Գործ թիվ ԵԿԴ/0029/01/12





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ`Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ` Սամվել Հարությունյանի,

տուժող` Մարինե Թումիկյանի,


2012թ. ապրիլի 16-ին, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Հ ա յ կ Վ ա չ ե ի Գ ա լ ս տ յ ա ն ի `
(ծնված 1973թ. մարտի 22-ին, Երևանում« ազ¬գությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ« ամուսնացած« չի աշխատել, նախկինում 7 անգամ դատված, որից երեքը` դիտավո¬րությամբ միջին և ծանր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬¬ների կատարման համար, 2010թ. հոկտեմբերի 4-ից պա¬տիժ է կրում ՀՀ ԱՆ «Հրազդան» ՔԿ հիմնարկում, հաշվառված է Երևանի Զ.Սարկավագի փողոցի 126/1 շենքի թիվ 16 բնակարանում)


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15117711 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով 2011թ. օգոստոսի 22-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխա¬վոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժ¬նում` տուժող Մարինե Թումիկյանի բողոքի` 2011թ. մայիսի 22-ին տված հաղորդման հիման վրա։
2012թ. հունվարի 30-ին նախաքննության մարմինը Հայկ Գալստյանին մե¬ղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, նրա նկատ¬մամբ խափանման միջոց չի ընտրվել` հաշվի առնելով ազատազրկման ձևով պատիժ կրելու հան¬գա¬մանքը։
2012թ. փետրվարի 28-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Գոհար Խա¬չատրյանի և Աննա Բադալյանի նկատմամբ քրեա¬կան հե¬տապնդում չիրա¬կանաց¬նելու մա¬սին` նրանց արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգքրի 178-րդ հոդվածով նախատեսված հան¬¬ցա¬¬¬¬¬կազմի բացա¬կայության հիմքով։
2012թ. մարտի 2-ին քրեական գործը Հայկ Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաս¬տատ¬ված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկ¬¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչա¬կան շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարան և նույն օրը ընդունվել վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ՀՀ ԱՆ «Հրազդան» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Հայկ Գալստյանը Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատ¬յանի դատարանի 2011թ. մարտի 30-ին կայացրած դատավճռի հիման վրա պատիժ կրելով ՀՀ ԱՆ «Սևան» քրեակատարողական հիմնարկում, 120.000 ՀՀ դրամ պարտք է վերցրել իր ծանոթ, ՀՀ ԱՆ «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկի նախկին դատա¬պարտյալ Գոհար Խաչատրյանից, որը դժվարացել է ժամանակին վերա¬դարձնել։ Իր հերթին Գոհար Խաչատրյանը 131.000 ՀՀ դրամ գումար է պարտք եղել գործով տուժող Մարինե Թումիկյանին, որի մասին հայտնել է Հայկ Գալստյանին` խնդրելով վերադարձնել պարտքը կամ օժանդակել Թումիկյանի պարտքի մարումը հետաձգելու հար¬ցում։ Հայկ Գալստյանը համաձայնել և իր 093-00-74-36 բջջային հեռախոսահամարով զանգահարել է մինչ այդ անծանոթ Մարինե Թումիկյանին` խնդրելով հետաձգել պարտքի վերա¬դարձ¬ման ժամկետը և հանձն առնելով անձամբ մարել այն, սակայն նույն խոսակ¬ցության ընթացքում տեղեկանալով, որ Թումիկյանը պարտքերը մարելու համար ցանկանում է վաճառել ոսկյա շղթան` մտադրվել և խարդախությամբ հափշտակել է այն, որն արտա¬հայտվել է հետևյալում.
Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Հայկ Գալստյանը հեռա¬խոսազրույցի ընթացքում թաքցրել է քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրելու փաստը և Մարինե Թումիկյանին հայտնել է, թե իբր բանկի կառավարիչ ոմն Զորիկը պատրաստ է գնել այդ շղթան` Թումիկյանին փոխանցելով Աննա Բադալյանի բջջային 096-44-31-63 հեռախոսահամարը, ում ներկայացրել է Կարինե անվամբ` վստահեցնելով, թե իբր վերջինս Զորիկի օգնական է։ Այնուհետև Հայկ Գալստյանը դարձյալ բջջային հեռախոսով Աննա Բադալյանին խնդրել է 2011թ. մայիսի 22-ին` ժամը 14։30-ի սահման¬ներում, Երևան քաղաքի Հանրա¬պետության հրապարակում հանդիպել Մարինե Թումիկյանին, վերցրել վերջինիս պատկանող 1,7 գրամ քաշով ադամանդյա քարերով 153.720 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժո¬ղությամբ ոսկյա շղթան և այն տանել Երևանի Գարեգին Նժդեհի անվան հրապարակ, փոխանցել Զորիկին և վերջինիցս ստացած գումարը վերադարձնել Մ. Թումիկյանին։ Աննա Բադալյանը կատարել է Հայկ Գալստյանի խնդրանքը, պայմանա¬վորված օրը հանդիպելով Մարինե Թումիկյանին` վերցրել է ոսկյա շղթան, գնացել է Զորիկի հետ հանդիպման, սակայն այնտեղ նրան ոչ ոք չի դիմավորել։ Այդ մասին բջջային հեռախոսով տեղեկացրել է Հայկ Գալստյա¬նին, ով խնդրել է շղթան պահել և հետագա օրերին փոխանցել իրեն` հայտնելով, որ ընթացիկ բոլոր հարցերն անձամբ կկարգավորի։ ՀՀ ԱՆ «Սևան» ՔԿՀ-ում Հայկ Գալստյանի հետ հերթական հանդիպման ժամանակ Աննա Բադալ¬յանը նրան է փոխանցել Մ.Թումիկյանի ոսկյա շղթան, որով Հայկ Գալստյանն ավարտել է իր հան¬ցավոր մտադրությունը` խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով տիրացել է Մ.Թումիկյա¬նի զգալի չափերի գույքին։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքի կատարման համար ամբաստանյալ Հայկ Գալստյա¬նին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանն իրեն լիովին մեղա¬վոր ճանաչեց` ընդունելով, որ խարդախությամբ ոսկյա շղթային տիրա¬նալու նպատակով 2011թ. մայիսի 22-ին խնդրել է իր ծանոթ Աննա Բադալյանին հանդիպել Մարինե Թումիկյա¬նին, վերցնել ոսկյա շղթան և այն Երևան քաղաքի Գ.Նժդեհի հրա¬պարակում փոխանցել Զորիկ անունով անձնավորությանը և վերջինիցս ստացված գումարը վերադարձ¬նել Մարինե Թումիկյանին։ Նշեց, որ Զորիկին վաճառելու պատրվակով ոսկյա շղթան Մարինե Թումիկյա¬նից հափշտա¬կելու իր մտադրության մասին նախապես Աննա Բադալյանին չի հայտնել` իմանալով, որ այդ դեպքում վերջինս կհրաժարվի իրեն օգնել։ Աննա Բադալյանը կատարել է իր խնդրանքը` Մարինե Թումիկյա¬նից վերցնելով ոսկյա շղթան, սակայն ոմն Զորիկին չի հանդիպել, քանի որ նման անձ իրականում գոյություն չի ունեցել։ Աննային բջջային հեռա¬խո¬սով խնդրել է ոսկյա շղթան պահել և հերթական անգամ ՔԿՀ գալիս փոխանցել իրեն` խոստանալով, որ ընթացիկ բոլոր հարցերն ինքը կկարգավորի։ Այնուհետև, ՀՀ ԱՆ «Սևան» ՔԿՀ-ում Աննան իրեն է փոխանցել ոսկյա շղթան, որը վաճառել է, իսկ ստացված գումարը ծախսել անձնական կարիք¬ների համար։
Ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանին առաջադրված մեղադրանքը, բացի իր խոստո¬վա¬նական ցուցմունքից, հաստատվեց նաև ընթացքում պատշաճ իրա¬վա¬կան ըն¬թա¬ցակարգերի շրջանակնե¬րում դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված և գնահատված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով.
Տուժող Մարինե Թումիկյանի ցուցմունքով.
Վերջինս, իրազեկվելով մասնավոր մեղադրանքի վերաբերյալ սույն գործով ամբաս¬տան¬յալ Հայկ Գալստյանի հետ հաշտվելու իր իրավունքի մասին, որի դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, ողջ դատական քննության ընթացքում հաշտության դի¬մում չներկայացրեց, այլ մինչ Դատարանի` դատավճիռ կայացնելու համար խորհրդակ¬ցա¬կան սենյակ հեռանալն իր բողոքը պնդեց` խնդրելով Հայկ Գալստյանին ենթարկել քրեա¬կան պատաս¬խա¬¬նատ¬վության, որի կապակցությամբ գործի վարույթը շարու¬նակվեց ընդ¬հանուր կարգով։
Տուժող Թումիկյանը Դատարանում հայտնեց, որ վաճառելու և գումարը վերադարձնելու նպա¬տա¬կով ժամանակին Գոհար Խաչատրյանին տրամադրել էր 131.000 ՀՀ դրամ ընդհա¬նուր արժո¬ղությամբ հագուստ, սակայն վերջինս գումարի վճարումը ձգձգել է։ Մի օր իր բջջային 077-57-01-57 հեռախոսահամարին է զան¬գահարել «Պեսոկ» մականվամբ Հայկ Գալստյանը, ով թաքցրել է քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրելու հանգա¬մանքը և խնդրել այլևս Գոհար Խաչատրյա¬նին չանհագստացնել` խոստանալով մինչև մայիսի 10-ը նշված պարտքն անձամբ վերադարձնել։ Այդ խոսակցության ժամանակ Հայկ Գալստյանին հայտնել է, որ ունի պարտքեր, իրեն գումար է անհրաժեշտ այն աստիճան, որ ցանկանում է վաճառել իր ոսկյա շղթան։ Հայկ Գալստյանը խոստացել է օգնել շղթան իրացնելու հարցում` նշելով, որ Զորիկ անունով ընկերը բանկի կառավարիչ է, կարող է գնել այդ զարդը։ 2011թ. մայիսի 22-ին Հայկ Գալստյանը զանգահարել և հորդորել է գնալ Հանրապետության հրապարակ, սպասել ժամացույցի մոտ, հանդիպել Զորիկի օգնական Կարինեին և նրան փոխանցել ադամանդյա 3 քարերով, 1,7 գրամ քաշով 153.720 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժո¬ղությամբ իր ոսկյա շղթան։ Նույն օրը` ժամը 14։30-ի սահմաններում, հանդիպել է Կարինեին, ինչպես հետագայում է պարզվել` Աննա Բադալյա¬նին, ով իրեն տեղեկացրել է, որ պետք է շղթան տանի Զորիկի մոտ, վերջինս հավանի և նոր միայն գումարը վերցնի և փոխանցի իրեն։ Թեև մի պահ հրաժարվել է առանց գումարը ստանալու շղթան Աննա Բադալյանին տալ, սակայն Հայկ Գալստյանի հետ այդ պահին կայացած հեռախո¬սային խոսակցությունից հետո համաձայնել և այն ի վերջո տվել է Բադալյանին։ Իրեն վերստին զանգահարել է Հայկ Գալստյանը` առաջարկելով սպասել և խոստանալով, որ գումարը մոտ 15 րոպեից Կարինեն կբերի, սակայն անցել է բավականին ժամանակ, ո՛չ Աննա Բա¬դալյանն է վերադարձել, ո՛չ էլ վերջինս ու Հայկ Գալստյանն իր զանգերին պատասխանել են։ Հասկանալով, որ խաբվել է` դիմել է ոստիկանություն։ Դատա¬րա¬նում ներկայացրեց 153.720 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայ¬ց` խնդրելով ոսկյա շղթայի այդ արժեքը բռնագանձել Հայկ Գալստյանից։
Վկա Գոհար Խաչատրյանի ցուցմունքով` այն մասին, որ իր ծանոթ Մարինե Թու¬միկյա¬նից վաճառքի համար վերցրել է հագուստ, որի արժեքը մինչ օրս չի վերադարձրել, քանի որ իր հերթին 120.000 ՀՀ դրամ պարտք էր տվել այդ պահին ՀՀ ԱՆ «Սևան» ՔԿՀ-ում պատիժ կրող «Պեսոկ» մականունով Հայկ Գալստյանին։ Հայկ Գալստյանի հետ կայացած հեռախոսային խոսակցությունների ընթացքում խնդրել է պարտքը վերադարձնել` նշելով իր հերթին Թումիկյանին պարտք լինելու և գումարը նրան անհապաղ վերադարձնելու անհրա¬ժեշ¬տության մասին, սակայն Գալստյանը պարտքը վերադարձնելու փոխարեն խնդրել է Թումիկյանի հեռախոսահամարը` խոստանալով, որ կխոսի վերջինիս հետ և կհետաձգի պարտքի մարումը։ Հետագայում միայն Մարինե Թումիկյանից է տեղեկացել, որ Հայկ Գալստյանը վաճառելու պատրվակով վերցրել և խաբեությամբ տիրացել է Թումիկյանի ոսկյա շղթային։
Վկա Աննա Բադալյանի ցուցմունքով` այն մասին, որ մտերմություն է արել դատապարտյալ Հայկ Գալստյանի հետ և վերջինիս հորդորով 2011թ. մայիսի 22-ին` ժամը 14։30-ի սահման¬ներում, Հանրապետության հրապարակի մոտ հանդիպել է մինչ այդ ան¬ծա¬նոթ Մարինե Թումիկյանին, վերջինիցս վերցրել է ոսկյա շղթա, «Գ.Նժդեհի» հրապա¬րակում գտնվող Հայկ Գալստյանի ծանոթ ոմն Զորիկին փոխանցելու նպատակով, սա¬կայն նշված ժամին և տեղում Զորիկին չի հանդիպել, որի մասին հեռախոսով տեղեկացրել է Հայկ Գալստյանին, ով խնդրել է հետագա օրերին ոսկյա շղթան փոխանցել նրան` խոս¬տանալով բոլոր խնդիրներն անձամբ կարգավորել։ Այդ շղթան հետագա օրերին փոխանցել է Հայկ Գալստյանին` «Սևան» ՔԿՀ-ում նրան տե¬սակցելիս։ Նշեց, որ ոսկյա շղթան հափշտակելու վե¬րա¬բեր¬յալ Հայկ Գալստյանի մտադրությունների մասին նախապես տեղյակ չի եղել, հա¬կա¬ռակ դեպքում նրան չէր օգնի։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված ապա¬ցույց¬ների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաս¬տանյալ Հայկ Գալստյանը, խաբեությամբ և Մարինե Թումիկյանի վստահությունը չարա¬շահելու եղանակով տիրացել է վերջինիս զգալի չափերի գույքին, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջինս քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդված¬ի այդ մասով։
Ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավա¬րար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Որպես ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ նա անկեղ¬ծորեն զղջացել է և իրեն լիովին մե¬ղավոր է ճանաչել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի ուժով Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Հ.Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրաց¬նող հան¬գամանք է գնահատում հանցանքը կատարելու առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվը և սույն գործով մեղսագրվող արարքը որպես արհեստ կատարելը` նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Հ.Գալստյանը սկսած 1997 թվականից 7 անգամ դատա¬պարտվել է հափշտա¬¬կութ¬յուն¬ների կատարման համար, ընդ որում` թե՛ պայմանականորեն վաղա¬ժամ¬կետ ազատվելու և ազատության մեջ գտնվելու ընթացքում, թե՛ քրեակա¬տարողական հիմ¬նար¬կություն¬ում հերթական պատիժը կրելիս պատշաճ հետևութ¬յունների չի հանգել և ուղղման ճանապարհը չի բռնել` կատարելով համասեռ նոր հանցավոր արարքներ։
Քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով սահմանված` հանցագոր¬ծություն¬ների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կարգը սույն գործով ամբաս¬տանյալի նկատ¬մամբ կիրառելու հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն տվյալ դեպքում ամբաստան¬յալ Հ.Գալստյանի նկատ¬մամբ կիրառելի չէ հետևյալ պատճառա¬բա¬նությամբ.
2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատարելով` օրենսդիրը սահմանեց հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու հատուկ կարգ, թեև մինչ այդ ռեցիդիվը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով սահման¬ված բացա¬ռապես պատասխանատվությունը և պատիժը խստացնող հանգամանք էր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանմամբ` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավարությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատ¬վա¬ծություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանը նախ¬կի¬նում յոթ անգամ դատապարտվել է դիտավորյալ հանցագործություն¬ների կատարման հա¬մար, որոնցից երեքն ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստիճանի` միջին ծանրության և ծանր են։ Վերջին անգամ նա դատապարտվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչա¬կան շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011թ. մարտի 30-ի դատավճռով։ Նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակվել է ազատազրկում հինգ տարի չորս ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2006թ. փետրվարի 24-ի թիվ 1-47 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 8 ամիս ժամ¬կետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6/վեց/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Նույն դատարանը 2011թ. հունիսի 27-ի որոշմամբ վերոնշյալ դատավճռի վերա¬նայման արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով հաստատված` Հայկ Գալստյանի հանցավոր արարքը համապատասխանեցրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի հատկանիշներին և նշանակել պատիժ` ազատազրկում 4 տարի ժամկետով, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2006թ. փետրվարի 24-ի դատավճռով նշանակված պատիժն ամբողջությամբ կրած լինելու պատճառաբա¬նութ¬յամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կիրառումը դատավճռից հանել և Հայկ Գալստյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանել ազատազրկում 4/չորս/ տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբն հաշվարկելով 2010թ. հոկտեմբերի 4-ից։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` սույն գործով նրան մեղսագրվող հանցագործությունն ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանը կատարել է 2011թ. մայիսի 22-ին, այսինքն` Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011թ. մարտի 30-ի դատավճռով դատա¬պարտվելուց հետո, միաժամանակ նախքան ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրա¬ցում նախա¬տեսած 2011թ. մայիսի 23-ի օրենքի ընդունումը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը և պատ¬ժելիությունը որոշվում են հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` արարքի հանցավո¬րությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքն հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելն համապատասխան արարքը կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվա¬ծություն։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարածի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը (այդ թվում` պատիժ կրող կամ դատվա¬ծություն ունեցող անձանց մասով) հետադարձ ուժ չունի։
Ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կարգով ամբաստանյալի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս նրա վիճակն էականորեն կարող է վատթարանալ, քան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի ուժով ռեցիդիվն որպես պատասխա¬նատ¬վութ¬յունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու և պատիժ նշանակելու պարագայում։
Քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանությունից հետևում է, որ ռեցիդիվի առկա¬յությունը պայմանավորվում է քննվող դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում նույն անձի կողմից դիտավորյալ հանցանք կամ հանցանքներ կատարելու և դատապարտ¬վելու հետ` դատվածության առկայության պայմաններում։
Ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանը բոլոր հանցանքները կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացումը կատարելուց առաջ, ուստի` նրա պատժելիության հարցերը պետք է որոշվեն մինչ այդ գործող քրեաիրավական ինստիտուտներով։ Հետևաբար` նյութաիրա¬վական վերոնշյալ նորմը չի կարող տարածվել մինչ դրա ուժի մեջ մտնելն համապատասխան արարքներ կատարած, պատիժ կրող կամ դատվածություն ունեցող անձանց, այդ թվում` սույն գործով ամբաստանյալ¬ Հ.Գալստյանի վրա և տվյալ դեպքում առանձնապես վտան¬գավոր ռեցիդիվը պետք է հաշվի առնել վերջինիս նկատմամբ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս` որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրաց¬նող հանգամանք։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտրութ¬յան հարցին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմն այլընտրանքային է, որպես պատժա¬տեսակ, նախա¬տեսում է տուգանք, կալանք կամ ազատազրկում, ուստի պատժի նպա¬տակ¬ներն ապահովելու տեսանկյու¬նով առաջնայինն ամբաստանյալի նկատմամբ սույն հոդվա¬ծով նշա¬նակ¬վող պատժատե¬սա¬կի ընտրության հարցն է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Տվյալ դեպքում, Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի` նախկինում դիտավոր¬յալ հանցագոր¬ծությունների կատարման համար դատապարտված լինելու հանգամանքը, առանձնապես վտան¬գավոր ռեցեդիվի առկայությունն ու հանցանքը որպես արհեստ կատարելը, պատիժը կրելու ընթացքում նոր հանցանք կատարելու, ինչպես նաև տուժողին պատ¬ճառված նյութական վնասը հարթելու ուղղությամբ որևէ միջոց չձեռնարկելու հանգա¬մանք¬ները` գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված առավել մեղմ պատժատեսակների` տուգանքի և կալանքի նշանակումը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպա¬տակ¬¬ները, ուստի նրա նկատմամբ տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված այլընտրանքային պատժատեսակ¬ներից նշանակում է առավել խիստը` ազա¬տազրկումը։ Նույն պատճառաբանությամբ Դատարանը եզրակացնում է նաև, որ ամբաս¬տան¬յալ Հայկ Գալստյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հիմ¬քերը բացակայում են, վերջինիս ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կանխումն հնա¬րավոր է ազատազրկման ձևով նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը ռեալ (իրական) կրելու պայման¬ներում։
Նկատի ունենալով, որ սույն գործով վերագրվող հանցանքն Հայկ Գալստյանը կատարել է 2011թ. մայիսի 22-ին, այսինքն` Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011թ. մարտի 30-ի դատավճիռը կայացնելուց հետո (պատիժը կրելու ընթացքում)` Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին կետի կանոնով` դատավճիռների համակցությամբ, որը թույլատրելի է համա¬րում սույն դատավճռով նշանակվող պատժին նախորդ դատավճռով նշանակված, բայց չկրած պատժի մասնակի գումարման հնարավարությունը։ Սույն դատավճռով ամբաս¬տան¬յալ Հ.Գալստյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժին նախորդ դատավճռով նշա¬նակված պատիժը գումա¬րելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում այն, որ սույն դատավճիռը կայացնելու օրվա դրությամբ ամբաս¬տանյալ Հ.Գալստյանը դեռևս չի կրել նախորդ դա¬տավճռով նշանակված և այն վերա¬նայելու որոշմամբ սահմանված 4/չորս/ տարի ազա¬տազրկման 2/երկու/ տարի 5/հինգ/ ամիս 17/տասնյոթ/ օրը։
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռների համակ¬ցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս Հ.Գալստյանի պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատա¬րանի 2011թ. մարտի 30-ի դատավճռով և այն վերանայելու վերաբերյալ նույն դատարանի 2011թ. հունիսի 27-ին կայացրած որոշմամբ սահմանված կարգով` 2010թ. հոկտեմբերի 4-ից, որի դեպքում սույն գործով վերջնական պատիժ նշանակելիս ամբաստանյալ Հ.Գալստյանի փաստացի կրած պատիժը լրացուցիչ հաշվակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2010թ. հոկտեմբերի 4-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։
Քննության առնելով տուժող Մարինե Թումիկյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայ¬ցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է լրիվ բավարարել` 153.720 ՀՀ դրամը բռնա¬գան¬ձելով ամբաստանյալ Հայկ Գալստյանից` որպես հանցա¬գործությամբ պատ¬ճառ¬ված վնաս։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, դատական ծախսերի կատարման փաստն հաս¬տա¬տող ապացույցներ` ևս, ամբաստանյալ Հ.Գալստյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Քննարկելով ամբաստանյալ Հ.Գալստյանի նկատմամբ խա¬¬¬փանման միջոց ընտրելու հար¬ցը` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու անհրա¬¬¬ժեշտությունը բացակայում է` պայմանավորված նախորդ դատավճռով ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը փաստացի կրելու հանգամանքով։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 375-րդ, 367-373-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Հայկ Վաչեի Գալստյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 1/մեկ/ տարի 6 /վեց/ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը` սույն դատավճռով նշանակված 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակի գումա¬րել Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րանի 2011թ. մարտի 30-ի դատավճռով նշանակված և այն վերանայելու մասին նույն վարչական շրջանների դատա¬րանի 2011թ. հունիսի 27-ի որոշմամբ սահմանված պատժի չկրած մասից` 2 տարի 5 ամիս 17 օր ժամկետով ազատազրկումից 2/երկու/ տարին և Հայկ Վաչեի Գալստյանի նկատմամբ վերջ¬նական պատիժ նշանակել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։
Պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2010թ. հոկտեմբերի 4-ից։
Տուժող Մարինե Հրաչյայի Թումիկյանի ներկայացրած 153.720 / հարյուր հիսուներեք հազար յոթ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամի քաղա¬քացիական հայցը լրիվ բավարարել, այդ գումարը, որպես հանցա¬գործությամբ պատճառված վնաս, բռնագանձել Հայկ Վաչեի Գալստյանից։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ