրքով /տարբեր հոդվածներով կամ միևնույն հոդվածով կամ հոդվածի միևնույն կամ տարբեր մասերով կամ կետերով/ նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, որոնցից ոչ մեկի համար անձը դատապարտված չի եղել>>։
<<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքով հանցագործությունների կրկնակիությունը սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 21-րդ հոդվածն ուժը կորցրած է ճանաչվել։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը որպես հանցագործությունների բազմակիության տեսակ նախատեսում էր կրկնակիությունը և այն սահմանում որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի միևնույն հոդվածով կամ հոդվածի մասով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանքի կատարում։
<<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններից հետո կրկնակիությունը՝ որպես հանցագործությունների բազմակիության տեսակ, վերացվեց, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի միևնույն հոդվածով և հոդվածի միևնույն մասով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը դիտվեց որպես հանցագործությունների իրական համակցություն։
16. <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքով ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններից հետո գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով և կազմակերպված խմբի կողմից կատարված խարդախության համար։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը վերլուծերով սույն որոշման 15-րդ կետում շարադրված վերլուծության համատեքստում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո անձի կողմից առավել ծանրացնող հանգամանքներում կատարված երկու և ավելի խարդախությունը պետք է դիտվի որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրական համակցություն և առանձին դրվագներով որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի որևէ կետով։
17. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքն այն օրենքն է, որը քրեական պատասխանատվության և պատժի նշանակման, քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելու կարգի ու պայմանների հետ կապված՝ ոչ նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում հանցանք կատարած անձի համար։
18. Մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված էր ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։
<<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ <<Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին։ /.../>>։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթները գնահատելով սույն որոշման 14-րդ և 16-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը կատարված առանձնապես խոշոր չափերով երկու խարդախության համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով անձի նկատմամբ կարող էր նշանակվել առավելագույնը 8 տարի ժամկետով ազատազրկում։ Իսկ <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո կատարված առանձնապես խոշոր չափերով երկու խարդախության համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` անձի նկատմամբ կարող է նշանակվել առավելագույնը 16 տարի ժամկետով ազատազրկում։
19. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ս.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման համաձայն՝ իրեն մեղսագրված խարդախություններից առաջինը Ս.Հակոբյանը կատարել է 2011 թվականի մարտ ամսին, իսկ երկրորդը՝ 2011 թվականի հուլիս ամսին։
Մեջբերված փաստական տվյալների վերլուծությունից երևում է, որ իրեն մեղսագրված խարդախություններից առաջինը Ս.Հակոբյանը կատարել է մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը, իսկ երկրորդը՝ դրանից հետո։
Ս.Հակոբյանին մեղսագրված երկու խարդախությունները նախաքննության ընթացքում որակվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և Ս.Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու համար։ Նույն մեղադրանքով գործն ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան /տե՛ս սույն որոշման 1-ին և 5-րդ կետերը/։
Առաջին ատյանի դատարանում մեղադրողը միջնորդել է մեղսագրված երկու դրվագով խարդախության համար Ս.Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը/։ Առաջին ատյանի դատարանը բավարարել է մեղադրողի միջնորդությունը և Ս.Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչել երկու դրվագով խարդախության համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը/։ Վերաքննիչ դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը թողնվել է անփոփոխ /տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը/։
20. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 14-18-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքով խմբագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը հանդիսանում է Ս.Հակոբյանի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենք, քանի որ դրանում սահմանված են նրա նկատմամբ պատժի նշանակման ոչ նպաստավոր պայմաններ։ Այլ խոսքով, մինչև <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ և 21-րդ հոդվածների իմաստով՝ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ կարող էր պատիժ նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ առավելագունը 8 տարի ժամկետով։ <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի իմաստով՝ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ երկու առանձին դրվագով՝ առավելագույնը 16 տարի ժամկետով։
21. Վերոգրյալի հիման վրա՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարարել է մեղադրողի միջնորդությունը, Ս.Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչել երկու դրվագով խարդախության համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նշված հոդվածներով պատիժ է նշանակել՝ դրանով իսկ հետադարձ ուժ տալով Ս.Հակոբյանի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքին։ Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրվել նյութական իրավունքի խախտում, որն արտահայտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի խախտմամբ, և այդ առումով Վերաքննիչ դատարանի որոշումն իրավաչափ չէ։
22. Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն որոշման 20-21-րդ կետերում ամրագրված մոտեցումները կիրառելի չեն այն դեպքում, երբ անձին մեղսագրված արարքներից մեկը կատարվել է նախքան <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 23-ի ՀՕ-143-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը, իսկ մնացած՝ մեկից ավելի դրվագներով արտահայտված արարքները կատարվել են վկայակոչված օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ պայմանով, որ վերոնշյալ արարքներն ընդգրկված չեն եղել մեկ միասնական դիտավորության մեջ>>։
19. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո գնահատելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բողոքն այդ մասով ենթակա է բավարարման, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` բեկանման և փոփոխման, նկատի ունենալով, որ առաջին ատյանի դատարանը բավարարել է մեղադրողի միջնորդությունը, Ս.Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչել երկու դրվագով խարդախության համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նշված հոդվածներով պատիժ է նշանակել՝ դրանով իսկ հետադարձ ուժ տալով Ս.Հակոբյանի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքին: Այսինքն, ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանը պետք է մեղավոր ճանաչվի միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

II. Ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, ինչպես նաև որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում նշանակելու մասով.

20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
21. Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները` նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան մեկ երեխա, զղջացել է կատարածի համար, հատուցել է տուժող Գ.Արզումանյանին պատճառած նյութական վնասը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն այդ կերպ կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանը, վերոնշյալ եզրահանգմանը գալիս հաշվի է առնում նաև ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի կողմից տուժող Ֆ.Նաջաթին հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը` 50.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 18.679.500 ՀՀ դրամ և այն հատուցված չլինելու հանգամանքը:
22. Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե <<… դատարանը թեև արձանագրել է, որ ամբաստանյալի անձնական գույք չի հայտնաբերվել, սակայն պատիժն ավելի խիստ լինելու համար` որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում էլ է սահմանել>>, ապա այն հիմնավորված չէ, քանի որ նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրյալի գույքի վրա կալանք դնելու պահին այդպիսի գույք չհայտնաբերելը չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավումը նշանակելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում նշանակելը հիմնավորված է, սակայն դրա չափը պետք է նվազեցվի, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալի կողմից կամովին հատուցվել է տուժողներից մեկին` Գ.Արզումանյանին հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը:

III. Ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ <<ՀՀ Անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշումը կիրառելու մասով.

23. <<ՀՀ Անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման /այսուհետև` Համաներման ակտի/ 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` ՀՀ Ազգային Ժողովը որոշել է.
<<… 2. Պատժից ազատել, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-րդ և 5-րդ ենթակետերով նախատեսված դեպքերի, առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտված`
… 4/ սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ հղի կանանց կամ մինչև երեք տարեկան երեխա ունեցող անձանց>>:
24. Համաներման ակտի 6-րդ կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն` ՀՀ Ազգային Ժողովը որոշել է.
<<… 6. Քրեական հետապնդում չհարուցել և քրեական հետապնդում չիրականացնել, ինչպես նաև կարճել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը կատարած հանցագործությունների վերաբերյալ հետաքննության մարմինների, նախաքննության մարմինների կամ դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերը, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-րդ և 5-րդ ենթակետերով նախատեսված դեպքերի, որոնցով`
… 3/ սույն որոշման 2-րդ կետում թվարկված անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում>>:
25. Համաներման ակտի 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի համաձայն` Ազգային Ժողովը որոշել է.
<<…8. Պատժաչափի չկրած մասը կրճատել`
… 5/ մեկ քառորդով` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 180-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 182-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 183-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 185-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 227-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 228-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 229-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 230-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 231-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 233-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 237-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ>>:
26. Համաներման ակտի 15-րդ կետի համաձայն`
<<… 15. Սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ>>:
27 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ է նախատեսվում ազատազրկում` առավելագույնը 4/չորս/ տարի ժամկետով:
28. Քրեական գործում առկա ծննդյան վկայականի համաձայն` ամբաստանյալ Սուրեն Հակոբյանը ունի տղա երեխա` Ռոման Սուրենի Հակոբյան, որը ծնվել է 2011թ. մայիսի 07-ին:
29. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքում առկա պահանջն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ պետք է կիրառվի Համաներման ակտը և նշանակված պատիժը կրճատվի ¼-ով, գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ, քանի որ ամբաստանյալի կատարած և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որակված արարքներից վերջինը` տուժող Գ.Արզումանյանի նկատմամբ խարդախությունը նա կատարել է 2011թ. հուլիս ամսին, իսկ Համաներման ակտի 15-րդ կետի համաձայն` Համաներման ակտը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011թ. մայիսի 1-ը ներառյալ:
30. Մի քանի հանցագործություններ կատարած անձանց նկատմամբ Համաներման ակտի կիրառման վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է հայտնել Հակոբ Ամիրխանյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0067/01/12 գործով 01.11.2012թ. որոշման մեջ: Մասնավորապես, վերոնշյալ որոշման 13-րդ կետում մեջբերված դրույթների համատեքստում զարգացնելով Վ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված մոտեցումները, Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ <<Համաներման ակտի կիրառելիությունն անսահմանափակ չէ և պայմանավորված է որոշակի ժամկետում կատարված հանցագործություններով: Ընդ որում, այդ առումով կարևորվում է ոչ թե գործի քննության կամ Համաներման ակտի կիրառման, այլ հանցագործության կատարման պահը: Մասնավորապես, Համաներման ակտի 15-րդ կետից երևում է, որ օրենսդրի կամքն է եղել Համաներման ակտը կիրառել այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ: Այլ խոսքով` Համաներման ակտը կիրառելի է միայն այն իրավահարաբերությունների նկատմամբ, որոնք ծագել են մինչև նշված օրը հանցանք կատարելու հետևանքով>>:
31. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ <<Համաներման ակտի, դրա առանձին դրույթների վկայակոչումը, անկախ նրանից թե կոնկրետ դրույթը վկայակոչվում է Համաներման ակտը կիրառելու, թե կիրառման արգելքը հաստատելու համար, սահմանափակված է մինչ այդ օրը կատարված հանցագործությունների շրջանակով: Հետևաբար, բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցագործությունը կատարվել է Համաներման ակտով ընդգրկվող ժամանակահատվածից դուրս, ապա այդ հանցագործության համար Համաներման ակտի կիրառելիության հարցի քննարկումն առարկայազուրկ է, քանի որ բացակայում է Համաներման ակտի կիրառման համար անհրաժեշտ իրավահարաբերությունը>>:
32. Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է Վ.Ավետիսյանի գործով որոշմամբ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետին տրված մեկնաբանությունը. <</…/ հանցագործությունների համակցության դեպքում համաներման կիրառման սահմանափակումն օրենսդիրը նախատեսել է միայն մեկ դեպքում` համաներման չկիրառման հիմքում դնելով ոչ թե հանցանքների քանակական, այլ որակական կողմը` առկա է թեկուզ մեկ այնպիսի հանցագործություն, որի նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ /…/>>, և ընդգծում է, որ տվյալ սահմանափակմանը պետք է տալ բացառապես այն բովանդակային նշանակությունը, որն օրենսդիրն ի նկատի է ունեցել Համաներման ակտի 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում որոշակի հանցատեսակներ թվարկելով: Այլ խոսքով՝ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 8-րդ ենթակետով նախատեսված սահմանափակումն անհրաժեշտ է դիտարկել նույն կետի 7-րդ ենթակետի համատեքստում՝ Համաներման ակտի կիրառման անհնարինությունը կապելով հանցագործության էության, այլ ոչ թե դրա կատարման ժամանակահատվածի հետ:
33. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանին մեղսագրվել են երկու հանցագործություններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, և այդ հոդվածների նկատմամբ Համաներման ակտով որակական առումով սահմանափակում չի նախատեսվում: Ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարել է 2011թ. մարտ-ապրիլ ամիսներին, որի համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում:
Բացի այդ, Ս.Հակոբյանը Համաներման ակտն ուժի մեջ մտնելու օրվա` 26.05.2011թ. դրությամբ ունեցել է մինչև երեք տարեկան երեխա /07.05.2011թ. ծնված Ռոման Հակոբյանը/:
34. Վերևում նշված հանգամանքները հաշվի առնելով Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Համաներման ակտի 6-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ անհրաժեշտ է կարճել քրեական գործի վարույթը:
35. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի պաշտպան Ա.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ այն պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, նկատի ունենալով, որ գործի քննության արդյունքում թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ և 397-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Ամբաստանյալ Ս.Հակոբյանի պաշտպան Ա.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
2. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հունիսի 28-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սուրեն Ռոմիկի Հակոբյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` բեկանել և փոփոխել.
3. Սուրեն Ռոմիկի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 4/չորս/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ 3.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
4. Կիրառել <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 6-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Սուրեն Ռոմիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական գործի վարույթը կարճել` համաներման ակտ ընդունելու պատճառաբանությամբ:
5. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
6. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:



Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ