ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԳՈՐԾ ԵԿԴ/0018/01/12

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դատախազ` Մ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
պաշտպան` Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Մ.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ


2013 թվականի մարտի 07-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Մանվել Իվանի Աղաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, (ծնված 1969թ. հունիսի 07-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում դատապարտված`
1) Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 20.11.1999թ. դատավճռով, ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 229-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման երկու տարի ժամկետով։ Նույն օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան մեկ տարի ժամկետով,
2) Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 15.08.2004թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման մեկ տարի ժամկետով։ Նույն օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան մեկ տարի ժամկետով,
3) Երևանի Շենգավիթ համայնքի առաջին ատյանի դատարանի 22.03.2006թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 271-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման մեկ տարի ժամկետով և տուգանքի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, 14.04.2006թ. պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից,
4) Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 20.03.2007թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 271-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման վեց տարի ժամկետով և տուգանքի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 01.08.2007թ. որոշմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 271-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նույն օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածների կիրառմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում երեք տարի ժամկետով, 31.05.2009թ. ազատվել է պատժի կրումից, դատվածությունը չմարված, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Թամանյան փողոցի թիվ 1 շենքի թիվ 23 բնակարանում, կալանքի տակ է 12.12.2011թ.-ից:

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ. 69102011 քրեական գործը հարուցվել է 2011 թվականի ապրիլի 13-ին` ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Տ.Կիրակոսյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրեսնգքրի 266-րդ հոդածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 4-րդ մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2. 2011 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ռ.Ամիրխանյանը որոշում է կայացրել հ.69102011 քրեական գործից Մանվել Աղաջանյանի և այլ անձանց վերաբերյալ մասն անջատել և անջատված մասին շնորհել 62203711 համարը:
3. 2011 թվականի հունիսի 07-ին Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կ.Սահակյանի որոշմամբ Մանվել Իվանի Աղաջանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
4. 2011 թվականի հունիսի 07-ի` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
5. 2011 թվականի օգոստոսի 12-ին հ.62203711 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
6. 2011 թվականի դեկտեմբերի 13-ին հ.62203711 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
7. 2011 թվականի դեկտեմբերի 14-ի` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
8. 2012 թվականի փետրվարի 17-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
9. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2012 թվականի հոկտեմբերի 31-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտվել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկման 6 (վեց) տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 120.000 (հարյուր քսան հազար) ՀՀ դրամ գումարից, 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 7 (յոթ) տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 120.000 (հարյուր քսան հազար) ՀՀ դրամ գումարից։ Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2011թ. դեկտեմբերի 12-ից։
Ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 05.05.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, 0,008 և 0,002 գրամ քաշերով «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցները թողնել քրեական գործից անջատված մասով` վարույթն իրականացնող մարմնի տնօրինմանը, իսկ ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 (տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց) ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
10. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 31-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանը:
11. Ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքը, Վերաքննիչ դատարանի 10.12.2012թ. որոշմամբ, ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
12. Ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չպարզված անձից և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի` 0,012 գրամ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց պարունակող սուբոտեքս տեսակի 1,5 դեղահաբ, որը 2011թ. ապրիլի 5-ին 60.000 ՀՀ դրամով վաճառելու միջոցով ապօրինի իրացրել է Բալաբեկ Էդուարդի Մանուկյանին և Բագրատ Սպարտակի Փաշինյանին։
Բացի այդ, Մանվել Աղաջանյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 0,024 գրամ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց պարունակող սուբոտեքս տեսակի 3 դեղահաբ, որը 2011թ. ապրիլի 11-ին 120.000 ՀՀ դրամով վաճառելու միջոցով, ապօրինի իրացրել է Բագրատ Փաշինյանին, որից 1 հաբը Բագրատ Փաշինյանը փոխանցել է Գուրգեն Գեղամյանին, 0,5 հաբը` Բալաբեկ Մանուկյանին, 0,5 հաբը գործածել է անձամբ, իսկ մնացած զգալի չափի` 0.008 գրամ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբը 2011թ. ապրիլի 12-ին խուզարկությամբ հայտնաբերվել է Բագրատ Փաշինյանի Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 41 շենքի 21 բնակարանում:
13. Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել հետևյալ փաստական հանգամանքները.
«Ամբաստանյալ, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանն առնչվող հանցագործություններ կատարելու համար բազմիցս դատապարտված Մանվել Իվանի Աղաջանյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում, 2011թ. ապրիլի 5-ին նախորդող ժամանակահատվածում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի` 0,012 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող, սուբոտեքս տեսակի 1,5 դեղահաբ, որը 2011թ. ապրիլի 5-ին, Երևանում, 60.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառելու միջոցով ապօրինի իրացրել է Բալաբեկ Մանուկյանին և Բագրատ Փաշինյանին։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 0,024 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող սուբոտեքս տեսակի երեք դեղահաբեր, որոնք 2011թ. ապրիլի 11-ին, Երևանում, 120.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել է Բագրատ Փաշինյանին։ Դրանցից մեկ հաբը Բագրատ Փաշինյանը փոխանցել է Գուրգեն Գեղամյանին, կես հաբը` Բալաբեկ Մանուկյանին, կես հաբը գործածել է անձամբ, իսկ մնացած, զգալի չափի` 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբը 2011թ. ապրիլի 12-ին հայտնաբերվել է Բագրատ Փաշինյանի` Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 41 շենքի թիվ 21 բնակարանի խուզարկությամբ։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար»։

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
14. Բողոք բերած անձը, որպես վերաքննիչ բողոքի համար նշանակություն ունեցող փաստեր, վկայակոչել է հետևյալը.
« (...) Որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 2011թ. ապրիլի 15-ի որոշման համաձայն` Բագրատ Փաշինյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2.1 կետով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք ապօրինի այլ անձանց իրացնելու Բագրատ Փաշինյանին առաջադրված մեղադրանքը նախաքննության մարմնի կողմից հիմնավորված է համարվել ինչպես Բ.Փաշինյանի խոստովանական ցուցմունքներով, այնպես էլ մյուս մեղադրյալների ցուցմունքներով: Մասնավորապես մեղադրյալ Բալաբեկ Մանուկյանը, իր 13.04.2011թ. ցուցմունքում, հայտնել է, որ սուբոտեքս դեղահաբերը պարբերաբար ձեռք է բերել իր ընկեր Բագրատ Փաշինյանից, կես կոճակի համար վճարելով 25.000 ՀՀ դրամ: 15.04.2011թ. հարցաքննության ժամանակ Բալաբեկ Մանուկյանը հայտնել է, որ 10.04.2011թ. ցերեկային և երեկոյան ժամերին իր օգտագործման համար Բագրատ Փաշինյանից 50.000 դրամով գնել է մեկ դեղահաբ սուբոտեքս, իսկ 11.04.2011թ. իր ընկեր Վահագն Ղրմաջյանի հետ համատեղ ներդրած 25.000 դրամ գումարով Բագրատ Փաշինյանից գնել են կես դեղահաբ սուբոտեքս: Մեղադրյալ Գուրգեն Գեղամյանը նույնպես իր 15.04.2011թ. ցուցմունքում նշում է, որ օգտագործելու նպատակով Բագրատ Փաշինյանից գնել է սուբոտեքս տեսակի թմրամիջոց։
Հետագայում 27.04.2011թ. իր լրացուցիչ ցուցմունքում Բագրատ Փաշինյանը փոխում է իր նախորդ ցուցմունքները, հայտնում է, թե այն մասին, որ ինքը Բալաբեկ Մանուկյանին և Գուրգեն Գեղամյանին թմրանյութ է վաճառել, իբր գրել է հավատալով ոստիկանության աշխատակիցներին, որ եթե այդպես գրի, իրեն չեն կալանավորի: Իբր թե իրականում ինքը իր, Բալաբեկ Մանուկյանի և Գուրգեն Գեղամյանի համար Մանվել Աղաջանյանից ձեռք է բերել սուբոտեքս մեկ հաբը 40.000 դրամ գնով։
Զարմանալի զուգադիպությամբ իր ցուցմունքները սկսում է փոխել և Բագրատ Փաշինյանի նոր ցուցմունքներին հարմարեցնել նաև մեղադրյալ Բալաբեկ Մանուկյանը, ինչի արդյունքում՝ նախաքննության մարմնի 13.05.2011թ. որոշմամբ Բագրատ Փաշինյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվում, լրացվում է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ, Բագրատ Փաշինյանի նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ Ազգային ժողովի «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» 26.05.2011թ. որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետը և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցված քրեական գործը կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է: Բ.Փաշինյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը վերացվել է և նա անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստի դահլիճում։
2.2. Որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 15.04.2011թ. որոշմամբ Բալաբեկ Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 34-268 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 34-268 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Իր սկզբնական ցուցմունքներում՝ տրված 13.04.2011թ.-ին և 15.04.2011թ.-ին, Բալաբեկ Մանուկյանը հստակ հայտնել է, որ սուբոտեքս դեղահաբերը պարբերաբար ձեռք է բերել իր ընկեր Բագրատ Փաշինյանից, կես կոճակի համար վճարելով 25.000 ՀՀ դրամ: Նշել է, որ 10.04.2011թ.-ին ցերեկային և երեկոյան ժամերին իր օգտագործման համար Բագրատ Փաշինյանից 50.000 դրամով գնել է մեկ դեղահաբ սուբոտեքս, իսկ 11.04.2011թ.-ին իր ընկեր՝ Վահագն Ղրմաջյանի հետ համատեղ ներդրած 25.000 դրամ գումարով Բագրատ Փաշինյանից գնել են կես դեղահաբ սուբոտեքս: Սուբոտեքսը Բագրատ Փաշինյանի միջոցով Մանվել Աղաջանյանից ձեռք բերելու մասին նա ոչինչ չի հայտնել։
Սակայն, հետագայում 29.04.2011թ.-ին, Բագրատ Փաշինյանի կողմից իր ցուցմունքները փոխելուց 2 օր անց, զարմանալի զուգադիպությամբ, իր նախորդ ցուցմունքները փոխում և նոր ցուցմունքներ է տալիս նաև Բալաբեկ Մանուկյանը: 29.04.2011թ. իր լրացուցիչ ցուցմունքում նա նույնպես, ինչպես Բագրատ Փաշինյանը 27.04.2011թ.-ին, հանկարծ որոշում է «հայտնել ողջ իրականությունը»: Նա նույնպես հայտնում է, թե իբր իր նախորդ ցուցմունքները գրել է այդպես, քանի որ ոստիկանությունում իրեն ասել են, որ եթե այդպես գրի, իրեն չեն կալանավորի: Նոր ցուցմունքում նա հայտնում է, որ Բագրատ Փաշինյանից ձեռք չի բերել, այլ վերջինիս հետ միասին, համատեղ ներդրած գումարով ձեռք են բերել այլ անձից: Ինքը գիտի, որ Բագրաա Փաշինյանը սուբոտեքսը ձեռք է բերել Մանվել Աղաջանյանից: Բալաբեկ Մանուկյանը փոխում է նաև սուբոտեքսի ձեռքբերման գինը, նշելով, որ կես կոճակը ձեռք են բերել 20.000 դրամով (նախկին 25.000 դրամի փոխարեն), ինչպես նաև սուբոտեքսի ձեռք բերման այլ օրեր է նշում։
Նախաքննության մարմինը զարմանալիորեն հավաստի է համարում Բալաբեկ Մանուկյանի և Բագրատ Փաշինյանի նոր ցուցմունքները, գտնում է, որ Բալաբեկ Մանուկյանը իրոք սուբոտեքսը ձեռք է բերել ոչ թե Բագրատ Փաշինյանից, այլ Մանվել Աղաջանյանից: Արդյունքում 11.05.2011թ.-ին որոշում է կայացվում Բալաբեկ Մանուկյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխել, լրացնել և նրան նոր մեղադրանք առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ, Բալաբեկ Մանուկյանի նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ Ազգային ժողովի «Հայաստանի հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» 26.05.2011թ. որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետը և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցված քրեական գործը կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է: Բ.Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը վերացվել է և նա անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստի դահլիճում։
2.3. Ըստ քրեական գործում առկա տեղեկանքի Բագրատ Փաշինյանը 21.07.2011թ. թիվ 510 չվերթով «Զվարթնոց օդանավակայան» սահմանային անցակետով մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, իսկ Բալաբեկ Մանուկյանը, քրեական գործում առկա նրա մոր հայտարարության համաձայն աշխատելու նպատակով մեկնել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Քելբաջարի շրջան և 2011թ. հոկտեմբեր ամսից գտնվում է այնտեղ։
2.4. 2012թ. փետրվարի 15-ին մեղադրյալ Մանվել Աղաջանյանի պաշտպանը միջնորդություն է ներկայացրել ավագ քննիչ Կ.Մահակյանին, որում, մասնավորապես, միջնորդել է ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները, այդ թվում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 481-րդ հոդվածով սահմանված կարգով, Բագրատ Փաշինյանին և Բալաբեկ Մանուկյանին կանչելու և նրանց ու Մ.Աղաջանյանի միջև առերես հարցաքննություններ կազմակերպելու համար, իր դեմ ցուցմունք տված անձանց հարցաքննելու միջոցով նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը վիճարկելու և մեղադրանքից պաշտպանվելու վերջինիս իրավունքի իրացումը ապահովելու համար։
Միջնորդության մեջ ուշադրություն է հրավիրվել այն փաստին, որ Բ.Փաշինյանը և Բ.Մանուկյանը նրանց նկատմամբ քննված քրեական գործի նախաքննության տարբեր ժամանակահատվածներում տվել են հակասական ցուցմունքներ, մասնավորապես հայտնել են, որ իրենց սկզբնական բացատրությունները և ցուցմունքները տրվել են ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ աշխատակիցների պարտադրանքով, այնուհետն ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում գործի քննության ժամանակ փոխել են իրենց նախորդ ցուցմունքները, իրենց այդ քայլը բացատրելով ոստիկանության կողմից իրենց նկատմամբ ճնշումների հանգամանքով, ինչից հետևում է, որ առնվազն ինչ-որ պահի այդ անձինք Մ.Աղաջանյանի դեմ սուտ վկայություն են տվել և ոչ մի երաշխիք չկա, որ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում նրանց տված ցուցմունքները նույնպես չեն տրվել ճնշման ազդեցության տակ կամ քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով իրենց պատասխանատվությունը Մ.Աղաջանյանի վրա բարդելու նկատառումներով:
Ավագ քննիչ Կ.Սահակյանի 15.02.2012թ. որոշմամբ Մ.Աղաջանյանի պաշտպանի միջնորդությունը մերժվել է, որի դեմ պաշտպանի կողմից 2012թ. փետրվարի 16-ին բողոք է ներկայացվել քրեական գործի նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազ Մ.Հակոբյանին, սակայն վերջինիս 17.02.2012թ. որոշմամբ պաշտպանի բողոքը նույնպես մերժվել է առանց հիմնավոր պատճառաբանության:
2.5. Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալի պաշտպանը միջնորդել է ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 481-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 1993 թվականի հունվարի 22-ին Մինսկ քաղաքում ընդունված Անկախ պետությունների համագործակցության անդամ պետությունների Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին Կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածով, 16-րդ հոդվածի 1-ին մասով «դատակոչի ցուցակում ընդգրկված վկա, 24.03.1969թ.-ին Երևան քաղաքում ծնված, Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի Բագրատ Սպարտակի Փաշինյանին (Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացու անձնագիր 58 01 219849, տրված Պսկով քաղաքի ներքին գործերի վարչության կողմից 31.07.2001թ.-ին,ստորաբաժանման կոդ 602-001) սույն քրեական գործի շրջանակներում հարցաքննելու նպատակով դիմել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության կենտրոնական մարմնին Բագրատ Փաշինյանին որպես վկա Հայաստանի Հանրապետություն կանչելու հարցով իրավական օգնություն ցույց տալու խնդրանքով, ինչպես նաև Բագրատ Փաշինյանի մեզ հայտնի հասցեն փոխված լինելու դեպքում նրա նոր հասցեն պարզելու հարցով իրավական օգնություն ցույց տալու և նրան որպես վկա Հայաստանի Հանրապետություն կանչելու հարցով իրավական օգնություն ցույց տալու խնդրանքով Ռուսաստանի Դաշնության արդարադատության կենտրոնական մարմնին դիմելու համար»։
Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը մերժվել է։
Բալաբեկ Մանուկյանի գտնվելու վայրը պարզելու և նրան դատարան կանչելու, ինչպես նաև Վահագն Ղրմաջյանին բերման ենթարկելու որոշումը ի կատար ածելու ուղղությամբ դատարանի կողմից ոչ մի գործուն միջոց չի ձեռնարկվել: Հարկ է նկատել նաև, որ դատավճռում առկա այն պնդումը, որ «պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ դատաքննության ընթացքում հետազոտվեցին Վահագն Հակոբի Ղրմաջյանի ցուցմունքներն», իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ պաշտպանության կողմը միջնորդել էր Վահագն Ղրմաջյանին որպես վկա դատարան հրավիրել, ոչ թե հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքները։
2.6. Բողոքարկվող դատավճռում անդրադառնալով վկաներ Բագրատ Փաշինյանի և Բալաբեկ Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքների, ինչպես նաև Բալաբեկ Մանուկյանի բջջային հեռախոսահամարից կատարված հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսումների վերծանումների որպես ապացույցների անթույլատրելիությունը հաստատելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի պաշտպանի միջնորդությանը դատարանը միջնորդությունը բավարարել է մասնակի միայն գաղտնալսումների վերծանումների որպես ապացույցի անթույլատրելիությունը հաստատելու մասով, իսկ ինչ վերաբերում է վկաներ Բագրատ Փաշինյանի և Բալաբեկ Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքների որպես ապացույցների անթույլատրելիությունը հաստատելուն, ապա դատարանը այդ մասով միջնորդությունը համարել է անհիմն և մերժման ենթակա, պատճառաբանելով, որ «քրեական գործի նախաքննության ընթացքում թաքնվելով վարույթն իրականացնող մարմնից և գտնվելով հետախուզման մեջ Մանվել Աղաջանյանը դրանով ինքն իրեն զրկել է իր դեմ ցուցմունք տվող անձանց հետ առերես հարցաքննվելու և նրանց հարցեր տալու հնարավորությունից»։
2.7. Դատարանը ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի մեղավորությունը իրեն մեղսագրվող արարքներում հիմնավորված է համարել վկաներ Բագրատ Փաշինյանի և Բալաբեկ Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքներով։
2.8. Դատարանը ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի մեղավորությունը հիմնավորված է համարել նաև հետևյալ ապացույցներով.
(1) դատաքիմիական փորձաքննության 21.04.2011թ. թիվ 14671105 եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված 2 հատ, կիսաօվալաձև, ընդհանուր 0,4 գրամ քաշով դեղահաբի հատվածները իրենց բաղադրության մեջ պարունակում են ընդհանուր 0,008 գրամ քաշով «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հնարավոր է նախկինում կազմել են մեկ ամբողջություն: Փորձաքննությանը ներկայացված ներարկիչում առկա 0,4 մլ ծավալով յուրահատուկ սուր հոտով, անգույն հեղուկը հանդիսանում է «քացախաթթվի անհիդրիդ» տեսակի պրեկուրսոր;
(2) դատաքիմիական փորձաքննության 13.04.2011թ. թիվ 133Ք եզրակացությամբ, որի համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված 0,1 գրամ քաշով սպիտակ գույնի փոշենման և նույն գույնի բեկորից կազմված զանգվածում հայտնաբերվեց բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց: 0,1 գրամ քաշով զանգվածում բուպրենորֆինի քաշը կազմում է 0,002 գրամ: Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 հաբերում որևէ թմրամիջոց կամ հոգեմետ նյութ չհայտնաբերվեց;
(3) խուզարկություն կատարելու մասին 18.04.2011թ. արձանագրությամբ, որի համաձայն Բագրատ Փաշինյանի Երևանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 41 շենքի թիվ 21 բնակարանի խուզարկությամբ, հյուրասենյակի օվալաձև սեղանի վրայից հայտնաբերվել է 2 կտոր սպիտակ դեղահաբ: Ըստ Բ.Փաշինյանի բանավոր հայտարարության, հայտնաբերված դեղահաբը «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց է, որը ձեռք է բերել անձնական օգտագործման համար: Նույն հյուրասենյակի մուտքից դեպի աջ գտնվող պահարանից հայտնաբերվել է 1,0 մլ ներարկիչ, որի մեջ եղել է 0,008մլ սուր հոտով, անգույն հեղուկ, որն ըստ Բ. Փաշինյանի բանավոր հայտարարության հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ;
(4) անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, որի համաձայն Գուրգեն Գեղամյանի անձնական խուզարկությամբ, նրա բաճկոնի գրպանից հայտնաբերվել են «Կոնկոր» գրառումով 2 դեղահաբեր և «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող դեղահաբի կտորներ;
(5) լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 27.04.2011թ. արձանագրությամբ, որի համաձայն Բագրատ Փաշինյանը ճանաչել է 3-րդ համարի լուսանկարում պատկերված անձին, ով հանդիսանում է Մանվել Աղաջանյանը «Մանո» մականունով: Բ.Փաշինյանը հայտարարել է, որ Մ.Աղաջանյանի հետ ծանոթ են 1984թ.-ից և նրա մասնակցությունը թմրանյութերի ապօրինի շրջանառությանը կհայտնի իր ցուցմունքում;
(6) իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,008և 0,002 գրամ քաշերով «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցներով»:
Բողոք բերած անձը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անօրինական է, անհիմն, կայացվել է դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով, դրանով խախտվել են ամբաստանյալի՝ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, օրենքներով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության մասնակցությամբ միջազգային պայմանագրերով երաշխավորված իրավունքները` հետևյալ հիմնավորումներով.
Ըստ բողոքաբերի, Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը, 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետը, ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ հոդվածի հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերը, 19-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը, նույն հոդվածի 2-րդ մասը, 106-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 23-րդ հոդվածի 1-ին, 4-րդ, 5-րդ մասերը:
Նշված պնդումը, ըստ բողոքի հեղինակի, հիմնավորվում է հետևյալ փաստարկներով.
Բողոքաբերը նշել է, որ իր վերաբերյալ կայացված մեղադրական դատավճիռը բացառապես կամ վճռորոշ աստիճանի հիմնված է վկաներ Բագրատ Փաշինյանի և Բալաբեկ Մանուկյանի նախաքննության ընթացքում տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքների վրա:
Վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 18-րդ հոդվածի 1-2-րդ մասերը, 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, բողոքաբերը նշել է, որ Բագրատ Փաշինյանի և Բալաբեկ Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները Մ.Աղաջանյանի մեղավորության մասին հետևության հանգելու և նրան դատապարտելու հիմքում ընկած հիմնաքարային, առանցքային ապացույցներն են, քանի որ մյուս բոլոր ապացույցները, որոնք հիշատակել է Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում, ածանցյալ ապացույցներ են, և դրանցից յուրաքանչյուրն առանձին վերցրած կամ բոլորը միասին չեն պարունակում որևէ փաստական տվյալ, որը հնարավորություն կտա հաստատել Մ.Աղաջանյանի մեղավորությունը:
Վկայակոչելով նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը, նույն հոդվածի 2-րդ մասը, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը, 3-րդ կետի «դ» ենթակետը, նշել է, որ վկաներ Բ.Փաշինյանի, Բ.Մանուկյանի և ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի միջև նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննություններ չեն կատարվել: Նշված վկաներին հարցաքննելու հնարավորություն ամբաստանյալը չի ունեցել նաև դատարանում, քանի որ չի ապահովվել նրանց մասնակցությունը դատական քննությանը: Բողոքաբերը նշել է, որ նրանց մասնակցությունը դատական քննությանը չապահովելու պայմաններում, Առաջին ատյանի դատարանը մերժել է դատակոչի ենթակա անձանց ցուցակից նրանց հանելու վերաբերյալ պաշտպանության կողմի միջնորդությունը: Մեղադրանքի կողմում հանդես եկող քննիչը, դատախազը, ով սույն գործով պաշտպանել է մեղադրանքը, ինչպես նան Առաջին ատյանի դատարանը մերժել են նաև ամբաստանյալի պաշտպանի միջնորդությունը իրավական օգնություն ցույց տալու վերաբերյալ միջազգային պայմանագրի շրջանակում վկա Բագրատ Փաշինյանին Հայաստանի Հանրապետություն կանչելու վերաբերյալ: Բալաբեկ Մանուկյանի գտնվելու վայրը պարզելու և նրան դատարան կանչելու, ինչպես նաև Վահագն Ղրմաջյանին բերման ենթարկելու որոշումը ի կատար ածելու ուղղությամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ոչ մի գործուն միջոց չի ձեռնարկվել:
Բողոքաբերը վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 4-րդ մասի 1-ին պարբերությունը, 5-րդ մասը, 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, նշել է, որ թե նախաքննության, թե դատական քննության ընթացքում զրկվել է իր դեմ ցուցմունքներ տված վկաներ Բ.Փաշինյանին և Բ.Մանուկյանին հարցաքննելու և նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը վիճարկելու հնարավորությունից: Այս վկաների նախաքննական ցուցմունքները որպես ապացույց օգտագործելը և նրան դատապարտող դատական ակտի հիմքում դնելը ամբաստանյալին դրել է մեղադրանքի կողմի համեմատ անհավասար, էապես անբարենպաստ վիճակում, ինչը հանգեցրել է իր պաշտպանության իրավունքի կոպիտ խախտման, քանի որ զրկված է եղել իր դեմ վկայած անձանց ցուցմունքները վիճարկելու միջոցով մեղադրանքից պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունից։
Բողոքաբերը նշել է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը որդեգրել է այն իրավական դիրքորոշումը, համաձայն որի, երբ անձի դատապարտումը բացառապես կամ վճռորոշ աստիճանի հիմնված է այն անձի/անձանց ցուցմունքների վրա, որոնց մեղադրյալը հարցաքննելու կամ նրանց հարցաքննելուն հասնելու հնարավորություն չի ունեցել թե քննության (նախաքննության) և թե դատաքննության ընթացքում, պաշտպանության իրավունքներն այս դեպքում սահմանափակվում են այն աստիճան, որն անհամատեղելի է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված երաշխիքների հետ:
Ըստ բողոքի հեղինակի, Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր կիրառել վերը վկայակոչված իրավական նորմերի պահանջները և արդյունքում հաստատել դատարանում հրապարակված վկաներ Բագրատ Փաշինյանի և Բալաբեկ Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքների որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը, սակայն չի կիրառել այդ նորմերը, ինչի հետևանքով նշված ցուցմունքները օգտագործվել և դրվել են իրեն դատապարտող դատավճռի հիմքում։
Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշմանը առ այն, որ «քրեական գործի նախաքննության ընթացքում թաքնվելով վարույթն իրականացնող մարմնից և գտնվելով հետախուզման մեջ Մանվել Աղաջանյանը դրանով ինքն իրեն զրկել է իր դեմ ցուցմունք տվող անձանց հետ առերես հարցաքննվելու և նրանց հարցեր տալու հնարավորությունից», ապա, ըստ բողոքաբերի, այն անհիմն է, քանի որ Բագրատ Փաշինյանի և Բալաբեկ Մանուկյանի գտնվելու վայրը պարզելու և նրանց դատարան կանչելու հնարավորությունները սպառված չեն եղել, սակայն ինչպես քննիչը և դատախազը նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ Առաջին ատյանի դատարանը դատական քննության ընթացքում մերժել են ամբաստանյալի պաշտպանի համապատասխան միջնորդությունները, հատկապես ամբաստանյալի դեմ ուղղակի ցուցմունք տված Բագրատ Փաշինյանին՝ իրավական օգնություն ցույց տալու վերաբերյալ միջազգային պայմանագրի շրջանակում Հայաստանի Հանրապետություն կանչելու վերաբերյալ:
Բողոք բերած անձը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասը և իր մեղավորության հարցում հետևության հանգել է անթույլատրելի ապացույցներ հանդիսացող Բ.Փաշինյանի և Բ.Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքների հիման վրա: Մինչդեռ, ըստ բողոքի հեղինակի, Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր ճանաչել այդ ապացույցների օգտագործման անիրավաչափությունը, իսկ իր մեղավորության հարցին պետք է անդրադառնար, դրանց առկայության դեպքում, այլ թույլատրելի ապացույցների լույսի ներքո: Այն դեպքում, եթե քրեական գործի քննության ընթացքում հավաքված այլ ապացույցները չբավարարեին վստահ և համոզված հետևության հանգելու ամբաստանյալի մեղավորության հարցում, ապա Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր կիրառել ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը, որի համապատասխան մասը սահմանում է, որ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պարզապես մեջբերել է մեղադրանքի կողմի բոլոր ապացույցները, որոնք ոչ մի կապ չունեն Մ.Աղաջանյանի հետ և նրա մեղավորությունը չեն ապացուցում: Նշված ապացույցները, մասնավորապես իրեղեն ապացույց ճանաչված «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցները հայտնաբերվել են Բագրատ Փաշինյանի, Գուրգեն Գեղամյանի խուզարկությամբ և ոչ մի կապ չունեն ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի հետ: Հաշվի առնելով Բագրատ Փաշինյանի և Բալաբեկ Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքների անթույլատրելի ապացույցներ հանդիսանալու հանգամանքը, դատավճռում որպես Մ.Աղաջանյանի մեղավորությունը հիմնավորող ապացույցներ մեջբերված ապացույցները ոչ վերաբերելի ապացույցներ են։
Ըստ բողոքի հեղինակի, վերոնշյալ խախտումները հանգեցրել են կոպիտ դատական սխալի, որի հետևանքով ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանը փոխանակ արդարացվելու, մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել երկարաժամկետ ազատազրկման։
Բողոք բերած անձը նշել է նաև, որ եթե անգամ պայմանականորեն համարվեր, որ իր գործով դատական քննությունը իրականացվել է արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ և իր դատապարտումը եղել է իրավաչափ, ապա Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ անդրադառնալ և գնահատական տալ իր խնամքին իր փոքրահասակ դստեր՝ 14.08.2012թ.-ին ծնված Քրիստինա Մանվելի Աղաջանյանի գտնվելու փաստին, ինչպես նաև իր վատառողջ լինելու հանգամանքին: Այս հանգամանքները նկատի ունենալով` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի չափը` 7 տարի ժամկետով ազատազրկումը, ըստ բողոքաբերի, չափազանց խիստ և անհամարժեք է, նամանավանդ, եթե հաշվի առնվի այն, որ անգամ մեղադրողը, որպես վերջնական պատիժ, պահանջել էր ազատազրկում 5 տարի 3 ամիս ժամկետով: Մեղադրողի պահանջած պատժաչափից էապես ավելի խիստ պատիժ սահմանելը, ըստ բողոքի հեղինակի, տպավորություն է ստեղծում, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել ոչ թե որպես արդարադատություն իրականացնող, այլ քրեական հետապնդման մարմին:
15. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքի հեղինակը բառացիորեն խնդրել է.
«Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0018/01/12 քրեական գործով կայացված դատավճիռը և ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման վերաբերյալ դատական ակտ»:
16. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանը պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն և կայացնել արդարացման դատական ակտ:
Պաշտպան Վ.Գրիգորյանը միացավ ամբաստանյալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքին և խնդրեց բավարարել այն:
Մեղադրող Մ.Հակոբյանը առարկեց ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց մերժել այն, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնել օրինական ուժի մեջ:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահան¬գումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումներն ու այդ կապակցությամբ մեղադրանքի կողմի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
17. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
(…)
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմնը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն.
«Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն. (…)»:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. (…)»:
18. Քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, ամբաստանյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է, իսկ ներկայացված պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցներով: Այսպես.
Առաջին ատյանի դատարանը, հաստատված է համարել հետևյալ փաստական հանգամանքները.
«Ամբաստանյալ, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանն առնչվող հանցագործություններ կատարելու համար բազմիցս դատապարտված Մանվել Իվանի Աղաջանյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում, 2011թ. ապրիլի 5-ին նախորդող ժամանակահատվածում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի` 0,012 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող, սուբոտեքս տեսակի 1,5 դեղահաբ, որը 2011թ. ապրիլի 5-ին, Երևանում, 60.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառելու միջոցով ապօրինի իրացրել է Բալաբեկ Մանուկյանին և Բագրատ Փաշինյանին։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 0,024 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող սուբոտեքս տեսակի երեք դեղահաբեր, որոնք 2011թ. ապրիլի 11-ին, Երևանում, 120.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել է Բագրատ Փաշինյանին։ Դրանցից մեկ հաբը Բագրատ Փաշինյանը փոխանցել է Գուրգեն Գեղամյանին, կես հաբը` Բալաբեկ Մանուկյանին, կես հաբը գործածել է անձամբ, իսկ մնացած, զգալի չափի` 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբը 2011թ. ապրիլի 12-ին հայտնաբերվել է Բագրատ Փաշինյանի` Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 41 շենքի թիվ 21 բնակարանի խուզարկությամբ»:
19. Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հաստատված փաստական հանգամանքները հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
«Վկա Բագրատ Սպարտակի Փաշինյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. ապրիլի 5-ին Բալաբեկ Մանուկյանի հետ համատեղ ներդրած 60.000 ՀՀ դրամ գումարով Մանվել Աղաջանյանից ապօրինի, իրենց գործածման համար գնել են մեկուկես դեղահաբ «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց, որից կես հաբը գործածել է անձամբ, իսկ մեկ հաբը վերցրել է Բալաբեկ Մանուկյանը։ Դրանից հետո, 2011թ. ապրիլի 10-ին կրկին Բալաբեկ Մանուկյանի և Գուրգեն Գեղամյանի հետ համատեղ ներդրած 120.000 ՀՀ դրամ գումարով Մանվել Աղաջանյանից գնել են երեք դեղահաբ «սուբոտեքս», որից իրեն հասանելիք մեկ հաբը վերցրել է Գուրգեն Գեղամյանը, իսկ կես հաբը` Բալաբեկ Մանուկյանը։ Կես հաբը գործածել է անձամբ, իսկ մնացած մեկ հաբը պահել է իր բնակարանում, որը խուզարկությամբ հայտնաբերվել է։
(հատոր 3, գ.թ. 135-136)
Վկա Բալաբեկ Էդուարդի Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. ապրիլի 5-ին, Բագրատ Փաշինյանի հետ միասին գումար են դրել և Մանվել Աղաջանյանից գնել են մեկուկես դեղահաբ «սուբոտեքս»։ Բացի այդ, Վահագն Ղրմաջյանի և Բագրատ Փաշինյանի հետ համատեղ ներդրած գումարով 2011թ. ապրիլի 11-ին Մանվել Աղաջանյանից գնել են «սուբոտեքս», որից կես դեղահաբը Վահագն Ղրմաջյանի հետ ներարկման եղանակով գործածել են։
(հատոր 3, գ.թ. 122)
Դատաքիմիական փորձաքննության 2011թ. ապրիլի 21-ի թիվ 14671105 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«ա,բ. Փորձաքննությանը ներկայացված 2 հատ, գործարանային արտադրության «B» (oբյեկտ 1.1) և «8» (օբյեկտ 1.2) դաջվածքներով, կիսաօվալաձև, ընդհանուր 0,4 գրամ քաշով դեղահատի հատվածները իրենց բաղադրության մեջ պարունակում են ընդհանուր 0,008 գրամ քաշով «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հնարավոր է նախկինում կազմել են մեկ ամբողջություն։
Փորձաքննությանը ներկայացված ներարկիչում առկա 0,4 մլ ծավալով յուրահատուկ սուր հոտով, անգույն հեղուկը (օբյեկտ 2) հանդիսանում է «քացախաթթվի անհիդրիդ» տեսակի պրեկուրսոր։»։
(հատոր 3, գ.թ. 3-7)
Դատաքիմիական փորձաքննության 2011թ. ապրիլի 13-ի թիվ 133Ք եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. Փորձաքննության ներկայացված 0,1 գրամ քաշով սպիտակ գույնի փոշենման և նույն գույնի բեկորից կազմված զանգվածում հայտնաբերվեց բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց։ 0,1 գրամ քաշով զանգվածում բուպրենորֆինի քաշը կազմում է 0,002 գրամ։
2. Փորձաքննության ներկայացված թվով երկու հաբերում որևէ թմրամիջոց կամ հոգեմետ նյութ չհայտնաբերվեց։
Ծանոթություն. հետազոտությամբ ծախսվեց 0,07 գրամ սպիտակ գույնի նյութի զանգվածից և հաբերից` մեկը։»։
(հատոր 1. գ.թ. 84-86)
Խուզարկություն կատարելու մասին 2011թ. ապրիլի 18-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Բագրատ Փաշինյանի` Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 41 շենքի թիվ 21 բնակարանի խուզարկությամբ, հյուրասենյակի օվալաձև սեղանի վրայից հայտնաբերվել է երկու կտոր սպիտակ դեղահաբ։ Ըստ Բ.Փաշինյանի բանավոր հայտարարության` հայտնաբերված դեղահաբը «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց է, որը ձեռք է բերել անձնական օգտագործման համար։ Նույն հյուրասենյակի մուտքից դեպի աջ գտնվող պահարանից հայտնաբերվել է 1,0 մլ ներարկիչ, որի մեջ եղել է 0,008մլ սուր հոտով, անգույն հեղուկ, որն ըստ Բ. Փաշինյանի բանավոր հայտարարության` հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ։
(հատոր 2, գ.թ. 17-18)
Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, որի համաձայն` Գուրգեն Վալտերի Գեղամյանի անձնական խուզարկությամբ, նրա բաճկոնի գրպանից հայտնաբերվել են «Կոնկոր» գրառումով երկու դեղահաբեր և «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող դեղահաբի կտորներ։ Ըստ Գ. Գեղամյանի հայտարարության` հայտնաբերված դեղահաբերը ցավազրկող դեղեր են, իսկ կտորներով դեղահաբը սրտի համար է` նախատեսված իր օգտագործման համար։
(հատոր 1, գ.թ. 67)
Լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. ապրիլի 27-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Բագրատ Փաշինյանը ճանաչել է 3-րդ համարի լուսանկարում պատկերված անձին, ով հանդիսանում է Մանվել Աղաջանյանը` «Մանո» մականունով։ Բ. Փաշինյանը հայտարարել է, որ Մանվելի հետ ծանոթ են 1984թ.-ից և նրա մասնակցությունը թմրանյութերի ապօրինի շրջանառությանը կհայտնի իր ցուցմունքում։
(հատոր 2, գ.թ. 257-258)
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Բալաբեկ Մանուկյանի, Բագրատ Փաշինյանի, Վահագն Ղրմաջյանի, Գուրգեն Գեղամյանի և Մանվել Աղաջանյանի բջջային հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, որոնց համաձայն` հիշյալ անձինք հաճախակի գտնվել են հեռախոսային կապի մեջ միմյանց հետ։
(հատոր 3, գ.թ. 41-55, 96)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0,008 և 0,002 գրամ քաշերով «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցներով։
(հատոր 3, գ.թ. 95)
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ Բագրատ Փաշինյանին և Բալաբեկ Մանուկյանին թմրամիջոցներ չի վաճառել։ Տեղյակ է եղել, որ Բագրատ Փաշինյանը օգտագործում է թմրամիջոց և մի քանի անգամ հենց ինքն է խոսակցություն ունեցել նրա հետ և հորդորել է հեռու մնալ նման բաներից։ Ինքը Վրաստան մեկնել է ապրիլի 16-ին` իր հորեղբոր մահվան արարողությանը մասնակցելու համար։ Մեկնել է երկու օր շուտ, քանի որ իրենց ընտանիքն է կազմակերպել հորեղբոր թաղման արարողությունը։ «Սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց երբևէ չի օգտագործել և չի առնչվել այդ թմրամիջոցի հետ։ Վրաստանում գտնվելու ժամանակ տեղեկացել է, որ իրեն ծանր մեղադրանք են առաջադրել և իմանալով բանտերում տիրող վիճակի մասին, նկատի ունենալով, որ նախկին դատվածությունների պատճառով իրեն կարող են կալանավորել, հաշվի առնելով նաև, որ վատառողջ է և հենակներով է տեղաշարժվում` որոշել է խուսափել ներկայանալուց։ Հնարավոր է, որ Բալաբեկ Մանուկյանը և Բագրատ Փաշինյանն իրենից թմրամիջոց խնդրած լինեն, սակայն հաստատապես պնդում է, որ ինքը նրանց թմրամիջոց չի տվել։ Գտնում է, որ Բագրատ Փաշինյանը և Բալաբեկ Մանուկյանն իր դեմ ցուցմունքներ են տվել` իրենց վիճակը բարելավելու համար։ Բացի այդ, ինքը մի քանի անգամ դատապարտված է եղել և այլ կերպ դա մեկնաբանել չի կարող։ Բագրատ Փաշինյանի հետ ունեցել է նաև խնդիրներ` վարկի գումարների մարման հետ կապված։ Վերջինս անգամ ծխախոտի գումար չի ունեցել և իրենից է գումար խնդրել։ Հետևաբար նա չէր կարող իրեն թույլ տալ այդքան գումարով թմրամիջոց գնել։ Ինքն իմացել է, որ Բալաբեկ Մանուկյանը «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց է օգտագործում և հնարավորություն ունի այն հայթհայթելու, սակայն տեղյակ չի եղել, որ նրանք արդեն դրա առուվաճառքով են զբաղվում։ Բալաբեկի հետ շփվել է նրա հոր հիվանդության հետ կապված խնդիրների պատճառով և նրան երբեք թմրամիջոց չի իրացրել։
(դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 3, գ.թ. 257, 338-339)
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ դատարանում որպես վկա հարցաքննված Գուրգեն Վալտերի Գեղամյանը հայտնեց հետևյալը.
Ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանին ճանաչում է շատ վաղուց` նա Կենտրոնի տարածքի բնակիչ է, ինքը` նույնպես։ Նրա հետ գտնվում է բարիդրեացիական հարաբերությունների մեջ։ Մինչև ձերբակալվելը նրա հետ հանդիպել է` իմանալով, որ նա բժիշկ է և օգնության կարգով դիմել է նրան, սակայն կոնկրետ օրը չի հիշում։ Նախկինում դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու համար։ Ինքը երբևէ Մանվել Աղաջանյանից թմրանյութ ձեռք չի բերել։ Անգամ զարմացել է, երբ իմացել է, որ նա կապ ունի թմրամիջոցների իրացման հետ։ Իրեն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, պարզապես սկզբում Բագրատ Փաշինյանի և աշխատակիցներից մեկի հետ համաձայնության է եկել և այդ պատճառով սկզբում տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, այսինքն ինքը «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց ձեռք չի բերել։ Սկզբում նշել է, որ «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոցը ձեռք է բերել Բագրատ Փաշինյանից, քանի որ իր, Բագրատի և ևս մեկի հետ, որի անունը չի ցանկանում հայտնել, եղել է նախնական համաձայնություն։ Այդ պայմանավորվածությունը եղել է 4-րդ վարչությունում և իր պայմանը եղել է այն, որ իր նկատմամբ պետք է կալանավորումը որպես խափանման միջոց չընտրվեր: Իրականում խուզարկության ժամանակ իր մոտից «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց չի հայտնաբերվել, սակայն պայմանավորվածության համաձայն այդպես է արձանագրվել։ Սկզբում դրա քանակը նշվել է 0,02 գրամ, քանի որ իրեն ասել էին, որ դրա համար քրեական պատասխանատվության չի կարող ենթարկվել, սակայն հետո դարձել է 0,5 գրամ։ Պայմանավորվածության ժամանակ ինքն ասել է, որ «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց չի օգտագործում, բայց որոշվել է կանգ առնել «սուբոտեքսի» վրա։ Իրեն բերման են ենթարկել Բագրատ Փաշինյանի տանից։ Ինքն այնտեղ գնացել էր տան հետ կապված հարցերը քննարկելու համար։ Բագրատին ևս ճանաչում է վաղուց, միասին նույն դպրոցում են սովորել և երբեմն հանդիպել են։ Առհասարակ «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց օգտագործել է շատ հազվադեպ, ցավերի դեպքում։ Կոնկրետ չի կարող ասել, թե վերջին անգամ երբ է օգտագործել «սուբոտեքս» տեսակի թմրամիջոց։ Ինքը Մանվել Աղաջանյանից երբևէ թմրամիջոց ձեռք չի բերել, ինչպես նաև չի իմացել, որ նա թմրամիջոց է օգտագործում։
Իր մոտից իրականում թմրամիջոց հայնաբերված չլինելու հանգամանքին հետագայում չի անդրադարձել, քանի որ վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարողացել ճիշտ լուծում տալ գործին։ Այդ մասին քննիչին բանավոր կարգով տեղեկացրել է, սակայն քննիչն ասել է, որ ոչինչ չի կարող անել։ Իրեն որևէ բան հայտնի չէ Մանվելի, Բագրատի և Բալաբեկ Մանուկյանի հարաբերությունների մասին։ Տեղյակ է, որ Մանվելի և Բագրատի միջև նորմալ հարաբերություններ են եղել, բայց առանձնապես չի հետաքրքրվել։ Իր հետ Բագրատը մեկ անգամ կիսվել է և ասել, որ ինչ-որ տան գումարի հետ կապված խնդիր ունի Մանվելի հետ։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ, դատաքննության ընթացքում հետազոտվեցին Վահագն Հակոբի Ղրմաջյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ 2011թ. ապրիլի 11-ին, Բալաբեկ Մանուկյանի հետ համատեղ ներդրած 20.000 ՀՀ դրամ գումարով, Բագրատ Փաշինյանի միջոցով գնել են կես գրամ «սուբոտեքս» տեսակի դեղահաբ, որը նույն օրը, ներարկման եղանակով Բալաբեկ Մանուկյանի հետ գործածել են։ Բացի այդ, կրկին Բալաբեկ Մանուկյանի հետ համատեղ ներդրած 20.000 ՀՀ դրամ գումարով 2011թ. ապրիլի 12-ին, իրենց օգտագործման համար, Հրաչյա Հակոբյանից պետք է գնեին կես գրամ «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և քացախաթթվի անհիդրիդ, սակայն չեն հասցրել այն գնել, քանի որ բռնվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։ Ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ իր նախորդ ցուցմունքում նշել է, որ մի քանի անգամ Բալաբեկ Մանուկյանի հետ Հրաչյա Հակոբյանից ձեռք է բերել «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, ապա դա իրականությանը չի համապատասխանում։ Իր ցուցմունքում այդպես է նշել` մտածելով, որ այդպես կաջակցի քննությանը և իրեն չեն կալանավորի։ Ինքը կանաբիսի խմբին պատկանող թմրամիջոց չի օգտագործել, նման բան չի հիշում։
(հատոր 1, գ.թ. 128-130, 153, հատոր 3, գ.թ. 109-110)»:
20. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանի ցուցմունքները` թմրամիջոցներ ապօրինի չիրացնելու մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։
Գնահատելով քրեական գործով ձեռք բերված ու դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, վերլուծելով վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, դրանք համադրելով գործով ձեռք բերված մյուս փաստական տվյալների հետ, Վերաքննիչ դատարանը նույնպես ոչ արժանահավատ է համարում ամբաստանյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքները կատարելը բացառելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում բերված և դատարանում ներկայացված պատճառաբանությունները, նկատի ունենալով, որ այդպիսիք չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից ու ամբաստանյալի կողմից հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ:
21. Վերլուծելով վկա Գուրգեն Վալտերի Գեղամյանի ցուցմունքները, դրանք համադրելով այլ ապացույցների հետ, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ վկա Գուրգեն Գեղամյանի դատարանում տված ցուցմունքներն իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու հարցում ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանին օգնելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են քրեական գործով ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներով։
Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում նշել է հետևյալը.
«Ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանի պաշտպան Մ.Շուշանյանը միջնորդություն է ներկայացրել` վկաներ Բալաբեկ Մանուկյանի և Բագրատ Փաշինյանի նախաքննական ցուցմունքների և Բալաբեկ Մանուկյանի բջջային հեռախոսահամարից կատարված հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման վերծանումների` որպես ապացույցի անթույլատրելիությունը հաստատելու մասին` այն պատճառաբանությամբ, որ վկաներ Բ. Փաշինյանի, Բ. Մանուկյանի և ամբաստանյալ Մ. Աղաջանյանի միջև նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննություններ չեն կատարվել։ Նշված վկաներին հարցաքննելու հնարավորություն իր պաշտպանյալը չի ունեցել նաև դատարանում, քանի որ նրանք չեն ներկայացել դատարան։ Ամբաստանյալ Մ. Աղաջանյանը թե նախաքննության, թե դատական քննության ընթացքում զրկվել է իր դեմ ցուցմունքներ տված վկաներ Բ. Փաշինյանին և Բ. Մանուկյանին հարցաքննելու և նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը վիճարկելու հնարավորությունից։ Բ.Մանուկյանի շահագործած բջջային հեռախոսահամարից կատարված խոսակցությունների գաղտնալսման ձայնագրությունները քրեական գործում առկա չեն և ձեռք են բերվել անհայտ, դատական նիստում չբացահայտված աղբյուրից, ինչն էլ խախտում է ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ այդ վերծանումների ձեռք բերման աղբյուրի անհայտ լինելու և աղբյուրին ծանոթանալու հնարավորություն չունենալու հետևանքով իր պաշտպանյալը զրկված է այդ վերծանումներում արտացոլված փաստական տվյալների հավաստիության մեջ համոզվելու և դրանք վիճարկելու հնարավորությունից։ Բացի այդ, փաստացի կատարված հեռախոսային խոսակցությունները 182-ով գերազանցում են քրեական գործում առկա գաղտնալսումների վերծանումներին, գաղտնալսումների վերծանումները ժամով և խոսակցության տևողությամբ չեն համապատասխանում բջջային օպերատորների տրամադրած մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներին»։
Քննարկելով ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի պաշտպանի վերը նշված միջնորդությունը, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է բավարարման մասնակիորեն և վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ և 22-րդ հոդվածները, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը,
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ, 105-րդ, 106-րդ, 122-րդ և 126-րդ հոդվածներով ամրագրված դրույթները, արձանագրել է.
«Համաձայն մեղադրողի հայտարարության և նրա կողմից դատարան ներկայացված փաստաթղթերի` ՀՀ գլխավոր դատախազության թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հանցագործությունների գործերով բաժնի պետ Վ. Մուրադյանը 05.06.2012թ. թիվ 45-6-12 գրությամբ ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ փնտրողական վարչության օպերատիվ-տեխնիկական բաժնի պետ Ա. Բաբայանից խնդրել է տրամադրել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011թ. մարտի 15-ի որոշման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության վերոհիշյալ բաժնի կողմից իրականացված, Բալաբեկ Էդուարդի Մանուկյանի կողմից շահագործված 094-13-87-44 և 098-89-01-19 բջջային հեռախոսահամարներից կատարված խոսակցությունների գաղտնալսման էլեկտրոնային կրիչի, ինչպես նաև խոսակցությունների սղագրման ամփոփագրերի բնօրինակները` փաթեթավորված և կնիքված վիճակում։ Ի պատասխան այդ գրության` ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ փնտրողական վարչության օպերատիվ-տեխնիկական բաժնի պետ Ա. Բաբայանը 11.06.2012թ. թիվ 16/7-15 գրությամբ հայտնել է, որ ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ փնտրողական վարչության օպերատիվ-տեխնիկական բաժնում վերոհիշյալ հեռախոսահամարներով կատարված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքները (տեղեկագրերը և ձայնագրառումները) չեն պահպանվել և տրամադրվել չեն կարող` դրանց պահպանման ժամկետը լրանալու պատճառով։
Որպես ապացույց նախաքննության մարմնի կողմից գործին կցված ՀՀ ոստիկանության ՕՓՎ ՕՏԲ ամփոփագրերը` Բալաբեկ Մանուկյանի շահագործած բջջային հեռախոսահամարից կատարված խոսակցությունների գաղտնալսման վերաբերյալ /հատոր 2, գ.թ. 32-205/, փորձագետի եզրակացություն չեն հանդիսանում և դրան փոխարինել չեն կարող։ Այդ գաղտնալսումների արդյունքում ձեռք բերված հեռախոսային խոսակցությունները պարունակող կրիչները պատշաճ ընթացակարգով չեն հետազոտվել, չեն ստուգվել, գործին չեն կցվել, վարույթն իրականացնող մարմին չեն տրամադրվել, որի հետևանքով հնարավորություն չի ընձեռնվել այդ ապացույցը ստուգել` այն հետազոտելու, վերլուծելու, այլ ապացույցների հետ համադրելու եղանակով։
Հետևաբար դրանք մեղադրանքի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել չեն կարող, ուստի պետք է հանվեն ապացույցների շարքից։
Վկաներ Բալաբեկ Մանուկյանի և Բագրատ Փաշինյանի նախաքննական ցուցմունքների` որպես ապացույցի անթույլատրելիությունը հաստատելու մասով պաշտպանի միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ այդ ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում թաքնվելով վարույթն իրականացնող մարմնից և գտնվելով հետախուզման մեջ` Մանվել Աղաջանյանը դրանով ինքն իրեն զրկել է իր դեմ ցուցմունք տվող անձանց հետ առերես հարցաքննվելու և նրանց հարցեր տալու հնարավորությունից։ Հետագայում, Մանվել Աղաջանյանի` հայտնաբերվելուց հետո ձեռնարկվել են համապատասխան միջոցառումներ Բագրատ Փաշինյանին և Բալաբեկ Մանուկյանին հայտնաբերելու, նրանց Մ. Աղաջանյանի հետ առերես, ինչպես նաև դատարանում հարցաքննելու համար, սակայն ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ Բագրատ Փաշինյանը 21.07.2011թ. թիվ 510 չվերթով «Զվարթնոց օ/կ» սահմանային անցակետով մեկնել է ՀՀ-ից, իսկ Բալաբեկ Մանուկյանը բացակայում է բնակության վայրից և նրան հայտնաբերել հնարավոր չի եղել»։
Քննարկելով պաշտպան Մ.Շուշանյանի կողմից, 2012թ. օգոստոսի 30-ի դատական նիստում արված հայտարարությունն այն մասին, որ ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանին մեղսագրված արարքները մեղադրող կողմը որակել է ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 2011 թվականի մայիսի 23-ին ընդունված «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն, մինչդեռ ամբաստանյալին վերագրվող գործողությունները կատարվել են 2011թ. ապրիլին և նրա արարքները պետք է որակվեին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2.1-րդ կետով, այսինքն մինչև այդ փոփոխությունները առկա կանոնների համաձայն, հակառակ պարագայում իր պաշտպանյալի վիճակը վատթարանում է, խախտվում են ՀՀ Սահմանադրության 42-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների Եվրոպական Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված երաշխիքը, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ այդ հայտարարությունն անհիմն է հետևյալ պատճառաբանությամբ.
« ՀՀ քրեական օրենսգրքի` մինչև 2011թ. մայիսի 24-ը գործող 20-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործությունների համակցություն է համարվում՝
1) սույն օրենսգրքի տարբեր հոդվածներով կամ նույն հոդվածի տարբեր մասերով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, որոնցից ոչ մեկի համար անձը դատապարտված չի եղել.
2) այնպիսի մեկ գործողությունը (անգործությունը), որը պարունակում է սույն օրենսգրքի երկու կամ ավելի հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներ։
2. Հանցագործությունների համակցության դեպքում անձը պատասխանատվություն է կրում յուրաքանչյուր հանցագործության համար՝ սույն օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով»։
Ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի տարբեր մասերով նախատեսված երկու տարբեր հանցագործություններ կատարելու համար, որոնցից ոչ մեկի համար նա դատապարտված չի եղել, ուստի նա պետք է պատասխանատվություն կրի յուրաքանչյուր հանցագործության համար և յուրաքանչյուր հանցագործության համար պետք է նշանակվի առանձին պատիժ»։
22. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց` այդ թվում ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանի ցուցմունքները, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, իրավացիորեն հանգել է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրացնելու նպատակով, խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը, պահելը և դրանք ապօրինի իրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն գտել է նաև, որ ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը, պահելը և դրանք ապօրինի իրացնելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
23. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի պաշտպան Վ.Գրիգորյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան հրավիրել և հարցաքննել վկա Բալաբեկ Մանուկյանին` միաժամանակ ներկայացնելով վերջինիս հարցման ենթարկելու վերաբերյալ իր կողմից կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի, պատասխանելով պաշտպան Վ.Գրիգորյանի հարցերին, Բալաբեկ Մանուկյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանի վերաբերյալ մեղադրող ցուցմունքներ է տվել Բագրատ Փաշինյանի ուղղորդմամբ, որն իրեն հավաստիացրել է, որ այդ մասին պայմանավորվածություն կա Մանվել Աղաջանյանի հետ և իր ազատվելուց հետո ինքը կզբաղվի նաև Մ.Աղաջանյանի գործերով, որպեսզի վերջինս նույնպես չդատապարտվի, իսկ Մ.Աղաջանյանի կողմից համաձայնության գալը պատճառաբանել է վերջնիս ունեցած 30.000 ԱՄՆ դոլար պարտքի հանգամանքով, որը չպահանջելու դիմաց Մ.Աղաջանյանը համաձայնվել է, որ իր դեմ ցուցմունքներ տան: Ինքը Բ.Փաշինյանին չի հավատացել, սակայն այդ ընթացքում իրեն զանգահարել են տարբեր մարդիկ, ներկայացել որպես Մ.Աղաջանյանի ընկերներ և հավաստիացրել, որ Մ.Աղաջանյանը համաձայն է, որ իր դեմ ցուցմունքներ տան և եթե ինքը օգնի իրենց, իրենք էլ կօգնեն իրեն շուտ ազատ արձակվել, որից հետո միայն ինքը համաձայնվել է և ցուցմունքներ տվել այնպես, ինչպես իրեն ասել է Բ.Փաշինյանը (տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Պաշտպանության կողմի վերոհիշյալ միջնորդությունը բավարարելու արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանում որպես վկա հարցաքննված Բալաբեկ Էդուարդի Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանի հետ ծանոթացել է Բագրատ Փաշինյանի միջոցով, որն իրեն է տվել ամբաստանյալի համարը` անհրաժեշտության դեպքում իր հետ կապնվելու համար, իսկ ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանի դեմ ցուցմունքներ տալու հանգամանքը վկա Բ.Մանուկյանն այս անգամ պատճառաբանել է նրանով, որ նախնական կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում իրեն զանգահարել է ոչ միայն Բագրատ Փաշինյանը, այլ նաև Մանվել Աղաջանյանի եղբայրը, ինչպես նաև ընկերներն ու հավաստիացրել, որ Մանվել Աղաջանյանը համաձայն է, որ ինքը ցուցմունքներ տա այն մասին, որ իբրև «Սուբոտեքս»-ը գնել են Մ.Աղաջանյանից, որպեսզի Բագրատ Փաշինյանն ու ինքը ազատ արձակվեն: Դրանից հետո ինքը փոխել է իր ցուցմուքներն` ի օգուտ Բագրատ Փաշինյանի, որի մանրամասներն իրեն թելադրել են Բ.Փաշինյանն ու վերջինիս պաշտպանը, որը ներկա է գտնվել իր հարցաքննությանը (տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Վերաքննիչ դատարանը, վերլուծելով վկա Բալաբեկ Էդուարդի Մանուկյանի ցուցմունքները, դրանք համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված այլ ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության և թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ վկա Բ.Մանուկյանի` Վերաքննիչ դատարանում տված ցուցմունքներն արժանահավատ չեն, չեն համապատասխանում իրականությանը և նպատակ են հետապնդում աջակցել ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանին խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից և հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին դատարանում քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ հետազոտված և սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված ապացույցներով:
Այս կապակցությամբ անդրադառնալով պաշտպանության կողմի` Վերաքննիչ դատարանում` ի հիմնավորումն վերաքննիչ բողոքի հնչեցված և դատական վիճաբանությունների փուլում ներկայացված փաստարկին այն մասին, որ սույն գործով ապացուցման առարկան է հանդիսանում նաև այն, թե ծանր հանցագործությունից պաշտպանվող մեղադրյալների (այդ թվում Բալաբեկ Մանուկյանի) կողմից ի պաշտպանության իրենց տրված ցուցմունքները որքանով կարելի է արժանահավատ դիտել և դնել ամբաստանյալի մեղավորության հիմքում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի` մի շարք որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշուման համաձայն, այն փաստը, որ ցուցմունքները, ինչպես սույն գործով է եղել, տրվել են համամեղադրյալի, այլ ոչ թե վկայի կողմից, նշանակություն չունի, քանի որ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի համակարգում «վկա» հասկացութունն ունի «ինքնավար» իմաստ (տե´ս Վիդալն ընդդեմ Բելգիայի գործով 1992թ. ապրիլի 22-ի վճիռը, Սերիա Ա, Հ-235-B, էջ 32-33, կետ 33-րդ, Vidal v. Belgium, judgment of 22 April 1992, Series A no. 235-B, pp. 32-33, §33), հետևաբար «եթե ցուցմունքը նշանակալի չափով կարող է որպես հիմք ծառայել դատապարտման համար, ապա անկախ նրանից, թե այն տրվել է վկայի կողմից` նեղ իմաստով, թե համամեղադրյալի կողմից, այն մեղադրանքի կողմի համար հանդիսանում է ապացույց, որի նկատմամբ կիրառվում են Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 3-րդ մասի (դ) կետով ամրագրված երաշխիքները» (տե´ս օրինակ` Ֆերանտելլին և Սանտանջելոն ընդդեմ Իտալիայի գործով 1996թ., օգոստոսի 7-ի վճիռը, Ժողովածու, 1996, հ-III, էջ 950-51, կետ 51-52-րդ, mutatis mutandis, Ferrantelli and Santangelo v Italy, judgment of 7 August 1996, Reports 1996-III, pp. 950-51, §51-52):
Վերաքննիչ դատարանը փաստում, որ համաձայն Եվրոպական դատարանի նախադեպային պրակտիկայի, «սկզբունքորեն, բոլոր ապացույցները պետք է ձեռք բերվեն մեղադրյալի ներկայությամբ հրապարակային դատաքննության ընթաքում` մրցակցային վիճարկման նպատակով (տե´ս Բարբերայի, Մեսսեգեի և Ջաբարդոյի գործով վճիռը, Սերիա Ա, Հ-146, էջ 34, կետ 78-դ, Barbera, Massegue and Jabardo judgment, Series A no. 146, p.34, § 78): «Սա չի նշանակում, սակայն, որ որպես ապացույց օգտագործվելու համար բոլոր վկաների ցուցմունքները միշտ պետք է տրված լինեն հրապարակային դատաքննության ժամանակ. նախնական քննության փուլում ստացված ցուցմունքները որպես ապացույց օգտագործելը ինքնին չի հակասում 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի (դ) ենթակետին և 1-ն մասին (...)» (տե´ս Կոստովսկին ընդդեմ Նիդեռլանդների գործով Եվրոպական դատարանի 1989թ. նոյեմբերի 20-ի վճռի 41-րդ կետը) :
Բացի այդ, մեկ այլ վճռով Եվրոպական դատարանն ընդգծել է, որ «Դատարանը չի կարող վերացականորեն որոշել, որ պետք է մշտապես հենվել հրապարակային նիստում և երդման տակ տրված ցուցմունքի վրա` դրան նախապատվություն տալով այդ նույն վկայի կողմից քրեական գործով վարույթի ընթացքում տրված այլ ցուցմունքների նկատմամբ, անգամ եթե այդ երկու ցուցմունքը հակասում են իրար» (տե´ս Դոորսոնն ընդդեմ Նիդեռլանդների գործով Եվրոպական դատարանի 1996թ. մարտի 26-ի վճռի 78-րդ կետը):
Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում նաև Առաջին ատյանի դատարանի` վիճարկվող դատական ակտում տեղ գտած հետևությունն այն մասին, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում թաքնվելով վարույթն իրականացնող մարմնից և գտնվելով հետախուզման մեջ, ամբաստանյալ Մանվել Աղաջանյանը դրանով ինքն իրեն զրկել է իր դեմ ցուցմունք տվող անձանց հետ առերես հարցաքննվելու և նրանց հարցեր տալու հնարավորությունից: Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ թեև Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը մեղադրյալին (ամբաստանյալին) տալիս է այդ հնարավորությունը, եթե անձն ինքն է իր վարքագծի շնորհիվ իրեն զրկում այդ հնարավորությունն իրականություն դառնալու հեռանկարից, այն դատարկվում է որպես սեփական իրավունքից հրաժարում (տե’ս Ռոբերտ Մինք Կոկն ընդդեմ Նիդեռլանդների գործով Եվրոպական դատարանի որոշումը):
Ինչ վերաբերում է, պաշտպանության կողմի ներկայացրած պատճառաբանությանն այն մասին, որ սույն գործով վարույթ իրականացնող մարմինների կողմից հաստատված է համարվել, թե իբրև Մ.Աղաջանյանի կողմից իրացված «Սուբոտեքս» տեսակի դեղահաբերից 0,5 հաբը Բագրատ Փաշինյանի միջոցով 2011թ. ապրիլի 11-ին ձեռք է բերել Վահագն Ղրմաջյանը և նույն օրը ներարկման եղանակով գործածել է, մինչդեռ փորձագետի թիվ 0289 եզրակացության համաձայն, 13.04.2011թ. Վահագն Հակոբի Ղրմաջյանի մեզի փորձանմուշում բուպրենորֆինի հետքեր չեն հայտնաբերվել, ինչից կարելի է եզրահանգման գալ այն մասին, որ Վահագն Ղրմաջյանը «Սուբուտեքս» դեղահաբ ձեռք չի բերել, իսկ եթե ձեռք է բերել, ապա այն «Սուբոտեքս» չի եղել, հետևաբար էլ 0,024 գրամ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց պարունակող սուբոտեքս տեսակի 3 դեղահաբ իրացնելու վերաբերյալ Մ.Աղաջանյանին առաջադրված մեղադրանքից պետք է հանվի 0,004 գրամ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց պարունակող սուբոտեքս տեսակի 0,5 դեղահաբի իրացումը, իսկ 0,02 գրամ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոցն արդեն զգալի չափի է և մեղադրանքը պետք փոփոխվի, ինչպես նաև անդրանադառնալով այդ կապակցությամբ պաշտպանության կողմի ներկայացրած միջնորդությանը` ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մաով առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին ամսով վերաորակելու մասին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մանվել Աղաջանյանի կողմից Վահագն Ղրմաջյանին թմրանյութ իրացնելու համար Մ.Աղաջանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք չի առաջադրվել և նրա Մ.Ղրմաջյանին թմրամիջոց իրացնելու համար Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով մեղավոր չի ճանաչվել ու չի դատապարտվել, հետևաբար այդ կապակցությամբ պաշտպանության կողմի պնդումները`ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ենթադրյալ մեղադրանքը նրան առաջադրված մեղադրանքի ծավալից հանելու վերաբերյալ չեն բխում քրեական գործով ձեռք բերված փաստական հանգամանքներից և հետևաբար իրավական որևէ հետևանք առաջացնել չեն կարող:
24. Անդրադառնալով ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում հիշատակված ու Վերաքննիչ դատարանում պաշտպանության կողմի ներկայացրած պատճառաբանությանն այն մասին, որ եթե անգամ Առաջին ատյանի դատարանում դատական քննությունը իրականացվել է արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտեր և գնահատական տար Մ.Աղաջանյանի խնամքին իր փոքրահասակ դստեր՝ 14.08.2012թ.-ին ծնված Քրիստինա Մանվելի Աղաջանյանի գտնվելու փաստին, ինչպես նաև իր վատառողջ լինելու հանգամանքին, որպիսի հանգամանքները նկատի ունենալով` նշանակված պատժի չափը` 7 տարի ժամկետով ազատազրկումը չափազանց խիստ և անհամարժեք է` հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրողը որպես վերջնական պատիժ է պահանջել ազատազրկում 5 տարի 3 ամիս ժամկետով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն` իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը, որոնք կատարվել են խոշոր չափերով, պատժվում են ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից (...)»:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ թեև ամբաստանալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով չի բողոքարկվել և հետևաբար այդ մասով վերանայման առարկա հանդիսանալ չի կարող, այնուամենայնիվ անդրադառնալով այդ կապակցությամբ վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առել նրա մեղսագրվող հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվը և իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով` արդյունքում նրա նկատմամբ նշանակելով ըստ էության վերջնական համաչափ պատիժ:
25. Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մանվել Իվանի Աղաջանյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 31-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 31-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մանվել Իվանի Աղաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Մ.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ