գործ թիվ ԵԿԴ0021/01/12





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը, հետևյալ կազմով`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Անի Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Լևոն Չարխիֆալակյանի,
պաշտպան` Անուշ Հակոբյանի,

2012թ. մարտի 20-ին դռնբաց դատական նիստում արա¬գաց¬ված դատական քննութ¬յան կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Ա ր մ ե ն Ռ ո բ ե ր տ ի Ա ր շ ա կ յ ա ն ի
(ծնված 1983թ. օգոստոսի 10-ին, Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, բարձրագույն կրթու¬թյամբ, չամուսնացած, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, չի աշխա¬տում, հաշվառված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Աբովյան քա¬ղաքի 6-րդ փողոցի թիվ 14 տանը, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռա¬նալու մասին ստորագրություն)

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13103312 քրեական գործն հարուցվել է 2012թ. հունվարի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխա¬վոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2012թ. փետրվարի 21-ին նախաքննության մարմինը Արմեն Արշակյանին մե¬ղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել չհե¬ռանալու մասին ստորագրութ¬յուն։
2012թ. փետրվարի 27-ին քրեական գործը Արմեն Արշակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարան և 2012թ. փետրվարի 28-ին ընդունվել վարույթ։

Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Արմեն Արշակյանը ձեռք է բերել և ապօրինի կրել է սառը զենք հանդիսացող դանակ, որն արտահայտվել է հետևյալում.
2012թ. հունվարի 3-ին` ժամը 23։30-ի սահմաններում, Արմեն Արշակյանը եղբոր` Արթուր Արշակյանի և ընկերոջ` Էդգար Սարիբեկյանի հետ եկել են Երևան քաղաք` միասին Ամանորը նշելու և զվարճանալու նպատակով։ Ամանորը միասին նշելու կապակցությամբ Արմեն Արշակյանը Երևան քաղաքի Պարոնյան 8 հասցեում գործող «8» սուպերմարկետի մոտ վիճաբանության մեջ է մտել Միսակ Հովսեփյանի և Արթուր Բաղդագուլյանի հետ, սակայն նրանց են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի աշխատակիցներ Կարեն Գևորգյանը և Մանուկ Կարապետյանը ու նրանց բերման ենթարկել ոստիկանության Կենտրո¬նականի բաժին։ Ոստիկանության բաժնում Արմեն Արշակյանի անձնական խուզար¬կությամբ հայտնաբերվել է վերջինիս ապօրինի կրած սառը զենք հանդիսացող` ծալովի սևեռվող շեղբով գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ։
Վերոնշյալ արարքը կատարելու համար Արմեն Արշակյանին մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Արշակյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։ Ամբաստանյալ Արշակյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։ Մեղադրողը, Դատարանում վերահաստատելով մեղադրական եզրակացությամբ հայտ¬նած իր դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Արմեն Արշակյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրող կողմի դիրքորոշումը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քերն ու պայմանները, գործը քննեց արագացված դա¬տաքննության կարգով։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Արմեն Արշակյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված համարեց` ամբաստանյալի խոստովանա¬կան ցուց¬մունք¬¬ներով, վկաներ Կարեն Գևորգյանի և Մանուկ Կարապետյանի ցուցմունքներով, իրեղեն ապացույց ճանաչված, սառը զենք հանդիսացող դանակի առկայությամբ, սառը զենքի փոր¬ձաքննության 2012թ. հունվարի 18-ի թիվ 19 եզրակացությամբ, որպես ապացույց ճանաչ¬ված` Արմեն Արշակյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու և անձ¬նական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմած արձանագրությունների առկայութ¬յամբ։
Նախաքննության ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Արմեն Արշակյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։ Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Ա.Արշակյանը նրան մեղսագրվող հանցավոր արարքը` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելը, կատարել է մեղավորությամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդ¬վածի 4-րդ մա¬սով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածով։
Ամբաստանյալ Արմեն Արշակյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ պատժի տեսա¬կը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճա¬նով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատ¬վությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ, Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Արմեն Արշակյանը նախ¬կինում դատապարտ¬ված չի եղել /դատվածությունը մարված է/, անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է և առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե¬ղավոր է ճանաչել, բնութագրվում է դրակա¬նորեն, անչափահաս տարիքում կորցրել է մորը` Մարինե Արշակյանին, իսկ 2010թ. մահացել է նաև հայրը, և ներկայումս երկկողմանի ծնողազուրկ է։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են Արշակյանի անձի հանրային վտանգա¬վո¬րությունը։
Քրեական գործի նյութերի համաձայն` ամբաստանյալ Արմեն Արշակյանը հանցանքը կա¬տա¬րելու պահին գտնվել է ալկոհոլի ազդեցության տակ (3-րդ աստիճանի ալկո¬հոլային խմածություն)։ Դատարանը գտնում է, որ այն որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու հարցը որոշելիս կիրառելի է Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման մեջ արտահայ¬տած մեկնաբանությունը, համաձայն որի` հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու համար անհրաժեշտ է հանգա¬մանորեն պարզել և հաշվի առնել, թե հանցավոր արարքն իր բնույթով կապվա՞ծ է արդյոք հանցանք կատարած անձի՝ ալկոհոլ օգտագործած լինելու հետ, այսինքն` ալկոհոլի օգտագոր¬ծումն հանցանքը կատարելուն նպաստող պայման հանդիսացել է, թե` ոչ։
Դա¬տա¬րանի հա¬մոզ¬¬մամբ ամբաստանյալ Արմեն Արշակյանի կողմից ամանորյա տոնա¬կան օրերի ընթացքում ալկոհոլի գործածումը չի նպաստել հանցա¬գոր¬ծության կատարմանը` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելուն, հետևաբար` Դատարանն այն որպես պատասխա¬նատ¬¬վությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգամանք չի գնահատում։
Այսպիսով, Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արմեն Արշակյանի անձը, նրան մեղ¬սագրվող հանցագործության տեսակը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիայով նախա¬տեսված պատժատեսակներից նվազ խիստը` տուգանքը, որն արդարացի ու ինքնին բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու համար։
Ամբաս¬տան¬յալ Արշակյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի` տուգանքի չափը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի առավ արագացված կար¬գով դատական քննության կարգով մեղադրական դա¬տավճիռ կայացնելիս պատիժ նշա¬նա¬կելու` ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված սկզբունքը, համաձայն որի` այն չի կարող գերազանցել 400.000 ՀՀ դրամը։ Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով աշխատանք, ինքնուրույն վաստակ չունենալու, երկկողմանի ծնողազուրկ լինելու հանգամանքը` Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը որոշելիս անհրաժեշտ է Ա.Արշակյանի նկատմամբ նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց հանդիսացող, ՀՀ ոստիկանության փոր¬ձաքրեա¬գիտական վարչությունում պահվող դանակն անհրաժեշտ է ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ա.Արշակյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Քննարկելով ամբաստանյալ Ա.Արշակյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գնահատելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հաշվի առնելով պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Արմեն Ռոբերտի Արշակյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդ¬վածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշա¬նակել պատիժ` տուգանք 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, որի կատարումն հանձնա¬րարել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կա¬տար¬ման ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Արմեն Արշակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհե¬ռանալու մա¬սին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության փոր¬ձաքրեա¬գիտական վար¬չությունում պահվող սառը զենք հանդիսացող ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Դատավճիռը կարող է հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ