գործ թիվ ԵԿԴ0028/01/12






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը, հետևյալ կազմով`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Անի Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության
սեփականության և տնտեսական գործունեության
դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով
վարչության պետի տեղակալ` Ջոն Ֆարխոյանի,

պաշտպան` Արմեն Օհանյանի,

2012թ. մարտի 23-ին դռնբաց դատական նիստում արա¬գաց¬ված դատական քննութ¬յան կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Ա ր ա մ Ա շ ո տ ի Հ ա յ ր ա պ ե տ յ ա ն ի
(ծնված 1979թ. մայիսի 22-ին Երևանում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուրի, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, չի աշխատել, հաշվառ¬ված է Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի Միկրոշրջան 11-րդ շենքի 4-րդ բնակարանում, ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿՀ կալանավոր, կալանքի տակ է 2011թ. սեպտեմբերի 23-ից)

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 69105711 քրեական գործը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և առանձին վարույթով առանձնացվել է 2011թ. փետրվարի 23-ին` ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչությունում քննվող թիվ 16105611 քրեական գործի նյութերից` Արամ Հայրապետյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի թմրա¬միջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ։
2011թ. սեպտեմբերի 23-ին Արամ Հայրապետյանը ձերբակալվել է, իսկ 2011թ. սեպտեմ¬բերի 25-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2011թ. սեպտեմբերի 25-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Արամ Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2012թ. փետրվարի 27-ին քրեական գործը Արամ Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և 2012թ. մարտի 1-ին ընդունվել վարույթ։
2012թ. մարտի 14-ին, գործով դատական քննություն նշանակելու որոշմամբ անդրա¬դառ¬նալով սույն գործով նախաքննական մարմնի` Արամ Հայրապետյանի գույքի վրա կալանք դնե¬լու որոշմանը, Դատարանը գույքի վրա դրված արգելանքը վերացրել է` արգելանք կիրառելու ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 233-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի բացա¬կա¬յութ¬յան պատճառաբանությամբ։

Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Արամ Հայրապետյանը 2005թ. մեկնել և բնակություն է հաստատել Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում և տարվա մեջ մեկ-երկու անգամ այցելել Հայաստանում բնակվող իր ազգականներին։ Վերջին անգամ Հայաստան է ժամանել 2011թ. սեպտեմբերի 16-ին, որից հետո, այցելելով Հրազդան քաղաքում բնակվող հորը, զբոսանքի ընթացքում, փողոցում գտնելու միջոցով առանց իրացնելու նպա¬տակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր սպորտային համազգեստի բաճկոնի ձախ գրպանում ապօրինի պահել է խոշոր չափի` 1.3 գրամ հաշիշ տեսակի թմրամիջոց, որը 2011թ. սեպտեմբերի 23-ին հայտնաբերվել և առգրավվել է ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր վարչության աշխատակիցների կողմից` նրա անձնական խուզար¬կությամբ։
Վերոնշյալ արարքը կատարելու համար Արամ Հայրապետյանին մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։

Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Արամ Հայրապետյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արագացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։ Ամբաստանյալ Հայրապետյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում փոխելով իր սկզբնական դիրքորո¬շումը, գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Արամ Հայրապետյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը, հաշվի առնելով, որ նախքան դատաքննության սկիզբը փոխելով իր սկզբնա¬կան դիրքորոշումը, չառարկեց գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու դեմ և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քերն ու պայմանները, գործը քննեց արագացված դա¬տաքննության կարգով։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Արամ Հայրապետյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը, դրանում նրա մեղավորությունը Դատարանը հաստատված համարեց` ամբաստանյալի խոստովանա¬կան, վկաներ Սուրեն Բուրգի Մանուկյանի և Արամ Աշոտի Գրիգորյանի ցուցմունքներով, հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.3 գրամ քաշով «հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, նրան բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրություններով, դատաքիմիական փոր¬ձաքննութ¬յան 2011թ. սեպտեմբերի 23-ի թիվ 443Ք եզրակացությամբ, տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. հոկտեմբերի 5-ի թիվ 0836 եզրակացությամբ, դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. դեկտեմբերի 12-ի թիվ 0271-11 եզրակացությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Արամ Հայրապետյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։ Դատարանը գտնում է, որ Ա.Հայրապետյանին մեղսագրվող արարքը` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելը և պահելը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածով։
Ամբաստանյալ Արամ Հայրապետյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ, Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Արամ Հայրապետյանն անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է կատարած հանցավոր արարքի համար և իրեն լիովին մե¬ղավոր է ճանաչել, նախկինում դատապարտված չէ (դատվածությունը մարված է), բնութագրվում է դրականորեն։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են Հայրապետյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. հոկտեմբերի 5-ի թիվ 0836 եզրակացության համաձայն` ամբաստանյալ Արամ Հայրապետյանը հանցանքը կա¬տա¬րելու պահին գտնվել է թմրամիջոցի` կանաբիսի խմբի թմրամիջոցների ազդեցության տակ, որի թմրալկալոիդների հետքերն հայտնաբերվել են վերջինիս մեզի փորձանմուշում։ Սակայն, Դատարանի համոզ¬մամբ տվյալ դեպքում թմրամիջոցի գործածումը Արամ Հայրապետյանի կողմից հանցա¬գոր¬ծության կատարմանը` թմրամիջոցն ապօրինի ձեռք բերելուն կամ պահելուն նպաստող պայման չի հանդիսացել, հետևաբար` Դատարանը այն որպես պատասխա¬նատ¬¬վությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգամանք չի գնահատում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով սահմանված հան¬ցակազմը, որպես պատժատեսակ, նախա¬տեսում է միայն ազատազրկում, ուստի ամբաս¬տանյալի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, որն արդարացի ու անհրաժեշտ է նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու համար։ Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Արամ Հայրապետյանը պետք է կրի և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն հաշվի է առնում վերջինիս նկատմամբ պատժաչափ նշանակելիս։
Ամբաս¬տան¬յալ Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման չափը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի առավ նաև արագացված կար¬գով դատական քննության կարգով մեղադրական դա¬տավճիռ կայացնելիս պատիժ նշա¬նա¬կելու` ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված սկզբունքը, համաձայն որի` այն չի կարող գերազանցել երկու տարին։
Ամբաստանյալ Ա.Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցը որոշելիս` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թողնել անփո¬փոխ` մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ Դատա¬րանում պահ¬վող 1,2 գրամ «հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցը (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը) անհրաժեշտ է ոչնչացնել` դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հե¬տո։
Համաձայն դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության 2011թ. դեկտեմբերի 12-ի թիվ 0271-11 եզրակացության` թմրանյութերի գործածումն ամբաստանյալ Ա.Հայրապետյանի մոտ կրում է էպիզոդիկ բնույթ, նա հարկադիր բուժման կարիք չունի, հետևաբար` Դատարանը ամբաստանյալ Ա.Հայրապետյանի նկատմամբ թմրամոլությունից հարկադիր բուժում չի նշա¬նա¬կում։
Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն` գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելիս նույն օրեսնգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերն ամբաս¬տան¬յալից բռնագանձման ենթակա չեն, իսկ սույն քրեական գործով որևէ ֆիզիկական կամ իրա¬վաբանական անձ տու¬ժող չի ճա¬նաչվել` Դատարանը դատական ծախսերի, ինչպես նաև քաղա¬քացիական հայցի հարցն համարում է լուծված։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հայրապետյանի գույքի նկատմամբ նախաքննական մարմնի 2011թ. հոկտեմբերի 4-ին կիրառած արգելանքը դեռևս 2012թ. մարտի 14-ի որոշմամբ Դատա¬րանը վերացրել է, ուստի այդ հարցն համարում է լուծված։
Գնահատելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Արամ Աշոտի Հայրապետյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 9 /ինը/ ամիս ժամկետով։
Արամ Հայրապետյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. սեպտեմբերի 23-ից, որպես խա¬փանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող 1,2 գրամ «հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ